Archives pour la catégorie Uncategorized

Bibliya omu mashi na cihebraniya lulimi lwa Mwami Yezu: YÔNA יֹונָ֥ה

JON – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

YÔNÀ יֹונָ֥ה

Enshokolezi

Ecitabu ca Yônà cimanyisa akalamo k’omulêbi Yônà wali mwabiranyi. Burhanzi alonza okuleka omukolo gwâge na buzinda avuga Nyamuzinda omunkwa bulya âmukolo gwâge gwâgezire bwinja.

Eci citabu cilonza Yônà abè lwiganyo kuli Israheli walahiraga okuyunjuza omukolo gwâge gw’okuyigîriza amashanja g’abapagani Akanwa ka Nnâmahanga. Eci citabu cirhuyêresire muntu muguma waderhagwa Yônà, Nyamuzinda arhumaga mpu abè mwigîriza ornu cishagala cinene c’abapagani ciderhwa Ninive. Yônà alahira okujira ogwo mukolo.

Amashanja g’abapagani gayishihamagalwa na Nnâmahanga lyo gacungulwa. Ab’omu Ninive, abayishirhenga omu bugoma n’okuhungama ebyâha byâbo bali lwiganyo lw’amashanja g’abapagani gayishigalukira Nyamuzinda w’okuli.

Yônà agaywa na Nyamuzinda. Ci kwône amuhà olwiganyo lw’omurhi gumera n’okuyûma duba duba, lyo akengêra obwonjo bunene bwa Nnâmahanga.

EBIRIMWO

1. Okuhamagalwa kwa Yônà n’okushenga kwâge: cigabi 1-2

2. Okuhongoka kwa Ninive n’obwonjo bwa Nnamahanga: cigabi 3

3. Okucîduduma kwa Yônà n’ishuzo lya Nnâmahanga: cigabi 4

1

Yônà àrhenguha omukolo gwâge

1 Akanwa ka Nnâmahanga kànacirhindakwo Yônà mwene Amitayi, erhi: 2 «Yimuka, oje e Ninive, cishagala cinene, obabwîre oku obubî bwâbo bwahisire emunda ndi». 3 Yônà ayimuka, àgwârha enjira, y’okuyâkira Nnâmahanga erhali hofi, e Tarsisi. Anaciyandagalira e Yope, àbugâna obwârho bwaja e Tarsisi; abahyulira enjira, aja omu bwârho boshi nabo kuhika e Tarsisia, kulî na Nnâmahanga. 4 Ci Nnâmahanga azûsa omuhûsi n’omulaba munene omu nyanja, ciru obwârho bwalinzitwîkamwo. 5 Abashâna bagera­ mwo omusisi, ngasi muguma acikumba omuzimu w’emwâbo, bànarhogeza emishoko yâbo omu nyanja mpu lyo bayanguha. Ci larha wâni Yônà erhi anayandagalîre aha nteberhebe y’obwârho, agwishîre, aj’iro. 6 Omukulu w’o­ bwârho anacimuyegêra, amuzûsa, amubwîra erhi: «Cirhumire ogweshîre? Zûka, ocîkumbe Nyamuzinda wâweb. Nkaba Nyamuzinda arhukengêra, rhu­rhagifa.» 7 Okubundi bàbwirana, mpu: «Rhuyeshe ecigole, lyo rhumanya ndi odwîrhe obu buhanya. Bàyesha ecigole, n’ecigole cagwârha Yônà. 8 Okubundi bàmubwîra, mpu: «Rhubwîre ihanja lici olikwo, ngahi warhenga, oli wa ngahi, oli wa mutala muci?» Anacibashuza, erhi: 9 «Ndi Muyahudi, Nyamuzinda mparâmya, Lulema w’empingu n’igulu, owalemaga enyanja n’obudaka.» 10 Aho, abashâna bayôboha, bamudôsa, mpu: «Bici cbyo wajizire!» Balikola bamanyire oku kuyâka ajayâka Nyamuzinda, bulya àli erhi amabarhondêreza emyanzi yâge. 11 Bàmudôsa, mpu: «Kurhi rhwakujiraga obwo lyo eyi nyanja e­rhûla?» Bulya amîshi gàlikola gali gayimukanana kulusha. 12 Abashuza, erhi: «Muntôle, munkwêbe omu nyanja, lyo enyanja erhûza. Bulya mmanyire oku nie ntumire ogu mulaba munene gwazûka.» 13 Abashâna bavugama obwârho mpu baje oku burhambi; ci kwabà kurhamira busha, bulya enyanja erhazigaga bayîsa, emivumba yaluga kulusha. 14 Okubundi bashenga Nyamuzinda, bade­rha, mpu: «Waliha Nyamuzinda, kurhi rhwankafulumuka olufu-nyanja rhule­kifa enyanya ly’oyu muntu! Orharhubarhuzagya empanga nyêru-kwêru, bulya wene, we Nyamuzinda, oku olonzize kwo onajira.» 15 Bàgwârha Yônà, bamu­ kwêba omu nyanja, okuhandi enyanja yarhûza. 16 Abo bantu banacirhungwa n’obwôba embere za Nyamuzinda, bamurherekêra enterekêro banahiga emi­gabo.

Jona/Jonah 1: 1 

וַֽיְהִי֙ דְּבַר־יְהוָ֔ה אֶל־יֹונָ֥ה בֶן־אֲמִתַּ֖י לֵאמֹֽר׃ 2ק֠וּם לֵ֧ךְ אֶל־נִֽינְוֵ֛ה הָעִ֥יר הַגְּדֹולָ֖ה וּקְרָ֣א עָלֶ֑יהָ כִּֽי־עָלְתָ֥ה רָעָתָ֖ם לְפָנָֽי׃ 3וַיָּ֤קָם יֹונָה֙ לִבְרֹ֣חַ תַּרְשִׁ֔ישָׁה מִלִּפְנֵ֖י יְהוָ֑ה וַיֵּ֨רֶד יָפֹ֜ו וַיִּמְצָ֥א אָנִיָּ֣ה׀ בָּאָ֣ה תַרְשִׁ֗ישׁ וַיִּתֵּ֨ן שְׂכָרָ֜הּ וַיֵּ֤רֶד בָּהּ֙ לָבֹ֤וא עִמָּהֶם֙ תַּרְשִׁ֔ישָׁה מִלִּפְנֵ֖י יְהוָֽה׃ 4וַֽיהוָ֗ה הֵטִ֤יל רֽוּחַ־גְּדֹולָה֙ אֶל־הַיָּ֔ם וַיְהִ֥י סַֽעַר־גָּדֹ֖ול בַּיָּ֑ם וְהָ֣אֳנִיָּ֔ה חִשְּׁבָ֖ה לְהִשָּׁבֵֽר׃ 5וַיִּֽירְא֣וּ הַמַּלָּחִ֗ים וַֽיִּזְעֲקוּ֮ אִ֣ישׁ אֶל־אֱלֹהָיו֒ וַיָּטִ֨לוּ אֶת־הַכֵּלִ֜ים אֲשֶׁ֤ר בָּֽאֳנִיָּה֙ אֶל־הַיָּ֔ם לְהָקֵ֖ל מֵֽעֲלֵיהֶ֑ם וְיֹונָ֗ה יָרַד֙ אֶל־יַרְכְּתֵ֣י הַסְּפִינָ֔ה וַיִּשְׁכַּ֖ב וַיֵּרָדַֽם׃ 6וַיִּקְרַ֤ב אֵלָיו֙ רַ֣ב הַחֹבֵ֔ל וַיֹּ֥אמֶר לֹ֖ו מַה־לְּךָ֣ נִרְדָּ֑ם ק֚וּם קְרָ֣א אֶל־אֱלֹהֶ֔יךָ אוּלַ֞י יִתְעַשֵּׁ֧ת הָאֱלֹהִ֛ים לָ֖נוּ וְלֹ֥א נֹאבֵֽד׃ 7וַיֹּאמְר֞וּ אִ֣ישׁ אֶל־רֵעֵ֗הוּ לְכוּ֙ וְנַפִּ֣ילָה גֹֽורָלֹ֔ות וְנֵ֣דְעָ֔ה בְּשֶׁלְּמִ֛י הָרָעָ֥ה הַזֹּ֖את לָ֑נוּ וַיַּפִּ֨לוּ֙ גֹּֽורָלֹ֔ות וַיִּפֹּ֥ל הַגֹּורָ֖ל עַל־יֹונָֽה׃ 8וַיֹּאמְר֣וּ אֵלָ֔יו הַגִּידָה־נָּ֣א לָ֔נוּ בַּאֲשֶׁ֛ר לְמִי־הָרָעָ֥ה הַזֹּ֖את לָ֑נוּ מַה־מְּלַאכְתְּךָ֙ וּמֵאַ֣יִן תָּבֹ֔וא מָ֣ה אַרְצֶ֔ךָ וְאֵֽי־מִזֶּ֥ה עַ֖ם אָֽתָּה׃ 9וַיֹּ֥אמֶר אֲלֵיהֶ֖ם עִבְרִ֣י אָנֹ֑כִי וְאֶת־יְהוָ֞ה אֱלֹהֵ֤י הַשָּׁמַ֨יִם֙ אֲנִ֣י יָרֵ֔א אֲשֶׁר־עָשָׂ֥ה אֶת־הַיָּ֖ם וְאֶת־הַיַּבָּשָֽׁה׃ 10וַיִּֽירְא֤וּ הָֽאֲנָשִׁים֙ יִרְאָ֣ה גְדֹולָ֔ה וַיֹּאמְר֥וּ אֵלָ֖יו מַה־זֹּ֣את עָשִׂ֑יתָ כִּֽי־יָדְע֣וּ הָאֲנָשִׁ֗ים כִּֽי־מִלִּפְנֵ֤י יְהוָה֙ ה֣וּא בֹרֵ֔חַ כִּ֥י הִגִּ֖יד לָהֶֽם׃ 11וַיֹּאמְר֤וּ אֵלָיו֙ מַה־נַּ֣עֲשֶׂה לָּ֔ךְ וְיִשְׁתֹּ֥ק הַיָּ֖ם מֵֽעָלֵ֑ינוּ כִּ֥י הַיָּ֖ם הֹולֵ֥ךְ וְסֹעֵֽר׃ 12וַיֹּ֣אמֶר אֲלֵיהֶ֗ם שָׂא֨וּנִי֙ וַהֲטִילֻ֣נִי אֶל־הַיָּ֔ם וְיִשְׁתֹּ֥ק הַיָּ֖ם מֵֽעֲלֵיכֶ֑ם כִּ֚י יֹודֵ֣עַ אָ֔נִי כִּ֣י בְשֶׁלִּ֔י הַסַּ֧עַר הַגָּדֹ֛ול הַזֶּ֖ה עֲלֵיכֶֽם׃ 13וַיַּחְתְּר֣וּ הָאֲנָשִׁ֗ים לְהָשִׁ֛יב אֶל־הַיַּבָּשָׁ֖ה וְלֹ֣א יָכֹ֑לוּ כִּ֣י הַיָּ֔ם הֹולֵ֥ךְ וְסֹעֵ֖ר עֲלֵיהֶֽם׃ 14וַיִּקְרְא֨וּ אֶל־יְהוָ֜ה וַיֹּאמְר֗וּ אָנָּ֤ה יְהוָה֙ אַל־נָ֣א נֹאבְדָ֗ה בְּנֶ֨פֶשׁ֙ הָאִ֣ישׁ הַזֶּ֔ה וְאַל־תִּתֵּ֥ן עָלֵ֖ינוּ דָּ֣ם נָקִ֑יא כִּֽי־אַתָּ֣ה יְהוָ֔ה כַּאֲשֶׁ֥ר חָפַ֖צְתָּ עָשִֽׂיתָ׃ 15וַיִּשְׂאוּ֙ אֶת־יֹונָ֔ה וַיְטִלֻ֖הוּ אֶל־הַיָּ֑ם וַיַּעֲמֹ֥ד הַיָּ֖ם מִזַּעְפֹּֽו׃ 16וַיִּֽירְא֧וּ הָאֲנָשִׁ֛ים יִרְאָ֥ה גְדֹולָ֖ה אֶת־יְהוָ֑ה וַיִּֽזְבְּחוּ־זֶ֨בַח֙ לַֽיהוָ֔ה וַֽיִּדְּר֖וּ נְדָרִֽים׃

2

Yônà àcunguka

1 Nnâmahanga ànacirhuma omufi munênênè, amirangusa Yônà. Yônà àjira nsiku isharhu na madufu asharhu omu nda y’enfi. 2 Mw’eyo nda y’enfi, Yônà ayakûza Nnâmahanga Nyamuzinda wâge, àderha, erhi:

3 «Amango nalihanyagire, nayakûzize Nyamuzinda, ananshuza. Amango nali ekuzimu, nayakûzize, wanayumva izù lyâni.

4 Walinkwêbire omu ntuli, omu muhengere gw’enyanja, emivumba y’enya­nja yàlingosire. Emilala yâwe yoshi n’endimi zâwe byanyandagalira­kwo.

5 Go mango nadesire, nti: «Namarhenga omu masù gâwe, kurhigi nacilolêreze akà-Nyamuzinda kâwe kimâna?»

6 Amîshi galingosire kuhika emumiro, entuli yalingosire, emihulula y’erwîshi yalinfukafusire irhwe.

7 Emuhengere nalinyadagalîre, nahamikirwa ekuzimu. Ci kurhenga omu bulumba washubinyinamula, Nnâmahanga Nyamuzinda wâni.

8 Oku omurhima gwâni guli gwashûbuka nàkengêra Nyamuzinda, n’omusengero gwâni gwahika emunda oli, omu burhwâli bwâwe bwi­mâna.

9 Bala barherekêra abazimu, bone bacihegeza iragi lyâbo.

10 Ci niehe kuyimba nâyimba omwishingo gwâni, nâyunjuliza ebiragâne nàkujirîre. Bulya we Nyakasane Muciza wâni.»

11 Buzinda Nnâmahanga arhegeka wanfi okugendishalira Yônà oku cikwi c’enyanja.

Jona/Jonah 2: 1 

וַיְמַ֤ן יְהוָה֙ דָּ֣ג גָּדֹ֔ול לִבְלֹ֖עַ אֶת־יֹונָ֑ה וַיְהִ֤י יֹונָה֙ בִּמְעֵ֣י הַדָּ֔ג שְׁלֹשָׁ֥ה יָמִ֖ים וּשְׁלֹשָׁ֥ה לֵילֹֽות׃ 2וַיִּתְפַּלֵּ֣ל יֹונָ֔ה אֶל־יְהוָ֖ה אֱלֹהָ֑יו מִמְּעֵ֖י הַדָּגָֽה׃ 3וַיֹּ֗אמֶר קָ֠רָאתִי מִצָּ֥רָה לִ֛י אֶל־יְהוָ֖ה וַֽיַּעֲנֵ֑נִי מִבֶּ֧טֶן שְׁאֹ֛ול שִׁוַּ֖עְתִּי שָׁמַ֥עְתָּ קֹולִֽי׃ 4וַתַּשְׁלִיכֵ֤נִי מְצוּלָה֙ בִּלְבַ֣ב יַמִּ֔ים וְנָהָ֖ר יְסֹבְבֵ֑נִי כָּל־מִשְׁבָּרֶ֥יךָ וְגַלֶּ֖יךָ עָלַ֥י עָבָֽרוּ׃ 5וַאֲנִ֣י אָמַ֔רְתִּי נִגְרַ֖שְׁתִּי מִנֶּ֣גֶד עֵינֶ֑יךָ אַ֚ךְ אֹוסִ֣יף לְהַבִּ֔יט אֶל־הֵיכַ֖ל קָדְשֶֽׁךָ׃ 6אֲפָפ֤וּנִי מַ֨יִם֙ עַד־נֶ֔פֶשׁ תְּהֹ֖ום יְסֹבְבֵ֑נִי ס֖וּף חָב֥וּשׁ לְרֹאשִֽׁי׃ 7לְקִצְבֵ֤י הָרִים֙ יָרַ֔דְתִּי הָאָ֛רֶץ בְּרִחֶ֥יהָ בַעֲדִ֖י לְעֹולָ֑ם וַתַּ֧עַל מִשַּׁ֛חַת חַיַּ֖י יְהוָ֥ה אֱלֹהָֽי׃ 8בְּהִתְעַטֵּ֤ף עָלַי֙ נַפְשִׁ֔י אֶת־יְהוָ֖ה זָכָ֑רְתִּי וַתָּבֹ֤וא אֵלֶ֨יךָ֙ תְּפִלָּתִ֔י אֶל־הֵיכַ֖ל קָדְשֶֽׁךָ׃ 9מְשַׁמְּרִ֖ים הַבְלֵי־שָׁ֑וְא חַסְדָּ֖ם יַעֲזֹֽבוּ׃ 10וַאֲנִ֗י בְּקֹ֤ול תֹּודָה֙ אֶזְבְּחָה־לָּ֔ךְ אֲשֶׁ֥ר נָדַ֖רְתִּי אֲשַׁלֵּ֑מָה יְשׁוּעָ֖תָה לַיהוָֽה׃ ס 11וַיֹּ֥אמֶר יְהוָ֖ה לַדָּ֑ג וַיָּקֵ֥א אֶת־יֹונָ֖ה אֶל־הַיַּבָּשָֽׁה׃ פ

3

Ab’e Ninive bàciyûnjuza na Nyamuzinda àbababalira

1 Akanwa ka Nnâmahanga kanacirhindakwo Yônà obwa kabirhi, erhi: 2 «Yimuka, oje e Ninive, cishagala cinene, obabwîre ebi nîkubwîra.» 3 Yônà anaciyimuka, aja e Ninive nk’oku Nnâmahanga analidesire. Oma­nyage oku Ninive ali munene: olurhali lugendo lwa nsiku isharhu lurhanka­rhumire omuntu amuyûsa amugeramwo. 4 Yônà anacihira njira, alambagira omulegerege gwoshi. Akajahamagaza n’okuderha, erhi: «Hacisigîre nsiku ma­kumi ani, Ninive ahongoke.» 5 Engabo ya Ninive yanaciyemêra Nnâmahanga, yahuluza n’okulâlika okucîshalisa, yanayambala sunzu, kurhenga oku mukulu kuhika oku murho. 6 Omwanzi gwahikakwo mwâmi w’e Ninive, azikûka oku ntebe yâge, ahogola ecishâli câge, acîbwîka zunzu, acîbwâlika n’omu luvuc. 7 Okuhandi balâlika muli Ninive yeshi, oku irhegeko lya mwâmi haguma n’aba­rhambo, mpu: «Abantu boshi, n’ebintu ntâye okozagye amîshi erhi biryo eka­nwa. 8 Muyambale sunzu, muharâmye munashenge Nyamuzinda obwonjo oku byâha binyu, muleke okuhimba kwinyu kubî, muleke ebigalugalu by’amaboko ginyu. 9 Ndi omanyire erhi Nnâmahanga arhankashukira ashube okuboko, aleke obukunizi bwâge arhuyôkole?» 10 Nnâmahanga àbona oku badwîrhe batabataba mpu lyo bahindula engeso zâbo. Lero ashukira, arhacibarhumiraga obuhanya àli amahiga oku âbarhumira.

Jona/Jonah 3: 1 

וַיְהִ֧י דְבַר־יְהוָ֛ה אֶל־יֹונָ֖ה שֵׁנִ֥ית לֵאמֹֽר׃ 2ק֛וּם לֵ֥ךְ אֶל־נִֽינְוֵ֖ה הָעִ֣יר הַגְּדֹולָ֑ה וִּקְרָ֤א אֵלֶ֨יהָ֙ אֶת־הַקְּרִיאָ֔ה אֲשֶׁ֥ר אָנֹכִ֖י דֹּבֵ֥ר אֵלֶֽיךָ׃ 3וַיָּ֣קָם יֹונָ֗ה וַיֵּ֛לֶךְ אֶל־נִֽינְוֶ֖ה כִּדְבַ֣ר יְהוָ֑ה וְנִֽינְוֵ֗ה הָיְתָ֤ה עִיר־גְּדֹולָה֙ לֵֽאלֹהִ֔ים מַהֲלַ֖ךְ שְׁלֹ֥שֶׁת יָמִֽים׃ 4וַיָּ֤חֶל יֹונָה֙ לָבֹ֣וא בָעִ֔יר מַהֲלַ֖ךְ יֹ֣ום אֶחָ֑ד וַיִּקְרָא֙ וַיֹּאמַ֔ר עֹ֚וד אַרְבָּעִ֣ים יֹ֔ום וְנִֽינְוֵ֖ה נֶהְפָּֽכֶת׃ 5וַֽיַּאֲמִ֛ינוּ אַנְשֵׁ֥י נִֽינְוֵ֖ה בֵּֽאלֹהִ֑ים וַיִּקְרְאוּ־צֹום֙ וַיִּלְבְּשׁ֣וּ שַׂקִּ֔ים מִגְּדֹולָ֖ם וְעַד־קְטַנָּֽם׃ 6וַיִּגַּ֤ע הַדָּבָר֙ אֶל־מֶ֣לֶך נִֽינְוֵ֔ה וַיָּ֨קָם֙ מִכִּסְאֹ֔ו וַיַּעֲבֵ֥ר אַדַּרְתֹּ֖ו מֵֽעָלָ֑יו וַיְכַ֣ס שַׂ֔ק וַיֵּ֖שֶׁב עַל־הָאֵֽפֶר׃ 7וַיַּזְעֵ֗ק וַיֹּ֨אמֶר֙ בְּנִֽינְוֵ֔ה מִטַּ֧עַם הַמֶּ֛לֶךְ וּגְדֹלָ֖יו לֵאמֹ֑ר הָאָדָ֨ם וְהַבְּהֵמָ֜ה הַבָּקָ֣ר וְהַצֹּ֗אן אַֽל־יִטְעֲמוּ֙ מְא֔וּמָה אַ֨ל־יִרְע֔וּ וּמַ֖יִם אַל־יִשְׁתּֽוּ׃ 8וְיִתְכַּסּ֣וּ שַׂקִּ֗ים הָֽאָדָם֙ וְהַבְּהֵמָ֔ה וְיִקְרְא֥וּ אֶל־אֱלֹהִ֖ים בְּחָזְקָ֑ה וְיָשֻׁ֗בוּ אִ֚ישׁ מִדַּרְכֹּ֣ו הָֽרָעָ֔ה וּמִן־הֶחָמָ֖ס אֲשֶׁ֥ר בְּכַפֵּיהֶֽם׃ 9מִֽי־יֹודֵ֣עַ יָשׁ֔וּב וְנִחַ֖ם הָאֱלֹהִ֑ים וְשָׁ֛ב מֵחֲרֹ֥ון אַפֹּ֖ו וְלֹ֥א נֹאבֵֽד׃ 10וַיַּ֤רְא הָֽאֱלֹהִים֙ אֶֽת־מַ֣עֲשֵׂיהֶ֔ם כִּי־שָׁ֖בוּ מִדַּרְכָּ֣ם הָרָעָ֑ה וַיִּנָּ֣חֶם הָאֱלֹהִ֗ים עַל־הָרָעָ֛ה אֲשֶׁר־דִּבֶּ֥ר לַעֲשֹׂות־לָהֶ֖ם וְלֹ֥א עָשָֽׂה׃

4

Ecifufu ca Yônà n’ishuzo lya Nyamuzinda

1 Erhi Nnâmahanga àba amâbabalira Ninive, ebyo byashologorha Yônà hofi kucîniga n’oburhe. 2 Anaciyakûza, erhi: «Ntarhenga omu iderhero, waliba! K’arhali birya nàderhaga erhi nciri omu cibugo cirhu ebi! Co càna­rhumaga ncîlibirhira kuhika e Tarsisi, bulya nàlinyôsire mmanyire oku we Nyamuzinda w’obwonjo n’ow’olukogo, orharukûza, we mugale mwimâna, Orhakwirirwa bubî. 3 Mâshi Yagirwa, mpêka buno, yanka guno mûka, bulya olufu lwo lukulu aha kalamo emwâni buno». 4 Nnâmahanga amushuza erhi: «Cici cirhumire wakaliha okungan’aho?» 5 Yônà arhenga muli cirya cishagala, aciyungulira ebushoshôkero bw’izûba, ayûbakayo ecifumba, adêkerera, ali­ngûza ebyâbà omu cishagala. 6 Okuhandi, Nnâmahanga àmumezaho olubonobono, lwakula, lwakâmujirira ecihôho, lwakâmucikirira omu malibuko. Yônà asîma bwenêne olwo lubonobono. 7 Ci kwône erhi bugendica sêzi, lukula àrha­nda, Nnâmahanga àgeza shumbwe muli lulya lubonobono, lwanaciyûma. 8 E­rhi izûba lishoshôka, Nyamuzinda azûsa empûsi yâyôca, lirya izûba lyabasha­ kwo Yônà, okuhandi ajogonokerwa. Kandi acîfinja olufu, àderha, erhi: «Aye! Okufa kwo kukulu aha kulama ntya». 9 Nnâmahanga àmushuza, erhi: «Cankarhuma wadwîra omu nda nk’ibiri, olwo lubonobono obêrîre burhe, ka lwâwe?» Naye, erhi: «Yagirwa, kurhi ntankaba burhe mâshi!» 10 Nnâmahanga ashubîrira, amubwîra, erhi: «W’oyu, olubonobono orhakoleraga, orhanaluyuhiriraga, luli lwakuvuna, budufu buguma lwàmeraga, budufu buguma lwàyumire. 11 Nani nie obwinage oku ntankafà mungo kuli Ninive, ecishagala cinene cirimwo bihumbi igana na makumi abirhi, ciru na kulusha, ga bantu barhishi okulyo kwâbo, barhishi okulembe kwâbo, cirimwo n’abuso bw’ebintu!»

Jona/Jonah 4: 1 

וַיֵּ֥רַע אֶל־יֹונָ֖ה רָעָ֣ה גְדֹולָ֑ה וַיִּ֖חַר לֹֽו׃ 2וַיִּתְפַּלֵּ֨ל אֶל־יְהוָ֜ה וַיֹּאמַ֗ר אָנָּ֤ה יְהוָה֙ הֲלֹוא־זֶ֣ה דְבָרִ֗י עַד־הֱיֹותִי֙ עַל־אַדְמָתִ֔י עַל־כֵּ֥ן קִדַּ֖מְתִּי לִבְרֹ֣חַ תַּרְשִׁ֑ישָׁה כִּ֣י יָדַ֗עְתִּי כִּ֤י אַתָּה֙ אֵֽל־חַנּ֣וּן וְרַח֔וּם אֶ֤רֶךְ אַפַּ֨יִם֙ וְרַב־חֶ֔סֶד וְנִחָ֖ם עַל־הָרָעָֽה׃ 3וְעַתָּ֣ה יְהוָ֔ה קַח־נָ֥א אֶת־נַפְשִׁ֖י מִמֶּ֑נִּי כִּ֛י טֹ֥וב מֹותִ֖י מֵחַיָּֽי׃ ס 4וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֔ה הַהֵיטֵ֖ב חָ֥רָה לָֽךְ׃ 5וַיֵּצֵ֤א יֹונָה֙ מִן־הָעִ֔יר וַיֵּ֖שֶׁב מִקֶּ֣דֶם לָעִ֑יר וַיַּעַשׂ֩ לֹ֨ו שָׁ֜ם סֻכָּ֗ה וַיֵּ֤שֶׁב תַּחְתֶּ֨יהָ֙ בַּצֵּ֔ל עַ֚ד אֲשֶׁ֣ר יִרְאֶ֔ה מַה־יִּהְיֶ֖ה בָּעִֽיר׃ 6וַיְמַ֣ן יְהוָֽה־אֱ֠לֹהִים קִיקָיֹ֞ון וַיַּ֣עַל׀ מֵעַ֣ל לְיֹונָ֗ה לִֽהְיֹ֥ות צֵל֙ עַל־רֹאשֹׁ֔ו לְהַצִּ֥יל לֹ֖ו מֵרָֽעָתֹ֑ו וַיִּשְׂמַ֥ח יֹונָ֛ה עַל־הַקִּֽיקָיֹ֖ון שִׂמְחָ֥ה גְדֹולָֽה׃ 7וַיְמַ֤ן הָֽאֱלֹהִים֙ תֹּולַ֔עַת בַּעֲלֹ֥ות הַשַּׁ֖חַר לַֽמָּחֳרָ֑ת וַתַּ֥ךְ אֶת־הַקִּֽיקָיֹ֖ון וַיִּיבָֽשׁ׃ 8וַיְהִ֣י׀ כִּזְרֹ֣חַ הַשֶּׁ֗מֶשׁ וַיְמַ֨ן אֱלֹהִ֜ים ר֤וּחַ קָדִים֙ חֲרִישִׁ֔ית וַתַּ֥ךְ הַשֶּׁ֛מֶשׁ עַל־רֹ֥אשׁ יֹונָ֖ה וַיִּתְעַלָּ֑ף וַיִּשְׁאַ֤ל אֶת־נַפְשֹׁו֙ לָמ֔וּת וַיֹּ֕אמֶר טֹ֥וב מֹותִ֖י מֵחַיָּֽי׃ 9וַיֹּ֤אמֶר אֱלֹהִים֙ אֶל־יֹונָ֔ה הַהֵיטֵ֥ב חָרָֽה־לְךָ֖ עַל־הַקִּֽיקָיֹ֑ון וַיֹּ֕אמֶר הֵיטֵ֥ב חָֽרָה־לִ֖י עַד־מָֽוֶת׃ 10וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֔ה אַתָּ֥ה חַ֨סְתָּ֙ עַל־הַקִּ֣יקָיֹ֔ון אֲשֶׁ֛ר לֹא־עָמַ֥לְתָּ בֹּ֖ו וְלֹ֣א גִדַּלְתֹּ֑ו שֶׁבִּן־לַ֥יְלָה הָיָ֖ה וּבִן־לַ֥יְלָה אָבָֽד׃ 11וַֽאֲנִי֙ לֹ֣א אָח֔וּס עַל־נִינְוֵ֖ה הָעִ֣יר הַגְּדֹולָ֑ה אֲשֶׁ֣ר יֶשׁ־בָּ֡הּ הַרְבֵּה֩ מִֽשְׁתֵּים־עֶשְׂרֵ֨ה רִבֹּ֜ו אָדָ֗ם אֲשֶׁ֤ר לֹֽא־יָדַע֙ בֵּין־יְמִינֹ֣ו לִשְׂמֹאלֹ֔ו וּבְהֵמָ֖ה רַבָּֽה


 a1.3 : Yônà ayâsire bulya arhalisimire Nnâmahanga abere abantu b’e Ninive obwonjo. Obu bulêbi bwoshi bwalonza okurhuyigîriza oku ngasi muntu yeshi oyêmera Nnâmahanga n’okuciyuûnjuza ebyâha byâge, Nyamuzinda anamubêre obwonjo. Yônà yehe alimanyire mpu erhi ankaja eTarsisi, Nnâmahanga arhankacimubandana, arhankanacimurhuma mpu ajiyigîriza e Ninive. – «Tarsisi»; emw’Ahahebraniya kuli kuderha «ebuhero bw’igulu».

 b1.6 5-6: Abo bashâna bàkâgiharâmya ba-nyamuzinda b’obwihambi. Yônà, yeki, àkàgiharâmya Nyamuzinda w’okuli: Nyamubâho.

 c3.6 5-6 : Ebyo binwa birhuyêresire okurhashushana kwa bene Israheli barhaciyunjuzagya n’abantu b’e Ninive. Bohe baciyunjuzize amango bayumvagya enyigîrizo za Yônà. Okuyambala sunzu n’okuciîbwâlika omu luvu: cimanyiso ca buciyûnjuze.

Bibliya omu mashi gone: Ecitabu c’Omulêbi Yônà

JON – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

YÔNÀ יֹונָ֥ה

Enshokolezi

Ecitabu ca Yônà cimanyisa akalamo k’omulêbi Yônà wali mwabiranyi. Burhanzi alonza okuleka omukolo gwâge na buzinda avuga Nyamuzinda omunkwa bulya omukolo gwâge gwâgezire bwinja.

Eci citabu cilonza Yônà abè lwiganyo kuli Israheli walahiraga okuyunjuza omukolo gwâge gw’okuyigîriza amashanja g’abapagani Akanwa ka Nnâmahanga. Eci citabu cirhuyêresire muntu muguma waderhagwa Yônà, Nyamuzinda arhumaga mpu abè mwigîriza ornu cishagala cinene c’abapagani ciderhwa Ninive. Yônà alahira okujira ogwo mukolo.

Amashanja g’abapagani gayishihamagalwa na Nnâmahanga lyo gacungulwa. Ab’omu Ninive, abayishirhenga omu bugoma n’okuhungama ebyâha byâbo bali lwiganyo lw’amashanja g’abapagani gayishigalukira Nyamuzinda w’okuli.

Yônà agaywa na Nyamuzinda. Ci kwône amuhà olwiganyo lw’omurhi gumera n’okuyûma duba duba, lyo akengêra obwonjo bunene bwa Nnâmahanga.

EBIRIMWO

1. Okuhamagalwa kwa Yônà n’okushenga kwâge: cigabi 1-2

2. Okuhongoka kwa Ninive n’obwonjo bwa Nnamahanga: cigabi 3

3. Okuciduduma kwa Yônà n’ishuzo lya Nnâmahanga: cigabi 4

1

Yônà àrhenguha omukolo gwâge

1 Akanwa ka Nnâmahanga kànacirhindakwo Yônà mwene Amitayi, erhi: 2 «Yimuka, oje e Ninive, cishagala cinene, obabwîre oku obubî bwâbo bwahisire emunda ndi». 3 Yônà ayimuka, àgwârha enjira, y’okuyâkira Nnâmahanga erhali hofi, e Tarsisi. Anaciyandagalira e Yope, àbugâna obwârho bwaja e Tarsisi; abahyulira enjira, aja omu bwârho boshi nabo kuhika e Tarsisia, kulî na Nnâmahanga. 4 Ci Nnâmahanga azûsa omuhûsi n’omulaba munene omu nyanja, ciru obwârho bwalinzitwîkamwo. 5 Abashâna bagera­ mwo omusisi, ngasi muguma acikumba omuzimu w’emwâbo, bànarhogeza emishoko yâbo omu nyanja mpu lyo bayanguha. Ci larha wâni Yônà erhi anayandagalîre aha nteberhebe y’obwârho, agwishîre, aj’iro. 6 Omukulu w’o­ bwârho anacimuyegêra, amuzûsa, amubwîra erhi: «Cirhumire ogweshîre? Zûka, ocîkumbe Nyamuzinda wâweb. Nkaba Nyamuzinda arhukengêra, rhu­rhagifa.» 7 Okubundi bàbwirana, mpu: «Rhuyeshe ecigole, lyo rhumanya ndi odwîrhe obu buhanya. Bàyesha ecigole, n’ecigole cagwârha Yônà. 8 Okubundi bàmubwîra, mpu: «Rhubwîre ihanja lici olikwo, ngahi warhenga, oli wa ngahi, oli wa mutala muci?» Anacibashuza, erhi: 9 «Ndi Muyahudi, Nyamuzinda mparâmya, Lulema w’empingu n’igulu, owalemaga enyanja n’obudaka.»

10 Aho, abashâna bayôboha, bamudôsa, mpu: «Bici cbyo wajizire!» Balikola bamanyire oku kuyâka ajayâka Nyamuzinda, bulya àli erhi amabarhondêreza emyanzi yâge. 11 Bàmudôsa, mpu: «Kurhi rhwakujiraga obwo lyo eyi nyanja e­rhûla?» Bulya amîshi gàlikola gali gayimukanana kulusha. 12 Abashuza, erhi: «Muntôle, munkwêbe omu nyanja, lyo enyanja erhûza. Bulya mmanyire oku nie ntumire ogu mulaba munene gwazûka.» 13 Abashâna bavugama obwârho mpu baje oku burhambi; ci kwabà kurhamira busha, bulya enyanja erhazigaga bayîsa, emivumba yaluga kulusha. 14 Okubundi bashenga Nyamuzinda, bade­rha, mpu: «Waliha Nyamuzinda, kurhi rhwankafulumuka olufu-nyanja rhule­kifa enyanya ly’oyu muntu! Orharhubarhuzagya empanga nyêru-kwêru, bulya wene, we Nyamuzinda, oku olonzize kwo onajira.» 15 Bàgwârha Yônà, bamu­ kwêba omu nyanja, okuhandi enyanja yarhûza. 16 Abo bantu banacirhungwa n’obwôba embere za Nyamuzinda, bamurherekêra enterekêro banahiga emi­gabo.

2

Yônà àcunguka

1 Nnâmahanga ànacirhuma omufi munênênè, amirangusa Yônà. Yônà àjira nsiku isharhu na madufu asharhu omu nda y’enfi. 2 Mw’eyo nda y’enfi, Yônà ayakûza Nnâmahanga Nyamuzinda wâge, àderha, erhi:

3 «Amango nalihanyagire, nayakûzize Nyamuzinda, ananshuza. Amango nali ekuzimu, nayakûzize, wanayumva izù lyâni.

4 Walinkwêbire omu ntuli, omu muhengere gw’enyanja, emivumba y’enya­nja yàlingosire. Emilala yâwe yoshi n’endimi zâwe byanyandagalira­kwo.

5 Go mango nadesire, nti: «Namarhenga omu masù gâwe, kurhigi nacilolêreze akà-Nyamuzinda kâwe kimâna?»

6 Amîshi galingosire kuhika emumiro, entuli yalingosire, emihulula y’erwîshi yalinfukafusire irhwe.

7 Emuhengere nalinyadagalîre, nahamikirwa ekuzimu. Ci kurhenga omu bulumba washubinyinamula, Nnâmahanga Nyamuzinda wâni.

8 Oku omurhima gwâni guli gwashûbuka nàkengêra Nyamuzinda, n’omusengero gwâni gwahika emunda oli, omu burhwâli bwâwe bwi­mâna.

9 Bala barherekêra abazimu, bone bacihegeza iragi lyâbo.

10 Ci niehe kuyimba nâyimba omwishingo gwâni, nâyunjuliza ebiragâne nàkujirîre. Bulya we Nyakasane Muciza wâni.»

11 Buzinda Nnâmahanga arhegeka wanfi okugendishalira Yônà oku cikwi c’enyanja.

3

Ab’e Ninive bàciyûnjuza na Nyamuzinda àbababalira

1 Akanwa ka Nnâmahanga kanacirhindakwo Yônà obwa kabirhi, erhi: 2 «Yimuka, oje e Ninive, cishagala cinene, obabwîre ebi nîkubwîra.» 3 Yônà anaciyimuka, aja e Ninive nk’oku Nnâmahanga analidesire. Oma­nyage oku Ninive ali munene: olurhali lugendo lwa nsiku isharhu lurhankarhumire omuntu amuyûsa amugeramwo. 4 Yônà anacihira njira, alambagira omulegerege gwoshi. Akajahamagaza n’okuderha, erhi: «Hacisigîre nsiku ma­kumi ani, Ninive ahongoke.» 5 Engabo ya Ninive yanaciyemêra Nnâmahanga, yahuluza n’okulâlika okucîshalisa, yanayambala sunzu, kurhenga oku mukulu kuhika oku murho. 6 Omwanzi gwahikakwo mwâmi w’e Ninive, azikûka oku ntebe yâge, ahogola ecishâli câge, acîbwîka zunzu, acîbwâlika n’omu luvuc. 7 Okuhandi balâlika muli Ninive yeshi, oku irhegeko lya mwâmi haguma n’aba­rhambo, mpu: «Abantu boshi, n’ebintu ntâye okozagye amîshi erhi biryo eka­nwa. 8 Muyambale sunzu, muharâmye munashenge Nyamuzinda obwonjo oku byâha binyu, muleke okuhimba kwinyu kubî, muleke ebigalugalu by’amaboko ginyu. 9 Ndi omanyire erhi Nnâmahanga arhankashukira ashube okuboko, aleke obukunizi bwâge arhuyôkole?» 10 Nnâmahanga àbona oku badwîrhe batabataba mpu lyo bahindula engeso zâbo. Lero ashukira, arhacibarhumiraga obuhanya àli amahiga oku âbarhumira.

4

Ecifufu ca Yônà n’ishuzo lya Nyamuzinda 1 Erhi Nnâmahanga àba amâbabalira Ninive, ebyo byashologorha Yônà hofi kucîniga n’oburhe. 2 Anaciyakûza, erhi: «Ntarhenga omu iderhero, waliba! K’arhali birya nàderhaga erhi nciri omu cibugo cirhu ebi! Co càna­rhumaga ncîlibirhira kuhika e Tarsisi, bulya nàlinyôsire mmanyire oku we Nyamuzinda w’obwonjo n’ow’olukogo, orharukûza, we mugale mwimâna, Orhakwirirwa bubî. 3 Mâshi Yagirwa, mpêka buno, yanka guno mûka, bulya olufu lwo lukulu aha kalamo emwâni buno». 4 Nnâmahanga amushuza erhi: «Cici cirhumire wakaliha okungan’aho?» 5 Yônà arhenga muli cirya cishagala, aciyungulira ebushoshôkero bw’izûba, ayûbakayo ecifumba, adêkerera, ali­ngûza ebyâbà omu cishagala. 6 Okuhandi, Nnâmahanga àmumezaho olubonobono, lwakula, lwakâmujirira ecihôho, lwakâmucikirira omu malibuko. Yônà asîma bwenêne olwo lubonobono. 7 Ci kwône erhi bugendica sêzi, lukula àrha­nda, Nnâmahanga àgeza shumbwe muli lulya lubonobono, lwanaciyûma. 8 E­rhi izûba lishoshôka, Nyamuzinda azûsa empûsi yâyôca, lirya izûba lyabasha­ kwo Yônà, okuhandi ajogonokerwa. Kandi acîfinja olufu, àderha, erhi: «Aye! Okufa kwo kukulu aha kulama ntya». 9 Nnâmahanga àmushuza, erhi: «Cankarhuma wadwîra omu nda nk’ibiri, olwo lubonobono obêrîre burhe, ka lwâwe?» Naye, erhi: «Yagirwa, kurhi ntankaba burhe mâshi!» 10 Nnâmahanga ashubîrira, amubwîra, erhi: «W’oyu, olubonobono orhakoleraga, orhanaluyuhiriraga, luli lwakuvuna, budufu buguma lwàmeraga, budufu buguma lwàyumire. 11 Nani nie obwinage oku ntankafà mungo kuli Ninive, ecishagala cinene cirimwo bihumbi igana na makumi abirhi, ciru na kulusha, ga bantu barhishi okulyo kwâbo, barhishi okulembe kwâbo, cirimwo n’abuso bw’ebintu!»


 a1.3 Yônà ayâsire bulya arhalisimire Nnâmahanga abere abantu b’e Ninive obwonjo. Obu bulêbi bwoshi bwalonza okurhuyigîriza oku ngasi muntu yeshi oyêmera Nnâmahanga n’okuciyuûnjuza ebyâha byâge, Nyamuzinda anamubêre obwonjo. Yônà yehe alimanyire mpu erhi ankaja eTarsisi, Nnâmahanga arhankacimubandana, arhankanacimurhuma mpu ajiyigîriza e Ninive. – «Tarsisi»; emw’Ahahebraniya kuli kuderha «ebuhero bw’igulu».

 b1.6 5-6: Abo bashâna bàkâgiharâmya ba-nyamuzinda b’obwihambi. Yônà, yeki, àkàgiharâmya Nyamuzinda w’okuli: Nyamubâho.

 c3.6 5-6 : Ebyo binwa birhuyêresire okurhashushana kwa bene Israheli barhaciyunjuzagya n’abantu b’e Ninive. Bohe baciyunjuzize amango bayumvagya enyigîrizo za Yônà. Okuyambala sunwu n’okucibwâlika omu luvu: buciyunjuze…

Bibliya omu mashi: Omulêbi Abudiya mashi na cihebraniya lulimi lwa Mwami. Bible en mashi: Abdias mashi-hébreu

OBA – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

ABUDIYA עֹֽבַדְיָ֑ה

Enshokolezi

Ecitabu ca Abudiya co cisungunu bwenene omu bitabu by’abalêbi. Obulêbi bwa Abudiya bwabire omu njira ibirhi: okuhanwa kwa Edomu n’olusiku lwa Nyamubâho, lusiku lsraheli acîhôla kuli Edomu.

Edomu alinda oku Yeruzalemu ashâbûka lyo arhêra Yuda, lyo arhôla ebirugu n’obugale bw’ecihugo. Ntyo rhwanahashiderha oku eci citabu cayandikagwa amango Yeruzalemu akagilibuzibwa na Edomu.

EBIRIMWO

1. Okuhanwa kwa Edomu: mulongo 1-18

2. Obukuze bwa Israheli: mulongo 19-21

1

lzîno ly’ecitabu

1 Okubonekerwa kwa Abudiya e Edomu. Nàyumvîrhe akanwa ka Nyaka­sane, omuganda alirhumire omu mashanja, erhi: «Kanya oku ntondo, rhugeze olu lubaga mwo omusisi».

Akanwa kuli Edomu

Ntya kwo Nyakasane adesire: 2 «K’obwîne oku nàkujizire munyi omu mashanja, wangayire bwenêne!a 3 Obucîbone bwâwe bwakurhebire, we bà omu lwâla, we jira amalunga cirâlo câwe, we derhera emurhima, erhi: «Lero ndi wakampira oku idaho?» 4 Amango wakaderha mpu wazukiriza nka nyunda, erhi amango wakaderha mpu wahira ecirâlo câwe emalunga, nanakumanulayo, kwo Nyakasane adesire.

Okuherêrekezibwa kwa Edomu

5 Erhi ebisbambo byankakuyishira, nisi erhi ababisha bankakurhêra budu­fu, ka barhankakunyaga ebi banalonzize? Nisi kandi erhi abahumbûza b’emizabibu bankakuhikira omu lukoma lwâwe, ka bankakulekera­ mwo ebirhali bihadu bisungunu byonene?

Oku bakunyazirage wani! 6 Oku Ezau bamushokwîrage ebyâge byoshi! 7 Abîra bâwe bakuyongolosire banakuyeshera omukanga, aba mwahumi­raga haguma badwîrhe bakuhurana, mpu: «Arhacigwerhi nda na mugongo!b»

8 Ka muli ago mango ntâshokôle Edomu abagulac bâge n’abanya-buke­ngere b’oku ntondo ya Ezau? Kwo Nyakasane adesire. 9 Temani we, entwâli zâwe zâgwarhwa n’omusisi, lyo ngasi muntu arhenga oku ntondo ya Ezau.

Obubî bwa Edomu

10 Enshombo wagwerhe kuli mulumuna wawe Yakobo y’okumuniga, ebyo byoshi byâkubumba nshonyi onaherêrekere lwoshi. 11 Amango wàli ocìyugwîre, olusiku ababisha bahêka ebyage byoshi, ama­ngo abalalwe bàyikiriraga emwâge banayôca Yeruzalcmu, nâwe kwo wàli nka wa muli bo! 12 Orhacîshingaga amango obubanya buli aha mwa mulumana wâwe! Orha­shekeraga bene Yuda amango obuhanya bubayishire! Orhatwaga o­rhugani olusiku lubî! 13 Orhayikiriraga omu lubaga lwâni olusiku obuhanya buli omu nyumpa zâbo. Amango okabona obuhanya bubayishire, orhacìshingaga? 14 Orhabashokôlaga olusiku lw’obubanya! Orhajagilingira abâyâka aha ma­shango g’enjira mpu obanige! Orhahânaga abacizîne olusiku lw’obuha­nya! 15 Bulya olusiku Nyakasaned ahana amashanja Iuli hofi; oku wàjizire kwo nâwe wâjirirwe: ebijiro byâwe byâkugalukira! Orharhôlaga obuhirhi bwâbo amango bali omu malibuko.

Olusiku lwa Nyakasane, Israheli àcîhôla kuli Edomu

16 Neci nka kulya wanywêrîree oku ntondo yâni ntagatifu, amashanja goshi gânywa buzira kurhamûka: bânywa banayigurhe, banayôrha nk’oku barhasagiyôrha bundi! 17 Ci kwône oku ntondo ya Siyoni kwayishibà abàfumire, hayishibà hanlu hatagatifu, n’enyumpa ya Yakobo yâyishinyaga abàyinyazire! 18 Enyumpa ya Yakobo gwâyishibà muliro, eya Yozefu yâyishibà ngulumi­ra, eya Ezau, yâyishibà ya buligo. Ezo nyumpa zombi, eya Yakobo n’eya Yozefu, zadûlika enyumpa ya Ezau muliro zinayisingônole, na ntâye warhengemwo! Nyakasane akudesire!

Ecihugo cihyahya c’Israheli

19 Abantu b’e Negebu, bânayanke entondo ya Ezau, ab’Emuhengere banayanke ishwa ly’Abafilistini, banayanke ecihugo ca Efrayimu n’eca Samâriya, na Benyamini ayanke ecihugo ca Galadi. 20 Abakage b’omu buso bw’abana b’Israheli, bânayanke ecihugo ca Kanani kuhika e Sarepta, n’abakage b’e Yeruzalemu balie Safaradi banayanke emirhundu y’e Negebu. 21 Bânayinamuke nka ntwâli, oku ntondo ya Siyoni, mpu batwîre entondo ya Ezau olubanja, na Nyakasane âyishigandâza.

Obadja/Obadiah 1: 1  חֲזֹ֖ון עֹֽבַדְיָ֑ה כֹּֽה־אָמַר֩ אֲדֹנָ֨י יְהוִ֜ה לֶאֱדֹ֗ום שְׁמוּעָ֨ה שָׁמַ֜עְנוּ מֵאֵ֤ת יְהוָה֙ וְצִיר֙ בַּגֹּויִ֣ם שֻׁלָּ֔ח ק֛וּמוּ וְנָק֥וּמָה עָלֶ֖יהָ לַמִּלְחָמָֽה׃ 2הִנֵּ֥ה קָטֹ֛ן נְתַתִּ֖יךָ בַּגֹּויִ֑ם בָּז֥וּי אַתָּ֖ה מְאֹֽד׃ 3זְדֹ֤ון לִבְּךָ֙ הִשִּׁיאֶ֔ךָ שֹׁכְנִ֥י בְחַגְוֵי־סֶּ֖לַע מְרֹ֣ום שִׁבְתֹּ֑ו אֹמֵ֣ר בְּלִבֹּ֔ו מִ֥י יֹורִדֵ֖נִי אָֽרֶץ׃ 4אִם־תַּגְבִּ֣יהַּ כַּנֶּ֔שֶׁר וְאִם־בֵּ֥ין כֹּֽוכָבִ֖ים שִׂ֣ים קִנֶּ֑ךָ מִשָּׁ֥ם אֹורִֽידְךָ֖ נְאֻם־יְהוָֽה׃ 5אִם־גַּנָּבִ֤ים בָּאֽוּ־לְךָ֙ אִם־שֹׁ֣ודְדֵי לַ֔יְלָה אֵ֣יךְ נִדְמֵ֔יתָה הֲלֹ֥וא יִגְנְב֖וּ דַּיָּ֑ם אִם־בֹּֽצְרִים֙ בָּ֣אוּ לָ֔ךְ הֲלֹ֖וא יַשְׁאִ֥ירוּ עֹלֵלֹֽות׃ 6אֵ֚יךְ נֶחְפְּשׂ֣וּ עֵשָׂ֔ו נִבְע֖וּ מַצְפֻּנָֽיו׃ 7עַֽד־הַגְּב֣וּל שִׁלְּח֗וּךָ כֹּ֚ל אַנְשֵׁ֣י בְרִיתֶ֔ךָ הִשִּׁיא֛וּךָ יָכְל֥וּ לְךָ֖ אַנְשֵׁ֣י שְׁלֹמֶ֑ךָ לַחְמְךָ֗ יָשִׂ֤ימוּ מָזֹור֙ תַּחְתֶּ֔יךָ אֵ֥ין תְּבוּנָ֖ה בֹּֽו׃ 8הֲלֹ֛וא בַּיֹּ֥ום הַה֖וּא נְאֻם יְהוָ֑ה וְהַאֲבַדְתִּ֤י חֲכָמִים֙ מֵֽאֱדֹ֔ום וּתְבוּנָ֖ה מֵהַ֥ר עֵשָֽׂו׃ 9וְחַתּ֥וּ גִבֹּורֶ֖יךָ תֵּימָ֑ן לְמַ֧עַן יִכָּֽרֶת־אִ֛ישׁ מֵהַ֥ר עֵשָׂ֖ו מִקָּֽטֶל׃ 10מֵחֲמַ֛ס אָחִ֥יךָ יַעֲקֹ֖ב תְּכַסְּךָ֣ בוּשָׁ֑ה וְנִכְרַ֖תָּ לְעֹולָֽם׃ 11בְּיֹום֙ עֲמָֽדְךָ֣ מִנֶּ֔גֶד בְּיֹ֛ום שְׁבֹ֥ות זָרִ֖ים חֵילֹ֑ו וְנָכְרִ֞ים בָּ֣אוּ שַׁעֲרֹו וְעַל־יְרוּשָׁלִַ֨ם֙ יַדּ֣וּ גֹורָ֔ל גַּם־אַתָּ֖ה כְּאַחַ֥ד מֵהֶֽם׃ 12וְאַל־תֵּ֤רֶא בְיֹום־אָחִ֨יךָ֙ בְּיֹ֣ום נָכְרֹ֔ו וְאַל־תִּשְׂמַ֥ח לִבְנֵֽי־יְהוּדָ֖ה בְּיֹ֣ום אָבְדָ֑ם וְאַל־תַּגְדֵּ֥ל פִּ֖יךָ בְּיֹ֥ום צָרָֽה׃ 13אַל־תָּבֹ֤וא בְשַֽׁעַר־עַמִּי֙ בְּיֹ֣ום אֵידָ֔ם אַל־תֵּ֧רֶא גַם־אַתָּ֛ה בְּרָעָתֹ֖ו בְּיֹ֣ום אֵידֹ֑ו וְאַל־תִּשְׁלַ֥חְנָה בְחֵילֹ֖ו בְּיֹ֥ום אֵידֹֽו׃ 14וְאַֽל־תַּעֲמֹד֙ עַל־הַפֶּ֔רֶק לְהַכְרִ֖ית אֶת־פְּלִיטָ֑יו וְאַל־תַּסְגֵּ֥ר שְׂרִידָ֖יו בְּיֹ֥ום צָרָֽה׃ 15כִּֽי־קָרֹ֥וב יֹום־יְהוָ֖ה עַל־כָּל־הַגֹּויִ֑ם כַּאֲשֶׁ֤ר עָשִׂ֨יתָ֙ יֵעָ֣שֶׂה לָּ֔ךְ גְּמֻלְךָ֖ יָשׁ֥וּב בְּרֹאשֶֽׁךָ׃ 16כִּ֗י כַּֽאֲשֶׁ֤ר שְׁתִיתֶם֙ עַל־הַ֣ר קָדְשִׁ֔י יִשְׁתּ֥וּ כָֽל־הַגֹּויִ֖ם תָּמִ֑יד וְשָׁת֣וּ וְלָע֔וּ וְהָי֖וּ כְּלֹ֥וא הָיֽוּ׃ 17וּבְהַ֥ר צִיֹּ֛ון תִּהְיֶ֥ה פְלֵיטָ֖ה וְהָ֣יָה קֹ֑דֶשׁ וְיָֽרְשׁוּ֙ בֵּ֣ית יַֽעֲקֹ֔ב אֵ֖ת מֹורָֽשֵׁיהֶם׃ 18וְהָיָה֩ בֵית־יַעֲקֹ֨ב אֵ֜שׁ וּבֵ֧ית יֹוסֵ֣ף לֶהָבָ֗ה וּבֵ֤ית עֵשָׂו֙ לְקַ֔שׁ וְדָלְק֥וּ בָהֶ֖ם וַאֲכָל֑וּם וְלֹֽא־יִֽהְיֶ֤ה שָׂרִיד֙ לְבֵ֣ית עֵשָׂ֔ו כִּ֥י יְהוָ֖ה דִּבֵּֽר׃ 19וְיָרְשׁ֨וּ הַנֶּ֜גֶב אֶת־הַ֣ר עֵשָׂ֗ו וְהַשְּׁפֵלָה֙ אֶת־פְּלִשְׁתִּ֔ים וְיָרְשׁוּ֙ אֶת־שְׂדֵ֣ה אֶפְרַ֔יִם וְאֵ֖ת שְׂדֵ֣ה שֹׁמְרֹ֑ון וּבִנְיָמִ֖ן אֶת־הַגִּלְעָֽד׃ 20וְגָלֻ֣ת הַֽחֵל־הַ֠זֶּה לִבְנֵ֨י יִשְׂרָאֵ֤ל אֲשֶֽׁר־כְּנַעֲנִים֙ עַד־צָ֣רְפַ֔ת וְגָלֻ֥ת יְרוּשָׁלִַ֖ם אֲשֶׁ֣ר בִּסְפָרַ֑ד יִֽרְשׁ֕וּ אֵ֖ת עָרֵ֥י הַנֶּֽגֶב׃ 21וְעָל֤וּ מֹֽושִׁעִים֙ בְּהַ֣ר צִיֹּ֔ון לִשְׁפֹּ֖ט אֶת־הַ֣ר עֵשָׂ֑ו וְהָיְתָ֥ה לַֽיהוָ֖ה הַמְּלוּכָֽה


 a1.2 : Olole obulêbi bwa Yeremiya: 49, 7-22.

 b1.7 : Omulongo gwa 6 n’ogwa 7 erhuhugulire oku Edomu ashâbagwa kulusha olugero. Ebisha­mbo byamulikwo birhamusigizagya ehibuka.

 c1.8 : Omu mango ga mîra bwenêne, ecihugo c’e Edomu calijire irenge bwenêne hulya kuba càli­ mwo bagula banji.

 d1.15 : Olusiku lwa Nyakasane lwo lusiku Nnâmahanga atwîra amashanja olubanja, lwo lusiku Iuzinda lw’amashanja goshi g’en’igulu.

 e1.16 : Nka kulya wanywaga: kwo kuderha nka kulya wahanagwa.

Bibliya omu mashi: Omulêbi Abudiya mashi gone

OBA – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

ABUDIYA עֹֽבַדְיָ֑ה

Enshokolezi

Ecitabu ca Abudiya co cisungunu bwenene omu bitabu by’abalêbi. Obulêbi bwa Abudiya bwabire omu njira ibirhi: okuhanwa kwa Edomu n’olusiku lwa Nyamubâho, lusiku lsraheli acîhôla kuli Edomu.

Edomu alinda oku Yeruzalemu ashâbûka lyo arhêra Yuda, lyo arhôla ebirugu n’obugale bw’ecihugo. Ntyo rhwanahashiderha oku eci citabu cayandikagwa amango Yeruzalemu akagilibuzibwa na Edomu.

EBIRIMWO

1. Okuhanwa kwa Edomu: mulongo 1-18

2. Obukuze bwa Israheli: mulongo 19-21

1

lzino ly’ecitabu

1 Okubonekerwa kwa Abudiya e Edomu. Nàyumvîrhe akanwa ka Nyaka­sane, omuganda alirhumire omu mashanja, erhi: «Kanya oku ntondo, rhugeze olu lubaga mwo omusisi».

Akanwa kuli Edomu

Ntya kwo Nyakasane adesire: 2 «K’obwîne oku nàkujizire munyi omu mashanja, wangayire bwenêne!a 3 Obucîbone bwâwe bwakurhebire, we bà omu lwâla, we jira amalunga cirâlo câwe, we derhera emurhima, erhi: «Lero ndi wakampira oku idaho?» 4 Amango wakaderha mpu wazukiriza nka nyunda, erhi amango wakaderha mpu wahira ecirâlo câwe emalunga, nanakumanulayo, kwo Nyakasane adesire.

Okuherêrekezibwa kwa Edomu

5 Erhi ebisbambo byankakuyishira, nisi erhi ababisha bankakurhêra budu­fu, ka barhankakunyaga ebi banalonzize? Nisi kandi erhi abahumbûza b’emizabibu bankakuhikira omu lukoma lwâwe, ka bankakulekera­ mwo ebirhali bihadu bisungunu byonene?

Oku bakunyazirage wani! 6 Oku Ezau bamushokwîrage ebyâge byoshi! 7 Abîra bâwe bakuyongolosire banakuyeshera omukanga, aba mwahumi­raga haguma badwîrhe bakuhurana, mpu: «Arhacigwerhi nda na mugongo!b»

8 Ka muli ago mango ntâshokôle Edomu abagulac bâge n’abanya-buke­ngere b’oku ntondo ya Ezau? Kwo Nyakasane adesire. 9 Temani we, entwâli zâwe zâgwarhwa n’omusisi, lyo ngasi muntu arhenga oku ntondo ya Ezau.

Obubî bwa Edomu

10 Enshombo wagwerhe kuli mulumuna wawe Yakobo y’okumuniga, ebyo byoshi byâkubumba nshonyi onaherêrekere lwoshi. 11 Amango wàli ocìyugwîre, olusiku ababisha bahêka ebyage byoshi, ama­ngo abalalwe bàyikiriraga emwâge banayôca Yeruzalcmu, nâwe kwo wàli nka wa muli bo! 12 Orhacîshingaga amango obubanya buli aha mwa mulumana wâwe! Orha­shekeraga bene Yuda amango obuhanya bubayishire! Orhatwaga o­rhugani olusiku lubî! 13 Orhayikiriraga omu lubaga lwâni olusiku obuhanya buli omu nyumpa zâbo. Amango okabona obuhanya bubayishire, orhacìshingaga? 14 Orhabashokôlaga olusiku lw’obubanya! Orhajagilingira abâyâka aha ma­shango g’enjira mpu obanige! Orhahânaga abacizîne olusiku lw’obuha­nya! 15 Bulya olusiku Nyakasaned ahana amashanja Iuli hofi; oku wàjizire kwo nâwe wâjirirwe: ebijiro byâwe byâkugalukira! Orharhôlaga obuhirhi bwâbo amango bali omu malibuko.

Olusiku lwa Nyakasane, Israheli àcihôla kuli Edomu

16 Neci nka kulya wanywêrîree oku ntondo yâni ntagatifu, amashanja goshi gânywa buzira kurhamûka: bânywa banayigurhe, banayôrha nk’oku barhasagiyôrha bundi! 17 Ci kwône oku ntondo ya Siyoni kwayishibà abàfumire, hayishibà hanlu hatagatifu, n’enyumpa ya Yakobo yâyishinyaga abàyinyazire! 18 Enyumpa ya Yakobo gwâyishibà muliro, eya Yozefu yâyishibà ngulumi­ra, eya Ezau, yâyishibà ya buligo. Ezo nyumpa zombi, eya Yakobo n’eya Yozefu, zadûlika enyumpa ya Ezau muliro zinayisingônole, na ntâye warhengemwo! Nyakasane akudesire!

Ecihugo cihyahya c’Israheli

19 Abantu b’e Negebu, bânayanke entondo ya Ezau, ab’Emuhengere banayanke ishwa ly’Abafilistini, banayanke ecihugo ca Efrayimu n’eca Samâriya, na Benyamini ayanke ecihugo ca Galadi. 20 Abakage b’omu buso bw’abana b’Israheli, bânayanke ecihugo ca Kanani kuhika e Sarepta, n’abakage b’e Yeruzalemu balie Safaradi banayanke emirhundu y’e Negebu. 21 Bânayinamuke nka ntwâli, oku ntondo ya Siyoni, mpu batwîre entondo ya Ezau olubanja, na Nyakasane âyishigandâza.


 a1.2 : Olole obulêbi bwa Yeremiya: 49, 7-22.

 b1.7 : Omulongo gwa 6 n’ogwa 7 erhuhugulire oku Edomu ashâbagwa kulusha olugero. Ebisha­mbo byamulikwo birhamusigizagya ehibuka.

 c1.8 : Omu mango ga mîra bwenêne, ecihugo c’e Edomu calijire irenge bwenêne hulya kuba càli­ mwo bagula banji.

 d1.15 : Olusiku lwa Nyakasane lwo lusiku Nnâmahanga atwîra amashanja olubanja, lwo lusiku Iuzinda lw’amashanja goshi g’en’igulu.

 e1.16 : Nka kulya wanywaga: kwo kuderha nka kulya wahanagwa.

Bibliya omu mashi : Amosi citabu ca mulêbi Lulema ahûnyirmwo obushinganyanya

AMO – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

AMOS! עמוס

citabu Lungwe ahûnyiremwo abantu obushinganyanya

Enshokolezi

Amosi àli mungere embere arhondêre omukolo gw’obulêbi. Abàga omu cishagala c’e Tekowa, hofi n’olubibi lw’irungu ly’e Yuda (1,1), ci yehe arhàli mwana wa mulêbi. Nyakasane àcimwishoga erhi ali oku irango, ayâbwire, àmurhuma mpu ajiyigîriza omu bwâmi bw’ Israheli, e mwênè. Ci kwônene hisangi hitya hyône arhondire omukolo, àlibirhwakwo mpu arhenge omu Israheli.

Amosi ayigîrizagya amango ga Yerobwâmi wa kabirhi. Ago mango obwâmi bwa Israheli bwalijire enyanya bwenêne. Ci kwône obwo bugule bwàli bw’en’igulu. Abakulu b’ecihugo bakagilama omu bugale. Obwo bugale bwarhengaga omu kulyâlyanya n’omu kulibuza abakenyi bwenêne. Oburherekêre bwâbo burhàli bw’okuli. Obwo bworhere bwâbo bwagayisa Nyamuzinda bwenêne. Akalihira olugendo lubî lw’obugamba bwa Israheli: okushubuka, okulyâlyanya, okulangalira oburherekêre bw’obunywesi.

Nyamubâho, Mwâmi w’Igulu, ahana amashanja goshi; ayishihana Israheli bwenêne kulya kubà Nyamuzinda acishogaga ye, kumurhegesire abè mushinganyanya bwenêne omu bworhere bwâge. «Olusiku lwa Nyamubâho» lwayishibà lusiku lwa mwizimya mudârhi ci arhali lwa bulangashane. Olwihôlo lwayishibà ludârhi. Amosi amanyisa oku obulangalire ho buciri, oku iburha lya Yakobo n’oku basigire omu mulala gwa Yozefu. Israheli ayishigaluka omu bworhere bwâge burhanzi n’okuhâbwa akalamo kinja kashushîne n’ak’omu ishwa ly’amasima.

EBIRIMWO

1. Okutwîrwa olubanja kwa Israheli n’agandi mashanja: cigabi 1-2

2. Okurhondwa kwa Israheli: cigabi 3-6

3. Okubonekerwa karhanu: cigabi 7-8, 10

4. Israheli ayishishubizibwa omu bworhere bwâge burhanzi: cigabi 9, 11- 18

1

Izino ly’ecitabu

1 Ebinwa bya Amosi. muguma muli balungere b’e Tekowa, ebi àbwîne biyêrekire Israheli oku ngoma ya Oziyasia w’e Yuda, n’oku ngoma ya Yerobwâmi, mugala wa Yowasib, mwami w’Israheli, myâka ibirhi embere ama­ngo igulu lyageragamwo omusisi. 2 Anaciderha, erhi: «Nyamuzinda amakungulira e Siyoni, amayumvisa izm lyâge kurhenga e Yeruzalemu, obulambo bw’abangere bukola omu mishîbo, obusongerwe bwa Karmeli bwamâyûma».

I. Olubanja lw’amashanja gayegîre Israheli n’olwa Israheli yene

Damasi

3 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Oku mabî asharhu ga Damasi n’oku anic, nàhizire burhashubira nyuma! Kulya kuba bàtûntumire Galadi n’e­byûma baja bakulula. 4 Nkola nâdûlika muliro enyumpa ya Hazaheli, n’enyumpa za Ben-Hadadi zisingônoke. 5 Nâherêrekeza oli oku ntehe aha Bikeat-Avena n’oyîmire aha Bet-Edeni, n’olubaga lwa Aramu luhêkwe omu bujà e Kiri, ntyo kwo Nyakasane adesire.

Gaza na Filistiya

6 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Oku mabî asharhu ga Gaza n’oku ani, nàhizire burhashubira nyuma. Kuli kuba bàkundwire embaga zoshi, mpu bazihêke omu bujà e Edomu. 7 Nkola nadûlika muliro ebyôgo bya Gaza, bisingônoke n’enyumpa zâge. 8 Nâherêrekeza oli oku ntebe aha Ashidodi, n’oyîmire aha Askeloni, nâyêrekeza okuboko kwâni emunda Akorana ali, na ngasi hicisigire hya Bafilistini hiherêrekere hyoshi», ntyo kwo Nyakasane adesire.

Tiri na Fenisiya

9 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Oku mabî asharhu ga Tiri n’oku ani, nàhizire burhashubira nyuma! Kulya kuba bàhânyire embaga z’e Edomu omu bajà, buzira kukengêra ecihango ca bene wâbo. 10 Nkola nàlikira omuliro oku byôgo bya Tiri, gumuyôkere enyumpa.»

Edomu

11 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Oku mabî asharhu ga Edomu n’oku ani, nàhizire burhashubira nyuma! Kulya kuba àhivulwîre mwene wâbod n’engôrho, buzira, lukogo, abîka n’omujina gurhahwa, n’obumvu ensiku zoshi. 12 Nkola nâlìkira omuliro kuli Temani, gusingônole enyumpa za Bosra.»

Amoni

13 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Oku mabî asharhu ga bene Amoni n’oku ani, nàhizire burhashubira nyuma. Kulya kuba bàbwâgwire enda z’abakazi bali mazîmi b’e Galadi, mpu lyo bagalihya ecihugo câbo.. 14 Nkola nâyâkiza omuliro oku byôgo bya Raba, gusingônole enyumpa zâge, ebe ndûlù y’ebîrha, omu lusiku lw’okulwa, omu malibuko, olusiku lw’ecihûsi. 15 Na mwâmi wâbo ahêkwe bujà, ye haguma n’abarhambo bâge boshi», ntyo kwo Nyakasane adesire.

2

Mowabu

1 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Oku mabî asharhu ga Mowabu n’oku ani, nàhizire burhashubira nyuma. Kulya kuba bàyôcire, basirîza orhuvuha rhwa mwâmi w’e Edomu. 2 Nkola nalîkira omuliro kuli Mowabu, gusingônole enyumpa za Keriyoti, na Mowabu aherêrekere omu ntambala, omu ndûlù y’ebîrha, oku izù ly’omushekera. 3 Nâmuyirhira omwâmi, n’abarhambo bâge boshi mbatwe amagosi», ntyo kwo Nyakasane adesire.

Yuda

4 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Oku mabi àsharhu ga Yuda n’oku ani, nàhizire burhashubira nyuma. Kulya kuba bàkabulîre amarhegeko gâni barhanashimbaga ebinwa byâni,- kulya kuba bahabusire erhi bazimu bâbo barhuma, kulya bishe bâbo nabo bàjiraga. 5 Nkola nalîkira omuliro kuli Yuda, gusingônole enyumpa za Yeruzalemu.

Israheli

6 Ntya kwo Nyakasane adesire: «oku mabî asharhu g’Tsraheli n’oku ani, nàhizire burhashubira nyuma. Kulya kuba bàguzize omushinganyanya nsaranga n’omukenyi kugulu kwa nkwerho. 7 Kulya kuba banatûntume amarhwe g’abakenyi, n’okuhabula enjira z’aba­rho; kulya kuba omwanarhabana bo n’ishe banahamee munyere mugu­ma, mpu basherêze Izino lyâni. 8 Kulya kuba banagwîshire eburhambi bwa ngasi luhêrero oku myambalo barhôlaga cikinja, na bulya bananywe amanvu g’ababatwirîre olubanja omu mwa nyamuzinda wâbo. 9 N’obwo nàherêrekezagya Aba-Amoriti embere zâbo, omujûnja gwâbo gwàli nk’ogw’enshûngurhi n’emisi yâbo nka ya mwabira-njovu. Nàherêrekeza amalehe gâge enyanya, n’emizi yâge idako. 10 N’obwo nie nàmurhenzagya omu cihugo c’e Misiri, myâka makumi ani goshi ornw’irungu, erhi nie mmushokolîre, nti muyîmike omu cihugo c’Aba-Amoriti. 11 Nàcishoga abalêbi omu bagala binyu, n’abanya-ciragânef omu misole yi­nyu. Ka nywesire wâni bene lsraheli?» Kwo Nyakasane adesire. 12 «Mwagalinywesa abanya-ciragàne amanvu, n’abalêbi mwàbahanza; mpu: «Murhalêbaga». 13 Niehe nkolaga nammubamba oku idaho, kula engâlè babumbire mìha ya mihuli ya ngano eyorha aha eri. 14 Omubidu bwenêne abula oku âyâka, ciri-misi âbula oku acìgonyòla, n’e­ ntwali ebule oku yàcìciza. 15 Omulwi w’emiherho arhàbone nsimikiro, omulibisi mukulu ntaho âyâki­ra, na nn’eciterusi arhâcire. 16 N’entwâli kulusha abandi yâyâka erhanayambirhi olwo lusiku», kwo Nya­ kasane adesire ntyo.

3

II. Nyakasane ahana Israheli

Okucishogwa n’obuhane

1 Yumvi aka kanwa Nyakasane ambwîzire, wâni bene lsraheli, ninyu muli milala narhenzagya omu cihugo c’e Misiri. 2 «Mwenene nàmanyire omu milala yoshi y’igulu, co cârhuma nammurha­ngula oku mabî ginyu goshi mwàkozireg.

Nyamuzinda amâderha, omulêbi arhankahulika

3 Ka bantu babirhi banacîgoshôle mpu babalama haguma barhanakulâlira­ga? 4 K’omwana w’entale analûmbire emwîna arhanahîrwe bici? K’entale enalûmbire emuzirhu erhanabwîne omunyama?  5 K’akanyunyi kanagwe omu murhego buzira cambo cikakulwîremwo? K’akasirha kanacìfundikire obusha karhanagwasize? 6 K’omushekera gunabûhirwe omu lugo n’olubaga lubule kwayôboha? K’obuhanya bunaje omu cishagala arhanali Nyakasane obudwîrhe? 7 Okunali, Nyakasane Nyamuzinda arhajira ebi arhamanyisagya aba­rhumisi balêbi bâge, 8 Entale ekalûmba, ndi orhayôboha? Nyakasane Nyamuzinda amâderha, ndi wankabula bumanyisa emyanzi yâge?

Samâriya ahemuka anaherêrekera

9 Muhamagaze omu nyumpa z’e Asuru, n’omu ndâro z’e Misiri, muderhe: Mujire endêko oku ntondo. ya Samâriya, mulole isirhe liri mw’eci ci­shagala n’obulyâlya muli co! 10 Barhishi bushinganyanya, Nyakasane okudesire, bulyâlya na bushambo bwône omu nyumpa zâbo. 11 Co cirhumire Nyakasane Nyamuzinda aderha ntya: «Omushombanyi âgo­rha ecihugo; emisi ogwerhe bâyitwa n’ecihugo bacihagule.» 12 Ntya kwo Nyakasane adesire: «Nka kula omungere arhêsa rhugulu rhubirhi omu kanwa k’entale erhi luhande lw’irhwiri, kwo bâjira abana b’Israheli bali omu Samâriya, ba­lya babwarhîre eburhambi bw’encingo n’oku mushego gwâyo.»

Kuli Beteli n’enyumpa z’obulimbi

13 «Muyumve munarhonde enyumpa ya Yakobo, kwo Nyakasane Nyamuzi­nda w’Emirhwe adesire. 14 «Olusiku nahana Israheli oku mabî gâge, nâshangula empêro z’e Beteli, amahembe g’oluhêrero gâhenguka, garhogere oku idaho». 15 Nâshâba enyumpa z’empondo n’ez’ecanda; enyumpa z’amahembe g’e­njavu zahôngoka, na nyumpa nyinji ziherêrekere», kwo Nyakasane adesire.

4

Oku bakazi b’e Samâriya

1 Muyumve aka kanwa, mwe nkafu z’e Bashanih, mwe muli oku ntondo ya Sarnâriya, mwe mudwîrhe mwalibuza abazamba, mudwîrhe mwatûntuma abakenyi, mwe mudwîrhe mwabwîra bâbalo, mpu: «Lerhaga rhunywe!» 2 Nyakasane Nyamuzinda acigashira obutagatifu bwâge, erhi: «Okuli, e­nsiku zâmuyishira, ezi bâmmukululamwo mweshi kuhika oku muzi­nda-zinda nka kula enfi zigwârhwa oku lulobo. 3 Mwagera omu mirhule, ngasi muguma buhenà embere zâge, mugend’ikabulirwa omu Harmoni»; kwo Nyakasane adesire.

ldini ly’oburhebanyi

4 Mujàge e Beteli, mujire abyâha, muje e Gilgali, mujire ebyâha okulu­shire. Murherekêre enterekêro zinyu z’esêzi, n’olusiku lwa kasharhu muhâne entûlo zinyu. 5 Mukolêse engezo mpu nterekêro y’obukuze, muyimbize oku muliyirhûla n’omurhima gwoshi, mubûhe emishekera, bulya kwo musîma, wâni bene Isreheli. Kwo Nyakasane adesire. 6 «N’obwo nàbwîne nka nammushuka amîno omu bishagala binyu byoshi, nàmmuyîma omugati oku mwinyu kwoshi; murhanagalukaga emunda ndi, kwo Nyakasane adesire. 7 Nàmmuyîmire enkuba erhi kucisigire myezi isharhu musarûe, naniêsa e­nkuba oku lugo nàleka n’olundi, ishwa lirebe lyaniamwo enkuba, na lirebe lyàyûma lirya ntayiniêsagyamwo. 8 Bishagala bibirhi erhi bisharhu byajàga byahenânguka mpu bijihûna amiîshi emw’ecindi cihugo, n’enyôrha erhatwîke; murhanagalukaga emu­ nda ndi», kwo Nyakasane adesire. 9 «Nammuhizirekwo empûsi n’idûrhu nti bimmuyôce, nàyûmya n’amashwa n’enkoma zinyu, enzige zmmulya emburho n’emirhi; murhanagaluka­ ga emunda ndi», kwo Nyakasane adesire ntyo. 10 «Nàmmulìkirekwo mujagambo, mujagambo w’e Misiri, nanigûzize abana binyu n’engôrho, n’ago mango ebiterusi binyu byanyagwa, nàzûsa aka­bayo k’ecihando cinyu nti kammuyîhike; murhanagalukaga emunda ndi», kwo Nyakasane adesire. 11 «Nammutulikanya kulya Nyamuzinda àtulikanyagya Sodomo na Gomo­ra, mwàyôrha kula ecikalakala bayôkola eciko ciyôrha; murhanaga­lukaga emunda ndi!» kwo Nyakasane adesire. 12 Lolaga lero, wâni Israheli oku wâjira: Bulya nkola nâkujira ntyo, Isra­heli, lero, cirheganyagye okugaluka emunda Nyamuzinda wâwe ali.

Obukuze

13 Bulya ye wajiraga entondo àlema n’empiìsi, ye manyisa omuntu emihigo yage, ye jira omuceracera n’omwizimya, ye gera enyanya ly’igulu, Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe, lyo izîno lyâge.

5

Olwimbo lw’okulakira Israheli

1 Muyumve eci cinwa ndesire kuli mwe, ca kulaka, wâni nyumpa ya Israheli: 2 Ahirimire. arhanacizûke, mwâli w’Israheli! Atulamire oku idaho lyâge lyo na nênè, ntaye wamuzûsa. 3 Bulya ntya kwo Nyakasane Nyamuzinda abwîzire enyumpa y’Israheli: Olugo lwàkazagiheka bantu cihumbi oku matabâro, likola igana lyône lwâyôrhana, n’olwakazagiheka igana, likola lyaba ikumi lyône.

Buzira bucîyûnjuze, nta bucire.

4 Ntya kwo Nyakasane abwizire enyuma y’lsraheli: «Munnongereze, kandi mwàlamai. 5 Muleke Beteli, murhajâga e Gilgali murhagerega e Bersaba, bulya Gi­lgali àhêkwa bujà na Beteli ashandâla. 6 Mulonze Nyakasane kandi, mwâlama. Akaba nanga, âcîhunika nka muli­ro oku nyumpa ya Yozefu, âyisingânola, na ntaye wâyizimiza e Beteli. 7 Buhanya bwinyu, mwe mulenganya olubanja, mwe mukabulira obushi­nganyanya oku idaho.

Obukuze

8 Ye wajiraga eby’emalunga na Oriyona, ye hindula omwizimya mucêra­cêra n’omûshi budufu ziriri. Ye hamagala amîshi g’enyanja agasheshe oku idaho lyûmu. Izîno lyage Ye Nyakasane. 9 Ye shâba enyûbake bwinja, ye kundula olugo luzibuzibu.

Ennongwe

10 Mwe mushomba omucirânuzi mwinja aha kagombe, mwe murhabona oku muntu oderha buzira bulyâlya. 11 Akaba ntyo, bulya munatûntume omuzamba, munamuvurhise emburho y’aha kwâge, ezi nyumpa nyinjinja z’amabuye mwàyûbasire, mu­rhâcizibêramwo, olu lukoma lunagirîre, mwàrhwezire, murhanywe oku mamvu gâlwo. 12 Bulya mmanyire oku amabî ginyu gàli manji, n’ebyâha binyu biri binene. Mwe mulibuza omushinganyanya, mwe muja mwanyaga, mwe muku­mîra omukenyi oku lumvi. 13 Co cirhumire omuntu mwirhonzi acîhulikire mwa gano mango, bulya gali mango ga buhanya.

Mube n’omurhima nkana.

14 Mulonze aminja, muleke amabî, lyo mulama, na ntyo Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe âbà haguma ninyu, kulya munaderha. 15 Mushombe amabî, musime aminja, mutwe emmanja kwinja ekagombe; kwakanaba Nyakasane, Nyamuzinda w’Emirhwe, acibabalira Kasigwa wa Yozefu.

Obuhane buli hofi.

16 Co cirhumire Nyamuzinda adesire ntya, Nyakasane, Nyamuzinda w’Emi­rhwe, erhi: «Endûlu yâba ngasi hantu, bâderha omu ngasi njira, mpu: Yooh, Yooh!. Bâhamagala omuhinzi oku mishîbo, n’abalasi oku ndûlù. 17 Bâlaka omu nkoma zoshi, bulya nkola nagera ekarhî kâwe», kwo Nyakasane adesire ntyo.

Olusiku lwa Nyakasane

18 Buhanya bwâbo abadwirhe bacîfinja olusiku lwa Nyamuzinda: Lwâbà luci kuli mwe olusiku lwa Nyamuzinda? Gwâbà mwizimya, ci arhali mwîkala. 19 Lebe aderha mpu ayâka entale, agwe oku ngoromora: aderha mpu aje omu mwâge, agwarhirize oku cirhebo, igù limulume! 20 K’olusiku lwa Nyakasane gurhabe mwizimya ci arhali mwîkala? Gwâbà mwizimya ziriri.

Obukuze bw’embuga buli bwa busha.

21 «Nshomba ensiku nkulu zinyu, ntazibonakwo, nta musengero njira oku nsiku nkulu zinyu. 22 N’oli enterekêro zinyu munderhera ntazibonakwo, ntalonza entûlo zinyu, ciru ntakalola oku nterekêro zinyu z’ebimasha bishushagîre. 23 Ntenzâkwo olubî lw’enyimbo zâwe, ntalonza okuyumva ennanga zâwe! 24 Ci okutwa emmanja kwinja kuhulule nka mîshi, n’obushinganyanya nka kîshi karhagana. 25 Enterekêro n’entûlo, ka mwazimpire omu irungu mw’erya myâka maku­mi ani yoshi, wâni nyumpa y’lsraheli. 26 Muhêke Sakuto, mwâmi winyu, na Kevani, nyamuzinda winyu, bo bazi­mu mwacijìrîre. 27 Bulya nkola nammululiza kurhaluka e Damasi, kwo Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe adesire.

6

Abahwinja b’ensiku

1 Buhanya bwâbo abadwîrhe balimbira muli Siyoni, n’abali omu murhûla oku ntondo ya Samâriya, abo barhambo b’ishanja lirhanzi omu masha­nja, enyumpa y’Israheli eri yâbo. 2 Mugere e Kalne, mubone; kurhenga yo muje e Hamati, cishagala cikulu. Kandi muyandagalire e Gati omu Filistiya. Ka yo nyinja kulusha aga mâmi? K’ecihugo câbo co cinene kulusha ecinyu? 3 Mucikebirwe oku olusiku lw’obuhanya nyuma lwashubira, mwabiduhya okuyîmika obulyâlya. 4 Muvâmire bwinjinja, mudwîrhe mwalya abana-buzi b’obuso, amanina mwayankaga omu maruli. 5 Mudwîrhe mwayimbira olulanga, mudwîrhe mwajirisa enzihwa aka Dau­di. 6 Mudwîrhe mwanywêsa amanvu omu bikombe, mwacîshiga amavurha mi­nja minja, ci murhababîri n’okushâbûka kwa Yozefu. 7 Co cirhumire, buno mwe mukola mwashokolera abalulizibwa, omulimbo gw’abavâmire guhwe!

Obuhane bwadârhabala.

8 Nyakasane Nyamuzinda acîgashire yenene, kanwa ka Nyakasane Nyamuzinda w’Emìrhwe: «Ntakwîrirwa obucîbone bwa Yakobo, nsho­mba enyumpa zâge, nkola nâhana ecishagala n’ebirimwo byoshi, 9 n’omu nyumpa nguma, mukasigala bantu ikumi, banafe. 10 Hasigala basungunu bone b’okurhenza emirhumba omu nyumpa, na ba­kadôsa ociri embali omu nyumpa, mpu: «Muciri banga?» Ashuze, erhi: «Nanga, muhulike! Izîno lya Nyamuzinda lirhankaderhwa.» 11 Bulya mubwîne oku Nyakasane amârhegeka, oku buhashe bwâge, enyumpa nnene yamâhongoka, n’ensungunu yamâforhama. 12 K’ebiterusi binalibirhe oku mabuye, ka banahinge enyanya n’empanzi obu mwalenganyize olubanja, n’obushiganyanya mwabujira bululu? 13 Mudwîrhe mwacishingira Lo-Debari, mwakaziderha, mpu: «K’arhali misi yirhu yàrhuhâga Karnayimu?» 14 Akaba ntyo, wâni nyumpa y’Israheli, kwo Nyakasane adesire, nkolaga nâkulerhera ishanja lyâkulibuza, kurhenga aha luso lwa Hamati kuhika oku mugezi gwa Araba»j.

7

III. Okubonekerwa

Okubonekerwa kwa burhanzi: enzige

1 Lolagi ebi Nyakasane Nyamuzinda ànyeresire: Càli cirundo ca nzige, gala mango emishabuka emera, nzige nkulu, gala mango bamâyusitwa ebya mwami. 2 Zàlikola zajirya ngasi byasi biri omu cibugo byoshi, !ero nàderha, nti: «Mâshi, Nyakasane, babalira! Kurhi Yakobo acilama? Anarhohire bwenêne!» 3 Nyakasane ashukira, àderha, erhi: «Okwo kurhacibe».

Okubonekerwa kwa kabirhi: ecanda-ciri

4 Lolagi ebi Nyakasane Nyamuzinda anyeresire: Nyakasane Nyamuzinda ahamagala omuliro gw’okuhana, erhi gwamayôca orhubanda rhunene, erhi gukola gurhangire n’amalambo. 5 Lero nàderha, nti: «Mâshi, Nyakasane Nyamuzinda, shukira. Kurhi Ya­kobo acilama? Anacirhohire bwenêne !» 6 Nyakasane Nyamuzinda àshukira, aderha, erhi: «Okwo nakwo kurhâcibe.»

Okubonekerwa kwa kasharhu: Olugero

7 Lolagi ebi Nyakasane Nyamuzinda ànyeresire: Muntu wàli oyimanzire hofi n’olukûta, erhi afumbasire olugero omu nfune. 8 Nyakasane àndôsa, erhi: «Bici obwîne, wâni Arnosi?» Nânì nti: «Luge­ro.» Nyakasane ambwira, erhi: «Nkola nâgera olubaga lwâni lw’l­srabeli, !ero ntâcilubabalire. 9 Ahantu lzaki arherekèrera hâshâbûka, engombe z’lsraheli zâshandâla, n’enyumpa ya Yerobwâmi nâyigezamwo engôrho.»

Akadali k’ Amaziyasi: Amosi àlibirhwakwo e Beteli

10 Lero Amaziyasik, mudâhwa w’e Beteli, àrhuma mpu babwîre Yerobwâmi, mwâmi w’lsraheli, erhi: «Amosi adwîrhe akulega omu nyumpa y’I­sraheli; ecihugo cirhankacilembera ebinwa byâge. 11 Yumva ciru ebi aja aderha: Yerobwâmi ngôrho yamuyîrha, n’Israheli alulizibwe kulî n’ecihugo câge». 12 Amaziyasi àhindamuka. àbwira Arnosi, erhi: «Rhenga eno munda, wâni mulêbi; yâkira omu cihugo ca Yuda, genda olireyo omugati gwâwe, onalêbereyo. 13 Ci oleke obulêbi bwâwe aha Beteli; bulya eri ngombe ya mwâmi, mahêro g’obwâmi.» 14 Amosi àshuza Amaziyasi, erhi: «Ntàli mulêbi, ntanàli mwana wa mulêbi, nàli mungere na muhinzi wa mihumbabumbal. 15 Nyamuzinda yene wàmpamagalaga erhi nyâbwîre obuso, na Nyamuzinda wambwiraga, erhi: «Genda olêbere olubaga lwâni lw’Israheli». 16 Yumvagya nâwe akanwa ka Nyamuzinda, bulya odesire, erhi: «Orha­lêbaga eby’Israheli, orhalêbaga eby’enyumpa ya Izaki.» 17 «Akaba ntyo, yumvagya oku Nyamuzinda adesire: «Mukâwe yâbà mba­raga omu lugo, bagala bâwe na bâli bâwe bahwêra oku ngôrho, ama­shwa gâwe bàgashokôla, nâwe wene wajifira omu cihugo c’amabî, n’l­sraheli alulizibwe omu bujà kuli n’ecihugo cage.»

8

Okubonekerwa kwa kani: Ecirhiri c’amalehe gayêzire

1 Lolagi ebi Nyakasane Nyamuzinda anyêresire: Càli cirhiri ca malehe gayêzire. 2 Ambwîra, erhi: «Bici obwine, wâni Amosi?» Nani, nti: «Cirhiri ca ma­lehe gayêzire.» Nyakasane ambwîra, erhi: «Olubaga lw’Israheli lukola luyêzire lw’okuhwa; ntakacilubabalira bundi». 3 Abimbiza b’ebugale bâlaka olwo lusiku. – kwo Nyakasane adesire, – emi­rhumba yâbà minji bayikwêba hoshi hoshi. Muhulike!

Oku bishambo n’abanyazi

4 Muyumve, mwe mudwîrhe mwatûntuma omukenyi, munadwîrhe mwalo­nza okuhiva abarho omu cihugo. 5 Mwe mudwîrhe mwaderha, mpu: «Lero mangaci omwêzi gubalusire gwa­ zika, lyo rhuguza engano yirhu, n’oku lwa-Sabato, rhuyukîrize engano yirhu? Rhwanyihya olugero, rhuyushûle engulo, omunzani rhwagujira kundi kundi, rhubarhebe. 6 Omukenyi rhwamugula nsaranga, n’ow’obuligo kugulu kwa nkwerho; rhwaguza ciru n’omulôlo gw’engano.» 7 Nyakasane acîgashire kw’obwo bucîbone bwa Yakobo, erhi: «Nanga, ntakayibagira ciru n’ehitya ebyo bijiro binyu.» 8 K’arhali okwo kwo kwarhumire igulu lyageramwo omusisi, n’abantu bâlyo bali omu mishîho, lyâbira lyoshi nka lwîshi lwa Nili, n’okuhongôkwa nk’olwìshi lw’e Misiri?

Obuhane buciri bufulike: Omwizimya n’emishîbo

9 Mw’olwo lusiku, kwo Nyakasane Nyamuzinda adesire, nâzisa izûba aha kasirahinga, nâbwika igulu mwizimya mûshi. 10 Ensiku nkulu zinyu nazihindula mishîbo, enyimbo zinyu zoshi ndûlù; ebibunu binyu byoshi nâbiyambika busunzu, n’amarhwe ginyu goshi ngahirekwo olubala. Nâjira eyo mishîbo ebe nka ya mwana wa cusha kuhika ebuzinda lwâbà lusiku lwa burhe.

Ishali n’enyôrha y’oluderho lwa Nyamuzinda

11 Loli oku ensiku zâyisha, kwo Nyakasane Nyamuzinda adesire, nârhuma i­shali omu cihugo, lirhali ishali lya biryo, erhi nyôrha ya mîshi, ci ishali lya kuyumva oluderho lwa Nyamuzinda. 12 Kurhenga oku nyanja kuhika oku yindi, bâgenda bahenanguka, bâgenda bahabuka kurhenga oku nyanja kuja idako mpu balilonza oluderho lwa Nyamuzinda barhanalushimâne!

Emyanzi mihyahya y’obuhane

13 Mw’olwo lusiku, abanyere binjinja b’ensûli n’abalamba bâfà n’enyôrha. 14 Balya balahira Ashimam w’e Samâriya, balya baderha, mpu: «Mbotumirha nyamuzinda wâwe, wâni Dani!» na mpu: «Mbotumirha Musîmwa wâwe, wâni Bersaba!» abo bakumba burhazûka.

9

Okubonekerwa kwa karhanu: Okushâbwa kw’amahero

1 Nanacibona Nyakasane ayîmanzire hofi n’oluhêrero, àderha, erhi: Shuûrha omunâra, oburhungiri burhoge; nkola nâbabeza amarhwe boshi, n’abankasigala, mbanige n’engôrho; ntâye ciru n’omuguma muli bo waderha mpu ayâka, ntâye ciru n’omuguma muli bo wâfuma, 2 Bakaderha mpu bacîbisha ekuzimu, okuboko kwâni kwabajalabulayo; bakashonera oku nkuba, nabahonyakwo; 3 bakacîfulika oku busongêrwe bwa Karmeli, nâgendibarhenzakwo, mba­gwârhe, bakacîfulika omu ndalâla y’enyanja, nnantegeke ihirahiran lya­ mwo libalumiremwo: 4 Bakacihêka bujà emw’abashombanyi bâbo, nnantegeke babanigûze, amasu gâni garhabarhengekwo, kwa kubayîrha ci arhali kwa kubaciza.

Obukuze

5 Nyakasane Nyamuzinda w’Emirhwe, amabà nk’ahuma oku igulu lyama­juguma, abaliyûbakakwo boshi bamaja omu mishîbo: lyamâbira lyoshi ak’olwîshi lwa Nili, lyamânashubifombera nka Nili w’e Misiri. 6 Nyakasane àyûbakîre obwâmi bwâge emalunga n’akakubiro kage akadèêkereza omu igulu; anahamagala amîshi g’enyanja agashêsha omu igulu; izîno lyâge ye Nyakasane.

Enkola-maligo zoshi zaherêrekera

7 «Wâni bene Israheli, -kwo Nyakasane adesire, -ka mwe mulushirage Abanya-Etiyopiya?o K’arhali nie narhenzagya Israheli omu cihugo c’e Misiri, nka kulya nàrhenzagya Abafilistini e Kaftori n’ Abakaldeyi e Kiri? 8 Loli oku amasù gani gayêrekîre obwâmi bw’ebyâha, nti mbahyajire hano igulu. Ci kwônene ntahyajire lwoshi enyumpa ya Yakobo», kwo Nya­kasane adesire. 9 «Bulya nkola nârhegeka, ndundaganye n’enyumpa y’Israheli ekarhî k’amasbanja goshi nka kula banashebulira oku kayungulo n’ehibuye hitya hirharhogere oku idaho. 10 Abanya-byâha b’olubaga lwâni boshi bâhwera oku ngôrho, balya bakaziderha, mpu: «Obuhanya burhayishe, burharhuhikekwo».

I. Emirali y’okuyûbaka buhyahya 11 Mw’olwo lusiku, nazimbôla enyumpa y’omushambûkiza ya Daudi, nâfu­kâza emirhule, nârhenza ebigûkà. 12 Lyo bahashiyîma omu bya Edomu bisigîre n’omu mashanja goshi gàli­ nshizire, kanwa ka Nyakasane kâyunjuza ebyo. 13 Loli oku ensiku ziyiruka, kwo Nyakasane adesire, ezi okuhinga n’okusàârûla, okukanda n’okumîra byakulikiranamwo. Entondo zâhululamwo amanvup mahyahya, orhurhondo rhwoshi rhwayengûla erhi go ga­rhuma. 14 Nâshubiyimanza olubaga lwâni lw’Israheli; bashubiyûbaka ebishagala byàshâbûsire, banabêremwo, bâgwika enkoma bananywe amamvu ga muli zo, bâhinga amashwa banalye ebyamwo. 15 Nâbashubiza ecihugo câbo, na ntaye wacibarhenze omu cihugo nàbahîre; «ntyo kwo Nyakasane Nyamuzinda wawe adesire.


 a1.1 Uziyahu oyo enfarasè n’ecigereki byahinwire Oziyasi

 b1.1 Yowash oyo enfarasè n’ecigereki byahinwire Yowasi

 c1.3 : Oku mabi asharhu n’oku ani: kwo kuderha mabi manji.

 d1.11 : Mwene wabo: lsraheli na Edomu baligwerhe shakulûza muguma: Ezau ali mukulu wa Yakobo, cûbaka c’Israheli.

 e2.7 mashi gahire ago, mpu kuhama, kuli kuderha kuhusha n’oyo munyere:

 f2.11 : Abanya-ciragâne: bali bantu bacihanyire emwa Nnâmahanga; bakazigihâna eciragâne c’okurhanywa idivayi erhi ngasi kandi kantu koshi kankalalusa. N’abo bantu barhamômagwa. (Rhulole muli Mib 6, 2-4; Bac 13, 4-7; Lk 1, 15). 4, 1: Bashani: muli omu Yordani. Ciri cihugo cigwerhe olwabuko lunene (Lush 32, 14; Eze 39, 18; Lul 22, 13).

 g3.2 : Omu kalamo k’abantu, Nyamuzinda akayisha alirhangula abantu, nk’arhali baciza (Lub 4. 31; Lul 64, 10; Lk 1, 68) erhi ali bahana (Hoz 1, 4; Yer 5, 9).

 h4.1 : Bashani: muli omu Yordani ya muno 2021. Ciri cihugo cigwerhe olwabuko lunene (Lush 32, 14; Eze 39, 18; Lul 22, 13).

 i5.4 : Okulongereza Nyakasane: Kuli kumanya n’okujira obulonza bwa Nnâmahanga.

 j6.14 : Aha -luso lwa Hamati kuhika oku mugezi gwa Araba, kwo kuderha ecihugo coshi kurhe­nga enyanya kuhika idako.

 k7.10 Amaziyahu oyo enfarasè n’ecigereki byahinwire Amazias bulya ezo ndimi zijira embaka z’okuhubula H

 l7.14 : Lola 1 Bam 20, 35; 22, 6; 2 Bam 2, 3-7.

 m8.14 E Samâriya yali obugashanize bwa nyamuzinda mukazi, https:wp.unil.ch/allezsavoir/zut-on-a-encore-oublie-madame-dieu/ (20.01.2021); hali amango ye bakagiderha Ashera, muzimu-kazi omu Israheli

 n9.3 « ihirahira» eba njoka nkali

 o9.7 Ka we lushirage Etiyopia?: Israheli arhacîkungaga okuba lubaga lwishogwa lwa Nnâmahanga. Ciru Israheli arhalishi­ ngânîne okucishogwa na Nnâmahanga. Akaba Nnâmahanga acimwishogaga embere z’agandi ma­shanja, bwàlì bwonjo bwa Nnâmahanga yene burhumire. Bulya Nnâmahanga azigira abantu boshi.

 p9.13 «enkoma n’amamvu» nabyo ziri nshokano za Nyamuzinda, kuli kwa bulagirire na kwa makwanane okubikolesa kwinja, bulya ngasi nshokano ekolesibwe kubi omu câha eheka

Yoweli omu mashi gone. Ihano oku buciyûnjuzè bukwânine

JOL – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

Bakolaga na C.D.P.C.L., Bukavu bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudomire binwa binji bya mashi

YOWELI יואל

Enshokolezi

Ecitabu ca Yoweli cayandikagwa omu mwâka gwa 400 embere ly’okuburhwa kwa Kristu. Cirhumanyisa obworhere bw’omulala gw’Abayahudi enyuma ly’okurhenga elubungo e Babeli: barhàgwerhe mwâmi, bàcisêza omu buyemêre bwâbo. Yoweli akolesa engerêrezo n’ebinwa by’abandi balêbi ba mîra, bwenêne bwenêne Ezekiyeli na Abudiya.

Yoweli ayâliza okuyandagalirwa kw’olubaga lwoshi lwa Nnâmahanga n’Omûka gwâge. Amango gw’Omucunguzi, obulêbi bwâge bwarhangira okuyunjula kurhenga amango Mûka Mwimâna ayandagaliraga Entumwa za Kristu, olusiku lukulu lwa Pentekoste lurhanzi. Petro Mutagatifit ayish’iderha ebinwa bya Yoweli omu nyigîrizo zâge (Ebj 2, 16-21). Yoweli ali mulêbi w’obuciyûnjuze. Ahûna abantu mpu bacishalise banakaz’ishenga bulya bwo buciyûnjuze bw’okuli. Bwayish’ija omu liturjiya y’Ekleziya omu mango ga Kwarezima.

Ecitabu c·’omulêbi Yoweli cimanyisa kurhi enzige zasherêzagya ecihugo ca Yuda bwenêne. Nyamubâho ayâkuza analangâliza oku obuhanya bwâhwe n’oku ecihugo cagaluka omu bworhere bwinja. Cishambala kurhi Nyamubâho ânatwîre amashanja olubanja na kurhi Nyamubâho na Israheli banayîme lwoshi.

EBIRIMWO

1. Obuhanya: okusherêra bwenêne kw’ecihugo n’enzige: c. 1,2-3,5

2. Amashanja gatwirwa olubanja: c. 4,1-17

3. Obufulûle: okucungulwa kwa Yuda: c. 4,19-21

1

1 Ebi biri binwa Nyakasane àderhesagya Yoweli, mwene Petuweli.

I. Obuhanya bw’ enzige

Emirenge y’oburhè oku cihugo

2 Murhege okurhwiri mweshi bagula b’ecihugo, mufukûle amarhwiri ginyu mwe bantu b’e Yuda! Ka mwàrhenzir’ibona kwa bene oku omu mango ginyu, erhi amango ga bashakulûza binyu? 3 Mukushambâlirage abana binyu, n’abana binyu nabo bakubwîre abana bâbo, nabo abana bâbo bakubwîre iburha lyâbo. 4 Ngasi ehi akashôlero kàsizize omu myâka, hyâlìbwa n’enzigea; ehi enzige zisizize hyâlibwa n’ebizindêre; ehi ebizindêre bisizize, hyâlìbwa n’amahanzi. 5 Tulûki, munalake mwe balalwe. Mwe banywi b’amanvu muvugumule emirenge kuli ogu mukenzi gw’amamvu g’ecikànga: murhakàcigalabu­lakwo. 6 Bulya ababisha barhêzire ecihugo câni, bali banji na ntwâli; amîno gabo nka ga ntale; orhubwâjigo rhwâbo nka rhwa nnina w’entale. 7 Banyônîre ishwab. Bankundulîre emburho bazishangula, bazivungunyula amashami, n’ebibabi byahonga. 8 Mubande endûlù ak’omuhya-kazi oli omu mishîboc alakira omulume oci­shuba amurhôla dubaduba. 9 Nta burherekêred oli obw’engano, oli obw’idivayi bucidwîrhe bwalerhwa omu ka-Nyamuzinda. Co cirhumire abadâhwa bali omu mishîbo, bo bajira omukolo gw’okurhumikira Nyakasane. 10 Ebishagala birhaciyimbwamwo akantu; obudaka buli omu mishîbo, bulya emyâka yahagwîrwe, nta mamvu, amavurha gahezire. 11 Mwe bahinzi mujâge omu mirhanyo; mubande endûlù mwe bakomâ b’ez’emizabibu: nta ngano, nta ntônyi ya murhobo gwa mizabibu, nta ciru entônyi nguma y’amavurha mahyahya. 12 Enkoma zahûzire, amashwa gajâmwo ecalânda, emyungu, emirehe n’ebijumbu, emyâka yoshi yayûmire. Ngasi masîma goshi gazimûsire omu bantu.

Omulali gw’okucîshalisa n’okuyakûza Nyakasane

13 Mwe badâhwa, yambali sunzu, muyakûze omu mirenge. Mwe barhumisi ba Nnâmahanga, muyishe, mugeze obudufu bwoshi muli sunzu. Bulya nta burherekêre bucidwîrhe bwalerhwa omu ka-Nyamuzindae, oli oburherekêre bw’engano, oli oburherekêre bw’idivayi. 14 Mwe bagula, mubwîre abantu boshi, murhegeke bacishalise, bajire olusiku lukulu omu ka-Nyamuzinda winyu. Muyakûze Nyamuzindaf. 15 Loli oku olusiku lwa Nnâmahanga luyiruka, luyishire nka cizombo, nka câhirà carhenga emwa Nyamuzinda-Ogala-byoshi. 16 K’ebiryo birhârhuhirigirhaga omu masù, harhaciri masîma n’omwishingo omu ka-Nyamuzinda. 17 Emburho yàmiragwa yayûmîre omu malongog, enkuluba ziri bumu bumu, enguli zâshâbwa bulya murhacibà bici nta mahemba gaduga obuntu. 18 Yumvi oku ebishwêkwa bidwîrhe byalumba! Amasô g’enkafu gadwîrhe gahabuka omu malambo, gaja eyi n’eyi, erhi kubula aha gâkerera ku­rhuma, ciru n’ebibuzi ekola mihorhà.

Omusengero gw’omulêbi

19 Nnâmahanga, w’ono ndwîrhe nayakûza, bulya ecihugo cahìre mabira, emirhi yoshi yasingônosire. 20 Ebishwekwa byoshi byajongire omu masu gâwe, bulya enyîshi zoshi zaganyire, ecihugo cahya mabirah.

2

Okuhuluza oku lwa-Nnâmahanga

1 Mubûhe emishekerai omu Siyonij, mubande orhuhabâbo oku ntondo nta­gatifu. Mugeremwo omusisi mwe bantu mweshi, bulya olwa-Nnàmaha­nga lwayishire, bulya luli hofi. 2 Lusiku lwa mwizimya n’olwikungu, lusiku luyunjwîre bitù n’omwizizik. Nka kula lukula arhanda emashinji, ntyo kwo engabo y’abantu yâpamuka erhasâg’ibonekana bundi, erhakanacibonekana ciru n’eligu­ma.

Okurhêrwa n’enzige

3 Embere zâbo, muliro, enyuma zâbo, nayo muliro. Ecihugo kwo ciri embere zâbo nk’ishwa lya Edene, enyuma zâbo ekola mpinga bwamwa! Ntâco câbafulumuka. 4 Eyo ngabo kwo eri nka biterusi, ababishonyirekwo baja babicinagizal. 5 Emidindiri yâbo nka ya mpanzi; baja bacimoga oku ntondo, balaza nka ngulumira ya muliro omu mushûshu gw’ecanda, cigamba ca ngabo ya balwî bakeresire n’amatumu. 6 Omu kubona ntyo, ebihugo bamârhoga n’obwôba, boshi bageramwo o­gwa nyegenye. Obusu bwahinduka. 7 Eyo ngabo yamâcinîka nka ntwâli zajilwa, yamagamaga oku byôgo, ngasi muguma gwâge mukâbam. 8 Ntâye wasûnsunika wâbo, ngasi muguma n’enjira yâge, bacîkanika ekarhî k’emyampi buzira kushandabana. 9 Barhêra ecishagala, bacînika oku byôgo, bashonera oku nyumpa, bashe­shereramwo nka bishambo.

Okubonekerwa kw’olusiku lwa Nyakasane.

10 Amango ayisha, igulu lyâgeramwo omusisi, amalunga gadirhimane. lzûba n’omwêzi bijemwo omwizizi, n’enyenyêzi zizime. 11 Izù lya Nnâmahangan lyâyumvikane, ashokolire engabo zâge, bulya abamulwira bali banji, bulya ajira obuhashe bunji n’oku adesire kwo kunaba; Iuli lukulu olusiku lwa Nyamuzinda, lwa kuyôbohya, na ndi wankamuja emalanga?

Gakola mango g’okugaluka emwa Nyakasane

12 Gaciri mango g’okugaluka emunda ndi, kwo Nyakasane, adesire. Okwo mukujire n’omurhima gwinyu gwoshi: mucishalise, mulake munanyakûze. 13 Arhali myambalo yinyu yo musharhulage, ci murhima gwinyu gwo mu­kwânîne okuhindula. Neci, galuki emwa Nyakasane bulya ali mwonjo na mwinja, analegame omu kukaliha, ci mubidu omu kuhâna obwonjo, arhanakwirirwa mabi. 14 Kwankanaba anankahindwîre omuhìgo gwâge, anakuyunjuze mugìshoo. Okubundi obwo, olerhere Nyamuzinda entûlo z’engano n’ìdìvayì. 15 Mubûhe omu mushekera e Sìyoni, muderhe bacishalise, bajire olusiku lukulu. 16 Muhamagale abantu, mulerhe engabo yoshi, mulâlikep olubaga. Muhama­gale abashosi, mulerhe abana bacìri oku ìbêre lya bannina. Omu­ hya-mulume ahuluke omu mwage, n’omuhya w’emiramba arhenge omu kâ-buhya, boshì bazûke, bayìshe. 17 Kurhenga aha lusoq lw’aka-Nyamuzìnda kuhika aha luhêrero, abadâhwa ba Nnâmahanga bamulakire, bamubwîre, mpu: «Orhubabalire, mâshi Yagìrwa, obabalire olubaga lwâwe; orhabonese omwîmo gwâwe nsho­nyi, gulek’ishekerwa n’amashanja. Ka wâleka amashanja gakâderha, mpu: «Ngahi aligi olya Nyamuzìnda wâbo?»

Okuhwa kw’obuhanya: Okucunguka.

18 Nyakasane âyagalwa n’ecihugo câge, âcibera lukogo, âbabalira n’olubaga lwâge. 19 Nyakasane âshuza, âbwìre olubaga lwâge, erhì: «Lola oku namâku­rhumira engano, idivayi n’amavurha mahyahya. Wâyigurha, ohimbe. Ntakanacilonza abantu bakushekere erhì bakurhindibuze. 20 Abashombanyi bâwe bakayisha enyanyar, nnambagalule, mbajûce oku ntuli n’oku manga. Ababashokolire nâbahirika omu nyanja ebwa bu­shoshôkero bw’izûba. Emirhumba yâbo yakaz’iyûdûkamwo akabayo kalumira omu cihugo coshi. Ntyo kwo bahungumuka balya boshi bàku­jirire amabî.»

Obulêbi bw’ebiryo binji

21 Mwe bantu, murhacìyôbohaga, musîme munacishinge, bulya Nyakasane akozire eby’enkwira. 22 Ninyu, mwe nsimba z’erubala, murhaciyôbohaga, obuhasi bwamezire, emirhi yayanyire amalehe, emizeti n’emizâbîbu bijagalîre malehe. 23 Ninyu, mwe bantu b’e Siyoni, shamambiri n’omwishingo, musîme muli Nyakasane, bulya obushinganyanyas bwâge burhumire, ammuhîre e­nkuba, aniesize enkuba mpangûka omu mango gâyo, nk’oku byànalì burhanzi. 24 Enguli ziyunjwîre ngano, orhubindi rhwabulajika mavurha n’irivayi lihya­hya. 25 «Nammurhengize galya mango g’enzige n’amahanzi n’ebizindêre, zirya ngabo zâni nali mmurhumîre nti zimmuyônere emyâka yinyu. 26 Mwâlya, munayigurhe oku munalonzize, munaharâmye Nyamuzinda wi­nyu okola ebirhangâzo binji. Olubaga lwâni lurhakacibona nshonyi. 27 Lyo mumanya ntyo oku nie ndi ekarhî k’lsraheli, nie Nyakasane Nyamuzinda winyu, ci nta wundi Nyamuzinda. Nanga, nta mango olubaga lwâni lwâcibone nshonyit.

3

II.Amango mahyahya n’olusiku lwa Nyakasane

Nyakasane abulagira Mûka wâge oku bantu boshi

1 Enyuma ly’aho, nâdubulirakwou ngasi muntu Omûkav gwâni. Bagala binyu na bâli binyu bakaz’ilêba, abashosi binyu bakaz’ilôrha ebyâbà, n’emi­sole yinyu ekaz’ibonekerwa. 2 Mw’ezo nsiku, ciru n’abaja n’abaja-kazi, nâbadubulirakwo Mûka gwâni. 3 Nâshub’ijira ebirhangâzow emalunga n’en’igulu, muko, muliro n’ecitù c’o­mugî.» 4 Izûba lyâshuba mwizizi, n’omwêzi guhinduke nka muko, embere Olusiku lwa Nyakasane luyishe, Lusiku luhamu lwa kujugumya! 5 Ngasi yeshi wâshenge izîno lya Nyakasane, oyo ye wananafulumuke. Nk’oku Nyakasane aderhaga, oku ntondo ya Siyoni kwabà abafulumu­sire, n’aha Yeruzalemu habà aba Nyakasane ahamagalirex okulama.

Olubanja lwa Nnâmahanga oku mashanja

Cigabi ca 4 omu BHS, co ciciri ca 3 omu WLC

1 Muli ezo nsiku, nâshubiza Yuda na Yeruzalemuy omu bworhere bwâge bwa burhanzi, kwo Nyakasane adesire. 2 Nâshubûza amashanja g’ihanga, ngayandagalize omu lubanda Iwa Yoza­fatiz. Ho nagajikiza lubanja kw’ebi gajirire olubaga lwâni lw’Israheli: balushandâzire omu mashanja g’ihanga banagabâna ecihugo câni. 3 Abantu bâni babagabânyire, babayesha cigole, abanarha-bana babahi­ndula mbaraga, n’abana-nyere bakaz’ibaguza mamvu bananywa. 4 Kwâgo kwâgo, mwe bishagala bya Tiri na Sidoni, bici mwandonzakwo? Ninyu mwe bihugo by’Abafilistini, ka mulonzize okucihôla kuli nie? Mumanyage, mukalonza mpu mwagereza okucihôla kuli nie, bwo na buno nammushangula amarhwea. 5 Mwarhôzire ensaranga zâni n’amasholo gâni, obuhirhi bwâni bwinjinja bwoshi mwazigulira emwinyu, mwajihira omu ngombe z’abazimu binyu. 6 Abasole b’e Yuda n’ab’e Yeruzalemu mwabaguza bujà emw’abantu b’e Yavânib mpu mubayâse ecihugo câbo. 7 Lero nkolaga nâbahamagala eyo munda mwàbagulîze, n’obwo buhanya bwoshi nâbudekereza oku irhwe linyu. 8 Bagala binyu na bâli binyu nâbaguliza bene Yuda, nabo babagulize Abasabeyic babà omu cihugo c’ekuli bwenêne. Ntyo kwo ndesire niono Nyakasane.

Okuhamagalwa kw’amashanja

9 Abantu boshid mubabwire ntya: Mucìrheganye oku matabâro. Hamagali entwâli, bayishe barhereme. 10 Mutule engôrho n’ebyuma binyu, emigushu yinyu mujiremwo amatumue, engonyi ederhe, erhi: «Ndi ntwâli.» 11 Bangâduki, nâyisha, mwe bihugo rhubibikînwe, mutwe akacâma hala. (Nnâmahanga, yandagaza entwâlif zawe). 12 Mucîmoge, mwe lubaga, muyinamukire omu lubanda lwa Yozafati, bulya mwo nâbwarhala, ntwîre amashanja goshi olubanja. 13 Murhemage, mwayêzize, muhûle, munakande, emikenzi, enkuluba, byayunjwire. 14 Musiribulire mula lubanda lw’olubanja, bulya Nnâmahanga aling’itwîra olubanja omu lubanda lw’emihigog.

Olusiku lwa Nyakasane

15 Izûba n’omwêzi byabîre budufu, enyenyêzi zazima. 16 Nyamuzinda alumbîre e Siyoni, izu lyage liyumvikîne kurhenga e Yeruza­lemu, empingu n’igulu byageramwo omusisi. Ci kwône Nnâmahanga aba lwâkiro lw’olubaga lwâge, mpenzi y’abana b’Israheli. 17 Ho mwâmanyire oku nie Nyakasane Nyamuzinda winyu, obà e Siyoni, ntondo yâni ntagatifu. Yeruzalemu habà hantu hatagatifuh, ebigolo bi­rhakacihalabarha.

Okushub’igaluka kw’obwami bw’lsraheli

18 Muli olwo lusiku entondo zahulula mamvu mahyahya, n’amarha oku rhu­rhondo. Emmanda za Yuda zoshi zahululamwo amîshi. Omu nyumpa ya Nnâmahanga mwarhenga enshôko yanywêsa akabanda ka Akasiyai. 19 Misiri abà cihugo cihehêrere, na Edomu yacîbêra mpinga bwâmwa, bulya abo bantu barhindibuzize bene Yuda, bàbulaziremwo muko munji gw’abêru-kwêru. 20 Ci kwônene Yuda ayûbakamwo ensiku zoshi, na Yeruzalemu agandâze iburha oku lindi. 21 Nâcîhôlera omuko gwabo, ntakalemberaj amabî, na Nyakasane agandikak aha Siyoni.


 a1.4 Eco cinwa ciyêrekire enzige zàrhêraga ecihugo. Ebiryanyi by’emburho bigwerhe mazìno ani emw’Abahabraniya: gazam, yeleq, hasîl, arbeh. Arbeh lyo izino balug’ikolesa; kwo kuderha «mukunduzi».

 b1.7 Bazivungunyula: omu Cihabranìya, aho bahadesire ntya: «okuli, àmuyunula, anamubâge».

 c1.8 : Ako kanwa k’omulêbi kabwizirwe abana ka mishîbo: sunzu gwo mwambalo gw’emishîbo n’obucîyûnjuze emw’Abayahudi.

 d1.9 : Oburherekêre (lola muli Lev 2) n’obugashânize bwa ngasi lusiku kwàlì kurherekêra ebihi­ngwa omu ishwa: nshâno, mamvu, mavurha. Lola muli Lub 29,38-42; Mib 28,3-8.

 e1.13 : Muyishe omu ka-Nyamuzìnda (lola 2,17).

 f1.14 : Murhegeke: ko kuderha mucêse, mushuke, murhenze ebyâha. Guli mulâliko gw’okucîyûnjuza n’okushenga nk’oku omu 2,12-13. 15-17; lola Yon 3,5-9.

 g1.17 : Ako kanwa karhayumvikini bwinja, kuli kuderha nkaba oku emburho barhwêraga e­rhameraga.

 h1.20 : Mabira erhi mulìro, lola 2,3 n’engulumira: cimanyiso ca canda cikali, lola Am 7,4.

 i2.1 : Mishekera: mishekera na ngoma «duba duba» za matabâro abayâka bayâke, obuhane buli hofi, lola Iz 18,3; Hoz 8,1; Yer 4,5; 6,1. Kandi neci, omushekera n’engoma bibà bya kulâlika kwa kurherekêra, lola Mib 10,2-10; Yow 2, 15; ntyo kwo bayish’ilâlika enshimânano nkulu y’ab’isho­ gwa, aha lusiku luzinda lw’igulu, lola Iz 27,13; 1 Ts·4, 16-17; 1 Kr 15, 52.

 j2.1 – 2, 1-11: Okuhuluza: emirongo 1-11 eshubirire okuderha okurhêrwa n’enzige nka kuno ngabo ya balwi ntalindirwa, lola 1,15: Olusiku lwa Nyamuzinda.

 k2.2 : Mwìzizi: nk’enzige zihundire ecihugo zinasike izûba, gube mwizimya. Lola Maf 9,2. E­ngabo: Omu Cigereki, badesire: «nka kula lukula, kwo edwîrhe yarhanda engabo»; omu Ciha­braniya: «nka kula lukula arhanda,

 l2.4 : Babicinagiza: enzige kwo zihârhula nka biterusi (nfarasi); kwo ziri nka balwî bashonyire bulibirha oku nfarasi, lola Nah 2,4-7,11; 3, 2-3. 15-17, ornu nsiku zafulûlwa buzinda.

 m2.7 : Mukâba: omu Cigreki, n’omu buhindule bwa Vulgata, badesire: «kuyahuka» (nta kuyahu­ka); omu Cihabraniya, baderha: «kugwarhana» (nka kula enjuci zisimbana haguma).

 n2.11 : lzù lya Nnâmahanga: mukungulo n’omulazo, lola 4,16; Lub 19,16+; Amo 1, 2; Lul 18,14; 29, 3-9.

 o2.14 : Omunago gwashuh’iyisha, abantu bahinge banayêze, lola Lush 7,13-14; 16,10,15.17………. ; Hag 2,15-19; ago mango, olubaga lwashubirira okukarherekêra, lola 1,9.

 p2.16 : Mulâlike, erhi muhamagale: ko kuderha mushûke, mucêse, lola 1,14.

 q2.17 : Luso: kwo kuderha embuga, ebushoshôkero bw’ecirhînyiro, lola 1 Bam 6,3; Eze 40,48-19; aha karhî k’omuhango n’oluhêrero lw’okuyôkera enterekêro, lola 1 Bam 8, 64; 2 Nga 8,12. Ahadâhwa nka basalira banayêrekere ebwa cirhînyiro.

 r2.20 : Enyanya: enzige zayisha enyanya kwo ziri nka mushombanyi Nnâmahanga arhumire ku­rhenga «Enyanya», elugulu, mpu ahane abantu oku mabî gâbo, lola Yer 1,13-15+; Ez 26,7.

 s2.23 : Bushinganyanya: kuli kuderha nkaba oku Nyamuzinda ye Mushinganyanya atwa n’obu­shinganyanya, arhalenganya; erhi kandì: Nyamuzinda ye hâna obushinganyanya, ye galula abantu omu bushinganyanya. Nn’obushinganyanya wayisha ye Kristu, mwigîrlza w’obushinganyanya; lola Hoz 10,12 (Cihabraniya), na Yer 23,6; 33,15. – Burhanzi: mîra (omu Cigereki n’e Vulgata); «omu mwêzi murhanzi»(Cihabraniya).

 t2.27 BHS na WLC bajira mandiko maguma ci barhaganja emilongo n’okuyiberûla kuguma. Aha, BHS ayimangire omu milongo 27; WLC yehe ahisire omu milongo 32. Omu cigabi cikulikire WLC agwerhe milongo 21 n’obwo BHS agwerhe irhanu yône; BHS agwerhe ecigabi ca 3 n’eca kani, n’obwo WLC yehe agushire eca 3 n’eca 4, caba cigabi ciguma ca milongo 21

 u3.1 bulya okubulaga kuli kushereza, aha rhukolesize ecinwa: KUDUBULIRA; larha wampugulaga ago mashi! erhi nnakola mudahwa, eyi nfarasè rhuziga yarhuma nasalira nti Nnâmahanga arhubulagirekwo Mûka Mtagatifu. Lero larha ambwira erhi okubulaga kuba kukabulira erhi kushereza, Nnâmahanga arhakabulaga Mûka gwâge ci anamudubulira kuli/omu bamushenzire ye!

 v3.1 Mûka: Nyamuzinda afûhire abantu boshi Omûka gwâge, buzira kabôlo, nka kulya Musa anaderhaga, lola muli Mib 11,29. Ogwo Mûka guli gwa kulêba, kwa bîlorho erhi kwa buyagânwa, lola Mib 12, 6; cinali cirhumire c’omurhima nkana muhyahya, lola Eze 11,19-20; 36, 26-27.

 w3.3 : Birhangâzo: cimanyiso ca kuderha oku Nyamuzinda ayishitwa olubanja luzinda, amango g’Olusiku lwâge, lola 1,15; 2,1-2,10; Am 8,9.

 x3.5 : -ahamagalîre okulama: abafulumusire olufu bahâhwa okulamira aha Yeruzalemu, kwo kuderha bahâbwa akalamo kinja. -Mashanja: Nyamuzinda ashub’iyûbaka Israheli, ci amashanja galibuzize Israheli gahanwa, lola Abu 15-21. Ebinwa bya Nyamuzinda n’eby’omulêbi bijîre byageranamwo, eri ngushè, nka 4,1-8, 12-13.17…

 y4.1 Yeruzalemu: Nnâmahanga ashuh’iyûbaka, adêkereze olubaga lwâge, kwo na kugalula abàhêsirwe myahwemyahwe.

 z4.2 : -Yozafati: kwo kuderha «Nyamuzinda lubanja atwa», lola 4,12. Eri izîno liri lya mugani gwa kumanyisa oku Nyamuzinda ayish’itwira amashanja olubanja, lola Yer 25,31; Iz 66,16; kwo «Kabanda k’emihigo», Iola omulongo gwa 14. -Israheli: Lubaga lwa Nyamuzinda lwoshi, ci arhali bwâmi bw’lsraheli bw’Emênè bwône; lola 2,23.27; 4,1. -Cihugo câni: kanwa ka kukengeza oku balulizagya Abayahudi omu bihugo b’ihanga, mwâka gwa 597 na 586, n’oku Yeruzalemi n’ecihugo coshi calìbuzibagwa na Bene Kaldeya n’ebindi bihugo bya hofi n’e Buyahudi, lola Eze 21,23-37; 25; Abu 11-14; Nah 3,10.

 a4.4 : Tiri na Sidoni: bishagala bikulu by’Abafenisi n’Abafilistini. Ebyo bihugo byombi birikwo olubanja, bulya byakâg’iyish’ihagula e Buyahudi, okuhêka Abayahudi buja n’okubaguza, nk’omu mwâka gwa 597 na 586. -Marhwe: Nyamuzinda acihôlera olubaga lwâge: «isu oku isù», lola Lub 21,25+: «oku omwîra akujira…», lola 4, 5-8; Abu 15; Lul 7,15-17.

 b4.6 : Yavâni: Cihugo c’Ahagreki, bo Bagreki kiki.

 c4.8 : Basabeyi: lubaga lwa barhunzi omu Ifo lya Arabiya, lola Yer 6, 20; Ayu 6, 19; 1Bam 10,1..

 d4.9 : -Boshi: embaga zoshi zatwîrwa olubanja, lola 4,1-3; nk’oku binadesirwe: 4,11-14; 15-17. -Mucirheganye: kwo kuderha «Mushuke, mucêse, murhenze ebyâha»: amatabâro ciri cìjiro ca butagatifu; lola 2,16; lz 13, 3; Yer 6, 4; 22, 7.

 e4.10 : Matumu: amango g’omurhûla gw’ensiku n’amango, omu k’enâma, garhaciyisha, ci gayi­sha, lola Iz 2,4; 11,6… , buna kukwânîne okulwa.

 f4.11 : Ntwâli: entwâli za Nnâmahanga bo bamalahika (erhi «abatagatifu», lola Zak 14,5).

 g4.14 : Mihigo: eco cinwa cirimwo kunji: cidesire enfuka barhwêramwo engano (mahemba), lola Iz 28,27; 41,15; Am 1,3. Nka yali mirimo (lola 4,13), kukwânîne okuderha: «kabanda k’enfuka,,; ci eco cinwa cidesire kandi: «kabanda k’Emihigo», hantu ha kutwa olubanja.

 h4.17 : Hatagatifu: hantu harhînywa, lola Iz 51,23; 52,1; Yer 31,40; Nah 2,1; Abu 17; Zak 9,8; 14,21.

 i4.18 : Akasiya: hantu harhamanyikini, ci kuli kuderha oku amango minja gayiruka, ecihugo cayinjiha.

 j4.21 : Ntakalembera: eri mpindulo y’ecigereki n’ecisiriyaki; ecihabraniya cidesire: «Ntacihôlere omuko gwâbo, ntânalekaga bwacihôla.» Okuyumva aho kulì kuzibu, nkaba ako kanwa kàli­ kwânîne kakulikire omulongo gwa 19.

 k4.21 «kugandika», kurhôla obukulu halebe onahabêre kwa burhwâli; e Kaziba eba echishagala baderha NGANDO

Bibliya omu mashi n’ecihebraniya nnina w’enderho za Bibliya. Omulêbi HOZEYA הושע

HOS – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Congratulations to all the members of C.D.P.C.L. Bukavu,

where we have got many mashi terms

from the EBIBLIYA NTAGATIFU, Verbum Bible, Kinshasa, 1992

HOZEYA הושע

Enshokolezi

Hozeya aburhiragwa omu cihugo c’omwâmi w’emwêné (lsraheli). Arhangiraga okuyigîriza amango ga Mwâmi Yerobwami wa kabirhi (783-743) embere ly’okuburhwa kwa Kristu, amango gonênè Omulêbi Amosi ajàga ayigiri­za. Hozeya agendêrera okuyigîriza amango g’abâmi balondaga Yerobwami.

Hozeya ayanka Cameri nka mukâge anamuzigira bwenêne. Cikwône oyo mukazi amugayisa erhi kulama kubi kwâge kurhuma. Okwo kurharhumaga Hozeya amugayaguza, agendêrera okumuzigira. Enyuma lya myâka minji, mukâge acîrheganya okugaluka emwa Hozeya. Hozeya amuyankirira n’omurhima gw’obuzigire.

Akalamo k’omulêbi Hozeya lubà lwiganyo lw’okuyumvikana kwa Nnâmahanga na Israheli. Olwo lwiganyo luyêrekîne oku Nnâmahanga azigiraga olubaga lwâge lwishogwa. Olwo lubaga lwamugayisa; cikwône Nnâmahanga arhalekaga okuluzigira ensiku zoshi; aluhana lyo alugulula omu bworhere bwinja analugalulira obushagaluke bw’obuzigire burhanzi.

Hozeya akalihire kulusha abarhegesi bw’olubaga, abâmi n’abadâhwa bakulu. Okuharâmya ensanamu kurhenga muli ago mabî goshi. Aka Amosi, Hozeya agayaguza bwenêne obulâlya n’okulibuza abantu.

Abandi balêbi, nka Yehezekiyeli na Yeremiyahu bakulikira Hozeya omu kumanyisa kurhi Nnâmahanga n’olubaga lwâge lw’e Israheli balagananaga. Endagâno Mpyahya n’Abakristu barhanzi bashimbire olwo lwiganyo omu kuyumvikana kwa Kristu n’Ekleziya yâge.

EBIRIMWO

1. Obuhya bwa Hozeya kwo kuderha kurhi: cigabi: 1-3

2. Ecâha n’obuhane bwa lsraheli: cigabi 4-13

3. Israheli agalukira Nyamuzinda, Nyamuzinda amuyankirira kandi: cigabi 14

1

Izîno ly’ecitabu

1 Akanwa Nyakasane abwiraga Hozeya, mugala wa Beri, oku ngoma ya Yoziyasi, ya Yotamu, ya Akazi n’eya Ezekiyasia, bami b’e Yuda, n’oku ngoma ya Yerobwamì, mugala wa Yowash, mwâmi w’Israheli.

I. Obuhya bwa Hozeya n’ihwe lyâbwô

2 Omurhondêro gw’akanwa ka Nyakasane, omu kanwa ka Hozeya. Nyaka­sane àbwîra Hozeya, erhi: «Genda, yanka omukazi w’embaraga n’abana b’e­mbaraga, bulya ecihugo ciko!a ca bya nsbonyi byône byône, caleka Nyamuzi­nda. 3 Anacigenda obwo, ayanka Gomeri, mwâli wa Diblayimu, anacibà izîmi, aburha mugala. 4 Nyamuzinda amubwîra, erhi: «Yirika-ye izîno lya Yizreeli, bulya hindi hitya hyône nahana enyumpa ya Yehu kwa gulya muko bàbulagaga aba Yizreeli, na ntyo mperêrekeze obwâmi bw’enyumpa y’Israheli. 5 Olwo lusiku nâvunira omuherho gw’Israheli omu lwa Yizreeli. 6 Nyamukazi àrhôla kandi izîmi, aburba mwâli. Nyamuzinda amubwîra, e­rhi, «Yirika-ye izîno lya Bashombeb, bulya nkola nashomba enyumpa y’Israheli nta kuciyibabalira. 7 Ci nâbabalira enyumpa ya Yuda yokic, nnambacize muli Nyakasane, Nyamuzinda wâbo. Arhali muherho erhi ngôrho, erhi bîrha, erhi biterusi, erhi banyakulwîra oku biterusi bo nâbacizamwo.» 8 Bashombe ànena amônka, nnina arhôla erindi izîmi, aburha murhabana. 9 Nyamuzinda aderha, erhi: «Yirika-ye Lurhali-Lubaga-Lwani, bulya murhali lubaga lwâni nani ntali Nyamuzinda winyud.»

Hosea 1: 1 

דְּבַר־יְהוָ֣ה׀ אֲשֶׁ֣ר הָיָ֗ה אֶל־הֹושֵׁ֨עַ֙ בֶּן־בְּאֵרִ֔י בִּימֵ֨י עֻזִּיָּ֥ה יֹותָ֛ם אָחָ֥ז יְחִזְקִיָּ֖ה מַלְכֵ֣י יְהוּדָ֑ה וּבִימֵ֛י יָרָבְעָ֥ם בֶּן־יֹואָ֖שׁ מֶ֥לֶךְ יִשְׂרָאֵֽל׃ 2תְּחִלַּ֥ת דִּבֶּר־יְהוָ֖ה בְּהֹושֵׁ֑עַ פוַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֶל־הֹושֵׁ֗עַ לֵ֣ךְ קַח־לְךָ֞ אֵ֤שֶׁת זְנוּנִים֙ וְיַלְדֵ֣י זְנוּנִ֔ים כִּֽי־זָנֹ֤ה תִזְנֶה֙ הָאָ֔רֶץ מֵֽאַחֲרֵ֖י יְהוָֽה׃ 3וַיֵּ֨לֶךְ֙ וַיִּקַּ֔ח אֶת־גֹּ֖מֶר בַּת־דִּבְלָ֑יִם וַתַּ֥הַר וַתֵּֽלֶד־לֹ֖ו בֵּֽן׃ 4וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ אֵלָ֔יו קְרָ֥א שְׁמֹ֖ו יִזְרְעֶ֑אל כִּי־עֹ֣וד מְעַ֗ט וּפָ֨קַדְתִּ֜י אֶת־דְּמֵ֤י יִזְרְעֶאל֙ עַל־בֵּ֣ית יֵה֔וּא וְהִ֨שְׁבַּתִּ֔י מַמְלְכ֖וּת בֵּ֥ית יִשְׂרָאֵֽל׃ 5וְהָיָ֖ה בַּיֹּ֣ום הַה֑וּא וְשָֽׁבַרְתִּי֙ אֶת־קֶ֣שֶׁת יִשְׂרָאֵ֔ל בְּעֵ֖מֶק יִזְרְעֶֽאל׃ 6וַתַּ֤הַר עֹוד֙ וַתֵּ֣לֶד בַּ֔ת וַיֹּ֣אמֶר לֹ֔ו קְרָ֥א שְׁמָ֖הּ לֹ֣א רֻחָ֑מָה כִּי֩ לֹ֨א אֹוסִ֜יף עֹ֗וד אֲרַחֵם֙ אֶת־בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֔ל כִּֽי־נָשֹׂ֥א אֶשָּׂ֖א לָהֶֽם׃ 7וְאֶת־בֵּ֤ית יְהוּדָה֙ אֲרַחֵ֔ם וְהֹֽושַׁעְתִּ֖ים בַּיהוָ֣ה אֱלֹֽהֵיהֶ֑ם וְלֹ֣א אֹֽושִׁיעֵ֗ם בְּקֶ֤שֶׁת וּבְחֶ֨רֶב֙ וּבְמִלְחָמָ֔ה בְּסוּסִ֖ים וּבְפָרָשִֽׁים׃ 8וַתִּגְמֹ֖ל אֶת־לֹ֣א רֻחָ֑מָה וַתַּ֖הַר וַתֵּ֥לֶד בֵּֽן׃ 9וַיֹּ֕אמֶר קְרָ֥א שְׁמֹ֖ו לֹ֣א עַמִּ֑י כִּ֤י אַתֶּם֙ לֹ֣א עַמִּ֔י וְאָנֹכִ֖י לֹֽא־אֶהְיֶ֥ה לָכֶֽם׃ ס

2

Omu nsiku zâyisha

1 Bene Israheli bâluga nka mushenyi gw’omunyanja, gwo gurhaganjwa gu­rhanagerwa. Ahâli h’okucikaderhwa: «Murhali-Lubaga-Lwâni», bâkaziderhwa Bene-Nyamuzinda Ozîne. 2 Abana ba Yuda n’ab’Israheli balunganae, bâbà na mwâmi muguma, bânagandâza kurhaluka olubibi lw’ecihugo câbo bulya lwâbà luhamu olusiku lwa Yizreeli. 3 Bwiragi bene winyu, erhi: «Lubaga lwâni», na bâli binyu, erhi: «Musîmwa»f.

Obuhane n’obucîyunjuze bw’ishanja oku bubaraga

4 Muhêke nyoko lubanja mumusambîseg. Bulya arhaciri mukânie, nâni ntaciri iba. Aleke obubaraga bwâge, arhenze obugonyi omu cifuba câge. 5 Akabâ nanga namugendêsa bushugunu, mmujire nk’olusiku àburhagwa, nâmushushîsa obwerûle, namujira nk’idaho lyûmu, mmuyirhe n’enyôrhah. 6 N’abana bâge ntacibalonza bulya bali ba bubaraga. 7 Neci, nnina yàbîre mbaraga, owababurhaga àcîhemwîre; àderha, erhi: «Nâkulikira abalume bâni, bo bampa omugati n’amîshi, emishangi n’emipira, amavurha n’ecinyôbwa.»i 8 Co cirhumire nkola nafuka enjira yâge n’olûrhe, nâziba enjira yâge abule ihulukiro. 9 Akulikire abîra bâge, ci arhabahikekwo; abalonza arhacibabone. Buzi­nda aderhe, erhi: «Nkola nashubira emwa ibanie murhanzi, bulya nàli mwinja mîra kulusha buno.» 10 Arhamanyaga yehe oku nie nakâgimuhà engano, amamvu mahyahya n’amavurha, nie namuhâga obuhirhi bw’amasholo n’ensarangaj, byo akagirhumikiramwo Baali!

11 Co cirhumire, nkola nâshubiyanka engano yâni omu mango gâyo, n’ama­mvu gâni mahyahya amango gâgo, nâmunyaga emishangi n’emipira yâni abwisiremwo obushugunu bwâge. 12 Na ntyo mmuyêrekane n’enshonyi zâge emwa abîra bâge, na ntâye wacimuntenza omu ikumi ly’eminwe. 13 Nârhenza amasîma gâge goshi, ensiku nkulu zâge, emyêzi yâge mihya­hya, eSabato zâge, n’emirimbo yâge yoshi. 14 Nahererekeza enkoma zâge n’amalehe gâge akâgilimbira, mpu: «Balume bâni babimpâga.» Nâbijira bulambo ensimba zâkâyâbukiramwok. 15 Nâmuhana oku nsiku za Baali, ezi akagimurherekêramwo, àkola ayambi­rhe engolo n’amagerha. Niehe anyibagira! Kanwa ka Nyamuzinda.

16 Co cirhumire !ero nkola namurhebêba, mmuhêke omu irungul, 17 nshambâze omurhima gwâge. Kurhenga aho mmugalulire enkoma zâge n’olubanda lwa Akori, muhango gwa bulangalire, ashuza lero nk’ama­ngo aciri mugêngere n’amango arhengaga omu cihugo c’e Misirim. 18 Olwo lusiku lero, -kwo Nyakasane adesire-, wanderha, mpu: «Ibanie», orhacinderhe mpu «Baali wâni»n. 19 Narhenza amazîno ga ba Baali omu kanwa kâge, barhakanaciderha ago mazîno bundi. 20 Olwo lusiku, nâjira kuli bo eciragâne haguma n’ensimba z’emuzirhu, e­nyunyi z’emalunga n’ebiyandala oku idaho; emiherho, engôrho, n’ebîrha, nâbivuna mbikage omu cihugo, nâmujira adêkerere n’omurhûla. 21 Nâkuyanka lwoshi ensiku zoshi, nâkuyanka omu bushinganyanya n’omu irhegeko, omu buzigire n’omu bwonjo. 22 Nâkuyanka omu bwemêzi, ntyo omanyîrire Nyamuzinda.

23 Mw’olwo lusiku, – kanwa ka Nyamuzinda, – nâshuza omu mpingu, nabo bashuze omu igulu. 24 lgulu lyâshuza omu kulerha engano, amanvu mahyahya n’amavurha, nabo bashuze e Yizrceli. 25 Nâmujira ishwa limîre omu cihugo, nâbabalira Bashombe, nabwîra Lu­rhali-Lubaga-Lwâni, nti: «We lubaga lwâni», naye anshuze, erhi: «Nyamuzinda wâni».

Hosea 2: 1 

וְֽ֠הָיָה מִסְפַּ֤ר בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֙ כְּחֹ֣ול הַיָּ֔ם אֲשֶׁ֥ר לֹֽא־יִמַּ֖ד וְלֹ֣א יִסָּפֵ֑ר וְֽ֠הָיָה בִּמְקֹ֞ום אֲשֶׁר־יֵאָמֵ֤ר לָהֶם֙ לֹֽא־עַמִּ֣י אַתֶּ֔ם יֵאָמֵ֥ר לָהֶ֖ם בְּנֵ֥י אֵֽל־חָֽי׃ 2וְ֠נִקְבְּצוּ בְּנֵֽי־יְהוּדָ֤ה וּבְנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֙ יַחְדָּ֔ו וְשָׂמ֥וּ לָהֶ֛ם רֹ֥אשׁ אֶחָ֖ד וְעָל֣וּ מִן־הָאָ֑רֶץ כִּ֥י גָדֹ֖ול יֹ֥ום יִזְרְעֶֽאל׃ 3אִמְר֥וּ לַאֲחֵיכֶ֖ם עַמִּ֑י וְלַאֲחֹֽותֵיכֶ֖ם רֻחָֽמָה׃ 4רִ֤יבוּ בְאִמְּכֶם֙ רִ֔יבוּ כִּֽי־הִיא֙ לֹ֣א אִשְׁתִּ֔י וְאָנֹכִ֖י לֹ֣א אִישָׁ֑הּ וְתָסֵ֤ר זְנוּנֶ֨יהָ֙ מִפָּנֶ֔יה וְנַאֲפוּפֶ֖יהָ מִבֵּ֥ין שָׁדֶֽיהָ׃ 5פֶּן־אַפְשִׁיטֶ֣נָּה עֲרֻמָּ֔ה וְהִ֨צַּגְתִּ֔יהָ כְּיֹ֖ום הִוָּֽלְדָ֑הּ וְשַׂמְתִּ֣יהָ כַמִּדְבָּ֗ר וְשַׁתִּ֨הָ֙ כְּאֶ֣רֶץ צִיָּ֔ה וַהֲמִתִּ֖יהָ בַּצָּמָֽא׃ 6וְאֶת־בָּנֶ֖יהָ לֹ֣א אֲרַחֵ֑ם כִּֽי־בְנֵ֥י זְנוּנִ֖ים הֵֽמָּה׃ 7כִּ֤י זָֽנְתָה֙ אִמָּ֔ם הֹבִ֖ישָׁה הֹֽורָתָ֑ם כִּ֣י אָמְרָ֗ה אֵלְכָ֞ה אַחֲרֵ֤י מְאַהֲבַי֙ נֹתְנֵ֤י לַחְמִי֙ וּמֵימַ֔י צַמְרִ֣י וּפִשְׁתִּ֔י שַׁמְנִ֖י וְשִׁקּוּיָֽי׃ 8לָכֵ֛ן הִנְנִי־שָׂ֥ךְ אֶת־דַּרְכֵּ֖ךְ בַּסִּירִ֑ים וְגָֽדַרְתִּי֙ אֶת־גְּדֵרָ֔הּ וּנְתִיבֹותֶ֖יהָ לֹ֥א תִמְצָֽא׃ 9וְרִדְּפָ֤ה אֶת־מְאַהֲבֶ֨יהָ֙ וְלֹֽא־תַשִּׂ֣יג אֹתָ֔ם וּבִקְשָׁ֖תַם וְלֹ֣א תִמְצָ֑א וְאָמְרָ֗ה אֵלְכָ֤ה וְאָשׁ֨וּבָה֙ אֶל־אִישִׁ֣י הָֽרִאשֹׁ֔ון כִּ֣י טֹ֥וב לִ֛י אָ֖ז מֵעָֽתָּה׃ 10וְהִיא֙ לֹ֣א יָֽדְעָ֔ה כִּ֤י אָֽנֹכִי֙ נָתַ֣תִּי לָ֔הּ הַדָּגָ֖ן וְהַתִּירֹ֣ושׁ וְהַיִּצְהָ֑ר וְכֶ֨סֶף הִרְבֵּ֥יתִי לָ֛הּ וְזָהָ֖ב עָשׂ֥וּ לַבָּֽעַל׃ 11לָכֵ֣ן אָשׁ֔וּב וְלָקַחְתִּ֤י דְגָנִי֙ בְּעִתֹּ֔ו וְתִירֹושִׁ֖י בְּמֹֽועֲדֹ֑ו וְהִצַּלְתִּי֙ צַמְרִ֣י וּפִשְׁתִּ֔י לְכַסֹּ֖ות אֶת־עֶרְוָתָֽהּ׃ 12וְעַתָּ֛ה אֲגַלֶּ֥ה אֶת־נַבְלֻתָ֖הּ לְעֵינֵ֣י מְאַהֲבֶ֑יהָ וְאִ֖ישׁ לֹֽא־יַצִּילֶ֥נָּה מִיָּדִֽי׃ 13וְהִשְׁבַּתִּי֙ כָּל־מְשֹׂושָׂ֔הּ חַגָּ֖הּ חָדְשָׁ֣הּ וְשַׁבַּתָּ֑הּ וְכֹ֖ל מֹועֲדָֽהּ׃ 14וַהֲשִׁמֹּתִ֗י גַּפְנָהּ֙ וּתְאֵ֣נָתָ֔הּ אֲשֶׁ֣ר אָמְרָ֗ה אֶתְנָ֥ה הֵ֨מָּה֙ לִ֔י אֲשֶׁ֥ר נָֽתְנוּ־לִ֖י מְאַֽהֲבָ֑י וְשַׂמְתִּ֣ים לְיַ֔עַר וַאֲכָלָ֖תַם חַיַּ֥ת הַשָּׂדֶֽה׃ 15וּפָקַדְתִּ֣י עָלֶ֗יהָ אֶת־יְמֵ֤י הַבְּעָלִים֙ אֲשֶׁ֣ר תַּקְטִ֣יר לָהֶ֔ם וַתַּ֤עַד נִזְמָהּ֙ וְחֶלְיָתָ֔הּ וַתֵּ֖לֶךְ אַחֲרֵ֣י מְאַהֲבֶ֑יהָ וְאֹתִ֥י שָׁכְחָ֖ה נְאֻם־יְהוָֽה׃ פ 16לָכֵ֗ן הִנֵּ֤ה אָֽנֹכִי֙ מְפַתֶּ֔יהָ וְהֹֽלַכְתִּ֖יהָ הַמִּדְבָּ֑ר וְדִבַּרְתִּ֖י עַל־לִבָּֽהּ׃ 17וְנָתַ֨תִּי לָ֤הּ אֶת־כְּרָמֶ֨יהָ֙ מִשָּׁ֔ם וְאֶת־עֵ֥מֶק עָכֹ֖ור לְפֶ֣תַח תִּקְוָ֑ה וְעָ֤נְתָה שָּׁ֨מָּה֙ כִּימֵ֣י נְעוּרֶ֔יהָ וִּכְיֹ֖ום עֲלֹתָ֥הּ מֵאֶֽרֶץ־מִצְרָֽיִם׃ ס 18וְהָיָ֤ה בַיֹּום־הַהוּא֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה תִּקְרְאִ֖י אִישִׁ֑י וְלֹֽא־תִקְרְאִי־לִ֥י עֹ֖וד בַּעְלִֽי׃ 19וַהֲסִרֹתִ֛י אֶת־שְׁמֹ֥ות הַבְּעָלִ֖ים מִפִּ֑יהָ וְלֹֽא־יִזָּכְר֥וּ עֹ֖וד בִּשְׁמָֽם׃ 20וְכָרַתִּ֨י לָהֶ֤ם בְּרִית֙ בַּיֹּ֣ום הַה֔וּא עִם־חַיַּ֤ת הַשָּׂדֶה֙ וְעִם־עֹ֣וף הַשָּׁמַ֔יִם וְרֶ֖מֶשׂ הָֽאֲדָמָ֑ה וְקֶ֨שֶׁת וְחֶ֤רֶב וּמִלְחָמָה֙ אֶשְׁבֹּ֣ור מִן־הָאָ֔רֶץ וְהִשְׁכַּבְתִּ֖ים לָבֶֽטַח׃ 21וְאֵרַשְׂתִּ֥יךְ לִ֖י לְעֹולָ֑ם וְאֵרַשְׂתִּ֥יךְ לִי֙ בְּצֶ֣דֶק וּבְמִשְׁפָּ֔ט וּבְחֶ֖סֶד וּֽבְרַחֲמִֽים׃ 22וְאֵרַשְׂתִּ֥יךְ לִ֖י בֶּאֱמוּנָ֑ה וְיָדַ֖עַתְּ אֶת־יְהוָֽה׃ ס 23וְהָיָ֣ה׀ בַּיֹּ֣ום הַה֗וּא אֶֽעֱנֶה֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה אֶעֱנֶ֖ה אֶת־הַשָּׁמָ֑יִם וְהֵ֖ם יַעֲנ֥וּ אֶת־הָאָֽרֶץ׃ 24וְהָאָ֣רֶץ תַּעֲנֶ֔ה אֶת־הַדָּגָ֖ן וְאֶת־הַתִּירֹ֣ושׁ וְאֶת־הַיִּצְהָ֑ר וְהֵ֖ם יַעֲנ֥וּ אֶֽת־יִזְרְעֶֽאל׃ 25וּזְרַעְתִּ֤יהָ לִּי֙ בָּאָ֔רֶץ וְרִֽחַמְתִּ֖י אֶת־לֹ֣א רֻחָ֑מָה וְאָמַרְתִּ֤י לְלֹֽא־עַמִּי֙ עַמִּי־אַ֔תָּה וְה֖וּא יֹאמַ֥ר אֱלֹהָֽי׃ פ

3

Okushubîrira omukazi mubî, ihwe ly’obwonjo bwa Nyamuzinda wâni

1 Nyamuzinda ashubimbwîra, erhi: «Genda kandi, ozigire omukazi ozigi­rwa n’iba n’obwo eri mbaraga, nka kula niono Nyakasane nzigira bene Israheli n’obwo bàshizire abandibandi banyamuzinda, basîma n’ebitumbura by’emizabibu birherekêrwa abazimu. 2 Nanacigendirhôla mukanie obwo, nahûna mikabûlè ikumi n’irhanu ya nsaranga na nkuluba ndarhu za nganoo. 3 Nanamubwîra, nti: «Wabêra hano mwâni nsiku nyinji !ero, onaleke obu­shungu bwâwe. Nta kuyinjibana wundi mulume, nani nâjira ntyo emund’oli.

4 Kwo binali abantu b’Israheli bâyorha nsiku nyinji buzira mwâmi n’abarha­mbo, buzira nterekêro n’ibuye ly’emahêro, buzira ciru na efodi na terafimu. 5 Buzinda bwenêne bashubigaluka emunda Nyakasane ali, bayêrekera emwa Nyamuzinda wâbo n’emw’obûko bwa Daudi mwâmi wâbo. Omu nsiku zâyisha balongereza n’obukenge obusù bwa Nyakasane n’ebinja Nyakasane ahâna.

Hosea 3: 1 

וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֵלַ֗י עֹ֚וד לֵ֣ךְ אֱֽהַב־אִשָּׁ֔ה אֲהֻ֥בַת רֵ֖עַ וּמְנָאָ֑פֶת כְּאַהֲבַ֤ת יְהוָה֙ אֶת־בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל וְהֵ֗ם פֹּנִים֙ אֶל־אֱלֹהִ֣ים אֲחֵרִ֔ים וְאֹהֲבֵ֖י אֲשִׁישֵׁ֥י עֲנָבִֽים׃ 2וָאֶכְּרֶ֣הָ לִּ֔י בַּחֲמִשָּׁ֥ה עָשָׂ֖ר כָּ֑סֶף וְחֹ֥מֶר שְׂעֹרִ֖ים וְלֵ֥תֶךְ שְׂעֹרִֽים׃ 3וָאֹמַ֣ר אֵלֶ֗יהָ יָמִ֤ים רַבִּים֙ תֵּ֣שְׁבִי לִ֔י לֹ֣א תִזְנִ֔י וְלֹ֥א תִֽהְיִ֖י לְאִ֑ישׁ וְגַם־אֲנִ֖י אֵלָֽיִךְ׃ 4כִּ֣י׀ יָמִ֣ים רַבִּ֗ים יֵֽשְׁבוּ֙ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל אֵ֥ין מֶ֨לֶךְ֙ וְאֵ֣ין שָׂ֔ר וְאֵ֥ין זֶ֖בַח וְאֵ֣ין מַצֵּבָ֑ה וְאֵ֥ין אֵפֹ֖וד וּתְרָפִֽים׃ 5אַחַ֗ר יָשֻׁ֨בוּ֙ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל וּבִקְשׁוּ֙ אֶת־יְהוָ֣ה אֱלֹהֵיהֶ֔ם וְאֵ֖ת דָּוִ֣ד מַלְכָּ֑ם וּפָחֲד֧וּ אֶל־יְהוָ֛ה וְאֶל־טוּבֹ֖ו בְּאַחֲרִ֥ית הַיָּמִֽים׃ פ

4

II Amaligo Israheli ajizire n’obuhane ayishirigahabirwa

Obubî bwabonekana hoshi

1 Muyumve akanwa ka Nyamuzinda, bene Israheli, bulya Nyamuzinda ali lubanja haguma n’abantu b’ecihugo. Omu cihugo, murhaciri mwikubagirwa, nta buzigire, nta kucimanya na kukenga Nyamuzinda. 2 Ci birha n’obunywesi, kunigana n’enshombo, bugonyi n’obulâlya, kuyiîrhana ene n’irhondo. 3 Na ntyo ecihugo ciri omu mishîbo, n’abantu bamwo boshi bahosire, ciru n’ensimba z’emuzirhu n’enyunyi z’oku nkuba, ciru n’enfi z’omu nyanja ziherêrekire. Obulâlya bw’abadâhwa 4 Ci kwône ntaye wajaga lubanja, ntâye wasambaga. We mudâhwa we nshimbire. 5 Ohirimire mâshi, ohirimire budufu, n’omulêbi ahirimire haguma nâwe, na ntyo nkola nâyirha nyoko. 6 Olubaga lwâni lufirire okubula obumanye. Bulya w’oyo wakabulire obumanye, nkolaga nakukaga omu budâhwa bwâni; wayibagîre e­ nyigîrizo za Nyamuzinda wâwe nkolaga nayibagira abana bâwe. 7 Boshi oku banali banjirire ebyâha, irenge lyâbo nâlihindula nshonyi. 8 Ebyâha by’olubaga lwâni bwo bwigusi bwâbo, n’amabî gâlwo go baha­rhira. 9 Ci omudâhwa naye nâmujira kuguma n’olubaga; nâmuhanira olugendo lwâge, nâmulyuza ebijiro byâge. 10 Bâlya, ci barhâyigurhe, bâjira obubaraga ci barhaburhe bana; bulya balesire Nyakasane bacihira ornu by’enshonyi. Enterekêro ya Israheli eri nterekêro ya banyamuzinda bw’obwihambi 11 Obugonyi n’amamvu irhwe biheza. 12 Olubaga lwani lunagendilaguza emw’enshushano y’omurhi. Cihimbi ca karhi cilufuliìlira emyanzi, bulya omurhima gw’obubaraga gwabaha­bwîre, balesire Nyamuzinda wâbo bashimba obubaraga. 13 Oku busôngerwe bw’entondo kwo barherekêrera, oku rhurhondo kwo bayôkera entûlo zâbo, idako ly’emirhi y’emishebeye, emitudu, n’­ enterebinta, mpu ho hali ecihôho. Co cirhumire, akaba bâli binyu ziri mbaraga, akaba bâlikazi binyu bali bagonyi, 14 Ntâhane bâli binyu oku bubaraga bwâbo, ntâhane balikazi binyu oku bugonyi bwâbo, bulya nabo bonene eburhambi bacîyegiìlire n’e­mbaraga, barherekêre haguma n’entazi.

Yuda na Israheli barhondwa

15 Akaba oli mbaraga, wâni Israheli, Yuda yehe amanyage obubî. Mu­rhajâga e Gilgali, murhasôkeraga e Bet-Avenap, murhacigashaga, mpu: «mbotumirha Nyamuzinda». 16 Bulya Israheli aciyêrekîne nka cigamba, kurhi Nyamuzinda akacimuyàâbulira nka mwana-buzi omu bulambo bugali? 17 Efrayimu anywanîne n’abazimu, omuleke. 18 Ngasi hali endalwe ho balâla, barhishi n’oburhali bûbaraga, abarhambo bâbo, enshonyi lyo irenge lyâbo. 19 Empûsi yabakurubukana omu byubi byâyo, enshonyi zâbabumbira aha mpêro zâbo.

Hosea 4: 1 

שִׁמְע֥וּ דְבַר־יְהוָ֖ה בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל כִּ֣י רִ֤יב לַֽיהוָה֙ עִם־יֹושְׁבֵ֣י הָאָ֔רֶץ כִּ֠י אֵין־אֱמֶ֧ת וְֽאֵין־חֶ֛סֶד וְאֵֽין־דַּ֥עַת אֱלֹהִ֖ים בָּאָֽרֶץ׃ 2אָלֹ֣ה וְכַחֵ֔שׁ וְרָצֹ֥חַ וְגָנֹ֖ב וְנָאֹ֑ף פָּרָ֕צוּ וְדָמִ֥ים בְּדָמִ֖ים נָגָֽעוּ׃ 3עַל־כֵּ֣ן׀ תֶּאֱבַ֣ל הָאָ֗רֶץ וְאֻמְלַל֙ כָּל־יֹושֵׁ֣ב בָּ֔הּ בְּחַיַּ֥ת הַשָּׂדֶ֖ה וּבְעֹ֣וף הַשָּׁמָ֑יִם וְגַם־דְּגֵ֥י הַיָּ֖ם יֵאָסֵֽפוּ׃ 4אַ֥ךְ אִ֛ישׁ אַל־יָרֵ֖ב וְאַל־יֹוכַ֣ח אִ֑ישׁ וְעַמְּךָ֖ כִּמְרִיבֵ֥י כֹהֵֽן׃ 5וְכָשַׁלְתָּ֣ הַיֹּ֔ום וְכָשַׁ֧ל גַּם־נָבִ֛יא עִמְּךָ֖ לָ֑יְלָה וְדָמִ֖יתִי אִמֶּֽךָ׃ 6נִדְמ֥וּ עַמִּ֖י מִבְּלִ֣י הַדָּ֑עַת כִּֽי־אַתָּ֞ה הַדַּ֣עַת מָאַ֗סְתָּ וְאֶמְאָֽסְאךָ֙ מִכַּהֵ֣ן לִ֔י וַתִּשְׁכַּח֙ תֹּורַ֣ת אֱלֹהֶ֔יךָ אֶשְׁכַּ֥ח בָּנֶ֖יךָ גַּם־אָֽנִי׃ 7כְּרֻבָּ֖ם כֵּ֣ן חָֽטְאוּ־לִ֑י כְּבֹודָ֖ם בְּקָלֹ֥ון אָמִֽיר׃ 8חַטַּ֥את עַמִּ֖י יֹאכֵ֑לוּ וְאֶל־עֲוֹנָ֖ם יִשְׂא֥וּ נַפְשֹֽׁו׃ 9וְהָיָ֥ה כָעָ֖ם כַּכֹּהֵ֑ן וּפָקַדְתִּ֤י עָלָיו֙ דְּרָכָ֔יו וּמַעֲלָלָ֖יו אָשִׁ֥יב לֹֽו׃ 10וְאָֽכְלוּ֙ וְלֹ֣א יִשְׂבָּ֔עוּ הִזְנ֖וּ וְלֹ֣א יִפְרֹ֑צוּ כִּֽי־אֶת־יְהוָ֥ה עָזְב֖וּ לִשְׁמֹֽר׃ 11זְנ֛וּת וְיַ֥יִן וְתִירֹ֖ושׁ יִֽקַּֽח־לֵֽב׃ 12עַמִּי֙ בְּעֵצֹ֣ו יִשְׁאָ֔ל וּמַקְלֹ֖ו יַגִּ֣יד לֹ֑ו כִּ֣י ר֤וּחַ זְנוּנִים֙ הִתְעָ֔ה וַיִּזְנ֖וּ מִתַּ֥חַת אֱלֹהֵיהֶֽם׃ 13עַל־רָאשֵׁ֨י הֶהָרִ֜ים יְזַבֵּ֗חוּ וְעַל־הַגְּבָעֹות֙ יְקַטֵּ֔רוּ תַּ֣חַת אַלֹּ֧ון וְלִבְנֶ֛ה וְאֵלָ֖ה כִּ֣י טֹ֣וב צִלָּ֑הּ עַל־כֵּ֗ן תִּזְנֶ֨ינָה֙ בְּנֹ֣ותֵיכֶ֔ם וְכַלֹּותֵיכֶ֖ם תְּנָאַֽפְנָה׃ 14לֹֽא־אֶפְקֹ֨וד עַל־בְּנֹותֵיכֶ֜ם כִּ֣י תִזְנֶ֗ינָה וְעַל־כַּלֹּֽותֵיכֶם֙ כִּ֣י תְנָאַ֔פְנָה כִּי־הֵם֙ עִם־הַזֹּנֹ֣ות יְפָרֵ֔דוּ וְעִם־הַקְּדֵשֹׁ֖ות יְזַבֵּ֑חוּ וְעָ֥ם לֹֽא־יָבִ֖ין יִלָּבֵֽט׃ 15אִם־זֹנֶ֤ה אַתָּה֙ יִשְׂרָאֵ֔ל אַל־יֶאְשַׁ֖ם יְהוּדָ֑ה וְאַל־תָּבֹ֣אוּ הַגִּלְגָּ֗ל וְאַֽל־תַּעֲלוּ֙ בֵּ֣ית אָ֔וֶן וְאַל־תִּשָּׁבְע֖וּ חַי־יְהוָֽה׃ 16כִּ֚י כְּפָרָ֣ה סֹֽרֵרָ֔ה סָרַ֖ר יִשְׂרָאֵ֑ל עַתָּה֙ יִרְעֵ֣ם יְהוָ֔ה כְּכֶ֖בֶשׂ בַּמֶּרְחָֽב׃ 17חֲב֧וּר עֲצַבִּ֛ים אֶפְרָ֖יִם הַֽנַּֽח־לֹֽו׃ 18סָ֖ר סָבְאָ֑ם הַזְנֵ֣ה הִזְנ֔וּ אָהֲב֥וּ הֵב֛וּ קָלֹ֖ון מָגִנֶּֽיהָ׃ 19צָרַ֥ר ר֛וּחַ אֹותָ֖הּ בִּכְנָפֶ֑יהָ וְיֵבֹ֖שׁוּ מִזִּבְחֹותָֽם׃ ס

5

Abadâhwa, abarhamho n’ab[qmi bo b0hezize olubaga

1 Muyumve, mwe badâhwa yumvirhizi wâni nyumpa y’Israheli, nyumpa ya mwâmi rhega okurhwiri, mwe balanzi b’amarhegeko; bulya mwabîre murhego aha Mispa, kêshe karhege oku Tabora. 2 Bàyongobîre omu kuhabuka, niehe, nkolaga nabahana boshi. 3 Nyishi Efrayimu, na Israheli arhacinyifulisiri, neci, Efrayimu wàbîre mbaraga, nâwe Israheli wàhemusire. 4 Ebijiro byâbo birhankacibayemêrera bagaluka emwa Nyamuzinda wâbo, bulya omurhima gw’obubaraga gubasêzize, barhaciyishi Nyamuzinda. 5 Obucîbone bw’Israheli bumudwîrhe lubanja; amabî g’Efrayimu gamukulumbize na Yuda naye âhirima akàbo. 6 Bahêka ebibuzi n’empanzi zâbo mpu bajilonza Nyamuzinda ci ba­rhâmubone: àbarhenzirekwo! 7 Bàlenganyize Nyakasane, bàburha abana b’omu ifunze. Olekage ensiku nkulu zâbo zibaherêrekeze bon’amashwa gâbo.

Ebîrha by’abaguma

8 Mubûhe omushekera e Gilbeya, muhume omu ihembe e Rama, mubande endûlù e Bet-Avena, muhuluze Benyamini. 9 Efrayimu ayônwa olusiku lw’obuhane, namâderha okunali oku mashanja g’lsraheli. 10 Abarhambo ba Yuda kwo bali nka bantu bahama olubibi, nkolaga nâba­rhulirakwo obukunizi bwâni nka mîshi. 11 Efrayimu ali mulabarhe, aluyazire, bulya akulikîre abazimu. 12 Kwo nkola nayôrha kuli Efrayimu nka nnindi na nka mpêshe oku nyumpa ya Yuda.

Okunywâna n’amahanga kuli busha

13 Efrayimu erhi àbona obubî bwâge, n’Israheli erhi àbona ecibande câge, Efrayimu ajiyinjibana Asuru, Yuda arhuma, entumwa emw’omwâmi mukulu, ci kwône arhamufumye mweshi, arharhenze ecibande cinyu. 14 Bulya nâbà ntale kuli Efrayimu, mwana wa ntale oku nyumpa ya Yuda, niono, kudârhula nadârhula, nnancigendere, mpêke n’omunyama gwâni, na ntâye wagunyaga. 15 Neci, nkolaga nâcishubirira aha mwâni, kuhika bamanye oku bali babî, banalonze obusù bwâni; bâcinnonza omu bulagirire bwâbo.

Hosea 5: 1 

שִׁמְעוּ־זֹ֨את הַכֹּהֲנִ֜ים וְהַקְשִׁ֣יבוּ׀ בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֗ל וּבֵ֤ית הַמֶּ֨לֶךְ֙ הַאֲזִ֔ינוּ כִּ֥י לָכֶ֖ם הַמִּשְׁפָּ֑ט כִּֽי־פַח֙ הֱיִיתֶ֣ם לְמִצְפָּ֔ה וְרֶ֖שֶׁת פְּרוּשָׂ֥ה עַל־תָּבֹֽור׃ 2וְשַׁחֲטָ֥ה שֵׂטִ֖ים הֶעְמִ֑יקוּ וַאֲנִ֖י מוּסָ֥ר לְכֻלָּֽם׃ 3אֲנִי֙ יָדַ֣עְתִּי אֶפְרַ֔יִם וְיִשְׂרָאֵ֖ל לֹֽא־נִכְחַ֣ד מִמֶּ֑נִּי כִּ֤י עַתָּה֙ הִזְנֵ֣יתָ אֶפְרַ֔יִם נִטְמָ֖א יִשְׂרָאֵֽל׃ 4לֹ֤א יִתְּנוּ֙ מַ֣עַלְלֵיהֶ֔ם לָשׁ֖וּב אֶל־אֱלֹֽהֵיהֶ֑ם כִּ֣י ר֤וּחַ זְנוּנִים֙ בְּקִרְבָּ֔ם וְאֶת־יְהוָ֖ה לֹ֥א יָדָֽעוּ׃ 5וְעָנָ֥ה גְאֹֽון־יִשְׂרָאֵ֖ל בְּפָנָ֑יו וְיִשְׂרָאֵ֣ל וְאֶפְרַ֗יִם יִכָּֽשְׁלוּ֙ בַּעֲוֹנָ֔ם כָּשַׁ֥ל גַּם־יְהוּדָ֖ה עִמָּֽם׃ 6בְּצֹאנָ֣ם וּבִבְקָרָ֗ם יֵֽלְכ֛וּ לְבַקֵּ֥שׁ אֶת־יְהוָ֖ה וְלֹ֣א יִמְצָ֑אוּ חָלַ֖ץ מֵהֶֽם׃ 7בַּיהוָ֣ה בָּגָ֔דוּ כִּֽי־בָנִ֥ים זָרִ֖ים יָלָ֑דוּ עַתָּ֛ה יֹאכְלֵ֥ם חֹ֖דֶשׁ אֶת־חֶלְקֵיהֶֽם׃ ס 8תִּקְע֤וּ שֹׁופָר֙ בַּגִּבְעָ֔ה חֲצֹצְרָ֖ה בָּרָמָ֑ה הָרִ֨יעוּ֙ בֵּ֣ית אָ֔וֶן אַחֲרֶ֖יךָ בִּנְיָמִֽין׃ 9אֶפְרַ֨יִם֙ לְשַׁמָּ֣ה תִֽהְיֶ֔ה בְּיֹ֖ום תֹּֽוכֵחָ֑ה בְּשִׁבְטֵי֙ יִשְׂרָאֵ֔ל הֹודַ֖עְתִּי נֶאֱמָנָֽה׃ 10הָיוּ֙ שָׂרֵ֣י יְהוּדָ֔ה כְּמַסִּיגֵ֖י גְּב֑וּל עֲלֵיהֶ֕ם אֶשְׁפֹּ֥וךְ כַּמַּ֖יִם עֶבְרָתִֽי׃ 11עָשׁ֥וּק אֶפְרַ֖יִם רְצ֣וּץ מִשְׁפָּ֑ט כִּ֣י הֹואִ֔יל הָלַ֖ךְ אַחֲרֵי־צָֽו׃ 12וַאֲנִ֥י כָעָ֖שׁ לְאֶפְרָ֑יִם וְכָרָקָ֖ב לְבֵ֥ית יְהוּדָֽה׃ 13וַיַּ֨רְא אֶפְרַ֜יִם אֶת־חָלְיֹ֗ו וִֽיהוּדָה֙ אֶת־מְזֹרֹ֔ו וַיֵּ֤לֶךְ אֶפְרַ֨יִם֙ אֶל־אַשּׁ֔וּר וַיִּשְׁלַ֖ח אֶל־מֶ֣לֶךְ יָרֵ֑ב וְה֗וּא לֹ֤א יוּכַל֙ לִרְפֹּ֣א לָכֶ֔ם וְלֹֽא־יִגְהֶ֥ה מִכֶּ֖ם מָזֹֽור׃ 14כִּ֣י אָנֹכִ֤י כַשַּׁ֨חַל֙ לְאֶפְרַ֔יִם וְכַכְּפִ֖יר לְבֵ֣ית יְהוּדָ֑ה אֲנִ֨י אֲנִ֤י אֶטְרֹף֙ וְאֵלֵ֔ךְ אֶשָּׂ֖א וְאֵ֥ין מַצִּֽיל׃ 15אֵלֵ֤ךְ אָשׁ֨וּבָה֙ אֶל־מְקֹומִ֔י עַ֥ד אֲשֶֽׁר־יֶאְשְׁמ֖וּ וּבִקְשׁ֣וּ פָנָ֑י בַּצַּ֥ר לָהֶ֖ם יְשַׁחֲרֻֽנְנִי׃

6

Okugalukira Nyamuzinda kurhajiraga nsiku

1 Yishi rhugaluke emwa Nyamuzinda, Ye warhujaganulaga ye wânarhufu­mya; Ye wârhushûrhaga, ye wânarhuba ebibande birhu. 2 Hano kugera nsiku ibirhi ârhugalulira obuzîne, oku lwa kasharhu ârhuyinamule rhunamubêreho. 3 Rhumanyîrire Nyamuzinda, rhumulongereze, okuli rhwâmubona, âyisha emwirhu nka lumè, nka kula enkuba mpangûka ebombêza idaho. 4 Kurhi nakujira wâni Efrayimu? Kurhi nakujira wâni Yuda? Obuzigire bwinyu kwo buli nka citù ca lwikungu lwa sêzi, nka lumè lurhalegama. 5 Co carhumire mbatwa bihimbi n’abalêbi, mbayîrha n’enderho z’ekanwa kâni; 6 bulya buzigire nnonza, ci arhali nterekêro, bumanye bwa Nyamuzinda ci arhali ntûloq.

Amabî ga mîra n’aga buno g’Israheli

7 Ci bôhe bene Adamu bàvunyire eciragâne, aho bannenganya. 8 Galaadi ciri cishagala ca bishumûsi, ciyunjwîre muko. 9 Kula ebishungu bicîfulika, omurhwe gw’abadâhwa gudwîrhe gwayîrha omu njira y’e Sikemi; okuli, olugendo lwâbo nshonyi nkulu. 10 Ebi nabwîne e Beteli, birhankaderhwa: yo Efrayimu ajirira obubaraga, yo Israheli ahemukira. 11 Ci kwône nawe Yuda, nkubîkîre byawe bitya, hano nshubiyimânika olubaga lwâni.

Hosea 6: 1 

לְכוּ֙ וְנָשׁ֣וּבָה אֶל־יְהוָ֔ה כִּ֛י ה֥וּא טָרָ֖ף וְיִרְפָּאֵ֑נוּ יַ֖ךְ וְיַחְבְּשֵֽׁנוּ׃ 2יְחַיֵּ֖נוּ מִיֹּמָ֑יִם בַּיֹּום֙ הַשְּׁלִישִׁ֔י יְקִמֵ֖נוּ וְנִחְיֶ֥ה לְפָנָֽיו׃ 3וְנֵדְעָ֣ה נִרְדְּפָ֗ה לָדַ֨עַת֙ אֶת־יְהוָ֔ה כְּשַׁ֖חַר נָכֹ֣ון מֹֽוצָאֹ֑ו וְיָבֹ֤וא כַגֶּ֨שֶׁם֙ לָ֔נוּ כְּמַלְקֹ֖ושׁ יֹ֥ורֶה אָֽרֶץ׃ 4מָ֤ה אֶֽעֱשֶׂה־לְּךָ֙ אֶפְרַ֔יִם מָ֥ה אֶעֱשֶׂה־לְּךָ֖ יְהוּדָ֑ה וְחַסְדְּכֶם֙ כַּֽעֲנַן־בֹּ֔קֶר וְכַטַּ֖ל מַשְׁכִּ֥ים הֹלֵֽךְ׃ 5עַל־כֵּ֗ן חָצַ֨בְתִּי֙ בַּנְּבִיאִ֔ים הֲרַגְתִּ֖ים בְּאִמְרֵי־פִ֑י וּמִשְׁפָּטֶ֖יךָ אֹ֥ור יֵצֵֽא׃ 6כִּ֛י חֶ֥סֶד חָפַ֖צְתִּי וְלֹא־זָ֑בַח וְדַ֥עַת אֱלֹהִ֖ים מֵעֹלֹֽות׃ 7וְהֵ֕מָּה כְּאָדָ֖ם עָבְר֣וּ בְרִ֑ית שָׁ֖ם בָּ֥גְדוּ בִֽי׃ 8גִּלְעָ֕ד קִרְיַ֖ת פֹּ֣עֲלֵי אָ֑וֶן עֲקֻבָּ֖ה מִדָּֽם׃ 9וּכְחַכֵּ֨י אִ֜ישׁ גְּדוּדִ֗ים חֶ֚בֶר כֹּֽהֲנִ֔ים דֶּ֖רֶךְ יְרַצְּחוּ־שֶׁ֑כְמָה כִּ֥י זִמָּ֖ה עָשֽׂוּ׃ 10בְּבֵית֙ יִשְׂרָאֵ֔ל רָאִ֖יתִי שַׁעֲרִירִיָּה שָׁ֚ם זְנ֣וּת לְאֶפְרַ֔יִם נִטְמָ֖א יִשְׂרָאֵֽל׃ 11גַּם־יְהוּדָ֕ה שָׁ֥ת קָצִ֖יר לָ֑ךְ בְּשׁוּבִ֖י שְׁב֥וּת עַמִּֽי׃ פ

7

1 Oku ndwîrhe nti nafumya Israheli, amabî ga Efrayimu, gamaciyêrekana, n’obwengûza bwa Samâriya; bunywesi bwône bwône, ebishambo bi­dwîrhe byabera enyumpa, n’embuga elumîre bishungu. 2 Barhacidesiri omu murhima gwâbo oku ncikengîre obubî bwâbo. Ci kwône ebijiro byâbo bibagosire, biri embere zâni. 3 Bwenge bwâbo bashagalusamwo mwâmi, na bulyâlya bwâbo ba­shagalusamwo abarhambo. 4 Ci kwône boshi bali bagonyi. Bali badûrhu nka masiga g’omuduzi w’emi­gati wagatwanîrc anagaleka kurhenga aduzire obuntu kuhika bwalinda burhundugurha. 5 Badûndaguzize mwâmi n’abarhambo omu mamvu, naye yene ayinjibana emihera, 6 omu bulâlya bwâbo, omurhima gwâbo guli mudûrhu nka cîko, obudufu bwoshi erhi obukunizi bwâbo buli iro, sêzi buyâke nka ngulumira. 7 Boshi badûrhubîre nka cibêye, balyîre babishi abatwî b’emmanja bâbo. Ntyo, abâmi bâbo boshi bahwîre, ntâye wanyakûzize.

Israheli afire n’okunywâna n’amahanga

8 Efrayimu akomerîne n’amashanja g’ihanga, Efrayimu buli buntu bu­rhaniolagwa. 9 Abanya-mahanga bàmulîre emisi arhanîshi. Irhwe lyâge lyasheshusire mvi, arhanakuyishi. 10 Obucîbone bw’lsraheli bumudwîrhe lubanja; barhanagalusiri emunda Nyakasane Nyamuzinda wâbo ali, ciru bakamulongereza kwo kunyi mw’ebyo byoshi. 11 Efrayimu ngûkù mpwinja, erhagwerhi irhwe; bahamagîre Misiri, bàjîre omu Asuru. 12 Bagende, aha bankaja nâbarhega akeshe kâni, nâbamanula nka kanyunyi k’emalunga, nâbahana oku mabî gâbo.

Okurhavuga omunkwa n’obuhane bw’lsraheli

13 Buhanya bwâbo bulya bànyasire. Bahungumuke bulya banyabîre. Oku ndi nti nabacungula, badwîrhe bannywerhera. 14 Barhalaka n’omurhima gwoshi emunda ndi, amango bayâmira aha ba­gweshîre; balakira engano n’amamvu mahyahya gône, ci kuli nie, bwabiranyi bwône. 15 Nabayigîrîze nanabahà amaboko mazibu, ci enkengêro zâbo nshombo kuli nie. 16 Bashizire obusha bayôsire nka muherho murhebanyi. Abarhambo bâbo bahwêra oku ngôrho, erhi lulimi lwâbo lubî lurhuma, babashekera omu cihugo c’e Misiri.

Hosea 7: 1 

כְּרָפְאִ֣י לְיִשְׂרָאֵ֗ל וְנִגְלָ֞ה עֲוֹ֤ן אֶפְרַ֨יִם֙ וְרָעֹ֣ות שֹֽׁמְרֹ֔ון כִּ֥י פָעֲל֖וּ שָׁ֑קֶר וְגַנָּ֣ב יָבֹ֔וא פָּשַׁ֥ט גְּד֖וּד בַּחֽוּץ׃ 2וּבַל־יֹֽאמְרוּ֙ לִלְבָבָ֔ם כָּל־רָעָתָ֖ם זָכָ֑רְתִּי עַתָּה֙ סְבָב֣וּם מַֽעַלְלֵיהֶ֔ם נֶ֥גֶד פָּנַ֖י הָיֽוּ׃ 3בְּרָעָתָ֖ם יְשַׂמְּחוּ־מֶ֑לֶךְ וּבְכַחֲשֵׁיהֶ֖ם שָׂרִֽים׃ 4כֻּלָּם֙ מְנָ֣אֲפִ֔ים כְּמֹ֣ו תַנּ֔וּר בֹּעֵ֖רָה מֵֽאֹפֶ֑ה יִשְׁבֹּ֣ות מֵעִ֔יר מִלּ֥וּשׁ בָּצֵ֖ק עַד־חֻמְצָתֹֽו׃ 5יֹ֣ום מַלְכֵּ֔נוּ הֶחֱל֥וּ שָׂרִ֖ים חֲמַ֣ת מִיָּ֑יִן מָשַׁ֥ךְ יָדֹ֖ו אֶת־לֹצְצִֽים׃ 6כִּֽי־קֵרְב֧וּ כַתַּנּ֛וּר לִבָּ֖ם בְּאָרְבָּ֑ם כָּל־הַלַּ֨יְלָה֙ יָשֵׁ֣ן אֹֽפֵהֶ֔ם בֹּ֕קֶר ה֥וּא בֹעֵ֖ר כְּאֵ֥שׁ לֶהָבָֽה׃ 7כֻּלָּ֤ם יֵחַ֨מּוּ֙ כַּתַּנּ֔וּר וְאָכְל֖וּ אֶת־שֹֽׁפְטֵיהֶ֑ם כָּל־מַלְכֵיהֶ֣ם נָפָ֔לוּ אֵין־קֹרֵ֥א בָהֶ֖ם אֵלָֽי׃ 8אֶפְרַ֕יִם בָּעַמִּ֖ים ה֣וּא יִתְבֹּולָ֑ל אֶפְרַ֛יִם הָיָ֥ה עֻגָ֖ה בְּלִ֥י הֲפוּכָֽה׃ 9אָכְל֤וּ זָרִים֙ כֹּחֹ֔ו וְה֖וּא לֹ֣א יָדָ֑ע גַּם־שֵׂיבָה֙ זָ֣רְקָה בֹּ֔ו וְה֖וּא לֹ֥א יָדָֽע׃ 10וְעָנָ֥ה גְאֹֽון־יִשְׂרָאֵ֖ל בְּפָנָ֑יו וְלֹֽא־שָׁ֨בוּ֙ אֶל־יְהוָ֣ה אֱלֹֽהֵיהֶ֔ם וְלֹ֥א בִקְשֻׁ֖הוּ בְּכָל־זֹֽאת׃ 11וַיְהִ֣י אֶפְרַ֔יִם כְּיֹונָ֥ה פֹותָ֖ה אֵ֣ין לֵ֑ב מִצְרַ֥יִם קָרָ֖אוּ אַשּׁ֥וּר הָלָֽכוּ׃ 12כַּאֲשֶׁ֣ר יֵלֵ֗כוּ אֶפְרֹ֤ושׂ עֲלֵיהֶם֙ רִשְׁתִּ֔י כְּעֹ֥וף הַשָּׁמַ֖יִם אֹֽורִידֵ֑ם אַיְסִרֵ֕ם כְּשֵׁ֖מַע לַעֲדָתָֽם׃ ס 13אֹ֤וי לָהֶם֙ כִּֽי־נָדְד֣וּ מִמֶּ֔נִּי שֹׁ֥ד לָהֶ֖ם כִּֽי־פָ֣שְׁעוּ בִ֑י וְאָנֹכִ֣י אֶפְדֵּ֔ם וְהֵ֕מָּה דִּבְּר֥וּ עָלַ֖י כְּזָבִֽים׃ 14וְלֹֽא־זָעֲק֤וּ אֵלַי֙ בְּלִבָּ֔ם כִּ֥י יְיֵלִ֖ילוּ עַל־מִשְׁכְּבֹותָ֑ם עַל־דָּגָ֧ן וְתִירֹ֛ושׁ יִתְגֹּורָ֖רוּ יָס֥וּרוּ בִֽי׃ 15וַאֲנִ֣י יִסַּ֔רְתִּי חִזַּ֖קְתִּי זְרֹֽועֹתָ֑ם וְאֵלַ֖י יְחַשְּׁבוּ־רָֽע׃ 16יָשׁ֣וּבוּ׀ לֹ֣א עָ֗ל הָיוּ֙ כְּקֶ֣שֶׁת רְמִיָּ֔ה יִפְּל֥וּ בַחֶ֛רֶב שָׂרֵיהֶ֖ם מִזַּ֣עַם לְשֹׁונָ֑ם זֹ֥ו לַעְגָּ֖ם בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃

8

Obiba empûsi, ayishisârûla omulaba

1 Bûha omushekera. Nka nyunda, obuhanya bwamacihunika oku nyumpa ya Nyamuzindar w’Israheli, bulya bàvunyire eciragâne câni, banakabu­lira irhegeko lyâni. 2 Ciru bakayâma, mpu: «Mâshi Nyamuzinda w’lsraheli, rhukumanyire.» 3 Israheli àkabulire aminja, lero omushombanyi amuhâbwa.

Ishabâbè omu Samâriya n’okukaziharamya akanina k’amasholo

4 Bâcihîre abâmi, ci kwône buzira okundôsa. Banayîmike abarhambo, ci kwône buzira okummanyîsa. Banarhôle ensaranga zâbo n’amasholo, bajiremwo abazimu. Bwo bulyo bwinja bw’okubaheza! 5 Mwe bantu b’e Samâriya, aka kanina kinyu k’amasholo, ntakalonza, mwanzukize obukunizi. Bene Israheli, kuhika mangaci mwayôrhe bouzira kutumula? 6 N’obwo we Israheli! Nako akanina kâwe, mubumbi wàkajiraga, karhali nyamuzinda. Okuli, akanina ka Samâriya kabunduka kajônjolekane. 7 Kulya kuba mwarhwezire empûsi, mukolaga mwasârûla omusirûla: e ngano yinyu erhajekwo muhuli. Nk’oku omugani gudesire, mpu: «E­ngano buzira muhuli, erhajira nshano». Na ciru gwankajakwo cempara-mîno z’emahanga zo zâgulya.

Koyinjibana ab’emahanga kuhezize Israheli

8 Israheli amirîrwe, akola ali ckarhî k’abapagani nka kantu karhacigwerhi bunguke. 9 Bulya bayinamukire e Asuru, ciryanyi cijûnjumire eburhambi. Efrayimu ahânyire entûlo y’okushigîriza. 10 Bashigîrîze emwa abapagani, ci kwône nkola nabashubûza barhindibuzi­bwe n’omwâmi n’abalûzi. 11 Efrayimu àyûbasire empêro zâge, ziri za byâha. 12 Ciru nakabayandikira marhegeko cihumbi, banagalole nka ga muntu w’ekulî. 13 Basîma enterekêro: barherekêre. Basîma enyama: balye. Nyamazinda a­rhalonza ebyo. Acikengîre amabî gâbo, abahanira ebyâha byâbo, ba­shubira e Misiri. 14 Israheli àyibagîre Owamulemaga, àyûbasire enyumpa nyinjinja; na Yuda ayushûla ebishagala bizibuzibu. Ci kwône nkola nalikira omuliro oku bishagala byâge, enyumpa zibôyôke.

Hosea 8: 1 

אֶל־חִכְּךָ֣ שֹׁפָ֔ר כַּנֶּ֖שֶׁר עַל־בֵּ֣ית יְהוָ֑ה יַ֚עַן עָבְר֣וּ בְרִיתִ֔י וְעַל־תֹּורָתִ֖י פָּשָֽׁעוּ׃ 2לִ֖י יִזְעָ֑קוּ אֱלֹהַ֥י יְֽדַעֲנ֖וּךָ יִשְׂרָאֵֽל׃ 3זָנַ֥ח יִשְׂרָאֵ֖ל טֹ֑וב אֹויֵ֖ב יִרְדְּֽפֹו׃ 4הֵ֤ם הִמְלִיכוּ֙ וְלֹ֣א מִמֶּ֔נִּי הֵשִׂ֖ירוּ וְלֹ֣א יָדָ֑עְתִּי כַּסְפָּ֣ם וּזְהָבָ֗ם עָשׂ֤וּ לָהֶם֙ עֲצַבִּ֔ים לְמַ֖עַן יִכָּרֵֽת׃ 5זָנַח֙ עֶגְלֵ֣ךְ שֹֽׁמְרֹ֔ון חָרָ֥ה אַפִּ֖י בָּ֑ם עַד־מָתַ֕י לֹ֥א יוּכְל֖וּ נִקָּיֹֽן׃ 6כִּ֤י מִיִּשְׂרָאֵל֙ וְה֔וּא חָרָ֣שׁ עָשָׂ֔הוּ וְלֹ֥א אֱלֹהִ֖ים ה֑וּא כִּֽי־שְׁבָבִ֣ים יִֽהְיֶ֔ה עֵ֖גֶל שֹׁמְרֹֽון׃ 7כִּ֛י ר֥וּחַ יִזְרָ֖עוּ וְסוּפָ֣תָה יִקְצֹ֑רוּ קָמָ֣ה אֵֽין־לֹ֗ו צֶ֚מַח בְּלִ֣י יַֽעֲשֶׂה־קֶּ֔מַח אוּלַ֣י יַֽעֲשֶׂ֔ה זָרִ֖ים יִבְלָעֻֽהוּ׃ 8נִבְלַ֖ע יִשְׂרָאֵ֑ל עַתָּה֙ הָי֣וּ בַגֹּויִ֔ם כִּכְלִ֖י אֵֽין־חֵ֥פֶץ בֹּֽו׃ 9כִּֽי־הֵ֨מָּה֙ עָל֣וּ אַשּׁ֔וּר פֶּ֖רֶא בֹּודֵ֣ד לֹ֑ו אֶפְרַ֖יִם הִתְנ֥וּ אֲהָבִֽים׃ 10גַּ֛ם כִּֽי־יִתְנ֥וּ בַגֹּויִ֖ם עַתָּ֣ה אֲקַבְּצֵ֑ם וַיָּחֵ֣לּוּ מְּעָ֔ט מִמַּשָּׂ֖א מֶ֥לֶךְ שָׂרִֽים׃ 11כִּֽי־הִרְבָּ֥ה אֶפְרַ֛יִם מִזְבְּחֹ֖ת לַחֲטֹ֑א הָיוּ־לֹ֥ו מִזְבְּחֹ֖ות לַחֲטֹֽא׃ 12אֶכתֹוב לֹ֔ו רִבֹּו תֹּֽורָתִ֑י כְּמֹו־זָ֖ר נֶחְשָֽׁבוּ׃ 13זִבְחֵ֣י הַבְהָבַ֗י יִזְבְּח֤וּ בָשָׂר֙ וַיֹּאכֵ֔לוּ יְהוָ֖ה לֹ֣א רָצָ֑ם עַתָּ֞ה יִזְכֹּ֤ר עֲוֹנָם֙ וְיִפְקֹ֣ד חַטֹּאותָ֔ם הֵ֖מָּה מִצְרַ֥יִם יָשֽׁוּבוּ׃ 14וַיִּשְׁכַּ֨ח יִשְׂרָאֵ֜ל אֶת־עֹשֵׂ֗הוּ וַיִּ֨בֶן֙ הֵֽיכָלֹ֔ות וִֽיהוּדָ֕ה הִרְבָּ֖ה עָרִ֣ים בְּצֻרֹ֑ות וְשִׁלַּחְתִּי־אֵ֣שׁ בְּעָרָ֔יו וְאָכְלָ֖ה אַרְמְנֹתֶֽיהָ׃ ס

9

Olubaga lwa Nnâmahanga lukolaga lwâheza byoshi

1 Orhacîshingaga, Israheli, orhacîmogaga nka bapagani; bulya walesire nyamuzinda wâwe mpu oshimbe obubaraga, wàsîmire oluhembo lw’a­ mabî omu ngo zoshi z’engano. 2 N’oli engo, n’oli omukenzi birhabayiguse, amamvu mahyahya ga babuli­kira. 3 Barhacihêre omu cihogo ca Nyamuzinda, Efrayimu ashubira e Misiri, n’e Asîriya balyâyo ebiryo by’okubahumânya. 4 Barhâcidubule amamvu mpu barhûla Nyamuzinda, barhâcimuhe nterekêro, omugati gwâbo gwâbà nka mugati gwa mishîbo, ngasi ba­nkagulyakwo boshi bahumâne, bulya omugati gwâbo guli gwâbo bône­ne, gurhâhêkwe omu nyumpa ya Nyamuzinda. 5 Kurhi mwâjira amango g’olusiku lukulus, olusiku lukulu lwa Nyamuzinda? 6 Bo abo bakola ebwa kuhêra: Misiri âbayankirira, Menfisi âbabishe, obuhirhi bwâbo bw’ensaranga, nshenga yabuyîmamwo, enyumpa zâbo zijamwo olûrhe. Okurhonda abadahwa kwamâlerhera omulebi nya­mmanja.

Okumanyisa oku buhane barheganyîbwe

7 Ensiku z’obuhane zayishire. Ensiku z’okucîhôla zino. Israheli ayumve! «Omulêbi ali musirhe!» Neci nkaba bulya ecibî câwe ciri cinene, obuhane bwâluga, 8 n’omu nyumpa ya Nyamuzinda wâge, yabîre ntambala. Omujà-bulâbi wa Efrayimu ali haguma na Nyamuzinda wâni, ye mulêbi, ye badwîrhe ba­rhega emirhambikiro omu njira zoshi n’omu nyumpa ya Nyamuzinda wâge. 9 Babîhire lwoshi nk’omu nsiku za Gibeya; Nyamuzinda akengêra obubî bwâbo, âbahanira ebyâha byâbo.

Obuhane oku mabi ga Baali-Peori

10 Kula amalehe gabà omu bwerûle, kwo nàshimanaga Israheli; kula irehe lirhangiriza ly’ecanda liyôrha, kwo nàbonaga basho; ci kwône bôhe bahika aha Baali-Peori, barhangira okukâjira eby’enshonyi, banahi­nduka bikabulirwa nk’enzigi yâbo. 11 lrenge lya Efrayimu lyabalala nka kanyunyi: nta kuciburha, nta kucibà izîmi, nta kuciyâlala. 12 Ciru bakabà n’abana, nâbahurhula embere bakule; neci buhanya bwâbo erhi nankabaleka. 13 Efrayimu kwo nàmubonaga nka Tiri, murhwere omu bulambo, cikwône abana bâge abahêkera omubâzi. 14 Akaba kukwânîne habè obuhane, Nyakasane, buhi bâhâbwa? Bakâbo obahindule ngumba, bayume amabêre.

Obuhane oku mahi ga Gilgali

15 Obubî bwâbo bwoshi bwabonekeraga aha Gilgali, ho nabashomberaga. Bijiro byâbo bibî byàrhumaga nabakûla omu nyumpa yâni, nta buzigire ncigwerhe kuli bo; abarhambo bâbo bàli bâbiryanyi. 16 Efrayimu ali oku idaho, emizi yâge myûmu, barhâciyânekwo malehe. Ciru bankaciburha abana, nâyirha irene ly’enda yâbo. 17 Nyamuzinda wâni abakabulira, bulya barhamuyumvagya, bâbà mihabuka ekarhî k’agandi mashanja.

Hosea 9: 1 

אַל־תִּשְׂמַ֨ח יִשְׂרָאֵ֤ל׀ אֶל־גִּיל֙ כָּֽעַמִּ֔ים כִּ֥י זָנִ֖יתָ מֵעַ֣ל אֱלֹהֶ֑יךָ אָהַ֣בְתָּ אֶתְנָ֔ן עַ֖ל כָּל־גָּרְנֹ֥ות דָּגָֽן׃ 2גֹּ֥רֶן וָיֶ֖קֶב לֹ֣א יִרְעֵ֑ם וְתִירֹ֖ושׁ יְכַ֥חֶשׁ בָּֽהּ׃ 3לֹ֥א יֵשְׁב֖וּ בְּאֶ֣רֶץ יְהוָ֑ה וְשָׁ֤ב אֶפְרַ֨יִם֙ מִצְרַ֔יִם וּבְאַשּׁ֖וּר טָמֵ֥א יֹאכֵֽלוּ׃ 4לֹא־יִסְּכ֨וּ לַיהוָ֥ה׀ יַיִן֮ וְלֹ֣א יֶֽעֶרְבוּ־לֹו֒ זִבְחֵיהֶ֗ם כְּלֶ֤חֶם אֹונִים֙ לָהֶ֔ם כָּל־אֹכְלָ֖יו יִטַמָּ֑אוּ כִּֽי־לַחְמָ֣ם לְנַפְשָׁ֔ם לֹ֥א יָבֹ֖וא בֵּ֥ית יְהוָֽה׃ 5מַֽה־תַּעֲשׂ֖וּ לְיֹ֣ום מֹועֵ֑ד וּלְיֹ֖ום חַג־יְהוָֽה׃ 6כִּֽי־הִנֵּ֤ה הָֽלְכוּ֙ מִשֹּׁ֔ד מִצְרַ֥יִם תְּקַבְּצֵ֖ם מֹ֣ף תְּקַבְּרֵ֑ם מַחְמַ֣ד לְכַסְפָּ֗ם קִמֹּושׂ֙ יִֽירָשֵׁ֔ם חֹ֖וחַ בְּאָהֳלֵיהֶֽם׃ 7בָּ֣אוּ׀ יְמֵ֣י הַפְּקֻדָּ֗ה בָּ֚אוּ יְמֵ֣י הַשִׁלֻּ֔ם יֵדְע֖וּ יִשְׂרָאֵ֑ל אֱוִ֣יל הַנָּבִ֗יא מְשֻׁגָּע֙ אִ֣ישׁ הָר֔וּחַ עַ֚ל רֹ֣ב עֲוֹנְךָ֔ וְרַבָּ֖ה מַשְׂטֵמָֽה׃ 8צֹפֶ֥ה אֶפְרַ֖יִם עִם־אֱלֹהָ֑י נָבִ֞יא פַּ֤ח יָקֹושׁ֙ עַל־כָּל־דְּרָכָ֔יו מַשְׂטֵמָ֖ה בְּבֵ֥ית אֱלֹהָֽיו׃ 9הֶעְמִֽיקוּ־שִׁחֵ֖תוּ כִּימֵ֣י הַגִּבְעָ֑ה יִזְכֹּ֣ור עֲוֹנָ֔ם יִפְקֹ֖וד חַטֹּאותָֽם׃ ס 10כַּעֲנָבִ֣ים בַּמִּדְבָּ֗ר מָצָ֨אתִי֙ יִשְׂרָאֵ֔ל כְּבִכּוּרָ֤ה בִתְאֵנָה֙ בְּרֵ֣אשִׁיתָ֔הּ רָאִ֖יתִי אֲבֹֽותֵיכֶ֑ם הֵ֜מָּה בָּ֣אוּ בַֽעַל־פְּעֹ֗ור וַיִּנָּֽזְרוּ֙ לַבֹּ֔שֶׁת וַיִּהְי֥וּ שִׁקּוּצִ֖ים כְּאָהֳבָֽם׃ 11אֶפְרַ֕יִם כָּעֹ֖וף יִתְעֹופֵ֣ף כְּבֹודָ֑ם מִלֵּדָ֥ה וּמִבֶּ֖טֶן וּמֵהֵרָיֹֽון׃ 12כִּ֤י אִם־יְגַדְּלוּ֙ אֶת־בְּנֵיהֶ֔ם וְשִׁכַּלְתִּ֖ים מֵֽאָדָ֑ם כִּֽי־גַם־אֹ֥וי לָהֶ֖ם בְּשׂוּרִ֥י מֵהֶֽם׃ 13אֶפְרַ֛יִם כַּאֲשֶׁר־רָאִ֥יתִי לְצֹ֖ור שְׁתוּלָ֣ה בְנָוֶ֑ה וְאֶפְרַ֕יִם לְהֹוצִ֥יא אֶל־הֹרֵ֖ג בָּנָֽיו׃ 14תֵּן־לָהֶ֥ם יְהוָ֖ה מַה־תִּתֵּ֑ן תֵּן־לָהֶם֙ רֶ֣חֶם מַשְׁכִּ֔יל וְשָׁדַ֖יִם צֹמְקִֽים׃ 15כָּל־רָעָתָ֤ם בַּגִּלְגָּל֙ כִּֽי־שָׁ֣ם שְׂנֵאתִ֔ים עַ֚ל רֹ֣עַ מַֽעַלְלֵיהֶ֔ם מִבֵּיתִ֖י אֲגָרְשֵׁ֑ם לֹ֤א אֹוסֵף֙ אַהֲבָתָ֔ם כָּל־שָׂרֵיהֶ֖ם סֹרְרִֽים׃ 16הֻכָּ֣ה אֶפְרַ֔יִם שָׁרְשָׁ֥ם יָבֵ֖שׁ פְּרִ֣י בְלִי־יַעֲשׂ֑וּן גַּ֚ם כִּ֣י יֵֽלֵד֔וּן וְהֵמַתִּ֖י מַחֲמַדֵּ֥י בִטְנָֽם׃ ס 17יִמְאָסֵ֣ם אֱלֹהַ֔י כִּ֛י לֹ֥א שָׁמְע֖וּ לֹ֑ו וְיִהְי֥וּ נֹדְדִ֖ים בַּגֹּויִֽם׃ ס

10

Okushâbwa kw’empêro z’abazimu b’lsraheli

1 Israheli lwàli lukoma lunagîrîre, lwakàgirhengamwo malehe manji. Oku amalehe gâge gal’iluzire, kwo aluzize n’empêro zâge. Oku ecihugo câge calihirhire, kwo ahirhizize n’amabuye gâge g’empêro. 2 Aba bantu bali banywesi kuhika aha nsholo y’omurhima gwâbo. Ba­kolaga bâbarhula omuzigo gw’obubî bwâbo. Nyakasane âshâba e­mpêro zâbo, avungunyule n’amabuye gâbo g’empêro. 3 Ago mango lyo baderha, mpu: «Rhurhajira mwâmi, bulya rhurharhînya Nyamuzinda; ci kwônene, omwâmi bici arhujirira? 4 Binwa oku binwa, cihango ca bunywesi, biragâne. Ci olubanja batwirîrwe lunagîrîre nka mburho mbî malingo g’amashwa. 5 Bene Samâriya badwîrhe bageramwo omusisi oku kanina k’e Bet­ Avena; neci, olubaga lwâko lwàkajirire emishîbo. Obwo bakahêsi­re, karhacibaliko, bacîshingirageko, eryo irumbi mpu badâhwa! mîra bagûkiraga kulî nako. 6 Nako kône kahêkwa e Asuru ntûlo oku mwâmi mukulu. Efrayimu âbona enshonyi, Israheli âgwarha ebusù oku muzimu wâge. 7 Samâriya akunungusire. Omwâmi wâge hikola hyasi enyanya ly’amìîshi. 8 Empêrero z’amabî zâshâbwa, câha c’Israheli: emishûgi n’enyûrhe zâmera oku mpêrero zâbo. Go mango bâkâbwîra entondo, mpu «Mu­rhufûnike», n’orhurhondo, mpu: «Murhuhirimirekw».

9 Kurhenga ensiku za Gibeya, wàjizire ebyâha, lsraheli. Barhalekaga. K’ebîrha, birhahike oku babî bali e Gibeya? 10 Nkola nâj’ibahana, amashanja gâbalundûkirakwo, buhane bwa bîrya byâha byâbo bibirhi. 11 Efrayimu yàli ndaku etwîre bwinja, yàsîma okuhama omu ngo; ci niehe, nkolaga nâyihira olukoba omu igosi, nâkanika Efrayimu, Yuda aje âhinga, Yakobo aje âkulula enfuka. 12 Murhwêre emburho y’obushinganyanya, musârûle emyâka y’obuzigi­re; muhinge amashwa mahyahya: bulya gakola mango g’okulonza Nyakasane, kuhika ayishimmuyigîriza obushinganyanya. 13 Ci kwône mwahinzire amabî, mwasârûlamwo obulyâlya, mwalya irehe ly’okurhebana. Bulya walangalîre cbiterusi byâwe, obunji bw’aba­lwî bâwe, 14 entambala ekolaga yâzûka omu bishagala byâwe, emyûbako yâwe mizibu-zibu ekola yashâbwa; nka kulya Shalmani ashabaga Bet-A­rbeli olusiku lw’ebîrha, amango omuzîre afira oku bana bâge. 15 Ntyo kwo Beteli akukolîre oku bubî bwâwe burhakaderhwa; bwali­ngicânûla, oleke wâbona oku bajira mwâmi w’Israheli.

Israheli asârûle ehi arharhwezire

Hosea 10: 1 

גֶּ֤פֶן בֹּוקֵק֙ יִשְׂרָאֵ֔ל פְּרִ֖י יְשַׁוֶּה־לֹּ֑ו כְּרֹ֣ב לְפִרְיֹ֗ו הִרְבָּה֙ לַֽמִּזְבְּחֹ֔ות כְּטֹ֣וב לְאַרְצֹ֔ו הֵיטִ֖יבוּ מַצֵּבֹֽות׃ 2חָלַ֥ק לִבָּ֖ם עַתָּ֣ה יֶאְשָׁ֑מוּ ה֚וּא יַעֲרֹ֣ף מִזְבְּחֹותָ֔ם יְשֹׁדֵ֖ד מַצֵּבֹותָֽם׃ 3כִּ֤י עַתָּה֙ יֹֽאמְר֔וּ אֵ֥ין מֶ֖לֶךְ לָ֑נוּ כִּ֣י לֹ֤א יָרֵ֨אנוּ֙ אֶת־יְהוָ֔ה וְהַמֶּ֖לֶךְ מַה־יַּֽעֲשֶׂה־לָּֽנוּ׃ 4דִּבְּר֣וּ דְבָרִ֔ים אָלֹ֥ות שָׁ֖וְא כָּרֹ֣ת בְּרִ֑ית וּפָרַ֤ח כָּרֹאשׁ֙ מִשְׁפָּ֔ט עַ֖ל תַּלְמֵ֥י שָׂדָֽי׃ 5לְעֶגְלֹות֙ בֵּ֣ית אָ֔וֶן יָג֖וּרוּ שְׁכַ֣ן שֹֽׁמְרֹ֑ון כִּי־אָבַ֨ל עָלָ֜יו עַמֹּ֗ו וּכְמָרָיו֙ עָלָ֣יו יָגִ֔ילוּ עַל־כְּבֹודֹ֖ו כִּֽי־גָלָ֥ה מִמֶּֽנּוּ׃ 6גַּם־אֹותֹו֙ לְאַשּׁ֣וּר יוּבָ֔ל מִנְחָ֖ה לְמֶ֣לֶךְ יָרֵ֑ב בָּשְׁנָה֙ אֶפְרַ֣יִם יִקָּ֔ח וְיֵבֹ֥ושׁ יִשְׂרָאֵ֖ל מֵעֲצָתֹֽו׃ 7נִדְמֶ֥ה שֹׁמְרֹ֖ון מַלְכָּ֑הּ כְּקֶ֖צֶף עַל־פְּנֵי־מָֽיִם׃ 8וְנִשְׁמְד֞וּ בָּמֹ֣ות אָ֗וֶן חַטַּאת֙ יִשְׂרָאֵ֔ל קֹ֣וץ וְדַרְדַּ֔ר יַעֲלֶ֖ה עַל־מִזְבְּחֹותָ֑ם וְאָמְר֤וּ לֶֽהָרִים֙ כַּסּ֔וּנוּ וְלַגְּבָעֹ֖ות נִפְל֥וּ עָלֵֽינוּ׃ ס 9מִימֵי֙ הַגִּבְעָ֔ה חָטָ֖אתָ יִשְׂרָאֵ֑ל שָׁ֣ם עָמָ֔דוּ לֹֽא־תַשִּׂיגֵ֧ם בַּגִּבְעָ֛ה מִלְחָמָ֖ה עַל־בְּנֵ֥י עַֽלְוָֽה׃ 10בְּאַוָּתִ֖י וְאֶסֳּרֵ֑ם וְאֻסְּפ֤וּ עֲלֵיהֶם֙ עַמִּ֔ים בְּאָסְרָ֖ם לִשְׁתֵּ֥י עֵינֹתָם 11וְאֶפְרַ֜יִם עֶגְלָ֤ה מְלֻמָּדָה֙ אֹהַ֣בְתִּי לָד֔וּשׁ וַאֲנִ֣י עָבַ֔רְתִּי עַל־ט֖וּב צַוָּארָ֑הּ אַרְכִּ֤יב אֶפְרַ֨יִם֙ יַחֲרֹ֣ושׁ יְהוּדָ֔ה יְשַׂדֶּד־לֹ֖ו יַעֲקֹֽב׃ 12זִרְע֨וּ לָכֶ֤ם לִצְדָקָה֙ קִצְר֣וּ לְפִי־חֶ֔סֶד נִ֥ירוּ לָכֶ֖ם נִ֑יר וְעֵת֙ לִדְרֹ֣ושׁ אֶת־יְהוָ֔ה עַד־יָבֹ֕וא וְיֹרֶ֥ה צֶ֖דֶק לָכֶֽם׃ 13חֲרַשְׁתֶּם־רֶ֛שַׁע עַוְלָ֥תָה קְצַרְתֶּ֖ם אֲכַלְתֶּ֣ם פְּרִי־כָ֑חַשׁ כִּֽי־בָטַ֥חְתָּ בְדַרְכְּךָ֖ בְּרֹ֥ב גִּבֹּורֶֽיךָ׃ 14וְקָ֣אם שָׁאֹון֮ בְּעַמֶּךָ֒ וְכָל־מִבְצָרֶ֣יךָ יוּשַּׁ֔ד כְּשֹׁ֧ד שַֽׁלְמַ֛ן בֵּ֥ית אַֽרְבֵ֖אל בְּיֹ֣ום מִלְחָמָ֑ה אֵ֥ם עַל־בָּנִ֖ים רֻטָּֽשָׁה׃ 15כָּ֗כָה עָשָׂ֤ה לָכֶם֙ בֵּֽית־אֵ֔ל מִפְּנֵ֖י רָעַ֣ת רָֽעַתְכֶ֑ם בַּשַּׁ֕חַר נִדְמֹ֥ה נִדְמָ֖ה מֶ֥לֶךְ יִשְׂרָאֵֽל׃

11

Nyamubâho alyûza abakengulaga obuzigire abayêrekaga

1 Amango Israheli àciri kabonjo, nàmuzigira, nahamagala mugala wâni kurhenga e Misiri. 2 Ci kwône oku nàbahamagala bôhe bacinyegâlakwo; barherekîre ba Baali, banayôkera abazimu enterekêro. 3 N’obwo niene nàyigîrizagya Efrayimu okugenda, nakâmugwârhira oku kuboko, ci barhayumvagya oku kwàli kubalera. 4 Nakàbarhogoza, nakàbashishiriza n’obuzigire; kuli bo kwo nàliyôsire nka kula omulezi w’akabonjo akazikanûnugurha omu irhama, na­ kaziyûnamîra emunda ali nàmuhà ebi àlya. 5 Barhâshubire omu cihugo c’e Misiri; Asuru ye wâbà mwâmi wâbo. Bulya bàlahlre okugaluka emunda ndi, 6 engôrho yâzungula omu bishagala byâbo, yâherêrekeza, yâcîzanza omu nyumpa nzibuzibu, bubî bwâbo burhumire.

Nyamubâho aba wa lukogo

7 Olubaga lwani lwalwala obugoma; badwîrhe bashenga Baali, ci kwône arhabazùse. 8 Efrayimu, kurhi nankakulcka, kurhi nakuhana, Israheli? Kurhi na­ nkakujira aka Adma, nkujire nka Seboyimu? Omurhima gwama­ npindamuka omu cifuba, obulà bwamànjuguma. 9 Ntàciyuklriza obukunizi bwâni, !ero ntacishàbe Efrayimu, bulya udi Nyamuzinda, ci ntali muntu ekarhl kawe, ndì yo Mwìmàna, ntàyi­ she n’oburhe.

Okurhenga e lubungo

10 Abàlilulizîbwe bayishire bashimbire Nyakasane, naye àja àlumba nka ntale; neci, àlumba, n’abana bage bayishe bashagamusire kurhenga ebuzikiro bw’izûba. 11 Bârhenga e Misiri nka kanyuyi na nka ngûkù, omu cihugo c’Asuru, nâbadêkereza omu nyumpa zâbo obwo, kwo Nyakasane adesire

Hosea 11: 1 

כִּ֛י נַ֥עַר יִשְׂרָאֵ֖ל וָאֹהֲבֵ֑הוּ וּמִמִּצְרַ֖יִם קָרָ֥אתִי לִבְנִֽי׃ 2קָרְא֖וּ לָהֶ֑ם כֵּ֚ן הָלְכ֣וּ מִפְּנֵיהֶ֔ם לַבְּעָלִ֣ים יְזַבֵּ֔חוּ וְלַפְּסִלִ֖ים יְקַטֵּרֽוּן׃ 3וְאָנֹכִ֤י תִרְגַּ֨לְתִּי֙ לְאֶפְרַ֔יִם קָחָ֖ם עַל־זְרֹֽועֹתָ֑יו וְלֹ֥א יָדְע֖וּ כִּ֥י רְפָאתִֽים׃ 4בְּחַבְלֵ֨י אָדָ֤ם אֶמְשְׁכֵם֙ בַּעֲבֹתֹ֣ות אַהֲבָ֔ה וָאֶהְיֶ֥ה לָהֶ֛ם כִּמְרִ֥ימֵי עֹ֖ל עַ֣ל לְחֵיהֶ֑ם וְאַ֥ט אֵלָ֖יו אֹוכִֽיל׃ 5לֹ֤א יָשׁוּב֙ אֶל־אֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם וְאַשּׁ֖וּר ה֣וּא מַלְכֹּ֑ו כִּ֥י מֵאֲנ֖וּ לָשֽׁוּב׃ 6וְחָלָ֥ה חֶ֨רֶב֙ בְּעָרָ֔יו וְכִלְּתָ֥ה בַדָּ֖יו וְאָכָ֑לָה מִֽמֹּעֲצֹ֖ותֵיהֶֽם׃ 7וְעַמִּ֥י תְלוּאִ֖ים לִמְשֽׁוּבָתִ֑י וְאֶל־עַל֙ יִקְרָאֻ֔הוּ יַ֖חַד לֹ֥א יְרֹומֵם׃ 8אֵ֞יךְ אֶתֶּנְךָ֣ אֶפְרַ֗יִם אֲמַגֶּנְךָ֙ יִשְׂרָאֵ֔ל אֵ֚יךְ אֶתֶּנְךָ֣ כְאַדְמָ֔ה אֲשִֽׂימְךָ֖ כִּצְבֹאיִ֑ם נֶהְפַּ֤ךְ עָלַי֙ לִבִּ֔י יַ֖חַד נִכְמְר֥וּ נִחוּמָֽי׃ 9לֹ֤א אֶֽעֱשֶׂה֙ חֲרֹ֣ון אַפִּ֔י לֹ֥א אָשׁ֖וּב לְשַׁחֵ֣ת אֶפְרָ֑יִם כִּ֣י אֵ֤ל אָֽנֹכִי֙ וְלֹא־אִ֔ישׁ בְּקִרְבְּךָ֣ קָדֹ֔ושׁ וְלֹ֥א אָבֹ֖וא בְּעִֽיר׃ 10אַחֲרֵ֧י יְהוָ֛ה יֵלְכ֖וּ כְּאַרְיֵ֣ה יִשְׁאָ֑ג כִּֽי־ה֣וּא יִשְׁאַ֔ג וְיֶחֶרְד֥וּ בָנִ֖ים מִיָּֽם׃ 11יֶחֶרְד֤וּ כְצִפֹּור֙ מִמִּצְרַ֔יִם וּכְיֹונָ֖ה מֵאֶ֣רֶץ אַשּׁ֑וּר וְהֹושַׁבְתִּ֥ים עַל־בָּתֵּיהֶ֖ם נְאֻם־יְהוָֽה׃ ס

12

Olubaga lurhebanyi kurhenga aha canjo

1 Efrayimu ampundikîre obunywesi, n’enyumpa y’Israheli oburhebanyit. Ci Yuda Nyamuzinda acimumanyire, kwo banamuderha mpu lubaga lwa Mwimàna. 2 Efrayimu àyigusire empûsi, n’empûsi y’ebushoshôkero bw’izûba yo akulikire; àyushwîre obunywesi n’obulyâlya: banywânîne bona A­sîriya, badwîrhe bârhûla Misiri amavurha.

Obuhane kuli Yakobo na Efrayimu

3 Nyamuzinda ali lubanja bona Israheli, âjirira Yakobo nk’oku n’obwo­rhere bwâge bunali, âmugalulira nk’oku ebijiro byâge binali. 4 Kurhenga omu nda ya nnina asigula mukulu wâge, erhi àbà musole, aàlwisa Nyamuzinda. 5 Alwîsa Malahika anamuhima, àrhoza emirenge, àhûna obwonjo. Amushimânaga aha Beteli, n’aho ho Nyamuzinda àmuderhekezagya. 6 Neci, Nyamubâho Nyamuzinda w’Emirhwe, Nyamubâho lyo izino lyâge. 7 Wehe, galuka emwa Nyamuzinda wâwe, langa obuzigire n’obushinga­ nyanya, onalangalire Nyamuzinda wâwe ensiku zoshi.

Obuhubu n’obuhane bw’lsraheli

8 Kanani afumbirhe eminzâni y’oburhebanyi, asîma okuyungunganya. 9 Efrayimu àdesire, erhi: «Neci, nkola mugale, nàlundisire obuhirhi.» Ci kwône ntâco câmusigalira kuli ebyo byoshi, bulya àjizire amabî.

Okulangalira okubabalirwa

10 Nie Nyamubâho, Nyamuzinda wâwe, kurhenga omu cihugo c’e Misiri. Nakuhândìsa kandi omu mahêma, nk’omu lusiku lw’okushimânana. 11 Nàbwira abalêbi, nàyushûla amalêbi, n’abalêbi bo bâderha-mwo emi­gani.

Kandi Nyamubâho ashubiba burhè

12 Galadi bwabire bubî bwône nabo, bali banywesi; e Gilgali bakazi­rherekêra empanzi; co cirhumire empêro zâbo zâbà nka nnundo ya mabuye omu ishwa. 13 Yakobo ayâkira omu ishwa ly’Aramu, Israheli âjishigira omukazi, akaziyâbula amasô mpu lyo abona omukazi. 14 Ci kwône, oku kanwa k’omulêbi, Nyamuzinda âyinamula Israheli e Misiri, âlangwa n’omulêbi. 15 Efrayimu akuniza bwenêne Nyamuzinda, Nyakasane wâge âmuba­rhuza omuko gwàbulajisire. Nnawabo âmugalulira ebijàci byâge.

Hosea 12: 1 

סְבָבֻ֤נִי בְכַ֨חַשׁ֙ אֶפְרַ֔יִם וּבְמִרְמָ֖ה בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֑ל וִֽיהוּדָ֗ה עֹ֥ד רָד֙ עִם־אֵ֔ל וְעִם־קְדֹושִׁ֖ים נֶאֱמָֽן׃ 2אֶפְרַ֜יִם רֹעֶ֥ה ר֨וּחַ֙ וְרֹדֵ֣ף קָדִ֔ים כָּל־הַיֹּ֕ום כָּזָ֥ב וָשֹׁ֖ד יַרְבֶּ֑ה וּבְרִית֙ עִם־אַשּׁ֣וּר יִכְרֹ֔תוּ וְשֶׁ֖מֶן לְמִצְרַ֥יִם יוּבָֽל׃ 3וְרִ֥יב לַֽיהוָ֖ה עִם־יְהוּדָ֑ה וְלִפְקֹ֤ד עַֽל־יַעֲקֹב֙ כִּדְרָכָ֔יו כְּמַעֲלָלָ֖יו יָשִׁ֥יב לֹֽו׃ 4בַּבֶּ֖טֶן עָקַ֣ב אֶת־אָחִ֑יו וּבְאֹונֹ֖ו שָׂרָ֥ה אֶת־אֱלֹהִֽים׃ 5וָיָּ֤שַׂר אֶל־מַלְאָךְ֙ וַיֻּכָ֔ל בָּכָ֖ה וַיִּתְחַנֶּן־לֹ֑ו בֵּֽית־אֵל֙ יִמְצָאֶ֔נּוּ וְשָׁ֖ם יְדַבֵּ֥ר עִמָּֽנוּ׃ 6וַֽיהוָ֖ה אֱלֹהֵ֣י הַצְּבָאֹ֑ות יְהוָ֖ה זִכְרֹֽו׃ 7וְאַתָּ֖ה בֵּאלֹהֶ֣יךָ תָשׁ֑וּב חֶ֤סֶד וּמִשְׁפָּט֙ שְׁמֹ֔ר וְקַוֵּ֥ה אֶל־אֱלֹהֶ֖יךָ תָּמִֽיד׃ 8כְּנַ֗עַן בְּיָדֹ֛ו מֹאזְנֵ֥י מִרְמָ֖ה לַעֲשֹׁ֥ק אָהֵֽב׃ 9וַיֹּ֣אמֶר אֶפְרַ֔יִם אַ֣ךְ עָשַׁ֔רְתִּי מָצָ֥אתִי אֹ֖ון לִ֑י כָּל־יְגִיעַ֕י לֹ֥א יִמְצְאוּ־לִ֖י עָוֹ֥ן אֲשֶׁר־חֵֽטְא׃ 10וְאָנֹכִ֛י יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם עֹ֛ד אֹושִֽׁיבְךָ֥ בָאֳהָלִ֖ים כִּימֵ֥י מֹועֵֽד׃ 11וְדִבַּ֨רְתִּי֙ עַל־הַנְּבִיאִ֔ים וְאָנֹכִ֖י חָזֹ֣ון הִרְבֵּ֑יתִי וּבְיַ֥ד הַנְּבִיאִ֖ים אֲדַמֶּֽה׃ 12אִם־גִּלְעָ֥ד אָ֨וֶן֙ אַךְ־שָׁ֣וְא הָי֔וּ בַּגִּלְגָּ֖ל שְׁוָרִ֣ים זִבֵּ֑חוּ גַּ֤ם מִזְבְּחֹותָם֙ כְּגַלִּ֔ים עַ֖ל תַּלְמֵ֥י שָׂדָֽי׃ 13וַיִּבְרַ֥ח יַעֲקֹ֖ב שְׂדֵ֣ה אֲרָ֑ם וַיַּעֲבֹ֤ד יִשְׂרָאֵל֙ בְּאִשָּׁ֔ה וּבְאִשָּׁ֖ה שָׁמָֽר׃ 14וּבְנָבִ֕יא הֶעֱלָ֧ה יְהוָ֛ה אֶת־יִשְׂרָאֵ֖ל מִמִּצְרָ֑יִם וּבְנָבִ֖יא נִשְׁמָֽר׃ 15הִכְעִ֥יס אֶפְרַ֖יִם תַּמְרוּרִ֑ים וְדָמָיו֙ עָלָ֣יו יִטֹּ֔ושׁ וְחֶ֨רְפָּתֹ֔ו יָשִׁ֥יב לֹ֖ו אֲדֹנָֽיו׃

13

Obuhane bw’okuharamya abazimu

1 Erhi Efrayimu àderhaga akanwa, kàli ka kuyôbohwa, àli mukulu omu lsraheli, ci kwône àjira amabî haguma na Baali, kwabà kufà. 2 Na buno kandi byâha balimwo, badwîrhe bàbumba ensalamu omu nsaranga zâbo, bo bazimu b’obukengêre bwâbo; mukolo gwa babu­mbi ebyo byoshi. Erhi bànaderha, mpu: «Mubarherekêre.» Abantu badwîrhe bàjikânunugurha orhunina. 3 Co carhuma bâbà nka lwikungu lwa sêzi, nka lumè lurhimangikala, nka hyasi hiyehûkanwa n’empûsi omu ngo, nka mugi gwahuluka omu kabonezo.

Obuhane bw’okurhavuga omunkwa

4 N’obwo nie Nyakasane, Nyamuzinda wâwe, kurhenga omu cihugo c’e Misiri, orhishi wundi Nyamuzinda kuleka nie, na kuleka nie, nta wundi Muciza. · 5 Nàkulîsize omu irungu, n’obwo cihugo ca bwerûle. 6 Nàbahîre aha bakerera, banayigurha; erhi bàbà bamâyigurha, omu­rhima gwâbo gwàcîbona lero nayibagira. 7 Co cirhumire nyôrha nka ntale kuli bo, nka ngwî oku burhambi bw’e­njira, nakâlingûza: 8 Nâcihunika liguma kuli bo nka mpunga onyazirwe abana, nâbashenyula ensholo y’omurhima, aho nâbashayagula nka ntale nkazi; e­nsimba z’emuzirhu z’abatwa bihimbi.

Okuyûrha kw’obwami

9 Israheli, k’orhacishabûka obu? Kàli nie burhabâle bwâwe. 10 Ngahigi omwâmi wâwe ali, akurhabâle? Abarhambo b’emwâwe bâkufungire? balya wakâgiderha, mpu: «Mpà-nâni omwâmi n’aba­rhambo.» 11 Omwârni nàkuhîreye omu burhe, n’omu burhe nkunyazire ye.

Okuherêrekera kwa Efrayimu kwo kunahali

12 Obubî bwa Efrayimu buli bugobeke, ecâha cage ciri cibikirîrwe bwi­nja. 13 Emikero y’izîmiu emuzûkîree ci omwana ciri cinganyi; akola ahisize cemyezi, ci arhârhenga omu nda ya nnina. 14 Ka nâbarhenza ekuzimu? Ka nâbaciza oku lufù? Lufù we, ngahi cihûsi wâwe ali? Nn’ekuzimu we, ngahi ibala lyâwe liri? Olukogo Lu­mpwîre ebusù. 15 Ciru Efrayimu ankagandâza ekarhî ka bene wâbo, empûsi ya Nyamuzinda yâyinamuka omu irungu, yâganya enshôko zâge, yâyùûmya amaliba gâge, yâherêrekeza ecihugo câge n’ebinja byâco byo­shi.

Hosea 13: 1 

כְּדַבֵּ֤ר אֶפְרַ֨יִם֙ רְתֵ֔ת נָשָׂ֥א ה֖וּא בְּיִשְׂרָאֵ֑ל וַיֶּאְשַׁ֥ם בַּבַּ֖עַל וַיָּמֹֽת׃ 2וְעַתָּ֣ה׀ יֹוסִ֣פוּ לַחֲטֹ֗א וַיַּעְשׂ֣וּ לָהֶם֩ מַסֵּכָ֨ה מִכַּסְפָּ֤ם כִּתְבוּנָם֙ עֲצַבִּ֔ים מַעֲשֵׂ֥ה חָרָשִׁ֖ים כֻּלֹּ֑ה לָהֶם֙ הֵ֣ם אֹמְרִ֔ים זֹבְחֵ֣י אָדָ֔ם עֲגָלִ֖ים יִשָּׁקֽוּן׃ 3לָכֵ֗ן יִֽהְיוּ֙ כַּעֲנַן־בֹּ֔קֶר וְכַטַּ֖ל מַשְׁכִּ֣ים הֹלֵ֑ךְ כְּמֹץ֙ יְסֹעֵ֣ר מִגֹּ֔רֶן וּכְעָשָׁ֖ן מֵאֲרֻבָּֽה׃ 4וְאָנֹכִ֛י יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם וֵאלֹהִ֤ים זֽוּלָתִי֙ לֹ֣א תֵדָ֔ע וּמֹושִׁ֥יעַ אַ֖יִן בִּלְתִּֽי׃ 5אֲנִ֥י יְדַעְתִּ֖יךָ בַּמִּדְבָּ֑ר בְּאֶ֖רֶץ תַּלְאֻבֹֽות׃ 6כְּמַרְעִיתָם֙ וַיִּשְׂבָּ֔עוּ שָׂבְע֖וּ וַיָּ֣רָם לִבָּ֑ם עַל־כֵּ֖ן שְׁכֵחֽוּנִי׃ 7וָאֱהִ֥י לָהֶ֖ם כְּמֹו־שָׁ֑חַל כְּנָמֵ֖ר עַל־דֶּ֥רֶךְ אָשֽׁוּר׃ 8אֶפְגְּשֵׁם֙ כְּדֹ֣ב שַׁכּ֔וּל וְאֶקְרַ֖ע סְגֹ֣ור לִבָּ֑ם וְאֹכְלֵ֥ם שָׁם֙ כְּלָבִ֔יא חַיַּ֥ת הַשָּׂדֶ֖ה תְּבַקְּעֵֽם׃ 9שִֽׁחֶתְךָ֥ יִשְׂרָאֵ֖ל כִּֽי־בִ֥י בְעֶזְרֶֽךָ׃ 10אֱהִ֤י מַלְכְּךָ֙ אֵפֹ֔וא וְיֹושִֽׁיעֲךָ֖ בְּכָל־עָרֶ֑יךָ וְשֹׁ֣פְטֶ֔יךָ אֲשֶׁ֣ר אָמַ֔רְתָּ תְּנָה־לִּ֖י מֶ֥לֶךְ וְשָׂרִֽים׃ 11אֶֽתֶּן־לְךָ֥ מֶ֨לֶךְ֙ בְּאַפִּ֔י וְאֶקַּ֖ח בְּעֶבְרָתִֽי׃ ס 12צָרוּר֙ עֲוֹ֣ן אֶפְרָ֔יִם צְפוּנָ֖ה חַטָּאתֹֽו׃ 13חֶבְלֵ֥י יֹֽולֵדָ֖ה יָבֹ֣אוּ לֹ֑ו הוּא־בֵן֙ לֹ֣א חָכָ֔ם כִּֽי־עֵ֥ת לֹֽא־יַעֲמֹ֖ד בְּמִשְׁבַּ֥ר בָּנִֽים׃ 14מִיַּ֤ד שְׁאֹול֙ אֶפְדֵּ֔ם מִמָּ֖וֶת אֶגְאָלֵ֑ם אֱהִ֨י דְבָרֶיךָ֜ מָ֗וֶת אֱהִ֤י קָֽטָבְךָ֙ שְׁאֹ֔ול נֹ֖חַם יִסָּתֵ֥ר מֵעֵינָֽי׃ 15כִּ֣י ה֔וּא בֵּ֥ן אַחִ֖ים יַפְרִ֑יא יָבֹ֣וא קָדִים֩ ר֨וּחַ יְהוָ֜ה מִמִּדְבָּ֣ר עֹלֶ֗ה וְיֵבֹ֤ושׁ מְקֹורֹו֙ וְיֶחֱרַ֣ב מַעְיָנֹ֔ו ה֣וּא יִשְׁסֶ֔ה אֹוצַ֖ר כָּל־כְּלִ֥י חֶמְדָּֽה׃

14

1 Samâriya àhanwa, bulya àjizire obwabiranyi kuli Nyamuzinda wâge. Bakumba omu ngôrho, orhubonjo rhwâbo rhwâhinagwa, bakâbo bali mazîmi bâbwagûka enda.

III. Okugaluka n’okushubirhona kwa Israheli

Israheli agaluka omu bwîra bwa Nyamuzinda

2 Galuka, Israheli, emwa Nyamuhaho, Nyamuzinda wâwe, bulya bubî bwâwe bwàkusârhazagya.

3 Ocìyikire ebinwa, oshubire emwa Nyamuzinda. Omubwire, erhi: «O­rhenzagye ngasi hibî, orhôle ngasi hinja, àhâli h’empânzi, rhwaku­rhûla akanwa kirhuv.

4 Asuru ârharhucize, rhurhâcishone oku biterusi, rhurhakanaciderha nti Nyamuzinda wirhu, obushanja bw’amaboko girhuw, bulya emwâwe yo enfûzi ebona olukogo.

5 Nâfumya obugoma bwâbo nâshubibazigira n’omurhima gwoshi; bulya obukunizi bwâni bwahwîre kuli bo. 6 Nàbà nka lumè kuli Israhcli, âkulirira nka bwâso bwa liliya, âliha emizi nka nshebeyi y’e Libano.

7 Orhummerêra rhwâge rhwâgandâza, âbà mwinja nka mugavu gw’eLi­bano.

8 Bâgaluka babwarhale aha cìhòho câni, bâyêza engano yâbo, bâgwîka olukoma, lwarhengamwo amamvu minja nka g’e Libano.

9 Efrayimu, lushangi luci ociri mwe n’abazimu? Ndwîrhe nâmuyumvi­rhiza nânamulola. Kwo ndi nka nshebeyi enagîrîre, nie ntumire wâyêrakwo amalehe.

Akarhonde karhafà oku bulembo

  10 Indi mwirhonzi ayumve ebyo binwa?

 Wa bukengêre, abihire omu marhwiri?

 Enjira za Nyamuzinda zibà nnungêdu.

 Abashinganyanya banazigeremwo bwinja,

 ci abanyabyâha kusârhala bazisârhalamwo.

 Hosea 14: 1

  תֶּאְשַׁם֙ שֹֽׁמְרֹ֔ון כִּ֥י מָרְתָ֖ה בֵּֽאלֹהֶ֑יהָ בַּחֶ֣רֶב יִפֹּ֔לוּ עֹלְלֵיהֶ֣ם יְרֻטָּ֔שׁוּ וְהָרִיֹּותָ֖יו יְבֻקָּֽעוּ׃ פ 2שׁ֚וּבָה יִשְׂרָאֵ֔ל עַ֖ד יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֑יךָ כִּ֥י כָשַׁ֖לְתָּ בַּעֲוֹנֶֽךָ׃ 3קְח֤וּ עִמָּכֶם֙ דְּבָרִ֔ים וְשׁ֖וּבוּ אֶל־יְהוָ֑ה אִמְר֣וּ אֵלָ֗יו כָּל־תִּשָּׂ֤א עָוֹן֙ וְקַח־טֹ֔וב וּֽנְשַׁלְּמָ֥ה פָרִ֖ים שְׂפָתֵֽינוּ׃ 4אַשּׁ֣וּר׀ לֹ֣א יֹושִׁיעֵ֗נוּ עַל־סוּס֙ לֹ֣א נִרְכָּ֔ב וְלֹא־נֹ֥אמַר עֹ֛וד אֱלֹהֵ֖ינוּ לְמַעֲשֵׂ֣ה יָדֵ֑ינוּ אֲשֶׁר־בְּךָ֖ יְרֻחַ֥ם יָתֹֽום׃ 5אֶרְפָּא֙ מְשׁ֣וּבָתָ֔ם אֹהֲבֵ֖ם נְדָבָ֑ה כִּ֛י שָׁ֥ב אַפִּ֖י מִמֶּֽנּוּ׃ 6אֶהְיֶ֤ה כַטַּל֙ לְיִשְׂרָאֵ֔ל יִפְרַ֖ח כַּשֹּֽׁושַׁנָּ֑ה וְיַ֥ךְ שָׁרָשָׁ֖יו כַּלְּבָנֹֽון׃ 7יֵֽלְכוּ֙ יֹֽנְקֹותָ֔יו וִיהִ֥י כַזַּ֖יִת הֹודֹ֑ו וְרֵ֥יחַֽ לֹ֖ו כַּלְּבָנֹֽון׃ 8יָשֻׁ֨בוּ֙ יֹשְׁבֵ֣י בְצִלֹּ֔ו יְחַיּ֥וּ דָגָ֖ן וְיִפְרְח֣וּ כַגָּ֑פֶן זִכְרֹ֖ו כְּיֵ֥ין לְבָנֹֽון׃ ס 9אֶפְרַ֕יִם מַה־לִּ֥י עֹ֖וד לָֽעֲצַבִּ֑ים אֲנִ֧י עָנִ֣יתִי וַאֲשׁוּרֶ֗נּוּ אֲנִי֙ כִּבְרֹ֣ושׁ רַֽעֲנָ֔ן מִמֶּ֖נִּי פֶּרְיְךָ֥ נִמְצָֽא׃ 10מִ֤י חָכָם֙ וְיָ֣בֵֽן אֵ֔לֶּה נָבֹ֖ון וְיֵֽדָעֵ֑ם כִּֽי־יְשָׁרִ֞ים דַּרְכֵ֣י יְהוָ֗ה וְצַדִּקִים֙ יֵ֣לְכוּ בָ֔ם וּפֹשְׁעִ֖ים יִכָּ֥שְׁלוּ בָֽם׃


 a1.1 Enfarasè n’ecigereki byabahingwîre aga mazîno: עֻזִּיָּ֥ה UZIYAH; יֹותָ֛ם YOTAM; אָחָ֥ז AHAZ; YEHIZKIYAHU יְחִזְקִיָּ֖ה

 b1.6 Bashombe: kwo kuderha oyu barhabêre bwonjo.

 c1.7 Ebyo binwa eri nyushulo y’abashimbulizi ba Hozeya emunda bàli lubungo enyuma ly’okuhimwa kwa Samâriya.

 d1.9 Oku ago mazino ganali asharhu gayêrekîne obukali bwa Nyamuzinda. Lero obwonjo bwâge bwamahwa.

 e2.2 Olwo lusiku abana ba Yuda n’ab’Israheli bahimana bashenshagane ecihugo na ntyo barhe­nge omu buja.

 f2.3 Lero gakola mazîno minja garhaciri nka agali muli 1, 6 na 1, 9.

 g2.4 Muhêke nyoko lubanja mumusambîse: emwa Abalêbi, okuhêkana lubanja bwàli bwo­rhere: 4, 1; Iz 3, 13; Mik 6, 1; Yer 2, 9. Ahà, Nyamuzinda ye ohêrhe olubaga lwâge lulalahi luba­nja.

 h2.5 : Omu bihugo by’ebushoshôkero bw’izûba erhi bahanaga omukazi banamuleka bushugunu: Eze 16, 37-39; Iz 47. 2-3; Yer 13, 22; Nah 3. 5; Mal 17, 10. 2. 7: Oyo mukazi ashushanyîbwe n’ecihugo c’Israheli. Obuhirhi bwa Kanani bwarhumaga Israheli ahirima omu câha (10, 1; 13, 6) bwâhirigirha: 4, 3; 5, 7; 13. 15.

 i2.7 : Abalume bâni, bo banyamuzinda bw’obunywesi b’e Kanani.

 j2.10 : Ebyo byoshi byakagikolesibwa omu kulonza okuha Baali irenge.

 k2.14 : Olukoma n’amalehe: cimanyiso c’omurhûla n’obushagaluke kurhondêrera amango ga Salomoni (1 Bam 5. 5).

 l2.16 : Amango gw’olubungo, oluhaga lwaheza obworhere bw’akalamo k’omw’irungu (Am 5, 25; Hoz 12, 10). Erhi Israheli aciri mwana (Hoz 11, 1-4) arhalimanyire banyamuzinda b’ihanga lya bene. Akagishîmha Nyamuzinda wàli omu citù (Hoz 2, 16-17; Yer 2, 2-3).

 m2.17 2, 17: Lubanda lwa «Akori» luganjirwe omu mbanda ziba hofi na Yeriko ziyêrekire omu ndalala y’ecihugo, mwo bakagijirira ebijiro bigalugalu birhasimisa Nyamuzinda: Yoz 7, 24-26. lzîno ly’olwo lubanda kwo kuderha: lubanda lwa buhanya (Bac 7. 26) lwâyishibà muhango gwa lulangalire, bulya lwâhinduka njira ya kuja omu cihugo citagatifu.

 n2.18 : Baali: kwo kuderha «Nnawirhu» ntyo kwo ba nyamuzinda b’e Kanani bakagiderhwa.

 o3.2 : Hozeya agalula engulo Gomeri aliamagulwa emunda omulume wâge wa kabirhi ali. Eci­ twîro c’eyo ngulo ciyumanîne n’ecitwîro c’omuja (Lub 21, 32; Lev 27, 4).

 p4.15 : Bet-Avena: nyumpa ya bubî: câha. Lir’izino lya kugayaguza Beteli; n’obwo Beteli eri nyumpa ya Nyamuzinda.

 q6.6 : Lola 2, 21; 2, 22; Am 5, 21; 1 Sam 15, 22. Hoz 14, 3 adesire oku oburherekêre bushingânîne kuli kugaluka emwa Nnâmahanga.

 r8.1 : Obuhanya bwamacihonda: 9, 15; ahâla, enyumpa ya Nyamuzìnda karhali ka-Nyamuzinda ci cihugo c’amalaganyo.

 s9.5 : Olusiku lukulu lurhakagerera omu lubungo bulya kukwânîne ociyêrekane embere za Nnâmahanga (Lub 23, 16).

 t12.1 : Okuhundikira owundi obunywesi n’oburhebanyi; kwo kuli kumubwîkira olwibo e busù, kumurheba lwoshi lwoshi, anali asinza.

 u13.13 : Emikero y’izîmi eyêrekîne obuhanya burhezire olubaga (Yer 6, 24; 22, 23; Iz 26, 17; 66, 6-7). Buhanya Nyamuzinda abarhumîre lyo bahinduka omurhima: na ntyo barhondêre akalamo ka­ hyahya.

 v14.3 : Binwa bya kuhllna obwonìo. ci bìrhalì bya kurhûla enterekêro: 6, 6.

 w14.4 : Okukabulira enshusho babinjaga n’amaboko gabo kuli kuyêrekana oku obulangalire bwaho burhaciri oku misi ya Asuru n’omu marhwâli g’abasirika n’ebiterusi byalikola biri ahâli ha Nyamuzinda Mucunguzi wâbo: 8, 9; Iz 30, 1-5; 31, 1-3.