HAG – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

HAGEYO חגי

Enshokolezi

Omulêbi Hageyo agendaga ayigîriza Abayahudi erhi barhenga elubungo. Ayigîriza oku buzinda bw’omwêzi gwa munani kuhika omu karhî k’omwêzi gw’ikumi na kabirhi gw’omwâka gwa 520 embere Kristu aburhwe, lyo Abayahudi bayûbaka aka-Nyamuzinda kahyahya. Hageyo na Zakariya baciha nganyire okulangaliza abantu n’okurhuma Zorobabeli n’omudâhwa mukulu Yozwe bashubirira emiko/o y’okuyûbaka aka-Nyamuzinda.

Bulya aka-Nyamuzinda kayôsire kashâbûsire, Nyamubâho ahana ebiremwa by’en’igulu. Okuyûbaka buhyahya kwayish’ilêrha akalamo kinja. Omulêbi ayemêra oku aka-Nyamuzinda kahyahya karhali kayûbake bwinja erhi rhwakakagerera kuli kalya ka Salomoni. Cikwône alêba oku omu nsiku zâyisha, irenge lyako lyayish’irhaluka ely’aka-Nyamuzinda ka Salomoni.

EBIRIMWO

1. Aka-Nyamuzinda kayûbakwa buhyahya: cigabi 1

2. Irenge ly’aka-Nyamuzinda kahyahya: cigabi 2

1

Amango g’okushub’iyûbaka akà-Nyamnzinda

1 Omu mwâka gwa kabirhi gw’obwâmi bwa Dariusi, mwêzi gwa ndarhu, omu lusiku lurhanzi lwâgwo^a, akanwa ka Nyamuzinda kahekwa n’omulebi Hageyo^b emwa Zorobabeli mwene Shalatieli, murhambo w’e Yuda, n’emwa Yozwe, mwene Yehosadaka, mudàhwa mukulu, kaderha ntya: 2 Nyamuzinda w’Emirhwe amâderha ntya: Olu lubaga ludwirhe lwaderha, mpu: «Garhacibà^c mango g’okuyûbakulula akà-Nyamuzinda!» 3 Lero akanwa ka Nyamuzinda kalerhwa ntya n’omulêbi:

4 Ka munabwîne oku kuli kwinja mubêre omu nyumpa nyinjinja n’obwo akà-Nyamuzinda kâni kashâbûsire? 5 Lero buno, kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe. Mucijâge emurhima mulolereze enjira zinyu! 6 Mwarhêzire binji, ci mwahaka binyi omu nguli zinyu; mwàlîre birhali binyi, ci murhayigurhaga; mwanywa, ci enyôrha yinyu erhatwikaga; mwàyambaliza, ci nt’idûrhu mwayu­mvîrhe. Omukozi àhâbwa oluhembo lwâge, ci lwàbà nka kuno luja omu nshoho ntule! 7 Kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe. Mugerêreze bwinja emu­rhima gwinyu, mulole enjira mulimwo^d. 8 Yinamukiri oku ntondo^e, mujidurhira ebirhi, muyûbake enyumpa yâni. Nâhiramwo amasîma gâni, n’irenge lyâni ligandâzemwo, Nyamuzinda okudesire. 9 Mwakâg’ilangalira okusârûla binji, ci lero mwànenwa. Ebi mwàhasire, nâbiyehula n’empusi. Bulya kurhi? Kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe. Bulya enyumpa yâni eshâbûsire, n’obwo ngasi mugu­ma muli mwe adwîrhe agwîririza okuyûbaka aha mwâge. 10 Okwo kwarhuma e­nkuba^f ehangama, n’idaho lyânena emburho. 11 Nâlêrha ecanda omu cihugo; oku ntondo, omu mashwa g’engano, oku lukoma lw’emizâbîbu, omu mashwa g’emizeti n’ezindi mburho; abantu n’ebintu byoshi byâlibuka, na ngasi mukolo gwinyu gwoshi gwafânânda.

12 Oku bundi obwo, Zorobabeli, mwene Shalatieli, na Yozwe^g, mwene Yehosadaka, mudâhwa mukulu, n’olubaga lwoshi, bayumvirhiza akanwa ka Nyamuzinda n’akanwa k’omulêbi Hageyo, nk’oku Nyamubâho, Nyamuzinda wâbo àlirhumire oyo mulêbi. Aho, olubaga^h lwayôboha Nyamuzinda. 13 Kandi Hageyo, ntumwa ya Nyakasane, abwîra olubaga ntya akanwa ka Nyakasane: «Ndi haguma ninyu, kanwa ka Nyamuzinda». 14 Nyakasane ayunjuza makengu Zorobabeli mwene Sahalatieli, murhambo w’e Yuda na Yozwe mwene Yeho­sadaka, mudâhwa mukulu, n’olubaga lwoshi: bayisha banarhondêra okukola omu ka-Nyamuzinda, Nyakasane w’Emirhwe. 15 Ago mango zàli nsiku makumi abirhi n’ini z’omwêzi gwa ndarhu, mwâka gwa kabirhi gw’obwâmi bwa Dariyu­si.

Haggai 1: 1 

בִּשְׁנַ֤ת שְׁתַּ֨יִם֙ לְדָרְיָ֣וֶשׁ הַמֶּ֔לֶךְ בַּחֹ֨דֶשׁ֙ הַשִּׁשִּׁ֔י בְּיֹ֥ום אֶחָ֖ד לַחֹ֑דֶשׁ הָיָ֨ה דְבַר־יְהוָ֜ה בְּיַד־חַגַּ֣י הַנָּבִ֗יא אֶל־זְרֻבָּבֶ֤ל בֶּן־שְׁאַלְתִּיאֵל֙ פַּחַ֣ת יְהוּדָ֔ה וְאֶל־יְהֹושֻׁ֧עַ בֶּן־יְהֹוצָדָ֛ק הַכֹּהֵ֥ן הַגָּדֹ֖ול לֵאמֹֽר׃ 2כֹּ֥ה אָמַ֛ר יְהוָ֥ה צְבָאֹ֖ות לֵאמֹ֑ר הָעָ֤ם הַזֶּה֙ אָֽמְר֔וּ לֹ֥א עֶת־בֹּ֛א עֶת־בֵּ֥ית יְהוָ֖ה לְהִבָּנֹֽות׃ פ 3וַֽיְהִי֙ דְּבַר־יְהוָ֔ה בְּיַד־חַגַּ֥י הַנָּבִ֖יא לֵאמֹֽר׃ 4הַעֵ֤ת לָכֶם֙ אַתֶּ֔ם לָשֶׁ֖בֶת בְּבָתֵּיכֶ֣ם סְפוּנִ֑ים וְהַבַּ֥יִת הַזֶּ֖ה חָרֵֽב׃ 5וְעַתָּ֕ה כֹּ֥ה אָמַ֖ר יְהוָ֣ה צְבָאֹ֑ות שִׂ֥ימוּ לְבַבְכֶ֖ם עַל־דַּרְכֵיכֶֽם׃ 6זְרַעְתֶּ֨ם הַרְבֵּ֜ה וְהָבֵ֣א מְעָ֗ט אָכֹ֤ול וְאֵין־לְשָׂבְעָה֙ שָׁתֹ֣ו וְאֵין־לְשָׁכְרָ֔ה לָבֹ֖ושׁ וְאֵין־לְחֹ֣ם לֹ֑ו וְהַ֨מִּשְׂתַּכֵּ֔ר מִשְׂתַּכֵּ֖ר אֶל־צְרֹ֥ור נָקֽוּב׃ פ 7כֹּ֥ה אָמַ֖ר יְהוָ֣ה צְבָאֹ֑ות שִׂ֥ימוּ לְבַבְכֶ֖ם עַל־דַּרְכֵיכֶֽם׃ 8עֲל֥וּ הָהָ֛ר וַהֲבֵאתֶ֥ם עֵ֖ץ וּבְנ֣וּ הַבָּ֑יִת וְאֶרְצֶה־בֹּ֥ו וְאֶכָּבֵד אָמַ֥ר יְהוָֽה׃ 9פָּנֹ֤ה אֶל־הַרְבֵּה֙ וְהִנֵּ֣ה לִמְעָ֔ט וַהֲבֵאתֶ֥ם הַבַּ֖יִת וְנָפַ֣חְתִּי בֹ֑ו יַ֣עַן מֶ֗ה נְאֻם֙ יְהוָ֣ה צְבָאֹ֔ות יַ֗עַן בֵּיתִי֙ אֲשֶׁר־ה֣וּא חָרֵ֔ב וְאַתֶּ֥ם רָצִ֖ים אִ֥ישׁ לְבֵיתֹֽו׃ 10עַל־כֵּ֣ן עֲלֵיכֶ֔ם כָּלְא֥וּ שָׁמַ֖יִם מִטָּ֑ל וְהָאָ֖רֶץ כָּלְאָ֥ה יְבוּלָֽהּ׃ 11וָאֶקְרָ֨א חֹ֜רֶב עַל־הָאָ֣רֶץ וְעַל־הֶהָרִ֗ים וְעַל־הַדָּגָן֙ וְעַל־הַתִּירֹ֣ושׁ וְעַל־הַיִּצְהָ֔ר וְעַ֛ל אֲשֶׁ֥ר תֹּוצִ֖יא הָאֲדָמָ֑ה וְעַל־הָֽאָדָם֙ וְעַל־הַבְּהֵמָ֔ה וְעַ֖ל כָּל־יְגִ֥יעַ כַּפָּֽיִם׃ ס 12וַיִּשְׁמַ֣ע זְרֻבָּבֶ֣ל׀ בֶּֽן־שַׁלְתִּיאֵ֡ל וִיהֹושֻׁ֣עַ בֶּן־יְהֹוצָדָק֩ הַכֹּהֵ֨ן הַגָּדֹ֜ול וְכֹ֣ל׀ שְׁאֵרִ֣ית הָעָ֗ם בְּקֹול֙ יְהוָ֣ה אֱלֹֽהֵיהֶ֔ם וְעַל־דִּבְרֵי֙ חַגַּ֣י הַנָּבִ֔יא כַּאֲשֶׁ֥ר שְׁלָחֹ֖ו יְהוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֑ם וַיִּֽירְא֥וּ הָעָ֖ם מִפְּנֵ֥י יְהוָֽה׃ 13וַ֠יֹּאמֶר חַגַּ֞י מַלְאַ֧ךְ יְהוָ֛ה בְּמַלְאֲכ֥וּת יְהוָ֖ה לָעָ֣ם לֵאמֹ֑ר אֲנִ֥י אִתְּכֶ֖ם נְאֻם־יְהוָֽה׃ 14וַיָּ֣עַר יְהוָ֡ה אֶת־רוּחַ֩ זְרֻבָּבֶ֨ל בֶּן־שַׁלְתִּיאֵ֜ל פַּחַ֣ת יְהוּדָ֗ה וְאֶת־ר֨וּחַ֙ יְהֹושֻׁ֤עַ בֶּן־יְהֹוצָדָק֙ הַכֹּהֵ֣ן הַגָּדֹ֔ול וְֽאֶת־ר֔וּחַ כֹּ֖ל שְׁאֵרִ֣ית הָעָ֑ם וַיָּבֹ֨אוּ֙ וַיַּעֲשׂ֣וּ מְלָאכָ֔ה בְּבֵית־יְהוָ֥ה צְבָאֹ֖ות אֱלֹהֵיהֶֽם׃ פ 15בְּיֹ֨ום עֶשְׂרִ֧ים וְאַרְבָּעָ֛ה לַחֹ֖דֶשׁ בַּשִּׁשִּׁ֑י בִּשְׁנַ֥ת שְׁתַּ֖יִם לְדָרְיָ֥וֶשׁ הַמֶּֽלֶךְ׃

2

Irenge ly’akà-Nyamuzinda

1 Omwâka gwa kabirhi gwa mwâmi Dariyusi, mwêziⁱ gwa kali nda, nsiku makumi abirhi na luguma, akanwa ka Nyakasane kanacirhindakwo omulêbi Hageyo^j, erhi: 2 «Obwire Zorobabeli, mwene Shalatieli, murhambo w’e Yuda na Yozwe mwene Yehosadaka, mudâhwa mukulu, n’olubaga lwoshi ntya: 3 Indi muli mwe wacibwîne amango eyi nyumpa yalijire irenge? Na kurhi muyibwîne buno? Ka murhabwîni oku erhacigwerhi nda na mugongo? 4 Ci lero buno, osêre, Zorobabeli, Nyakasane okudesire. Osimike, Yozwe, mwene Yehosadaka, mudâhwa mukulu. Osimike, nawe lubaga weshi omu cihugo! Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe okudesire. 5 Yo ndagâno najiraga ninyu erhi murhenga e Misiri, n’omûka gwâni guli ekarhî kinyu^k. Murhayôbohaga, . 6 Bulya ntyo kwo Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe adesire. Hasigîre mango masungunu ndundaganye amalunga n’igulu, enyanya n’idaho^l. 7 Nâdudanganya amashanja goshi, obuhirhi^m bwâgo bwaluga, n’enyu­mpa yâni eyunjule irenge. Nyamuzinda w’Emirhwe okudesire. 8 Niene nie Nn’ebirugu, nie Nn’obugale bwoshi, kwo Nyakasane w’Emirhwe adesire. 9 Ire­nge ly’eyi nyumpa Iyalushisa erya mîra, kwo Nyakasane Nyamuzinda w’Emi­rhwe adesire, na muli ahaⁿ hantu, nahebaho omurhûla, Nyamuzinda w’Emi­rhwe okudesire. Okudôsa ihano emw’abadâhwa 10 Omu nsiku makumi abirhi n’ini z’omwêzi gwa kali mwenda, mwâka gwa kabirhi gw’obwâmi bwa Dariusi^o, akanwa ka Nyamuzinda w’Emirbwe karhi­ndakwo omulêbi Hageyo kaderha ntya: 11 Yumva akanwa ka Nyamuzinda w’Emirbwe. Odôsagye abadâhwa ihano, obabwîre ntya: 12 «Erhi omuntu a­nkahêka enyama ngishe omu nshoho y’omwambalo gwâge, kandi abulig’ihuma oku mugati n’idivayi, oku mavurba erhi ngasi kandi kalyo n’ogwo mwambalo, k’ebyo byanahinduka bitagatifu okwôla kwonene kurhumire?» Abadâhwa ba­shuza, mpu: «Nanga!» 13 Hageyo ashubibadôsa ntya: «Erhi omuntu ankazira n’omufu, kandi abulihuma oku biryo, k’ebyo biryo byanahinduka bibi?^p» Abadâhwa bashuza mpu: «Neci». 14 Lero Hageyo aderha ntya: «Olu lubaga ntyo kwo luyôsire! Kw’er’ishanja liri ntyo embere zâni! Kanwa ka Nyamuzi­nda. Emikolo^q yâbo boshi ntyo kwo enali, n’ebi barherekêra aha binali bibi»^r.

Amalaganyo gw’omunago

15 Mugerêrezagye buno omu murhima gwinyu^s, kurhengera ene na kuhika amango gâyisha. Erhi barhacihira ibuye oku lindi ly’aka-Nyamuzinda, 16 kurhi mwàliyôsire? Mwakâgiyisha mpu mulishamarha mirengo makumi abirhi, lero mwakàshimâna liri ikumi lyone; mwakàyisha aha mukenzi mpu muhongole ndaha makumi arhanu, lero mwâkashimâna gali makumi abirhi gone. 17 Nàshûrha^t n’olubula emikolo y’emisi yinyu, nàyivubya, murhanagalukaga emwâni, kanwa ka Nyamuzinda! 18 Mugerêrezagye buno omu murhima gwinyu, kurhe­ngera ene na kuhika amango gâyisha, (kurhenga omu nsiku makumi abirhi n’ini z’omwêzi gwa kali mwenda, kurhenga olusiku bahumba eciriba c’aka-Nyamuzinda, mulâbe bwinja) 19 erhi enguli zinacibule omuhako, erhi olukoma, omulehe n’eyindi mirhi birhaciyâna malehe^u! Kurhenga ene, nahâna omunago!

Amalaganyo emwa Zorobabeli

20 Akanwa ka Nyamuzinda kashubirhindakwo Hageyo obwa kabirhi, lusiku lwa kali makumi abirhi n’ini lw’omwêzi, kaderha ntya: 21 Obwire Zorobabeli, murhambo w’e Yuda ntya: Nkola nâdundaganya amalunga n’igulu. 22 Nkola nâkûla entebe z’amâmi, nshâbe n’amahashe g’abâmi^v b’amashanja. Nâhirika e­ngalè n’abazigendakwo; ebiterusi n’ababishonakwo bânigwa, ngasi muguma âkumba omu ngôrho ya mwene wâbo. 23 Olwo lusiku – kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe – nâkurhôla^w, wâni Zorobabeli, mwene Shalatieli, mwambali wâni – kanwa ka Nyamuzinda – nâkujira nk’ifundo lya ciziriko. Bulya we nacishozire: Kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe.

Haggai 2: 1

  בַּשְּׁבִיעִ֕י בְּעֶשְׂרִ֥ים וְאֶחָ֖ד לַחֹ֑דֶשׁ הָיָה֙ דְּבַר־יְהוָ֔ה בְּיַד־חַגַּ֥י הַנָּבִ֖יא לֵאמֹֽר׃ 2אֱמָר־נָ֗א אֶל־זְרֻבָּבֶ֤ל בֶּן־שַׁלְתִּיאֵל֙ פַּחַ֣ת יְהוּדָ֔ה וְאֶל־יְהֹושֻׁ֥עַ בֶּן־יְהֹוצָדָ֖ק הַכֹּהֵ֣ן הַגָּדֹ֑ול וְאֶל־שְׁאֵרִ֥ית הָעָ֖ם לֵאמֹֽר׃ 3מִ֤י בָכֶם֙ הַנִּשְׁאָ֔ר אֲשֶׁ֤ר רָאָה֙ אֶת־הַבַּ֣יִת הַזֶּ֔ה בִּכְבֹודֹ֖ו הָרִאשֹׁ֑ון וּמָ֨ה אַתֶּ֜ם רֹאִ֤ים אֹתֹו֙ עַ֔תָּה הֲלֹ֥וא כָמֹ֛הוּ כְּאַ֖יִן בְּעֵינֵיכֶֽם׃ 4וְעַתָּ֣ה חֲזַ֣ק זְרֻבָּבֶ֣ל׀ נְאֻם־יְהוָ֡ה וַחֲזַ֣ק יְהֹושֻׁ֣עַ בֶּן־יְהֹוצָדָק֩ הַכֹּהֵ֨ן הַגָּדֹ֜ול וַחֲזַ֨ק כָּל־עַ֥ם הָאָ֛רֶץ נְאֻם־יְהוָ֖ה וַֽעֲשׂ֑וּ כִּֽי־אֲנִ֣י אִתְּכֶ֔ם נְאֻ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֹֽות׃ 5אֶֽת־הַדָּבָ֞ר אֲשֶׁר־כָּרַ֤תִּי אִתְּכֶם֙ בְּצֵאתְכֶ֣ם מִמִּצְרַ֔יִם וְרוּחִ֖י עֹמֶ֣דֶת בְּתֹוכְכֶ֑ם אַל־תִּירָֽאוּ׃ ס 6כִּ֣י כֹ֤ה אָמַר֙ יְהוָ֣ה צְבָאֹ֔ות עֹ֥וד אַחַ֖ת מְעַ֣ט הִ֑יא וַאֲנִ֗י מַרְעִישׁ֙ אֶת־הַשָּׁמַ֣יִם וְאֶת־הָאָ֔רֶץ וְאֶת־הַיָּ֖ם וְאֶת־הֶחָרָבָֽה׃ 7וְהִרְעַשְׁתִּי֙ אֶת־כָּל־הַגֹּויִ֔ם וּבָ֖אוּ חֶמְדַּ֣ת כָּל־הַגֹּויִ֑ם וּמִלֵּאתִ֞י אֶת־הַבַּ֤יִת הַזֶּה֙ כָּבֹ֔וד אָמַ֖ר יְהוָ֥ה צְבָאֹֽות׃ 8לִ֥י הַכֶּ֖סֶף וְלִ֣י הַזָּהָ֑ב נְאֻ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֹֽות׃ 9גָּדֹ֣ול יִֽהְיֶ֡ה כְּבֹוד֩ הַבַּ֨יִת הַזֶּ֤ה הָאַֽחֲרֹון֙ מִן־הָ֣רִאשֹׁ֔ון אָמַ֖ר יְהוָ֣ה צְבָאֹ֑ות וּבַמָּקֹ֤ום הַזֶּה֙ אֶתֵּ֣ן שָׁלֹ֔ום נְאֻ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֹֽות׃ פ 10בְּעֶשְׂרִ֤ים וְאַרְבָּעָה֙ לַתְּשִׁיעִ֔י בִּשְׁנַ֥ת שְׁתַּ֖יִם לְדָרְיָ֑וֶשׁ הָיָה֙ דְּבַר־יְהוָ֔ה אֶל־חַגַּ֥י הַנָּבִ֖יא לֵאמֹֽר׃ 11כֹּ֥ה אָמַ֖ר יְהוָ֣ה צְבָאֹ֑ות שְׁאַל־נָ֧א אֶת־הַכֹּהֲנִ֛ים תֹּורָ֖ה לֵאמֹֽר׃ 12הֵ֣ן׀ יִשָּׂא־אִ֨ישׁ בְּשַׂר־קֹ֜דֶשׁ בִּכְנַ֣ף בִּגְדֹ֗ו וְנָגַ֣ע בִּ֠כְנָפֹו אֶל־הַלֶּ֨חֶם וְאֶל־הַנָּזִ֜יד וְאֶל־הַיַּ֧יִן וְאֶל־שֶׁ֛מֶן וְאֶל־כָּל־מַאֲכָ֖ל הֲיִקְדָּ֑שׁ וַיַּעֲנ֧וּ הַכֹּהֲנִ֛ים וַיֹּאמְר֖וּ לֹֽא׃ 13וַיֹּ֣אמֶר חַגַּ֔י אִם־יִגַּ֧ע טְמֵא־נֶ֛פֶשׁ בְּכָל־אֵ֖לֶּה הֲיִטְמָ֑א וַיַּעֲנ֧וּ הַכֹּהֲנִ֛ים וַיֹּאמְר֖וּ יִטְמָֽא׃ 14וַיַּ֨עַן חַגַּ֜י וַיֹּ֗אמֶר כֵּ֣ן הָֽעָם־הַ֠זֶּה וְכֵן־הַגֹּ֨וי הַזֶּ֤ה לְפָנַי֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה וְכֵ֖ן כָּל־מַעֲשֵׂ֣ה יְדֵיהֶ֑ם וַאֲשֶׁ֥ר יַקְרִ֛יבוּ שָׁ֖ם טָמֵ֥א הֽוּא׃ 15וְעַתָּה֙ שִֽׂימוּ־נָ֣א לְבַבְכֶ֔ם מִן־הַיֹּ֥ום הַזֶּ֖ה וָמָ֑עְלָה מִטֶּ֧רֶם שֽׂוּם־אֶ֛בֶן אֶל־אֶ֖בֶן בְּהֵיכַ֥ל יְהוָֽה׃ 16מִֽהְיֹותָ֥ם בָּא֙ אֶל־עֲרֵמַ֣ת עֶשְׂרִ֔ים וְהָיְתָ֖ה עֲשָׂרָ֑ה בָּ֣א אֶל־הַיֶּ֗קֶב לַחְשֹׂף֙ חֲמִשִּׁ֣ים פּוּרָ֔ה וְהָיְתָ֖ה עֶשְׂרִֽים׃ 17הִכֵּ֨יתִי אֶתְכֶ֜ם בַּשִּׁדָּפֹ֤ון וּבַיֵּֽרָקֹון֙ וּבַבָּרָ֔ד אֵ֖ת כָּל־מַעֲשֵׂ֣ה יְדֵיכֶ֑ם וְאֵין־אֶתְכֶ֥ם אֵלַ֖י נְאֻם־יְהוָֽה׃ 18שִׂימוּ־נָ֣א לְבַבְכֶ֔ם מִן־הַיֹּ֥ום הַזֶּ֖ה וָמָ֑עְלָה מִיֹּום֩ עֶשְׂרִ֨ים וְאַרְבָּעָ֜ה לַתְּשִׁיעִ֗י לְמִן־הַיֹּ֛ום אֲשֶׁר־יֻסַּ֥ד הֵֽיכַל־יְהוָ֖ה שִׂ֥ימוּ לְבַבְכֶֽם׃ 19הַעֹ֤וד הַזֶּ֨רַע֙ בַּמְּגוּרָ֔ה וְעַד־הַגֶּ֨פֶן וְהַתְּאֵנָ֧ה וְהָרִמֹּ֛ון וְעֵ֥ץ הַזַּ֖יִת לֹ֣א נָשָׂ֑א מִן־הַיֹּ֥ום הַזֶּ֖ה אֲבָרֵֽךְ׃ ס 20וַיְהִ֨י דְבַר־יְהוָ֤ה׀ שֵׁנִית֙ אֶל־חַגַּ֔י בְּעֶשְׂרִ֧ים וְאַרְבָּעָ֛ה לַחֹ֖דֶשׁ לֵאמֹֽר׃ 21אֱמֹ֕ר אֶל־זְרֻבָּבֶ֥ל פַּֽחַת־יְהוּדָ֖ה לֵאמֹ֑ר אֲנִ֣י מַרְעִ֔ישׁ אֶת־הַשָּׁמַ֖יִם וְאֶת־הָאָֽרֶץ׃ 22וְהָֽפַכְתִּי֙ כִּסֵּ֣א מַמְלָכֹ֔ות וְהִ֨שְׁמַדְתִּ֔י חֹ֖זֶק מַמְלְכֹ֣ות הַגֹּויִ֑ם וְהָפַכְתִּ֤י מֶרְכָּבָה֙ וְרֹ֣כְבֶ֔יהָ וְיָרְד֤וּ סוּסִים֙ וְרֹ֣כְבֵיהֶ֔ם אִ֖ישׁ בְּחֶ֥רֶב אָחִֽיו׃ 23בַּיֹּ֣ום הַה֣וּא נְאֻם־יְהוָ֣ה צְבָאֹ֡ות אֶ֠קָּחֲךָ זְרֻבָּבֶ֨ל בֶּן־שְׁאַלְתִּיאֵ֤ל עַבְדִּי֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה וְשַׂמְתִּ֖יךָ כַּֽחֹותָ֑ם כִּֽי־בְךָ֣ בָחַ֔רְתִּי נְאֻ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֹֽות׃

---

 ^a1.1 : Lwâgwo: Kwo kuderha mwêzi gwa kamera (8), mwâka gwa 520.

 ^b1.1 Hageyo kuli kuyiganya enfarasè n’ecigereki, ci omu c’emwabo anasomwa Hagayi חגי

 ^c1.2 : «Garhacibà»: Kwo kuderha amango garhacihika.

 ^d1.7 : Mulimwo: «enjira mukulikire»: Aka kanwa kàli ka kuderhwa handi, ci arhali aha.

 ^e1.8 : Ntondo: nkaba ntondo ya Yuda.

 ^f1.10 Nkuba: omu buhindule bw’ecihabraniya omu Ciharameya, badesire: «nkuba»; omu Cihabraniya, baderha: «lumè» banayushulakwo: «kuli mwe» kwo kuderha «Olumè kuli mwe».

 ^g1.12 Yozwe kuli kuyiganya nfarasè na cigereki, ci omu c’emwabo anasomwa Yehoshua erhi Yeshua, lyo izino lya Yezu omu c’emwâbo יהושע

 ^h1.12 : Olubaga: Kwo kuderha balya bantu basigire bemêzi ba Nyamuzinda e Yeruzalemu (lola Omulêbi Hageyo na Zakariya na Iz 4,3… )

 ⁱ2.1 Mwêzi: Kwo kuderha Muhaho (10), mwâka gwa 520, omu lusiku luzinda lw’omwibuko gw’ebihando.

 ^j2.1 Hageyo yena Hagayi omu c’e mwabo; Yozwe ye Yehoshua

 ^k2.5 Omu cihabraniya, badesire-ho ntya: «Co cihango (erhi: ndagâno) nàjiraga haguma ninyu erhi murhenga e Misiri.» (Baderha: «berit» omu Cihabranìya, ahàli ha «dabar» kanwa)! Ebyo birhali omu buhindule bw’ecigereki.

 ^l2.6 : Idaho: Omulêbi Hageyo amanyire oku Nyamuzinda yene ohêka igulu. Omulêbi alêbire obuhanya bwayisha n’obwo gaciri mango ga murhûla gwa mwami Dariyusi. (lola Am 5, 18 ; 8,9… ) Obwo buhanya bwadunda igulu lyoshi, n’okwo kuyubakululwa kw’akà-Nyamuzinda ciri cimanyiso c’omurhondêro gw’amango ga Masiha.

 ^m2.7 : Buhirhi: Kwo kuderha akantu koshi ka ngulo ndârhi, akantu abantu bacifinja. Obuhindule bwa Vulgata bwayirukira bwaderha oku «Omwifinjwa» anali Masiha, lero kwo kuhindula mpu: «Neci âyisha Namwifinjwa emw’amashanja goshi.»

 ⁿ2.9 : Aha: Kwo kuderha Omu ka-Nyamuzinda (lola 2 Sam 7,13 ). Emw’omulêbi Ezekiyelì aka-Nyamuzinda hali hantu ha Masiha. N’erhi rhwankalola bwinja, rhwanabona oku kwo binali, aha Yeruzalemu, Kristu àciyerekîne omu ka-Nyamuzinda kàyûbakululagwa obwa kabirhi na Mwâmi Herodi. Obuhindule bw’ecigreki buyushwîre-ho ntya: «n’omurhûla gw’omurhima gwala­nga balya boshi bahumbaga eciriba c’aka ka-Nyamuzinda».

 ^o2.10 : Dariyusi: omwâka gwoshi gwa kabirhi gwa mwâmi Dariyusi gwàlì mwâka gwa 520, mwêzi gwa Nyaruzigwe (12).

 ^p2.13 : Bibi: Kwo kuderha Kantu ka muziro, cihemu.

 ^q2.14 : Mikolo: Kwo kuderha akantu omuntu abona erhi kukola n’emisi yâge kurhuma; akole n’amaboko gâge: mirimo, myaka, (lola Lush 24, 10; 28, 30).

 ^r2.14 : Bibi: obugashânize bwakâgijirirwa omu ciriba c’aka-Nyamuzinda erhi hamanakashâba, ci bashubiyûbaka-ho oluhêrero lw’enterekêro, mwâka gwa 538. Omulêbi Hageyo ayerekîne enyigîrizo ziri aho, lola omulongo gwa 13. Olubaga luhemusire, n’enterekêro zalwo ziri za cihemu. Ci kwoki, obukali buli aha bulushire obwa 2, 1-9; nkabaga bantu b’e Samâriya bakalihirwe. Lola Ezr 4, 1-5. Obuhindule bw’ecigreki buyûshwîre-ho: « Ezo nshwira-kulya zàrhindibuka n’emikolo, mwànali mushombîne omu mihanda y’abajacizi».

 ^s2.15 Emilongo 2, 15-19: Nyamuzinda alaganyize oku ahâna omunago: bàhinga, banayeze. Ebi binwa biyu­ shwîre 1, 1-15, byali bikwânîne bikulikire nkaba 1, 15. 2, 16: «Kurhi mwàliyôsire?», buhindule bwa cigereki obwo; «kurhi okubà kwinyu kwàli?» Omu Cihabraniya … Enyuma lya» ndaha makumi arhanu», Omu Cihabrania badesire: «emikenzi»; o­kwo kurhali omu cigereki.

 ^t2.17 : Nashûrha: omu cihabraniya, badesire: «nammushûrha»: lola Am 4,6. 2, 18: (… mulâbe bwinja): eco cinwa ciri ca kuhugûla; ci cirhakubwîri bwinja ebi cilonzize okuhugûla, lola 1, 15.

 ^u2.19 : «Malehe», omu cigereki mwo badesire ntyo; eco cinwa cirhali omu cihabraniya.

 ^v2.22 : « Bâmi», omu cigereki; omu cihabraniya: «mârni».

 ^w2.23 : Nàkurhôla: Nyamuzinda yene ocishoga abantu alonzize okurhuma. Rhuderhage nk’oku acishogaga Abrahamu, lola Yoz 24, 3; acishoga abaleviti (badâhwa), lola Mib 3,12; acishoga Daudi, lola 2 Sam 7,8. Zorobabeli, mwîmo gwa Daudi, alunganyîze enkengêro z’obwâmi kuli Masiha: Lola 2 Sam 7, 1…; 7, 14… Kwaligi nka ye okola obisire omujina gw’amarhegeko. Lola Zak 6, 12. – Ciziriko: ecizìriko bakâgizirika-mwo amaruba n’emyandiko yàli mpogo: lola 1Bam 21,8; bakâgiciyambala n’obukenge omu igosi: lola Murh 38, 18; erhi omu munwe: lola Yer 22, 24.

HAG – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

HAGEYO חגי

Enshokolezi

Omulêbi Hageyo agendaga ayigîriza Abayahudi erhi barhenga elubungo. Ayigîriza oku buzinda bw’omwêzi gwa munani kuhika omu karhî k’omwêzi gw’ikumi na kabirhi gw’omwâka gwa 520 embere Kristu aburhwe, lyo Abayahudi bayûbaka aka-Nyamuzinda kahyahya. Hageyo na Zakariya baciha nganyire okulangaliza abantu n’okurhuma Zorobabeli n’omudâhwa mukulu Yozwe bashubirira emikolo y’okuyûbaka aka-Nyamuzinda.

Bulya aka-Nyamuzinda kayôsire kashâbûsire, Nyamubâho ahana ebiremwa by’en’igulu. Okuyûbaka buhyahya kwayish’ilêrha akalamo kinja. Omulêbi ayemêra oku aka-Nyamuzinda kahyahya karhali kayûbake bwinja erhi rhwakakagerera kuli kalya ka Salomoni. Cikwône alêba oku omu nsiku zâyisha, irenge lyako lyayish’irhaluka ely’aka-Nyamuzinda ka Salomoni.

EBIRIMWO

1. Aka-Nyamuzinda kayûbakwa buhyahya: cigabi 1

2. Irenge ly’aka-Nyamuzinda kahyahya: cigabi 2

1

Amango g’okushub’iyûbaka akà-Nyamnzinda

1 Omu mwâka gwa kabirhi gw’obwâmi bwa Dariusi, mwêzi gwa ndarhu, omu lusiku lurhanzi lwâgwo^a, akanwa ka Nyamuzinda kahekwa n’omulebi Hageyo^b emwa Zorobabeli mwene Shalatieli, murhambo w’e Yuda, n’emwa Yozwe, mwene Yehosadaka, mudàhwa mukulu, kaderha ntya: 2 Nyamuzinda w’Emirhwe amâderha ntya: Olu lubaga ludwirhe lwaderha, mpu: «Garhacibà^c mango g’okuyûbakulula akà-Nyamuzinda!» 3 Lero akanwa ka Nyamuzinda kalerhwa ntya n’omulêbi:

4 Ka munabwîne oku kuli kwinja mubêre omu nyumpa nyinjinja n’obwo akà-Nyamuzinda kâni kashâbûsire? 5 Lero buno, kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe. Mucijâge emurhima mulolereze enjira zinyu! 6 Mwarhêzire binji, ci mwahaka binyi omu nguli zinyu; mwàlîre birhali binyi, ci murhayigurhaga; mwanywa, ci enyôrha yinyu erhatwikaga; mwàyambaliza, ci nt’idûrhu mwayu­mvîrhe. Omukozi àhâbwa oluhembo lwâge, ci lwàbà nka kuno luja omu nshoho ntule! 7 Kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe. Mugerêreze bwinja emu­rhima gwinyu, mulole enjira mulimwo^d. 8 Yinamukiri oku ntondo^e, mujidurhira ebirhi, muyûbake enyumpa yâni. Nâhiramwo amasîma gâni, n’irenge lyâni ligandâzemwo, Nyamuzinda okudesire. 9 Mwakâg’ilangalira okusârûla binji, ci lero mwànenwa. Ebi mwàhasire, nâbiyehula n’empusi. Bulya kurhi? Kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe. Bulya enyumpa yâni eshâbûsire, n’obwo ngasi mugu­ma muli mwe adwîrhe agwîririza okuyûbaka aha mwâge. 10 Okwo kwarhuma e­nkuba^f ehangama, n’idaho lyânena emburho. 11 Nâlêrha ecanda omu cihugo; oku ntondo, omu mashwa g’engano, oku lukoma lw’emizâbîbu, omu mashwa g’emizeti n’ezindi mburho; abantu n’ebintu byoshi byâlibuka, na ngasi mukolo gwinyu gwoshi gwafânânda.

12 Oku bundi obwo, Zorobabeli, mwene Shalatieli, na Yozwe^g, mwene Yehosadaka, mudâhwa mukulu, n’olubaga lwoshi, bayumvirhiza akanwa ka Nyamuzinda n’akanwa k’omulêbi Hageyo, nk’oku Nyamubâho, Nyamuzinda wâbo àlirhumire oyo mulêbi. Aho, olubaga^h lwayôboha Nyamuzinda. 13 Kandi Hageyo, ntumwa ya Nyakasane, abwîra olubaga ntya akanwa ka Nyakasane: «Ndi haguma ninyu, kanwa ka Nyamuzinda». 14 Nyakasane ayunjuza makengu Zorobabeli mwene Sahalatieli, murhambo w’e Yuda na Yozwe mwene Yeho­sadaka, mudâhwa mukulu, n’olubaga lwoshi: bayisha banarhondêra okukola omu ka-Nyamuzinda, Nyakasane w’Emirhwe. 15 Ago mango zàli nsiku makumi abirhi n’ini z’omwêzi gwa ndarhu, mwâka gwa kabirhi gw’obwâmi bwa Dariyu­si.

2

Irenge ly’aka-Nyamuzinda

1 Omwâka gwa kabirhi gwa mwâmi Dariyusi, mwêziⁱ gwa kali nda, nsiku makumi abirhi na luguma, akanwa ka Nyakasane kanacirhindakwo omulêbi Hageyo^j, erhi: 2 «Obwire Zorobabeli, mwene Shalatieli, murhambo w’e Yuda na Yozwe mwene Yehosadaka, mudâhwa mukulu, n’olubaga lwoshi ntya: 3 Indi muli mwe wacibwîne amango eyi nyumpa yalijire irenge? Na kurhi muyibwîne buno? Ka murhabwîni oku erhacigwerhi nda na mugongo? 4 Ci lero buno, osêre, Zorobabeli, Nyakasane okudesire. Osimike, Yozwe, mwene Yehosadaka, mudâhwa mukulu. Osimike, nawe lubaga weshi omu cihugo! Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe okudesire. 5 Yo ndagâno najiraga ninyu erhi murhenga e Misiri, n’omûka gwâni guli ekarhî kinyu^k. Murhayôbohaga, . 6 Bulya ntyo kwo Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe adesire. Hasigîre mango masungunu ndundaganye amalunga n’igulu, enyanya n’idaho^l. 7 Nâdudanganya amashanja goshi, obuhirhi^m bwâgo bwaluga, n’enyu­mpa yâni eyunjule irenge. Nyamuzinda w’Emirhwe okudesire. 8 Niene nie Nn’ebirugu, nie Nn’obugale bwoshi, kwo Nyakasane w’Emirhwe adesire. 9 Ire­nge ly’eyi nyumpa Iyalushisa erya mîra, kwo Nyakasane Nyamuzinda w’Emi­rhwe adesire, na muli ahaⁿ hantu, nahebaho omurhûla, Nyamuzinda w’Emi­rhwe okudesire. Okudôsa ihano emw’abadâhwa 10 Omu nsiku makumi abirhi n’ini z’omwêzi gwa kali mwenda, mwâka gwa kabirhi gw’obwâmi bwa Dariusi^o, akanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe karhi­ndakwo omulêbi Hageyo kaderha ntya: 11 Yumva akanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe. Odôsagye abadâhwa ihano, obabwîre ntya: 12 «Erhi omuntu a­nkahêka enyama ngishe omu nshoho y’omwambalo gwâge, kandi abulig’ihuma oku mugati n’idivayi, oku mavurha erhi ngasi kandi kalyo n’ogwo mwambalo, k’ebyo byanahinduka bitagatifu okwôla kwonene kurhumire?» Abadâhwa ba­shuza, mpu: «Nanga!» 13 Hageyo ashubibadôsa ntya: «Erhi omuntu ankazira n’omufu, kandi abulihuma oku biryo, k’ebyo biryo byanahinduka bibi?^p» Abadâhwa bashuza mpu: «Neci». 14 Lero Hageyo aderha ntya: «Olu lubaga ntyo kwo luyôsire! Kw’er’ishanja liri ntyo embere zâni! Kanwa ka Nyamuzi­nda. Emikolo^q yâbo boshi ntyo kwo enali, n’ebi barherekêra aha binali bibi»^r.

Amalaganyo gw’omunago

15 Mugerêrezagye buno omu murhima gwinyu^s, kurhengera ene na kuhika amango gâyisha. Erhi barhacihira ibuye oku lindi ly’aka-Nyamuzinda, 16 kurhi mwàliyôsire? Mwakâgiyisha mpu mulishamarha mirengo makumi abirhi, lero mwakàshimâna liri ikumi lyone; mwakàyisha aha mukenzi mpu muhongole ndaha makumi arhanu, lero mwâkashimâna gali makumi abirhi gone. 17 Nàshûrha^t n’olubula emikolo y’emisi yinyu, nàyivubya, murhanagalukaga emwâni, kanwa ka Nyamuzinda! 18 Mugerêrezagye buno omu murhima gwinyu, kurhe­ngera ene na kuhika amango gâyisha, (kurhenga omu nsiku makumi abirhi n’ini z’omwêzi gwa kali mwenda, kurhenga olusiku bahumba eciriba c’aka-Nyamuzinda, mulâbe bwinja) 19 erhi enguli zinacibule omuhako, erhi olukoma, omulehe n’eyindi mirhi birhaciyâna malehe^u! Kurhenga ene, nahâna omunago!

Amalaganyo emwa Zorobabeli 20 Akanwa ka Nyamuzinda kashubirhindakwo Hageyo obwa kabirhi, lusiku lwa kali makumi abirhi n’ini lw’omwêzi, kaderha ntya: 21 Obwire Zorobabeli, murhambo w’e Yuda ntya: Nkola nâdundaganya amalunga n’igulu. 22 Nkola nâkûla entebe z’amâmi, nshâbe n’amahashe g’abâmi^v b’amashanja. Nâhirika e­ngalè n’abazigendakwo; ebiterusi n’ababishonakwo bânigwa, ngasi muguma âkumba omu ngôrho ya mwene wâbo. 23 Olwo lusiku – kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe – nâkurhôla^w, wâni Zorobabeli, mwene Shalatieli, mwambali wâni – kanwa ka Nyamuzinda – nâkujira nk’ifundo lya ciziriko. Bulya we nacishozire: Kanwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe.

---

 ^a1.1 : Lwâgwo: Kwo kuderha mwêzi gwa kamera (8), mwâka gwa 520.

 ^b1.1 Hageyo kuli kuyiganya enfarasè n’ecigereki, ci omu c’emwabo anasomwa Hagayi חגי

 ^c1.2 : «Garhacibà»: Kwo kuderha amango garhacihika.

 ^d1.7 : Mulimwo: «enjira mukulikire»: Aka kanwa kàli ka kuderhwa handi, ci arhali aha.

 ^e1.8 : Ntondo: nkaba ntondo ya Yuda.

 ^f1.10 Nkuba: omu buhindule bw’ecihabraniya omu Ciharameya, badesire: «nkuba»; omu Cihabraniya, baderha: «lumè» banayushulakwo: «kuli mwe» kwo kuderha «Olumè kuli mwe».

 ^g1.12 Yozwe kuli kuyiganya nfarasè na cigereki, ci omu c’emwabo anasomwa Yehoshua erhi Yeshua, lyo izino lya Yezu omu c’emwâbo יהושע

 ^h1.12 : Olubaga: Kwo kuderha balya bantu basigire bemêzi ba Nyamuzinda e Yeruzalemu (lola Omulêbi Hageyo na Zakariya na Iz 4,3… )

 ⁱ2.1 Mwêzi: Kwo kuderha Muhaho (10), mwâka gwa 520, omu lusiku luzinda lw’omwibuko gw’ebihando.

 ^j2.1 Hageyo yena Hagayi omu c’e mwabo; Yozwe ye Yehoshua

 ^k2.5 Omu cihabraniya, badesire-ho ntya: «Co cihango (erhi: ndagâno) nàjiraga haguma ninyu erhi murhenga e Misiri.» (Baderha: «berit» omu Cihabranìya, ahàli ha «dabar» kanwa)! Ebyo birhali omu buhindule bw’ecigereki.

 ^l2.6 : Idaho: Omulêbi Hageyo amanyire oku Nyamuzinda yene ohêka igulu. Omulêbi alêbire obuhanya bwayisha n’obwo gaciri mango ga murhûla gwa mwami Dariyusi. (lola Am 5, 18 ; 8,9… ) Obwo buhanya bwadunda igulu lyoshi, n’okwo kuyubakululwa kw’akà-Nyamuzinda ciri cimanyiso c’omurhondêro gw’amango ga Masiha.

 ^m2.7 : Buhirhi: Kwo kuderha akantu koshi ka ngulo ndârhi, akantu abantu bacifinja. Obuhindule bwa Vulgata bwayirukira bwaderha oku «Omwifinjwa» anali Masiha, lero kwo kuhindula mpu: «Neci âyisha Namwifinjwa emw’amashanja goshi.»

 ⁿ2.9 : Aha: Kwo kuderha Omu ka-Nyamuzinda (lola 2 Sam 7,13 ). Emw’omulêbi Ezekiyelì aka-Nyamuzinda hali hantu ha Masiha. N’erhi rhwankalola bwinja, rhwanabona oku kwo binali, aha Yeruzalemu, Kristu àciyerekîne omu ka-Nyamuzinda kàyûbakululagwa obwa kabirhi na Mwâmi Herodi. Obuhindule bw’ecigreki buyushwîre-ho ntya: «n’omurhûla gw’omurhima gwala­nga balya boshi bahumbaga eciriba c’aka ka-Nyamuzinda».

 ^o2.10 : Dariyusi: omwâka gwoshi gwa kabirhi gwa mwâmi Dariyusi gwàlì mwâka gwa 520, mwêzi gwa Nyaruzigwe (12).

 ^p2.13 : Bibi: Kwo kuderha Kantu ka muziro, cihemu.

 ^q2.14 : Mikolo: Kwo kuderha akantu omuntu abona erhi kukola n’emisi yâge kurhuma; akole n’amaboko gâge: mirimo, myaka, (lola Lush 24, 10; 28, 30).

 ^r2.14 : Bibi: obugashânize bwakâgijirirwa omu ciriba c’aka-Nyamuzinda erhi hamanakashâba, ci bashubiyûbaka-ho oluhêrero lw’enterekêro, mwâka gwa 538. Omulêbi Hageyo ayerekîne enyigîrizo ziri aho, lola omulongo gwa 13. Olubaga luhemusire, n’enterekêro zalwo ziri za cihemu. Ci kwoki, obukali buli aha bulushire obwa 2, 1-9; nkabaga bantu b’e Samâriya bakalihirwe. Lola Ezr 4, 1-5. Obuhindule bw’ecigreki buyûshwîre-ho: « Ezo nshwira-kulya zàrhindibuka n’emikolo, mwànali mushombîne omu mihanda y’abajacizi».

 ^s2.15 Emilongo 2, 15-19: Nyamuzinda alaganyize oku ahâna omunago: bàhinga, banayeze. Ebi binwa biyu­ shwîre 1, 1-15, byali bikwânîne bikulikire nkaba 1, 15. 2, 16: «Kurhi mwàliyôsire?», buhindule bwa cigereki obwo; «kurhi okubà kwinyu kwàli?» Omu Cihabraniya … Enyuma lya» ndaha makumi arhanu», Omu Cihabrania badesire: «emikenzi»; o­kwo kurhali omu cigereki.

 ^t2.17 : Nashûrha: omu cihabraniya, badesire: «nammushûrha»: lola Am 4,6. 2, 18: (… mulâbe bwinja): eco cinwa ciri ca kuhugûla; ci cirhakubwîri bwinja ebi cilonzize okuhugûla, lola 1, 15.

 ^u2.19 : «Malehe», omu cigereki mwo badesire ntyo; eco cinwa cirhali omu cihabraniya.

 ^v2.22 : « Bâmi», omu cigereki; omu cihabraniya: «mârni».

 ^w2.23 : Nàkurhôla: Nyamuzinda yene ocishoga abantu alonzize okurhuma. Rhuderhage nk’oku acishogaga Abrahamu, lola Yoz 24, 3; acishoga abaleviti (badâhwa), lola Mib 3,12; acishoga Daudi, lola 2 Sam 7,8. Zorobabeli, mwîmo gwa Daudi, alunganyîze enkengêro z’obwâmi kuli Masiha: Lola 2 Sam 7, 1…; 7, 14… Kwaligi nka ye okola obisire omujina gw’amarhegeko. Lola Zak 6, 12. – Ciziriko: ecizìriko bakâgizirika-mwo amaruba n’emyandiko yàli mpogo: lola 1Bam 21,8; bakâgiciyambala n’obukenge omu igosi: lola Murh 38, 18; erhi omu munwe: lola Yer 22, 24.

ZEP – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

SOFONIYA / ZEFANYA צפניה

Enshokolezi

Omulêbi Sofoniya ayigîrizize amango Yoziyasi^a aliyimire omu Yuda (640- 609 embere Kristu aburhwe). Kurhenga amango ga Senakeribu, ecihugo ca Yuda calamire omu bujà bwa Asuru. Manase na Amoni, bami b’omu Yuda, bazigiraga okuharâmya ensanamu. Amango g’omulêbi Sofoniya, obulangalire kuli Nyamuzinda bwâyisha bwagaluka.

Sofoniya ayâlagaza «olusiku lwa Nyamubâho», lusiku lwayishilêrha emishîbo minji omu cihugo ca Yuda n’omu mashanja goshi g’en’igulu. Sofoniya akalihira Abayuda bulya bakazigiharâmya banyamuzinda b’obunywesi, na bulya barhagwerhe bushinganyanya omu kalamo kâbo (3, 1; 3, 11).

Obuhane amashanja gahâbagwa na Nyamuzinda bukwânîne bubê nyigîrizo kuli Yuda (3,7). Bwo bwârhuma olubaga lwâgalukira Nyamuzinda omu kumukenga n’omu kubà lwirhohye. Banyi-hanyi bayishicunguka, nka bali birhohye (3, 12-13).

Eci citabu cisungunu ca Sofoniya cikolêsibwa liguma lyône omu Ndagâno Mpyahya muli Mateyo (Mt 13, 41).

EBIRIMWO

1. Olusiku lwa Nyamubâho: cigabi 1-2,3

2. Obulêbi oku mashanja: cigabi 2, 4-15

3. Obulêbi kuli Yeruzalemu: cigabi 3, 1-8

4. Amalagânyo: cigabi 3, 9-20

1

1 Ebi biri binwa Nyakasane àfulûliraga Sofoniya, amango Yoziyasi mu­gala wa Amoni àli mwâmi w’e Yuda. Sofoniya àli mugala wa Kushi, naye àli mwene Gedaliya, aligi mwinjikulu wa Amariya na mwinjikulûza wa Hezekiyasi^b.

I. Olusiku lwa Nyakasane omu Yuda

Nyamuzinda âyishihana igulu lyoshi.

2 Nyakasane amâderha, erhi: «Nâherêrekeza ngasi hyoshi hiyîsa omûka hano igulu. 3 Nâsherêza abantu n’ensimba, ebinyunyi n’enfi z’omu nyanja, nâsherêza abantu babî n’ebijiro byâbo by’okusârhaza. Ntaleke ciru n’omuntu muguma bano igulu.»

Obuhane oku nterekêro ya banyamuzinda b’obwihambi

4 « Yuda, nâmuhana, mpane n’abantu b’omu Yeruzalemu boshi. Nâherêrekeza Baali yeshi muli eci cihugo n’amarhumisi gâge goshi. 5 Nâsherêza ngasi bashonera oku burhungiri bw’enyumpa bajiharâmya omurhwe gw’enyenyêzi, bala baharâmya Nnâmahanga oku izîno lya Milkomu^c. 6 Nâsherêza ngasi bacìkûla kuli Nnâmahanga, abarhamulongereza erhi kumurhînya ciru n’ehitya, abo boshi nta muguma nâleka.» 7 Akahwenyenye kabe embere za Nyakasane Nnâmahanga, kulya kuba olusiku lw’obukunizi^d bwâge bunene luyiruka! Neci, Nyakasane anarheganyize oburherekêre, mîra acêsagya ebigolo byâge alâlisire.

Obuhane oku barhambo b’aha bwâmi

8 Olusiku lw’oburherekêre, kwo Nyakasane adesire, nâhana abarhambo, abaluzi na ngasi boshi bahimba nka kula kw’ab’emahanga. 9 Olwo lusiku nâhana bala boshi bacìhira enyanya nka bapagani, bo bala batula entambala, banabere enyumpa oku bwâmi bwa nnawâbo.

Obuhane oku barhunzi b’omu Yeruzalemu

10 Olwo lusiku, kwo Nyakasane adesire, ecihogêro cânazûke omu muhanda gw’olugo guderhwa lugo lw’Enfi, omu lugo Luhyahya mwanazûke olubî lunji lunji, ababanda endûlu, ababanda olujamu, ab’orhuhababo n’ecihûsi cirhankaderhwa! 11 Mwe bantu muyûbaka omu lugo luderhwa Cishakulo^e muhebe orhubûli, bulya ngasi baguza boshi bafa, abarhimbûzi boshi baherêrekera. Obuhane kuli banyambula-buyemêre 12 Muli ago mango nâyôce Yeruzalemu n’orhumole; nanje narhangula balya boshi barharhenga omu bubî bwâbo, bo balya baderha emurhima gwâbo, mpu: «Nyakasane arhankahashijira mabî erhi minja.» 13 Okuhandi obugale bwâbo buhagulwe enyumpa zâbo zishâbwe. Bâyûbaka enyumpa, barhakazilâlamwo; bàgwisire enkoma, barhakanywa oku manvu ga muli zo.

Olusiku lwa Nyakasane

14 Olusiku ludârhi lw’obukunizi bwa Nyakasane luli hofi, luyishire luli buhena; okuyisha kwâlwo kwâzûsa ecihogêro c’amalumwa manene, ciru n’entwâli yâbanda endûlù erhi bihamba bya bîrha birhuma! 15 Olwo lusiku luli lusiku lwa mûngo, lusiku lwa bihamba n’olw’akamene, lusiku lwa burhe na lwa kushâba, lusiku lwa mwizimya na lwa citûmbi, lusiku lwa bitù na lwa ndûnduli y’omwizimya. 16 Lusiku lwa kubanda emishekera n’orhuhababo kuli bîrya bihugo bidârhi n’enyumpa nzibuzibu. 17 Abantu nânabahiremwo ebihamba baje bagenda nka mihûrha (bulya bagomire Nyakasane), omuko gwâbo gubulagirwe omu katulo, emirhumba yâbo ekabulirwe nka bibolereza, ci erhabishwa. 18 Oli ensaranga zâbo, oli amasholo gâbo, nta biguma byahashibayôkola. Omu lusiku lw’omûngo gwa Nyakasane, omu bumvu bwâge igulu lyoshi lyâherêrekera. Bulya anigûza, neci, aheze abantu boshi omu igulu.

Zefanja/Zephaniah 1: 1

דְּבַר־יְהוָ֣ה׀ אֲשֶׁ֣ר הָיָ֗ה אֶל־צְפַנְיָה֙ בֶּן־כּוּשִׁ֣י בֶן־גְּדַלְיָ֔ה בֶּן־אֲמַרְיָ֖ה בֶּן־חִזְקִיָּ֑ה בִּימֵ֛י יֹאשִׁיָּ֥הוּ בֶן־אָמֹ֖ון מֶ֥לֶךְ יְהוּדָֽה׃ 2אָסֹ֨ף אָסֵ֜ף כֹּ֗ל מֵעַ֛ל פְּנֵ֥י הָאֲדָמָ֖ה נְאֻם־יְהוָֽה׃ 3אָסֵ֨ף אָדָ֜ם וּבְהֵמָ֗ה אָסֵ֤ף עֹוף־הַשָּׁמַ֨יִם֙ וּדְגֵ֣י הַיָּ֔ם וְהַמַּכְשֵׁלֹ֖ות אֶת־הָרְשָׁעִ֑ים וְהִכְרַתִּ֣י אֶת־הָאָדָ֗ם מֵעַ֛ל פְּנֵ֥י הָאֲדָמָ֖ה נְאֻם־יְהוָֽה׃ 4וְנָטִ֤יתִי יָדִי֙ עַל־יְהוּדָ֔ה וְעַ֖ל כָּל־יֹושְׁבֵ֣י יְרוּשָׁלִָ֑ם וְהִכְרַתִּ֞י מִן־הַמָּקֹ֤ום הַזֶּה֙ אֶת־שְׁאָ֣ר הַבַּ֔עַל אֶת־שֵׁ֥ם הַכְּמָרִ֖ים עִם־הַכֹּהֲנִֽים׃ 5וְאֶת־הַמִּשְׁתַּחֲוִ֥ים עַל־הַגַּגֹּ֖ות לִצְבָ֣א הַשָּׁמָ֑יִם וְאֶת־הַמִּֽשְׁתַּחֲוִים֙ הַנִּשְׁבָּעִ֣ים לַֽיהוָ֔ה וְהַנִּשְׁבָּעִ֖ים בְּמַלְכָּֽם׃ 6וְאֶת־הַנְּסֹוגִ֖ים מֵאַחֲרֵ֣י יְהוָ֑ה וַאֲשֶׁ֛ר לֹֽא־בִקְשׁ֥וּ אֶת־יְהוָ֖ה וְלֹ֥א דְרָשֻֽׁהוּ׃ 7הַ֕ס מִפְּנֵ֖י אֲדֹנָ֣י יְהוִ֑ה כִּ֤י קָרֹוב֙ יֹ֣ום יְהוָ֔ה כִּֽי־הֵכִ֧ין יְהוָ֛ה זֶ֖בַח הִקְדִּ֥ישׁ קְרֻאָֽיו׃ 8וְהָיָ֗ה בְּיֹום֙ זֶ֣בַח יְהוָ֔ה וּפָקַדְתִּ֥י עַל־הַשָּׂרִ֖ים וְעַל־בְּנֵ֣י הַמֶּ֑לֶךְ וְעַ֥ל כָּל־הַלֹּבְשִׁ֖ים מַלְבּ֥וּשׁ נָכְרִֽי׃ 9וּפָקַדְתִּ֗י עַ֧ל כָּל־הַדֹּולֵ֛ג עַל־הַמִּפְתָּ֖ן בַּיֹּ֣ום הַה֑וּא הַֽמְמַלְאִ֛ים בֵּ֥ית אֲדֹנֵיהֶ֖ם חָמָ֥ס וּמִרְמָֽה׃ ס 10וְהָיָה֩ בַיֹּ֨ום הַה֜וּא נְאֻם־יְהוָ֗ה קֹ֤ול צְעָקָה֙ מִשַּׁ֣עַר הַדָּגִ֔ים וִֽילָלָ֖ה מִן־הַמִּשְׁנֶ֑ה וְשֶׁ֥בֶר גָּדֹ֖ול מֵהַגְּבָעֹֽות׃ 11הֵילִ֖ילוּ יֹשְׁבֵ֣י הַמַּכְתֵּ֑שׁ כִּ֤י נִדְמָה֙ כָּל־עַ֣ם כְּנַ֔עַן נִכְרְת֖וּ כָּל־נְטִ֥ילֵי כָֽסֶף׃ 12וְהָיָה֙ בָּעֵ֣ת הַהִ֔יא אֲחַפֵּ֥שׂ אֶת־יְרוּשָׁלִַ֖ם בַּנֵּרֹ֑ות וּפָקַדְתִּ֣י עַל־הָאֲנָשִׁ֗ים הַקֹּֽפְאִים֙ עַל־שִׁמְרֵיהֶ֔ם הָאֹֽמְרִים֙ בִּלְבָבָ֔ם לֹֽא־יֵיטִ֥יב יְהוָ֖ה וְלֹ֥א יָרֵֽעַ׃ 13וְהָיָ֤ה חֵילָם֙ לִמְשִׁסָּ֔ה וּבָתֵּיהֶ֖ם לִשְׁמָמָ֑ה וּבָנ֤וּ בָתִּים֙ וְלֹ֣א יֵשֵׁ֔בוּ וְנָטְע֣וּ כְרָמִ֔ים וְלֹ֥א יִשְׁתּ֖וּ אֶת־יֵינָֽם׃ 14קָרֹ֤וב יֹום־יְהוָה֙ הַגָּדֹ֔ול קָרֹ֖וב וּמַהֵ֣ר מְאֹ֑ד קֹ֚ול יֹ֣ום יְהוָ֔ה מַ֥ר צֹרֵ֖חַ שָׁ֥ם גִּבֹּֽור׃ 15יֹ֥ום עֶבְרָ֖ה הַיֹּ֣ום הַה֑וּא יֹ֧ום צָרָ֣ה וּמְצוּקָ֗ה יֹ֤ום שֹׁאָה֙ וּמְשֹׁואָ֔ה יֹ֥ום חֹ֨שֶׁךְ֙ וַאֲפֵלָ֔ה יֹ֥ום עָנָ֖ן וַעֲרָפֶֽל׃ 16יֹ֥ום שֹׁופָ֖ר וּתְרוּעָ֑ה עַ֚ל הֶעָרִ֣ים הַבְּצֻרֹ֔ות וְעַ֖ל הַפִּנֹּ֥ות הַגְּבֹהֹֽות׃ 17וַהֲצֵרֹ֣תִי לָאָדָ֗ם וְהָֽלְכוּ֙ כַּֽעִוְרִ֔ים כִּ֥י לַֽיהוָ֖ה חָטָ֑אוּ וְשֻׁפַּ֤ךְ דָּמָם֙ כֶּֽעָפָ֔ר וּלְחֻמָ֖ם כַּגְּלָלִֽים׃ 18גַּם־כַּסְפָּ֨ם גַּם־זְהָבָ֜ם לֹֽא־יוּכַ֣ל לְהַצִּילָ֗ם בְּיֹום֙ עֶבְרַ֣ת יְהוָ֔ה וּבְאֵשׁ֙ קִנְאָתֹ֔ו תֵּאָכֵ֖ל כָּל־הָאָ֑רֶץ כִּֽי־כָלָ֤ה אַךְ־נִבְהָלָה֙ יַֽעֲשֶׂ֔ה אֵ֥ת כָּל־יֹשְׁבֵ֖י הָאָֽרֶץ׃ ס

2

Okufundika: okulâlika mpu bacîyunjuze

1 Mushubûzanye, mugerêreze haguma, wâni lubaga lurhabà nshonyi 2 oku barhacimmulibirhakwo nka kula omuyonga guhirigirha n’empûsi omu lusiku luguma; oku obukunizi bwa Nyakasane burhacimmuhika­ kwo. 3 Mulongereze Nnâmahanga, mweshi, abirhohye b’igulu^f, mwe mushimba amarhegeko gâge, mulongereze obushinganyanya, mulongereze obwi­rhohye: kwankanaba mwanayôkolwe mw’olwo lusiku lw’oburhe bwa Nnâmahanga.

II. Obukunizi oku mashanja

Omubisha w’ebuzikiro bw’izûba: Abafilistini

4 Neci, Gaza akola ajirwa irungu, Ashkeloni abe kahumba. Ashedodi bamamulibirhakwo kalengerêre, Ekroni bamukundule . 5 Abantu b’omu murhwe gw’omu nyanja, ishanja ly’Abakeretini, yumvi akanwa Nyakasane adesire kuli mwe: «Nâkurhohya, nkuhire idako ly’ecihugo c’Abafilistini, ntakusigire muntu ciru n’omuguma; 6 wânashube bulambo, abangere bakakukomeramwo enyâlè aha bigala n’irango lya bibuzi.» 7 Abâyôrhe b’omu iburha lya Yuda, banagabâne eco cihugo, bâyabulire­ mwo, bijingo barhamukire omu nyumpa zàli z’ebwami bw’Ashkeloni; bulya Nyamuzinda wâbo ânaciyishibarhangula, ânashubibajira nk’oku bàyôrhaga burhanzi.

Abashomhanyi b’ebushoshôkero bw’izuba: Mowabu na Amoni

8 Nayumvirhe ebijâci bya Mowabu n’ebinioko bya bene Amoni, erhi baka­jâcira olubaga lwâni n’okucîshingira ecihugo câbo. 9 Co cirhumire, ncîgashire ecihango câni, kwo Nyakasane w’Emirhwe, Nyamuzinda w’Israheli adesire, erhi: «Mowabu na Amoni bâbà aka Sodoma na Gomora: mashaka ga makerêrhe na birundo bya munyu, irungu lyûmu-lyûmu oku nsiku n’amango. Abâyôrhe b’omu lubaga lwâni bânabahagule, abânasigale b’omu ishanja lyâni bo bayîme omu byâbo.» 10 Yo yânabe mpyûlo y’obucîbone bwâbo, bulya bàjâcire olubaga lwa Nyakasane w’Emirhwe, n’okukaziderhera oku mîno enyanya. 11 Nyakasane ânabe Nyandumà kuli bo, âherêrekeza banyamuzinda b’obu­nywesi boshi b’omu igulu, amashanja goshi g’oku birhwa ganamuharaâmye, gamufukamire, ngasi liguma omu cihugo câlyo.

Omushombanyi w’emukondwè: Kushi

12 «Ninyu, mwe bantu b’e Kushi, mweshi nâmmuhungumulira omu bîrha»! kwo Nyakasane adesire.

Omushombanyi w’emwênè: Asuru

13 Nyakasane âhana n’abantu h’omu cihugo c’emwênè; aherêrekeza Asuru, ashâbûla Ninive yeshi ahinduke irungu lyûmu-lyûmu. 14 Ahantu ecishagala càli, amaso g’ebintu n’ensimba za ngasi lubero byâyi­shikâshiramaho, lubondo n’ecirifufu byâhanda omu burhungiri bw’e­ nyumpa zâmwo. Bakaziyumva ebinyunyi byalyôgôlera aha rhubonezo rhw’enyumpa; mishabûkiza yonene ekola yâkaziboneka kurhangirira oku mulirango, emilungulungu y’enyumpa yoshi ekazishâbûka. 15 Kwo câhinduka ntyo cirya cishagala c’obulimbi, cirya abantu bamwo bakâgicîkèbwa mpu bajira aha bayegamire, banakazimanya mpu ntâye obalingânîne. Lero cashûbusirage, cikola bulumba bwa nsimba! Ngasi boshi bakola bacigeramwo banashungûrhe n’okusômerwa.

Zefanja/Zephaniah 2: 1

הִֽתְקֹושְׁשׁ֖וּ וָקֹ֑ושּׁוּ הַגֹּ֖וי לֹ֥א נִכְסָֽף׃ 2בְּטֶ֨רֶם֙ לֶ֣דֶת חֹ֔ק כְּמֹ֖ץ עָ֣בַר יֹ֑ום בְּטֶ֣רֶם׀ לֹא־יָבֹ֣וא עֲלֵיכֶ֗ם חֲרֹון֙ אַף־יְהוָ֔ה בְּטֶ֨רֶם֙ לֹא־יָבֹ֣וא עֲלֵיכֶ֔ם יֹ֖ום אַף־יְהוָֽה׃ 3בַּקְּשׁ֤וּ אֶת־יְהוָה֙ כָּל־עַנְוֵ֣י הָאָ֔רֶץ אֲשֶׁ֥ר מִשְׁפָּטֹ֖ו פָּעָ֑לוּ בַּקְּשׁוּ־צֶ֨דֶק֙ בַּקְּשׁ֣וּ עֲנָוָ֔ה אוּלַי֙ תִּסָּ֣תְר֔וּ בְּיֹ֖ום אַף־יְהוָֽה׃ 4כִּ֤י עַזָּה֙ עֲזוּבָ֣ה תִֽהְיֶ֔ה וְאַשְׁקְלֹ֖ון לִשְׁמָמָ֑ה אַשְׁדֹּ֗וד בַּֽצָּהֳרַ֨יִם֙ יְגָ֣רְשׁ֔וּהָ וְעֶקְרֹ֖ון תֵּעָקֵֽר׃ ס 5הֹ֗וי יֹֽשְׁבֵ֛י חֶ֥בֶל הַיָּ֖ם גֹּ֣וי כְּרֵתִ֑ים דְּבַר־יְהוָ֣ה עֲלֵיכֶ֗ם כְּנַ֨עַן֙ אֶ֣רֶץ פְּלִשְׁתִּ֔ים וְהַאֲבַדְתִּ֖יךְ מֵאֵ֥ין יֹושֵֽׁב׃ 6וְֽהָיְתָ֞ה חֶ֣בֶל הַיָּ֗ם נְוֹ֛ת כְּרֹ֥ת רֹעִ֖ים וְגִדְרֹ֥ות צֹֽאן׃ 7וְהָ֣יָה חֶ֗בֶל לִשְׁאֵרִ֛ית בֵּ֥ית יְהוּדָ֖ה עֲלֵיהֶ֣ם יִרְע֑וּן בְּבָתֵּ֣י אַשְׁקְלֹ֗ון בָּעֶ֨רֶב֙ יִרְבָּצ֔וּן כִּ֧י יִפְקְדֵ֛ם יְהוָ֥ה אֱלֹהֵיהֶ֖ם וְשָׁ֥ב שְׁבוּתָם 8שָׁמַ֨עְתִּי֙ חֶרְפַּ֣ת מֹואָ֔ב וְגִדּוּפֵ֖י בְּנֵ֣י עַמֹּ֑ון אֲשֶׁ֤ר חֵֽרְפוּ֙ אֶת־עַמִּ֔י וַיַּגְדִּ֖ילוּ עַל־גְּבוּלָֽם׃ 9לָכֵ֣ן חַי־אָ֡נִי נְאֻם֩ יְהוָ֨ה צְבָאֹ֜ות אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֗ל כִּֽי־מֹואָ֞ב כִּסְדֹ֤ם תִּֽהְיֶה֙ וּבְנֵ֤י עַמֹּון֙ כַּֽעֲמֹרָ֔ה מִמְשַׁ֥ק חָר֛וּל וּמִכְרֵה־מֶ֥לַח וּשְׁמָמָ֖ה עַד־עֹולָ֑ם שְׁאֵרִ֤ית עַמִּי֙ יְבָזּ֔וּם וְיֶ֥תֶר גֹּוי יִנְחָלֽוּם׃ 10זֹ֥את לָהֶ֖ם תַּ֣חַת גְּאֹונָ֑ם כִּ֤י חֵֽרְפוּ֙ וַיַּגְדִּ֔לוּ עַל־עַ֖ם יְהוָ֥ה צְבָאֹֽות׃ 11נֹורָ֤א יְהוָה֙ עֲלֵיהֶ֔ם כִּ֣י רָזָ֔ה אֵ֖ת כָּל־אֱלֹהֵ֣י הָאָ֑רֶץ וְיִשְׁתַּֽחֲווּ־לֹו֙ אִ֣ישׁ מִמְּקֹומֹ֔ו כֹּ֖ל אִיֵּ֥י הַגֹּויִֽם׃ 12גַּם־אַתֶּ֣ם כּוּשִׁ֔ים חַֽלְלֵ֥י חַרְבִּ֖י הֵֽמָּה׃ 13וְיֵ֤ט יָדֹו֙ עַל־צָפֹ֔ון וִֽיאַבֵּ֖ד אֶת־אַשּׁ֑וּר וְיָשֵׂ֤ם אֶת־נִֽינְוֵה֙ לִשְׁמָמָ֔ה צִיָּ֖ה כַּמִּדְבָּֽר׃ 14וְרָבְצ֨וּ בְתֹוכָ֤הּ עֲדָרִים֙ כָּל־חַיְתֹו־גֹ֔וי גַּם־קָאַת֙ גַּם־קִפֹּ֔ד בְּכַפְתֹּרֶ֖יהָ יָלִ֑ינוּ קֹ֠ול יְשֹׁורֵ֤ר בַּֽחַלֹּון֙ חֹ֣רֶב בַּסַּ֔ף כִּ֥י אַרְזָ֖ה עֵרָֽה׃ 15זֹ֞֠את הָעִ֤יר הָעַלִּיזָה֙ הַיֹּושֶׁ֣בֶת לָבֶ֔טַח הָאֹֽמְרָה֙ בִּלְבָבָ֔הּ אֲנִ֖י וְאַפְסִ֣י עֹ֑וד אֵ֣יךְ׀ הָיְתָ֣ה לְשַׁמָּ֗ה מַרְבֵּץ֙ לַֽחַיָּ֔ה כֹּ֚ל עֹובֵ֣ר עָלֶ֔יהָ יִשְׁרֹ֖ק יָנִ֥יעַ יָדֹֽו׃ ס

3

III. Obukunizi kuli Yeruzalemu

Obuhane oku birongôzi by’ishanja

1 Buhanya bwa Yeruzalemu, cirya cishagala cigoma, ecasherîre n’okulibu­za abantu. 2 Nta mango càyumvirhe ebinwa bya Nyakasane, nta mango càyemire ihano, nta mango càcîkubagire Nnâmahanga, nta mango càyâkîre muli Nyamuzinda waco. 3 Abagula ba muli co ziba ntale zikaziyâna; abashamuka baco ziba ngwi zija zahiva bijingo, zirhabîke n’akantu zashanshanyula sêzi. 4 Abalêbi ba muli co babà bacîbonyi balonza okurhebana. Abadâhwa baco barhakenga ebintu birherekîrwe Nyamuzinda, banakazivuna n’irhegeko. 5 N’obwo Nnâmahanga abà mushinganyanya muli co, nta bya bulyâlya ajira; ngasi sêzi na bijingo anabahe amarhegeko, mucêracêra arhabula­bula, arhishi bulyâlya.

Okuhanwa kw’amashanja

6 Nâherêrekeza amashanja, kwo Nyakasane adesire, enyumpa zâbo nâzi­shâba, enjira zâbo nâzihambya, ntâbo bâcizigeremwo! Ebishagala byâbo nabyo nâbisherêza, nta muntu wâcibibâmwo, abàbiyûbakagamwo bâhirigirha! 7 Cazinda nâderha, nti: «Yeruzalemu akolaga ankenga anayemêre amahano gâni. Nta bulagirire ncigwerhe bw’okucisherêza, ntanaciyunjulize omuhigo gw’oburhe nali ngwerhe. Ci abantu bâge barhashwîra okurhali kukola amaligo kwône kwône. 8 Olusiku nayishimmuhêka lubanja mulingage obuhane bwâni, kwo Nyakasane adesire. Nàhizire oku nâshubûza amashanja n’amâmi ngahonde omu muliro gw’obukunizi bwâni.»

IV. Amalaganyo

Amashanja gayishiyumva Nyakasane

9 «Okubundi obwo nâyishihindula amashanja, ncêse orhunwa rhwâbo: bâkazimparâmya, niono Nyakasane, banangashânize boshi n’omurhima muguma. 10 Ciru na kurhenga ishiriza ly’enyîshi z’e Etiyopiya, abemêzi bâni nàshandabanyize, bâkaziyisha bandwîrhire entûlo.

Omusigala gw’Israheli

11 «Olwo lusiku, we lubaga lwâni, orhakaciyumva nshonyi oku mabî gawe goshi, oku byâha byâwe byoshi wànjirire; bulya bala boshi bayunjulira bucîbone, nâbakûla ekarhî kâwe, onaleke obwo okukâminira oku nto­ndo yâni ntagatifu. 12 Bantu birhohye bonene n’abakenyi naleka muli we, abakampûna mpu mbalange. 13 Abàsigire omu lubaga lw’Israheli barhakacilyalyanya barhakanaciderha bunywesi, barhakacikolesa olulimi lwâbo mpu baje bârhebana. Bâkazirya banagwishire erhi na ntaye wâcibalibuza abahiramwo ecikango.»

Ennanga z’obushagaluke omu Siyoni

14 Ohebe ehibûli hy’obusîme, mwâli Siyoni!

Israheli, heha ecihogêro c’obu­shagaluke!

Oshagaluke, obande empûndu n’omurhima gwoshi,

we mwana-nyere w’e Yeruzalemu!

15 Nyakasane akazire ohuhane bwakulikwo,

alibirha oku mushombanyi wâwe.

Nyakasane ye mwâmi w’Israheli oli muli we,

nta buhanya bucikuli­kwo mpu wayôboha.

16 Olusiku luyiruka olu bâbwiramwo Yeruzalemu, mpu:

«Orhayôbohe, na­we cishagala ca Siyoni, orhatwikaga omurhima!

17 Nyakasane Nyamuzinda wâwe ali haguma nawe:

ali murhabâzi muhima­nyi!

Ashagalusire n’omwishingo we rhumire,

obuzigire bwâge bukuhîre akalamo kahyahya,

adwîrhe abanda empûndu we rhumire.

18 Nka kuka binayôrha oku lusiku lukulu.

Okugaluka kw’abalulize

Nâherêrekeza obuhanya bwoshi, kwo Nyakasane adesire, nârhenza eshonyi zimubumbire. 19 Amango gayiruka, aga nâhanamwo ngasi balya bakâgimmulibuza. Nâfumya abayagalisire muli mwe, nâgalula abalulize. Nâbahà obukuze n’irenge omu igulu lyoshi, nshubibajira nk’oku byayôrhaga burhanzi. 20 Mw’ago mango nâmmushokolera mmuyêreke enjira, okubundi mmuhe obukuze n’irenge omu mashanja goshi g’en’igulu, hano nshubimmujira nk’oku mwanayôrhaga burhanzi, omu karhî k’amashanja goshi ga hano igulu.» Ntyo kwo Nyakasane adesire.

Zefanja/Zephaniah 3: 1

הֹ֥וי מֹרְאָ֖ה וְנִגְאָלָ֑ה הָעִ֖יר הַיֹּונָֽה׃ 2לֹ֤א שָֽׁמְעָה֙ בְּקֹ֔ול לֹ֥א לָקְחָ֖ה מוּסָ֑ר בַּֽיהוָה֙ לֹ֣א בָטָ֔חָה אֶל־אֱלֹהֶ֖יהָ לֹ֥א קָרֵֽבָה׃ 3שָׂרֶ֣יהָ בְקִרְבָּ֔הּ אֲרָיֹ֖ות שֹֽׁאֲגִ֑ים שֹׁפְטֶ֨יהָ֙ זְאֵ֣בֵי עֶ֔רֶב לֹ֥א גָרְמ֖וּ לַבֹּֽקֶר׃ 4נְבִיאֶ֨יהָ֙ פֹּֽחֲזִ֔ים אַנְשֵׁ֖י בֹּֽגְדֹ֑ות כֹּהֲנֶ֨יהָ֙ חִלְּלוּ־קֹ֔דֶשׁ חָמְס֖וּ תֹּורָֽה׃ 5יְהוָ֤ה צַדִּיק֙ בְּקִרְבָּ֔הּ לֹ֥א יַעֲשֶׂ֖ה עַוְלָ֑ה בַּבֹּ֨קֶר בַּבֹּ֜קֶר מִשְׁפָּטֹ֨ו יִתֵּ֤ן לָאֹור֙ לֹ֣א נֶעְדָּ֔ר וְלֹֽא־יֹודֵ֥עַ עַוָּ֖ל בֹּֽשֶׁת׃ 6הִכְרַ֣תִּי גֹויִ֗ם נָשַׁ֨מּוּ֙ פִּנֹּותָ֔ם הֶחֱרַ֥בְתִּי חֽוּצֹותָ֖ם מִבְּלִ֣י עֹובֵ֑ר נִצְדּ֧וּ עָרֵיהֶ֛ם מִבְּלִי־אִ֖ישׁ מֵאֵ֥ין יֹושֵֽׁב׃ 7אָמַ֜רְתִּי אַךְ־תִּירְאִ֤י אֹותִי֙ תִּקְחִ֣י מוּסָ֔ר וְלֹֽא־יִכָּרֵ֣ת מְעֹונָ֔הּ כֹּ֥ל אֲשֶׁר־פָּקַ֖דְתִּי עָלֶ֑יהָ אָכֵן֙ הִשְׁכִּ֣ימוּ הִשְׁחִ֔יתוּ כֹּ֖ל עֲלִילֹותָֽם׃ 8לָכֵ֤ן חַכּוּ־לִי֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה לְיֹ֖ום קוּמִ֣י לְעַ֑ד כִּ֣י מִשְׁפָּטִי֩ לֶאֱסֹ֨ף גֹּויִ֜ם לְקָבְצִ֣י מַמְלָכֹ֗ות לִשְׁפֹּ֨ךְ עֲלֵיהֶ֤ם זַעְמִי֙ כֹּ֚ל חֲרֹ֣ון אַפִּ֔י כִּ֚י בְּאֵ֣שׁ קִנְאָתִ֔י תֵּאָכֵ֖ל כָּל־הָאָֽרֶץ׃ 9כִּֽי־אָ֛ז אֶהְפֹּ֥ךְ אֶל־עַמִּ֖ים שָׂפָ֣ה בְרוּרָ֑ה לִקְרֹ֤א כֻלָּם֙ בְּשֵׁ֣ם יְהוָ֔ה לְעָבְדֹ֖ו שְׁכֶ֥ם אֶחָֽד׃ 10מֵעֵ֖בֶר לְנַֽהֲרֵי־כ֑וּשׁ עֲתָרַי֙ בַּת־פּוּצַ֔י יֹובִל֖וּן מִנְחָתִֽי׃ 11בַּיֹּ֣ום הַה֗וּא לֹ֤א תֵבֹ֨ושִׁי֙ מִכֹּ֣ל עֲלִילֹתַ֔יִךְ אֲשֶׁ֥ר פָּשַׁ֖עַתְּ בִּ֑י כִּי־אָ֣ז׀ אָסִ֣יר מִקִּרְבֵּ֗ךְ עַלִּיזֵי֙ גַּאֲוָתֵ֔ךְ וְלֹֽא־תֹוסִ֧פִי לְגָבְהָ֛ה עֹ֖וד בְּהַ֥ר קָדְשִֽׁי׃ 12וְהִשְׁאַרְתִּ֣י בְקִרְבֵּ֔ךְ עַ֥ם עָנִ֖י וָדָ֑ל וְחָס֖וּ בְּשֵׁ֥ם יְהוָֽה׃ 13שְׁאֵרִ֨ית יִשְׂרָאֵ֜ל לֹֽא־יַעֲשׂ֤וּ עַוְלָה֙ וְלֹא־יְדַבְּר֣וּ כָזָ֔ב וְלֹֽא־יִמָּצֵ֥א בְּפִיהֶ֖ם לְשֹׁ֣ון תַּרְמִ֑ית כִּֽי־הֵ֛מָּה יִרְע֥וּ וְרָבְצ֖וּ וְאֵ֥ין מַחֲרִֽיד׃ ס 14רָנִּי֙ בַּת־צִיֹּ֔ון הָרִ֖יעוּ יִשְׂרָאֵ֑ל שִׂמְחִ֤י וְעָלְזִי֙ בְּכָל־לֵ֔ב בַּ֖ת יְרוּשָׁלִָֽם׃ 15הֵסִ֤יר יְהוָה֙ מִשְׁפָּטַ֔יִךְ פִּנָּ֖ה אֹֽיְבֵ֑ךְ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֤ל׀ יְהוָה֙ בְּקִרְבֵּ֔ךְ לֹא־תִֽירְאִ֥י רָ֖ע עֹֽוד׃ 16בַּיֹּ֣ום הַה֔וּא יֵאָמֵ֥ר לִירֽוּשָׁלִַ֖ם אַל־תִּירָ֑אִי צִיֹּ֖ון אַל־יִרְפּ֥וּ יָדָֽיִךְ׃ 17יְהוָ֧ה אֱלֹהַ֛יִךְ בְּקִרְבֵּ֖ך גִּבֹּ֣ור יֹושִׁ֑יעַ יָשִׂ֨ישׂ עָלַ֜יִךְ בְּשִׂמְחָ֗ה יַחֲרִישׁ֙ בְּאַ֣הֲבָתֹ֔ו יָגִ֥יל עָלַ֖יִךְ בְּרִנָּֽה׃ 18נוּגֵ֧י מִמֹּועֵ֛ד אָסַ֖פְתִּי מִמֵּ֣ךְ הָי֑וּ מַשְׂאֵ֥ת עָלֶ֖יהָ חֶרְפָּֽה׃ 19הִנְנִ֥י עֹשֶׂ֛ה אֶת־כָּל־מְעַנַּ֖יִךְ בָּעֵ֣ת הַהִ֑יא וְהֹושַׁעְתִּ֣י אֶת־הַצֹּלֵעָ֗ה וְהַנִּדָּחָה֙ אֲקַבֵּ֔ץ וְשַׂמְתִּים֙ לִתְהִלָּ֣ה וּלְשֵׁ֔ם בְּכָל־הָאָ֖רֶץ בָּשְׁתָּֽם׃ 20בָּעֵ֤ת הַהִיא֙ אָבִ֣יא אֶתְכֶ֔ם וּבָעֵ֖ת קַבְּצִ֣י אֶתְכֶ֑ם כִּֽי־אֶתֵּ֨ן אֶתְכֶ֜ם לְשֵׁ֣ם וְלִתְהִלָּ֗ה בְּכֹל֙ עַמֵּ֣י הָאָ֔רֶץ בְּשׁוּבִ֧י אֶת־שְׁבוּתֵיכֶ֛ם לְעֵינֵיכֶ֖ם אָמַ֥ר יְהוָֽה

---

 ^a1.0 Yoziyasi omu c’emwabo ye Yoshiyahu; Manase ye Menashè; Sofoniya ye Tsefaniya, erhi omu kusoma kwinja «Zefanya(hu)» צפניה . Boshi cigereki n’enfarasè, rhwaloleragakwo, zo ndimi zirhuma ago mazîno gasôma

 ^b1.1 Hezekiyasi omu c’e mwabo ye Hizkiyahu; enfarasè n’ecigereki byahindwire amazino

 ^c1.5 : Milkomu: Abantu b’e Asuru bakazagiharâmya Milkomu n’abandi bakazagiharâmya enyenyêzi. Haligi n’abandi, oku barhalesiri okuharâmya Nnâmahanga ye Nyamuzinda w’okuli, bashubikaziharâmya ebiremwa, n’abandi barhashibiriraga bici.

 ^d1.7 1, 7: Olusiku Nyakasane âyisha kwo lwanabe nka lusiku lwa nterekêro (Iz 34, 6; Yer 46, 10; Eze 39, 17).

 ^e1.11 : «Cishakulo», ciri cishagala ciguma c’c Yeruzalemu. Abantu baguza: bantu h’e Kanani. Olole Hoz 12,8; Iz 23, 8, Mig 31, 24.

 ^f2.3 «Abirhohye b’igulu» erhi abakenyi. kukengwa bakengwa omu mandiko matagatifu. Kuyumva bayumva Nnâmahanga. Omu bulembêdu balinda ensiku nzinda. Masiha arhumwa na Nnâmahanga mpu ayishibarhûliriza (Iz 61,1). Naye ali mwirhonzi na mutûdu.

ZEP – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

SOFONIYA /ZEFANYAHU צפניה

Enshokolezi

Omulêbi Sofoniya ayigîrizize amango Yoziyasi^a aliyimire omu Yuda (640- 609 embere Kristu aburhwe). Kurhenga amango ga Senakeribu, ecihugo ca Yuda calamire omu bujà bwa Asuru. Manase na Amoni, bami b’omu Yuda, bazigiraga okuharâmya ensanamu. Amango g’omulêbi Sofoniya, obulangalire kuli Nyamuzinda bwâyisha bwagaluka.

Sofoniya ayalagaza «olusiku lwa Nyamubâho», lusiku lwayishilêrha emishîbo minji omu cihugo ca Yuda n’omu mashanja goshi g’en’igulu. Sofoniya akalihira Abayuda bulya bakazigiharâmya banyamuzinda b’obunywesi, na bulya barhagwerhe bushinganyanya omu kalamo kâbo (3, 1; 3, 11).

Obuhane amashanja gahâbagwa na Nyamuzinda bukwânîne bubê nyigîrizo kuli Yuda (3,7). Bwo bwarhuma olubaga lwagalukira Nyamuzinda omu kumukenga n’omu kubà lwirhohye. Banyi-hanyi bayishicunguka, nka bali birhohye (3, 12-13).

Eci citabu cisungunu ca Sofoniya cikolêsibwa liguma lyône omu Ndagâno Mpyahya muli Mateyo (Mt 13, 41).

EBIRIMWO

1. Olusiku lwa Nyamubâho: cigabi 1-2,3

2. Obulêbi oku mashanja: cigabi 2, 4-15

3. Obulêbi kuli Yeruzalemu: cigabi 3, 1-8

4. Amalagânyo: cigabi 3, 9-20

1

1 Ebi biri binwa Nyakasane àfulûliraga Sofoniya, amango Yoziyasi mu­gala wa Amoni àli mwâmi w’e Yuda. Sofoniya àli mugala wa Kushi, naye àli mwene Gedaliya, aligi mwinjikulu wa Amariya na mwinjikulûza wa Hezekiyasi^b.

I. Olusiku lwa Nyakasane omu Yuda

Nyamuzinda âyishihana igulu lyoshi.

2 Nyakasane amâderha, erhi: «Nâherêrekeza ngasi hyoshi hiyîsa omûka hano igulu. 3 Nâsherêza abantu n’ensimba, ebinyunyi n’enfi z’omu nyanja, nasherêza abantu babî n’ebijiro byâbo by’okusârhaza. Ntaleke ciru n’omuntu muguma bano igulu.»

Obuhane oku nterekêro ya banyamuzinda b’obwihambi

4 « Yuda, nâmuhana, mpane n’abantu b’omu Yeruzalemu boshi. Nâherêrekeza Baali yeshi muli eci cihugo n’amarhumisi gâge goshi. 5 Nâshereza ngasi bashonera oku burhungiri bw’enyumpa bajiharâmya omurhwe gw’enyenyêzi, bala baharâmya Nnâmahanga oku izino lya Milkomu^c. 6 Nâsherêza ngasi bacîkûla kuli Nnâmahanga, abarhamulongereza erhi kumurhînya ciru n’ehitya, abo boshi nta muguma nâleka.» 7 Akahwenyenye kabe embere za Nyakasane Nnâmahanga, kulya kuba olusiku lw’obukunizi^d bwâge bunene luyiruka! Neci, Nyakasane anarheganyize oburherekêre, mîra acêsagya ebigolo byâge alâlisire.

Obuhane oku barhambo b’aha bwami

8 Olusiku lw’oburherekêre, kwo Nyakasane adesire, nâhana abarhambo, abaluzi na ngasi boshi bahimba nka kula kw’ab’emahanga. 9 Olwo lusiku nâhana bala boshi bacihira enyanya nka bapagani, bo bala batula entambala, banabere enyumpa oku bwâmi bwa nnawâbo.

Obuhane oku barhunzi b’omu Yeruzalemu

10 Olwo lusiku, kwo Nyakasane adesire, ecihogêro cânazûke omu muhanda gw’olugo guderhwa lugo lw’Enfi, omu lugo Luhyahya mwânazûke olubî lunji lunji, ababanda endûlu, ababanda olujamu, ab’orhuhababo n’ecihûsi cirhankaderhwa! 11 Mwe bantu muyûbaka omu lugo luderhwa Cishakulo^e muhebe orhubûli, bulya ngasi baguza boshi bafa, abarhimbûzi boshi baherêrekera. Obuhane kuli banyambula-buyemêre 12 Muli ago mango nâyôce Yeruzalemu n’orhumole; nanje narhangula balya boshi barharhenga omu bubî bwâbo, bo balya baderha emurhima gwâbo, mpu: «Nyakasane arhankahashijira mabî erhi minja.» 13 Okuhandi obugale bwâbo buhagulwe enyumpa zâbo zishâbwe. Bayûba ka enyumpa, barhakazilâlamwo; bagwisire enkoma, barhakanywa oku manvu ga muli zo. Olusiku lwa Nyakasane 14 Olusiku ludârhi lw’obukunizi bwa Nyakasane luli hofi, luyishire luli buhena; okuyisha kwâlwo kwâzûsa ecihogêro c’amalumwa manene, ciru n’entwâli yâbanda endûlù erhi bihamba bya bîrha birhuma! 15 Olwo lusiku luli lusiku lwa mûngo, lusiku lwa bihamba n’olw’akamene, lusiku lwa burhe na lwa kushâba, lusiku lwa mwizimya na lwa citûmbi, lusiku lwa bitù na lwa ndûnduli y’omwizimya. 16 Lusiku lwa kubanda emishekera n’orhuhababo kuli bîrya bihugo bidârhi n’enyumpa nzibuzibu. 17 Abantu nânabahiremwo ebihamba baje bagenda nka mihûrha (bulya bagomîre Nyakasane), omuko gwâbo gubulagirwe omu katulo, emirhumba yâbo ekabulirwe nka bibolereza, ci erhabishwa. 18 Oli ensaranga zâbo, oli amasholo gâbo, nta biguma byahashibayôkola. Omu lusiku lw’omûngo gwa Nyakasane, omu bumvu bwâge igulu lyoshi lyâherêrekera. Bulya anigûza, neci, aheze abantu boshi omu igulu.

2

Okufundika: okulâlika mpu bacîyunjuze

1 Mushubûzanye, mugerêreze haguma, wâni lubaga lurhabà nshonyi 2 oku barhacimmulibirhakwo nka kula omuyonga guhirigirha n’empûsi omu lusiku luguma; oku obukunizi bwa Nyakasane burhacimmuhika kwo. 3 Mulongereze Nnâmahanga, mweshi, abirhohye b’igulu^f, mwe mushimba amarhegeko gâge, mulongereze obushinganyanya, mulongereze obwirhohye: kwankanaba mwanâyôkolwe mw’olwo lusiku lw’oburhe bwa Nnâmahanga.

II. Obukunizi oku mashanja

Omubisha w’ebuzikiro bw’izûba: Abafilistini

4 Neci, Gaza akola ajirwa irungu, Ashkeloni abe kahumba. Ashedodi bamamulibirhakwo kalengerêre, Ekroni bamukundule . 5 Abantu b’omu murhwe gw’omu nyanja, ishanja ly’Abakeretini, yumvi akanwa Nyakasane adesire kuli mwe: «Nâkurhohya, nkuhire idako ly’ecihugo c’Abafilistini, ntakusigire muntu ciru n’omuguma; 6 wânashube bulambo, abangere bakakukomeramwo enyâlè aha bigala n’irango lya bibuzi.» 7 Abâyôrhe b’omu iburha lya Yuda, banagabâne eco cihugo, bâyabulire­ mwo, bijingo barhamukire omu nyumpa zàli z’ebwami bw’Ashkeloni; bulya Nyamuzinda wâbo ânaciyishibarhangula, ânashubibajira nk’oku bàyôrhaga burhanzi.

Abashomhanyi b’ebushoshôkero bw’izuba: Mowabu na Amoni

8 Nayumvirhe ebijâci bya Mowabu n’ebinioko bya bene Amoni, erhi baka­jâcira olubaga lwâni n’okucîshingira ecihugo câbo. 9 Co cirhumire, ncîgashire ecihango câni, kwo Nyakasane w’Emirhwe, Nyamuzinda w’Israheli adesire, erhi: «Mowabu na Amoni bâbà aka Sodoma na Gomora: mashaka ga makerêrhe na birundo bya munyu, irungu lyûmu-lyûmu oku nsiku n’amango. Abâyôrhe b’omu lubaga lwâni bânabahagule, abânasigale b’omu ishanja lyâni bo bayîme omu byâbo.» 10 Yo yânabe mpyûlo y’obucîbone bwâbo, bulya bàjâcire olubaga lwa Nyakasane w’Emirhwe, n’okukaziderhera oku mîno enyanya. 11 Nyakasane ânabe Nyandumà kuli bo, âherêrekeza banyamuzinda b’obu­nywesi boshi b’omu igulu, amashanja goshi g’oku birhwa ganamuharaâmye, gamufukamire, ngasi liguma omu cihugo câlyo.

Omushombanyi w’emukondwè: Kushi

12 «Ninyu, mwe bantu b’e Kushi, mweshi nâmmuhungumulira omu bîrha»! kwo Nyakasane adesire.

Omushombanyi w’emwênè: Asuru

13 Nyakasane âhana n’abantu h’omu cihugo c’emwênè; aherêrekeza Asuru, ashâbûla Ninive yeshi ahinduke irungu lyûmu-lyûmu. 14 Ahantu ecishagala càli, amaso g’ebintu n’ensimba za ngasi lubero byâyi­shikâshiramaho, lubondo n’ecirifufu byâhanda omu burhungiri bw’e­ nyumpa zâmwo. Bakaziyumva ebinyunyi byalyôgôlera aha rhubonezo rhw’enyumpa; mishabûkiza yonene ekola yâkaziboneka kurhangirira oku mulirango, emilungulungu y’enyumpa yoshi ekazishâbûka. 15 Kwo câhinduka ntyo cirya cishagala c’obulimbi, cirya abantu bamwo bakâgicîkèbwa mpu bajira aha bayegamire, banakazimanya mpu ntâye obalingânîne. Lero cashûbusirage, cikola bulumba bwa nsimba! Ngasi boshi bakola bacigeramwo banashungûrhe n’okusômerwa.

3

III. Obukunizi kuli Yeruzalemu

Obuhane oku birongôzi by’ishanja

1 Buhanya bwa Yeruzalemu, cirya cishagala cigoma, ecasherîre n’okulibu­za abantu. 2 Nta mango càyumvirhe ebinwa bya Nyakasane, nta mango càyemire ihano, nta mango càcîkubagire Nnâmahanga, nta mango càyâkîre muli Nyamuzinda waco. 3 Abagula ba muli co ziba ntale zikaziyâna; abashamuka baco ziba ngwi zija zahiva bijingo, zirhabîke n’akantu zashanshanyula sêzi. 4 Abalêbi ba muli co babà bacîbonyi balonza okurhebana. Abadâhwa baco barhakenga ebintu birherekîrwe Nyamuzinda, banakazivuna n’i­rhegeko. 5 N’obwo Nnâmahanga abà mushinganyanya muli co, nta bya bulyâlya ajira; ngasi sêzi na bijingo anabahe amarhegeko, mucêracêra arhabula­bula, arhishi bulyâlya.

Okuhanwa kw’amashanja

6 Nâherêrekeza amashanja, kwo Nyakasane adesire, enyumpa zâbo nâzi­shâba, enjira zâbo nâzihambya, ntâbo bâcizigeremwo! Ebishagala byâbo nabyo nâbisherêza, nta muntu wâcibibâmwo, abàbiyûbakagamwo bâhirigirha! 7 Cazinda nâderha, nti: «Yeruzalemu akolaga ankenga anayemêre amaha­no gâni. Nta bulagirire ncigwerhe bw’okucisherêza, ntanaciyunjulize omuhigo gw’oburhe nali ngwerhe. Ci abantu bâge barhashwîra oku­rhali kukola amaligo kwône kwône. 8 Olusiku nayishimmuhêka lubanja mulingage obuhane bwâni, kwo Nya­kasane adesire. Nàhizire oku nâshubûza amashanja n’amâmi ngahonde omu muliro gw’obukunizi bwâni.»

IV. Amalagânyo

Amashanja gayishiyumva Nyakasane

9 «Okubundi obwo nâyishihindula amashanja, ncêse orhunwa rhwâbo: bâkazimparâmya, niono Nyakasane, banangashânize boshi n’omurhima muguma. 10 Ciru na kurhenga ishiriza ly’enyîshi z’e Etiyopiya, abemêzi bâni nàsha­ndabanyize, bâkaziyisha bandwîrhire entûlo.

Omusigala gw’Israheli

11 «Olwo lusiku, we lubaga lwâni, orhakaciyumva nshonyi oku mabî gawe goshi, oku byâha byâwe byoshi wànjirire; bulya bala boshi bayunjulira bucîbone, nâbakûla ekarhî kâwe, onaleke obwo okukâminira oku ntondo yâni ntagatifu. 12 Bantu birhohye bonene n’abakenyi naleka muli we, abakampûna mpu mbalange. 13 Abàsigire omu lubaga lw’Israheli barhakacilyalyanya barhakanaciderha bunywesi, barhakacikolesa olulimi lwâbo mpu baje bârhebana. Bâkazi­rya banagwishire erhi na ntaye wacibalibuza abahiramwo ecikango.»

Ennanga z’obushagaluke omu Siyoni

14 Ohebe ehibûli hy’obusîme, mwâli Siyoni!

Israheli, heha ecihogêro c’obu­shagaluke!

Oshagaluke, obande empûndu n’omurhima gwoshi,

we mwana-nyere w’e Yeruzalemu!

15 Nyakasanc akazire ohuhane bwakulikwo,

alibirha oku mushombanyi wâwe.

Nyakasane ye mwâmi w’Israhcli oli muli we,

nta buhanya bucikulikwo mpu wayôboha.

16 Olusiku luyiruka olu bâbwiramwo Yeruzalemu, mpu:

«Orhayôbohe, nawe cishagala ca Siyoni, orhatwikaga omurhima!

17 Nyakasane Nyamuzinda wâwe ali haguma nawe:

ali murhabâzi muhimanyi!

Ashagalusire n’omwishingo we rhumire,

obuzigire bwâge bukuhîre akalamo kahyahya,

adwîrhe abanda empûndu we rhumire.

18 Nka kuka binayôrha oku lusiku lukulu.

Okugaluka kw’abalulize Nâherêrekeza obuhanya bwoshi, kwo Nyakasane adesire, nârhenza eshonyi zimubumbire. 19 Amango gayiruka, aga nâhanamwo ngasi balya bakâgimmulibuza. Nâfumya abayagalisire muli mwe, nâgalula abalulize. Nâbahà obukuze n’irenge omu igulu lyoshi, nshubibajira nk’oku byayôrhaga burhanzi. 20 Mw’ago mango nâmmushokolera mmuyêreke enjira, okubundi mmuhe obukuze n’irenge omu mashanja goshi g’en’igulu, hano nshubimmujira nk’oku mwanayôrhaga burhanzi, omu karhî k’amashanja goshi ga hano igulu.» Ntyo kwo Nyakasane adesire.

---

 ^a1.0 Yoziyasi omu c’emwabo ye Yoshiyahu; Manase ye Menashè; Sofoniya ye Tsefaniya, erhi Zefanyahu . Boshi cigereki n’enfarasè rhwaloleragakwo zo ndimi zirhuma ago mazîno gasôma

 ^b1.1 Hezekiyasi omu c’e mwabo ye Hizkiyahu; enfarasè n’ecigereki byahindwîre amazîno

 ^c1.5 : Milkomu: Abantu b’e Asuru bakazâgiharâmya Milkomu n’abandi bakazâgiharâmya enyenyêzi. Haligi n’abandi, oku barhalesiri okuharâmya Nnâmahanga ye Nyamuzinda w’okuli, bashubikaziharâmya ebiremwa, n’abandi barhashibiriraga bici.

 ^d1.7 1, 7: Olusiku Nyakasane âyisha kwo lwanabe nka lusiku lwa nterekêro (Iz 34, 6; Yer 46, 10; Eze 39, 17).

 ^e1.11 : «Cishakulo», ciri cishagala ciguma c’c Yeruzalemu. Abantu baguza: bantu h’e Kanani. Olole Hoz 12,8; Iz 23, 8, Mig 31, 24.

 ^f2.3 «Abirhohye b’igulu» erhi abakenyi. kukengwa bakengwa omu mandiko matagatifu. Kuyumva bayumva Nnâmahanga. Omu bulembêdu balinda ensiku nzinda. Masiha arhumwa na Nnâmahanga mpu ayishibarhûliriza (Iz 61,1). Naye ali mwirhonzi na mutûdu.

HAB – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

HABAKUKI חבקוק

Enshokolezi

Omulêbi Habakuki aganîra na Nyamuzinda. Amulakira kabirhi, naye Nyamuzinda amushuza kabirhi. Ebyo byoshi byabaga omu cigabi cirhanzi c’ecitabu ca Habakuki. Omu cigabi ca kabirhi, Nyamuzinda ahehêrera nyankolamaligo karhanu. Omu cigabi ca kasharhu, omulêbi ayimba omu lulanga okuhimana kwa Nyamuzinda.

Habakuki ayigîrizagya omu Yuda omu mwaka gwa 600 embere ly’okuburhwa kwa Kristu, amango ga Yehoyakimu, mwâmi w’e Yuda. Nyamuzinda arhuma Abakaldeyi okuhana olubaga lwâge; ci kwône nabo bayish’ihanwa erhi kukola amaligo kurhuma.

Habakuki aba ayemire oku Yuda avunyire irhegeko lya Nnâmahanga. Adôsa Nnâmahanga ecirhumire ankacishoga Abakaldeyi babà bapagani mpu bacìhôlere ye; cirhumire ankahana omubî n’owundi mubî kulusha; cirhumire okukola amaligo kwankayîma omw’igulu kurhanashinganini?

Nyamuzinda amushuza, erhi: «Aha buzinda okuli kwayish’ihima byoshi. Omushinganyanya ayish’ilamira oku buyemêre bwâge» (2,4). Paolo Ntumwa ahizire ebyo binwa omu buhamirizi bwâge bw’obuyemêre (Rm 1,17; Gl 3,11).

EBIRIMWO

1. Omulêbi Habakuki ashambâla na Nyamuzinda: cigabi ca 1

2. Nyamuzinda ahehêrera abantu babi: cigabi 2,5-20

3. Omulêbi ahuna Nyamuzinda oburhabâle: cigabi ca 3

1

Izîno ly’ecitabu

1 Aka kali kanwa Nyamuzinda afulûliraga omulêbi Habakuki^a.

I. Omulêbi aganîra na Nyamuzinda wâge

Omulêbi àhamagala Nyamuzinda mpu arhabâle

2 Mâshi Nyakasane, kuhika mangaci, nieki nahamagala nti oyishe ongwâse orhanayumve. Ka kwo nayakûzagya emunda oli nti: «Mâshi wampâna, wampâna», orhanalikûze? 3 Carhuma wanyêreka obulyâlya, ogal’ilolêreza obubisha? Ntacidwîrhi na­ bona oburhali buhagwe n’akamene. Ekola ntambala n’enongwe byône bigandâzize. 4 Irhegeko lyàcifîre n’obwinja bwahwîre! Bulya nyankola-maligo ashimbulîre omushinganyanya, n’obucirânuzi ntabo!

Ishuzo lya Nyamuzinda: Okurhêra kw’Abakaldeyi

5 Mulole amashanja, enshonyi zimmugwârhe. Oku mucihali, nacijira ebi­ rhangàzo ebi murhankayemire erbi bakammuganirire byo. 6 Neci! Mumanye oku nashubûza Abakaldeyi, lula lubaga luminya lw’ebi­shwankegerhe? Oluja lwacinagira omu bishagala byoshi by’ecihugo mpu luje lwanyaga amashwa ga bene. 7 Omurhwe gwabo gwo nyandumà, gwo gubuka abantu ifumufumu, emisi yagwo yo eguhà n’obukulu bwâgwo. 8 Ebiterusi byâgwo byo bikanya kulusha akakiri, byo bigesha kulusha e­ mpangaza z’ebijingo. Abarhabâzi babo bayisha bacinagira, barhenga erhali hofi, kwo bahalala nka kula ikozi linashiha omunyama gwâlyo. 9 Boshi bayishîre obuhagwe; bamêsize amasu nka mpûsi y’ebushoshôkero bw’izûba, bayisha bashûkuza ebigorogo nka mushenyi gw’oku nyanja. 10 Ogwo murhwe gwo gushekera abâmi, gubona abaluzi gushekere oku ka­bwajiko. Ebyôgo bizibuzibu bibà busha kuli gwo. Gunacinge emiba­rhabarha y’idaho gubulibiduha! 11 Abo bantu banagere nka kalemêra bacibirindike handi; emisi yâbo kwo banayibona oku ye na nyamuzinda wâbo.

Okushub’icîduza kw’omulêbi

12 Kurhenga mîra we Nyakasane, we Nyamuzinda wâni, Mutagatifu orha­nkafà. Nyakasane, we Kabuye nyâkiraho, wacîshozire olu lubaga wanaluzibuhya, mpu lyo lurhurhûlakwo obuhane bwâwe. 13 Ci kwône amasù gâwe gabà mimâna bwenêne g’okurhalembera okubona oku mabî, orhankanayemêra wabà ndolêrezi y’okubona obuhanya. Cirhumirage oyemêra walola ebi ezi ndyâlya z’abantu zidwîrhe zajira okanacihulikira? Cirhumire ohulika amango endyâlya zidwîrhe zarhi­ndagira abazilushire bushinganyanya? 14 Cirhumire abantu obahira cihembe ciguma n’enfi n’eminyole^b byo bi­rhajira murhambo? 15 Abakaldeyi bali bagwârha abantu nka kula enfi zigwârhwa oku lulobo banabahire omu rhweshe rhwâbo. Okwôla kwabayunjuzize mwishi­ngo. 16 Bakola bakaz’irhûla orhweshe rhwâbo enterekêro^c, bulya orhwo rhweshe rhwo rhurhuma nabo balabula oku biryo binja binja byankanaderhwa. 17 Ka barhakacihusa okulabaganya engôrho zâbo mpu lyo baja bahungumula ezindi mbaga buzira lukogo?

Habakuk/Habakkuk 1: 1 

הַמַּשָּׂא֙ אֲשֶׁ֣ר חָזָ֔ה חֲבַקּ֖וּק הַנָּבִֽיא׃ 2עַד־אָ֧נָה יְהוָ֛ה שִׁוַּ֖עְתִּי וְלֹ֣א תִשְׁמָ֑ע אֶזְעַ֥ק אֵלֶ֛יךָ חָמָ֖ס וְלֹ֥א תֹושִֽׁיעַ׃ 3לָ֣מָּה תַרְאֵ֤נִי אָ֨וֶן֙ וְעָמָ֣ל תַּבִּ֔יט וְשֹׁ֥ד וְחָמָ֖ס לְנֶגְדִּ֑י וַיְהִ֧י רִ֦יב וּמָדֹ֖ון יִשָּֽׂא׃ 4עַל־כֵּן֙ תָּפ֣וּג תֹּורָ֔ה וְלֹֽא־יֵצֵ֥א לָנֶ֖צַח מִשְׁפָּ֑ט כִּ֤י רָשָׁע֙ מַכְתִּ֣יר אֶת־הַצַּדִּ֔יק עַל־כֵּ֛ן יֵצֵ֥א מִשְׁפָּ֖ט מְעֻקָּֽל׃ 5רְא֤וּ בַגֹּויִם֙ וְֽהַבִּ֔יטוּ וְהִֽתַּמְּה֖וּ תְּמָ֑הוּ כִּי־פֹ֨עַל֙ פֹּעֵ֣ל בִּֽימֵיכֶ֔ם לֹ֥א תַאֲמִ֖ינוּ כִּ֥י יְסֻפָּֽר׃ 6כִּֽי־הִנְנִ֤י מֵקִים֙ אֶת־הַכַּשְׂדִּ֔ים הַגֹּ֖וי הַמַּ֣ר וְהַנִּמְהָ֑ר הַֽהֹולֵךְ֙ לְמֶרְחֲבֵי־אֶ֔רֶץ לָרֶ֖שֶׁת מִשְׁכָּנֹ֥ות לֹּא־לֹֽו׃ 7אָיֹ֥ם וְנֹורָ֖א ה֑וּא מִמֶּ֕נּוּ מִשְׁפָּטֹ֥ו וּשְׂאֵתֹ֖ו יֵצֵֽא׃ 8וְקַלּ֨וּ מִנְּמֵרִ֜ים סוּסָ֗יו וְחַדּוּ֙ מִזְּאֵ֣בֵי עֶ֔רֶב וּפָ֖שׁוּ פָּֽרָשָׁ֑יו וּפָֽרָשָׁיו֙ מֵרָחֹ֣וק יָבֹ֔אוּ יָעֻ֕פוּ כְּנֶ֖שֶׁר חָ֥שׁ לֶאֱכֹֽול׃ 9כֻּלֹּה֙ לְחָמָ֣ס יָבֹ֔וא מְגַמַּ֥ת פְּנֵיהֶ֖ם קָדִ֑ימָה וַיֶּאֱסֹ֥ף כַּחֹ֖ול שֶֽׁבִי׃ 10וְהוּא֙ בַּמְּלָכִ֣ים יִתְקַלָּ֔ס וְרֹזְנִ֖ים מִשְׂחָ֣ק לֹ֑ו ה֚וּא לְכָל־מִבְצָ֣ר יִשְׂחָ֔ק וַיִּצְבֹּ֥ר עָפָ֖ר וַֽיִּלְכְּדָֽהּ׃ 11אָ֣ז חָלַ֥ף ר֛וּחַ וַֽיַּעֲבֹ֖ר וְאָשֵׁ֑ם ז֥וּ כֹחֹ֖ו לֵאלֹהֹֽו׃ 12הֲלֹ֧וא אַתָּ֣ה מִקֶּ֗דֶם יְהוָ֧ה אֱלֹהַ֛י קְדֹשִׁ֖י לֹ֣א נָמ֑וּת יְהוָה֙ לְמִשְׁפָּ֣ט שַׂמְתֹּ֔ו וְצ֖וּר לְהֹוכִ֥יחַ יְסַדְתֹּֽו׃ 13טְהֹ֤ור עֵינַ֨יִם֙ מֵרְאֹ֣ות רָ֔ע וְהַבִּ֥יט אֶל־עָמָ֖ל לֹ֣א תוּכָ֑ל לָ֤מָּה תַבִּיט֙ בֹּֽוגְדִ֔ים תַּחֲרִ֕ישׁ בְּבַלַּ֥ע רָשָׁ֖ע צַדִּ֥יק מִמֶּֽנּוּ׃ 14וַתַּעֲשֶׂ֥ה אָדָ֖ם כִּדְגֵ֣י הַיָּ֑ם כְּרֶ֖מֶשׂ לֹא־מֹשֵׁ֥ל בֹּֽו׃ 15כֻּלֹּה֙ בְּחַכָּ֣ה הֵֽעֲלָ֔ה יְגֹרֵ֣הוּ בְחֶרְמֹ֔ו וְיַאַסְפֵ֖הוּ בְּמִכְמַרְתֹּ֑ו עַל־כֵּ֖ן יִשְׂמַ֥ח וְיָגִֽיל׃ 16עַל־כֵּן֙ יְזַבֵּ֣חַ לְחֶרְמֹ֔ו וִֽיקַטֵּ֖ר לְמִכְמַרְתֹּ֑ו כִּ֤י בָהֵ֨מָּה֙ שָׁמֵ֣ן חֶלְקֹ֔ו וּמַאֲכָלֹ֖ו בְּרִאָֽה׃ 17הַ֥עַל כֵּ֖ן יָרִ֣יק חֶרְמֹ֑ו וְתָמִ֛יד לַהֲרֹ֥ג גֹּויִ֖ם לֹ֥א יַחְמֹֽול׃ ס

2

1 Niehe nkolaga nacibêrera ah’ilâbiro lyâni, nalinda nka mulangûza oli aha busongerwe bw’entondo, lyo mmanya kurhi Nyamuzinda ambwîra, na kurhi ashuza oku mulenge gwâni.

lshuzo lya Nyamuzinda: omushinganyanya na kaheza

2 Nyakasane anacinshuza, aderha erhi: «Yandika ebi nkufulûlîre, obisiribe oku rhupaho lyo bikaz’imany’isomwa n’obwalagale. 3 Ebyo nkufulûlîre amango byabâmwo garhacihika, ci kwône byâyi­sh’iyalagala omu mango gâbyo. Obilinde kwône onabilembere ciru wa­nkabona nka bilegamire: ebi ndesire byâyisha ho n’aho buzira kulegama. 4 Oyandike ntya: Omuntu w’entimanya mbi kushanguka anashanguka, ci omushinganyanya yehe alama buyemêre bwâge burhumire^d.

II. Okuhehêrerwa kw’omubisha

Omurhondêro

5 Neci, obuhashe abà nyammanjà, abantu bacîbonyi barhadêkerera, kwo bahuba nka nshinda, kwo balonza ngasi mango nka lufu, banaje ba­nyaga ishanja oku lindi, bagahire goshi idako ly’oburhegesi bwâbo. 6 Ebihugo byàhimirwe byâlungana haguma, bibalerenganyekwo ebijaci. Byayish’iderha, erhi:

Mahanya arhanu

I

«Muli bahanya mwe mugalira okuzimba, n’okurhôla ebirugu bya bene oku cikinja! 7 Mwâgwarhirwa emumiro, aba muba omu myenda yâbo bâjalabuka cali­gumiza bammugezemwo omusisi, nabo babe bo bammuhagula. 8 Mwàhagwîre mashanja manji bwenêne, nago agandi mashanja gasigîre gakolaga gammuhagula, erhi omuko mwàbulazire gurhuma, haguma n’obubî mujirira ebihugo, ebishagala na benebyo!

II

9 Buhanya bwinyu! Munakaz’iyômeka obunguke bubî bw’emwa balungu binyu, mugalicîkebwa mpu mulengerîre bwenêne b’okufulumuka nyandumà w’obuhanya. 10 Emihigo yinyu ebà ya kubonesa balungu binyu nshonyi: muli okwo kuhu­ngumula mbaga nyinji, kali kalamo kâwe ako wahizire omu mbaka. 11 Ciro n’amabuye g’oku byôgo gayâma ganammushobeke, n’emirhi y’obu­rhungiri eyankirire izù Iyâgo^e.

III

12 Buhanya bwinyu! Mwe muyûbakira okuyôloloka kw’ebishagala oku mu­ko haguma n’okurhindagira abandi. 13 Co cirhumire omukolo gw’amashanja gukola guhwêra eciko, n’embaga zikola zirhindibukira obusha. K’ebyo byoshi burhali bulonza bwa Nya­kasane w’Emirhwe? 14 Neci, obushinganyanya bwa Nyakasane w’irenge bwayunjula ecihugo lwoshi lwoshi nka kula amîshi ganayunjula enyanja.

IV

15 Buhanya bwinyu! Mwe muhungulira abinyu muyumanîne ecinyôbwa ci­kali nka bwôge, mpu Iyo cibalalusa bayambale obushugunu, okubundi mubabonêse nshonyi omu kulola obushugunu bwâbo. 16 Mwenene mucîbonesa ezo nshonyi ci lirhabà irenge: Ninyu munywâge munacîyêrekane bashugunu! Nyakasane ammusêza mushongôze akabehe k’obukunizi bwâge. Irenge linyu Iyahinduka nshonyi zinyu. 17 Emyône yakolagwa e Libano ekolaga yammugalukira; mwahungu­mwireyo ebintu, ebintu nabyo bikolaga byâmmujugumya. Okwo kwoshi kwâbà erhi omuko mwàbulazire gurhuma, haguma n’amaligo muji­rira ebihugo, ebishagala na benebyo.

V

18 Kamalo kaci okubinja ensalamu kujira? Binaba bintu bya cûma bya ku­rhebana kwône. Cankarhuma omuntu acikubagira abo banyamuzinda barhankahash’iderha na yenene waba tulaga? 19 Buhanya bwinyu! Mwe mukaz’ibwîra ecihimbi c’omurhi, mpu: «Zûka!», n’ensinga y’akaduma y’ibuye, mpu: «Yimanga!», n’obwo arhankammufulûlira mwanzi muci. Ciru akaba mpu biba bishizirwe amasholo n’amarhale, nta buzîne bubibâmwo! 20 Ci Nyakasane yehe mwo aba omu ndâro yâge ntagatifu. Ngasi yeshi onabà oku igulu ahulike embere zâge!»

Habakuk/Habakkuk 2: 1 

עַל־מִשְׁמַרְתִּ֣י אֶעֱמֹ֔דָה וְאֶֽתְיַצְּבָ֖ה עַל־מָצֹ֑ור וַאֲצַפֶּ֗ה לִרְאֹות֙ מַה־יְדַבֶּר־בִּ֔י וּמָ֥ה אָשִׁ֖יב עַל־תֹּוכַחְתִּֽי׃ 2וַיַּעֲנֵ֤נִי יְהוָה֙ וַיֹּ֔אמֶר כְּתֹ֣וב חָזֹ֔ון וּבָאֵ֖ר עַל־הַלֻּחֹ֑ות לְמַ֥עַן יָר֖וּץ קֹ֥ורֵא בֹֽו׃ 3כִּ֣י עֹ֤וד חָזֹון֙ לַמֹּועֵ֔ד וְיָפֵ֥חַ לַקֵּ֖ץ וְלֹ֣א יְכַזֵּ֑ב אִם־יִתְמַהְמָהּ֙ חַכֵּה־לֹ֔ו כִּֽי־בֹ֥א יָבֹ֖א לֹ֥א יְאַחֵֽר׃ 4הִנֵּ֣ה עֻפְּלָ֔ה לֹא־יָשְׁרָ֥ה נַפְשֹׁ֖ו בֹּ֑ו וְצַדִּ֖יק בֶּאֱמוּנָתֹ֥ו יִחְיֶֽה׃ 5וְאַף֙ כִּֽי־הַיַּ֣יִן בֹּוגֵ֔ד גֶּ֥בֶר יָהִ֖יר וְלֹ֣א יִנְוֶ֑ה אֲשֶׁר֩ הִרְחִ֨יב כִּשְׁאֹ֜ול נַפְשֹׁ֗ו וְה֤וּא כַמָּ֨וֶת֙ וְלֹ֣א יִשְׂבָּ֔ע וַיֶּאֱסֹ֤ף אֵלָיו֙ כָּל־הַגֹּויִ֔ם וַיִּקְבֹּ֥ץ אֵלָ֖יו כָּל־הָעַמִּֽים׃ 6הֲלֹוא־אֵ֣לֶּה כֻלָּ֗ם עָלָיו֙ מָשָׁ֣ל יִשָּׂ֔אוּ וּמְלִיצָ֖ה חִידֹ֣ות לֹ֑ו וְיֹאמַ֗ר הֹ֚וי הַמַּרְבֶּ֣ה לֹּא־לֹ֔ו עַד־מָתַ֕י וּמַכְבִּ֥יד עָלָ֖יו עַבְטִֽיט׃ 7הֲלֹ֣וא פֶ֗תַע יָק֨וּמוּ֙ נֹשְׁכֶ֔יךָ וְיִקְצ֖וּ מְזַעְזְעֶ֑יךָ וְהָיִ֥יתָ לִמְשִׁסֹּ֖ות לָֽמֹו׃ 8כִּֽי אַתָּ֤ה שַׁלֹּ֨ותָ֙ גֹּויִ֣ם רַבִּ֔ים יְשָׁלּ֖וּךָ כָּל־יֶ֣תֶר עַמִּ֑ים מִדְּמֵ֤י אָדָם֙ וַחֲמַס־אֶ֔רֶץ קִרְיָ֖ה וְכָל־יֹ֥שְׁבֵי בָֽהּ׃ פ 9הֹ֗וי בֹּצֵ֛עַ בֶּ֥צַע רָ֖ע לְבֵיתֹ֑ו לָשׂ֤וּם בַּמָּרֹום֙ קִנֹּ֔ו לְהִנָּצֵ֖ל מִכַּף־רָֽע׃ 10יָעַ֥צְתָּ בֹּ֖שֶׁת לְבֵיתֶ֑ךָ קְצֹות־עַמִּ֥ים רַבִּ֖ים וְחֹוטֵ֥א נַפְשֶֽׁךָ׃ 11כִּי־אֶ֖בֶן מִקִּ֣יר תִּזְעָ֑ק וְכָפִ֖יס מֵעֵ֥ץ יַעֲנֶֽנָּה׃ פ 12הֹ֛וי בֹּנֶ֥ה עִ֖יר בְּדָמִ֑ים וְכֹונֵ֥ן קִרְיָ֖ה בְּעַוְלָֽה׃ 13הֲלֹ֣וא הִנֵּ֔ה מֵאֵ֖ת יְהוָ֣ה צְבָאֹ֑ות וְיִֽיגְע֤וּ עַמִּים֙ בְּדֵי־אֵ֔שׁ וּלְאֻמִּ֖ים בְּדֵי־רִ֥יק יִעָֽפוּ׃ 14כִּ֚י תִּמָּלֵ֣א הָאָ֔רֶץ לָדַ֖עַת אֶת־כְּבֹ֣וד יְהוָ֑ה כַּמַּ֖יִם יְכַסּ֥וּ עַל־יָֽם׃ ס 15הֹ֚וי מַשְׁקֵ֣ה רֵעֵ֔הוּ מְסַפֵּ֥חַ חֲמָתְךָ֖ וְאַ֣ף שַׁכֵּ֑ר לְמַ֥עַן הַבִּ֖יט עַל־מְעֹורֵיהֶֽם׃ 16שָׂבַ֤עְתָּ קָלֹון֙ מִכָּבֹ֔וד שְׁתֵ֥ה גַם־אַ֖תָּה וְהֵֽעָרֵ֑ל תִּסֹּ֣וב עָלֶ֗יךָ כֹּ֚וס יְמִ֣ין יְהוָ֔ה וְקִיקָלֹ֖ון עַל־כְּבֹודֶֽךָ׃ 17כִּ֣י חֲמַ֤ס לְבָנֹון֙ יְכַסֶּ֔ךָּ וְשֹׁ֥ד בְּהֵמֹ֖ות יְחִיתַ֑ן מִדְּמֵ֤י אָדָם֙ וַחֲמַס־אֶ֔רֶץ קִרְיָ֖ה וְכָל־יֹ֥שְׁבֵי בָֽהּ׃ ס 18מָֽה־הֹועִ֣יל פֶּ֗סֶל כִּ֤י פְסָלֹו֙ יֹֽצְרֹ֔ו מַסֵּכָ֖ה וּמֹ֣ורֶה שָּׁ֑קֶר כִּ֣י בָטַ֞ח יֹצֵ֤ר יִצְרֹו֙ עָלָ֔יו לַעֲשֹׂ֖ות אֱלִילִ֥ים אִלְּמִֽים׃ ס 19הֹ֣וי אֹמֵ֤ר לָעֵץ֙ הָקִ֔יצָה ע֖וּרִי לְאֶ֣בֶן דּוּמָ֑ם ה֣וּא יֹורֶ֔ה הִנֵּה־ה֗וּא תָּפוּשׂ֙ זָהָ֣ב וָכֶ֔סֶף וְכָל־ר֖וּחַ אֵ֥ין בְּקִרְבֹּֽו׃ 20וַֽיהוָ֖ה בְּהֵיכַ֣ל קָדְשֹׁ֑ו הַ֥ס מִפָּנָ֖יו כָּל־הָאָֽרֶץ׃ פ

3

III. Okuhamagala Nyamuzinda mpu arhabâle

Omusengero gwa Habakuki n’ishuzo lya Nnâmahanga

1 Ogu gwo musengero omulêbi Habakuki ayêrekezagya Nnâmahanga guli nka kulaka mulenge^f.

2 Yagirwa, Nyakasane, nayumvirhe bashambala emikolo yâwe y’okurha­ngâza nieshi nayunjula bwôba.

Mwa gano mango g’akalamo kirhu o­shub’izûsa emikolo ya bene eyo, oyimanyise oku bantu.

Ciru akaba mpu ogwerhe ecirhumire wakunira, oshub’irhuyêrekeza olukogo lwâwe.

Okuyisha kwa Nyamuzinda

3 Nyamuzinda ayishire kurhenga e Temani,

Nyamuzinda Mwimâna ayi­shire ebwa ntondo za Parani.

Obukuze bwâge bubwikire amalunga,

n’igulu lyoshi liyunjwîre irenge lyâge.

4 Ayishire amoleka n’obulangashane,

emyonzi y’obulagashane edwîrhe ya­rhenga omu maboko gâge,

mwo obuhashe bwâge bucifulika.

5 Ecihûsi cimushokolire, endwâla zimugumire omu cirali.

6 Akayimanga, igulu linadirhimane,

amalola oku mashanja gamâgeramwo ogwa nyugunyu.

Entondo z’ensiku n’amango zamârhembagana,

orhurhondo rhwa mîra rhwahahanyusire,

zo zàli njira akag’igeramwo bu­rhanzi.

7 Nàbwine amalibuko g’abantu b’e Kushani,

n’ecôba c’abantu bayûbaka e Madiyani^g.

Obukunizi bwa Nyakasane

8 Ka nyîshi Nyakasane, ka nyîshi zirhumire wakunira?

Ka nyanja erhumire omutula gwâwe gudubuka.

Wamâshonera oku bitù nka kuno oja oku ngâlè edwîrhwe n’ebiterusi byakuhêka ebwa kuhimana.

9 Wamâgoka omuherho gwâwe, olugè lwâgwo olubumbire bisonga. lgulu lyaûmuka n’enyîshi zahulula.

10 Erhi entondo zikubona, zanajuguma, enkuba y’ecihonzi yayunjuza igulu, enyanja nênênè yakûngula n’empimbi z’omulaba zakaz’ilwîra emalu­ nga.

11 Igulu n’omwêzi byamayimanzibwa n’obumoleke bw’emyampi yâwe yaja yabalala, bilibisire embere ly’okulangashana kw’itumu lyâwe.

12 Omu burhe bwâwe igulu walilabarha, n’amashanja wagahinaga omu bu­kunizi bwâwe.

13 Wahulusire mpu oj’ifungira olubaga lwâwe, n’okufungira Omushîgwa wâwe, washâba oburhungiri bw’enyumpa y’omubî, wayikundula eciriba coshi kuhika oku mabuye^h.

14 Amatumu gâwe garhulungula amarhwe g’entwâli zâge, ezaliyishire mpu zirhushandabanye n’orhuhababo rhw’omwishingo nka rhwa bantu balonza okuyirha omukenyi bwifulikwe.

15 Enyanja haguma n’empimbi zâyo z’emilaba, wàyilabarha n’ebiterusi byâwe.

Okuyôboha Nyamuzinda gw’omurhondêro g’obuyemêre

16 Nayumvîrhe okwo, obulà bwâni bwajuguma, eryo izù lyarhuma akanwa kandirhimana; akafinjo kangera omu rhuvuha, obwôba bwantwa enji­ngo z’amagulu. Ndwîrhage nalingûza n’omwishingo olwo lusiku lw’ebihamba, olwâyishira ishanja likaz’irhulibuza.

17 Bulya omulehe gurhâciyâse, omuzâbîbu gurhâcijekwo malehe. Omuzeti gwâkaz’ileheka burhaleheka, amashwa garhâcibonekanemwo biryo. Ebyôgo byâhwamwo ebibuzi, nta nkafu zâcibonekana ebulambo.

18 Ci kwône niehe nahama n’omwishingo muli Nyakasane, nâcîshingira muli Nyamuzinda Muyôkozi wâni.

19 Nyakasane Nyamuzinda, ye misi yâni, ye mpa okubiduha nka mbogo, ye ngeza ahalengerîre. Oku mukulu w’abimbizaⁱ. Oku nzihwa y’okusalikwa y’emirya.

Habakuk/Habakkuk 3 1

תְּפִלָּ֖ה לַחֲבַקּ֣וּק הַנָּבִ֑יא עַ֖ל שִׁגְיֹנֹֽות׃ 2יְהוָ֗ה שָׁמַ֣עְתִּי שִׁמְעֲךָ֮ יָרֵאתִי֒ יְהוָ֗ה פָּֽעָלְךָ֙ בְּקֶ֤רֶב שָׁנִים֙ חַיֵּ֔יהוּ בְּקֶ֥רֶב שָׁנִ֖ים תֹּודִ֑יעַ בְּרֹ֖גֶז רַחֵ֥ם תִּזְכֹּֽור׃ 3אֱלֹ֨והַ֙ מִתֵּימָ֣ן יָבֹ֔וא וְקָדֹ֥ושׁ מֵֽהַר־פָּארָ֖ן סֶ֑לָה כִּסָּ֤ה שָׁמַ֨יִם֙ הֹודֹ֔ו וּתְהִלָּתֹ֖ו מָלְאָ֥ה הָאָֽרֶץ׃ 4וְנֹ֨גַהּ֙ כָּאֹ֣ור תִּֽהְיֶ֔ה קַרְנַ֥יִם מִיָּדֹ֖ו לֹ֑ו וְשָׁ֖ם חֶבְיֹ֥ון עזה 5לְפָנָ֖יו יֵ֣לֶךְ דָּ֑בֶר וְיֵצֵ֥א רֶ֖שֶׁף לְרַגְלָֽיו׃ 6עָמַ֣ד׀ וַיְמֹ֣דֶד אֶ֗רֶץ רָאָה֙ וַיַּתֵּ֣ר גֹּויִ֔ם וַיִּתְפֹּֽצְצוּ֙ הַרְרֵי־עַ֔ד שַׁח֖וּ גִּבְעֹ֣ות עֹולָ֑ם הֲלִיכֹ֥ות עֹולָ֖ם לֹֽו׃ 7תַּ֣חַת אָ֔וֶן רָאִ֖יתִי אָהֳלֵ֣י כוּשָׁ֑ן יִרְגְּז֕וּן יְרִיעֹ֖ות אֶ֥רֶץ מִדְיָֽן׃ ס 8הֲבִנְהָרִים֙ חָרָ֣ה יְהוָ֔ה אִ֤ם בַּנְּהָרִים֙ אַפֶּ֔ךָ אִם־בַּיָּ֖ם עֶבְרָתֶ֑ךָ כִּ֤י תִרְכַּב֙ עַל־סוּסֶ֔יךָ מַרְכְּבֹתֶ֖יךָ יְשׁוּעָֽה׃ 9עֶרְיָ֤ה תֵעֹור֙ קַשְׁתֶּ֔ךָ שְׁבֻעֹ֥ות מַטֹּ֖ות אֹ֣מֶר סֶ֑לָה נְהָרֹ֖ות תְּבַקַּע־אָֽרֶץ׃ 10רָא֤וּךָ יָחִ֨ילוּ֙ הָרִ֔ים זֶ֥רֶם מַ֖יִם עָבָ֑ר נָתַ֤ן תְּהֹום֙ קֹולֹ֔ו רֹ֖ום יָדֵ֥יהוּ נָשָֽׂא׃ 11שֶׁ֥מֶשׁ יָרֵ֖חַ עָ֣מַד זְבֻ֑לָה לְאֹ֤ור חִצֶּ֨יךָ֙ יְהַלֵּ֔כוּ לְנֹ֖גַהּ בְּרַ֥ק חֲנִיתֶֽךָ׃ 12בְּזַ֖עַם תִּצְעַד־אָ֑רֶץ בְּאַ֖ף תָּד֥וּשׁ גֹּויִֽם׃ 13יָצָ֨אתָ֙ לְיֵ֣שַׁע עַמֶּ֔ךָ לְיֵ֖שַׁע אֶת־מְשִׁיחֶ֑ךָ מָחַ֤צְתָּ רֹּאשׁ֙ מִבֵּ֣ית רָשָׁ֔ע עָרֹ֛ות יְסֹ֥וד עַד־צַוָּ֖אר סֶֽלָה׃ פ 14נָקַ֤בְתָּ בְמַטָּיו֙ רֹ֣אשׁ פְּרָזֹו יִסְעֲר֖וּ לַהֲפִיצֵ֑נִי עֲלִ֣יצֻתָ֔ם כְּמֹו־לֶאֱכֹ֥ל עָנִ֖י בַּמִּסְתָּֽר׃ 15דָּרַ֥כְתָּ בַיָּ֖ם סוּסֶ֑יךָ חֹ֖מֶר מַ֥יִם רַבִּֽים׃ 16שָׁמַ֣עְתִּי׀ וַתִּרְגַּ֣ז בִּטְנִ֗י לְקֹול֙ צָלֲל֣וּ שְׂפָתַ֔י יָבֹ֥וא רָקָ֛ב בַּעֲצָמַ֖י וְתַחְתַּ֣י אֶרְגָּ֑ז אֲשֶׁ֤ר אָנ֨וּחַ֙ לְיֹ֣ום צָרָ֔ה לַעֲלֹ֖ות לְעַ֥ם יְגוּדֶֽנּוּ׃ 17כִּֽי־תְאֵנָ֣ה לֹֽא־תִפְרָ֗ח וְאֵ֤ין יְבוּל֙ בַּגְּפָנִ֔ים כִּחֵשׁ֙ מַעֲשֵׂה־זַ֔יִת וּשְׁדֵמֹ֖ות לֹא־עָ֣שָׂה אֹ֑כֶל גָּזַ֤ר מִמִּכְלָה֙ צֹ֔אן וְאֵ֥ין בָּקָ֖ר בָּרְפָתִֽים׃ 18וַאֲנִ֖י בַּיהוָ֣ה אֶעְלֹ֑וזָה אָגִ֖ילָה בֵּאלֹהֵ֥י יִשְׁעִֽי׃ 19יְהוִ֤ה אֲדֹנָי֙ חֵילִ֔י וַיָּ֤שֶׂם רַגְלַי֙ כָּֽאַיָּלֹ֔ות וְעַ֥ל בָּמֹותַ֖י יַדְרִכֵ֑נִי לַמְנַצֵּ֖חַ בִּנְגִינֹותָֽי׃

---

 ^a1.1 : Omuêbi Hahakuki ali ayakûza Nyamuzinda mpu nta bushinganyanya buciri omu cihugo. Omu mulongo gwa 5 kuhika 11 amalêba obuhanya bwayish’ìrhogera ahabisha.

 ^b1.14 eminyole byo binyagâsi

 ^c1.16 : Bakola bakaz’irhûla orhweshe rhwâbo: kwo kuderha oku Abakaldeyi bo bakag’irhûla orhweshe rhwâbo emunda abazimu babo bâbo bali.

 ^d2.4 : Omushinganyanya yehe âlama buyemêre bwâge burhumire: lola muli Rm 1,17; Hb 10,37.

 ^e2.11 : Lola muli Lk 19.40.

 ^f3.1 – 3, 1: Olu lwimbo lushushire olulanga 67, 75 na 96; lola muli Mìk 1,3-4. 3, 3: Ternani na Parani biri bishagala biri oku njira erhengerîre oku ntondo ya Sinayi, omu cihugo c’e Edomu. Eyo munda yo Abayahudi bageraga erhi barhenga e Misiri bayisha bayâka baj’e Kanani.

 ^g3.7 : Kushani na Madiyani: gàli mashanja abirhi gayûbakaga olunda lw’e buzûka-zûba lw’e Sinayi.

 ^h3.13 : Lola muli Lub 13-15; 27,8-9; Hb 11,26.

 ⁱ3.19 : Olu lulanga lwa Habakuki lwakazâg’iyimbwa omu mango g’obugashânize bw’omu ka Nyamuzinda. Na ntyo omukulu w’abimbiza analuyankirira. Co cirhumire bayandika oku luli lwâge.

HAB – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

HABAKUKI חבקוק

Enshokolezi

Omulêbi Habakuki aganîra na Nyamuzinda. Amulakira kabirhi, naye Nyamuzinda amushuza kabirhi. Ebyo byoshi byabaga omu cigabi cirhanzi c’ecitabu ca Habakuki. Omu cigabi ca kabirhi, Nyamuzinda ahehêrera nyankolamaligo karhanu. Omu cigabi ca kasharhu, omulêbi ayimba omu lulanga okuhimana kwa Nyamuzinda.

Habakuki ayigîrizagya omu Yuda omu mwaka gwa 600 embere ly’okuburhwa kwa Kristu, amango ga Yehoyakimu, mwâmi w’e Yuda. Nyamuzinda arhuma Abakaldeyi okuhana olubaga lwâge; ci kwône nabo bayish’ihanwa erhi kukola amaligo kurhuma.

Habakuki aba ayemire oku Yuda avunyire irhegeko lya Nnâmahanga. Adôsa Nnâmahanga ecirhumire ankacishoga Abakaldeyi babà bapagani mpu bacìhôlere ye; cirhumire ankahana omubî n’owundi mubî kulusha; cirhumire okukola amaligo kwankayîma omw’igulu kurhanashinganini?

Nyamuzinda amushuza, erhi: «Aha buzinda okuli kwayish’ihima byoshi. Omushinganyanya ayish’ilamira oku buyemêre bwâge» (2,4). Paolo Ntumwa ahizire ebyo binwa omu buhamirizi bwâge bw’obuyemere (Rm 1,17; Gl 3,11).

EBIRIMWO

1. Omulêbi Habakuki ashambàla na Nyamuzinda: cigabi ca 1

2. Nyamuzinda ahehêrera abantu babi: cigabi 2,5-20

3. Omulêbi ahûna Nyamuzinda oburhabâle: cigabi ca 3

1

Izîno ly’ecitabu

1 Aka kali kanwa Nyamuzinda afulûliraga omulêbi Habakuki^a.

I. Omulêbi aganîra na Nyamuzinda wâge

Omulêbi àhamagala Nyamuzinda mpu arhabâle

2 Mâshi Nyakasane, kuhika mangaci, nieki nahamagala nti oyishe ongwâse orhanayumve. Ka kwo nayakûzagya emunda oli nti: «Mâshi wampâna, wampâna», orhanalikûze? 3 Carhuma wanyêreka obulyâlya, ogal’ilolêreza obubisha? Ntacidwîrhi na­ bona oburhali buhagwe n’akamene. Ekola ntambala n’enongwe byône bigandâzize. 4 Irhegeko lyàcifîre n’obwinja bwahwîre! Bulya nyankola-maligo ashimbulîre omushinganyanya, n’obucirânuzi ntabo!

Ishuzo lya Nyamuzinda: Okurhera kw’Abakaldeyi

5 Mulole amashanja, enshonyi zimmugwârhe. Oku mucihali, nacijira ebi­ rhangàzo ebi murhankayemire erbi bakammuganirire byo. 6 Neci! Mumanye oku nashubûza Abakaldeyi, lula lubaga luminya lw’ebi­shwankegerhe? Oluja lwacinagira omu bishagala byoshi by’ecihugo mpu luje lwanyaga amashwa ga bene. 7 Omurhwe gwabo gwo nyandumà, gwo gubuka abantu ifumufumu, emisi yagwo yo eguhà n’obukulu bwâgwo. 8 Ebiterusi byâgwo byo bikanya kulusha akakiri, byo bigesha kulusha e­ mpangaza z’ebijingo. Abarhabâzi babo bayisha bacinagira, barhenga erhali hofi, kwo bahalala nka kula ikozi linashiha omunyama gwâlyo. 9 Boshi bayishîre obuhagwe; bamêsize amasu nka mpûsi y’ebushoshôkero bw’izûba, bayisha bashûkuza ebigorogo nka mushenyi gw’oku nyanja. 10 Ogwo murhwe gwo gushekera abâmi, gubona abaluzi gushekere oku ka­bwajiko. Ebyôgo bizibuzibu bibà busha kuli gwo. Gunacinge emiba­rhabarha y’idaho gubulibiduha! 11 Abo bantu banagere nka kaleméra bacibirindike handi; emisi yâbo kwo banayibona oku ye na nyamuzinda wâbo.

Okushub’icîduza kw’omulêbi

12 Kurhenga mîra we Nyakasane, we Nyamuzinda wâni, Mutagatifu orha­nkafà. Nyakasane, we Kabuye nyâkiraho, wacîshozire olu lubaga wanaluzibuhya, mpu lyo lurhurhûlakwo obuhane bwâwe. 13 Ci kwône amasù gâwe gabà mimâna bwenêne g’okurhalembera okubona oku mabî, orhankanayemêra wabà ndolêrezi y’okubona obuhanya. Cirhumirage oyemêra walola ebi ezi ndyâlya z’abantu zidwîrhe zajira okanacihulikira? Cirhumire ohulika amango endyâlya zidwîrhe zarhi­ndagira abazilushire bushinganyanya? 14 Cirhumire abantu obahira cihembe ciguma n’enfi n’eminyole^b byo bi­rhajira murhambo? 15 Abakaldeyi bali bagwârha abantu nka kula enfi zigwârhwa oku lulobo banabahire omu rhweshe rhwâbo. Okwôla kwabayunjuzize mwishi­ngo. 16 Bakola bakaz’irhûla orhweshe rhwâbo enterekêro^c, bulya orhwo rhweshe rhwo rhurhuma nabo balabula oku biryo binja binja byankanaderhwa. 17 Ka barhakacihusa okulabaganya engôrho zâbo mpu lyo baja bahungumula ezindi mbaga buzira lukogo?

2

1 Niehe nkolaga nacibêrera ah’ilâbiro lyâni, nalinda nka mulangûza oli aha busongerwe bw’entondo, lyo mmanya kurhi Nyamuzinda ambwîra, na kurhi ashuza oku mulenge gwâni.

lshuzo lya Nyamuzinda: omushinganyanya na kaheza

2 Nyakasane anacinshuza, aderha erhi: «Yandika ebi nkufulûlîre, obisiribe oku rhupaho lyo bikaz’imany’isomwa n’obwalagale. 3 Ebyo nkufulûlîre amango byabâmwo garhacihika, ci kwône byâyi­sh’iyalagala omu mango gâbyo. Obilinde kwône onabilembere ciru wa­nkabona nka bilegamire: ebi ndesire byâyisha ho n’aho buzira kulega­ma. 4 Oyandike ntya: Omuntu w’entimanya mbi kushanguka anashanguka, ci omushinganyanya yehe alama buyemêre bwâge burhumire^d.

II. Okuhehêrerwa kw’omubisha

Omurhondêro

5 Neci, obuhashe abà nyammanjà, abantu bacîbonyi barhadêkerera, kwo bahuba nka nshinda, kwo balonza ngasi mango nka lufu, banaje ba­nyaga ishanja oku lindi, bagahire goshi idako ly’oburhegesi bwâbo. 6 Ebihugo byàhimirwe byâlungana haguma, bibalerenganyekwo ebijaci. Byayish’iderha, erhi:

Mahanya arhanu

I

«Muli bahanya mwe mugalira okuzimba, n’okurhôla ebirugu bya bene oku cikinja! 7 Mwâgwarhirwa emumiro, aba muba omu myenda yâbo bâjalabuka cali­gumiza bammugezemwo omusisi, nabo babe bo bammuhagula. 8 Mwàhagwîre mashanja manji bwenêne, nago agandi mashanja gasigîre gakolaga gammuhagula, erhi omuko mwàbulazire gurhuma, haguma n’obubî mujirira ebihugo, ebishagala na benebyo!

II

9 Buhanya bwinyu! Munakaz’iyômeka obunguke bubî bw’emwa balungu binyu, mugalicîkebwa mpu mulengerîre bwenêne b’okufulumuka nya­ndumà w’obuhanya. 10 Emihigo yinyu ebà ya kubonesa balungu binyu nshonyi: muli okwo kuhu­ngumula mbaga nyinji, kali kalamo kâwe ako wahizire omu mbaka. 11 Ciro n’amabuye g’oku byôgo gayâma ganammushobeke, n’emirhi y’obu­rhungiri eyankirire izù lyâgo.^e

III

12 Buhanya bwinyu! Mwe muyûbakira okuyôloloka kw’ebishagala oku mu­ko haguma n’okurhindagira abandi. 13 Co cirhumire omukolo gw’amashanja gukola guhwêra eciko, n’embaga zikola zirhindibukira obusha. K’ebyo byoshi burhali bulonza bwa Nya­kasane w’Emirhwe? 14 Neci, obushinganyanya bwa Nyakasane w’irenge bwayunjula ecihugo lwoshi lwoshi nka kula amîshi ganayunjula enyanja.

IV

15 Buhanya bwinyu! Mwe muhungulira abinyu muyumanîne ecinyôbwa ci­kali nka bwôge, mpu Iyo cibalalusa bayambale obushugunu, okubundi mubabonêse nshonyi omu kulola obushugunu bwâbo. 16 Mwenene mucîbonesa ezo nshonyi ci lirhabà irenge: Ninyu munywâge munacîyêrekane bashugunu! Nyakasane ammusêza mushongôze aka­bene k’obukunizi bwâge. Irenge linyu Iyahinduka nshonyi zinyu. 17 Emyône yakolagwa e Libano ekolaga yammugalukira; mwahungu­mwireyo ebintu, ebintu nabyo bikolaga byâmmujugumya. Okwo kwoshi kwâbà erhi omuko mwàbulazire gurhuma, haguma n’amaligo muji­rira ebihugo, ebishagala na benebyo.

V

18 Kamalo kaci okubinja ensalamu kujira? Binaba bintu bya cûma bya ku­rhebana kwône. Cankarhuma omuntu acikubagira abo banyamuzinda barhankahash’iderha na yenene waba tulaga? 19 Buhanya bwinyu! Mwe mukaz’ibwîra ecihimbi c’omurhi, mpu: «Zûka!», n’ensinga y’akaduma y’ibuye, mpu: «Yimanga!», n’obwo arhankammufulûlira mwanzi muci. Ciru akaba mpu biba bishizirwe amasholo n’amarhale, nta buzîne bubibâmwo! 20 Ci Nyakasane yehe mwo aba omu ndâro yâge ntagatifu. Ngasi yeshi onabà oku igulu ahulike embere zâge!»

3

III. Okuhamagala Nyamuzinda mpu arhabâle

Omusengero gwa Habakuki n’ishuzo lya Nnâmahanga

1 Ogu gwo musengero omulêbi Habakuki ayêrekezagya Nnâmahanga guli nka kulaka mulenge^f.

2 Yagirwa, Nyakasane, nayumvirhe bashambala emikolo yâwe y’okurha­ngâza nieshi nayunjula bwôba.

Mwa gano mango g’akalamo kirhu o­shub’izûsa emikolo ya bene eyo, oyimanyise oku bantu.

Ciru akaba mpu ogwerhe ecirhumire wakunira, oshub’irhuyêrekeza olukogo lwâwe.

Okuyisha kwa Nyamuzinda

3 Nyamuzinda ayishire kurhenga e Temani,

Nyamuzinda Mwimâna ayi­shire ebwa ntondo za Parani.

Obukuze bwâge bubwikire amalunga,

n’igulu lyoshi liyunjwîre irenge lyâge.

4 Ayishire amoleka n’obulangashane,

emyonzi y’obulagashane edwîrhe ya­rhenga omu maboko gâge,

mwo obuhashe bwâge bucifulika.

5 Ecihûsi cimushokolire, endwâla zimugumire omu cirali.

6 Akayimanga, igulu linadirhimane,

amalola oku mashanja gamâgeramwo ogwa nyugunyu.

Entondo z’ensiku n’amango zamârhembagana,

orhurhondo rhwa mîra rhwahahanyusire,

zo zàli njira akag’igeramwo bu­rhanzi.

7 Nàbwine amalibuko g’abantu b’e Kushani,

n’ecôba c’abantu bayûbaka e Madiyani^g.

Obukunizi bwa Nyakasane

8 Ka nyîshi Nyakasane, ka nyîshi zirhumire wakunira?

Ka nyanja erhumire omutula gwâwe gudubuka.

Wamâshonera oku bitù nka kuno oja oku ngâlè edwîrhwe n’ebiterusi byakuhêka ebwa kuhimana.

9 Wamâgoka omuherho gwâwe, olugè lwâgwo olubumbire bisonga. lgulu lyaûmuka n’enyîshi zahulula.

10 Erhi entondo zikubona, zanajuguma, enkuba y’ecihonzi yayunjuza igulu, enyanja nênênè yakûngula n’empimbi z’omulaba zakaz’ilwîra emalu­ nga.

11 Igulu n’omwêzi byamayimanzibwa n’obumoleke bw’emyampi yâwe yaja yabalala, bilibisire embere ly’okulangashana kw’itumu lyâwe.

12 Omu burhe bwâwe igulu walilabarha, n’amashanja wagahinaga omu bu­kunizi bwâwe.

13 Wahulusire mpu oj’ifungira olubaga lwâwe, n’okufungira Omushîgwa wâwe, washâba oburhungiri bw’enyumpa y’omubî, wayikundula eciriba coshi kuhika oku mabuye^h.

14 Amatumu gâwe garhulungula amarhwe g’entwâli zâge, ezaliyishire mpu zirhushandabanye n’orhuhababo rhw’omwishingo nka rhwa bantu balonza okuyirha omukenyi bwifulikwe.

15 Enyanja haguma n’empimbi zâyo z’emilaba, wàyilabarha n’ebiterusi byâwe.

Okuyôboha Nyamuzinda gw’omurhondêro g’obuyemêre

16 Nayumvîrhe okwo, obulà bwâni bwajuguma, eryo izù lyarhuma akanwa kandirhimana; akafinjo kangera omu rhuvuha, obwôba bwantwa enji­ngo z’amagulu. Ndwîrhage nalingûza n’omwishingo olwo lusiku lw’ebihamba, olwâyishira ishanja likaz’irhulibuza.

17 Bulya omulehe gurhâciyâse, omuzâbîbu gurhâcijekwo malehe. Omuzeti gwâkaz’ileheka burhaleheka, amashwa garhâcibonekanemwo biryo. Ebyôgo byâhwamwo ebibuzi, nta nkafu zâcibonekana ebulambo.

18 Ci kwône niehe nahama n’omwishingo muli Nyakasane, nâcîshingira muli Nyamuzinda Muyôkozi wâni. 19 Nyakasane Nyamuzinda, ye misi yâni, ye mpa okubiduha nka mbogo, ye ngeza ahalengerîre. Oku mukulu w’abimbizaⁱ. Oku nzihwa y’okusalikwa y’emirya.

---

 ^a1.1 : Omuêbi Hahakuki ali ayakûza Nyamuzinda mpu nta bushinganyanya buciri omu cihugo. Omu mulongo gwa 5 kuhika 11 amalêba obuhanya bwayish’ìrhogera ahabisha.

 ^b1.14 eminyole byo binyagâsi

 ^c1.16 : Bakola bakaz’irhûla orhweshe rhwâbo: kwo kuderha oku Abakaldeyi bo bakag’irhûla orhweshe rhwâbo emunda abazimu babo bâbo bali.

 ^d2.4 : Omushinganyanya yehe âlama buyemêre bwâge burhumire: lola muli Rm 1,17; Hb 10,37.

 ^e2.11 : Lola muli Lk 19.40.

 ^f3.1 – 3, 1: Olu lwimbo lushushire olulanga 67, 75 na 96; lola muli Mìk 1,3-4. 3, 3: Ternani na Parani biri bishagala biri oku njira erhengerîre oku ntondo ya Sinayi, omu cihugo c’e Edomu. Eyo munda yo Abayahudi bageraga erhi barhenga e Misiri bayisha bayâka baj’e Kanani.

 ^g3.7 : Kushani na Madiyani: gàli mashanja abirhi gayûbakaga olunda lw’e buzûka-zûba lw’e Sinayi.

 ^h3.13 : Lola muli Lub 13-15; 27,8-9; Hb 11,26.

 ⁱ3.19 : Olu lulanga lwa Habakuki lwakazâg’iyimbwa omu mango g’obugashânize bw’omu ka Nyamuzinda. Na ntyo omukulu w’abimbiza analuyankirira. Co cirhumire bayandika oku luli lwâge.

NAM – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi.

Owalonza agashongwîre ahike aha nshôko: cihebraniya n’ecigrereki

yo nshôko y’ebinwa biba omu Bibliya ya ngasi lulimi

NAHUMU נַח֖וּם

Enshokolezi

Ecitabu ca Nahumu cirhangira n’olulanga lw’oburhe bwa Nyamubâho n’okutwîrwa olubanja kw’ababî. Abantu b’omu Asuru bayishihanwa na ab’omu Yuda bayishicungulwa (1, 2-2, 3).

Nahumu alonzagya okumanyisa oku Ninive âyishiherêrekezibwa. Nyamuzinda âyishimuhà obuhane bwenêne erhi kulibuza Israheli n’agandi mashanja kurhuma.

Ninive ahanwa omu mwâka gwa 612 embere Kristu aburhwe. Ntyo Nahumu ayandikaga ecitabu câge myâka misungunu embere ly’ago mango. Abayahudi b’enyuma ly’ago mango barhàcilangaliraga okuhima abashombanyi bâbo b’en’igulu. Balangalira okucungulwa kw’iroho.

EBIRIMWO

1. Oburhe bwa Nyakasane: cigabi 1

2. Okurhêrwa kwa Ninive: cigabi 2

3. Okuhanwa kwa Ninive: cigabi 3

1

1 Aka kali kanwa k’obulêbi buyêrekire Ninive, myanzi Nyamubâho àfulûli­raga Nahumu w’e Elkoshi.

Enshula-mwanzi

Lulanga: Oburhe bwa Nyakasane

2 Kâli Nyamubâho abà wa mitula, Nyamubâho abà mwihôzi! Nyamubâho anacihôle, abà wa burhe bwenêne! Nyamubâho anacihôlere abashombanyi bâge, anabike omujina oku babisha.

3 Nyamubâho arhaba burhe duba, ci kwônene arhahimwa budârhi, Nyamuzinda arhankaleka okuhana endyâlya eyâzire. Analambagire omu mpûsi n’omu mulaba, n’omu cihônzi, ebitù, ko katulo enshando zâge zibalaza.

4 Anarhalabanye enyanja, ayiganye, anaganye enyishi zoshi. Bashani na Karmeli bayumvirhe erhi okwo kurhuma, ehibala by’omu Libano hyagokomba!

5 Entondo zinajugume emalanga gêge, orhurhondo rhugeremwo ogwa nyegenye; idaho likunduke, igulu n’abaliyûbakakwo.

6 Obukali bwâge wani! Ndi wankabulindira? Ndi wankafukunya amango adârhabîre? Obudârhi bwâge kwo buyâka nka muliro, n’amabuye ganashanguke embere zâge. 7 Nyamubâho abà mwinja abà lwâkiro amango g’amalibuko oku bamuhizi­rekwo omurhima, abamuyegemera n’abamuyishi, 8 amango ecihônzi cizûsire^a. Anatulikanye abamuhizirekwo akamene, alu­kirize abashombanyi bâge kuhika omu mwizimya.

Obulêbi kuli Yuda na Ninive

(Kuli Yuda)

9 Bici ogererîze kuli Nyamubâho? Kâli ye Kaheza, obujà burhâshubirire kabirhi 10 Bâjamo eciri nka câhirà, bâhungumuka nka lubala! Omu, boshi bâhungumuke.

(Kuli Asuru)

11 Emwawe, wâni Ninive, yo yârhengaga omuntu w’emihigo y’obulyâlya, omuntu w’omurhima guli nka gwa Beliyali^b.

(Kuli Yuda)

12 Nyamubâho adesire ntya, erhi: «Ciru bakarhabâla, ciru bakaluga kurhi, bagûkumuka, baherêrekere. Akaba nàkugânyaguzize, ntakacikugàânyaguza bundi. 13 Na bunola nkolaga nakuhûmûla kuli ogwo muzigo, nâtwa emigozi eku­shwêsire.»

(Kuli mwami w’e Ninive)

14 Wâni Ninive, lola oku Nyamubâho akuhigire: nta bûko bwâcihêke izîno lyâwe, nâshâba engombe y’abazimu bâwe, nkûlemwo enshushano mbi­nje n’emmumbe, n’enshinda yâwe nyishandâge bulya wahehêrîrwe.

Nahum 1: 1 

מַשָּׂ֖א נִֽינְוֵ֑ה סֵ֧פֶר חֲזֹ֛ון נַח֖וּם הָאֶלְקֹשִֽׁי׃ 2אֵ֣ל קַנֹּ֤וא וְנֹקֵם֙ יְהוָ֔ה נֹקֵ֥ם יְהוָ֖ה וּבַ֣עַל חֵמָ֑ה נֹקֵ֤ם יְהוָה֙ לְצָרָ֔יו וְנֹוטֵ֥ר ה֖וּא לְאֹיְבָֽיו׃ 3יְהֹוָ֗ה אֶ֤רֶךְ אַפַּ֨יִם֙ וּגְדֹול כֹּ֔חַ וְנַקֵּ֖ה לֹ֣א יְנַקֶּ֑ה יְהוָ֗ה בְּסוּפָ֤ה וּבִשְׂעָרָה֙ דַּרְכֹּ֔ו וְעָנָ֖ן אֲבַ֥ק רַגְלָֽיו׃ 4גֹּועֵ֤ר בַּיָּם֙ וַֽיַּבְּשֵׁ֔הוּ וְכָל־הַנְּהָרֹ֖ות הֶֽחֱרִ֑יב אֻמְלַ֤ל בָּשָׁן֙ וְכַרְמֶ֔ל וּפֶ֥רַח לְבָנֹ֖ון אֻמְלָֽל׃ 5הָרִים֙ רָעֲשׁ֣וּ מִמֶּ֔נּוּ וְהַגְּבָעֹ֖ות הִתְמֹגָ֑גוּ וַתִּשָּׂ֤א הָאָ֨רֶץ֙ מִפָּנָ֔יו וְתֵבֵ֖ל וְכָל־יֹ֥שְׁבֵי בָֽהּ׃ 6לִפְנֵ֤י זַעְמֹו֙ מִ֣י יַֽעֲמֹ֔וד וּמִ֥י יָק֖וּם בַּחֲרֹ֣ון אַפֹּ֑ו חֲמָתֹו֙ נִתְּכָ֣ה כָאֵ֔שׁ וְהַצֻּרִ֖ים נִתְּצ֥וּ מִמֶּֽנּוּ׃ 7טֹ֣וב יְהוָ֔ה לְמָעֹ֖וז בְּיֹ֣ום צָרָ֑ה וְיֹדֵ֖עַ חֹ֥סֵי בֹֽו׃ 8וּבְשֶׁ֣טֶף עֹבֵ֔ר כָּלָ֖ה יַעֲשֶׂ֣ה מְקֹומָ֑הּ וְאֹיְבָ֖יו יְרַדֶּף־חֹֽשֶׁךְ׃ 9מַה־תְּחַשְּׁבוּן֙ אֶל־יְהוָ֔ה כָּלָ֖ה ה֣וּא עֹשֶׂ֑ה לֹֽא־תָק֥וּם פַּעֲמַ֖יִם צָרָֽה׃ 10כִּ֚י עַד־סִירִ֣ים סְבֻכִ֔ים וּכְסָבְאָ֖ם סְבוּאִ֑ים אֻ֨כְּל֔וּ כְּקַ֥שׁ יָבֵ֖שׁ מָלֵֽא׃ 11מִמֵּ֣ךְ יָצָ֔א חֹשֵׁ֥ב עַל־יְהוָ֖ה רָעָ֑ה יֹעֵ֖ץ בְּלִיָּֽעַל׃ ס 12כֹּ֣ה׀ אָמַ֣ר יְהוָ֗ה אִם־שְׁלֵמִים֙ וְכֵ֣ן רַבִּ֔ים וְכֵ֥ן נָגֹ֖זּוּ וְעָבָ֑ר וְעִ֨נִּתִ֔ךְ לֹ֥א אֲעַנֵּ֖ךְ עֹֽוד׃ 13וְעַתָּ֕ה אֶשְׁבֹּ֥ר מֹטֵ֖הוּ מֵֽעָלָ֑יִךְ וּמֹוסְרֹתַ֖יִךְ אֲנַתֵּֽק׃ 14וְצִוָּ֤ה עָלֶ֨יךָ֙ יְהוָ֔ה לֹֽא־יִזָּרַ֥ע מִשִּׁמְךָ֖ עֹ֑וד מִבֵּ֨ית אֱלֹהֶ֜יךָ אַכְרִ֨ית פֶּ֧סֶל וּמַסֵּכָ֛ה אָשִׂ֥ים קִבְרֶ֖ךָ כִּ֥י קַלֹּֽותָ׃ פ

2

(Kuli Yuda)

1 K’obwîne! Omuganda ola walibirha oku ntondo, ayisha ayakûza mpu «Obucire!» Ojire ensiku nkulu, wâni Yuda, oyunjulize ebiragâne byaâwe, bulya !ero Beliyali^c arhakaciyêrekeza emwâwe, yeshi aherêrekîre.

Okushabûka kwa Ninive

Okurhêrwa

2 Kashâba ola okuyishire, hira abalanzi omu mihanda, ja ebulâbi omu miri­mbwa, kabika omukaba, ocìgurumanye weshi. 3 Ncci, Nyamubâho oshubîrigwika omuzâbîbu gwa Yakobo n’omuzâbîbu gw’Israheli. Abanyazi bàli erhi bacîhireyo, bàli erhi bàyitwîre ama­shami. 4 Empenzi z’entwâli zâge zaja zalabuka, abasirika bâge bayambîrhce e­by’omugôla, ebiterusi bicihîsize byalingija oku bîrha, abasirika bali oku ndogomi baja bahama. 5 Omu njira ebiterusi bicihîsize, byamâhârha omu mpandagazi: owabila­ngira anamanya mpu bibêye; byaja byalaza eyi n’eyi nka nkuba. 6 Bamâhamagala engabo y’abishoge, entondo zamâkorana, zamâciyôha oku muhanda, mîra zagwikaga ihêma. 7 Emihango eyêrekire oku lwîshi yamâpamuka, akayuguyugu omu bwami mpu «enhî!» 8 Bamarhuluba omugoli, bamamugendana, abaja-nyere bâge bali bàbanda endulu nka kulya engûkù ziyâhiza; bali bacidirhibula. 9 Ninive kwo ali nka luganizo lwa cidêka. Badwîrhe bayakuza, mpu: «Ka­fè, kafè, kafè!» Ci ntâye wakabagana kwo kunyi. 10 Mucihagule amarhale! Mucihagule amasholo! Biri birugu birhankahwa, biri mwandu mwandu, ecishagala ciyunjwîre birugu bya citwîro. 11 Buhagwe, kavango n’akashâba! Omurhima gwadûrhusire, enjingo zamârhà, amadwi gamakomanya, nta ntêra bacigwerhe, amalanga gazi­nzibîre.

Ninive ali nka ngoromora yahimirwe

12 Kurhi càbîre cirya cishagala-bulumba bw’engoromora? Abana b’e­ ngoromora bakàgihâbirwamwo ebiryo byâbo. Erhi wangoromora ajàâga ebwa kuhiva, ntâye wakâgidûnda abana bâyo. 13 Wampangaza akâgigabira orhwana rhwage ebihembo, agabânye n’empangaza-kazi zâge; akâgiyunjuza enyâla zâge mishoko, n’ebirâlo byâge misimbisimbi. 14 Nyakasane w’Emirhwe amâderha, erhi: «Ninive, nkolaga nâkuhana, nâvungunyula engâlè zâwe z’ebîrha, emisole yâwe yâkumba oku mata­bâro. Obuhagwe ojira hano igulu nkolaga nâbuherêrekeza, na ntâye wâciyumve izù ly’abaganda bâwe.»

Nahum 2: 1 

הִנֵּ֨ה עַל־הֶהָרִ֜ים רַגְלֵ֤י מְבַשֵּׂר֙ מַשְׁמִ֣יעַ שָׁלֹ֔ום חָגִּ֧י יְהוּדָ֛ה חַגַּ֖יִךְ שַׁלְּמִ֣י נְדָרָ֑יִךְ כִּי֩ לֹ֨א יֹוסִ֥יף עֹ֛וד לַעֲבֹור בָּ֥ךְ בְּלִיַּ֖עַל כֻּלֹּ֥ה נִכְרָֽת׃ 2עָלָ֥ה מֵפִ֛יץ עַל־פָּנַ֖יִךְ נָצֹ֣ור מְצֻרָ֑ה צַפֵּה־דֶ֨רֶךְ֙ חַזֵּ֣ק מָתְנַ֔יִם אַמֵּ֥ץ כֹּ֖חַ מְאֹֽד׃ 3כִּ֣י שָׁ֤ב יְהוָה֙ אֶת־גְּאֹ֣ון יַעֲקֹ֔ב כִּגְאֹ֖ון יִשְׂרָאֵ֑ל כִּ֤י בְקָקוּם֙ בֹּֽקְקִ֔ים וּזְמֹרֵיהֶ֖ם שִׁחֵֽתוּ׃ 4מָגֵ֨ן גִּבֹּרֵ֜יהוּ מְאָדָּ֗ם אַנְשֵׁי־חַ֨יִל֙ מְתֻלָּעִ֔ים בְּאֵשׁ־פְּלָדֹ֥ות הָרֶ֖כֶב בְּיֹ֣ום הֲכִינֹ֑ו וְהַבְּרֹשִׁ֖ים הָרְעָֽלוּ׃ 5בַּֽחוּצֹות֙ יִתְהֹולְל֣וּ הָרֶ֔כֶב יִֽשְׁתַּקְשְׁק֖וּן בָּרְחֹבֹ֑ות מַרְאֵיהֶן֙ כַּלַּפִּידִ֔ם כַּבְּרָקִ֖ים יְרֹוצֵֽצוּ׃ 6יִזְכֹּר֙ אַדִּירָ֔יו יִכָּשְׁל֖וּ בַהֲלִכֹותָם יְמַֽהֲרוּ֙ חֹֽומָתָ֔הּ וְהֻכַ֖ן הַסֹּכֵֽךְ׃ 7שַׁעֲרֵ֥י הַנְּהָרֹ֖ות נִפְתָּ֑חוּ וְהַֽהֵיכָ֖ל נָמֹֽוג׃ 8וְהֻצַּ֖ב גֻּלְּתָ֣ה הֹֽעֲלָ֑תָה וְאַמְהֹתֶ֗יהָ מְנַֽהֲגֹות֙ כְּקֹ֣ול יֹונִ֔ים מְתֹפְפֹ֖ת עַל־לִבְבֵהֶֽן׃ 9וְנִינְוֵ֥ה כִבְרֵֽכַת־מַ֖יִם מִ֣ימֵי הִ֑יא וְהֵ֣מָּה נָסִ֔ים עִמְד֥וּ עֲמֹ֖דוּ וְאֵ֥ין מַפְנֶֽה׃ 10בֹּ֥זּוּ כֶ֖סֶף בֹּ֣זּוּ זָהָ֑ב וְאֵ֥ין קֵ֨צֶה֙ לַתְּכוּנָ֔ה כָּבֹ֕ד מִכֹּ֖ל כְּלִ֥י חֶמְדָּֽה׃ 11בּוּקָ֥ה וּמְבוּקָ֖ה וּמְבֻלָּקָ֑ה וְלֵ֨ב נָמֵ֜ס וּפִ֣ק בִּרְכַּ֗יִם וְחַלְחָלָה֙ בְּכָל־מָתְנַ֔יִם וּפְנֵ֥י כֻלָּ֖ם קִבְּצ֥וּ פָארֽוּר׃ 12אַיֵּה֙ מְעֹ֣ון אֲרָיֹ֔ות וּמִרְעֶ֥ה ה֖וּא לַכְּפִרִ֑ים אֲשֶׁ֣ר הָלַךְ֩ אַרְיֵ֨ה לָבִ֥יא שָׁ֛ם גּ֥וּר אַרְיֵ֖ה וְאֵ֥ין מַחֲרִֽיד׃ 13אַרְיֵ֤ה טֹרֵף֙ בְּדֵ֣י גֹֽרֹותָ֔יו וּמְחַנֵּ֖ק לְלִבְאֹתָ֑יו וַיְמַלֵּא־טֶ֣רֶף חֹרָ֔יו וּמְעֹֽנֹתָ֖יו טְרֵפָֽה׃ 14הִנְנִ֣י אֵלַ֗יִךְ נְאֻם֙ יְהוָ֣ה צְבָאֹ֔ות וְהִבְעַרְתִּ֤י בֶֽעָשָׁן֙ רִכְבָּ֔הּ וּכְפִירַ֖יִךְ תֹּ֣אכַל חָ֑רֶב וְהִכְרַתִּ֤י מֵאֶ֨רֶץ֙ טַרְפֵּ֔ךְ וְלֹֽא־יִשָּׁמַ֥ע עֹ֖וד קֹ֥ול מַלְאָכֵֽכֵה׃ ס

3

Ninive amininisirwe oku mabî gâge

1 Yajêwe! ecishagala c’obulyâlya, ngasi mwêzi ciyunjwîre bunyazi, mangaci weki wâgokôla okwâwe! 2 Yumva! Obuhiri bwahukuza! Yumva emidindiri. Endogomi zikûzire omulindi, ebiterusi byaja byahukuza n’okuhama; 3 basirika bali eruhya, engôrho ziri nka ngulumira, amatumu nka milazo. Abayagalisire buli buvu, abafire byo byasi, emifù eri ntuliranye, baja bayigerakwo. 4 Ebyo bwo bunguke amabî galêrhera omukala-nshonyi, omwâlikwa mwihisa ahindwîre ebishagala bajà b’amabî gâge. 5 Co cirhumire nkolaga nâkuhana, kwo Nyakasane w’Emirhwe adesire. Nâkubarhuza omwambalo gwâwe, nkugendêse bushugunu omu masu g’abantu, nkubonêse nshonyi embeze z’amâmi. 6 Nakubulula omu bijondo, nkubonese za mêmè: nâkujira obe lwiganyo oku bâgera boshi. 7 Ngasi bankakubona boshi banakule omulindi baja baderha, mpu: «Nini­ve ashâbûsire, ndi wâmufà bwonjo?» Ndi wâcikufe bwonjo! Ngahi owakurhuliriza ankaciboneka?

Olwiganyo lwa Tebesi

8 Ewani Ninive, ka we muzibu kulusha No-Amoni^d wàyubakaga oku burha­mbi bwa Nili? Ecôgo câge yàli nyanja, n’amîshi gàmujirira ecirhango­-rhango. 9 Obushashe bwâge àbâga Etiyopiya na Misiri, bo bàkâgimuhà obuhirhi bwa ngasi lubero. Abantu b’e Puti n’ab’e Libiya bàli bâge. 10 Naye kurharhumaga arhalulizibwa anahèkwa bujà; abana bâge boshi bànigwa omu ngasi mashango g’enjira. Abaluzi bâge boshi bàshwêkwa n’obudagulè, n’abarhwâli bâge boshi bàgendibà bajà omu kuyêshwa cigole. 11 Nawe Ninive, okolaga wâlonza aha wâyiìkira mpu lyo ofulumuka abasho­mbanyi bâwe.

Busha Ninive acîrheganyiza oku mushombanyi

12 Ebyôgo byâwe bizibuzibu kwo biri nka malehe gayêzire oku murhi. 13 Emwâwe erhaciri abarhali nka bakazi, emihango mihamikize y’ecihugo ekola ecîyigula yone embere z’omushombanyi: orhuhamikizo rhwayo­ rhwo rhwalîrwe n’omuliro. 14 Doma amîshi muhako Ninive, bulya okola wâgorhwa; zibuhya ebyôgo byâwe, olabarhe ibumba onarheganye enformo y’amadafâli. 15 Ci kwone wâfà, wâhîra omu bwokêre bw’ecishagala câwe, erhi ofire oku matabâro. Wâherêrekera nka byasi byàlîbirwe n’ebizindêre.

Olubaga lugumaguma lwâhirigirha

Olubaga lwâwe kwo lwàkâgivanda nk’irurnbu lya nzige. 16 Abarhimbûzi bo bàli banji kulusha enyenyêzi z’oku nkuba. Bàkâgiyôrha nka kula ebizindêre bibalala, lero bahirigisirage. 17 Abaja-bulâbi bâwe kwo bàkâgiyandala nka nzige, n’abakozi bâwe nka kula amalurnbu g’enjuci gaja gacîlunda oku mashaka amango g’e­ mboho. N’erhi izûba lishalala ntâye wacirnanya aha zàgezire. Ngahigi bâgezire obwo? 18 We mwâmi w’e Asuru, abarhambo bâwe bagwîshîre burhazûka, abakulu bâwe b’abasirika barhacihinya. Olubaga lwâwe lwashandabîne omu ntondo zoshi, na ntâye wacilushubûliza hagurna. 19 Wajîrekwo ibala lirhankabukwa, ebibande byâwe biri bya lufù. Ngasi bo­shi badwîrhe bayumva olwâwe badwîrhe baheba orhusheka, bulya ndigi yeki orharhindibukaga wâni n’obulyâlya bwâwe?

Nahum 3: 1 

הֹ֖וי עִ֣יר דָּמִ֑ים כֻּלָּ֗הּ כַּ֤חַשׁ פֶּ֨רֶק֙ מְלֵאָ֔ה לֹ֥א יָמִ֖ישׁ טָֽרֶף׃ 2קֹ֣ול שֹׁ֔וט וְקֹ֖ול רַ֣עַשׁ אֹופָ֑ן וְס֣וּס דֹּהֵ֔ר וּמֶרְכָּבָ֖ה מְרַקֵּדָֽה׃ 3פָּרָ֣שׁ מַעֲלֶ֗ה וְלַ֤הַב חֶ֨רֶב֙ וּבְרַ֣ק חֲנִ֔ית וְרֹ֥ב חָלָ֖ל וְכֹ֣בֶד פָּ֑גֶר וְאֵ֥ין קֵ֨צֶה֙ לַגְּוִיָּ֔ה יִכְשְׁלוּ בִּגְוִיָּתָֽם׃ 4מֵרֹב֙ זְנוּנֵ֣י זֹונָ֔ה טֹ֥ובַת חֵ֖ן בַּעֲלַ֣ת כְּשָׁפִ֑ים הַמֹּכֶ֤רֶת גֹּויִם֙ בִּזְנוּנֶ֔יהָ וּמִשְׁפָּחֹ֖ות בִּכְשָׁפֶֽיהָ׃ 5הִנְנִ֣י אֵלַ֗יִךְ נְאֻם֙ יְהוָ֣ה צְבָאֹ֔ות וְגִלֵּיתִ֥י שׁוּלַ֖יִךְ עַל־פָּנָ֑יִךְ וְהַרְאֵיתִ֤י גֹויִם֙ מַעְרֵ֔ךְ וּמַמְלָכֹ֖ות קְלֹונֵֽךְ׃ 6וְהִשְׁלַכְתִּ֥י עָלַ֛יִךְ שִׁקֻּצִ֖ים וְנִבַּלְתִּ֑יךְ וְשַׂמְתִּ֖יךְ כְּרֹֽאִי׃ 7וְהָיָ֤ה כָל־רֹאַ֨יִךְ֙ יִדֹּ֣וד מִמֵּ֔ךְ וְאָמַר֙ שָׁדְּדָ֣ה נִֽינְוֵ֔ה מִ֖י יָנ֣וּד לָ֑הּ מֵאַ֛יִן אֲבַקֵּ֥שׁ מְנַחֲמִ֖ים לָֽךְ׃ 8הֲתֵֽיטְבִי֙ מִנֹּ֣א אָמֹ֔ון הַיֹּֽשְׁבָה֙ בַּיְאֹרִ֔ים מַ֖יִם סָבִ֣יב לָ֑הּ אֲשֶׁר־חֵ֣יל יָ֔ם מִיָּ֖ם חֹומָתָֽהּ׃ 9כּ֥וּשׁ עָצְמָ֛ה וּמִצְרַ֖יִם וְאֵ֣ין קֵ֑צֶה פּ֣וּט וְלוּבִ֔ים הָי֖וּ בְּעֶזְרָתֵֽךְ׃ 10גַּם־הִ֗יא לַגֹּלָה֙ הָלְכָ֣ה בַשֶּׁ֔בִי גַּ֧ם עֹלָלֶ֛יהָ יְרֻטְּשׁ֖וּ בְּרֹ֣אשׁ כָּל־חוּצֹ֑ות וְעַל־נִכְבַּדֶּ֨יהָ֙ יַדּ֣וּ גֹורָ֔ל וְכָל־גְּדֹולֶ֖יהָ רֻתְּק֥וּ בַזִּקִּֽים׃ 11גַּם־אַ֣תְּ תִּשְׁכְּרִ֔י תְּהִ֖י נַֽעֲלָמָ֑ה גַּם־אַ֛תְּ תְּבַקְשִׁ֥י מָעֹ֖וז מֵאֹויֵֽב׃ 12כָּ֨ל־מִבְצָרַ֔יִךְ תְּאֵנִ֖ים עִם־בִּכּוּרִ֑ים אִם־יִנֹּ֕ועוּ וְנָפְל֖וּ עַל־פִּ֥י אֹוכֵֽל׃ 13הִנֵּ֨ה עַמֵּ֤ךְ נָשִׁים֙ בְּקִרְבֵּ֔ךְ לְאֹ֣יְבַ֔יִךְ פָּתֹ֥וחַ נִפְתְּח֖וּ שַׁעֲרֵ֣י אַרְצֵ֑ךְ אָכְלָ֥ה אֵ֖שׁ בְּרִיחָֽיִך׃ 14מֵ֤י מָצֹור֙ שַֽׁאֲבִי־לָ֔ךְ חַזְּקִ֖י מִבְצָרָ֑יִךְ בֹּ֧אִי בַטִּ֛יט וְרִמְסִ֥י בַחֹ֖מֶר הַחֲזִ֥יקִי מַלְבֵּֽן׃ 15שָׁ֚ם תֹּאכְלֵ֣ךְ אֵ֔שׁ תַּכְרִיתֵ֣ךְ חֶ֔רֶב תֹּאכְלֵ֖ךְ כַּיָּ֑לֶק הִתְכַּבֵּ֣ד כַּיֶּ֔לֶק הִֽתְכַּבְּדִ֖י כָּאַרְבֶּֽה׃ 16הִרְבֵּית֙ רֹֽכְלַ֔יִךְ מִכֹּוכְבֵ֖י הַשָּׁמָ֑יִם יֶ֥לֶק פָּשַׁ֖ט וַיָּעֹֽף׃ 17מִנְּזָרַ֨יִךְ֙ כָּֽאַרְבֶּ֔ה וְטַפְסְרַ֖יִךְ כְּגֹ֣וב גֹּבָ֑י הַֽחֹונִ֤ים בַּגְּדֵרֹות֙ בְּיֹ֣ום קָרָ֔ה שֶׁ֤מֶשׁ זָֽרְחָה֙ וְנֹודַ֔ד וְלֹֽא־נֹודַ֥ע מְקֹומֹ֖ו אַיָּֽם׃ 18נָמ֤וּ רֹעֶ֨יךָ֙ מֶ֣לֶךְ אַשּׁ֔וּר יִשְׁכְּנ֖וּ אַדִּירֶ֑יךָ נָפֹ֧שׁוּ עַמְּךָ֛ עַל־הֶהָרִ֖ים וְאֵ֥ין מְקַבֵּֽץ׃ 19אֵין־כֵּהָ֣ה לְשִׁבְרֶ֔ךָ נַחְלָ֖ה מַכָּתֶ֑ךָ כֹּ֣ל׀ שֹׁמְעֵ֣י שִׁמְעֲךָ֗ תָּ֤קְעוּ כַף֙ עָלֶ֔יךָ כִּ֗י עַל־מִ֛י לֹֽא־עָבְרָ֥ה רָעָתְךָ֖ תָּמִֽיד׃

---

 ^a1.8 mango ecihônzi cizûsire: : Amango obuhanya buzûsire… Eci cinwa cikengezize enkuba y’ecihônzi cinene (Nuhu ali murhûliriza aka Nahumu nk’oku kuyandisirwe omu citabu c’Omurhondêro 5, 29; ago mazino gombi kulikuderha LUHÛMA).

 ^b1.11 : Oyu mubisha warhengaga emwa Asuru, anaba Senakeribu. (Rhulole 2 Bam 18-19),

 ^c2.1 : Beliyali liri izîno lya muzimu.

 ^d3.8 : No-Amoni Iuli lugo lw’e Tebesi, lugo lunene bwenêne lw’e Misiri: Eze 30, 14 16. Olwo lugo lukola lugosirwe na Asurbanipali mwâmi w’e Asuru mwâka gwa 663 embere Kristu àburhwe.

NAM – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

NAHUMU נַח֖וּם

Enshokolezi

Ecitabu ca Nahumu cirhangira n’olulanga lw’oburhe bwa Nyamubâho n’okutwîrwa olubanja kw’ababî. Abantu b’omu Asuru bayishihanwa na ab’omu Yuda bayishicungulwa (1, 2-2, 3).

Nahumu alonzagya okumanyisa oku Ninive âyishiherêrekezibwa. Nyamuzinda âyishimuhà obuhane bwenêne erhi kulibuza Israheli n’agandi mashanja kurhuma.

Ninive ahanwa omu mwâka gwa 612 embere Kristu aburhwe. Ntyo Nahumu ayandikaga ecitabu câge myâka misungunu embere ly’ago mango. Abayahudi b’enyuma ly’ago mango barhàcilangaliraga okuhima abashombanyi bâbo b’en’igulu. Balangalira okucungulwa kw’iroho.

Nahumu kuli kuderha LUHÛMA, abalibuzibagwa bahûmuke bulya owalibuzagya abandi akola alyûla amabî gâge, Nnâmahanga akola amuhana

EBIRIMWO

1. Oburhe bwa Nyakasane: cigabi 1

2. Okurhêrwa kwa Ninive: cigabi 2

3. Okuhanwa kwa Ninive: cigabi 3

1

1 Aka kali kanwa k’obulêbi buyêrekire Ninive, myanzi Nyamubâho àfulûli­raga Nahumu w’e Elkoshi.

Enshula-mwanzi

Lulanga: Oburhe bwa Nyakasane

2 Kâli Nyamubâho abà wa mitula, Nyamubâho abà mwihôzi! Nyamubâho anacihôle, abà wa burhe bwenêne! Nyamubâho anacihôlere abashombanyi bâge, anabike omujina oku babisha.

3 Nyamubâho arhaba burhe duba, ci kwônene arhahimwa budârhi, Nyamuzinda arhankaleka okuhana endyâlya eyâzire. Analambagire omu mpûsi n’omu mulaba, n’omu cihônzi, ebitù, ko katulo enshando zâge zibalaza.

4 Anarhalabanye enyanja, ayiganye, anaganye enyishi zoshi. Bashani na Karmeli bayumvirhe erhi okwo kurhuma, ehibala by’omu Libano hyagokomba!

5 Entondo zinajugume emalanga gêge, orhurhondo rhugeremwo ogwa nyegenye; idaho likunduke, igulu n’abaliyûbakakwo.

6 Obukali bwâge wani! Ndi wankabulindira? Ndi wankafukunya amango adârhabîre? Obudârhi bwâge kwo buyâka nka muliro, n’amabuye ganashanguke embere zâge. 7 Nyamubâho abà mwinja abà lwâkiro amango g’amalibuko oku bamuhizi­rekwo omurhima, abamuyegemera n’abamuyishi, 8 amango ecihônzi cizûsire^a. Anatulikanye abamuhizirekwo akamene, alu­kirize abashombanyi bâge kuhika omu mwizimya.

Obulebi kuli Yuda na Ninive

(Kuli Yuda)

9 Bici ogererîze kuli Nyamubâho? Kâli ye Kaheza, obujà burhâshubirire kabirhi 10 Bâjamo eciri nka câhirà, bâhungumuka nka lubala! Omu, boshi bâhu­ngumuke.

(Kuli Asuru)

11 Emwawe, wâni Ninive, yo yârhengaga omuntu w’emihigo y’obulyâlya, omuntu w’omurhima guli nka gwa Beliyali^b.

(Kuli Yuda)

12 Nyamubâho adesire ntya, erhi: «Ciru bakarhabâla, ciru bakaluga kurhi, bagûkumuka, baherêrekere. Akaba nàkugânyaguzize, ntakacikugàânyaguza bundi. 13 Na bunola nkolaga nakuhûmûla kuli ogwo muzigo, nâtwa emigozi eku­shwêsire.»

(Kuli mwami w’e Ninive)

14 Wâni Ninive, lola oku Nyamubâho akuhigire: nta bûko bwâcihêke izîno lyâwe, nâshâba engombe y’abazimu bâwe, nkûlemwo enshushano mbi­nje n’emmumbe, n’enshinda yâwe nyishandâge bulya wahehêrîrwe.

2

(Kuli Yuda)

1 K’obwîne! Omuganda ola walibirha oku ntondo, ayisha ayakûza mpu «Obucire!» Ojire ensiku nkulu, wâni Yuda, oyunjulize ebiragâne byaâwe, bulya !ero Beliyali^c arhakaciyêrekeza emwâwe, yeshi aherêrekîre.

Okushabûka kwa Ninive

Okurhêrwa

2 Kashâba ola okuyishire, hira abalanzi omu mihanda, ja ebulâbi omu miri­mbwa, kabika omukaba, ocìgurumanye weshi. 3 Ncci, Nyamubâho oshubîrigwika omuzâbîbu gwa Yakobo n’omuzâbîbu gw’Israheli. Abanyazi bàli erhi bacîhireyo, bàli erhi bàyitwîre ama­shami. 4 Empenzi z’entwâli zâge zaja zalabuka, abasirika bâge bayambîrhce e­by’omugôla, ebiterusi bicihîsize byalingija oku bîrha, abasirika bali oku ndogomi baja bahama. 5 Omu njira ebiterusi bicihîsize, byamâhârha omu mpandagazi: owabila­ngira anamanya mpu bibêye; byaja byalaza eyi n’eyi nka nkuba. 6 Bamâhamagala engabo y’abishoge, entondo zamâkorana, zamâciyôha oku muhanda, mîra zagwikaga ihêma. 7 Emihango eyêrekire oku lwîshi yamâpamuka, akayuguyugu omu bwami mpu «enhî!» 8 Bamarhuluba omugoli, bamamugendana, abaja-nyere bâge bali bàbanda endulu nka kulya engûkù ziyâhiza; bali bacidirhibula. 9 Ninive kwo ali nka luganizo lwa cidêka. Badwîrhe bayakuza, mpu: «Ka­fè, kafè, kafè!» Ci ntâye wakabagana kwo kunyi. 10 Mucihagule amarhale! Mucihagule amasholo! Biri birugu birhankahwa, biri mwandu mwandu, ecishagala ciyunjwîre birugu bya citwîro. 11 Buhagwe, kavango n’akashâba! Omurhima gwadûrhusire, enjingo zamârhà, amadwi gamakomanya, nta ntêra bacigwerhe, amalanga gazi­nzibîre.

Ninive ali nka ngoromora yahimirwe

12 Kurhi càbîre cirya cishagala-bulumba bw’engoromora? Abana b’e­ ngoromora bakàgihâbirwamwo ebiryo byâbo. Erhi wangoromora ajàâga ebwa kuhiva, ntâye wakâgidûnda abana bâyo. 13 Wampangaza akâgigabira orhwana rhwage ebihembo, agabânye n’empangaza-kazi zâge; akâgiyunjuza enyâla zâge mishoko, n’ebirâlo byâge misimbisimbi. 14 Nyakasane w’Emirhwe amâderha, erhi: «Ninive, nkolaga nâkuhana, nâvungunyula engâlè zâwe z’ebîrha, emisole yâwe yâkumba oku mata­bâro. Obuhagwe ojira bano igulu nkolaga nâbuherêrekeza, na ntâye wâciyumve izù ly’abaganda bâwe.»

3

Ninive amininisirwe oku mabî gâge

1 Yajêwe! ecishagala c’obulyâlya, ngasi mwêzi ciyunjwîre bunyazi, mangaci weki wâgokôla okwâwe! 2 Yumva! Obuhiri bwahukuza! Yumva emidindiri. Endogomi zikûzire omulindi, ebiterusi byaja byahukuza n’okuhama; 3 basirika bali eruhya, engôrho ziri nka ngulumira, amatumu nka milazo. Abayagalisire buli buvu, abafire byo byasi, emifù eri ntuliranye, baja bayigerakwo. 4 Ebyo bwo bunguke amabî galêrhera omukala-nshonyi, omwâlikwa mwihisa ahindwîre ebishagala bajà b’amabî gâge. 5 Co cirhumire nkolaga nâkuhana, kwo Nyakasane w’Emirhwe adesire. Nâkubarhuza omwambalo gwâwe, nkugendêse bushugunu omu masu g’abantu, nkubonêse nshonyi embeze z’amâmi. 6 Nakubulula omu bijondo, nkubonese za mêmè: nâkujira obe lwiganyo oku bâgera boshi. 7 Ngasi bankakubona boshi banakule omulindi baja baderha, mpu: «Nini­ve ashâbûsire, ndi wâmufà bwonjo?» Ndi wâcikufe bwonjo! Ngahi owakurhuliriza ankaciboneka?

Olwiganyo lwa Tebesi

8 Ewani Ninive, ka we muzibu kulusha No-Amoni^d wàyubakaga oku burha­mbi bwa Nili? Ecôgo câge yàli nyanja, n’amîshi gàmujirira ecirhango­-rhango. 9 Obushashe bwâge àbâga Etiyopiya na Misiri, bo bàkâgimuhà obuhirhi bwa ngasi lubero. Abantu b’e Puti n’ab’e Libiya bàli bâge. 10 Naye kurharhumaga arhalulizibwa anahèkwa bujà; abana bâge boshi bànigwa omu ngasi mashango g’enjira. Abaluzi bâge boshi bàshwêkwa n’obudagulè, n’abarhwâli bâge boshi bàgendibà bajà omu kuyêshwa cigole. 11 Nawe Ninive, okolaga wâlonza aha wâyiìkira mpu lyo ofulumuka abasho­mbanyi bâwe.

Busha Ninive acîrheganyiza oku mushombanyi

12 Ebyôgo byâwe bizibuzibu kwo biri nka malehe gayêzire oku murhi. 13 Emwâwe erhaciri abarhali nka bakazi, emihango mihamikize y’ecihugo ekola ecîyigula yone embere z’omushombanyi: orhuhamikizo rhwayo­ rhwo rhwalîrwe n’omuliro. 14 Doma amîshi muhako Ninive, bulya okola wâgorhwa; zibuhya ebyôgo byâwe, olabarhe ibumba onarheganye enformo y’amadafâli. 15 Ci kwone wâfà, wâhîra omu bwokêre bw’ecishagala câwe, erhi ofire oku matabâro. Wâherêrekera nka byasi byàlîbirwe n’ebizindêre.

Olubaga lugumaguma lwahirigirha Olubaga lwâwe kwo lwàkâgivanda nk’irurnbu lya nzige. 16 Abarhimbûzi bo bàli banji kulusha enyenyêzi z’oku nkuba. Bàkâgiyôrha nka kula ebizindêre bibalala, lero bahirigisirage. 17 Abaja-bulâbi bâwe kwo bàkâgiyandala nka nzige, n’abakozi bâwe nka kula amalurnbu g’enjuci gaja gacîlunda oku mashaka amango g’e­ mboho. N’erhi izûba lishalala ntâye wacirnanya aha zàgezire. Ngahigi bâgezire obwo? 18 We mwâmi w’e Asuru, abarhambo bâwe bagwîshîre burhazûka, abakulu bâwe b’abasirika barhacihinya. Olubaga lwâwe lwashandabîne omu ntondo zoshi, na ntâye wacilushubûliza hagurna. 19 Wajîrekwo ibala lirhankabukwa, ebibande byâwe biri bya lufù. Ngasi bo­shi badwîrhe bayumva olwâwe badwîrhe baheba orhusheka, bulya ndigi yeki orharhindibukaga wâni n’obulyâlya bwâwe?

---

 ^a1.8 mango ecihônzi cizûsire: : Amango obuhanya buzûsire… Eci cinwa cikengezize enkuba y’ecihônzi cinene (Nuhu ali murhûliriza aka Nahumu nk’oku kuyandisirwe omu citabu c’Omurhondêro 5, 29; ago mazino gombi kulikuderha LUHÛMA).

 ^b1.11 : Oyu mubisha warhengaga emwa Asuru, anaba Senakeribu. (Rhulole 2 Bam 18-19),

 ^c2.1 : Beliyali liri izîno lya muzimu.

 ^d3.8 : No-Amoni Iuli lugo lw’e Tebesi, lugo lunene bwenêne lw’e Misiri: Eze 30, 14 16. Olwo lugo lukola lugosirwe na Asurbanipali mwâmi w’e Asuru mwâka gwa 663 embere Kristu àburhwe.

MIC – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Ebinwa rhusoma muli Bibliya omu mashi erhi ngasi lundi lulimi byarhengaga omu cihebraniya erhi omu cigereki. Cocirhuma abayiga Bibliya  bagwasire bayige enzo ndimi zombi baleke okukarheba abantu. Omulêbi Mikeya omu mashi na cihebraniya

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

MIKEYO מִיכָה֙

Enshokolezi

Omulêbi Mikeyo aburhiragwa omu cishagala ca Moresheti omu Yuda. Ali muhinzi na mungere aka Amosi.

Mikeyo ayigirizagya amango g’abami Yotamu, Akazi na Ezekiyasi, kwo kuderha kurhenga omu mwaka gwa 753 kuhika omu mwaka gwa 700 embere Yezu Kristu aburhwe. Muli ago mango abalêbi Hozeya na Izaya bajâga bayigîriza.

Omukolo murhanzi ahabagwa na Nyamuzinda gwàli gwa kumanyisa abantu oku obuhanya bwayishibagwârha (2, 6-11; 3, 5-8). Nyamubâho atwîra olubaga lwamugayisagya olubanja. Lwakagiharâmya ensanamu, lwanali lwamaleka akalamo kw’obushinganyanya. Mikeyo akalihire bwenêne abagale banyaga abakenyi, abalî b’emyenda barhalonza kujuha, abarhunzi bakazizimba, emilala erhayumvanya, abadâhwa n’abalêbi balibuza bambali bâbo, abazuzi b’okugulwa. Ebyo byoshi birhaliganini n’ebi Nyamuzinda azigira. Alonza abantu babè bashinganyanya, babè n’omurhima gw·obuzigire banamushimbe n’obwirhohye.

Nyamuzinda ayishitwîra olubaga lwâge olubanja n’okuluhana. Omulêbi Mikeyo amanyisa oku Samâriya n’ebishagala by’ecihugo c’omu lubanda lw’ida ko ly’e Yeruzalemu bayishilibuzibwa. Yeruzalemu ayishibà cirundo ca bisigaliza.

Cikwone Mikeyo ashubirilangaliza okucungulwa. Abayishisigala bayishicungulwa. Amanyisa kandi oku omwâmi w’omurhûla ayishiburhirwa e Betelehemu. Oyo mwâmi ayishilisa olubaga oku buhashe bwa Nyakasane.

EBIRIMWO

1. Israheli atwîrwa olubanja: cigabi 1-3

2. Okulaganyibwa kwa Siyoni: cigabi 4-5

3, Israheli âcitwîrwa olubanja: cigabi 6, 1-7, 7

4. Obulangalire kuli Nnâmahanga: cigabi 7. 8-20

1

1  Aka kali kanwa ka Nyakasâne kàyishiraga Mikeyo, muntu w’e Moresheti, omu nsiku za Yotamu, na Akazi, na Ezekiyasi^a, bâmi b’e Yuda. Abonekerwa ebiyêrekire Samâriya na Yeruzalemu.

I. Olubanja lwa Israheli Samâriya atwîrwa olubanja

2 Muyumvirhize mwe lubaga. Nawe w’lgulu n’ebikubamwo byoshi, rhega okurhwiri. Nyakasane Nyamuzinda yene amubêra muhamirizi, Nyaka­sane yenene kurhenga omu nyumpa yâge nyimâna. 3 Loli oku Nyamuzinda ayishire arhenga aha mwâge, ali bwandagala, alabarha amarhwerhwe g’igulu. 4 Entondo alabasirekwo zamajonga, n’emmanda zamaboneka nka kula omuhomo gujonga n’omuliro, nka kula amîshi gahona oku mâla. 5 Bubî bwa Yakobo burhumire ebyo byoshi byâbà, n’ebindi birhumire: mabî g’enyumpa y’Israheli. Ohubî hwa Yakoho bo buhi? K’arhali Samâriya? Ho ngahi aho marhwerhwè ga Yudeya? K’arhali Yeruzalemu? 6 Samâriya nâmujira nk’ishwa lya bigûkà, nka ngo ya kurhwerwamwo emizabibu. Amabuye gâge nâgakwêba omu lubanda, ebiriba byâge mbisige bwerûle. 7 Ensalamu zâge zoshi zavungunyulwa, n’ensaranga ehembwa zoshi zasi­ngônolwa n’omuliro; ensalamu zâge zoshi nâjira zisherezibwe. Bulya e­nsaranga ahembwa omu bubaraga bwâge zo àzigulagamwo, zo zâna­shubibà luhembo lw’obubaraga bwâge.

Obuhanya bwarhogera kuli Yeruzalemu

8 Niono Mikeyo, nâlaka nandakûle, nâgenda buzira nkwerho emagulu erhi nandi bushugunu, buzira mwambalo. Nâlaka nka nyambwe, nyâme nka nyunda. 9 Bulya ebibande bya Samâriya birhali bya kufuma. Byahisire ciru n’omu bihugo bya Yuda n’omu mihango ya Yeruzalcmu. 10 Murhabimanyisagya e Gati. N’e Ako murharhozagya emirenge yinyu! E Bet-Leafra, mucivuruvunze omu katulo. 11 Geri mwe bantu b’e Shafiri erhi munali bushugunu munagwerhwe n’e­ nshonyi. Olubaga lw’e Kanani lurhacihuluka omu cishagala. Emishîbo ya Beti-Eseli yâmmuyîma aha mwayâkira. 12 Abantu b’e Maroti badwîrhe bajugumira ebinja byâbo. Obuhanya Nya­ asane arhumire bwahika oku muhango gwa Yeruzalemu. 1, I0-15: Ecihugo Yuda cibwizirwe oku cahanwa erhi bunji bwa byâha byâco burhuma. Ciru ci­ rhacirhamagya mpu calangalira oburhabâle bw’ ebihugo b’ihanga. Obuhane bwâco kuli kuhêkwa e mahanga. 13 Shwekera eciterusi oku ngâlè z’ebîrha, we oyûbaka e Lakishi! (Go gwali murhondêro gw’ecâha ca mwâli wa Siyoni, bulya we oba nshôko y’a­mabi g’Israheli.) 14 Co cirhumire okwânîne ohâne engulo kuli Maresheti-Gati. Enyumpa za Beti-Akzibu zâyish’iyabira abâmi b’Israheli. 15 Nâyish’ikulerhera kandi omuhaguzi, we oyûbaka e Mareshe! Obukuze bw’Israheli bwahika e Adulami^b. 16 Mucigugunyule emviri, mucîmôme omukungu, mwe bantu b’e Yeruzale­mu, irhwe linyu libe luhala nka nyundà, mulakire abana binyu bazigi­rwa, bulya bakola bahêkwa bujà kulî ninyu.

Micha/Micah 1: 1 

דְּבַר־יְהוָ֣ה׀ אֲשֶׁ֣ר הָיָ֗ה אֶל־מִיכָה֙ הַמֹּ֣רַשְׁתִּ֔י בִּימֵ֥י יֹותָ֛ם אָחָ֥ז יְחִזְקִיָּ֖ה מַלְכֵ֣י יְהוּדָ֑ה אֲשֶׁר־חָזָ֥ה עַל־שֹׁמְרֹ֖ון וִירֽוּשָׁלִָֽם׃ 2שִׁמְעוּ֙ עַמִּ֣ים כֻּלָּ֔ם הַקְשִׁ֖יבִי אֶ֣רֶץ וּמְלֹאָ֑הּ וִיהִי֩ אֲדֹנָ֨י יְהוִ֤ה בָּכֶם֙ לְעֵ֔ד אֲדֹנָ֖י מֵהֵיכַ֥ל קָדְשֹֽׁו׃ 3כִּֽי־הִנֵּ֥ה יְהוָ֖ה יֹצֵ֣א מִמְּקֹומֹ֑ו וְיָרַ֥ד וְדָרַ֖ךְ עַל־בָּמֹותֵי אָֽרֶץ׃ 4וְנָמַ֤סּוּ הֶֽהָרִים֙ תַּחְתָּ֔יו וְהָעֲמָקִ֖ים יִתְבַּקָּ֑עוּ כַּדֹּונַג֙ מִפְּנֵ֣י הָאֵ֔שׁ כְּמַ֖יִם מֻגָּרִ֥ים בְּמֹורָֽד׃ 5בְּפֶ֤שַׁע יַֽעֲקֹב֙ כָּל־זֹ֔את וּבְחַטֹּ֖אות בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֑ל מִֽי־פֶ֣שַׁע יַעֲקֹ֗ב הֲלֹוא֙ שֹֽׁמְרֹ֔ון וּמִי֙ בָּמֹ֣ות יְהוּדָ֔ה הֲלֹ֖וא יְרוּשָׁלִָֽם׃ 6וְשַׂמְתִּ֥י שֹׁמְרֹ֛ון לְעִ֥י הַשָּׂדֶ֖ה לְמַטָּ֣עֵי כָ֑רֶם וְהִגַּרְתִּ֤י לַגַּי֙ אֲבָנֶ֔יהָ וִיסֹדֶ֖יהָ אֲגַלֶּֽה׃ 7וְכָל־פְּסִילֶ֣יהָ יֻכַּ֗תּוּ וְכָל־אֶתְנַנֶּ֨יהָ֙ יִשָּׂרְפ֣וּ בָאֵ֔שׁ וְכָל־עֲצַבֶּ֖יהָ אָשִׂ֣ים שְׁמָמָ֑ה כִּ֠י מֵאֶתְנַ֤ן זֹונָה֙ קִבָּ֔צָה וְעַד־אֶתְנַ֥ן זֹונָ֖ה יָשֽׁוּבוּ׃ 8עַל־זֹאת֙ אֶסְפְּדָ֣ה וְאֵילִ֔ילָה אֵילְכָ֥ה שִׁילַל וְעָרֹ֑ום אֶעֱשֶׂ֤ה מִסְפֵּד֙ כַּתַּנִּ֔ים וְאֵ֖בֶל כִּבְנֹ֥ות יַעֲנָֽה׃ 9כִּ֥י אֲנוּשָׁ֖ה מַכֹּותֶ֑יהָ כִּי־בָ֨אָה֙ עַד־יְהוּדָ֔ה נָגַ֛ע עַד־שַׁ֥עַר עַמִּ֖י עַד־יְרוּשָׁלִָֽם׃ 10בְּגַת֙ אַל־תַּגִּ֔ידוּ בָּכֹ֖ו אַל־תִּבְכּ֑וּ בְּבֵ֣ית לְעַפְרָ֔ה עָפָ֖ר הִתְפַּלָּשְׁתִּי 11עִבְרִ֥י לָכֶ֛ם יֹושֶׁ֥בֶת שָׁפִ֖יר עֶרְיָה־בֹ֑שֶׁת לֹ֤א יָֽצְאָה֙ יֹושֶׁ֣בֶת צַֽאֲנָ֔ן מִסְפַּד֙ בֵּ֣ית הָאֵ֔צֶל יִקַּ֥ח מִכֶּ֖ם עֶמְדָּתֹֽו׃ 12כִּֽי־חָ֥לָֽה לְטֹ֖וב יֹושֶׁ֣בֶת מָרֹ֑ות כִּֽי־יָ֤רַד רָע֙ מֵאֵ֣ת יְהוָ֔ה לְשַׁ֖עַר יְרוּשָׁלִָֽם׃ 13רְתֹ֧ם הַמֶּרְכָּבָ֛ה לָרֶ֖כֶשׁ יֹושֶׁ֣בֶת לָכִ֑ישׁ רֵאשִׁ֨ית חַטָּ֥את הִיא֙ לְבַת־צִיֹּ֔ון כִּי־בָ֥ךְ נִמְצְא֖וּ פִּשְׁעֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ 14לָכֵן֙ תִּתְּנִ֣י שִׁלּוּחִ֔ים עַ֖ל מֹורֶ֣שֶׁת גַּ֑ת בָּתֵּ֤י אַכְזִיב֙ לְאַכְזָ֔ב לְמַלְכֵ֖י יִשְׂרָאֵֽל׃ 15עֹ֗ד הַיֹּרֵשׁ֙ אָ֣בִי לָ֔ךְ יֹושֶׁ֖בֶת מָֽרֵשָׁ֑ה עַד־עֲדֻלָּ֥ם יָבֹ֖וא כְּבֹ֥וד יִשְׂרָאֵֽל׃ 16קָרְחִ֣י וָגֹ֔זִּי עַל־בְּנֵ֖י תַּעֲנוּגָ֑יִךְ הַרְחִ֤בִי קָרְחָתֵךְ֙ כַּנֶּ֔שֶׁר כִּ֥י גָל֖וּ מִמֵּֽךְ׃ ס

2

Abakolêsa obukulu bwâbo kubî

1 Bali bahanya abalalira n’okuhiga ebibî oku ncingo zâbo, erhi buca sêzi babiyunjuze, bulya biri omu buhashe bw’amaboko gâbo. 2 Bacîfinje amashwa banaganyâge, banyâge enyumpa zicibêre zâbo. Bana­rhambule omuntu n’enyumpa yâge, ciru n’omuntu n’akashambala kâge àyîmagamwo. 3 Co cirhumire Nyakasane akolaga adesire, erhi: «Yumvagyi, ndâlîre oku­ jirira eyi nyumpa kubî, muli okwo, murhâkulemwo amagosi ginyu, mu­rhânagende n’obucîbone bulya gali mango mabî. 4 Olwo lusiku mwatwîrwakwo omugani. Mwayimbirwakwo enkumhu, bâyishikâderha mpu: «Mwanyazirwe lwoshi lwoshi. Ebirugu by’oluba­ga lwa Nyakasâne bikola omu maboko g’abandi. Israheli bamuhivire omu ishwa lyâge, lidwîrhe lyagabirwa abapagani». 5 Co cirhumire omu ndêko ya Nyakasane harhacibè ciru n’omuntu mugu­ma w’okulambulira omugozi oku cihimbi c’ebirugu bya Nyakasane.

Omulêbi w’obuhanya

6 Murhalêbaga, kwo badwîrhe baderha. Barhalêbaga kwa bene okwo^c! E­nshonyi zirhârhugwârhe. 7 K’enyumpa ya Yakobo yahehêrirwe? Ka Nyamuzinda arhaciba bushiru b’okulinda? Ka ntyola yo eba nkomêdu y’ebijiro byâge? 8 Mwe muli mwayimanga nka bashombayi b’olubaga lwâni. Orhalikwo bubî buci mudwîrhe mwamunyaga ecirondo. N’odesire mpu arhûlwîre, mudwîrhe mwamuhondakwo obuhanya bw’ebîrha. 9 Mwakûzire bambali-kazi bâni omu mwabâbwe; abana bâbo barho mwabakûlakwo obukuze bwâni ensiku n’amango. 10 Yimuki, mugende! Harhaciri ha kurhamukira aha. Okuhemuka kwinyu kwârhuma mwârhindibuka bwenêne. 11 Hamayisha owageremwa, asinge obunywesi erhi: «Nâkulêbera o­gw’idivayi n’ogw’amamvu». Ye wankakwanana okuba mulêbi w’olwo lubaga.

Eciragâne c’okukubûla

12 Neci nâkushubûza weshi, wâni Yakobo, nashubûza omusigala gwa Israheli. Nâbahira haguma nka bibuzi biri omu côgo, nka busô buli omu bulambo. Baberegeza bwenêne kulî n’abantu. 13 Omushâbi abashokolîre, bashâba, bagera omu muhango, gwo bahuluki­ramwo. Mwâmi wabo abagera emalanga, erhi na Nyakasane aba­shokolîre.

Micha/Micah 2: 1 

הֹ֧וי חֹֽשְׁבֵי־אָ֛וֶן וּפֹ֥עֲלֵי רָ֖ע עַל־מִשְׁכְּבֹותָ֑ם בְּאֹ֤ור הַבֹּ֨קֶר֙ יַעֲשׂ֔וּהָ כִּ֥י יֶשׁ־לְאֵ֖ל יָדָֽם׃ 2וְחָמְד֤וּ שָׂדֹות֙ וְגָזָ֔לוּ וּבָתִּ֖ים וְנָשָׂ֑אוּ וְעָֽשְׁקוּ֙ גֶּ֣בֶר וּבֵיתֹ֔ו וְאִ֖ישׁ וְנַחֲלָתֹֽו׃ פ 3לָכֵ֗ן כֹּ֚ה אָמַ֣ר יְהוָ֔ה הִנְנִ֥י חֹשֵׁ֛ב עַל־הַמִּשְׁפָּחָ֥ה הַזֹּ֖את רָעָ֑ה אֲ֠שֶׁר לֹֽא־תָמִ֨ישׁוּ מִשָּׁ֜ם צַוְּארֹֽתֵיכֶ֗ם וְלֹ֤א תֵֽלְכוּ֙ רֹומָ֔ה כִּ֛י עֵ֥ת רָעָ֖ה הִֽיא׃ 4בַּיֹּ֨ום הַה֜וּא יִשָּׂ֧א עֲלֵיכֶ֣ם מָשָׁ֗ל וְנָהָ֨ה נְהִ֤י נִֽהְיָה֙ אָמַר֙ שָׁדֹ֣וד נְשַׁדֻּ֔נוּ חֵ֥לֶק עַמִּ֖י יָמִ֑יר אֵ֚יךְ יָמִ֣ישׁ לִ֔י לְשֹׁובֵ֥ב שָׂדֵ֖ינוּ יְחַלֵּֽק׃ 5לָכֵן֙ לֹֽא־יִֽהְיֶ֣ה לְךָ֔ מַשְׁלִ֥יךְ חֶ֖בֶל בְּגֹורָ֑ל בִּקְהַ֖ל יְהוָֽה׃ 6אַל־תַּטִּ֖פוּ יַטִּיפ֑וּן לֹֽא־יַטִּ֣פוּ לָאֵ֔לֶּה לֹ֥א יִסַּ֖ג כְּלִמֹּֽות׃ 7הֶאָמ֣וּר בֵּֽית־יַעֲקֹ֗ב הֲקָצַר֙ ר֣וּחַ יְהוָ֔ה אִם־אֵ֖לֶּה מַעֲלָלָ֑יו הֲלֹ֤וא דְבָרַ֨י יֵיטִ֔יבוּ עִ֖ם הַיָּשָׁ֥ר הֹולֵֽךְ׃ 8וְאֶתְמ֗וּל עַמִּי֙ לְאֹויֵ֣ב יְקֹומֵ֔ם מִמּ֣וּל שַׂלְמָ֔ה אֶ֖דֶר תַּפְשִׁט֑וּן מֵעֹבְרִ֣ים בֶּ֔טַח שׁוּבֵ֖י מִלְחָמָֽה׃ 9נְשֵׁ֤י עַמִּי֙ תְּגָ֣רְשׁ֔וּן מִבֵּ֖ית תַּֽעֲנֻגֶ֑יהָ מֵעַל֙ עֹֽלָלֶ֔יהָ תִּקְח֥וּ הֲדָרִ֖י לְעֹולָֽם׃ 10ק֣וּמוּ וּלְכ֔וּ כִּ֥י לֹא־זֹ֖את הַמְּנוּחָ֑ה בַּעֲב֥וּר טָמְאָ֛ה תְּחַבֵּ֖ל וְחֶ֥בֶל נִמְרָֽץ׃ 11לוּ־אִ֞ישׁ הֹלֵ֥ךְ ר֨וּחַ֙ וָשֶׁ֣קֶר כִּזֵּ֔ב אַטִּ֣ף לְךָ֔ לַיַּ֖יִן וְלַשֵּׁכָ֑ר וְהָיָ֥ה מַטִּ֖יף הָעָ֥ם הַזֶּֽה׃ 12אָסֹ֨ף אֶאֱסֹ֜ף יַעֲקֹ֣ב כֻּלָּ֗ךְ קַבֵּ֤ץ אֲקַבֵּץ֙ שְׁאֵרִ֣ית יִשְׂרָאֵ֔ל יַ֥חַד אֲשִׂימֶ֖נּוּ כְּצֹ֣אן בָּצְרָ֑ה כְּעֵ֨דֶר֙ בְּתֹ֣וךְ הַדָּֽבְרֹ֔ו תְּהִימֶ֖נָה מֵאָדָֽם׃ 13עָלָ֤ה הַפֹּרֵץ֙ לִפְנֵיהֶ֔ם פָּֽרְצוּ֙ וַֽיַּעֲבֹ֔רוּ שַׁ֖עַר וַיֵּ֣צְאוּ בֹ֑ו וַיַּעֲבֹ֤ר מַלְכָּם֙ לִפְנֵיהֶ֔ם וַיהוָ֖ה בְּרֹאשָֽׁם׃ פ

3

Oku bakulu barhindibuza olubaga

1 Kandi namâderha nti: «Muyumvagye, mwe barhambo b’enyumpa ya Yakobo, ninyu mwe barhegesi b’omu nyumpa ya lsraheli! 2 Ka murhàli mukwânîne mumanye okutwa olubanja? 3 Badwîrhe balya abantu bâni nyama, badwîrhe babakûlakwo oluhu, bali babavuna orhuvuha. Bali babatwa rhuhimbi-rhuhimbi nka kuno kubahira aha nyungu, nka nyama y’aha kanoga. 4 Lusiku luguma bâhamagala Nyakasane, ci kwone arhâbashuze. Olwo lusiku abafulike amalanga gâge erhi bibî bàjizire birhuma.

Ebyaha by’abalêbi

5 Ntya kwo Nyakasane aderhîre abalêbi bahabula^d olubaga lwâni: nka hali eci bavubasire banakaziyakûza mpu: «murhûla»! Ngasi muntu o­rhabahiri ebi balya banamubwîre, mpu: «Wâhya, entambala nyimâna eno.» 6 Co cirhumire, ahâli h’okumolekerwa, bwâmmubêra budufu; n’omwizizi gummubêre ahâli h’okulêba. lzûba lyâzikira abalêbi, olusiku lwâbayi­ruhira. 7 Bâja babona ebyânayishe, bâbona enshonyi, n’abalaguzi bâbulabula, bu­lya Nyamuzinda arhâcibashuze. 8 Ci kwône, niehe^e, nyunjwîre misi (na Mûka gwa Nyamuzinda) nyunjwîre misi y’obushinganyanya n’obushiru bw’okumanyisa Yakobo obubî bwâge, mmanyîse na Israheli ecâha câge.

Oku bimangizi: omanyîse okuhera kwa Siyoni

9 Yumvi ebi mâshi, mwe bakulu b’omu nyumpa ya Yakobo, mwe mukulîre enyumpa y’Israheli, mwe mutwa emmanja, mubulikubya ebishingânîne, 10 mwe mudwîrhe mwayûbaka Siyoni n’omuko, na Yeruzalemu oku mabî! 11 Abarhambo bamwo barhatwa lubanja buzira kuhongerwa, abajinji ba­mwo barhayigîriza buzira kuhâbwa luhembo; abalêbi bamwo balêbere ensaranga. Kurharhuma barhashegema Nyamuzinda bakaziderha mpu: «Ka Nyamuzinda arhali ekarhî kirhu? Obuhanya burharhurhi­ndekwo!» 12 Co cirhumire, obubî bwinyu bwârhuma Siyoni ahinduka ishwa lya kuhi­ngwa, Yeruzalemu aba bigûkà, n’entondo y’akà-Nyamuzinda lyâbà ira­ngo lya muzirhu.

Micha/Micah 3: 1 

וָאֹמַ֗ר שִׁמְעוּ־נָא֙ רָאשֵׁ֣י יַעֲקֹ֔ב וּקְצִינֵ֖י בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֑ל הֲלֹ֣וא לָכֶ֔ם לָדַ֖עַת אֶת־הַמִּשְׁפָּֽט׃ 2שֹׂ֥נְאֵי טֹ֖וב וְאֹ֣הֲבֵי רָעָה גֹּזְלֵ֤י עֹורָם֙ מֵֽעֲלֵיהֶ֔ם וּשְׁאֵרָ֖ם מֵעַ֥ל עַצְמֹותָֽם׃ 3וַאֲשֶׁ֣ר אָכְלוּ֮ שְׁאֵ֣ר עַמִּי֒ וְעֹורָם֙ מֵעֲלֵיהֶ֣ם הִפְשִׁ֔יטוּ וְאֶת־עַצְמֹֽתֵיהֶ֖ם פִּצֵּ֑חוּ וּפָרְשׂוּ֙ כַּאֲשֶׁ֣ר בַּסִּ֔יר וּכְבָשָׂ֖ר בְּתֹ֥וךְ קַלָּֽחַת׃ 4אָ֚ז יִזְעֲק֣וּ אֶל־יְהוָ֔ה וְלֹ֥א יַעֲנֶ֖ה אֹותָ֑ם וְיַסְתֵּ֨ר פָּנָ֤יו מֵהֶם֙ בָּעֵ֣ת הַהִ֔יא כַּאֲשֶׁ֥ר הֵרֵ֖עוּ מַעַלְלֵיהֶֽם׃ פ 5כֹּ֚ה אָמַ֣ר יְהוָ֔ה עַל־הַנְּבִיאִ֖ים הַמַּתְעִ֣ים אֶת־עַמִּ֑י הַנֹּשְׁכִ֤ים בְּשִׁנֵּיהֶם֙ וְקָרְא֣וּ שָׁלֹ֔ום וַאֲשֶׁר֙ לֹא־יִתֵּ֣ן עַל־פִּיהֶ֔ם וְקִדְּשׁ֥וּ עָלָ֖יו מִלְחָמָֽה׃ 6לָכֵ֞ן לַ֤יְלָה לָכֶם֙ מֵֽחָזֹ֔ון וְחָשְׁכָ֥ה לָכֶ֖ם מִקְּסֹ֑ם וּבָ֤אָה הַשֶּׁ֨מֶשׁ֙ עַל־הַנְּבִיאִ֔ים וְקָדַ֥ר עֲלֵיהֶ֖ם הַיֹּֽום׃ 7וּבֹ֣שׁוּ הַחֹזִ֗ים וְחָֽפְרוּ֙ הַקֹּ֣סְמִ֔ים וְעָט֥וּ עַל־שָׂפָ֖ם כֻּלָּ֑ם כִּ֛י אֵ֥ין מַעֲנֵ֖ה אֱלֹהִֽים׃ 8וְאוּלָ֗ם אָנֹכִ֞י מָלֵ֤אתִי כֹ֨חַ֙ אֶת־ר֣וּחַ יְהוָ֔ה וּמִשְׁפָּ֖ט וּגְבוּרָ֑ה לְהַגִּ֤יד לְיַֽעֲקֹב֙ פִּשְׁעֹ֔ו וּלְיִשְׂרָאֵ֖ל חַטָּאתֹֽו׃ ס 9שִׁמְעוּ־נָ֣א זֹ֗את רָאשֵׁי֙ בֵּ֣ית יַעֲקֹ֔ב וּקְצִינֵ֖י בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֑ל הַֽמֲתַעֲבִ֣ים מִשְׁפָּ֔ט וְאֵ֥ת כָּל־הַיְשָׁרָ֖ה יְעַקֵּֽשׁוּ׃ 10בֹּנֶ֥ה צִיֹּ֖ון בְּדָמִ֑ים וִירוּשָׁלִַ֖ם בְּעַוְלָֽה׃ 11רָאשֶׁ֣יהָ׀ בְּשֹׁ֣חַד יִשְׁפֹּ֗טוּ וְכֹהֲנֶ֨יהָ֙ בִּמְחִ֣יר יֹור֔וּ וּנְבִיאֶ֖יהָ בְּכֶ֣סֶף יִקְסֹ֑מוּ וְעַל־יְהוָה֙ יִשָּׁעֵ֣נוּ לֵאמֹ֔ר הֲלֹ֤וא יְהוָה֙ בְּקִרְבֵּ֔נוּ לֹֽא־תָבֹ֥וא עָלֵ֖ינוּ רָעָֽה׃ 12לָכֵן֙ בִּגְלַלְכֶ֔ם צִיֹּ֖ון שָׂדֶ֣ה תֵֽחָרֵ֑שׁ וִירוּשָׁלִַ֨ם֙ עִיִּ֣ין תִּֽהְיֶ֔ה וְהַ֥ר הַבַּ֖יִת לְבָמֹ֥ות יָֽעַר׃ פ

4

II. Ebi Siyoni alaganyibagwa

Nyamuzinda ayishiyima e Siyoni

1 Amango gayiruka omu nsiku za buzinda, mwâcibone entondo y’akà-Nya­muzinda eri enyanya ly’ezindi elihe kulusha ezindi ntondo zoshi. Lyo amashanja goshi gâshagamukira emunda eri, 2 igulu lyoshi lyayishilibirhirayo linaderhe mpu: «Yishi rhuyinamukire oku ntondo ya Nyakasane, yishi rhuje omu ka-Nyamuzinda ka Yakobo. A­rhuyigîrize enjira zâge, lyo nirhu rhuyishimba. Bulya e Siyoni yo erhe­nga irhegeko, n’e Yeruzalemu erhenge akanwa ka Nyakasane»! 3 Ayishiyima ekarhi ka mashanja manji, ânatwîre amashanja madârhi e­mmanja. Engôrho zabo bâzitulamwo enfuka, n’amatumu gâbo bâjira­mwo emigushu. Nta lubaga lwâcilengereze olundi engôrho, ba­rhakaciclyigîriza okulwa amatumu^f. 4 Ci ngasi muguma akazitamala aha murhi gwâge gw’omuzâbîbu, n’aha idako ly’omurhi gwâge gw’omuzeti, ntâye wâcibakange. Ntyo kwo aka­nwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe kadesire. 5 Bulya embaga zoshi zilambagira ngasi muguma oku izîno lya nyamuzinda wâge, ci rhwehe rhwâkazilambagira oku izîno lya Nyakasane Nyamuzi­nda wirhu w’ensiku n’amango.

Okugaluka kw’obusô bushandabîne aha Siyoni

6 Olwo lusiku, kwo Nyakasane adesire, nâshubûza ebibuzi^g biyagalisire, naâshimanyanya ebyahabusire n’ebi nalibuzize. 7 Ebikunagizi byo nàjiramwo omusigala, n’ebikagwa nabijira ishanja ligu­ma lya misi. N’ago mango Nyamuzinda abà mwâmi wâbo oku ntondo ya Siyoni, kurhenga buno kuhika ensiku n’amango. 8 Nawe we munâra gw’obuso, irango lya mwâli wa Siyoni, obukulu bwâwe bwa mîra bwâkushubirakwo, bwo bwâmi bwa mwâli wa Yeruzalemu^h.

Okurhêrwa, olubungo n’okuyagaluka kwa Siyoni

9 Na buna, bicigi birhumire wayâma? K’emwâwe erhaciba mwâmi? K’a­ bahanûzi bâwe bahezire obu wagwârhwa n’emikero nka mukazi walo­nziburha? 10 Ogâyagâyage onayâne wâni mwâli wa Siyoni, aka omukazi waburha, bu­lya okola warhenga ekà ojihanda erubala; wahika e Babiloni, n’eyo yo wayôkolerwa. Eyo yo Nyakasane akucungulira, akukûle omu nfune z’abashombayi bâwe. 11 Bunôla, mashanja manji gakushimbire caligumiza. Gadwîrhe gaderha mpu: «Mâshi Siyoni azire n’amasu girhu gamulole.» 12 Cikwône barhamanyiri emihigo ya Nyakasane, barhanamanyiri bwinja omulâli gwâge, bulya yene wabashubûzagya kula bashubûza emiha y’e­ngano aha yakubirhirwa. 13 Yimuka! Ovungunyule emburho mwâli wa Siyoni! Bulya amahembe gâwe nagajira ga cûmaⁱ, n’ebisenyi byâwe mbijire bya mulinga, ntyo ovûngu­nyule mbaga nyinji. Omunyago wabarhôla ogurhûle Nyakasane, n’ebi­rugu byâbo obihe Nyamuzinda w’igulu lyoshi.

Obuhanya n’irenge ly’obûko bwa Dandi

14 Shûbûzagya engabo zâwe buno, wâni mwâli wa ntwâli! Barhugosire. Bâshurha omucirânuzi w’Israheli emikoba omu irhama.

Micha/Micah 4: 1 

וְהָיָ֣ה׀ בְּאַחֲרִ֣ית הַיָּמִ֗ים יִ֠הְיֶה הַ֣ר בֵּית־יְהוָ֤ה נָכֹון֙ בְּרֹ֣אשׁ הֶהָרִ֔ים וְנִשָּׂ֥א ה֖וּא מִגְּבָעֹ֑ות וְנָהֲר֥וּ עָלָ֖יו עַמִּֽים׃ 2וְֽהָלְכ֞וּ גֹּויִ֣ם רַבִּ֗ים וְאָֽמְרוּ֙ לְכ֣וּ׀ וְנַעֲלֶ֣ה אֶל־הַר־יְהוָ֗ה וְאֶל־בֵּית֙ אֱלֹהֵ֣י יַעֲקֹ֔ב וְיֹורֵ֨נוּ֙ מִדְּרָכָ֔יו וְנֵלְכָ֖ה בְּאֹֽרְחֹתָ֑יו כִּ֤י מִצִּיֹּון֙ תֵּצֵ֣א תֹורָ֔ה וּדְבַר־יְהוָ֖ה מִירוּשָׁלִָֽם׃ 3וְשָׁפַ֗ט בֵּ֚ין עַמִּ֣ים רַבִּ֔ים וְהֹוכִ֛יחַ לְגֹויִ֥ם עֲצֻמִ֖ים עַד־רָחֹ֑וק וְכִתְּת֨וּ חַרְבֹתֵיהֶ֜ם לְאִתִּ֗ים וַחֲנִיתֹֽתֵיהֶם֙ לְמַזְמֵרֹ֔ות לֹֽא־יִשְׂא֞וּ גֹּ֤וי אֶל־גֹּוי֙ חֶ֔רֶב וְלֹא־יִלְמְד֥וּן עֹ֖וד מִלְחָמָֽה׃ 4וְיָשְׁב֗וּ אִ֣ישׁ תַּ֧חַת גַּפְנֹ֛ו וְתַ֥חַת תְּאֵנָתֹ֖ו וְאֵ֣ין מַחֲרִ֑יד כִּי־פִ֛י יְהוָ֥ה צְבָאֹ֖ות דִּבֵּֽר׃ 5כִּ֚י כָּל־הָ֣עַמִּ֔ים יֵלְכ֕וּ אִ֖ישׁ בְּשֵׁ֣ם אֱלֹהָ֑יו וַאֲנַ֗חְנוּ נֵלֵ֛ךְ בְּשֵׁם־יְהוָ֥ה אֱלֹהֵ֖ינוּ לְעֹולָ֥ם וָעֶֽד׃ פ 6בַּיֹּ֨ום הַה֜וּא נְאֻם־יְהוָ֗ה אֹֽסְפָה֙ הַצֹּ֣לֵעָ֔ה וְהַנִּדָּחָ֖ה אֲקַבֵּ֑צָה וַאֲשֶׁ֖ר הֲרֵעֹֽתִי׃ 7וְשַׂמְתִּ֤י אֶת־הַצֹּֽלֵעָה֙ לִשְׁאֵרִ֔ית וְהַנַּהֲלָאָ֖ה לְגֹ֣וי עָצ֑וּם וּמָלַ֨ךְ יְהוָ֤ה עֲלֵיהֶם֙ בְּהַ֣ר צִיֹּ֔ון מֵעַתָּ֖ה וְעַד־עֹולָֽם׃ פ 8וְאַתָּ֣ה מִגְדַּל־עֵ֗דֶר עֹ֛פֶל בַּת־צִיֹּ֖ון עָדֶ֣יךָ תֵּאתֶ֑ה וּבָאָ֗ה הַמֶּמְשָׁלָה֙ הָרִ֣אשֹׁנָ֔ה מַמְלֶ֖כֶת לְבַ֥ת־יְרוּשָׁלִָֽם׃ 9עַתָּ֕ה לָ֥מָּה תָרִ֖יעִי רֵ֑עַ הֲמֶ֣לֶךְ אֵֽין־בָּ֗ךְ אִֽם־יֹועֲצֵךְ֙ אָבָ֔ד כִּֽי־הֶחֱזִיקֵ֥ךְ חִ֖יל כַּיֹּולֵדָֽה׃ 10ח֧וּלִי וָגֹ֛חִי בַּת־צִיֹּ֖ון כַּיֹּֽולֵדָ֑ה כִּֽי־עַתָּה֩ תֵצְאִ֨י מִקִּרְיָ֜ה וְשָׁכַ֣נְתְּ בַּשָּׂדֶ֗ה וּבָ֤את עַד־בָּבֶל֙ שָׁ֣ם תִּנָּצֵ֔לִי שָׁ֚ם יִגְאָלֵ֣ךְ יְהוָ֔ה מִכַּ֖ף אֹיְבָֽיִךְ׃ 11וְעַתָּ֛ה נֶאֶסְפ֥וּ עָלַ֖יִךְ גֹּויִ֣ם רַבִּ֑ים הָאֹמְרִ֣ים תֶּחֱנָ֔ף וְתַ֥חַז בְּצִיֹּ֖ון עֵינֵֽינוּ׃ 12וְהֵ֗מָּה לֹ֤א יָֽדְעוּ֙ מַחְשְׁבֹ֣ות יְהוָ֔ה וְלֹ֥א הֵבִ֖ינוּ עֲצָתֹ֑ו כִּ֥י קִבְּצָ֖ם כֶּעָמִ֥יר גֹּֽרְנָה׃ 13ק֧וּמִי וָדֹ֣ושִׁי בַת־צִיֹּ֗ון כִּֽי־קַרְנֵ֞ךְ אָשִׂ֤ים בַּרְזֶל֙ וּפַרְסֹתַ֨יִךְ֙ אָשִׂ֣ים נְחוּשָׁ֔ה וַהֲדִקֹּ֖ות עַמִּ֣ים רַבִּ֑ים וְהַחֲרַמְתִּ֤י לַֽיהוָה֙ בִּצְעָ֔ם וְחֵילָ֖ם לַאֲדֹ֥ון כָּל־הָאָֽרֶץ׃ 14עַתָּה֙ תִּתְגֹּדְדִ֣י בַת־גְּד֔וּד מָצֹ֖ור שָׂ֣ם עָלֵ֑ינוּ בַּשֵּׁ֨בֶט֙ יַכּ֣וּ עַֽל־הַלְּחִ֔י אֵ֖ת שֹׁפֵ֥ט יִשְׂרָאֵֽל׃ ס

5

1 Nawe wâni Betelehemu Efrata^j, ciru okaba we munyi omu milala ya Yuda, emwâwe yo yantengera owarhambula Israheli. Ecisiki câge ciri ca kurhenga mîra, kurhenga ensiku n’amango. 2 Co carhuma Nyamuzinda âbaleka, kuhika amango g’okuburha kw’olya oli buburha^k; ago mango lyo omusigala gw’abalumuna gwâshubira kuli bene Israheli. 3 Ayimanga, âkerêrheza obusô bwâge omu kukolêsa obuhashe bwa Nyaka­sane, omu kukolêsa obukuze bw’izîno lya Nyakasane Nyamuzinda wâge. Bâgandâza bulya akolaga âbà mukulu kuhika oku buzinda bw’i­gulu.

Omuntu wâyishiyanka ecihugo ca Asuru

4 Oyo muntu ye wâbà murhûla gwirhu. Asuru akarhêra ecihugo cirhu, akalabarha eno mwirhu rhwanamunikakwo bangere nda, na barhambo munani^l. 5 Bâyabula ecihugo ca Asuru n’engôrho; ecihugo ca Nimrodi n’akêre. A­rhuyôkola kuli Asuru hano aja omu cihugo cirhu, hano analabarha olubibi lw’emwirhu.

Omukolo g’omusigala gwa Bene Yakobo

6 Ago mango, omusigala^m gwa bene Yakobo gwâyôrha nka lumè lurhenzire kuli Nyakasane ekarhî k’embaga nyinji, nka kula enkuba eyôrha oku lubala, era erhalinda ndi erhanacîkubagira bantu. 7 Omusigala gwa Yakobo gwabêra omu mbaga, omu karhî k’embaga nyi­nji, nka ntale eri omu nsimba z’emuzirhu, nka mwana wa ntale omu busô bw’ebibuzi: ngasi ah’agera erhi na kulabarha n’okuvungunyula, na ntâye wamufulumuka.

Nyamubâho aherêrekeza ngasi bagwerhe emihigo mibî

8 Mâshi okuboko kwawe kulambûkire oku bashombanyi bâwe, lyo abaku­shomba boshi bahirigirha. 9 Alagi ebyâba muli olwo lusiku, kwo Nyakasane adesire! Nârhenza ebite­rusi byâwe omu mwâwe, nâshanda engâlè zâwe. 10 Nârhenza ebishagala by’omu cihugo câwe, n’ebyôgo byâwe bizibu byo­shi nâbihongola. 11 Nâkukûla abafumu omu nfune, orhakaciba n’abashonga. 12 Nârhenza ensalamu zâwe z’okubinjwa, ntenze n’emitungo yâwe, lero o­rhakacigashâniza omukolo gw’amaboko gâwe. 13 Ago mango lyo nâkûla emitungo-nyamwegemerwa omu cihugo câwe, nsherêze n’ebishagala byâwe. 14 Omu bukunizi bwâni, n’omu mutula gwâni, nacihôla oku mbaga zirhanyumvagya.

Micha/Micah 5: 1 

וְאַתָּ֞ה בֵּֽית־לֶ֣חֶם אֶפְרָ֗תָה צָעִיר֙ לִֽהְיֹות֙ בְּאַלְפֵ֣י יְהוּדָ֔ה מִמְּךָ֙ לִ֣י יֵצֵ֔א לִֽהְיֹ֥ות מֹושֵׁ֖ל בְּיִשְׂרָאֵ֑ל וּמֹוצָאֹתָ֥יו מִקֶּ֖דֶם מִימֵ֥י עֹולָֽם׃ 2לָכֵ֣ן יִתְּנֵ֔ם עַד־עֵ֥ת יֹולֵדָ֖ה יָלָ֑דָה וְיֶ֣תֶר אֶחָ֔יו יְשׁוּב֖וּן עַל־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ 3וְעָמַ֗ד וְרָעָה֙ בְּעֹ֣ז יְהוָ֔ה בִּגְאֹ֕ון שֵׁ֖ם יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֑יו וְיָשָׁ֕בוּ כִּֽי־עַתָּ֥ה יִגְדַּ֖ל עַד־אַפְסֵי־אָֽרֶץ׃ 4וְהָיָ֥ה זֶ֖ה שָׁלֹ֑ום אַשּׁ֣וּר׀ כִּֽי־יָבֹ֣וא בְאַרְצֵ֗נוּ וְכִ֤י יִדְרֹךְ֙ בְּאַרְמְנֹתֵ֔ינוּ וַהֲקֵמֹ֤נוּ עָלָיו֙ שִׁבְעָ֣ה רֹעִ֔ים וּשְׁמֹנָ֖ה נְסִיכֵ֥י אָדָֽם׃ 5וְרָע֞וּ אֶת־אֶ֤רֶץ אַשּׁוּר֙ בַּחֶ֔רֶב וְאֶת־אֶ֥רֶץ נִמְרֹ֖ד בִּפְתָחֶ֑יהָ וְהִצִּיל֙ מֵֽאַשּׁ֔וּר כִּֽי־יָבֹ֣וא בְאַרְצֵ֔נוּ וְכִ֥י יִדְרֹ֖ךְ בִּגְבוּלֵֽנוּ׃ ס 6וְהָיָ֣ה׀ שְׁאֵרִ֣ית יַעֲקֹ֗ב בְּקֶ֨רֶב֙ עַמִּ֣ים רַבִּ֔ים כְּטַל֙ מֵאֵ֣ת יְהוָ֔ה כִּרְבִיבִ֖ים עֲלֵי־עֵ֑שֶׂב אֲשֶׁ֤ר לֹֽא־יְקַוֶּה֙ לְאִ֔ישׁ וְלֹ֥א יְיַחֵ֖ל לִבְנֵ֥י אָדָֽם׃ 7וְהָיָה֩ שְׁאֵרִ֨ית יַעֲקֹ֜ב בַּגֹּויִ֗ם בְּקֶ֨רֶב֙ עַמִּ֣ים רַבִּ֔ים כְּאַרְיֵה֙ בְּבַהֲמֹ֣ות יַ֔עַר כִּכְפִ֖יר בְּעֶדְרֵי־צֹ֑אן אֲשֶׁ֧ר אִם עָבַ֛ר וְרָמַ֥ס וְטָרַ֖ף וְאֵ֥ין מַצִּֽיל׃ 8תָּרֹ֥ם יָדְךָ֖ עַל־צָרֶ֑יךָ וְכָל־אֹיְבֶ֖יךָ יִכָּרֵֽתוּ׃ פ 9וְהָיָ֤ה בַיֹּום־הַהוּא֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה וְהִכְרַתִּ֥י סוּסֶ֖יךָ מִקִּרְבֶּ֑ךָ וְהַאֲבַדְתִּ֖י מַרְכְּבֹתֶֽיךָ׃ 10וְהִכְרַתִּ֖י עָרֵ֣י אַרְצֶ֑ךָ וְהָרַסְתִּ֖י כָּל־מִבְצָרֶֽיךָ׃ 11וְהִכְרַתִּ֥י כְשָׁפִ֖ים מִיָּדֶ֑ךָ וּֽמְעֹונְנִ֖ים לֹ֥א יִֽהְיוּ־לָֽךְ׃ 12וְהִכְרַתִּ֧י פְסִילֶ֛יךָ וּמַצֵּבֹותֶ֖יךָ מִקִּרְבֶּ֑ךָ וְלֹֽא־תִשְׁתַּחֲוֶ֥ה עֹ֖וד לְמַעֲשֵׂ֥ה יָדֶֽיךָ׃ 13וְנָתַשְׁתִּ֥י אֲשֵׁירֶ֖יךָ מִקִּרְבֶּ֑ךָ וְהִשְׁמַדְתִּ֖י עָרֶֽיךָ׃ 14וְעָשִׂ֜יתִי בְּאַ֧ף וּבְחֵמָ֛ה נָקָ֖ם אֶת־הַגֹּויִ֑ם אֲשֶׁ֖ר לֹ֥א שָׁמֵֽעוּ׃ ס

6

III. Israheli âshubitwîrwa olubanja

Olubanja lwa Nnâmahanga n’olubaga lwâge

1 Yumvagi oku Nyakasane adesire: Yimuka, ojîse entondo lubanja, n’amalango goshi gayumve izù lyâwe.

2 Ewe mwe mirhezi muyumve olubanja lwa Nyakasane, ninyu mwe biriba bizibuzibu by’igulu, bulya Nyakasane ali lubanja bo n’olubaga lwâge, akwâmire Israheli.

3 Yaga lubaga lwâni, kurhi nàkujizire? Bici nàkurhamizekwo! Onshuze nâni.

4 Bulya nakurhenzize omu cihugo c’e Misiri; nakucungwîre nakurhenza omu nyumpa y’obujà, embere zinyu narhumayo Musa, na Aroni na Miriyamu.

5 Ewe lubaga lwâni, kengêragi eyali mihigo ya Balaki, mwâmi w’e Mowa­bu, mukengêre n’oku Balaamu mwene Beori àmushuzize. Kengêra olugendo lwa Shetimu omu Gilgali, lyo omanya eby’obushinganyanya Nyakasane akolaⁿ.

6 «Bici nayisha ndwirhe embere za Nyakasane, nyuname n’emalanga ga Nyamuzinda w’Enyannya? Ka naja emalanga gâge mperhe enterekêro nyinji, n’amanina ga mwaka muguma?

7 Ka Nyakasane âsimîsibwa n’ebihumbi by’engandabuzi b’ebintaganjwa by’emigezi y’amavurha? Ka mbâge erhi nfula yâni yo mpâna oku bubî najizire, ka nâhânaga emburho y’omu nda oku câha c’omurhima gwâni?»^o

8 We muntu, wàbwizirwe ebikwânîne, ebi Nyakasane akuhunyire by’ebi: okujira obushinganyanya, okusîma okuba muntu wa lukogo, n’okuge­nda n’obwirhohye haguma na Nyamuzinda wâwe.

Okukalihira endyâlya z’omu Yeruzalemu

9 Izù lya Nyakasane lidwirhe lyayakûza omu cishagala: Yumvagi mwe bûko bwa Yuda, ninyu mwe ndêko y’ecisbagala! 10 Ka nanahasha okuyemêra endyâlya zihake eby’obushambo omu nyumpa zâbo? 11 Ka nanalola nka mushinganyanya omuntu okolesa eminzâni y’okulenga­nya; n’abahêka emilengo erhashinganini omu nshoho zâbo? 12 Abagale b’omu cishagala bakalihire ibala, n’abantu bamwo kunywerha kwône kwône bayishi. 13 Bwobu nâni nkolaga nârhondêra okukuha obubane, nâkushabira erhi byaba byâwe birhuma. 14 Wakazirya ci orhayigurhe, bakazilaka ishali aha mwâwe. Wâbikira ebiru­gu byâwe halya hazibu ci birhafumè; n’ebi wamanya mpu byo wafumi­ze, nâbirîkira engôrho. 15 Wâmira emburbo ci orhasârûle. Wâyênga amalehe g’omuzeti n’obwo o­rhâcishige amavurha gâyo. Wâkânda emizâbîbu ci orhânywe oku idi­vayi lyâmwo.

Olwiganyo lwa Samâriya

16 Bulya wakulikire olwiganyo lw’amarhegeko ga Omuri, na ngasi ngeso z’omu nyumpa ya Ahabu; mudwîrhe mwayiganya okwâbo kwoshi kwo­shi; kwarhuma nakuhindula bigûkà, n’abantu bâwe bashube ba kuhàâbwa olwoho. Lyo mwabarhula ebijâci abantu bâni bajâcîrwe.

Micha/Micah 6: 1 

שִׁמְעוּ־נָ֕א אֵ֥ת אֲשֶׁר־יְהוָ֖ה אֹמֵ֑ר ק֚וּם רִ֣יב אֶת־הֶהָרִ֔ים וְתִשְׁמַ֥עְנָה הַגְּבָעֹ֖ות קֹולֶֽךָ׃ 2שִׁמְע֤וּ הָרִים֙ אֶת־רִ֣יב יְהוָ֔ה וְהָאֵתָנִ֖ים מֹ֣סְדֵי אָ֑רֶץ כִּ֣י רִ֤יב לַֽיהוָה֙ עִם־עַמֹּ֔ו וְעִם־יִשְׂרָאֵ֖ל יִתְוַכָּֽח׃ 3עַמִּ֛י מֶה־עָשִׂ֥יתִי לְךָ֖ וּמָ֣ה הֶלְאֵתִ֑יךָ עֲנֵ֥ה בִֽי׃ 4כִּ֤י הֶעֱלִתִ֨יךָ֙ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם וּמִבֵּ֥ית עֲבָדִ֖ים פְּדִיתִ֑יךָ וָאֶשְׁלַ֣ח לְפָנֶ֔יךָ אֶת־מֹשֶׁ֖ה אַהֲרֹ֥ן וּמִרְיָֽם׃ 5עַמִּ֗י זְכָר־נָא֙ מַה־יָּעַ֗ץ בָּלָק֙ מֶ֣לֶךְ מֹואָ֔ב וּמֶה־עָנָ֥ה אֹתֹ֖ו בִּלְעָ֣ם בֶּן־בְּעֹ֑ור מִן־הַשִּׁטִּים֙ עַד־הַגִּלְגָּ֔ל לְמַ֕עַן דַּ֖עַת צִדְקֹ֥ות יְהוָֽה׃ 6בַּמָּה֙ אֲקַדֵּ֣ם יְהוָ֔ה אִכַּ֖ף לֵאלֹהֵ֣י מָרֹ֑ום הַאֲקַדְּמֶ֣נּוּ בְעֹולֹ֔ות בַּעֲגָלִ֖ים בְּנֵ֥י שָׁנָֽה׃ 7הֲיִרְצֶ֤ה יְהוָה֙ בְּאַלְפֵ֣י אֵילִ֔ים בְּרִֽבְבֹ֖ות נַֽחֲלֵי־שָׁ֑מֶן הַאֶתֵּ֤ן בְּכֹורִי֙ פִּשְׁעִ֔י פְּרִ֥י בִטְנִ֖י חַטַּ֥את נַפְשִֽׁי׃ 8הִגִּ֥יד לְךָ֛ אָדָ֖ם מַה־טֹּ֑וב וּמָֽה־יְהוָ֞ה דֹּורֵ֣שׁ מִמְּךָ֗ כִּ֣י אִם־עֲשֹׂ֤ות מִשְׁפָּט֙ וְאַ֣הֲבַת חֶ֔סֶד וְהַצְנֵ֥עַ לֶ֖כֶת עִם־אֱלֹהֶֽיךָ׃ פ 9קֹ֤ול יְהוָה֙ לָעִ֣יר יִקְרָ֔א וְתוּשִׁיָּ֖ה יִרְאֶ֣ה שְׁמֶ֑ךָ שִׁמְע֥וּ מַטֶּ֖ה וּמִ֥י יְעָדָֽהּ׃ 10עֹ֗וד הַאִשׁ֙ בֵּ֣ית רָשָׁ֔ע אֹצְרֹ֖ות רֶ֑שַׁע וְאֵיפַ֥ת רָזֹ֖ון זְעוּמָֽה׃ 11הַאֶזְכֶּ֖ה בְּמֹ֣אזְנֵי רֶ֑שַׁע וּבְכִ֖יס אַבְנֵ֥י מִרְמָֽה׃ 12אֲשֶׁ֤ר עֲשִׁירֶ֨יהָ֙ מָלְא֣וּ חָמָ֔ס וְיֹשְׁבֶ֖יהָ דִּבְּרוּ־שָׁ֑קֶר וּלְשֹׁונָ֖ם רְמִיָּ֥ה בְּפִיהֶֽם׃ 13וְגַם־אֲנִ֖י הֶחֱלֵ֣יתִי הַכֹּותֶ֑ךָ הַשְׁמֵ֖ם עַל־חַטֹּאתֶֽךָ׃ 14אַתָּ֤ה תֹאכַל֙ וְלֹ֣א תִשְׂבָּ֔ע וְיֶשְׁחֲךָ֖ בְּקִרְבֶּ֑ךָ וְתַסֵּג֙ וְלֹ֣א תַפְלִ֔יט וַאֲשֶׁ֥ר תְּפַלֵּ֖ט לַחֶ֥רֶב אֶתֵּֽן׃ 15אַתָּ֥ה תִזְרַ֖ע וְלֹ֣א תִקְצֹ֑ור אַתָּ֤ה תִדְרֹֽךְ־זַ֨יִת֙ וְלֹא־תָס֣וּךְ שֶׁ֔מֶן וְתִירֹ֖ושׁ וְלֹ֥א תִשְׁתֶּה־יָּֽיִן׃ 16וְיִשְׁתַּמֵּ֞ר חֻקֹּ֣ות עָמְרִ֗י וְכֹל֙ מַעֲשֵׂ֣ה בֵית־אַחְאָ֔ב וַתֵּלְכ֖וּ בְּמֹֽעֲצֹותָ֑ם לְמַעַן֩ תִּתִּ֨י אֹתְךָ֜ לְשַׁמָּ֗ה וְיֹשְׁבֶ֨יהָ֙ לִשְׁרֵקָ֔ה וְחֶרְפַּ֥ת עַמִּ֖י תִּשָּֽׂאוּ׃ פ

7

Obulyâlya bwa boshi

1 Namâlagîrira! bulya kwo nkola ndi nk’owahumbûlaga amalehe canda, nka malehe ga mizâbîbu gàhumbûlagwa enyuma ly’okusârûla; nta ciha­du cankacirîbwa, ciru mpàga irehe ly’omutini ndi nacifinja!

2 Abantu ba Nnâmahanga barhaciboneka omu cihugo; nta mushinganya­nya ciru n’omuguma omu bantu. Boshi bàcikwendesirage bayunja oku bahuma omukò, ngasi muguma adwîrhe arhega mwene wâbo akasirha^p.

3 Ebijiro amaboko gâbo galengeha okujira ganali mabi gonene. Omurha­mbo adwîrhe alinga ecituliro; n’omucirânuzi adwîrhe alinga empyulo lyo atwa olubanja. Omukulu adwîrhe aderha ebigalugalu n’oku omurhima gunamuhire.

4 Omwinja mulibo, anali nka lukererhè n’omushinganyanya nka lugurhu lwa mishûgi. Loli, olusiku lw’obuhane abalânzi bâwe baderhaga luyiru­ka, mukolaga mwasômerwa.

5 Mumanye murhalangaliraga omwîra murhacikubagiraga ecìrongôzi. Omanye ciru orhashagalaga akanwa embere za mukâwe.

6 Bulya omwanarhabana ali ajacira ishe, omwananyere ali ahagalika nnina. Omuhya-kazi ali ayimanganwa na nnazâla; ngasi muntu ashombirwe n’ab’omu mwâge.

7 Cikwône niehe ngalamîre Nyakasane, ndagalîre Nyamuzinda w’oku­nciza, Nyamuzinda wâni ânyumva^q.

IV, Obulangalire n’omusengero gw’ olubaga

Siyoni ajacirwa n’omushombanyi wâge

⁸ Orhacishinge erhi nie ntuma, wani mushombanyi^r wani, akaba nahirimire, nâzûka; akaba ntamîre omu mwizimya, Nyakasane ye bulangashane bwani.

9 Nâlembera obukunizi bwa Nyakasane bulya nàmugomîre, kuhika ansa­mbîse, antwîre olubanja. Bulya ampulusa, ampire ahali obulanga­shane, mbone obushinganyanya bwâge.

10 Hano omusbombayi wâni abona okwo, enshonyi zimubumbe; olya wà­mbwiraga erhi: «Ngahi Nyamuzinda wawe aligi?». Amasù gâni gamu­lola hano akola adwîrhe alabarhwa nka bijondo omu njira.

11 Olusiku lw’okuyûbaka ebyôgo byâwe luyiruka! Olwo lusiku bâgalihya i­shwa lyâwe.

12 Ago mango bene winyu bayâgaluka kurhenga e Asuru, kuhika omu bi­shagala by’e Misiri; kurhenga e Tiri kuhika oku lwîshi^s, kurhenga oku nyanja kuhika oku yindi, na kurhenga oku ntondo kuhika oku yindi.

13 Ciru akaba ntyo, ecihugo câbà bigûkà erhi ba nnaco barhuma, erhi bijiro byâbo bibî birhuma.

Omusengero oku mashanja g’abashombanyi

14 Mâshi Nyakasane, yâbula olubaga lwâwe n’akarhi kâwe, obusô bw’o­mwimo gwâwe, bala balamire buhumba omu muzirhu; omu mashaka g’e Karmeli. Bashubikera nka kulya byàli mîra omu Bashani n’omu Galadi.

15 Nka kulya mwa zirya nsiku warhurhenzagya omu cihugo c’e Misiri oshu­bigirhuyêreka ebirhangazo.

16 Amashanja gabone enshonyi zigabumbe, ciru akaba gacibona misi, gaâgwarha oku kanwa, gafuke n’amarhwiri.

17 Bâmima oluvu nka njoka, nka ngasi biyândala oku idaho. Barhulubuka omu malîngiriro gabo bayishe bajuguma, n’ebikango, n’obwôba embere zâwe.

Okushenga obwonjo bwa Nyamuzinda

18 Ndi wundi Nyamuzinda akâwe, obabalira amabî, ozaza ecâha, orhabika bukunizi ensiku n’amango ci okunda okufa bwonjo n’okubabalira?

19 Kandi oshubirhufa bwonjo, olabarhe amabî girhu, ebyâha birhu byoshi obikwêbe emuhengere.

20 Oyêreke Yakobo obudahemuka bwâwe, n’Abrahamu omubêre lukogo lulya wacigashiraga balarha kurhenga mîra^t.

Micha/Micah 7: 1

אַ֣לְלַי לִ֗י כִּ֤י הָיִ֨יתִי֙ כְּאָסְפֵּי־קַ֔יִץ כְּעֹלְלֹ֖ת בָּצִ֑יר אֵין־אֶשְׁכֹּ֣ול לֶאֱכֹ֔ול בִּכּוּרָ֖ה אִוְּתָ֥ה נַפְשִֽׁי׃ 2אָבַ֤ד חָסִיד֙ מִן־הָאָ֔רֶץ וְיָשָׁ֥ר בָּאָדָ֖ם אָ֑יִן כֻּלָּם֙ לְדָמִ֣ים יֶאֱרֹ֔בוּ אִ֥ישׁ אֶת־אָחִ֖יהוּ יָצ֥וּדוּ חֵֽרֶם׃ 3עַל־הָרַ֤ע כַּפַּ֨יִם֙ לְהֵיטִ֔יב הַשַּׂ֣ר שֹׁאֵ֔ל וְהַשֹּׁפֵ֖ט בַּשִּׁלּ֑וּם וְהַגָּדֹ֗ול דֹּבֵ֨ר הַוַּ֥ת נַפְשֹׁ֛ו ה֖וּא וַֽיְעַבְּתֽוּהָ׃ 4טֹובָ֣ם כְּחֵ֔דֶק יָשָׁ֖ר מִמְּסוּכָ֑ה יֹ֤ום מְצַפֶּ֨יךָ֙ פְּקֻדָּתְךָ֣ בָ֔אָה עַתָּ֥ה תִהְיֶ֖ה מְבוּכָתָֽם׃ 5אַל־תַּאֲמִ֣ינוּ בְרֵ֔עַ אַֽל־תִּבְטְח֖וּ בְּאַלּ֑וּף מִשֹּׁכֶ֣בֶת חֵיקֶ֔ךָ שְׁמֹ֖ר פִּתְחֵי־פִֽיךָ׃ 6כִּֽי־בֵן֙ מְנַבֵּ֣ל אָ֔ב בַּ֚ת קָמָ֣ה בְאִמָּ֔הּ כַּלָּ֖ה בַּחֲמֹתָ֑הּ אֹיְבֵ֥י אִ֖ישׁ אַנְשֵׁ֥י בֵיתֹֽו׃ 7וַאֲנִי֙ בַּיהוָ֣ה אֲצַפֶּ֔ה אֹוחִ֖ילָה לֵאלֹהֵ֣י יִשְׁעִ֑י יִשְׁמָעֵ֖נִי אֱלֹהָֽי׃ 8אַֽל־תִּשְׂמְחִ֤י אֹיַ֨בְתִּי֙ לִ֔י כִּ֥י נָפַ֖לְתִּי קָ֑מְתִּי כִּֽי־אֵשֵׁ֣ב בַּחֹ֔שֶׁךְ יְהוָ֖ה אֹ֥ור לִֽי׃ ס 9זַ֤עַף יְהוָה֙ אֶשָּׂ֔א כִּ֥י חָטָ֖אתִי לֹ֑ו עַד֩ אֲשֶׁ֨ר יָרִ֤יב רִיבִי֙ וְעָשָׂ֣ה מִשְׁפָּטִ֔י יֹוצִיאֵ֣נִי לָאֹ֔ור אֶרְאֶ֖ה בְּצִדְקָתֹֽו׃ 10וְתֵרֶ֤א אֹיַ֨בְתִּי֙ וּתְכַסֶּ֣הָ בוּשָׁ֔ה הָאֹמְרָ֣ה אֵלַ֔י אַיֹּ֖ו יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֑יִךְ עֵינַי֙ תִּרְאֶ֣ינָּה בָּ֔הּ עַתָּ֛ה תִּֽהְיֶ֥ה לְמִרְמָ֖ס כְּטִ֥יט חוּצֹֽות׃ 11יֹ֖ום לִבְנֹ֣ות גְּדֵרָ֑יִךְ יֹ֥ום הַה֖וּא יִרְחַק־חֹֽק׃ 12יֹ֥ום הוּא֙ וְעָדֶ֣יךָ יָבֹ֔וא לְמִנִּ֥י אַשּׁ֖וּר וְעָרֵ֣י מָצֹ֑ור וּלְמִנִּ֤י מָצֹור֙ וְעַד־נָהָ֔ר וְיָ֥ם מִיָּ֖ם וְהַ֥ר הָהָֽר׃ 13וְהָיְתָ֥ה הָאָ֛רֶץ לִשְׁמָמָ֖ה עַל־יֹֽשְׁבֶ֑יהָ מִפְּרִ֖י מַֽעַלְלֵיהֶֽם׃ ס 14רְעֵ֧ה עַמְּךָ֣ בְשִׁבְטֶ֗ךָ צֹ֚אן נַֽחֲלָתֶ֔ךָ שֹׁכְנִ֣י לְבָדָ֔ד יַ֖עַר בְּתֹ֣וךְ כַּרְמֶ֑ל יִרְע֥וּ בָשָׁ֛ן וְגִלְעָ֖ד כִּימֵ֥י עֹולָֽם׃ 15כִּימֵ֥י צֵאתְךָ֖ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם אַרְאֶ֖נּוּ נִפְלָאֹֽות׃ 16יִרְא֤וּ גֹויִם֙ וְיֵבֹ֔שׁוּ מִכֹּ֖ל גְּבֽוּרָתָ֑ם יָשִׂ֤ימוּ יָד֙ עַל־פֶּ֔ה אָזְנֵיהֶ֖ם תֶּחֱרַֽשְׁנָה׃ 17יְלַחֲכ֤וּ עָפָר֙ כַּנָּחָ֔שׁ כְּזֹחֲלֵ֣י אֶ֔רֶץ יִרְגְּז֖וּ מִמִּסְגְּרֹֽתֵיהֶ֑ם אֶל־יְהוָ֤ה אֱלֹהֵ֨ינוּ֙ יִפְחָ֔דוּ וְיִֽרְא֖וּ מִמֶּֽךָּ׃ 18מִי־אֵ֣ל כָּמֹ֗וךָ נֹשֵׂ֤א עָוֹן֙ וְעֹבֵ֣ר עַל־פֶּ֔שַׁע לִשְׁאֵרִ֖ית נַחֲלָתֹ֑ו לֹא־הֶחֱזִ֤יק לָעַד֙ אַפֹּ֔ו כִּֽי־חָפֵ֥ץ חֶ֖סֶד הֽוּא׃ 19יָשׁ֣וּב יְרַֽחֲמֵ֔נוּ יִכְבֹּ֖שׁ עֲוֹֽנֹתֵ֑ינוּ וְתַשְׁלִ֛יךְ בִּמְצֻלֹ֥ות יָ֖ם כָּל־חַטֹּאותָֽם׃ 20תִּתֵּ֤ן אֱמֶת֙ לְיַֽעֲקֹ֔ב חֶ֖סֶד לְאַבְרָהָ֑ם אֲשֶׁר־נִשְׁבַּ֥עְתָּ לַאֲבֹתֵ֖ינוּ מִ֥ימֵי קֶֽדֶם׃

---

 ^a1.1 Ahaz na Hezekiyahu abo ecigereki n’enfarasè byahindzire: Akazi na Ezekiyasi. Ntyo kwo ngasi lulimi luhindula amazino g’emahanga, rhulole Les langues entre elles. Endimi zisôma, http:www. nyabangere.com (23.01.2021)

 ^b1.15 10-15: Ecihugo Yuda cibwizirwe oku cahanwa erhi bunji bwa byâha byâco burhuma. Ciru ci­ rhacirhamagya mpu calangalira oburhabâle bw’ ebihugo b’ihanga. Obuhane bwâco kuli kuhêkwa e mahanga.

 ^c2.6 : Murhalêbaga: kwo kuderha oku Abayahudi barhacilonzìzì okuyumva ebinwa by’okubarhemula omulêbi ali ababwîra. Barhacilonzizi bayemêre ebinwa bya mwêne ebyo.

 ^d3.5 : Oku bilâbire oluhembo oku balêbi, lola muli 1Sam 9, 7-8; 1 Bam 14, 3; 2 Bam 4, 42; 5, 15. 22; 8,8-9; Am 7,12. Mikeyo arhalahiri okubonekerwa kw’abo balêbi, ci abashobesire okulongereza obunguke.

 ^e3.8 : Niehe: kwo kuderha omulêbi Mikeyo, mulêbi w’okunali, arhalonzizi ashushe abo banamwiza buzîne.

 ^f4.3 1-3: Ebi binwa binashubibonekana muli Iz 2, 2-4. Ensiku za buzinda. Kwo kuderha ensiku z’okuyisha kwa Masiya.

 ^g4.6 : Nyamuzinda abwizire Israheli oku ashubûza olubaga lwâge hano ayusimuhana. Ashima­nyanya abasigîre omu mimo nka kula lungere mwinja anajira. Lola muli Eze 34, 1.

 ^h4.8 : Omunâra gw’obuso: kwo kuderha Yeruzalemu.

 ⁱ4.13 : Amahembe g’ecuma: kwo kuderha emisi yâwe ya mîra.

 ^j5.1 5, 1: Mîra mîra Betelehemu akazagiderhwa Efrata. Omucunguzi aburhiragwa e Betelehemu omu cishagala ca Daudi. Lola muli Mt 2,4.

 ^k5.2 Olya oli buburha: Lola muli Iz 7, 14.

 ^l5.4 : «Nda», kukulikiza ho «munani»: kwo kuderha «banji».

 ^m5.6 : Omusigala gwa bene Yakobo: kwo kuderha oku omu bayahudi hali abasigala; arhali boshi bârhagûkumuke.

 ⁿ6.5 : Lola omu Mib 22-24.

 ^o6.7 : Mira Nyamuzinda amanyîsagya obulonza bwâge, ciru n’abalêbi bashokoleraga Mikeyo bàrhumanyisizebo: okuba mushinganyanya (Amosi), okusîma okufa obwonjo (Hozeya), okucîrho­hya embere za Nnâmahanga (Izaya).

 ^p7.2 : Akasirha eri nshoho ngali ya bintamanzi eshushire akeshe, ekolesibwa omu kurhega ensi­mha emuzirhu.

 ^q7.7 : Muli ogu mulongo, omulêbi ayêrekinemwo obuhamirizi bw’obucire nkana acikubagira; nkaba ho anali ashwinjîre olwandiko lwâge. Okwo kwayishihâna omukâba gw’enjira oku bitakîro by’obulangalire, byaciyishiriyushûlwa buzinda. Biri nka bya kurhenga amango g’olubungo.

 ^r7.8 : Oyo mushombanyi anahashiba Edomu erhi Asuru.

 ^s7.12 : Lwîshi: kwo kuderha Eufrati.

 ^t7.20 : Okucungulwa kwa Israheli, kuli kuyûkiriza eciragâne Nnâmahanga ajiraga bone bashakulûza. Eyo ndagâno n’eco ciragâne, co cìsiki ca ngasi bulangalire, lyo igwârhiro ly’obuyemêre bw’olubaga lwishogwa.

MIC – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

MIKEYO מִיכָה֙

Enshokolezi

Omulêbi Mikeyo aburhiragwa omu cishagala ca Moresheti omu Yuda. Ali muhinzi na mungere aka Amosi.

Mikeyo ayigirizagya amango g’abami Yotamu, Akazi na Ezekiyasi, kwo kuderha kurhenga omu mwaka gwa 753 kuhika omu mwaka gwa 700 embere Yezu Kristu aburhwe. Muli ago mango abalêbi Hozeya na Izaya bajâga bayigîriza.

Omukolo murhanzi ahabagwa na Nyamuzinda gwàli gwa kumanyisa abantu oku obuhanya bwayishibagwârha (2, 6-11; 3, 5-8). Nyamubâho atwîra olubaga lwamugayisagya olubanja. Lwakagiharâmya ensanamu, lwanali lwamaleka akalamo kw’obushinganyanya. Mikeyo akalihire bwenêne abagale banyaga abakenyi, abalî b’emyenda barhalonza kujuha, abarhunzi bakazizimba, emilala erhayumvanya, abadâhwa n’abalêbi balibuza bambali bâbo, abazuzi b’okugulwa. Ebyo byoshi birhaliganini n’ebi Nyamuzinda azigira. Alonza abantu babè bashinganyanya, babè n’omurhima gw·obuzigire banamushimbe n’obwirhohye.

Nyamuzinda ayishitwîra olubaga lwage olubanja n’okuluhana. Omulêbi Mikeyo amanyisa oku Samâriya n’ebishagala by’ecihugo c’omu lubanda lw’ida ko ly’e Yeruzalemu bayishilibuzibwa. Yeruzalemu ayishibà cirundo ca bisigaliza.

Cikwone Mikeyo ashubirilangaliza okucungulwa. Abayishisigala bayishicungulwa. Amanyisa kandi oku omwâmi w’omurhûla ayishiburhirwa e Betelehemu. Oyo mwâmi ayishilisa olubaga oku buhashe bwa Nyakasane.

EBIRIMWO

1. Israheli âtwîrwa olubanja: cigabi 1-3

2. Okulaganyibwa kwa Siyoni: cigabi 4-5

3, Israheli acitwîrwa olubanja: cigabi 6, 1-7, 7

4. Obulangalire kuli Nnâmahanga: cigabi 7. 8-20

1

1 1 Aka kali kanwa ka Nyakasâne kàyishiraga Mikeyo, muntu w’e Moresheti, omu nsiku za Yotamu, na Akazi, na Ezekiyasi^a, bâmi b’e Yuda. Abonekerwa ebiyêrekire Samâriya na Yeruzalemu.

I. Olubanja lwa Israheli Samâriya atwîrwa olubanja

2 Muyumvirhize mwe lubaga. Nawe w’lgulu n’ebikubamwo byoshi, rhega okurhwiri. Nyakasane Nyamuzinda yene amubêra muhamirizi, Nyaka­sane yenene kurhenga omu nyumpa yâge nyimâna. 3 Loli oku Nyamuzinda ayishire arhenga aha mwâge, ali bwandagala, alabarha amarhwerhwe g’igulu. 4 Entondo alabasirekwo zamajonga, n’emmanda zamaboneka nka kula omuhomo gujonga n’omuliro, nka kula amîshi gahona oku mâla. 5 Bubî bwa Yakobo burhumire ebyo byoshi byâbà, n’ebindi birhumire: mabî g’enyumpa y’Israheli. Ohubî hwa Yakoho bo buhi? K’arhali Samâriya? Ho ngahi aho marhwerhwè ga Yudeya? K’arhali Yeruzalemu? 6 Samâriya nâmujira nk’ishwa lya bigûkà, nka ngo ya kurhwerwamwo emizabibu. Amabuye gâge nâgakwêba omu lubanda, ebiriba byâge mbisige bwerûle. 7 Ensalamu zâge zoshi zavungunyulwa, n’ensaranga ehembwa zoshi zasi­ngônolwa n’omuliro; ensalamu zâge zoshi nâjira zisherezibwe. Bulya e­nsaranga ahembwa omu bubaraga bwâge zo àzigulagamwo, zo zâna­shubibà luhembo lw’obubaraga bwâge.

Obuhanya bwarhogera kuli Yeruzalemu

8 Niono Mikeyo, nâlaka nandakûle, nâgenda buzira nkwerho emagulu erhi nandi bushugunu, buzira mwambalo. Nâlaka nka nyambwe, nyâme nka nyunda. 9 Bulya ebibande bya Samâriya birhali bya kufuma. Byahisire ciru n’omu bihugo bya Yuda n’omu mihango ya Yeruzalcmu. 10 Murhabimanyisagya e Gati. N’e Ako murharhozagya emirenge yinyu! E Bet-Leafra, mucivuruvunze omu katulo. 11 Geri mwe bantu b’e Shafiri erhi munali bushugunu munagwerhwe n’e­ nshonyi. Olubaga lw’e Kanani lurhacihuluka omu cishagala. Emishîbo ya Beti-Eseli yâmmuyîma aha mwayâkira. 12 Abantu b’e Maroti badwirhe bajugumira ebinja byâbo. Obuhanya Nya­ asane arhumire bwahika oku muhango gwa Yeruzalemu. 13 Shwekera eciterusi oku ngâlè z’ebîrha, we oyûbaka e Lakishi! (Go gwali murhondêro gw’ecâha ca mwâli wa Siyoni, bulya we oba nshôko y’a­mabi g’Israheli.) 14 Co cirhumire okwânîne ohâne engulo kuli Maresheti-Gati. Enyumpa za Beti-Akzibu zâyish’iyabira abâmi b’Israheli. 15 Nâyish’ikulerhera kandi omuhaguzi, we oyûbaka e Mareshe! Obukuze bw’Israheli bwahika e Adulami^b. 16 Mucigugunyule emviri, mucîmôme omukungu, mwe bantu b’e Yeruzale­mu, irhwe linyu libe luhala nka nyundà, mulakire abana binyu bazigi­rwa, bulya bakola bahêkwa bujà kulî ninyu.

2

Abakolêsa obukulu bwâbo kubî

1 Bali bahanya abalalira n’okuhiga ebibî oku ncingo zâbo, erhi buca sêzi babiyunjuze, bulya biri omu buhashe bw’amaboko gâbo. 2 Bacîfinje amashwa banaganyâge, banyâge enyumpa zicibêre zâbo. Bana­rhambule omuntu n’enyumpa yâge, ciru n’omuntu n’akashambala kâge àyîmagamwo. 3 Co cirhumire Nyakasane akolaga adesire, erhi: «Yumvagyi, ndâlîre oku­ jirira eyi nyumpa kubî, muli okwo, murhâkulemwo amagosi ginyu, mu­rhânagende n’obucîbone bulya gali mango mabî. 4 Olwo lusiku mwatwîrwakwo omugani. Mwayimbirwakwo enkumhu, bâyishikâderha mpu: «Mwanyazirwe lwoshi lwoshi. Ebirugu by’oluba­ga lwa Nyakasâne bikola omu maboko g’abandi. Israheli bamuhivire omu ishwa lyâge, lidwîrhe lyagabirwa abapagani». 5 Co cirhumire omu ndêko ya Nyakasane harhacibè ciru n’omuntu mugu­ma w’okulambulira omugozi oku cihimbi c’ebirugu bya Nyakasane.

Omulêbi w’obuhanya

6 Murhalêbaga, kwo badwîrhe baderha. Barhalêbaga kwa bene okwo^c! E­nshonyi zirhârhugwârhe. 7 K’enyumpa ya Yakobo yahehêrirwe? Ka Nyamuzinda arhaciba bushiru b’okulinda? Ka ntyola yo eba nkomêdu y’ebijiro byâge? 8 Mwe muli mwayimanga nka bashombayi b’olubaga lwâni. Orhalikwo bubî buci mudwîrhe mwamunyaga ecirondo. N’odesire mpu arhûlwîre, mudwîrhe mwamuhondakwo obuhanya bw’ebîrha. 9 Mwakûzire bambali-kazi bâni omu mwabâbwe; abana bâbo barho mwabakûlakwo obukuze bwâni ensiku n’amango. 10 Yimuki, mugende! Harhaciri ha kurhamukira aha. Okuhemuka kwinyu kwârhuma mwârhindibuka bwenêne. 11 Hamayisha owageremwa, asinge obunywesi erhi: «Nâkulêbera o­gw’idivayi n’ogw’amamvu». Ye wankakwanana okuba mulêbi w’olwo lubaga.

Eciragâne c’okukubûla

12 Neci nâkushubûza weshi, wâni Yakobo, nashubûza omusigala gwa Israheli. Nâbahira haguma nka bibuzi biri omu côgo, nka busô buli omu bulambo. Baberegeza bwenêne kulî n’abantu. 13 Omushâbi abashokolîre, bâshâba, bâgera omu muhango, gwo âahulukiramwo. Mwâmi wabo âbagera emalanga, erhi na Nyakasane abashokolîre.

3

Oku bakulu barhindibuza olubaga

1 Kandi namâderha nti: «Muyumvagye, mwe barhambo b’enyumpa ya Yakobo, ninyu mwe barhegesi b’omu nyumpa ya lsraheli! 2 Ka murhàli mukwânîne mumanye okutwa olubanja? 3 Badwîrhe balya abantu bâni nyama, badwîrhe babakûlakwo oluhu, bali babavuna orhuvuha. Bali babatwa rhuhimbi-rhuhimbi nka kuno kubahira aha nyungu, nka nyama y’aha kanoga. 4 Lusiku luguma bâhamagala Nyakasane, ci kwone arhâbashuze. Olwo lusiku abafulike amalanga gâge erhi bibî bàjizire birhuma.

Ebyâha by’abalêbi

5 Ntya kwo Nyakasane aderhîre abalêbi bahabula^d olubaga lwâni: nka hali eci bavubasire banakaziyakûza mpu: «murhûla»! Ngasi muntu o­rhabahiri ebi balya banamubwîre, mpu: «Wâhya, entambala nyimâna eno.» 6 Co cirhumire, ahâli h’okumolekerwa, bwâmmubêra budufu; n’omwizizi gummubêre ahâli h’okulêba. lzûba lyâzikira abalêbi, olusiku lwâbayi­ruhira. 7 Bâja babona ebyânayishe, bâbona enshonyi, n’abalaguzi bâbulabula, bu­lya Nyamuzinda arhâcibashuze. 8 Ci kwône, niehe^e, nyunjwîre misi (na Mûka gwa Nyamuzinda) nyunjwîre misi y’obushinganyanya n’obushiru bw’okumanyisa Yakobo obubî bwâge, mmanyîse na Israheli ecâha câge.

Oku bimangizi: omanyîse okuhera kwa Siyoni

9 Yumvi ebi mâshi, mwe bakulu b’omu nyumpa ya Yakobo, mwe mukulîre enyumpa y’Israheli, mwe mutwa emmanja, mubulikubya ebishi­ngânîne, 10 mwe mudwîrhe mwayûbaka Siyoni n’omuko, na Yeruzalemu oku mabî! 11 Abarhambo bamwo barhatwa lubanja buzira kuhongerwa, abajinji ba­mwo barhayigîriza buzira kuhâbwa luhembo; abalêbi bamwo balêbere ensaranga. Kurharhuma barhashegema Nyamuzinda bakaziderha mpu: «Ka Nyamuzinda arhali ekarhî kirhu? Obuhanya burharhurhi­ndekwo!» 12 Co cirhumire, obubî bwinyu bwârhuma Siyoni ahinduka ishwa lya kuhi­ngwa, Yeruzalemu aba bigûkà, n’entondo y’akà-Nyamuzinda lyâbà ira­ngo lya muzirhu.

4

II. Ebi Siyoni alaganyibagwa

Nyamuzinda ayishiyîma e Siyoni

1 Amango gayiruka omu nsiku za buzinda, mwâcibone entondo y’akà-Nya­muzinda eri enyanya ly’ezindi elihe kulusha ezindi ntondo zoshi. Lyo amashanja goshi gâshagamukira emunda eri, 2 igulu lyoshi lyayishilibirhirayo linaderhe mpu: «Yishi rhuyinamukire oku ntondo ya Nyakasane, yishi rhuje omu ka-Nyamuzinda ka Yakobo. A­rhuyigîrize enjira zâge, lyo nirhu rhuyishimba. Bulya e Siyoni yo erhe­nga irhegeko, n’e Yeruzalemu erhenge akanwa ka Nyakasane»! 3 Ayishiyima ekarhi ka mashanja manji, ânatwîre amashanja madârhi e­mmanja. Engôrho zabo bâzitulamwo enfuka, n’amatumu gâbo bâjira­mwo emigushu. Nta lubaga lwâcilengereze olundi engôrho, ba­rhakaciclyigîriza okulwa amatumu^f. 4 Ci ngasi muguma akazitamala aha murhi gwâge gw’omuzâbîbu, n’aha idako ly’omurhi gwâge gw’omuzeti, ntâye wâcibakange. Ntyo kwo aka­nwa ka Nyamuzinda w’Emirhwe kadesire. 5 Bulya embaga zoshi zilambagira ngasi muguma oku izîno lya nyamuzinda wâge, ci rhwehe rhwâkazilambagira oku izîno lya Nyakasane Nyamuzi­nda wirhu w’ensiku n’amango.

Okugaluka kw’obuso bushandabîne aha Siyoni

6 Olwo lusiku, kwo Nyakasane adesire, nâshubûza ebibuzi^g biyagalisire, naâshimanyanya ebyahabusire n’ebi nalibuzize. 7 Ebikunagizi byo nàjiramwo omusigala, n’ebikagwa nabijira ishanja ligu­ma lya misi. N’ago mango Nyamuzinda abà mwâmi wâbo oku ntondo ya Siyoni, kurhenga buno kuhika ensiku n’amango. 8 Nawe we munâra gw’obuso, irango lya mwâli wa Siyoni, obukulu bwâwe bwa mîra bwâkushubirakwo, bwo bwâmi bwa mwâli wa Yeruzalemu^h.

Okurhêrwa, olubungo n’okuyagaluka kwa Siyoni

9 Na buna, bicigi birhumire wayâma? K’emwâwe erhaciba mwâmi? K’a­ bahanûzi bâwe bahezire obu wagwârhwa n’emikero nka mukazi walo­nziburha? 10 Ogâyagâyage onayâne wâni mwâli wa Siyoni, aka omukazi waburha, bu­lya okola warhenga ekà ojihanda erubala; wahika e Babiloni, n’eyo yo wayôkolerwa. Eyo yo Nyakasane akucungulira, akukûle omu nfune z’abashombayi bâwe. 11 Bunôla, mashanja manji gakushimbire caligumiza. Gadwîrhe gaderha mpu: «Mâshi Siyoni azire n’amasu girhu gamulole.» 12 Cikwône barhamanyiri emihigo ya Nyakasane, barhanamanyiri bwinja omulâli gwâge, bulya yene wabashubûzagya kula bashubûza emiha y’e­ngano aha yakubirhirwa. 13 Yimuka! Ovungunyule emburho mwâli wa Siyoni! Bulya amahembe gâwe nagajira ga cûmaⁱ, n’ebisenyi byâwe mbijire bya mulinga, ntyo ovûngu­nyule mbaga nyinji. Omunyago wabarhôla ogurhûle Nyakasane, n’ebi­rugu byâbo obihe Nyamuzinda w’igulu lyoshi.

Obuhanya n’irenge ly’obûko bwa Dandi

14 Shûbûzagya engabo zâwe buno, wâni mwâli wa ntwâli! Barhugosire. Bâshurha omucirânuzi w’Israheli emikoba omu irhama.

5

1 Nawe wâni Betelehemu Efrata^j, ciru okaba we munyi omu milala ya Yuda, emwâwe yo yantengera owarhambula Israheli. Ecisiki câge ciri ca kurhenga mîra, kurhenga ensiku n’amango. 2 Co carhuma Nyamuzinda âbaleka, kuhika amango g’okuburha kw’olya oli buburha^k; ago mango lyo omusigala gw’abalumuna gwâshubira kuli bene Israheli. 3 Ayimanga, âkerêrheza obusô bwâge omu kukolêsa obuhashe bwa Nyaka­sane, omu kukolêsa obukuze bw’izîno lya Nyakasane Nyamuzinda wâge. Bâgandâza bulya akolaga âbà mukulu kuhika oku buzinda bw’i­gulu.

Omuntu wâyishiyanka ecihugo ca Asuru

4 Oyo muntu ye wâbà murhûla gwirhu. Asuru akarhêra ecihugo cirhu, akalabarha eno mwirhu rhwanamunikakwo bangere nda, na barhambo munani^l. 5 Bâyabula ecihugo ca Asuru n’engôrho; ecihugo ca Nimrodi n’akêre. A­rhuyôkola kuli Asuru hano aja omu cihugo cirhu, hano analabarha olubibi lw’emwirhu.

Omukolo g’omusigala gwa Bene Yakobo

6 Ago mango, omusigala^m gwa bene Yakobo gwâyôrha nka lumè lurhenzire kuli Nyakasane ekarhî k’embaga nyinji, nka kula enkuba eyôrha oku lubala, era erhalinda ndi erhanacîkubagira bantu. 7 Omusigala gwa Yakobo gwabêra omu mbaga, omu karhî k’embaga nyi­nji, nka ntale eri omu nsimba z’emuzirhu, nka mwana wa ntale omu busô bw’ebibuzi: ngasi ah’agera erhi na kulabarha n’okuvungunyula, na ntâye wamufulumuka.

Nyamubâho aherêrekeza ngasi bagwerhe emihigo mibî

8 Mâshi okuboko kwawe kulambûkire oku bashombanyi bâwe, lyo abaku­shomba boshi bahirigirha. 9 Alagi ebyâba muli olwo lusiku, kwo Nyakasane adesire! Nârhenza ebite­rusi byâwe omu mwâwe, nâshanda engâlè zâwe. 10 Nârhenza ebishagala by’omu cihugo câwe, n’ebyôgo byâwe bizibu byo­shi nâbihongola. 11 Nâkukûla abafumu omu nfune, orhakaciba n’abashonga. 12 Nârhenza ensalamu zâwe z’okubinjwa, ntenze n’emitungo yâwe, lero o­rhakacigashâniza omukolo gw’amaboko gâwe. 13 Ago mango lyo nâkûla emitungo-nyamwegemerwa omu cihugo câwe, nsherêze n’ebishagala byâwe. 14 Omu bukunizi bwâni, n’omu mutula gwâni, nacihôla oku mbaga zirhanyumvagya.

6

III. Israheli ashubitwîrwa olubanja

Olubanja lwa Nnâmahanga n’olubaga lwâge

1 Yumvagi oku Nyakasane adesire: Yimuka, ojîse entondo lubanja, n’amalango goshi gayumve izù lyâwe.

2 Ewe mwe mirhezi muyumve olubanja lwa Nyakasane, ninyu mwe biriba bizibuzibu by’igulu, bulya Nyakasane ali lubanja bo n’olubaga lwâge, akwâmire Israheli.

3 Yaga lubaga lwâni, kurhi nàkujizire? Bici nàkurhamizekwo! Onshuze nâni.

4 Bulya nakurhenzize omu cihugo c’e Misiri; nakucungwîre nakurhenza omu nyumpa y’obujà, embere zinyu narhumayo Musa, na Aroni na Miriyamu.

5 Ewe lubaga lwâni, kengêragi eyali mihigo ya Balaki, mwâmi w’e Mowa­bu, mukengêre n’oku Balaamu mwene Beori àmushuzize. Kengêra olugendo lwa Shetimu omu Gilgali, lyo omanya eby’obushinganyanya Nyakasane akolaⁿ.

6 «Bici nayisha ndwirhe embere za Nyakasane, nyuname n’emalanga ga Nyamuzinda w’Enyannya? Ka naja emalanga gâge mperhe enterekêro nyinji, n’amanina ga mwaka muguma?

7 Ka Nyakasane âsimîsibwa n’ebihumbi by’engandabuzi b’ebintaganjwa by’emigezi y’amavurha? Ka mbâge erhi nfula yâni yo mpâna oku bubî najizire, ka nâhânaga emburho y’omu nda oku câha c’omurhima gwâni?»^o

8 We muntu, wàbwizirwe ebikwânîne, ebi Nyakasane akuhunyire by’ebi: okujira obushinganyanya, okusîma okuba muntu wa lukogo, n’okuge­nda n’obwirhohye haguma na Nyamuzinda wâwe.

Okukalihira endyâlya z’omu Yeruzalemu

9 Izù lya Nyakasane lidwirhe lyayakûza omu cishagala: Yumvagi mwe bûko bwa Yuda, ninyu mwe ndêko y’ecisbagala! 10 Ka nanahasha okuyemêra endyâlya zihake eby’obushambo omu nyumpa zâbo? 11 Ka nanalola nka mushinganyanya omuntu okolesa eminzâni y’okulenga­nya; n’abahêka emilengo erhashinganini omu nshoho zâbo? 12 Abagale b’omu cishagala bakalihire ibala, n’abantu bamwo kunywerha kwône kwône bayishi. 13 Bwobu nâni nkolaga nârhondêra okukuha obubane, nâkushabira erhi byaba byâwe birhuma. 14 Wakazirya ci orhayigurhe, bakazilaka ishali aha mwâwe. Wâbikira ebiru­gu byâwe halya hazibu ci birhafumè; n’ebi wamanya mpu byo wafumi­ze, nâbirîkira engôrho. 15 Wâmira emburbo ci orhasârûle. Wâyênga amalehe g’omuzeti n’obwo o­rhâcishige amavurha gâyo. Wâkânda emizâbîbu ci orhânywe oku idi­vayi lyâmwo.

Olwiganyo lwa Samâriya

16 Bulya wakulikire olwiganyo lw’amarhegeko ga Omuri, na ngasi ngeso z’omu nyumpa ya Ahabu; mudwîrhe mwayiganya okwâbo kwoshi kwoshi; kwarhuma nakuhindula bigûkà, n’abantu bâwe bashube ba kuhàâbwa olwoho. Lyo mwâbarhula ebijâci abantu bâni bajâcîrwe.

7

Obulyâlya bwa boshi

1 Namâlagîrira! bulya kwo nkola ndi nk’owahumbûlaga amalehe canda, nka malehe ga mizâbîbu gàhumbûlagwa enyuma ly’okusârûla; nta ciha­du cankacirîbwa, ciru mpàga irehe ly’omutini ndi nacifinja!

2 Abantu ba Nnâmahanga barhaciboneka omu cihugo; nta mushinganya­nya ciru n’omuguma omu bantu. Boshi bàcikwendesirage bayunja oku bahuma omukò, ngasi muguma adwîrhe arhega mwene wâbo akasirha^p.

3 Ebijiro amaboko gâbo galengeha okujira ganali mabi gonene. Omurha­mbo adwîrhe alinga ecituliro; n’omucirânuzi adwîrhe alinga empyulo lyo atwa olubanja. Omukulu adwîrhe aderha ebigalugalu n’oku omurhima gunamuhire.

4 Omwinja mulibo, anali nka lukererhè n’omushinganyanya nka lugurhu lwa mishûgi. Loli, olusiku lw’obuhane abalânzi bâwe baderhaga luyiru­ka, mukolaga mwasômerwa.

5 Mumanye murhalangaliraga omwîra murhacikubagiraga ecìrongôzi. Omanye ciru orhashagalaga akanwa embere za mukâwe.

6 Bulya omwanarhabana ali ajacira ishe, omwananyere ali ahagalika nnina. Omuhya-kazi ali ayimanganwa na nnazâla; ngasi muntu ashombirwe n’ab’omu mwâge.

7 Cikwône niehe ngalamîre Nyakasane, ndagalîre Nyamuzinda w’oku­nciza, Nyamuzinda wâni ânyumva^q.

IV, Obulangalire n’omusengero gw’ olubaga

Siyoni ajacirwa n’omushombanyi wâge

8 Orhacishinge erhi nie ntuma, wani mushombanyi^r wani, akaba nahirimire, nâzûka; akaba ntamîre omu mwizimya, Nyakasane ye bulangashane bwani.

9 Nâlembera obukunizi bwa Nyakasane bulya nàmugomîre, kuhika ansa­mbîse, antwîre olubanja. Bulya ampulusa, ampire ahali obulanga­shane, mbone obushinganyanya bwâge.

10 Hano omusbombayi wâni abona okwo, enshonyi zimubumbe; olya wà­mbwiraga erhi: «Ngahi Nyamuzinda wawe aligi?». Amasù gâni gamu­lola hano akola adwîrhe alabarhwa nka bijondo omu njira.

11 Olusiku lw’okuyûbaka ebyôgo byâwe luyiruka! Olwo lusiku bâgalihya i­shwa lyâwe.

12 Ago mango bene winyu bayâgaluka kurhenga e Asuru, kuhika omu bi­shagala by’e Misiri; kurhenga e Tiri kuhika oku lwîshi^s, kurhenga oku nyanja kuhika oku yindi, na kurhenga oku ntondo kuhika oku yindi.

13 Ciru akaba ntyo, ecihugo câbà bigûkà erhi ba nnaco barhuma, erhi bijiro byâbo bibî birhuma.

Omusengero oku mashanja g’abashombanyi

14 Mâshi Nyakasane, yâbula olubaga lwâwe n’akarhi kâwe, obusô bw’o­mwimo gwâwe, bala balamire buhumba omu muzirhu; omu mashaka g’e Karmeli. Bashubikera nka kulya byàli mîra omu Bashani n’omu Galadi.

15 Nka kulya mwa zirya nsiku warhurhenzagya omu cihugo c’e Misiri oshu­bigirhuyêreka ebirhangazo.

16 Amashanja gabone enshonyi zigabumbe, ciru akaba gacibona misi, gaâgwarha oku kanwa, gafuke n’amarhwiri.

17 Bâmima oluvu nka njoka, nka ngasi biyândala oku idaho. Barhulubuka omu malîngiriro gabo bayishe bajuguma, n’ebikango, n’obwôba embere zâwe.

Okushenga obwonjo bwa Nyamuzinda

18 Ndi wundi Nyamuzinda akâwe, obabalira amabî, ozaza ecâha, orhabika bukunizi ensiku n’amango ci okunda okufa bwonjo n’okubabalira?

19 Kandi oshubirhufa bwonjo, olabarhe amabî girhu, ebyâha birhu byoshi obikwêbe emuhengere.

20 Oyêreke Yakobo obudahemuka bwâwe, n’Abrahamu omubêre lukogo lulya wacigashiraga balarha kurhenga mîra^t.

---

 ^a1.1 Ahaz na Hezekiyahu abo ecigereki n’enfarasè byahindzire: Akazi na Ezekiyasi. Ntyo kwo ngasi lulimi luhindula amazino g’emahanga, rhulole Les langues entre elles. Endimi zisôma, http://www.nyabangere.com (23.01.2021)

 ^b1.15 10-15: Ecihugo Yuda cibwizirwe oku cahanwa erhi bunji bwa byâha byâco burhuma. Ciru ci­ rhacirhamagya mpu calangalira oburhabâle bw’ ebihugo b’ihanga. Obuhane bwâco kuli kuhêkwa e mahanga.

 ^c2.6 : Murhalêbaga: kwo kuderha oku Abayahudi barhacilonzìzì okuyumva ebinwa by’okubarhemula omulêbi ali ababwîra. Barhacilonzizi bayemêre ebinwa bya mwêne ebyo.

 ^d3.5 : Oku bilâbire oluhembo oku balêbi, lola muli 1Sam 9, 7-8; 1 Bam 14, 3; 2 Bam 4, 42; 5, 15. 22; 8,8-9; Am 7,12. Mikeyo arhalahiri okubonekerwa kw’abo balêbi, ci abashobesire okulongereza obunguke.

 ^e3.8 : Niehe: kwo kuderha omulêbi Mikeyo, mulêbi w’okunali, arhalonzizi ashushe abo banamwiza buzîne.

 ^f4.3 1-3: Ebi binwa binashubibonekana muli Iz 2, 2-4. Ensiku za buzinda. Kwo kuderha ensiku z’okuyisha kwa Masiya.

 ^g4.6 : Nyamuzinda abwizire Israheli oku ashubûza olubaga lwâge hano ayusimuhana. Ashima­nyanya abasigîre omu mimo nka kula lungere mwinja anajira. Lola muli Eze 34, 1.

 ^h4.8 : Omunâra gw’obuso: kwo kuderha Yeruzalemu.

 ⁱ4.13 : Amahembe g’ecuma: kwo kuderha emisi yâwe ya mîra.

 ^j5.1 5, 1: Mîra mîra Betelehemu akazagiderhwa Efrata. Omucunguzi aburhiragwa e Betelehemu omu cishagala ca Daudi. Lola muli Mt 2,4.

 ^k5.2 Olya oli buburha: Lola muli Iz 7, 14.

 ^l5.4 : «Nda», kukulikiza ho «munani»: kwo kuderha «banji».

 ^m5.6 : Omusigala gwa bene Yakobo: kwo kuderha oku omu bayahudi hali abasigala; arhali boshi bârhagûkumuke.

 ⁿ6.5 : Lola omu Mib 22-24.

 ^o6.7 : Mira Nyamuzinda amanyîsagya obulonza bwâge, ciru n’abalêbi bashokoleraga Mikeyo bàrhumanyisizebo: okuba mushinganyanya (Amosi), okusîma okufa obwonjo (Hozeya), okucîrho­hya embere za Nnâmahanga (Izaya).

 ^p7.2 : Akasirha eri nshoho ngali ya bintamanzi eshushire akeshe, ekolesibwa omu kurhega ensi­mha emuzirhu.

 ^q7.7 : Muli ogu mulongo, omulêbi ayêrekinemwo obuhamirizi bw’obucire nkana acikubagira; nkaba ho anali ashwinjîre olwandiko lwâge. Okwo kwayishihâna omukâba gw’enjira oku bitakîro by’obulangalire, byaciyishiriyushûlwa buzinda. Biri nka bya kurhenga amango g’olubungo.

 ^r7.8 : Oyo mushombanyi anahashiba Edomu erhi Asuru.

 ^s7.12 : Lwîshi: kwo kuderha Eufrati.

 ^t7.20 : Okucungulwa kwa Israheli, kuli kuyûkiriza eciragâne Nnâmahanga ajiraga bone bashakulûza. Eyo ndagâno n’eco ciragâne, co cìsiki ca ngasi bulangalire, lyo igwârhiro ly’obuyemêre bw’olubaga lwishogwa.