Archives pour la catégorie Uncategorized

Bibliya omu mashi gone AMARUBA EMWA TITO: Abalinda olusiku lwa Nyakasane basêre omu buyemêre. Bulya bahindusire bantu bahyâhya bakwânine babe mulala gw’abakombêra okujira aminja n’okukenga ngasi muntu bwenêne abarhegesi

TIT – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA TITO

Muli aga maruba, Paolo agenderire oku hanûla ba lungere b’ecinyabuguma c’abemêzi ; Yumvagi ihano ahâga Tito, erhi: «1, 5 Nakusigaga e Kreta nti oyunjuze omukolo gucisigire, onayîmike abadâhwa omu ngasi cishagala nka kulya nakurhegekaga. 6 owalonza okuba mudâhwa akwânîne abe muntu mwêru-kwêru, owajire omu bubya liguma lyône, abâna bâge babe bemêzi, abarhankashobekwa îralà nisi erhi obugoma. 7 Bulya, neci, lungere akwânîne abe muntu mwêru-kwêru, nk’oku bishingânîne omurhindisi w’enyumpa ya Nyamuzinda; arhabaga wa bucîbone erhi wa bukunizi, arhabaga mulalwe erhi mulwi, arhanabaga wa kulonza obunguke bubî; 8 ci abe muntu oyish’ihandisa ebigolo, mwîra w’abantu nkana, murhondêza, mushinganyanya, mwimâna na muntu wa lugero muli byoshi; 9 acishwêkere oku kanwa k’okuli, kalya kashingânîne enyigîrizo ayigîrizibwe, na ntyo ahash’ihanûla abantu omu kubahugûla enyigîrizo nyinja, n’abankaderha mpu bamujisa kadali, abayagîrize.»

Kandi amubwîra oku acilange oku bayahudi b’obunywesi barheba abantu, erhi: « 1, 10 Neci, abagomi n’abakaderha obusha, n’abakarheba ababo bali banji, bwenêne omu bakembûle. 11 Abôla bantu, kukwânîne okubahulisa; banakasherêza milala minji n’okuyigîriza ebirhashingânîni erhi bunguke burhali bwo burhuma. 12 Muguma wa muli bo, omulêbi wâbo ye na nnêne, adesire, mpu: «Abakreta, aba banywesi b’ensiku n’amango, by’erubala bibî, nda nyôlo». 13 Obwo buhamîrizi buli bw’okunali. Co cirhumire, okabakalihira bwenêne, lyo bayôrha bantu nkana omu buyemêre, 14 banalek’iyemêra emigani y’Abayahudi n’amarhegeko g’abantu bahindulîre okuli omugongo. 15 Byoshi biri bicêse oku bacêse; ci oku bazinzire n’oku barhajira buyemêre, nta cicêse, bulya obukengêre bwâbo n’omurhima gwâbo bizinzire. 16 Banakaderha mpu bayishi Nnâmahanga, ci erhi banadwîrhe bamuhakana omu bijiro byâbo; abantu ba bene abo bali mihera, bagomi, na nta kwinja kuci bankacihash’ijira.» Businda Paolo ahâna amahano oku bashosi, oku bagikulu, emisole, ciru n’abajà. alalisire abemêzi boshi bakenge Tito. Boshi baleke engeso mbi, baleke enshombo, ci bacishingire okuba Nyamuzinda arhubabalire muli Omugala Muciza wirhu, anarhuha Mûka Mutagatifu orhujira bantu bahyâhya (cig. 2-cig. 3).

1

Omusingo

1 Paolo, mwambali wa Nnâmahanga, ntumwa ya Yezu Kristu, mpu lyo nyêreka abishoge ba Nyamuzinda enjira y’obuyemêre n’ey’obumanye bw’okuli bulerha obukombêdu omu bya Nyamuzinda, 2 erhi kulangalira obuzîne bw’ensiku n’amango kurhuma, nk’oku Nnâmahanga orhankarhebana arhulaganyagya kurhenga ensiku n’amango, 3 n’erhi ensiku atwaga yêne zihika, amanyisa akanwa kâge, akayigîriza, anantegeka mpu mbe muja-bugo wako, ye Nyamuzinda Muciza wirhu, 4 kuli Tito, mugala wâni w’okuli omu buyemêre bwirhu rhweshi: enshôkano n’obuholo bikugabirwe na Nyamuzinda Ishe n’Omuciza Kristu Yezu!

Abadâhwa

5 Nakusigaga e Kreta nti oyunjuze omukolo gucisigîre, onayîmike abadâhwa omu ngasi cishagala nka kulya nakurhegekaga. 6 owalonza okuba mudâhwa akwânîne abe muntu mwêru-kwêru, owajire omu buhya liguma lyône, abâna bâge babe bemêzi, abarhankashobekwa îralà nisi erhi obugoma. 7 Bulya, neci, lungere akwânîne abe muntu mwêru-kwêru, nk’oku bishingânîne omurhindisi w’enyumpa ya Nyamuzinda; arhabâga wa bucîbone erhi wa bukunizi, arhabaga mulalwe erhi mulwi, arhanabaga wa kulonza obunguke bubî; 8 ci abe muntu oyish’ihandisa ebigolo, mwîra w’abantu nkana, murhondêza, mushinganyanya, mwimâna na muntu wa lugero muli byoshi; 9 acishwêkere oku kanwa k’okuli, kalya kashingânîne enyigîrizo ayigîrizibwe, na ntyo ahash’ihanûla abantu omu kubahugûla enyigîrizo nyinja, n’abankaderha mpu bamujisa kadali, abayagîrize.

Okulwîsa abîgîriza b’obonywesi

10 Neci, abagomi n’abakaderha obusha, n’abakarheba ababo bali banji, bwenêne omu bakembûle. 11 Abôla bantu, kukwânîne okubahulisa; banakasherêza milala minji n’okuyigîriza ebirhashingânîni erhi bunguke burhali bwo burhuma. 12 Muguma wa muli bo, omulêbi wâbo ye na nnêne, adesire, mpu: «Abakreta, aba banywesi b’ensiku n’amango, by’erubala bibî, oda nyôlo». 13 Obwo buhamîrizi buli bw’okunali. Co cirhumire, okabakalihira bwenêne, lyo bayôrha bantu nkana omu buyemêre, 14 banalek’iyemêra emigani y’Abayahudi n’amarhegeko g’abantu bahindulîre okuli omugongo. 15 Byoshi biri bicêse oku bacêse; ci oku bazinzire n’oku barhajira buyemêre, nta cicêse, bulya obukengêre bwâbo n’omurhima gwâbo bizinzire. 16 Banakaderha mpu bayishi Nnâmahanga, ci erhi banadwîrhe bamuhakana omu bijiro byâbo; abantu ba bene abo bali mihera, bagomi, na nta kwinja kuci bankacihash’ijira.

2

Amahano oku bemêzi

1 Ci wehe okayigîriza ebishingânîne enyigîrizo z’okuli. 2 Abashosi ba­rhabâga badambye, ci bakacîkenga, babe birhonzi, bazibuhe omu buyemeêre, omu buzigire n’omu kulembera amalibuko. 3 Abagikulu nabo kwo na kwo, obabwîre bakayôrha nk’oku bikwânîne abatagatifu: barhakag’inywerhera abandi, barhabâga baluganywa, ci babe bahanûzi binja; 4 ntyo bayigîrize abahya okuzigira bîba n’abâna bâbo, 5 okuba barhondêza na bacêse b’omurhima, okukakombêra enyumpa zâbo n’okukakenga bîba, lyo akanwa ka Nyamuzinda karhag’ijacirwa. 6 Ohaniìle emisole nayo babe barhondeza muli byoshi; 7 nawe wene obe lwiganyo omu bijiro binja: enyigîrizo zâwe zirhahushikanaga, banakâzikenga; 8 oluderho lwâwe lube luderho nkana n’olw’okuli, ly’abashombanyi, hano babula eci bankarhushobeka, e­nshonyi zibagwârha. 9 Obwire abajà bakakenga bannawâbo muli byoshi, bakalonza okubasimîsa, banakayâka okubajîsa kadali; 10 bamanye barhabazimbaga kantu, ci baciyêrekane bashizi bakwânîne okucikubagirwa lwoshi, lyo muli byoshi abantu bakakenga enyigîrizo z’Omuciza wirhu Nyamuzinda.

Okuleka engeso mbî za mîra n’okuhinduka bantu bahyâhya

11 Bulya enshôkano ya Nyamuzinda, lyo iriba ly’obuyôkoke bw’ahantu boshi, yaciyêrekîne; 12 erhuyigîriza okujahika obubî n’amagene g’eby’en’igulu, lyo rhuba n’olugero muli byoshi, obushinganyanya n’obukombêdu omu bya Nnâmahanga muli aga mango rhuciri en’igulu, 13 oku rhudwîrhe rhwalinga okubona lirya iragi rhulangalîre n’okuciyêrekana kw’irenge lya Kristu Yezu, Nyamuzinda wirhu mukulu bwenêne na Muciza wirhu, 14 wacihanaga yene rhwe rhurhumire, mpu arhucize omu ngasi bubî, na hano aba amarhucêsa, arhujire mulala gwâge gukombera okujira aminja. 15 Kwo wakaderha ntyo, kwo wanakayigîriza n’okuhanûla n’obuhashe wahîrwe bwoshi. Ntaye oderhage mpu akugayaguza.

3

Enyigîrizo zikwânîne abakristu boshi

1 Okengêze boshi oku bakwânîne bakakenga abarhambo n’abarhegesi; babe bumvi, babe bo barhanzi omu ngasi bijiro; 2 barhajaciraga ndi, bayâke ennongwe, ci babe batûdu banalembere abantu boshi. 3 Bulya mîra nirhu rhwàli bahwinja, bagomi, mihera, bajà b’amîru mabî n’îralà lya ngasi lubero; rhwàli rhushayire omu bubî n’omu bwâgalwa, rhwàli bashombe rhwanakag’ishombana. 4 Ci erhi olukogo lwa Nyamuzinda, Muciza wirhu, n’obuzigire bwâge oku bantu biciyêrekana, 5 arhalolaga ebijiro by’obushinganyanya rhwàjizire, ci bwonjo bwâge bwône bwarhumire arhuciza omu Iugero rhuburhwamwo obwa kabiri, erhi rhuhinduka bantu bahyâhya muli Mûka Mutagatifu. 6 N’oyo Mûka Mutagatifu amuyunjuzize emirhima yirhu erhi Omuciza wirhu Yezu Kristu orhuma, 7 mpu lyo hano rhuba rhwamacêsibwa n’enshôkano ya Kristu, rhubona oku rhwalangalira okuyish’iyîma omu kalamo k’ensiku n’amango.

Ahanûla Tito yêne

8 Aka kanwa kali k’okuli, nnanonzize obasêzeko omu murhima, lyo balya bayemîre Nyamuzinda basîma okulusha abandi omu kukola aminja. Okwôla kwo kwinja kwo kunalerhera abantu akamalo. 9 Ci amadôso g’obuhwinja, ecinyamulala c’amaburhwa, ennongwe n’akadali oku Marhegeko, obiyâke; bulya biri bya busha na nta kamalo kâbyo. 10 Naye nyantwâza-kwâge, okamukalihira liguma erhi kabiri, onamuyâke. 11 Omanyire oku omuntu wa bene oyo ali muhera na munya-byâha, n’oku yêne ocikaga.

Amahano mazinda, omusingo n’obwanga

12 Hano nkurhumira Artema nisi erhi Tikiko, obiduhe, onshimâne e Nikopoloa, bulya yo mpizire nti nagezeza amango g’empondo. 13 Hano okola washanira Zena, omulenga omu marhegeko, n’Apolo eby’okuhêka omu majira, omanye barhajiraga eci bâbula. 14 Abirhu nabo bacîhangâne okurhwâliha omu kujira aminja, lyo babona ebikwânîne omu malagîrire, barhag’iba banyakubura. 15 Abarhuli rhweshi mpu nkulamuse. Olamuse balya barhuzigira omu buyemêre. Enshôkano ya Nyamuzinda ebe ninyu mweshi!


 a3.12 Nikopolo, kandi rhwanamuderha Nikopoli bulya omu cigereki ali Nikopolis

Bibliya omu mashi galusibwe n’ecigereki AMARUBA GA KABIRI EMWA TIMOTEYO. Ciru amabî gakaluga ocihangane okulanga obuyemêre n’okujira aminja. La deuxième Epître à Timothée en mashi et grec. Malgrè l’accroissement du mauvais comportement chez un grand nombre de personnes, toi maintiens la foi et la passion du bien

2TI – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA GA KABIRI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA TIMOTEYO

Bwofi bwa binwa

Aga maruba ga kabiri gagenderîre enyigîrizo za Paolo kuli Timoteyo. Paolo amubwîzire oku ali omu mpamikwa na banji omu bakag’imulusa bamusizire yene omu mazibu ci arhatwîsiri murhima bulya Nyakasane amuyimangîre.

Paolo abwîzire Timoteyo oku ensiku mbi ziyiruka ci arharhâga murhima. Abantu bayish’icishwêkera oku mabî ci mpu Timoteyo amanye arharhibaga obuhamîrizi bw’Emyanzi y’Akalembe:

«3, 1 Kandi omanye oku omu nsiku nzinda amango mabî gânayishe. 2 bulya abantu bayish’ikacilongeza bonene, bayish’ihira omurhima gwâbo omu birugu, bayish’ikacikunga bone, bayish’iba bacîbonyi, bakashobeka abandi busha, bayish’iba bigamba, bantu barhish’ivuga omunkwa, bayunjulirîne bubî; 3 bayish’iba baminya, barhakababalira ndi; babe badesi b’obunywesi, bantu barhajira lugero, barhayumva lukogo, bashombanyi b’abantu binja; 4 bayish’iba ndyâlya, bizuzu, mihûrha erhi bucîbone bwâbo burhuma, abâsîma irala libî ahali h’okusima Nnâmahanga; 5 embuga bayish’ikayôrha nk’abakombêra ebya Nyamuzinda, ci erhi banahakanyire emisi yâbyo. Abola nabo obayâke. 6 Muli bo kukwânîne okuganja balya bakasheshera omu nyumpa za bene, bahêke obukazi bukayerûlwa n’irala libî lya ngasi lubero, 7 burhanahusa okucîyigîriza, ci nta mango bwânahike oku bumanye bw’okuli. 8 Na nka kulyâla Yane na Yambure balwisagya Musa, kwo n’okwo, nabo badwîrhe balwisa okuli, abo bantu b’emirhima ehûsire, eyo mihera omu by’obuyemêre. 9 Ci kwônene barhahike ngahi, bulya isirhe lyâbo lirhayimang’imanyikana kuli boshi, nka kulya lirya lya balya babiria lyabaga. 10 Ci wehe wasêzire oku nyigîrizo zâni, oku lugendo lwâni, oku mihigo yâni, oku buyemêre bwâni, oku buzigire bwâni, oku bulembêdu bwâni, 11 oku malibuko n’oku malumwa naboneraga e Antiyokiya, n’e Ikoniya n’e Listra. Mailibuko maci ntabonaga wani! Na muli goshi Nyakasane anyokola! 12 Neci, ngasi boshi balonza okulama bwinja omu bukombêdu muli Kristu Yezu, bâbone amalibuko. 13 Abantu babî bohe n’endyâlya, kushâya baâshaye omu bubî, bârhebane banarhebwe. 14 Ci w’oyo osêre kw’ebiwayigîrizibwe wanayemêra buzira kurhindira. Nawe orhahabiri bandi bakuyigîrizagyabyo, 15 n’oku kurhenga eburho bwâwe erhi oyishi Amandiko Matagatifu; ganahash’ikuha obushinganyanya buhisa oku bucire n’oburhabâle bw’obuyemêre buba muli Kristu Yezu. 16 Amandiko goshi Nyamuzinda wajiraga mpu gayandikwe, ganakwânana kwinja oku kuyigîriza, n’oku kuhamûla, n’oku kuhabûla abahabusire, n’oku kuherha abantu omu bushinganyanya; 17 na ntyo omuntu wa Nyamuzinda abe mwimâna, anashingânane okujira ngasi cijiro cinja.»

1

Omusingo n’omunkwa

1 Paolo, ntumwa ya Kristu Yezu oku bulonza bwa Nyamuzinda na nka kulya binashingânîne eciragâne c’obuzîne buba muli Kristu Yezu, 2 kuli Timoteyo, mugala wâni muzigirwa; enshôkano, obwonjo n’obuholo bikugabirwe na Nyamuzinda Ishe na Nnawirhu Kristu Yezu!

3 Kuvuga mvuga Nyamuzinda omunkwa, oyu nkolera n’omurhima gucîre aka bashakulûza, nka nakukengêra ngasi kasanzi omu nsengero zâni z’obudufu n’omûshi. 4 Nkayibuka emirenge yâwe, nnanyumve idulweb ly’okushub’ikulola kwo nti lyo nyunjula bushagaluke. 5 Nnankakengêra obuyemêre bw’okunali bukubâmwo, bulya buyemêre bwàbâga burhanzi muli nyakakulu Loyidi na muli nyoko Ewuniki; ntahabiri oku bwo n’obwo bukulimwo nâwe.

Enshôkano Timoteyo ashobwîre

6 Co cirhumire nkukengêza nti ozûse engalo Nyamuzinda akushobôzagya erhi nkulambûlirakwoc amaboko. 7 Bulya arhali murhima gwa bwôba rhwahabirwe na Nyamuzinda, ci gwa misi, n’obuzigire, n’olugero omu kukolêsa eby’en’igulu. 8 Kuziga orhabaga nshonyi z’okuhamîriza Nyakasane, nisi erhi nie ntuma, nie mubohe wâge. Ci oleke rhulibukire haguma rhwembi erhi Myanzi y’Akalembe erhuma; Nyamuzinda arhurhabâla n’obuhashe bw’emisi yâge; 9 ye warhucungulaga, arhuhamagala anacirhwishoga mpu rhube batagatifu, arhali oku lugero lw’ebijiro birhu, ci oku lugero lw’obulonza bwâge yêne n’engalo yâge. Eyo nshôkano rhwashobôlaga kurhenga emyâka n’emyâka muli Kristu Yezu, 10 buno lyo ekola eciyêrekîne omu kuyisha kw’Omuciza wirhu Kristu Yezu waherêrekezagya olufù, alêrha obuzîne n’akalamo karhaheka, byalangashana omu Myanzi y’Akalembe. 11 Eyo Myanzi y’Akalembe yo narholeragwa mpu mbe muja-bugo na ntumwa na mwigîriza wayo.

12 Yo erhumire ndi muli aga malibukod; ci ntakubêra nshonyi, bulyâla mmanyire ndi nàhiziremwo obulangalire bwâni, nnanyishi bwinjinja oku agwêrhe obuhashe bw’okulanga omuhakoe gwâni kuhika lulya Lusikuf. 13 Oshimbe olwiganyo lw’ebinwa nkana wayumvagya omu kanwa kâni, omu buyemêre n’omu buzigire buba muli Kristu Yezu. 14 Olange omuhako mwinja wabîsibagwa n’oburhabâle bwa Mûka Mutagatifu orhubâmwo.

15 Orhahabiri oku ab’e Aziya bohi bandikirîre, nka Fijelo na Herimojeni. 16 Mâshi Nyakasane afe enyumpa ya Onesiforo lukogo, bulya kanji kanji antabîre, arhanabonaga nshonyi erhi enkoba zâni zirhuma. 17 Ciru erhi ahika e Roma, annonza n’obushiru bunji, alinda ambona. 18 Mâshi Nnâmahanga amuhe okuyish’ibona olukogo embere za Nyakasane mwa lulya lusiku! N’oku antabîre kwoshi e Efezi, nawe wêne okumanyire bwinja kundusha .

1 Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος θεοῦ κατ’ ἐπαγγελίαν ζωῆς τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ 2 Τιμοθέῳ ἀγαπητῷ τέκνῳ, χάρις ἔλεος εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. 3 Χάριν ἔχω τῷ θεῷ, ᾧ λατρεύω ἀπὸ προγόνων ἐν καθαρᾷ συνειδήσει, ὡς ἀδιάλειπτον ἔχω τὴν περὶ σοῦ μνείαν ἐν ταῖς δεήσεσίν μου νυκτὸς καὶ ἡμέρας, 4 ἐπιποθῶν σε ἰδεῖν, μεμνημένος σου τῶν δακρύων, ἵνα χαρᾶς πληρωθῶ, 5 ὑπόμνησιν λαβὼν τῆς ἐν σοὶ ἀνυποκρίτου πίστεως, ἥτις ἐνῴκησεν πρῶτον ἐν τῇ μάμμῃ σου Λωΐδι καὶ τῇ μητρί σου Εὐνίκῃ, πέπεισμαι δὲ ὅτι καὶ ἐν σοί. 6 Δι’ ἣν αἰτίαν ἀναμιμνῄσκω σε ἀναζωπυρεῖν τὸ χάρισμα τοῦ θεοῦ, ὅ ἐστιν ἐν σοὶ διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν μου. 7 οὐ γὰρ ἔδωκεν ἡμῖν ὁ θεὸς πνεῦμα δειλίας ἀλλὰ δυνάμεως καὶ ἀγάπης καὶ σωφρονισμοῦ. 8 μὴ οὖν ἐπαισχυνθῇς τὸ μαρτύριον τοῦ κυρίου ἡμῶν μηδὲ ἐμὲ τὸν δέσμιον αὐτοῦ, ἀλλὰ συγκακοπάθησον τῷ εὐαγγελίῳ κατὰ δύναμιν θεοῦ, 9 τοῦ σώσαντος ἡμᾶς καὶ καλέσαντος κλήσει ἁγίᾳ, οὐ κατὰ τὰ ἔργα ἡμῶν ἀλλὰ κατὰ ἰδίαν πρόθεσιν καὶ χάριν, τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ πρὸ χρόνων αἰωνίων, 10 φανερωθεῖσαν δὲ νῦν διὰ τῆς ἐπιφανείας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ Ἰησοῦ, καταργήσαντος μὲν τὸν θάνατον φωτίσαντος δὲ ζωὴν καὶ ἀφθαρσίαν διὰ τοῦ εὐαγγελίου 11 εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπόστολος καὶ διδάσκαλος, 12 δι’ ἣν αἰτίαν καὶ ταῦτα πάσχω· ἀλλ’ οὐκ ἐπαισχύνομαι, οἶδα γὰρ ᾧ πεπίστευκα καὶ πέπεισμαι ὅτι δυνατός ἐστιν τὴν παραθήκην μου φυλάξαι εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν.  13 Ὑποτύπωσιν ἔχε ὑγιαινόντων λόγων ὧν παρ’ ἐμοῦ ἤκουσας ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· 14 τὴν καλὴν παραθήκην φύλαξον διὰ πνεύματος ἁγίου τοῦ ἐνοικοῦντος ἐν ἡμῖν. 15 Οἶδας τοῦτο, ὅτι ἀπεστράφησάν με πάντες οἱ ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ὧν ἐστιν Φύγελος καὶ Ἑρμογένης. 16 δῴη ἔλεος ὁ κύριος τῷ Ὀνησιφόρου οἴκῳ, ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξεν καὶ τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη, 17 ἀλλὰ γενόμενος ἐν Ῥώμῃ σπουδαίως ἐζήτησέν με καὶ εὗρεν· 18 δῴη αὐτῷ ὁ κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. καὶ ὅσα ἐν Ἐφέσῳ διηκόνησεν, βέλτιον σὺ γινώσκεις.

2

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β 1

Kukwânîne entumwa eshangîre amababale ga Kristu

1 Wehe, mwâna wâni, ozibuhe oku burhabâle bw’enshôkano eri muli Kristu Yezu. 2 Birya wayumvagya nakuyigîriza embere za bahamîrizi banji, obibîse abantu bakwânîne okucîkubagirwa, abankahasha nabo okubibwîriza abandi.

3 Oyankirire ecâwe cigabi c’amababale nka musirika mwinja wa Kristu Yezu. 4 Ntâye walwa ebîrha wankacîderha mpu acihira omu by’en’igulu, akaba alonzize okusimîsa owamurhumaga elugamba. 5 Naye owafuka arhahâbwa bukuze akaba arhashimbîri irhegeko ly’okufuka. 6 Omuhinzi orhama n’omukolo ye kwânîne okurhang’ihâbwa ecigabi câge c’emyâka. 7 Oyumve ebyôla nkubwîzire . Câbà Nyakasane akurhabâla okubiyumva byoshi.

8 Okakengêra Yezu Kristu wafûkaga omu bafù, w’omu buko bwa Daudi, nka kulya nyigîriza omu Myanzi yâni y’Akalembe. 9 Eyo Myanzi y’Akalembe yo erhuma nalibuzibwa, kuhika okushwêkwa nka nyankolamaligo. Ci oluderho lwa Nyamuzinda lurhali lubohe. 10 Okwo kwo kurhuma ndembera amalibuko goshi abishogwa barhumire, nti lyo nabo babona obucire buba muli Kristu Yezu haguma n’irenge ly’ensiku n’amango.

11 Aka kanwa kali k’okuli: akaba rhwafîre haguma naye, rhwayish’ilama rhwe naye. 12 Rhukacikanyakanya, rhwayish’iyîma rhwe naye; erhi rhwa nkamuhakana, naye anayish’irhuhakana. 13 Erhi rhwankabula bwayemêra, yehe nta mango ankatwa omu kanwa kâge; bulya arhankacîhakana yêne.

Okulwîsa abigiriza b’obunywesi.

14 Okâbakengêza okwo omu kuhamîriza embere za Nyamuzinda oku kukwânîne okukayâka ennongwe y’ebinwa erhajira kandi kamalo okurhali kuheza abayiyumvirhiza. 15 Ocisêze okuciyêrekana nka murhonyi wa Nnamahanga, nka mukozi orhagwârhwa na nshonyi, nka muja-bugo w’oluderho lw’okuli okwânîne okucikubagirwa. 16 Ci ebinwa bya ntya-ntya n’ebibî, okabiyâka; bulya ababiderha kushâya bashâya omu bubî bulushire; 17 n’enderho zâbo kwo zikanyegera nka kafinjo. Himeneyo na Fileto bali ba bene abo; 18 bahabusire, baleka enjira y’okuli, baderha mpu mîra obufûke bwageraga, na ntyo basherêza obuyemêre bwa barhali banyi.

19 Ci kwônene eciriba cikomîre Nyamuzinda abandaga ho ciciri, cirikwo eci cimanyîso: Nyakasane ayishi abâge, na: Ngasi yeshi oderha izîno lya nyakasane, ayâke obubîg. 20 Omu nyumpa nnene, arhali birugu bya masholo n’amarhale byone bimuba; munabe ciru n’eby’emirhi n’eby’ibumba. Biguma bikolêsibwa oku mikolo y’obukenge, n’ebindi oku mikolo ya ntya-ntya. 21 Erhi omuntu ankacilanga kuli ebyo ndesire, anaba cirugu ca bukenge, cicîre, cikwânîne Nyakasane, cinashingânîne ngasi mukolo mwinja.

22 Okâyâka irala ly’obusole; okalongereza obushinganyanya, obuyemêre, obuzigire, n’omurhûla haguma n’abagashâniza Nyakasane n’omurhima gucîre. 23 Ci orhudali rhw’isirhe rhurhagwêrhi nda na mugongo, okârhuyâka; orhahabiri oku nnongwe rhuburha. 24 N’omurhumisi wa Nyakasane arhakwânîni abe muntu wa nnongwe, ci kukwânîne abe mutûdu kuli boshi, ahashe okuyigîriza, anamany’ilembera amalibuko. 25 Kukwânîne ahanûle abashombanyi bâge n’obutûdu, bulya kwankanaba Nyamuzinda abaha okucîyunjuza, okumanya okuli 26 n’okushub’izabanuka obukengêre, babà bamâyûs’irhenga omu mirhego ya Shetani, owabajizire mpira na bajà b’okujira obulonza bwâge.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β 2

1 Σὺ οὖν, τέκνον μου, ἐνδυναμοῦ ἐν τῇ χάριτι τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, 2 καὶ ἃ ἤκουσας παρ’ ἐμοῦ διὰ πολλῶν μαρτύρων, ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. 3 Συγκακοπάθησον ὡς καλὸς στρατιώτης Χριστοῦ Ἰησοῦ. 4 οὐδεὶς στρατευόμενος ἐμπλέκεται ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις, ἵνα τῷ στρατολογήσαντι ἀρέσῃ. 5 ἐὰν δὲ καὶ ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. 6 τὸν κοπιῶντα γεωργὸν δεῖ πρῶτον τῶν καρπῶν μεταλαμβάνειν. 7 νόει ὃ λέγω· δώσει γάρ σοι ὁ κύριος σύνεσιν ἐν πᾶσιν. 8 Μνημόνευε Ἰησοῦν Χριστὸν ἐγηγερμένον ἐκ νεκρῶν, ἐκ σπέρματος Δαυίδ, κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου, 9 ἐν ᾧ κακοπαθῶ μέχρι δεσμῶν ὡς κακοῦργος, ἀλλ’ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ οὐ δέδεται· 10 διὰ τοῦτο πάντα ὑπομένω διὰ τοὺς ἐκλεκτούς, ἵνα καὶ αὐτοὶ σωτηρίας τύχωσιν τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ μετὰ δόξης αἰωνίου. 11 πιστὸς ὁ λόγος· εἰ γὰρ συναπεθάνομεν, καὶ συζήσομεν· 12 εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν· εἰ ἀρνησόμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς· 13 εἰ ἀπιστοῦμεν, ἐκεῖνος πιστὸς μένει, ἀρνήσασθαι γὰρ ἑαυτὸν οὐ δύναται. 14 Ταῦτα ὑπομίμνῃσκε διαμαρτυρόμενος ἐνώπιον τοῦ θεοῦ μὴ λογομαχεῖν, ἐπ’ οὐδὲν χρήσιμον, ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων. 15 σπούδασον σεαυτὸν δόκιμον παραστῆσαι τῷ θεῷ, ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον, ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. 16 τὰς δὲ βεβήλους κενοφωνίας περιΐστασο· ἐπὶ πλεῖον γὰρ προκόψουσιν ἀσεβείας 17 καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ὡς γάγγραινα νομὴν ἕξει. ὧν ἐστιν Ὑμέναιος καὶ Φίλητος, 18 οἵτινες περὶ τὴν ἀλήθειαν ἠστόχησαν, λέγοντες [τὴν] ἀνάστασιν ἤδη γεγονέναι, καὶ ἀνατρέπουσιν τήν τινων πίστιν. 19 ὁ μέντοι στερεὸς θεμέλιος τοῦ θεοῦ ἕστηκεν, ἔχων τὴν σφραγῖδα ταύτην· ἔγνω κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ, καί· ἀποστήτω ἀπὸ ἀδικίας πᾶς ὁ ὀνομάζων τὸ ὄνομα κυρίου. 20 Ἐν μεγάλῃ δὲ οἰκίᾳ οὐκ ἔστιν μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα, καὶ ἃ μὲν εἰς τιμὴν ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν· 21 ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν ἀπὸ τούτων, ἔσται σκεῦος εἰς τιμήν, ἡγιασμένον, εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον. 22 Τὰς δὲ νεωτερικὰς ἐπιθυμίας φεῦγε, δίωκε δὲ δικαιοσύνην πίστιν ἀγάπην εἰρήνην μετὰ τῶν ἐπικαλουμένων τὸν κύριον ἐκ καθαρᾶς καρδίας. 23 τὰς δὲ μωρὰς καὶ ἀπαιδεύτους ζητήσεις παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι γεννῶσιν μάχας· 24 δοῦλον δὲ κυρίου οὐ δεῖ μάχεσθαι ἀλλ’ ἤπιον εἶναι πρὸς πάντας, διδακτικόν, ἀνεξίκακον, 25 ἐν πραΰτητι παιδεύοντα τοὺς ἀντιδιατιθεμένους, μήποτε δώῃ αὐτοῖς ὁ θεὸς μετάνοιαν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας 26 καὶ ἀνανήψωσιν ἐκ τῆς τοῦ διαβόλου παγίδος, ἐζωγρημένοι ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ ἐκείνου θέλημα.

3

Amabî g’ensiku nzinda

1 Kandi omanye oku omu nsiku nzinda amango mabî gânayishe. 2 bulya abantu bayish’ikacilongeza bonene, bayish’ihira omurhima gwâbo omu birugu, bayish’ikacikunga bone, bayish’iba bacîbonyi, bakashobeka abandi busha, bayish’iba bigamba, bantu barhish’ivuga omunkwa, bayunjulirîne bubî; 3 bayish’iba baminya, barhakababalira ndi; babe badesi b’obunywesi, bantu barhajira lugero, barhayumva lukogo, bashombanyi b’abantu binja; 4 bayish’iba ndyâlya, bizuzu, mihûrha erhi bucîbone bwâbo burhuma, abâsîma irala libî ahali h’okusima Nnâmahanga; 5 embuga bayish’ikayôrha nk’abakombêra ebya Nyamuzinda, ci erhi banahakanyire emisi yâbyo. Abola nabo obayâke.

6 Muli bo kukwânîne okuganja balya bakasheshera omu nyumpa za bene, bahêke obukazi bukayerûlwa n’irala libî lya ngasi lubero, 7 burhanahusa okuciyigîriza, ci nta mango bwânahike oku bumanye bw’okuli. 8 Na nka kulyâla Yane na Yambure balwisagya Musa, kwo n’okwo, nabo badwîrhe balwisa okuli, abo bantu b’emirhima ehûsire, eyo mihera omu by’obuyemêre. 9 Ci kwônene barhahike ngahi, bulya isirhe lyâbo lirhayimang’imanyikana kuli boshi, nka kulya lirya lya balya babirih lyabaga.

10 Ci wehe wasêzire oku nyigîrizo zâni, oku lugendo lwâni, oku mihigo yâni, oku buyemêre bwâni, oku buzigire bwâni, oku bulembêdu bwâni, 11 oku malibuko n’oku malumwa naboneraga e Antiyokiya, n’e Ikoniya n’e Listra. Mailibuko maci ntabonaga wani! Na muli goshi Nyakasane anyokola! 12 Neci, ngasi boshi balonza okulama bwinja omu bukombêdu muli Kristu Yezu, bâbone amalibuko. 13 Abantu babî bohe n’endyâlya, kushâya baâshaye omu bubî, bârhebane banarhebwe.

14 Ci w’oyo osêre kw’ebiwayigîrizibwe wanayemêra buzira kurhindira. Na­we orhahabiri bandi bakuyigîrizagyabyo, 15 n’oku kurhenga eburho bwâwe erhi oyishi Amandiko Matagatifu; ganahash’ikuha obushinganyanya buhisa oku bucire n’oburhabâle bw’obuyemêre buba muli Kristu Yezu. 16 Amandiko goshi Nyamuzinda wajiraga mpu gayandikwe, ganakwânana kwinja oku kuyigîriza, n’oku kuhamûla, n’oku kuhabûla abahabusire, n’oku kuherha abantu omu bu­shinganyanya; 17 na ntyo omuntu wa Nyamuzinda abe mwimâna, anashi­ngânane okujira ngasi cijiro cinja.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β 3

1 Τοῦτο δὲ γίνωσκε, ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἐνστήσονται καιροὶ χαλεποί· 2 ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι φίλαυτοι φιλάργυροι ἀλαζόνες ὑπερήφανοι βλάσφημοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀχάριστοι ἀνόσιοι 3 ἄστοργοι ἄσπονδοι διάβολοι ἀκρατεῖς ἀνήμεροι ἀφιλάγαθοι 4 προδόται προπετεῖς τετυφωμένοι, φιλήδονοι μᾶλλον ἢ φιλόθεοι, 5 ἔχοντες μόρφωσιν εὐσεβείας τὴν δὲ δύναμιν αὐτῆς ἠρνημένοι· καὶ τούτους ἀποτρέπου.  6 Ἐκ τούτων γάρ εἰσιν οἱ ἐνδύνοντες εἰς τὰς οἰκίας καὶ αἰχμαλωτίζοντες γυναικάρια σεσωρευμένα ἁμαρτίαις, ἀγόμενα ἐπιθυμίαις ποικίλαις, 7 πάντοτε μανθάνοντα καὶ μηδέποτε εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν δυνάμενα. 8 ὃν τρόπον δὲ Ἰάννης καὶ Ἰαμβρῆς ἀντέστησαν Μωϋσεῖ, οὕτως καὶ οὗτοι ἀνθίστανται τῇ ἀληθείᾳ, ἄνθρωποι κατεφθαρμένοι τὸν νοῦν, ἀδόκιμοι περὶ τὴν πίστιν. 9 ἀλλ’ οὐ προκόψουσιν ἐπὶ πλεῖον· ἡ γὰρ ἄνοια αὐτῶν ἔκδηλος ἔσται πᾶσιν, ὡς καὶ ἡ ἐκείνων ἐγένετο. 10 Σὺ δὲ παρηκολούθησάς μου τῇ διδασκαλίᾳ, τῇ ἀγωγῇ, τῇ προθέσει, τῇ πίστει, τῇ μακροθυμίᾳ, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ, 11 τοῖς διωγμοῖς, τοῖς παθήμασιν, οἷά μοι ἐγένετο ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐν Ἰκονίῳ, ἐν Λύστροις, οἵους διωγμοὺς ὑπήνεγκα καὶ ἐκ πάντων με ἐρρύσατο ὁ κύριος. 12 καὶ πάντες δὲ οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται. 13 πονηροὶ δὲ ἄνθρωποι καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον πλανῶντες καὶ πλανώμενοι.  14 Σὺ δὲ μένε ἐν οἷς ἔμαθες καὶ ἐπιστώθης, εἰδὼς παρὰ τίνων ἔμαθες, 15 καὶ ὅτι ἀπὸ βρέφους [τὰ] ἱερὰ γράμματα οἶδας, τὰ δυνάμενά σε σοφίσαι εἰς σωτηρίαν διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. 16 πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος καὶ ὠφέλιμος πρὸς διδασκαλίαν, πρὸς ἐλεγμόν, πρὸς ἐπανόρθωσιν, πρὸς παιδείαν τὴν ἐν δικαιοσύνῃ, 17 ἵνα ἄρτιος ᾖ ὁ τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἐξηρτισμένος.

4

Mpu Timoteyo abe muja-bugo mwimâna

1 Nkulahirize embere za Nyamuzinda n’embere za Kristu Yezu wanatwîre abazîne n’abafîre olubanja, oku izîno ly’okuyisha kwâge n’ely’obwâmi bwâge: 2 oyigîrize oluderho lwa Nnâmahanga, basîme erhi babe barhasîmiri, obabwîre, obayâgirize, okalihe, ohanûle, omu butûdu n’omu bushiru bw’okuyigîriza. 3 Bulya amango gayisha, n’abantu barhakacikwîra enyigîrizo nkana, ci irala lya lyanabahabukane n’okurhwiri kwâbo kubanyunyagire, bacihe bone abayigîriza mwandu, 4 bafuke amarhwiri gâbo mpu balek’iyumva eby’okuli, bagarhege emigani. 5 Ci wehe obe murhondêza muli byoshi; olembere amalibuko; ojire omukolo gwâwe gw’omwigîriza w’Emyanzi y’Akalembe; obe mwimâna omu buja-bugo bwâwe.

Ensiku za Paolo zahisire

6 Niehe omuko gwâni gukola gudwîrhe gwabulagwa nka nterekêro, n’amago gâni g’okufuluka gahisire. 7 Nalwîre agani, nahisize ensiku zâni, nalanzire obuyemêre. 8 Nta cindi cicinsigalîre okurhali kuyankirira Ishungwe ly’obushinganyanya Nyakasane, muciranuzi mushininganyanya, anampembe olwo Lusiku, arhanali nienene, ci na balya boshi bayishiba bàlinzire n’obuzigire okuyisha kwâge .

Amahano mazinda

9 Okanye, onshimâne duba, 10 bulya Dema andesire erhi kusîma er’igulu kurhuma, anacijirire e Tesalonika; Kreshenti ajire e Galasiya, na Tito acijira e Dalamasiya. 11 Luka yenene rhusigire rhweshi naye. Oyanke Marko, muyishe mwembi, bulya ankwânîne bwenêne omu buja-bugo. 12 Narhumire Tikiko e Efezi. 13 Hano okola wayisha, onanderhere ecishuli nasigaga e Trowa aha mwa Karpo; olerhe n’ebitabu, ci bwenêne engurha z’Amandiko. 14 Aleksandro, mutuzi w’ebyuma, anjirîre bubî bunji; Nyakasane anamulyule nk’oku ebijiro byâge binashingânîne. 15 Nawe ocilange kuli ye, bulya alwîsize bwenêne enyigîrizo zirhu. 16 Erhi mbûlana obw’oburhanzi, ntaye wanyimangîre; boshi bandikirira. Mâshi okwo kurhabatumuzibagwa! 17 Ci kwônene Nyakasane yehe ali anyima­ngirei, ananzibuhya, mpu Iyo mmanyîsa obugo bwâge, Iyo n’abapagani boshi babuyumva. Nanalîkûzîbwe omu kanwa k’entale. 18 Nyakasane anyôkola omu ngasi kubî, ananciza, ampêke omu Bwâmi bwâge. Kuli ye irenge emyâka n’emyâka! Amen.

Omusingo n’obwanga

19 Ondamukize Priska na Akwila, bo n’ab’omu mwa Onesifori. 20 Erasto asigîre e Korinti; ci Trofimo yehe namusigaga mulwâla e Mileto. 21 Obiduhe, ohike eno embere ly’empondo. Ebulo, na Pudensi, na Lino, na Klaudiya, na bene wirhu boshi, mpu asinge. 22 Nyakasane abe omu murhima gwâwe! Enshôkano ya Nyamuzinda ebe haguma ninyu!

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β 4

1 Διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ μέλλοντος κρίνειν ζῶντας καὶ νεκρούς, καὶ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ· 2 κήρυξον τὸν λόγον, ἐπίστηθι εὐκαίρως ἀκαίρως, ἔλεγξον, ἐπιτίμησον, παρακάλεσον, ἐν πάσῃ μακροθυμίᾳ καὶ διδαχῇ.  3 Ἔσται γὰρ καιρὸς ὅτε τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας οὐκ ἀνέξονται ἀλλὰ κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας ἑαυτοῖς ἐπισωρεύσουσιν διδασκάλους κνηθόμενοι τὴν ἀκοὴν 4 καὶ ἀπὸ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται.  5 Σὺ δὲ νῆφε ἐν πᾶσιν, κακοπάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, τὴν διακονίαν σου πληροφόρησον. 6 Ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρὸς τῆς ἀναλύσεώς μου ἐφέστηκεν. 7 τὸν καλὸν ἀγῶνα ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα· 8 λοιπὸν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτής, οὐ μόνον δὲ ἐμοὶ ἀλλὰ καὶ πᾶσιν τοῖς ἠγαπηκόσιν τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ. 9 Σπούδασον ἐλθεῖν πρός με ταχέως· 10 Δημᾶς γάρ με ἐγκατέλιπεν ἀγαπήσας τὸν νῦν αἰῶνα καὶ ἐπορεύθη εἰς Θεσσαλονίκην, Κρήσκης εἰς Γαλατίαν, Τίτος εἰς Δαλματίαν· 11 Λουκᾶς ἐστιν μόνος μετ’ ἐμοῦ. Μᾶρκον ἀναλαβὼν ἄγε μετὰ σεαυτοῦ, ἔστιν γάρ μοι εὔχρηστος εἰς διακονίαν. 12 Τύχικον δὲ ἀπέστειλα εἰς Ἔφεσον. 13 τὸν φαιλόνην ὃν ἀπέλιπον ἐν Τρῳάδι παρὰ Κάρπῳ ἐρχόμενος φέρε, καὶ τὰ βιβλία μάλιστα τὰς μεμβράνας. 14 Ἀλέξανδρος ὁ χαλκεὺς πολλά μοι κακὰ ἐνεδείξατο· ἀποδώσει αὐτῷ ὁ κύριος κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· 15 ὃν καὶ σὺ φυλάσσου, λίαν γὰρ ἀντέστη τοῖς ἡμετέροις λόγοις.  16 Ἐν τῇ πρώτῃ μου ἀπολογίᾳ οὐδείς μοι παρεγένετο, ἀλλὰ πάντες με ἐγκατέλιπον· μὴ αὐτοῖς λογισθείη· 17 ὁ δὲ κύριός μοι παρέστη καὶ ἐνεδυνάμωσέν με, ἵνα δι’ ἐμοῦ τὸ κήρυγμα πληροφορηθῇ καὶ ἀκούσωσιν πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἐρρύσθην ἐκ στόματος λέοντος. 18 ῥύσεταί με ὁ κύριος ἀπὸ παντὸς ἔργου πονηροῦ καὶ σώσει εἰς τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν ἐπουράνιον· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ἀμήν. 19 Ἄσπασαι Πρίσκαν καὶ Ἀκύλαν καὶ τὸν Ὀνησιφόρου οἶκον.  20 Ἔραστος ἔμεινεν ἐν Κορίνθῳ, Τρόφιμον δὲ ἀπέλιπον ἐν Μιλήτῳ ἀσθενοῦντα. 21 Σπούδασον πρὸ χειμῶνος ἐλθεῖν. Ἀσπάζεταί σε Εὔβουλος καὶ Πούδης καὶ Λίνος καὶ Κλαυδία καὶ οἱ ἀδελφοὶ πάντες. 22 Ὁ κύριος μετὰ τοῦ πνεύματός σου. ἡ χάρις μεθ’ ὑμῶν.


 a3.9 : Abo bantu babiri, Yane na Yambure (mulongo gwa 8), bàli balozi b’e Misiri.

 b1.4 : Erhi Paolo aja e Macedoniya, ahûna Timoteyo rnpu asigale e Efezi (1 Tm 1, 3), co cirhumire amudula.

 c1.6 : Erhi Timoteyo alambûlirwakwo amaboko anahâbwa isakramenta ly’obudâhwa (1 Tm 4, 14), zo nshôkano, ngalo Paolo amukengezize azizûse ayinjihye omukolo gwa Nyakasane.

 d1.12 aga malibuko: Erhi Paolo ali omu mpamikwa e Roma obwa kabiri (1, 17).

 e1.12 omuhako gwâni: Amakwânane g’emikolo n’ebijiro bya Paolo.

 f1.12 lulya Lusiku: Olusiku Mwami Yezu ayish’itwa olubanja luzinda.

 g2.19 Nyakasane ayishi abâge, lola Mib 15, 5; Iz 26, 13

 h3.9 : Abo bantu babiri, Yane na Yambure (mulongo gwa 8), bàli balozi b’e Misiri.

 i4.17 4, 17: Lul 21 (22), 22.

Bibliya omu mashi gone AMARUBA GA KABIRI EMWA TIMOTEYO: Omu nsiku nzinda abantu bayish’ishwira amabî, ci wehe ocihangane olange obuyemêre n’obuzigire onasêre oku minja n’oku Mandiko Matagatifu, kulya wayigîrizibagwa na nyoko na nnakakulu na nani

2TI – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA GA KABIRI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA TIMOTEYO

Obwofi bw’ebinwa

Aga maruba ga kabiri gagenderîre enyigîrizo za Paolo kuli Timoteyo. Paolo amubwîzire oku ali omu mpamikwa na banji omu bakag’imulusa bamusizire yene omu mazibu ci arhatwîsiri murhima bulya Nyakasane amuyimangîre.

Paolo abwîzire timoteyo oku ensiku mbi ziyiruka ci arharhâga murhima. Abantu bayish’icishwêkera oku mabî ci mpu Timoteyo amanye arharhibaga obuhamîrizi bw’Emyanzi y’Akalembe:

«3, 1 Kandi omanye oku omu nsiku nzinda amango mabî gânayishe. 2 bulya abantu bayish’ikacilongeza bonene, bayish’ihira omurhima gwâbo omu bi­rugu, bayish’ikacikunga bone, bayish’iba bacîbonyi, bakashobeka abandi bu­sha, bayish’iba bigamba, bantu barhish’ivuga omunkwa, bayunjulirîne bubî; 3 bayish’iba baminya, barhakababalira ndi; babe badesi b’obunywesi, bantu barhajira lugero, barhayumva lukogo, bashombanyi b’abantu binja; 4 bayi­sh’iba ndyâlya, bizuzu, mihûrha erhi bucîbone bwâbo burhuma, abâsîma irala libî ahali h’okusima Nnâmahanga; 5 embuga bayish’ikayôrha nk’abakombêra ebya Nyamuzinda, ci erhi banahakanyire emisi yâbyo. Abola nabo obayâke. 6 Muli bo kukwânîne okuganja balya bakasheshera omu nyumpa za bene, bahêke obukazi bukayerûlwa n’irala libî lya ngasi lubero, 7 burhanahusa oku­ ciyigîriza, ci nta mango bwânahike oku bumanye bw’okuli. 8 Na nka kulyâla Yane na Yambure balwisagya Musa, kwo n’okwo, nabo badwîrhe balwisa okuli, abo bantu b’emirhima ehûsire, eyo mihera omu by’obuyemêre. 9 Ci kwônene barhahike ngahi, bulya isirhe lyâbo lirhayimang’imanyikana kuli boshi, nka kulya lirya lya balya babiria lyabaga. 10 Ci wehe wasêzire oku nyigîrizo zâni, oku lugendo lwâni, oku mihigo yâni, oku buyemêre bwâni, oku buzigire bwâni, oku bulembêdu bwâni, 11 oku malibuko n’oku malumwa naboneraga e Antiyokiya, n’e Ikoniya n’e Listra. Mailibuko maci ntabonaga wani! Na muli goshi Nyakasane anyokola! 12 Neci, ngasi boshi balonza okulama bwinja omu bukombêdu muli Kristu Yezu, bâbone amalibuko. 13 Abantu babî bohe n’endyâlya, kushâya baâshaye omu bubî, bârhebane banarhebwe. 14 Ci w’oyo osêre kw’ebiwayigîrizibwe wanayemêra buzira kurhindira. Na­we orhahabiri bandi bakuyigîrizagyabyo, 15 n’oku kurhenga eburho bwâwe erhi oyishi Amandiko Matagatifu; ganahash’ikuha obushinganyanya buhisa oku bucire n’oburhabâle bw’obuyemêre buba muli Kristu Yezu. 16 Amandiko goshi Nyamuzinda wajiraga mpu gayandikwe, ganakwânana kwinja oku kuyigîriza, n’oku kuhamûla, n’oku kuhabûla abahabusire, n’oku kuherha abantu omu bu­shinganyanya; 17 na ntyo omuntu wa Nyamuzinda abe mwimâna, anashi­ngânane okujira ngasi cijiro cinja.»

1

Omusingo n’omunkwa

1 Paolo, ntumwa ya Kristu Yezu oku bulonza bwa Nyamuzinda na nka kulya binashingânîne eciragâne c’obuzîne buba muli Kristu Yezu, 2 kuli Timoteyo, mugala wâni muzigirwa; enshôkano, obwonjo n’obuholo bikugabirwe na Nyamuzinda Ishe na Nnawirhu Kristu Yezu!

3 Kuvuga mvuga Nyamuzinda omunkwa, oyu nkolera n’omurhima gucîre aka bashakulûza, nka nakukengêra ngasi kasanzi omu nsengero zâni z’obudufu n’omûshi. 4 Nkayibuka emirenge yâwe, nnanyumve idulweb ly’okushub’ikulola kwo nti lyo nyunjula bushagaluke. 5 Nnankakengêra obuyemêre bw’okunali bukubâmwo, bulya buyemêre bwàbâga burhanzi muli nyakakulu Loyidi na muli nyoko Ewuniki; ntahabiri oku bwo n’obwo bukulimwo nâwe.

Enshôkano Timoteyo ashobwîre

6 Co cirhumire nkukengêza nti ozûse engalo Nyamuzinda akushobôzagya erhi nkulambûlirakwoc amaboko. 7 Bulya arhali murhima gwa bwôba rhwahabirwe na Nyamuzinda, ci gwa misi, n’obuzigire, n’olugero omu kukolêsa eby’en’igulu. 8 Kuziga orhabaga nshonyi z’okuhamîriza Nyakasane, nisi erhi nie ntuma, nie mubohe wâge. Ci oleke rhulibukire haguma rhwembi erhi Myanzi y’Akalembe erhuma; Nyamuzinda arhurhabâla n’obuhashe bw’emisi yâge; 9 ye warhucungulaga, arhuhamagala anacirhwishoga mpu rhube batagatifu, arhali oku lugero lw’ebijiro birhu, ci oku lugero lw’obulonza bwâge yêne n’engalo yâge. Eyo nshôkano rhwashobôlaga kurhenga emyâka n’emyâka muli Kristu Yezu, 10 buno lyo ekola eciyêrekîne omu kuyisha kw’Omuciza wirhu Kristu Yezu waherêrekezagya olufù, alêrha obuzîne n’akalamo karhaheka, byalangashana omu Myanzi y’Akalembe. 11 Eyo Myanzi y’Akalembe yo narholeragwa mpu mbe muja-bugo na ntumwa na mwigîriza wayo.

12 Yo erhumire ndi muli aga malibukod; ci ntakubêra nshonyi, bulyâla mmanyire ndi nàhiziremwo obulangalire bwâni, nnanyishi bwinjinja oku agwêrhe obuhashe bw’okulanga omuhakoe gwâni kuhika lulya Lusikuf. 13 Oshimbe olwiganyo lw’ebinwa nkana wayumvagya omu kanwa kâni, omu buyemêre n’omu buzigire buba muli Kristu Yezu. 14 Olange omuhako mwinja wabîsibagwa n’oburhabâle bwa Mûka Mutagatifu orhubâmwo.

15 Orhahabiri oku ab’e Aziya bohi bandikirîre, nka Fijelo na Herimojeni. 16 Mâshi Nyakasane afe enyumpa ya Onesiforo lukogo, bulya kanji kanji antabîre, arhanabonaga nshonyi erhi enkoba zâni zirhuma. 17 Ciru erhi ahika e Roma, annonza n’obushiru bunji, alinda ambona. 18 Mâshi Nnâmahanga amuhe okuyish’ibona olukogo embere za Nyakasane mwa lulya lusiku! N’oku antabîre kwoshi e Efezi, nawe wêne okumanyire bwinja kundusha .

2

Kukwânîne entumwa eshangîre amababale ga Kristu

1 Wehe, mwâna wâni, ozibuhe oku burhabâle bw’enshôkano eri muli Kristu Yezu. 2 Birya wayumvagya nakuyigîriza embere za bahamîrizi banji, obibî se abantu bakwânîne okucîkubagirwa, abankahasha nabo okubibwîriza abandi.

3 Oyankirire ecâwe cigabi c’amababale nka musirika mwinja wa Kristu Yezu. 4 Ntâye walwa ebîrha wankacîderha mpu acihira omu by’en’igulu, akaba alonzize okusimîsa owamurhumaga elugamba. 5 Naye owafuka arhahâbwa bukuze akaba arhashimbîri irhegeko ly’okufuka. 6 Omuhinzi orhama n’omukolo ye kwânîne okurhang’ihâbwa ecigabi câge c’emyâka. 7 Oyumve ebyôla nkubwîzire . Câbà Nyakasane akurhabâla okubiyumva byoshi.

8 Okakengêra Yezu Kristu wafûkaga omu bafù, w’omu buko bwa Daudi, nka kulya nyigîriza omu Myanzi yâni y’Akalembe. 9 Eyo Myanzi y’Akalembe yo erhuma nalibuzibwa, kuhika okushwêkwa nka nyankolamaligo. Ci oluderho lwa Nyamuzinda lurhali lubohe. 10 Okwo kwo kurhuma ndembera amalibuko goshi abishogwa barhumire, nti lyo nabo babona obucire buba muli Kristu Yezu haguma n’irenge ly’ensiku n’amango.

11 Aka kanwa kali k’okuli: akaba rhwafîre haguma naye, rhwayish’ilama rhwe naye. 12 Rhukacikanyakanya, rhwayish’iyîma rhwe naye; erhi rhwa nkamuhakana, naye anayish’irhuhakana. 13 Erhi rhwankabula bwayemêra, yehe nta mango ankatwa omu kanwa kâge; bulya arhankacîhakana yêne.

Okulwîsa abigiriza b’obunywesi.

14 Okâbakengêza okwo omu kuhamîriza embere za Nyamuzinda oku kukwânîne okukayâka ennongwe y’ebinwa erhajira kandi kamalo okurhali kuheza abayiyumvirhiza. 15 Ocisêze okuciyêrekana nka murhonyi wa Nnamahanga, nka mukozi orhagwârhwa na nshonyi, nka muja-bugo w’oluderho lw’okuli okwânîne okucikubagirwa. 16 Ci ebinwa bya ntya-ntya n’ebibî, okabiyâka; bulya ababiderha kushâya bashâya omu bubî bulushire; 17 n’enderho zâbo kwo zikanyegera nka kafinjo. Himeneyo na Fileto bali ba bene abo; 18 bahabusire, baleka enjira y’okuli, baderha mpu mîra obufûke bwageraga, na ntyo basherêza obuyemêre bwa barhali banyi.

19 Ci kwônene eciriba cikomîre Nyamuzinda abandaga ho ciciri, cirikwo eci cimanyîso: Nyakasane ayishi abâge, na: Ngasi yeshi oderha izîno lya nyakasane, ayâke obubîg. 20 Omu nyumpa nnene, arhali birugu bya masholo n’amarhale byone bimuba; munabe ciru n’eby’emirhi n’eby’ibumba. Biguma bikolêsibwa oku mikolo y’obukenge, n’ebindi oku mikolo ya ntya-ntya. 21 Erhi omuntu ankacilanga kuli ebyo ndesire, anaba cirugu ca bukenge, cicîre, cikwânîne Nyakasane, cinashingânîne ngasi mukolo mwinja.

22 Okâyâka irala ly’obusole; okalongereza obushinganyanya, obuyemêre, obuzigire, n’omurhûla haguma n’abagashâniza Nyakasane n’omurhima gucîre. 23 Ci orhudali rhw’isirhe rhurhagwêrhi nda na mugongo, okârhuyâka; orhahabiri oku nnongwe rhuburha. 24 N’omurhumisi wa Nyakasane arhakwânîni abe muntu wa nnongwe, ci kukwânîne abe mutûdu kuli boshi, ahashe okuyigîriza, anamany’ilembera amalibuko. 25 Kukwânîne ahanûle abashombanyi bâge n’obutûdu, bulya kwankanaba Nyamuzinda abaha okucîyunjuza, okumanya okuli 26 n’okushub’izabanuka obukengêre, babà bamâyûs’irhenga omu mirhego ya Shetani, owabajizire mpira na bajà b’okujira obulonza bwâge.

3

Amabî g’ensiku nzinda

1 Kandi omanye oku omu nsiku nzinda amango mabî gânayishe. 2 bulya abantu bayish’ikacilongeza bonene, bayish’ihira omurhima gwâbo omu bi­rugu, bayish’ikacikunga bone, bayish’iba bacîbonyi, bakashobeka abandi busha, bayish’iba bigamba, bantu barhish’ivuga omunkwa, bayunjulirîne bubî; 3 bayish’iba baminya, barhakababalira ndi; babe badesi b’obunywesi, bantu barhajira lugero, barhayumva lukogo, bashombanyi b’abantu binja; 4 bayish’iba ndyâlya, bizuzu, mihûrha erhi bucîbone bwâbo burhuma, abâsîma irala libî ahali h’okusima Nnâmahanga; 5 embuga bayish’ikayôrha nk’abakombêra ebya Nyamuzinda, ci erhi banahakanyire emisi yâbyo. Abola nabo obayâke.

6 Muli bo kukwânîne okuganja balya bakasheshera omu nyumpa za bene, bahêke obukazi bukayerûlwa n’irala libî lya ngasi lubero, 7 burhanahusa okucîyigîriza, ci nta mango bwânahike oku bumanye bw’okuli. 8 Na nka kulyâla Yane na Yambure balwisagya Musa, kwo n’okwo, nabo badwîrhe balwisa okuli, abo bantu b’emirhima ehûsire, eyo mihera omu by’obuyemêre. 9 Ci kwônene barhahike ngahi, bulya isirhe lyâbo lirhayimang’imanyikana kuli boshi, nka kulya lirya lya balya babirih lyabaga.

10 Ci wehe wasêzire oku nyigîrizo zâni, oku lugendo lwâni, oku mihigo yâni, oku buyemêre bwâni, oku buzigire bwâni, oku bulembêdu bwâni, 11 oku malibuko n’oku malumwa naboneraga e Antiyokiya, n’e Ikoniya n’e Listra. Mailibuko maci ntabonaga wani! Na muli goshi Nyakasane anyokola! 12 Neci, ngasi boshi balonza okulama bwinja omu bukombêdu muli Kristu Yezu, bâbone amalibuko. 13 Abantu babî bohe n’endyâlya, kushâya bâshaye omu bubî, bârhebane banarhebwe.

14 Ci w’oyo osêre kw’ebiwayigîrizîbwe wanayemêra buzira kurhindira. Nawe orhahabiri bandi bakuyigîrizagyabyo, 15 n’oku kurhenga eburho bwâwe erhi oyishi Amandiko Matagatifu; ganahash’ikuha obushinganyanya buhisa oku bucire n’oburhabâle bw’obuyemêre buba muli Kristu Yezu. 16 Amandiko goshi Nyamuzinda wajiraga mpu gayandikwe, ganakwânana kwinja oku kuyigîriza, n’oku kuhamûla, n’oku kuhabûla abahabusire, n’oku kuherha abantu omu bushinganyanya; 17 na ntyo omuntu wa Nyamuzinda abe mwimâna, anashi­ngânane okujira ngasi cijiro cinja.

4

Mpu Timoteyo abe muja-bugo mwimâna

1 Nkulahirize embere za Nyamuzinda n’embere za Kristu Yezu wanatwîre abazîne n’abafîre olubanja, oku izîno ly’okuyisha kwâge n’ely’obwâmi bwaâge: 2 oyigîrize oluderho lwa Nnâmahanga, basîme erhi babe barhasîmiri, obabwîre, obayâgirize, okalihe, ohanûle, omu butûdu n’omu bushiru bw’okuyigîriza. 3 Bulya amango gayisha, n’abantu barhakacikwîra enyigîrizo nkana, ci irala lya lyanabahabukane n’okurhwiri kwâbo kubanyunyagire, bacihe bone abayigîriza mwandu, 4 bafuke amarhwiri gâbo mpu balek’iyumva eby’okuli, bagarhege emigani. 5 Ci wehe obe murhondêza muli byoshi; olembere amalibuko; ojire omukolo gwâwe gw’omwigîriza w’Emyanzi y’Akalembe; obe mwimâna omu buja-bugo bwâwe.

Ensiku za Paolo zahisire

6 Niehe omuko gwâni gukola gudwîrhe gwabulagwa nka nterekêro, n’amago gâni g’okufuluka gahisire. 7 Nalwîre agani, nahisize ensiku zâni, nalanzire obuyemêre. 8 Nta cindi cicinsigalîre okurhali kuyankirira Ishungwe ly’obushinganyanya Nyakasane, muciranuzi mushininganyanya, anampembe olwo Lusiku, arhanali nienene, ci na balya boshi bayishiba bàlinzire n’obuzigire okuyisha kwâge .

Amahano mazinda

9 Okanye, onshimâne duba, 10 bulya Dema andesire erhi kusîma er’igulu kurhuma, anacijirire e Tesalonika; Kreshenti ajire e Galasiya, na Tito acijira e Dalamasiya. 11 Luka yenene rhusigire rhweshi naye. Oyanke Marko, muyishe mwembi, bulya ankwânîne bwenêne omu buja-bugo. 12 Narhumire Tikiko e Efezi. 13 Hano okola wayisha, onanderhere ecishuli nasigaga e Trowa aha mwa Karpo; olerhe n’ebitabu, ci bwenêne engurha z’Amandiko. 14 Aleksandro, mutuzi w’ebyuma, anjirîre bubî bunji; Nyakasane anamulyule nk’oku ebijiro byâge binashingânîne. 15 Nawe ocilange kuli ye, bulya alwîsize bwenêne enyigîrizo zirhu. 16 Erhi mbûlana obw’oburhanzi, ntaye wanyimangîre; boshi bandikirira. Mâshi okwo kurhabatumuzibagwa! 17 Ci kwônene Nyakasane yehe ali anyimangîrei, ananzibuhya, mpu lyo mmanyîsa obugo bwâge, lyo n’abapagani boshi babuyumva. Nanalîkûzîbwe omu kanwa k’entale. 18 Nyakasane anyôkola omu ngasi kubî, ananciza, ampêke omu Bwâmi bwâge. Kuli ye irenge emyâka n’emyâka! Amen.

Omusingo n’obwanga

19 Ondamukize Priska na Akwila, bo n’ab’omu mwa Onesifori. 20 Erasto asigîre e Korinti; ci Trofimo yehe namusigaga mulwâla e Mileto. 21 Obiduhe, ohike eno embere ly’empondo. Ebulo, na Pudensi, na Lino, na Klaudiya, na bene wirhu boshi, mpu asinge. 22 Nyakasane abe omu murhima gwâwe! Enshôkano ya Nyamuzinda ebe haguma ninyu!


 a3.9 : Abo bantu babiri, Yane na Yambure (mulongo gwa 8), bàli balozi b’e Misiri.

 b1.4 : Erhi Paolo aja e Macedoniya, ahûna Timoteyo rnpu asigale e Efezi (1 Tm 1, 3), co cirhumire amudula.

 c1.6 : Erhi Timoteyo alambûlirwakwo amaboko anahâbwa isakramenta ly’obudâhwa (1 Tm 4, 14), zo nshôkano, ngalo Paolo amukengezize azizûse ayinjihye omukolo gwa Nyakasane.

 d1.12 aga malibuko: Erhi Paolo ali omu mpamikwa e Roma obwa kabiri (1, 17).

 e1.12 omuhako gwâni: Amakwânane g’emikolo n’ebijiro bya Paolo.

 f1.12 lulya Lusiku: Olusiku Mwami Yezu ayish’itwa olubanja luzinda.

 g2.19 Nyakasane ayishi abâge, lola Mib 15, 5; Iz 26, 13

 h3.9 : Abo bantu babiri, Yane na Yambure (mulongo gwa 8), bàli balozi b’e Misiri.

 i4.17 4, 17: Lul 21 (22), 22.

Bibliya omu mashi galusibwe n’ecigereki lulimi nshôko y’Endagâno Mpyâhya AMARUBA MARHANZI EMWA TIMOTEYO. Nyigîrizo kuli balungere. La première Epître à Timothée en mashi et en grec. Enseignement pastoral

1T I – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA MARHANZI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA TIMOTEYO

Amaruba emwa Timoteyo gombi n’amaruba emwa Tito gaderhwa Maruba emwa Balungere. Gayêrekire kurhi owahîrwe ecinyabuguma arhambula kurhi akwânîne ayôrhe na bici akwânîne akajira. Gayerekire obuhabûzi bw’ecigabi c’Ekleziya lungere ahâbirwe: «1, 18 Ly’irhegeko nkuhîre eryo, mwâna wâni Timoteyo; lilingânîne amalêbi bakulêbagakwo . Kukwânîne ago malêbi gakuzibuhye, ly’olwa entambala nyinja, 19 onayôrhe ogwêrhe obuyemêre n’omurhima nkana; bulya erhi babirikirira, baguma bâlohama omu by’obuyemêre. 20 Muli bo muli Himeneyo na Alexandro, nakwêbaga Shetani, nti lyo irhondo barhacishub’ilogorha.»

«3, 14 Nkuyandikire okwo erhi nanangalire nti nayisha emwawe duba. 15 Ci nkayish’ilegama okuyisha, nnonzize omanye kurhi okwânîne okukayôrha omu nyumpa ya Nyamuzinda, yo Ekleziya ya Nnâmahanga ozîne, gwo mutungo co na ciriba c’okuli.»

Lungere w’ecinyabuguma agwasirwe acikenge anakengese emirhwe n’empiriri ziri omu Ekleziya: ab’episkopi, abadâhwa, abashamasi, abacifinja okuba balungere, abalume n’abakazi, abakana n’enfûzi na ngasi cigamba, abayîgiriza nkana n’abanywesi; abajà na ba nnawâbo.

« 4, 13 Omu kulinda oku nayisha, ocîsêzagye okukasoma, okukahanula n’okukayigîriza. 14 Orhabulaga kwashîbirira enshôkano ekulimwo, erya nshôkano wahâbagwa n’abalêbi, bulya endeko y’abadâhwa ekulambulirakwo amaboko. 15 Okwo okunanirize omu murhima; ocîshwêkerekwo weshi weshi. Lyo boshi babona oku odwîrhe waja embere. 16 Ocimanye wêne, omanye n’enyigîrizo zâwe; onazisêrekwo. Okajira ntyo, waciciza wene, onacize abakuyumvirhiza.»

1

Omusingo

1 Paolo, ntumwa ya Yezu Kristu oku irhegeko lya Nyamuzinda, Muciza wirhu, n’erya Kristu Yezu, bulangalire bwirhu, 2 kuli Timoteyo, mugala w’okuli omu buyemêre: enshôkano, obwonjo n’obuholo bikugabirwe na Nyamuzinda Ishe na Nnawirhu Kristu Yezu!

Okucîlanga oku bigîriza b’obunywesi

3 Bulya nja e Macedoniya, nakuhunyire nti osigale e Efezi, lyo ohanza balya bandi okukayigîriza ezago-zago nyigîrizo, 4 n’okuyemêra emigani necinyamulala c’amaburhwa garhaheka. Ebyo byoshi kavange bilêrha ahali h’okurhabâla omukolo gwa Nyamuzinda gw’obuyemêre. 5 Omu kurhegeka ntyo, kulonza nnonzize okulêrha obuzigire burhenga omu murhima gucîre, n’omu nkengêro nkana, n’omu buyemêre burhalimwo bulyâlya. 6 Erhi baleka eyo njira, baguma bahabusire, bahinduka bakadebende; 7 bo balya balonza oku badwîrhe bahamîriza, bayigîriza b’Amarhegeko, n’obwo barhamanyiri ebi badwîrhe baderha n’ebi badwîrhe bahamîriza.

Omukolo gw’okunali gw’lrhegeko

8 Neci, Irhegeko liri linja likakolêsibwa okushingânînea. 9 Kukwânîne oku­manya oku lirhajiriragwa bashinganyanya, ci byâbib lyajiriragwa n’abagoma, emihera n’abanya-byâha, abarhakenga Nyamuzinda n’abamulogorhera, abayiîrha bîshe na bannina, n’ebishumusi, 10 abagonyi n’entazi, abarhunzi b’abantu n’abanywesi, abalahira ebîra n’abajira ngasi kantu karhashingânîni enyigîrizo z’okuli· 11 zo zirya nyigîrizo ziba omu Myanzi y’Akalembe y’irenge lya Nyamuzinda w’obukuze nabisibagwa.

Paolo ali mwishogwa

12 Mvuzire Nnawirhu Kristu omunkwa, owampaga emisi, kulya kuba acinyikubagire, ampamagala mpu mbe muja-bugo wâge, 13 n’obwo nakag’imulogorhera burhanzi, nakalibuza abaganda bâge nanakabajâcira. Ci kwônene anfîre lukogo, bulya omu buhwinja najiraga okwo, erhi ntagwêrhi buyemêre. 14 N’enshôkano ya Nnawirhu yanacigandâza muli nie haguma n’obuyemêre n’obuzigire buli muli Kristu Yezu. 15 Aka kanwa kali k’okuli kanakwânîne okuyemêrwa lwoshi: Kristu Yezu ayishire en’igulu mpu acize abanya-byâha, nie na wa burhanzi muli bo. 16 N’akaba nabêrirwe obwonjo, kwali kuderha mpu, muli nie wa burhanzi, Yezu Kristu ayêrekane olukogo lwâge lwoshi, mpu nambe lwiganyo lw’abâmuyemêre lyo babona obuzîne bw’ensiku n’amango . 17 Kuli Mwâmi w’ensiku n’amango, Mwâmi orhankafa, orhanabonekana, Nyamuzinda muguma dolodolo, obukuze n’irenge emyâka n’emyâka! Neci ntyo!

Mpu Timoteyo asêre omu buyemêre

18 Ly’irhegeko nkuhîre eryo, mwâna wâni Timoteyo; lilingânîne amalêbi bakulêbagakwo . Kukwânîne ago malêbi gakuzibuhye, ly’olwa entambala nyinja, 19 onayôrhe ogwêrhe obuyemêre n’omurhima nkana; bulya erhi babirikirira, baguma bâlohama omu by’obuyemêre. 20 Muli bo muli Himeneyo na Alexandro, nakwêbaga Shetani, nti lyo irhondo barhacishub’ilogorha.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α 1

1 Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ κατ’ ἐπιταγὴν θεοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τῆς ἐλπίδος ἡμῶν 2 Τιμοθέῳ γνησίῳ τέκνῳ ἐν πίστει, χάρις ἔλεος εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. 3 Καθὼς παρεκάλεσά σε προσμεῖναι ἐν Ἐφέσῳ πορευόμενος εἰς Μακεδονίαν, ἵνα παραγγείλῃς τισὶν μὴ ἑτεροδιδασκαλεῖν 4 μηδὲ προσέχειν μύθοις καὶ γενεαλογίαις ἀπεράντοις, αἵτινες ἐκζητήσεις παρέχουσιν μᾶλλον ἢ οἰκονομίαν θεοῦ τὴν ἐν πίστει. 5 τὸ δὲ τέλος τῆς παραγγελίας ἐστὶν ἀγάπη ἐκ καθαρᾶς καρδίας καὶ συνειδήσεως ἀγαθῆς καὶ πίστεως ἀνυποκρίτου, 6 ὧν τινες ἀστοχήσαντες ἐξετράπησαν εἰς ματαιολογίαν 7 θέλοντες εἶναι νομοδιδάσκαλοι, μὴ νοοῦντες μήτε ἃ λέγουσιν μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται.  8 Οἴδαμεν δὲ ὅτι καλὸς ὁ νόμος, ἐάν τις αὐτῷ νομίμως χρῆται, 9 εἰδὼς τοῦτο, ὅτι δικαίῳ νόμος οὐ κεῖται, ἀνόμοις δὲ καὶ ἀνυποτάκτοις, ἀσεβέσιν καὶ ἁμαρτωλοῖς, ἀνοσίοις καὶ βεβήλοις, πατρολῴαις καὶ μητρολῴαις, ἀνδροφόνοις 10 πόρνοις ἀρσενοκοίταις ἀνδραποδισταῖς ψεύσταις ἐπιόρκοις, καὶ εἴ τι ἕτερον τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ ἀντίκειται 11 κατὰ τὸ εὐαγγέλιον τῆς δόξης τοῦ μακαρίου θεοῦ, ὃ ἐπιστεύθην ἐγώ. 12 Χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώσαντί με Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ὅτι πιστόν με ἡγήσατο θέμενος εἰς διακονίαν 13 τὸ πρότερον ὄντα βλάσφημον καὶ διώκτην καὶ ὑβριστήν, ἀλλ’ ἠλεήθην, ὅτι ἀγνοῶν ἐποίησα ἐν ἀπιστίᾳ· 14 ὑπερεπλεόνασεν δὲ ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν μετὰ πίστεως καὶ ἀγάπης τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. 15 πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ. 16 ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἠλεήθην, ἵνα ἐν ἐμοὶ πρώτῳ ἐνδείξηται Χριστὸς Ἰησοῦς τὴν ἅπασαν μακροθυμίαν πρὸς ὑποτύπωσιν τῶν μελλόντων πιστεύειν ἐπ’ αὐτῷ εἰς ζωὴν αἰώνιον. 17 Τῷ δὲ βασιλεῖ τῶν αἰώνων, ἀφθάρτῳ ἀοράτῳ μόνῳ θεῷ, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ἀμήν. 18 Ταύτην τὴν παραγγελίαν παρατίθεμαί σοι, τέκνον Τιμόθεε, κατὰ τὰς προαγούσας ἐπὶ σὲ προφητείας, ἵνα στρατεύῃ ἐν αὐταῖς τὴν καλὴν στρατείαν 19 ἔχων πίστιν καὶ ἀγαθὴν συνείδησιν, ἥν τινες ἀπωσάμενοι περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν, 20 ὧν ἐστιν Ὑμέναιος καὶ Ἀλέξανδρος, οὓς παρέδωκα τῷ σατανᾷ, ἵνα παιδευθῶσιν μὴ βλασφημεῖν.

2

Okusengerera abantu boshi

1 Kulusha byoshi, mpunyire nti bashenge, baharâmye, basengere, banavugire abantu boshi omunkwa: 2 abami n’abarhegesi boshi, lyo rhubona aka­Iamo k’omurhûla buzira kavulindi, omu bukombêdu n’omu bugula. 3 Okwo kuli kwinja kunasimîsa Omuciza wirhu Nyamuzinda, 4 olonza abantu boshi bacunguke banahash’imanya eby’okuli. 5 Bulya Nyamuzinda aba muguma yeêne; n’omwimangizi ekarhî ka Nyamuzinda n’abantu naye aba muguma, anali muntu, ye Kristu Yezu, 6 wacihanaga yêne mpu abe mponganoc oku bantu boshi. Obwo bwo buhamîrizi Nnâmahanga yêne ahanaga omu mango ali erhi atwîre, · 7 bwo nanarholeragwa mpu mbe muja-bugo na ntumwa yabo, -ndesire okuli, ntanywêrha-, mpu nyigîrize abapagani obuyemêre n’okuli . 8 Neci, nnonzize abalume bakashenga hoshi hoshi, bakalambûlira amaboko gâbo gacîre e­nyanya, buzira karhinda na buzira nnongwe.

Oku abakazi bakwânîne okuyôrha.

9 Abakazi nabo bayambale emyambalo ebakwânîne, babe n’obukenge n’o­lugero; baleke okukahunga emviri zâbo n’okukayambala amasholo nisi erhi amagerha n’emishangi y’engulo ndârhi; 10 Ci bakaz’ishibirira ebijiro binja, nka kulya kunashingânîne abakazi baciderha bakombêdu. 11 Amango g’enyigîrizo, kukwânîne omukazi ahulike n’obukenge. ­ 12 Ntahiri omukazi obuyemêre bw’okuyigîriza erhi okurhegeka omulume; ahulike. 13 K’arhali Adarnu ye warhangag’ilemwa, na Eva akulikira? 14 Arhanali Adarnu warhebagwa; ci omukazi erhi aba amarhebwa, ahirima omu câha. 15 Ci kwônene ayish’icunguka omu kuba muzîre, caziga ayôrhe ali mucêse omu buyemêre n’omu buzigire n’omu butagatifu.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α 2

1 Παρακαλῶ οὖν πρῶτον πάντων ποιεῖσθαι δεήσεις προσευχὰς ἐντεύξεις εὐχαριστίας ὑπὲρ πάντων ἀνθρώπων, 2 ὑπὲρ βασιλέων καὶ πάντων τῶν ἐν ὑπεροχῇ ὄντων, ἵνα ἤρεμον καὶ ἡσύχιον βίον διάγωμεν ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ σεμνότητι. 3 τοῦτο καλὸν καὶ ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, 4 ὃς πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν. 5Εἷς γὰρ θεός, εἷς καὶ μεσίτης θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἄνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς, 6 ὁ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων, τὸ μαρτύριον καιροῖς ἰδίοις. 7 εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπόστολος, ἀλήθειαν λέγω οὐ ψεύδομαι, διδάσκαλος ἐθνῶν ἐν πίστει καὶ ἀληθείᾳ. 8 Βούλομαι οὖν προσεύχεσθαι τοὺς ἄνδρας ἐν παντὶ τόπῳ ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμοῦ.  9 Ὡσαύτως [καὶ] γυναῖκας ἐν καταστολῇ κοσμίῳ μετὰ αἰδοῦς καὶ σωφροσύνης κοσμεῖν ἑαυτάς, μὴ ἐν πλέγμασιν καὶ χρυσίῳ ἢ μαργαρίταις ἢ ἱματισμῷ πολυτελεῖ, 10 ἀλλ’ ὃ πρέπει γυναιξὶν ἐπαγγελλομέναις θεοσέβειαν, δι’ ἔργων ἀγαθῶν.  11 Γυνὴ ἐν ἡσυχίᾳ μανθανέτω ἐν πάσῃ ὑποταγῇ· 12 διδάσκειν δὲ γυναικὶ οὐκ ἐπιτρέπω οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρός, ἀλλ’ εἶναι ἐν ἡσυχίᾳ. 13 Ἀδὰμ γὰρ πρῶτος ἐπλάσθη, εἶτα Εὕα. 14 καὶ Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἐξαπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονεν· 15 σωθήσεται δὲ διὰ τῆς τεκνογονίας, ἐὰν μείνωσιν ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ καὶ ἁγιασμῷ μετὰ σωφροσύνης·

3

Lungere erhi Nnâbadahwa

1 Olu luderho luli lw’okuli: erhi omuntu ankacifinja okuba lungere, erhi mukolo mwinja acîfinjire. 2 Lungere akwânîne abe muntu mwêru-kwêru, owajire omu buhya liguma lyône; arhabaga mudâdà, ci abe murhondêza na mukengwa; abe muntu oyish’ihandîsa ebigolo n’owankahashib’iyigîriza; 3 arhabaga mulalwe, nisi erhi mulwi, ci abe mutûdu; arhabaga wa nnongwe, arhanabaga wa magene g’eby’en’igulu. 4 Amany’irhegeka bwinja enyumpa yâge, analere abâna bâge omu bukenge n’omu bworhere nkana. 5 Bulya, omuntu orhish’irhegeka eyâge nyumpa, kurhi ankahash’ishîbirira Ekleziya ya Nnâmahanga? 6 Arhabaga mukristu muhyâhya, ly’arharhunda n’obucîbone, obone amahirima mwo cirya câha Shetani ahirimagamwo. 7 Kukwânîne aderherwe obuhamîrizi bwinja n’abantu b’embuga, lyarhagayaguzibwa arhanag’igwa omu mirhego ya Shetani.

Abashamasi

8 Abashamasi nabo kwo na kwo, babe bantu bakengwa, barhabaga ba kuderha kubiri, babe ba lugero omu kunywa, barhabaga bantu ba kulonza obunguke bubî. 9 Balange ihwe ly’obuyemêre omu murhima gucîre. 10 Nabo kukwânîne barhang’ibarhangula, n’akaba ntâco bababwînekwo, bayemêrwe omu mukolo gw’obushamasi. 11 Abakazi nabod kwo na kuguma, babe bakengwa, barhabaga ba kalimi, barhabaga badambye, bakwânane okucîkubagirwa muli byoshi. 12 Abashamasi babe bantu bàjîre omu buhya liguma lyône, bamany’ilera kwinja abâna bâbo n’okurhegeka enyumpa zâbo. 13 Bulya abajira kwinja omukolo gwâbo gw’obushamasi, bayish’ikwânana ecikono c’okukengwa n’okuba ntwâli omu buyemêre buli muli Yezu Kristu.

Ihwe rhugashâniza omu Ekleziya

14 Nkuyandikire okwo erhi nanangalire nti nayisha emwawe duba. 15 Ci nkayish’ilegama okuyisha, nnonzize omanye kurhi okwânîne okukayôrha omu nyumpa ya Nyamuzinda, yo Ekleziya ya Nnâmahanga ozîne, gwo mutungo co na ciriba c’okuli. 16 Neci, ntâye wankakulahira, liri likulu ihwee rhugashâniza: Lyabonekîne omu mubirif, lyayêra muli Mûka Mutagatifu, lyabonwa na bamalahika, lyamanyisibwa omu mashanja, lyayemêrwa omu igulu, lyahêkwa omu irenge.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α 3

1 πιστὸς ὁ λόγος Εἴ τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται, καλοῦ ἔργου ἐπιθυμεῖ. 2 δεῖ οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίλημπτον εἶναι, μιᾶς γυναικὸς ἄνδρα, νηφάλιον σώφρονα κόσμιον φιλόξενον διδακτικόν, 3 μὴ πάροινον μὴ πλήκτην, ἀλλ’ ἐπιεικῆ ἄμαχον ἀφιλάργυρον, 4 τοῦ ἰδίου οἴκου καλῶς προϊστάμενον, τέκνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ, μετὰ πάσης σεμνότητος 5 ( εἰ δέ τις τοῦ ἰδίου οἴκου προστῆναι οὐκ οἶδεν, πῶς ἐκκλησίας θεοῦ ἐπιμελήσεται;), 6 μὴ νεόφυτον, ἵνα μὴ τυφωθεὶς εἰς κρίμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβόλου. 7 δεῖ δὲ καὶ μαρτυρίαν καλὴν ἔχειν ἀπὸ τῶν ἔξωθεν, ἵνα μὴ εἰς ὀνειδισμὸν ἐμπέσῃ καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου. 8 Διακόνους ὡσαύτως σεμνούς, μὴ διλόγους, μὴ οἴνῳ πολλῷ προσέχοντας, μὴ αἰσχροκερδεῖς, 9 ἔχοντας τὸ μυστήριον τῆς πίστεως ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. 10 καὶ οὗτοι δὲ δοκιμαζέσθωσαν πρῶτον, εἶτα διακονείτωσαν ἀνέγκλητοι ὄντες.  11 Γυναῖκας ὡσαύτως σεμνάς, μὴ διαβόλους, νηφαλίους, πιστὰς ἐν πᾶσιν. 12 διάκονοι ἔστωσαν μιᾶς γυναικὸς ἄνδρες, τέκνων καλῶς προϊστάμενοι καὶ τῶν ἰδίων οἴκων. 13 οἱ γὰρ καλῶς διακονήσαντες βαθμὸν ἑαυτοῖς καλὸν περιποιοῦνται καὶ πολλὴν παρρησίαν ἐν πίστει τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. 14 Ταῦτά σοι γράφω ἐλπίζων ἐλθεῖν πρὸς σὲ ἐν τάχει· 15 ἐὰν δὲ βραδύνω, ἵνα εἰδῇς πῶς δεῖ ἐν οἴκῳ θεοῦ ἀναστρέφεσθαι, ἥτις ἐστὶν ἐκκλησία θεοῦ ζῶντος, στῦλος καὶ ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας. 16 καὶ ὁμολογουμένως μέγα ἐστὶν τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον· ὃς ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν πνεύματι, ὤφθη ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, ἀνελήμφθη ἐν δόξῃ.

4

Abigîriza b’obunywesi

1 Mûka Mutagatifu akudesire n’obwâlagale oku, omu nsiku nzinda, baguma bâhakana obuyemêre, bashimbe abazimu b’okurhebana n’enyigîrizo za shetani; 2 bârhebwa n’abanywesi balyâlya, bananisirwe ecuma c’omulirog omu murhima gwâbo.

3 Bâkahanza obuhya: n’ebiryo Nyamuzinda alemaga mpu abemêzi n’abayishi okuli bakabilya omu kuvuga omunkwa. 4 Bulya ngasi kantu Nyamuzinda alemire kali kinja, na ntâco cankahanzibwa nka cikolêsibwe omu kuvuga omunkwa; 5 kulya kuba cicêsibwe n’oluderho Iwa Nnâmahanga n’omusengero. 6 Omu kurhondêreza bene wirhu ebyo, wâba murhumisi nkana wa Kristu Yezu, waleragwa n’ebinwa by’obuyemêre n’eby’enyigîrizo nyinja wasêzirekwo . 7 Ci emigani erhagwêrhi nda na mugongo n’ebijalîzi by’abagikulu, okabiyâka; ci okaz’ikombêra oburhumisi bwa Nnâmahanga erhikwo. 8 Bulya okushîbirira emisi y’omubiri kurhagwêrhi kamalo kanene; ci okukombêra obu­rhumisi bwa Nnâmahanga kukwânana muli byoshi, bulyâla kwalaganyizibwe obuzîne bwa bunôla n’obwaciyisha. 9 Ako kanwa kali k’okuli kanakwânîne okuyemêrwa lwoshi. 10 Okwôla kwo kurhuma rhulibuka n’okulwa entambala, bulya rhulangalire Nyamuzinda ozîne, ye Muciza w’abantu boshi, ci bwenêne ow’abemêzi. 11 Kwo wakahanula ntyo n’okuyigîriza.

12 Ntâye ogayaguzagye obusole bwâwe; ci obe lwiganyo oku bemêzi omu nderho, omu lugendo, omu buzigire, omu buyemêre, n’omu bucêse bw’omurhima. 13 Omu kulinda oku nayisha, ocîsezagye okukasoma, okukahanûla n’okukayigîriza. 14 Orhabulaga kwashîbirira enshôkano ekulimwoh, erya nshôkano wahâbagwa n’abalêbii, bulya endêko y’abadâhwa ekulambûlirakwo amabokoj. 15 Okwo okunanîrize omu murhima; ocîshwêkerekwo weshi weshi, lyo boshi babona oku odwîrhe waja embere. 16 Ocîmanye wêne, omanye n’enyigîrizo zâwe; onazisêrekwo. Okajira ntyo, wacîciza wêne, onacize abakuyumvirhiza.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α 4

1Τὸ δὲ πνεῦμα ῥητῶς λέγει ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς πίστεως προσέχοντες πνεύμασιν πλάνοις καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων, 2ἐν ὑποκρίσει ψευδολόγων, κεκαυστηριασμένων τὴν ἰδίαν συνείδησιν, 3κωλυόντων γαμεῖν, ἀπέχεσθαι βρωμάτων, ἃ ὁ θεὸς ἔκτισεν εἰς μετάλημψιν μετὰ εὐχαριστίας τοῖς πιστοῖς καὶ ἐπεγνωκόσιν τὴν ἀλήθειαν. 4ὅτι πᾶν κτίσμα θεοῦ καλὸν καὶ οὐδὲν ἀπόβλητον μετὰ εὐχαριστίας λαμβανόμενον· 5ἁγιάζεται γὰρ διὰ λόγου θεοῦ καὶ ἐντεύξεως. 6Ταῦτα ὑποτιθέμενος τοῖς ἀδελφοῖς καλὸς ἔσῃ διάκονος Χριστοῦ Ἰησοῦ, ἐντρεφόμενος τοῖς λόγοις τῆς πίστεως καὶ τῆς καλῆς διδασκαλίας ᾗ παρηκολούθηκας· 7τοὺς δὲ βεβήλους καὶ γραώδεις μύθους παραιτοῦ. Γύμναζε δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν· 8ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος, ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης. 9πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος· 10εἰς τοῦτο γὰρ κοπιῶμεν καὶ ἀγωνιζόμεθα, ὅτι ἠλπίκαμεν ἐπὶ θεῷ ζῶντι, ὅς ἐστιν σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων μάλιστα πιστῶν. 11Παράγγελλε ταῦτα καὶ δίδασκε. 12Μηδείς σου τῆς νεότητος καταφρονείτω, ἀλλὰ τύπος γίνου τῶν πιστῶν ἐν λόγῳ, ἐν ἀναστροφῇ, ἐν ἀγάπῃ, ἐν πίστει, ἐν ἁγνείᾳ. 13ἕως ἔρχομαι πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει, τῇ παρακλήσει, τῇ διδασκαλίᾳ. 14μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος, ὃ ἐδόθη σοι διὰ προφητείας μετὰ ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τοῦ πρεσβυτερίου. 15ταῦτα μελέτα, ἐν τούτοις ἴσθι, ἵνα σου ἡ προκοπὴ φανερὰ ᾖ πᾶσιν. 16ἔπεχε σεαυτῷ καὶ τῇ διδασκαλίᾳ, ἐπίμενε αὐτοῖς· τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.

5

Oku Timoteyo akwânîne okukayôrha n’abemezi

1 Orhakazag’ikalihira omushosi, ci omuhanûle nka sho, n’emisole nka balu­muna bâwe; 2 abagikulu nka bazîre bâwe, n’abahya nka bali binyu, omu bucêse bwoshi.

Abakana

3 Okakenga abakanak, abali bakana b’okunali. 4 Ci erhi omukana akaba a­gwêrhe abâna erhi abinjikulu, kukwânîne burhanzi bayigîrizibwe okukakombêra omulala gwâbo n’okuyêreka ababusi bâbo omunkwa. Okwola kwo kusimîsa Nnâmahanga. 5 Omukana w’okunali, olya oli yênene en’igulu, Nyamuzinda ye ahiramwo obulangalire bwâge, na budufu na mûshi erhi kushenga ashenga n’okuharâmya. 6 Ci orhishi cindi agarhali masîma, ciru akaba azîne, erhi mira afaga. 7 Okwo nakwo obabwîrekwo, lyo bayôrha bali beêru-kwêru. 8 Omuntu orhashîbirira abâge, bwenêne aba omu mwâge, oyo erhi alahîre obuyemêre bwâge; alushire omupagani obubî. 9 Nta mukazi oganjira­gwa omu bakana arhanaj’iyunjuza myâka makumi gali ndarhu, anabe mukazi orhajaga omu mwa balume babiri. 10 Kukwânîne abe amanyikîne oku bijiro byâge binja, abe alezire kwinja abâna bâge, abe ahandisize ebigolo n’okushuka abatagatifu amagulul, abe arhabîre abali omu malibuko, anabe ajizire aminja ga ngasi lubero. 11 Ci abakana baciri ba misole, orhabayemêraga. Bulya bakayumva amîru garhashinganini Kristu, banalonze okushub’iyankwa, 12 obo­ne bakola bacihamagalira obuhane, kulya kuba bavunyire eciragânem cabo ca burhanzi. 13 Kandi, bulyâla barhajira mukolo, banakaja bageragera omu ngasi nyumpa. Ciru acibaga bwôlo bwône! Ci n’akalimi; n’okuba mwanzi, n’okuderha ebirhashingânîni. 14 Ntyo nnonzize abakana baciri barho baje omu buhya, baburhe abâna, barhegeke kwinja enyumpa zâbo, barhag’iha omushombanyi igwârhiro ly’okubaderha kubî. 15 Bulya, neci, hali baguma bacîhizire omu baganda-kazi ba shetani. 16 Erhi omukazi mwemêzi akaba agwêrhe abakana b’omu mulala gwâge, kukwânîne abarhabâle, arhamûle Eklezya, lyo ehash’ishîbirira abakana b’okunali.

Abadâhwa

17 Abadâhwa bajira kwinja ecikono câbo c’okurhegeka, bali ba kuhembwa kabiri, bwenêne balya baluhira Emyanzi y’Akalembe n’enyigîrizo. 18 Bulya Amandiko gadesire, mpun: Empanzi ehula emburho orhayishwêkaga akanwa; na kandi, mpuo: Omukozi akwânîne oluhembo lwâge. 19 Irhondo omanye wankayemêra olubanja oku mudâhwa, akaba abahamîrizi barhali babiri erhi basharhu. 20 Erhi bakajira kubî, obakalihire embere za boshi, lyo abandi bayôboha. 21 Nkulahirîze embere za Nnâmahanga, n’embere za Kristu Yezu, n’ez’entôle zâge bamalahika: oshimbe ebi binwa buzira kabôlo na buzira kanâna. 22 Ntâye olambûliragekwo amaboko duba-duba, onamanye wankashangîra ebyâha bya bene. Ocilange mucese.

23 Orhacikag’inywa amîshi gône gône; okanywa idivayi lisungunu olurholero lwâwe n’endwâla zikakuhunyanga ngasi mango birhumire. 24 Hali aba­ntu ebyâha byâbo bibonekana embere batwîrwe olubanja; haligi n’abandi ebyâbo nyuma bigalagala. 25 Ebijiro binja nabyo kubonekana bibonekana, n’ebiri kundikundi birhankahash’lyôrha biri bifulike.

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α 5

1 Πρεσβυτέρῳ μὴ ἐπιπλήξῃς ἀλλὰ παρακάλει ὡς πατέρα, νεωτέρους ὡς ἀδελφούς, 2 πρεσβυτέρας ὡς μητέρας, νεωτέρας ὡς ἀδελφὰς ἐν πάσῃ ἁγνείᾳ. 3 Χήρας τίμα τὰς ὄντως χήρας. 4 εἰ δέ τις χήρα τέκνα ἢ ἔκγονα ἔχει, μανθανέτωσαν πρῶτον τὸν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν καὶ ἀμοιβὰς ἀποδιδόναι τοῖς προγόνοις· τοῦτο γάρ ἐστιν ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 5 ἡ δὲ ὄντως χήρα καὶ μεμονωμένη ἤλπικεν ἐπὶ θεὸν καὶ προσμένει ταῖς δεήσεσιν καὶ ταῖς προσευχαῖς νυκτὸς καὶ ἡμέρας, 6 ἡ δὲ σπαταλῶσα ζῶσα τέθνηκεν. 7 καὶ ταῦτα παράγγελλε, ἵνα ἀνεπίλημπτοι ὦσιν. 8 εἰ δέ τις τῶν ἰδίων καὶ μάλιστα οἰκείων οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων. 9 Χήρα καταλεγέσθω μὴ ἔλαττον ἐτῶν ἑξήκοντα γεγονυῖα, ἑνὸς ἀνδρὸς γυνή, 10 ἐν ἔργοις καλοῖς μαρτυρουμένη, εἰ ἐτεκνοτρόφησεν, εἰ ἐξενοδόχησεν, εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν, εἰ θλιβομένοις ἐπήρκεσεν, εἰ παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ ἐπηκολούθησεν. 11 νεωτέρας δὲ χήρας παραιτοῦ· ὅταν γὰρ καταστρηνιάσωσιν τοῦ Χριστοῦ, γαμεῖν θέλουσιν 12 ἔχουσαι κρίμα ὅτι τὴν πρώτην πίστιν ἠθέτησαν· 13 ἅμα δὲ καὶ ἀργαὶ μανθάνουσιν περιερχόμεναι τὰς οἰκίας, οὐ μόνον δὲ ἀργαὶ ἀλλὰ καὶ φλύαροι καὶ περίεργοι, λαλοῦσαι τὰ μὴ δέοντα.  14 Βούλομαι οὖν νεωτέρας γαμεῖν, τεκνογονεῖν, οἰκοδεσποτεῖν, μηδεμίαν ἀφορμὴν διδόναι τῷ ἀντικειμένῳ λοιδορίας χάριν· 15 ἤδη γάρ τινες ἐξετράπησαν ὀπίσω τοῦ σατανᾶ. 16 εἴ τις πιστὴ ἔχει χήρας, ἐπαρκείτω αὐταῖς καὶ μὴ βαρείσθω ἡ ἐκκλησία, ἵνα ταῖς ὄντως χήραις ἐπαρκέσῃ. 17 Οἱ καλῶς προεστῶτες πρεσβύτεροι διπλῆς τιμῆς ἀξιούσθωσαν, μάλιστα οἱ κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ. 18 λέγει γὰρ ἡ γραφή· βοῦν ἀλοῶντα οὐ φιμώσεις, καί· ἄξιος ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ. 19 κατὰ πρεσβυτέρου κατηγορίαν μὴ παραδέχου, ἐκτὸς εἰ μὴ ἐπὶ δύο ἢ τριῶν μαρτύρων. 20 Τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐνώπιον πάντων ἔλεγχε, ἵνα καὶ οἱ λοιποὶ φόβον ἔχωσιν.  21 Διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ καὶ τῶν ἐκλεκτῶν ἀγγέλων, ἵνα ταῦτα φυλάξῃς χωρὶς προκρίματος, μηδὲν ποιῶν κατὰ πρόσκλισιν. 22 χεῖρας ταχέως μηδενὶ ἐπιτίθει μηδὲ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις· σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει. 23 Μηκέτι ὑδροπότει, ἀλλ’ οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ διὰ τὸν στόμαχον καὶ τὰς πυκνάς σου ἀσθενείας. 24 Τινῶν ἀνθρώπων αἱ ἁμαρτίαι πρόδηλοί εἰσιν προάγουσαι εἰς κρίσιν, τισὶν δὲ καὶ ἐπακολουθοῦσιν· 25 ὡσαύτως καὶ τὰ ἔργα τὰ καλὰ πρόδηλα, καὶ τὰ ἄλλως ἔχοντα κρυβῆναι οὐ δύνανται.

6

1 Ngasi boshi bali omu bjà bamanye oku bannahamwâbo bakwânîne obukenge bwoshi; ntyo izîno lya Nyamuzinda n’enyigîrizo zâge birhag’ijacirwa. 2 Balya bashiga abemêzi, barhakag’ibagayaguza mpu okwenge bali bene wâbo, ci bakabarhumikira bwinja kulusha, bulya abo bakolera bali bemêzi na bazigirwa ba Nnâmahanga. Kwo wakayigîriza ntyo, kwo wanakahanûla.

Omwigîriza w’okuli n’omwigîriza w’obunywesi

3 Owanayigîrize bindi-bindi, abule bucîshwêkera oku binwa nkana, byo binwa bya Nnawirhu Yezu Kristu n’oku nyigîrizo zâge zilingânîne n’obukombêdu bwirhu, 4 oyo muntu erhi guli muhûrha gw’obucîbone, erhi cingolo­ngolo, erhi mulwâla waja walonza ebya bushabusha n’orhudali rhw’ebinwa. N’ebyôla byo bilêrha obwâgalwa, akavulindi, ebijâci, okucîkebwa abandi busha, 5 ennongwe zirhatwîkanuka z’abantu b’emirhima ehûsire, abarhishi okuli, balya balongeza obunguke omu kushîbirira ebya Nnâmahanga. 6 Neci, okukombêra ebya Nnâmahanga eri njira y’okubona obunguke bunji kwo balya basîma ebi bagwêrhe. 7 Bulya nta kantu rhwadwîrhe en’igulu, na ntâko rhwankahash’irhenzayo. 8 Nka kuno rhugwêrhe ecirhwâlya n’ecirhwayambala, rhusîme. 9 Nabo balya balonza okubona amahirhi, kuhirima bahirima omu mashumi, n’omu murhego, n’omu irala lya ngasi lubero ly’obuhwinja n’obuhanya, n’eryo irala lyo lirhuma abantu bashâya, bahere, banasherêre. 10 Bulya ecisisi c’amabî goshi gaba magene g’ebirugu. Erhi kubishwîra kurhuma, baguma bahabusire, baheza obuyemêre, banacifunda malumwa manji omu murhima.

Mpu Timoteyo aciseze okuyorha ali muja-bugo nkana

11 Ci wehe, we muntu wa Nnâmahanga, oyâke ebyo byoshi. Olongereze obushinganyanya, obukombêdu, obuyemêre, obuzigire, obulernbedu, n’obutûdu. 12 Olwe bwinja entambala y’obuyemêre; ogwârhe obuzîne bw’ensiku n’amango wahamagaliragwa, n’obuwajiriraga obuhamîrizip bwâwe bwinja bw’obuyemêre embere za ba-cali-ho banji. 13 Nkurhegesire embere za Nyamuzinda oshobôza ebintu byoshi obuzîne n’embere za Kristu Yezu wade­rhaga obuhamîriziq nkana embere za Bilato: 14 olange amarhegeko buzira izâbyo na buzira ishembo kuhika olusiku Nnawirhu Yezu Kristu ayisha. 15 Olwo lusiku, amango ensiku zâlwo zahika, aluyêrekana yêne, ye Nnakuno, Nn’iragi n’obuhashe bwoshi, Mwâmi w’abâmi na Nyakasane wa banyakasane; 16. yêne dolodolo ye jira akalamo karhayûrha, ye ba omu bumoleke burhankahikwakwo, ye rhasag’ibonwa na muntu, na nta muntu wankahash’imubona. Kuli ye obukuze n’obuhashe ensiku n’amango! Amen.

lhano oku bagale

17 Obwîre abahirhi ba mw’er’igulu barhakag’icîbona, bamanye bakahira obulangalire bwâbo omu mahirhi ga nsiku nsungunu, ci bacikubagire Nyamuzinda, orhugabira ebintu byoshi mpu rhubikolêse. 18 Bacihangâne okukajira aminja, bahirhire omu bijiro binja; bakahâna n’omurhima mwinja, banakashangîra ebirugu byâbo n’abandi. 19 Na ntyo bacîbikire omuhako mwinja oku mango gayisha, lyo bayish’ibona akalamo k’okunali.

lhano lizinda n’omusingo

20 Mâshi Timoteyo, olange omuhako wàbîsibagwa. Okayâka ebinwa bya ntya-ntya n’ebibî, n’orhudali rhw’obumanye bw’obwîhamber. 21 Kali baguma ehrhi bàshimba obumanye bwa bene obwo lyo bàhabusire, bàrhêra obuyemêre. Enshôkano ya Nyamuzinda ebe haguma ninyu!

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α 6

1 Ὅσοι εἰσὶν ὑπὸ ζυγὸν δοῦλοι, τοὺς ἰδίους δεσπότας πάσης τιμῆς ἀξίους ἡγείσθωσαν, ἵνα μὴ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ καὶ ἡ διδασκαλία βλασφημῆται. 2 οἱ δὲ πιστοὺς ἔχοντες δεσπότας μὴ καταφρονείτωσαν, ὅτι ἀδελφοί εἰσιν, ἀλλὰ μᾶλλον δουλευέτωσαν, ὅτι πιστοί εἰσιν καὶ ἀγαπητοὶ οἱ τῆς εὐεργεσίας ἀντιλαμβανόμενοι. Ταῦτα δίδασκε καὶ παρακάλει. 3 εἴ τις ἑτεροδιδασκαλεῖ καὶ μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσιν λόγοις τοῖς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῇ κατ’ εὐσέβειαν διδασκαλίᾳ, 4 τετύφωται, μηδὲν ἐπιστάμενος, ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζητήσεις καὶ λογομαχίας, ἐξ ὧν γίνεται φθόνος ἔρις βλασφημίαι, ὑπόνοιαι πονηραί, 5 διαπαρατριβαὶ διεφθαρμένων ἀνθρώπων τὸν νοῦν καὶ ἀπεστερημένων τῆς ἀληθείας, νομιζόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν. 6 Ἔστιν δὲ πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας· 7 οὐδὲν γὰρ εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον, ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα· 8ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα. 9 οἱ δὲ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν καὶ παγίδα καὶ ἐπιθυμίας πολλὰς ἀνοήτους καὶ βλαβεράς, αἵτινες βυθίζουσιν τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν. 10 ῥίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ φιλαργυρία, ἧς τινες ὀρεγόμενοι ἀπεπλανήθησαν ἀπὸ τῆς πίστεως καὶ ἑαυτοὺς περιέπειραν ὀδύναις πολλαῖς. 11 Σὺ δέ, ὦ ἄνθρωπε θεοῦ, ταῦτα φεῦγε· δίωκε δὲ δικαιοσύνην εὐσέβειαν πίστιν, ἀγάπην ὑπομονὴν πραϋπαθίαν. 12 ἀγωνίζου τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς πίστεως, ἐπιλαβοῦ τῆς αἰωνίου ζωῆς, εἰς ἣν ἐκλήθης καὶ ὡμολόγησας τὴν καλὴν ὁμολογίαν ἐνώπιον πολλῶν μαρτύρων. 13 παραγγέλλω [σοι] ἐνώπιον τοῦ θεοῦ τοῦ ζῳογονοῦντος τὰ πάντα καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ μαρτυρήσαντος ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου τὴν καλὴν ὁμολογίαν, 14 τηρῆσαί σε τὴν ἐντολὴν ἄσπιλον ἀνεπίλημπτον μέχρι τῆς ἐπιφανείας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, 15 ἣν καιροῖς ἰδίοις δείξει ὁ μακάριος καὶ μόνος δυνάστης, ὁ βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ κύριος τῶν κυριευόντων, 16 ὁ μόνος ἔχων ἀθανασίαν, φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον, ὃν εἶδεν οὐδεὶς ἀνθρώπων οὐδὲ ἰδεῖν δύναται· ᾧ τιμὴ καὶ κράτος αἰώνιον, ἀμήν. 17 Τοῖς πλουσίοις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι παράγγελλε μὴ ὑψηλοφρονεῖν μηδὲ ἠλπικέναι ἐπὶ πλούτου ἀδηλότητι ἀλλ’ ἐπὶ θεῷ τῷ παρέχοντι ἡμῖν πάντα πλουσίως εἰς ἀπόλαυσιν, 18ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς, 19 ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοῖς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἵνα ἐπιλάβωνται τῆς ὄντως ζωῆς. 20 Ὦ Τιμόθεε, τὴν παραθήκην φύλαξον ἐκτρεπόμενος τὰς βεβήλους κενοφωνίας καὶ ἀντιθέσεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως, 21 ἥν τινες ἐπαγγελλόμενοι περὶ τὴν πίστιν ἠστόχησαν. Ἡ χάρις μεθ’ ὑμῶν.


 a1.8 : Irhegeko lya Musa.

 b1.9 byâbi lyajiriragwa: bulya omukolo gw’Irhegeko kuli kuhanza obubî n’okuhana ababî.

 c2.6 mpongano oku bantu boshi: Olufu lwa Yezu Kristu co cimanyîso cirhuyêreka oku Nyamuzinda alonza abanlu boshi bacunguke.

 d3.11 Abakazi nabo: nkaba bak’abashamasi, erhi bashamasi-kazi.

 e3.16 :Eryo ihwe ye Yezu Kristu.

 f3.16 3 16 : «Erhi Yezu afûka omu bafîre, ayêrekana oku anali Muga!a wa Nyamuzinda ogwêrhe obuhashe bunene bwa kuli Mûka Mutagatifu» (Rm 1, 4: Erhi afûka n’erhi arheremera omu mpingu).

 g4.2 : Nka kulya bakag’ijira abajà omu mubiri gwâbo erhi baderhaga mpu bayâka.

 h4.14 : Eyo nshôkano, lyo inema ly’obudâhwa.

 i4.14 : Lola 1, 18 (Aga maruba marhanzi mut. Paolo ayandikiraga Timoteyo).

 j4.14 : Eyo ndêko y’abadahwa, bo bagula n’abacigofu bahâga Timoteyo isakrarnenta ly’obudâhwa omu kumulambûlirakwo amaboko.

 k5.3 Okakenga abakana: Hali mbero isharhu z’abakana: abakana bagwêrhe omulala gwâbo; nta bulagirire bw’okurhabalwa na Ekleziya bagwêrhe; abakana b’okunali balya bali bonene en’igulu; abakana bacîhanyire emwa Nnâmahanga, ciru akaba barhalagiriri kurhabalwa n’Ekleziya.

 l5.10 : Okushuka ecigolo amagulu cali cimanyîso c’okuciyankirira bwinja.

 m5.12 : Eciragane c’okuciha Nnâmahanga lwoshi.

 n5.18 Empanzi ehula emburho… : Lush 25, 4; 1 Kr 9, 9.

 o5.18 Omukozi akwanine oluhembo lwâge: Lk 10, 7.

 p6.12 : Nkaba erhi Timoteyo abatizibwa, nisi erhi ahâbwa obudâhwa.

 q6.13 : Erhi Yezu ahamîriza embere za Bilato oku ali mwâmi; n’erhi afa oku musalaba.

 r6.20 Omuhako Timoteyo abîsibagwa: bwo buyemêre.

Bibliya omu mashi AMARUBA MARHANZI EMWA TIMOTEYO. Lungere (askofu erhi mudâhwa) alange omuhako gw’obuyemêre abisibagwa anakombêre okuba lwiganyo oku mpiriri z’abemêzi omu buzigire n’omu butagatifu

1T I – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA MARHANZI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA TIMOTEYO

Amaruba emwa Timoteyo gombi n’amaruba emwa Tito gaderhwa Maruba emwa Balungere. Gayêrekire kurhi owahîrwe ecinyabuguma arhambula akwânîne ayôrhe na bici akwânîne akajira. Gayerekire obuhabûzi bw’ecigabi c’Ekleziya lungere ahâbirwe: «1, 18 Ly’irhegeko nkuhîre eryo, mwâna wâni Timoteyo; lilingânîne amalêbi bakulêbagakwo. Kukwânîne ago malêbi gakuzibuhye, ly’olwa entambala nyinja, 19 onayôrhe ogwêrhe obuyemêre n’omurhima nkana; bulya erhi babirikirira, baguma bâlohama omu by’obuyemêre. 20 Muli bo muli Himeneyo na Alexandro, nakwêbaga Shetani, nti lyo irhondo barhacishub’ilogorha.»

«3, 14 Nkuyandikire okwo erhi nanangalire nti nayisha emwawe duba. 15 Ci nkayish’ilegama okuyisha, nnonzize omanye kurhi okwânîne okukayôrha omu nyumpa ya Nyamuzinda, yo Ekleziya ya Nnâmahanga ozîne, gwo mutungo co na ciriba c’okuli.»

Lungere w’ecinyabuguma agwasirwe acikenge anakengese emirhwe n’empiriri ziri omu Ekleziya: ab’episkopi, abadâhwa, abashamasi, abacifinja okuba balungere, abalume n’abakazi, abakana n’enfûzi na ngasi cigamba, abayîgiriza nkana n’abanywesi; abajà na ba nnawâbo.

« 4, 13 Omu kulinda oku nayisha, ocîsêzagye okukasoma, okukahanula n’okukayigîriza. 14 Orhabulaga kwashîbirira enshôkano ekulimwo, erya nshôkano wahâbagwa n’abalêbi, bulya endeko y’abadâhwa ekulambulirakwo amaboko. 15 Okwo okunanirize omu murhima; ocîshwêkerekwo weshi weshi. Lyo boshi babona oku odwîrhe waja embere. 16 Ocimanye wêne, omanye n’enyigîrizo zâwe; onazisêrekwo. Okajira ntyo, waciciza wene, onacize abakuyumvirhiza.»

1

Omusingo

1 Paolo, ntumwa ya Yezu Kristu oku irhegeko lya Nyamuzinda, Muciza wirhu, n’erya Kristu Yezu, bulangalire bwirhu, 2 kuli Timoteyo, mugala w’okuli omu buyemêre: enshôkano, obwonjo n’obuholo bikugabirwe na Nyamuzinda Ishe na Nnawirhu Kristu Yezu!

Okucîlanga oku bigîriza b’obunywesi

3 Bulya nja e Macedoniya, nakuhunyire nti osigale e Efezi, lyo ohanza ba­lya bandi okukayigîriza ezago-zago nyigîrizo, 4 n’okuyemêra emigani necinyamulala c’amaburhwa garhaheka. Ebyo byoshi kavange bilêrha ahali h’okurhabâla omukolo gwa Nyamuzinda gw’obuyemêre. 5 Omu kurhegeka ntyo, kulonza nnonzize okulêrha obuzigire burhenga omu murhima gucîre, n’omu nkengêro nkana, n’omu buyemêre burhalimwo bulyâlya. 6 Erhi baleka eyo njira, baguma bahabusire, bahinduka bakadebende; 7 bo balya balonza oku badwîrhe bahamîriza, bayigîriza b’Amarhegeko, n’obwo barhamanyiri ebi badwîrhe baderha n’ebi badwîrhe bahamîriza.

Omukolo gw’okunali gw’lrhegeko

8 Neci, Irhegeko liri linja likakolêsibwa okushingânînea. 9 Kukwânîne okumanya oku lirhajiriragwa bashinganyanya, ci byâbib lyajiriragwa n’abagoma, emihera na banya-byâha, abarhakenga Nyamuzinda n’abamulogorhera, abayiîrha bîshe na bannina, n’ebishumusi, 10 abagonyi n’entazi, abarhunzi b’ abantu n’abanywesi, abalahira ebîra n’abajira ngasi kantu karhashingânîni enyigîrizo z’okuli· 11 zo zirya nyigîrizo ziba omu Myanzi y’Akalembe y’irenge lya Nyamuzinda w’obukuze nabisibagwa.

Paolo ali mwishogwa

12 Mvuzire Nnawirhu Kristu omunkwa, owampaga emisi, kulya kuba acinyikubagire, ampamagala mpu mbe muja-bugo wâge, 13 n’obwo nakag’imulo­gorhera burhanzi, nakalibuza abaganda bâge nanakabajâcira. Ci kwônene anfîre lukogo, bulya omu buhwinja najiraga okwo, erhi ntagwêrhi buyemêre. 14 N’enshôkano ya Nnawirhu yanacigandâza muli nie haguma n’obuyemêre n’obuzigire buli muli Kristu Yezu. 15 Aka kanwa kali k’okuli kanakwânîne okuyemêrwa lwoshi: Kristu Yezu ayishire en’igulu mpu acize abanya-byâha, nie na wa burhanzi muli bo. 16 N’akaba nabêrirwe obwonjo, kwali kuderha mpu, muli nie wa burhanzi, Yezu Kristu ayêrekane olukogo lwâge lwoshi, mpu nambe lwiganyo lw’abâmuyemêre lyo babona obuzîne bw’ensiku n’amango . 17 Kuli Mwâmi w’ensiku n’amango, Mwâmi orhankafa, orhanabonekana, Nyamuzinda muguma dolodolo, obukuze n’irenge emyâka n’emyâka! Neci ntyo!

Mpu Timoteyo asêre omu buyemêre

18 Ly’irhegeko nkuhîre eryo, mwâna wâni Timoteyo; lilingânîne amalêbi bakulêbagakwo . Kukwânîne ago malêbi gakuzibuhye, ly’olwa entambala nyinja, 19 onayôrhe ogwêrhe obuyemêre n’omurhima nkana; bulya erhi babirikirira, baguma bâlohama omu by’obuyemêre. 20 Muli bo muli Himeneyo na Alexandro, nakwêbaga Shetani, nti lyo irhondo barhacishub’ilogorha.

2

Okusengerera abantu boshi

1 Kulusha byoshi, mpunyire nti bashenge, baharâmye, basengere, banavugire abantu boshi omunkwa: 2 abami n’abarhegesi boshi, lyo rhubona akalamo k’omurhûla buzira kavulindi, omu bukombêdu n’omu bugula. 3 Okwo kuli kwinja kunasimîsa Omuciza wirhu Nyamuzinda, 4 olonza abantu boshi bacunguke banahash’imanya eby’okuli. 5 Bulya Nyamuzinda aba muguma yêne; n’omwimangizi ekarhî ka Nyamuzinda n’abantu naye aba muguma, anali muntu, ye Kristu Yezu, 6 wacihanaga yêne mpu abe mponganoc oku bantu boshi. Obwo bwo buhamîrizi Nnâmahanga yêne ahanaga omu mango ali erhi atwîre, 7 bwo nanarholeragwa mpu mbe muja-bugo na ntumwa yabo, -ndesire okuli, ntanywêrha-, mpu nyigîrize abapagani obuyemêre n’okuli . 8 Neci, nnonzize abalume bakashenga hoshi hoshi, bakalambûlira amaboko gâbo gacîre enyanya, buzira karhinda na buzira nnongwe.

Oku abakazi bakwânîne okuyôrha.

9 Abakazi nabo bayambale emyambalo ebakwânîne, babe n’obukenge n’olugero; baleke okukahunga emviri zâbo n’okukayambala amasholo nisi erhi amagerha n’emishangi y’engulo ndârhi; 10 Ci bakaz’ishibirira ebijiro binja, nka kulya kunashingânîne abakazi baciderha bakombêdu. 11 Amango g’enyigîrizo, kukwânîne omukazi ahulike n’obukenge. ­ 12 Ntahiri omukazi obuyemêre bw’okuyigîriza erhi okurhegeka omulume; ahulike. 13 K’arhali Adarnu ye warhangag’ilemwa, na Eva akulikira? 14 Arhanali Adarnu warhebagwa; ci omukazi erhi aba amarhebwa, ahirima omu câha. 15 Ci kwônene ayish’icunguka omu kuba muzîre, caziga ayôrhe ali mucêse omu buyemêre n’omu buzigire n’omu butagatifu.

3

Lungere erhi Nnâbadahwa

1 Olu luderho luli lw’okuli: erhi omuntu ankacifinja okuba lungere, erhi mukolo mwinja acîfinjire. 2 Lungere akwânîne abe muntu mwêru-kwêru, owajire omu buhya liguma lyône; arhabaga mudâdà, ci abe murhondêza na mukengwa; abe muntu oyish’ihandîsa ebigolo n’owankahashib’iyigîriza; 3 arhabaga mulalwe, nisi erhi mulwi, ci abe mutûdu; arhabaga wa nnongwe, arhanabaga wa magene g’eby’en’igulu. 4 Amany’irhegeka bwinja enyumpa yâge, analere abâna bâge omu bukenge n’omu bworhere nkana. 5 Bulya, omuntu orhish’irhegeka eyâge nyumpa, kurhi ankahash’ishîbirira Ekleziya ya Nnâmahanga? 6 Arhabaga mukristu muhyâhya, ly’arharhunda n’obucîbone, obone amahirima mwo cirya câha Shetani ahirimagamwo. 7 Kukwânîne aderherwe obuhamîrizi bwinja n’abantu b’embuga, lyarhagayaguzibwa arhanag’igwa omu mirhego ya Shetani.

Abashamasi

8 Abashamasi nabo kwo na kwo, babe bantu bakengwa, barhabaga ba kuderha kubiri, babe ba lugero omu kunywa, barhabaga bantu ba kulonza obunguke bubî. 9 Balange ihwe ly’obuyemêre omu murhima gucîre. 10 Nabo kukwânîne barhang’ibarhangula, n’akaba ntâco bababwînekwo, bayemêrwe omu mukolo gw’obushamasi. 11 Abakazi nabod kwo na kuguma, babe bakengwa, barhabaga ba kalimi, barhabaga badambye, bakwânane okucîkubagirwa muli byoshi. 12 Abashamasi babe bantu bàjîre omu buhya liguma lyône?. bamany’ilera kwinja abâna bâbo n’okurhegeka enyumpa zâbo. 13 Bulya abajira kwinja omukolo gwâbo gw’obushamasi, bayish’ikwânana ecikono c’okukengwa n’okuba ntwâli omu buyemêre buli muli Yezu Kristu.

Ihwe rhugashâniza omu Ekleziya

14 Nkuyandikire okwo erhi nanangalire nti nayisha emwawe duba. 15 Ci nkayish’ilegama okuyisha, nnonzize omanye kurhi okwânîne okukayôrha omu nyumpa ya Nyamuzinda, yo Ekleziya ya Nnâmahanga ozîne, gwo mutungo co na ciriba c’okuli. 16 Neci, ntâye wankakulahira, liri likulu ihwee rhugashâniza: Lyabonekîne omu mubirif, lyayêra muli Mûka Mutagatifu, lyabonwa na bamalahika, lyamanyisibwa omu mashanja, lyayemêrwa omu igulu, lyahêkwa omu irenge.

4

Abigîriza b’obunywesi

1 Mûka Mutagatifu akudesire n’obwâlagale oku, omu nsiku nzinda, baguma bâhakana obuyemêre, bashimbe abazimu b’okurhebana n’enyigîrizo za shetani; 2 bârhebwa n’abanywesi balyâlya, bananisirwe ecuma c’omulirog omu murhima gwâbo.

3 Bâkahanza obuhya: n’ebiryo Nyamuzinda alemaga mpu abemêzi n’abayishi okuli bakabilya omu kuvuga omunkwa. 4 Bulya ngasi kantu Nyamuzinda alemire kali kinja, na ntâco cankahanzibwa nka cikolêsibwe omu kuvuga omunkwa; 5 kulya kuba cicêsibwe n’oluderho Iwa Nnâmahanga n’omusengero. 6 Omu kurhondêreza bene wirhu ebyo, wâba murhumisi nkana wa Kristu Yezu, waleragwa n’ebinwa by’obuyemêre n’eby’enyigîrizo nyinja wasêzirekwo . 7 Ci emigani erhagwêrhi nda na mugongo n’ebijalîzi by’abagikulu, okabiyâka; ci okaz’ikombêra oburhumisi bwa Nnâmahanga erhikwo. 8 Bulya oku­shîbirira emisi y’omubiri kurhagwêrhi kamalo kanene; ci okukombêra obu­rhumisi bwa Nnâmahanga kukwânana muli byoshi, bulyâla kwalaganyizibwe obuzîne bwa bunôla n’obwaciyisha. 9 Ako kanwa kali k’okuli kanakwânîne okuyemêrwa lwoshi. 10 Okwôla kwo kurhuma rhulibuka n’okulwa entambala, bulya rhulangalire Nyamuzinda ozîne, ye Muciza w’abantu boshi, ci bwenêne ow’abemêzi. 11 Kwo wakahanula ntyo n’okuyigîriza.

12 Ntâye ogayaguzagye obusole bwâwe; ci obe lwiganyo oku bemêzi omu nderho, omu lugendo, omu buzigire, omu buyemêre, n’omu bucêse bw’omurhima. 13 Omu kulinda oku nayisha, ocîsezagye okukasoma, okukahanûla n’okukayigîriza. 14 Orhabulaga kwashîbirira enshôkano ekulimwoh, erya nshôkano wahâbagwa n’abalêbii, bulya endêko y’abadâhwa ekulambûlirakwo amabokoj. 15 Okwo okunanîrize omu murhima; ocîshwêkerekwo weshi weshi, lyo boshi babona oku odwîrhe waja embere. 16 Ocîmanye wêne, omanye n’enyigîrizo zâwe; onazisêrekwo. Okajira ntyo, wacîciza wêne, onacize abakuyumvirhiza.

5

Oku Timoteyo akwânîne okukayôrha n’abemezi

1 Orhakazag’ikalihira omushosi, ci omuhanûle nka sho, n’emisole nka balumuna bâwe; 2 abagikulu nka bazîre bâwe, n’abahya nka bali binyu, omu bucêse bwoshi.

Abakana

3 Okakenga abakanak, abali bakana b’okunali. 4 Ci erhi omukana akaba a­gwêrhe abâna erhi abinjikulu, kukwânîne burhanzi bayigîrizibwe okukakombêra ornulala gwâbo n’okuyêreka ababusi bâbo omunkwa. Okwola kwo kusimîsa Nnâmahanga. 5 Omukana w’okunali, olya oli yênene en’igulu, Nyamuzinda ye ahiramwo obulangalire bwâge, na budufu na mûshi erhi kushenga ashenga n’okuharâmya. 6 Ci orhishi cindi agarhali masîma, ciru akaba azîne, erhi mira afaga. 7 Okwo nakwo obabwîrekwo, lyo bayôrha bali beêru-kwêru. 8 Omuntu orhashîbirira abâge, bwenêne aba omu mwâge, oyo erhi alahîre obuyemêre bwâge; alushire omupagani obubî. 9 Nta mukazi oganjiragwa omu bakana arhanaj’iyunjuza myâka makumi gali ndarhu, anabe mukazi orhajaga omu mwa balume babiri. 10 Kukwânîne abe amanyikîne oku bijiro byâge binja, abe alezire kwinja abâna bâge, abe ahandisize ebigolo n’okushuka abatagatifu amagulul, abe arhabîre abali omu malibuko, anabe ajizire aminja ga ngasi lubero. 11 Ci abakana baciri ba misole, orhabayemêraga. Bulya bakayumva amîru garhashinganini Kristu, banalonze okushub’iyankwa, 12 obone bakola bacihamagalira obuhane, kulya kuba bavunyire eciragânem cabo ca burhanzi. 13 Kandi, bulyâla barhajira mukolo, banakaja bageragera omu ngasi nyumpa. Ciru acibaga bwôlo bwône! Ci n’akalimi; n’okuba mwanzi, n’okuderha ebirhashingânîni. 14 Ntyo nnonzize abakana baciri barho baje omu buhya, baburhe abâna, barhegeke kwinja enyumpa zâbo, barhag’iha omushombanyi igwârhiro ly’okubaderha kubî. 15 Bulya, neci, hali baguma bacîhizire omu baganda-kazi ba shetani. 16 Erhi omukazi mwemêzi akaba agwêrhe abakana b’omu mulala gwâge, kukwânîne abarhabâle, arhamûle Eklezya, lyo ehash’ishîbirira abakana b’okunali.

Abadâhwa

17 Abadâhwa bajira kwinja ecikono câbo c’okurhegeka, bali ba kuhembwa kabiri, bwenêne balya baluhira Emyanzi y’Akalembe n’enyigîrizo. 18 Bulya Amandiko gadesire, mpun: Empanzi ehula emburho orhayishwêkaga akanwa; na kandi, mpuo: Omukozi akwânîne oluhembo lwâge. 19 Irhondo omanye wankayemêra olubanja oku mudâhwa, akaba abahamîrizi barhali babiri erhi basharhu. 20 Erhi bakajira kubî, obakalihire embere za boshi, lyo abandi bayôboha. 21 Nkulahirîze embere za Nnâmahanga, n’embere za Kristu Yezu, n’ez’entôle zâge bamalahika: oshimbe ebi binwa buzira kabôlo na buzira kanâna. 22 Ntâye olambûliragekwo amaboko duba-duba, onamanye wankashangîra ebyâha bya bene. Ocilange mucese.

23 Orhacikag’inywa amîshi gône gône; okanywa idivayi lisungunu olurholero lwâwe n’endwâla zikakuhunyanga ngasi mango birhumire. 24 Hali abantu ebyâha byâbo bibonekana embere batwîrwe olubanja; haligi n’abandi ebyâbo nyuma bigalagala. 25 Ebijiro binja nabyo kubonekana bibonekana, n’ebiri kundikundi birhankahash’lyôrha biri bifulike.

6

1 Ngasi boshi bali omu bjà bamanye oku bannahamwâbo bakwânîne obukenge bwoshi; ntyo izîno lya Nyamuzinda n’enyigîrizo zâge birhag’ijacirwa. 2 Balya bashiga abemêzi, barhakag’ibagayaguza mpu okwenge bali bene wâbo, ci bakabarhumikira bwinja kulusha, bulya abo bakolera bali bemêzi na bazigirwa ba Nnâmahanga. Kwo wakayigîriza ntyo, kwo wanakahanûla.

Omwigîriza w’okuli n’omwigîriza w’obunywesi

3 Owanayigîrize bindi-bindi, abule bucîshwêkera oku binwa nkana, byo bi­nwa bya Nnawirhu Yezu Kristu n’oku nyigîrizo zâge zilingânîne n’obuko­mbêdu bwirhu, 4 oyo muntu erhi guli muhûrha gw’obucîbone, erhi cingolongolo, erhi mulwâla waja walonza ebya bushabusha n’orhudali rhw’ebinwa. N’ebyôla byo bilêrha obwâgalwa, akavulindi, ebijâci, okucîkebwa abandi busha, 5 ennongwe zirhatwîkanuka z’abantu b’emirhima ehûsire, abarhishi okuli, balya balongeza obunguke omu kushîbirira ebya Nnâmahanga. 6 Neci, okukombêra ebya Nnâmahanga eri njira y’okubona obunguke bunji kwo balya basîma ebi bagwêrhe. 7 Bulya nta kantu rhwadwîrhe en’igulu, na ntâko rhwa­nkahash’irhenzayo. 8 Nka kuno rhugwêrhe ecirhwâlya n’ecirhwayambala, rhusîme. 9 Nabo balya balonza okubona amahirhi, kuhirima bahirima omu mashumi, n’omu murhego, n’omu irala lya ngasi lubero ly’obuhwinja n’obuhanya, n’eryo irala lyo lirhuma abantu bashâya, bahere, banasherêre. 10 Bulya ecisisi c’amabî goshi gaba magene g’ebirugu. Erhi kubishwira kurhuma, baguma bahabusire, baheza obuyemêre, banacifunda malumwa manji omu murhima.

Mpu Timoteyo aciseze okuyorha ali muja-bugo nkana

11 Ci wehe, we muntu wa Nnâmahanga, oyâke ebyo byoshi. Olongereze obushinganyanya, obukombêdu, obuyemêre, obuzigire, obulernbedu, n’obutûdu. 12 Olwe bwinja entambala y’obuyemêre; ogwârhe obuzîne bw’ensiku n’amango wahamagaliragwa, n’obuwajiriraga obuhamîrizip bwâwe bwinja bw’obuyemêre embere za ba-cali-ho banji. 13 Nkurhegesire embere za Nyamuzinda oshobôza ebintu byoshi obuzîne n’embere za Kristu Yezu waderhaga obuhamîriziq nkana embere za Bilato: 14 olange amarhegeko buzira izâbyo na buzira ishembo kuhika olusiku Nnawirhu Yezu Kristu ayisha. 15 Olwo lusiku, amango ensiku zâlwo zahika, aluyêrekana yêne, ye Nnakuno, Nn’iragi n’obuhashe bwoshi, Mwâmi w’abâmi na Nyakasane wa banyakasane; 16. yêne dolodolo ye jira akalamo karhayûrha, ye ba omu bumoleke burhankahikwakwo, ye rhasag’ibonwa na muntu, na nta muntu wankahash’imubona. Kuli ye obukuze n’obuhashe ensiku n’amango! Amen.

lhano oku bagale

17 Obwîre abahirhi ba mw’er’igulu barhakag’icîbona, bamanye bakahira obulangalire bwâbo omu mahirhi ga nsiku nsungunu, ci bacikubagire Nyamuzinda, orhugabira ebintu byoshi mpu rhubikolêse. 18 Bacihangâne okukajira aminja, bahirhire omu bijiro binja; bakahâna n’omurhima mwinja, banakashangîra ebirugu byâbo n’abandi. 19 Na ntyo bacîbikire omuhako mwinja oku mango gayisha, lyo bayish’ibona akalamo k’okunali.

lhano lizinda n’omusingo

20 Mâshi Timoteyo, olange omuhako wàbîsibagwa. Okayâka ebinwa bya ntya-ntya n’ebibî, n’orhudali rhw’obumanye bw’obwîhamber. 21 Kali baguma erhi bàshimba obumanye bwa bene obwo lyo bàhabusire, bàrhera obuyemêre. Enshôkano ya Nyamuzinda ebe haguma ninyu!


 a1.8 : Irhegeko lya Musa.

 b1.9 byâbi lyajiriragwa: bulya omukolo gw’Irhegeko kuli kuhanza obubî n’okuhana ababî.

 c2.6 mpongano oku bantu boshi: Olufu lwa Yezu Kristu co cimanyîso cirhuyêreka oku Nyamuzinda alonza abanlu boshi bacunguke.

 d3.11 Abakazi nabo: nkaba bak’abashamasi, erhi bashamasi-kazi.

 e3.16 :Eryo ihwe ye Yezu Kristu.

 f3.16 3 16 : «Erhi Yezu afûka omu bafîre, ayêrekana oku anali Muga!a wa Nyamuzinda ogwêrhe obuhashe bunene bwa kuli Mûka Mutagatifu» (Rm 1, 4: Erhi afûka n’erhi arheremera omu mpingu).

 g4.2 : Nka kulya bakag’ijira abajà omu mubiri gwâbo erhi baderhaga mpu bayâka.

 h4.14 : Eyo nshôkano, lyo inema ly’obudâhwa.

 i4.14 4, 14: Lola 1, 18 (Aga maruba marhanzi mut. Paolo ayandikiraga Timoteyo).

 j4.14 : Eyo ndêko y’abadahwa, bo bagula n’abacigofu bahâga Timoteyo isakrarnenta ly’obudâhwa omu kumulambûlirakwo amaboko.

 k5.3 Okakenga abakana: Hali mbero isharhu z’abakana: abakana bagwêrhe omulala gwâbo; nta bulagirire bw’okurhabalwa na Ekleziya bagwêrhe; abakana b’okunali balya bali bonene en’igulu; abakana bacîhanyire emwa Nnâmahanga, ciru akaba barhalagiriri kurhabalwa n’Ekleziya.

 l5.10 : Okushuka ecigolo amagulu cali cimanyîso c’okuciyankirira bwinja.

 m5.12 : Eciragane c’okuciha Nnâmahanga lwoshi.

 n5.18 Empanzi ehula emburho… : Lush 25, 4; 1 Kr 9, 9.

 o5.18 Omukozi akwanine oluhembo lwâge: Lk 10, 7.

 p6.12 : Nkaba erhi Timoteyo abatizibwa, nisi erhi ahâbwa obudâhwa.

 q6.13 : Erhi Yezu ahamîriza embere za Bilato oku ali mwâmi; n’erhi afa oku musalaba.

 r6.20 Omuhako Timoteyo abîsibagwa: bwo buyemêre.

Bibliya omu mashi galusibwe n’ecigereki lulimi nshôko y’Endagano Mpyâhya AMARUBA GA KABIRI EMWA ABATESALONIKA: La deuxième Epître aux Thessaloniciens en mashi et en grec.

2TH – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA GA KABIRI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA ABATESALONIKA (BANYA-TESALONIKA)

Obwofi bw’aga maruba obu

Paolo agenderire okuderha eby’okulinda oku Kristu agaluka: «1, 6 Neci, kukwânîne obushinganyanya bwa Nyamuzinda okugalulira abammulibuza amalibuko, 7 n’okummuha, mwe mudwîrhe mwalibuzibwa, okuluhûka haguma nirhu, amango Nyakasane Yezu aciyêrekanira emalunga haguma na bamalahika b’obuhashe bwâge, 8 omu ngulumira y’omuliro, mpu ahane balya barhishi Nyamuzinda barhanayumva Emyanzi y’Akalembe ya Nnawirhu Yezu. 9 Abôla bayish’ihâbwa obuhane bw’okukagwa n’okuherêrekera ensiku n’amango kuli n’obusù bwa Nyakasane n’irenge ly’obuhashe bwâge, 10 olusiku ayisha mpu akuzibwe omu batagatifu bâge, anabe cirhangâzo omu ngasi bamuyemîre boshi. Ninyu mwayemîre obuja-bugo bwirhu! 11 Okwo kwo kurhuma rhurhahusa okummusengerera, nti Nyamuzinda wirhu ammujire bantu bakwânîne eci ammuhamagaliraga, abayunjuze n’obuha­she bwâge emihigo yinyu yoshi y’okujira aminja n’emikolo y’ohuyemêre bwinyu; 12 ntyo izîno lya Nnawirhu Yezu likuzibwe muli mwe, ninyu muli lyo, oku lugero lw’engalo ya Nyamuzinda wirhu na Nyakasane Yezu Kristu.»

Oku nyigîrizo z’okulinda okugaluka kwa Kristu, Paolo ayushwire oku rhugenderere emikolo, rhuyâke obwôlo, abwôlo, rhuyâke akayange: «3, 6 Rhummurhegesire, bene wirhu, oku izîno lya Nyakasane Yezu Kristu, nti muyâke ngasi mwene wirhu oba mwôlo n’orhashimba emigenzo rhwammusigiraga. 7 Ninyu mwêne murhahabiri oku kukwânîne murhulolerekwo olwiganyo. Erhi rhuli emwinyu, rhurhabêraga buzira mukolo, 8 na ntâye rhwadesire nti rhwankalya omugati gwâge busha; ci budufu na mushi erhi kukola rhukola n’okuluha, nti lyo rhurhazidohera ndi muli mwe. 9 Kurhali kuderha oku nta buhashe rhwàli rhugwêrhe, ci nti rhummubêre lwiganyo lw’okukulikira. 10 Bulya rhuli emwinyu, ka rhurhammubwîraga nti akaba omuntu arhalonza okukola, aleke n’okulya? 11 Kurhi kulya rhwaciyumvirhage barhubwîra mpu baguma muli mwe bali bwôlo, mpu barhakola bici, ci kwônene erhi banacihira omu birhabayêrekiri? 12 Abola rhubarhegesire rhunabahunyire muli Nyakasane Yezu Kristu nti bakole n’omurhûla, banalye ebiryo by’omu maboko gâbo. 13 Mwehe, bene wirhu, murharhamaga okukajira aminja.»

1

Omusingo

1 Paolo, Silvano na Timoteyo, kuli Ekleziya y’Abatesalonikaa eri muli Larha Nyamuzinda na muli Nyakasane Yezu Kristu. 2 Kuli mwe enshôkano n’obuholo bwa Nyamuzinda Isheb na Nyakasane Yezu Kristu!

Paolo avuga Nnâmahanga omunkwa. Abaha omurhima. Oluhembo luzinda

3 Rhukwânîne okukavuga Nnâmahanga omunkwa ngasi mango mwe murhumire, bene wirhu; okwo kushingânîne, bulya obuyemêre bwinyu budwîrhe bwayushuka bwenêne, n’obuzigire bwa ngasi muguma muli mwe oku bâbo buli bunene; 4 ciru nirhu rhwêne rhukola rhucîkunga omu Ekleziya za Nnâmahanga erhi mwe murhuma, kulya kuba mwazibuhire mwanalanga obuyemêre omu mababale n’omu malibuko mubona. 5 Okwôla kuyêrekana oku Nyamuzinda atwa olubanja okushingânîne n’oku mukwânîne Obwâmi bwa Nnâmahanga mu­dwîrhe mwaluhira.

6 Neci, kukwânîne obushinganyanya bwa Nyamuzinda okugalulira abammulibuza amalibuko, 7 n’okummuha, mwe mudwîrhe mwalibuzibwa, oku­luhûka haguma nirhu, amango Nyakasane Yezu aciyêrekanira emalunga haguma na bamalahika b’obuhashe bwâge, 8 omu ngulumira y’omuliro, mpu ahane balya barhishi Nyamuzinda barhanayumva Emyanzi y’Akalembe ya Nnawirhu Yezu. 9 Abôla bayish’ihâbwa obuhane bw’okukagwa n’okuherêrekera ensiku n’amango kuli n’obusù bwa Nyakasane n’irenge ly’obuhashe bwâge, 10 olusiku ayisha mpu akuzibwe omu batagatifu bâge, anabe cirhangâzo omu ngasi bamuyemîre boshi. Ninyu mwayemîre obuja-bugo bwirhu!

11 Okwo kwo kurhuma rhurhahusa okummusengerera, nti Nyamuzinda wirhu ammujire bantu bakwânîne eci ammuhamagaliraga, abayunjuze n’obuhashe bwâge emihigo yinyu yoshi y’okujira aminja n’emikolo y’ohuyemêre bwi­nyu; 12 ntyo izîno lya Nnawirhu Yezu likuzibwe muli mwe, ninyu muli lyo, oku lugero lw’engalo ya Nyamuzinda wirhu na Nyakasane Yezu Kristu.

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Β 1

1 Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ ἡμῶν καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ, 2 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς [ἡμῶν] καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. 3 Εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί, καθὼς ἄξιόν ἐστιν, ὅτι ὑπεραυξάνει ἡ πίστις ὑμῶν καὶ πλεονάζει ἡ ἀγάπη ἑνὸς ἑκάστου πάντων ὑμῶν εἰς ἀλλήλους, 4 ὥστε αὐτοὺς ἡμᾶς ἐν ὑμῖν ἐγκαυχᾶσθαι ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ὑπὲρ τῆς ὑπομονῆς ὑμῶν καὶ πίστεως ἐν πᾶσιν τοῖς διωγμοῖς ὑμῶν καὶ ταῖς θλίψεσιν αἷς ἀνέχεσθε, 5 ἔνδειγμα τῆς δικαίας κρίσεως τοῦ θεοῦ εἰς τὸ καταξιωθῆναι ὑμᾶς τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, ὑπὲρ ἧς καὶ πάσχετε, 6 εἴπερ δίκαιον παρὰ θεῷ ἀνταποδοῦναι τοῖς θλίβουσιν ὑμᾶς θλῖψιν 7 καὶ ὑμῖν τοῖς θλιβομένοις ἄνεσιν μεθ’ ἡμῶν, ἐν τῇ ἀποκαλύψει τοῦ κυρίου Ἰησοῦ ἀπ’ οὐρανοῦ μετ’ ἀγγέλων δυνάμεως αὐτοῦ 8 ἐν πυρὶ φλογός, διδόντος ἐκδίκησιν τοῖς μὴ εἰδόσιν θεὸν καὶ τοῖς μὴ ὑπακούουσιν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, 9 οἵτινες δίκην τίσουσιν ὄλεθρον αἰώνιον ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου καὶ ἀπὸ τῆς δόξης τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, 10 ὅταν ἔλθῃ ἐνδοξασθῆναι ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ καὶ θαυμασθῆναι ἐν πᾶσιν τοῖς πιστεύσασιν, ὅτι ἐπιστεύθη τὸ μαρτύριον ἡμῶν ἐφ’ ὑμᾶς, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.  11 Εἰς ὃ καὶ προσευχόμεθα πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἵνα ὑμᾶς ἀξιώσῃ τῆς κλήσεως ὁ θεὸς ἡμῶν καὶ πληρώσῃ πᾶσαν εὐδοκίαν ἀγαθωσύνης καὶ ἔργον πίστεως ἐν δυνάμει, 12 ὅπως ἐνδοξασθῇ τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ ἐν ὑμῖν, καὶ ὑμεῖς ἐν αὐτῷ, κατὰ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

2

Okuyisha kwa Nyakasane Yezu Kristu

1 Rhumuhunyire, bene wirhu, oku biyêrekire okuyisha kwa Nnawirhu Yezu Kristu n’okubugânana kwirhu rhwe naye, 2 nti murhayemêraga bammufudusa omurhima erhi bammuyôbohye n’obulêbi nisi erhi n’enderho erhi maruba, bammurhebe mpu byarhenga emwirhu, mumanye mpu olusiku lwa Nyakasane lwahika hofi. 3 Ntâkwo muzigage omuntu arnmurheba.

Burhanzi kukwânîne obugomi buyishe n’Omubî acibishûle, gwo Muhera, 4 ye Mubishac, olya ocîhira enyanya lya ngasi ciderhwa Nyamuzinda erhi eci bagashâniza kuhika okuj’itamala omu ka-Nyarnuzinda n’okuderha mpu ye kola Nyamuzinda. 5 Ka murhacikengiri nakag’immubwîra okwo bulya ndi e­mwinyu? 6 Murhanahabiri ecihagalisire Omubisha bunod, mpu arhaciyêrekanaga agarhali amango gage. 7 Neci, kurhenga buno ihwe ly’obubi lidwîrhe lyajira omukolo gwâlyo. Omuhagalisire erhi akaba nk’aciyegûla, 8 obwo Omubî anacibishûla, ci Nyakasane Yezu anamuhirigise n’omûka gw’omu kanwa kâge, anamuherêrekeze n’obulangashane ayish’iyishamwo. 9 Amango ogwo Muhera gwâyisha, gurhabule kujira, n’oburhabâle bwa shetani, ebisômerîne bya ngasi lubero, n’ebimanyîso, n’ebirhangâzo by’okurhebana, 10 na ngasi burhebanyi bwoshi bw’obubî, mpu ahabulemwo emihera, bulya erhayankiriraga obuzigire bw’okuli bwankabacizize. 11 Okwo kwo kwarhumire Nyamuzinda abalikiramwo nyanduma wabahabula anabayemêza obu­ nywesi, 12 mpu Iyo bakagwa balya boshi barhayemêraga eby’okuli, ci bananira oku bubî.

Bacîhangane okuyôrha binja

13 Rhwehe rhukwânîne okukavuga Nnâmahanga omunkwa ngasi mango erhi mwe murhuma, bene wirhu bazigirwa ba Nyakasane, bulyâla Nyamuzinda acimmuwishozire kurhenga aha murhondêro, mpu ammucize, ammujire batagatifu n’obuhashe bwa Mûka Mutagatifu, munayôrhe muyemîre okuli. 14 Kwo amuhamagaliraga okwo n’obugo bwirhu bw’Emyanzi y’Akalembe, mpu Iyo mubona irenge lya Nnawirhu Yezu Kristu. 15 Ntyo, bene wirhu, mukomere, munasêre kw’erya migenzo rhwammuyigîrizagya nakanwa erhi omu maruba. 16 Nnawirhu Yezu Kristu yêne na Larha Nyamuzinda n’obulangalire bwinjinja erhi nshôkano yâge erhuma, 17 barhûlirizagye emirhima yinyu banayikomeze omu ngasi cijiro cinja n’omu ngasi luderho lwinja.

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Β 2

1 Ἐρωτῶμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ὑπὲρ τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡμῶν ἐπισυναγωγῆς ἐπ’ αὐτὸν 2 εἰς τὸ μὴ ταχέως σαλευθῆναι ὑμᾶς ἀπὸ τοῦ νοὸς μηδὲ θροεῖσθαι, μήτε διὰ πνεύματος μήτε διὰ λόγου μήτε δι’ ἐπιστολῆς ὡς δι’ ἡμῶν, ὡς ὅτι ἐνέστηκεν ἡ ἡμέρα τοῦ κυρίου· 3 Μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατὰ μηδένα τρόπον. ὅτι ἐὰν μὴ ἔλθῃ ἡ ἀποστασία πρῶτον καὶ ἀποκαλυφθῇ ὁ ἄνθρωπος τῆς ἀνομίας, ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, 4 ὁ ἀντικείμενος καὶ ὑπεραιρόμενος ἐπὶ πάντα λεγόμενον θεὸν ἢ σέβασμα, ὥστε αὐτὸν εἰς τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ καθίσαι ἀποδεικνύντα ἑαυτὸν ὅτι ἐστὶν θεός.  5 Οὐ μνημονεύετε ὅτι ἔτι ὢν πρὸς ὑμᾶς ταῦτα ἔλεγον ὑμῖν; 6 καὶ νῦν τὸ κατέχον οἴδατε εἰς τὸ ἀποκαλυφθῆναι αὐτὸν ἐν τῷ ἑαυτοῦ καιρῷ. 7 τὸ γὰρ μυστήριον ἤδη ἐνεργεῖται τῆς ἀνομίας· μόνον ὁ κατέχων ἄρτι ἕως ἐκ μέσου γένηται. 8 καὶ τότε ἀποκαλυφθήσεται ὁ ἄνομος, ὃν ὁ κύριος [Ἰησοῦς] ἀνελεῖ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ καὶ καταργήσει τῇ ἐπιφανείᾳ τῆς παρουσίας αὐτοῦ, 9 οὗ ἐστιν ἡ παρουσία κατ’ ἐνέργειαν τοῦ σατανᾶ ἐν πάσῃ δυνάμει καὶ σημείοις καὶ τέρασιν ψεύδους 10 καὶ ἐν πάσῃ ἀπάτῃ ἀδικίας τοῖς ἀπολλυμένοις, ἀνθ’ ὧν τὴν ἀγάπην τῆς ἀληθείας οὐκ ἐδέξαντο εἰς τὸ σωθῆναι αὐτούς. 11 καὶ διὰ τοῦτο πέμπει αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐνέργειαν πλάνης εἰς τὸ πιστεῦσαι αὐτοὺς τῷ ψεύδει, 12 ἵνα κριθῶσιν πάντες οἱ μὴ πιστεύσαντες τῇ ἀληθείᾳ ἀλλ’ εὐδοκήσαντες τῇ ἀδικίᾳ. 13 Ἡμεῖς δὲ ὀφείλομεν εὐχαριστεῖν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ κυρίου, ὅτι εἵλατο ὑμᾶς ὁ θεὸς ἀπαρχὴν εἰς σωτηρίαν ἐν ἁγιασμῷ πνεύματος καὶ πίστει ἀληθείας, 14 εἰς ὃ [καὶ] ἐκάλεσεν ὑμᾶς διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἡμῶν εἰς περιποίησιν δόξης τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. 15 Ἄρα οὖν, ἀδελφοί, στήκετε καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἃς ἐδιδάχθητε εἴτε διὰ λόγου εἴτε δι’ ἐπιστολῆς ἡμῶν.  16 Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ [ὁ] θεὸς ὁ πατὴρ ἡμῶν ὁ ἀγαπήσας ἡμᾶς καὶ δοὺς παράκλησιν αἰωνίαν καὶ ἐλπίδα ἀγαθὴν ἐν χάριτι, 17 παρακαλέσαι ὑμῶν τὰς καρδίας καὶ στηρίξαι ἐν παντὶ ἔργῳ καὶ λόγῳ ἀγαθῷ.

3

1 Neci, bene wirhu, murhusengerere: oluderho lwa Nyamuzinda lulande lunakundwe nk’oku luli emwmyu; 2 rhufume abantu babî n emihera; bu­lyâla arhali boshi bayankirira obuyemêre. 3 Nyakasane arhatwa omu kanwa kâge: yêne ammuzibuhya anammucinge oku Mubî. 4 Rhucimmwikubagîre bwenêne muli Nyakasane nti munajire ebi rhwamurhegesire n’oku mwanayôrha mubijira: 5 Mâshi yakasane agenge emirhima yinyu omo buzigire bwa Nyamuzinda n’omu kusêrakwo Kristu!

Bacilange oku bwôlo n’oku kayange!

6 Rhummurhegesire, bene wirhu, oku izîno lya Nyakasane Yezu Kristu, nti muyâke ngasi mwene wirhu oba mwôlo n’orhashimba emigenzo rhwammusigiraga. 7 Ninyu mwêne murhahabiri oku kukwânîne murhulolerekwo olwiganyo. Erhi rhuli emwinyu, rhurhabêraga buzira mukolo, 8 na ntâye rhwadesire nti rhwankalya omugati gwâge busha; ci budufu na mushi erhi kukola rhukola n’okuluha, nti lyo rhurhazidohera ndi muli mwe. 9 Kurhali kuderha oku nta buhashe rhwàli rhugwêrhe, ci nti rhummubêre lwiganyo lw’okukulikira.

10 Bulya rhuli emwinyu, ka rhurhammubwîraga nti akaba omuntu arhalonza okukola, aleke n’okulya? 11 Kurhi kulya rhwaciyumvirhage barhubwîra mpu baguma muli mwe bali bwôlo, mpu barhakola bici, ci kwônene erhi banacihira omu birhabayêrekiri? 12 Abôla rhubarhegesire rhunabahunyire muli Nyakasane Yezu Kristu nti bakole n’omurhûla, banalye ebiryo by’omu maboko gâbo. 13 Mwehe, bene wirhu, murharhamaga okukajira aminja. 14 Akaba hali orhalonz’iyumva enyigîrizo zirimwo agâla maruba, mumumanyirire, muleke okukaja ah’ali, ly’enshonyi zimmumya. 15 Kwonene mumanye mwankamulola nka mushombanyi, ci mumuhanûle kulyâla omuntu ahanûla mwene wâbo.

Obwanga n’omusingo

16 Nyamuzinda w’omurhula yêne ammuhe omurhûla ngasi mango na muli byoshi! Nyakasane abe ninyu mweshi! 17 Ogu musingo guli gwa kuboko kwâni niene Paolo. Eco co cimanyîso ca ngasi maruba gâni. 18 Enshôkano ya Nnawirhu Yezu Kristu ebe ninyu mweshi!

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Β 3

1 Τὸ λοιπὸν προσεύχεσθε, ἀδελφοί, περὶ ἡμῶν, ἵνα ὁ λόγος τοῦ κυρίου τρέχῃ καὶ δοξάζηται καθὼς καὶ πρὸς ὑμᾶς, 2 καὶ ἵνα ῥυσθῶμεν ἀπὸ τῶν ἀτόπων καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων· οὐ γὰρ πάντων ἡ πίστις.  3 Πιστὸς δέ ἐστιν ὁ κύριος, ὃς στηρίξει ὑμᾶς καὶ φυλάξει ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. 4 πεποίθαμεν δὲ ἐν κυρίῳ ἐφ’ ὑμᾶς, ὅτι ἃ παραγγέλλομεν [καὶ] ποιεῖτε καὶ ποιήσετε. 5 Ὁ δὲ κύριος κατευθύναι ὑμῶν τὰς καρδίας εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ καὶ εἰς τὴν ὑπομονὴν τοῦ Χριστοῦ. 6 Παραγγέλλομεν δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, ἐν ὀνόματι τοῦ κυρίου [ἡμῶν] Ἰησοῦ Χριστοῦ στέλλεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν ἣν παρελάβοσαν παρ’ ἡμῶν.  7 Αὐτοὶ γὰρ οἴδατε πῶς δεῖ μιμεῖσθαι ἡμᾶς, ὅτι οὐκ ἠτακτήσαμεν ἐν ὑμῖν 8 οὐδὲ δωρεὰν ἄρτον ἐφάγομεν παρά τινος, ἀλλ’ ἐν κόπῳ καὶ μόχθῳ νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν· 9 οὐχ ὅτι οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν, ἀλλ’ ἵνα ἑαυτοὺς τύπον δῶμεν ὑμῖν εἰς τὸ μιμεῖσθαι ἡμᾶς. 10 καὶ γὰρ ὅτε ἦμεν πρὸς ὑμᾶς, τοῦτο παρηγγέλλομεν ὑμῖν, ὅτι εἴ τις οὐ θέλει ἐργάζεσθαι μηδὲ ἐσθιέτω.  11 Ἀκούομεν γάρ τινας περιπατοῦντας ἐν ὑμῖν ἀτάκτως μηδὲν ἐργαζομένους ἀλλὰ περιεργαζομένους· 12 τοῖς δὲ τοιούτοις παραγγέλλομεν καὶ παρακαλοῦμεν ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ, ἵνα μετὰ ἡσυχίας ἐργαζόμενοι τὸν ἑαυτῶν ἄρτον ἐσθίωσιν. 13 Ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, μὴ ἐγκακήσητε καλοποιοῦντες. 14 Εἰ δέ τις οὐχ ὑπακούει τῷ λόγῳ ἡμῶν διὰ τῆς ἐπιστολῆς, τοῦτον σημειοῦσθε μὴ συναναμίγνυσθαι αὐτῷ, ἵνα ἐντραπῇ· 15 καὶ μὴ ὡς ἐχθρὸν ἡγεῖσθε, ἀλλὰ νουθετεῖτε ὡς ἀδελφόν. 16 Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος τῆς εἰρήνης δῴη ὑμῖν τὴν εἰρήνην διὰ παντὸς ἐν παντὶ τρόπῳ. ὁ κύριος μετὰ πάντων ὑμῶν. 17 Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου, ὅ ἐστιν σημεῖον ἐν πάσῃ ἐπιστολῇ· οὕτως γράφω.  18 Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν.


 a1.1 : Abatesalonika: Banyatesalonika; Bantu b’e Tesalonika.

 b1.2 Nyamuzinda Ishe: erhi herufi a na i bibuganana, omu kusoma rhwanahubula Nyamuzind’Ishe, ci omu kuyandika rhwanayandika Nyamuzinda Ishe.

 c2.4 Obugomi bwâlerhwe n’Omubi, gwo Muhera, ye Mubisha, erhi Anti-Kristu.

 d2.6 2 6: Eco cihagalisire Omubisha càli ciyishibwi n’AbatesaIonika.

Bibliya omu mashi gone AMARUBA GA KABIRI EMWA ABATESALONIKA: Rhulinde oku Kristu agaluka ci rhuyâke obwôlo n’akayange orhalonza kukola aleke n’okulya

2TH – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA GA KABIRI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA ABATESALONIKA (BANYA-TESALONIKA)

Obwofi bw’aga maruba

Paolo agenderire okuderha eby’okulinda oku Kristu agaluka: «1, 6 Neci, kukwânîne obushinganyanya bwa Nyamuzinda okugalulira abammulibuza amalibuko, 7 n’okummuha, mwe mudwîrhe mwalibuzibwa, okuluhûka haguma nirhu, amango Nyakasane Yezu aciyêrekanira emalunga haguma na bamalahika b’obuhashe bwâge, 8 omu ngulumira y’omuliro, mpu ahane balya barhishi Nyamuzinda barhanayumva Emyanzi y’Akalembe ya Nnawirhu Yezu. 9 Abôla bayish’ihâbwa obuhane bw’okukagwa n’okuherêrekera ensiku n’amango kuli n’obusù bwa Nyakasane n’irenge ly’obuhashe bwâge, 10 olusiku ayisha mpu akuzibwe omu batagatifu bâge, anabe cirhangâzo omu ngasi bamuyemîre boshi. Ninyu mwayemîre obuja-bugo bwirhu! 11 Okwo kwo kurhuma rhurhahusa okummusengerera, nti Nyamuzinda wirhu ammujire bantu bakwânîne eci ammuhamagaliraga, abayunjuze n’obuhashe bwâge emihigo yinyu yoshi y’okujira aminja n’emikolo y’ohuyemêre bwinyu; 12 ntyo izîno lya Nnawirhu Yezu likuzibwe muli mwe, ninyu muli lyo, oku lugero lw’engalo ya Nyamuzinda wirhu na Nyakasane Yezu Kristu.»

Oku nyigîrizo z’okulinda okugaluka kwa Kristu, Paolo ayushwire oku rhugenderere emikolo, rhuyâke obwôlo, abwôlo, rhuyâke akayange: «3, 6 Rhummurhegesire, bene wirhu, oku izîno lya Nyakasane Yezu Kristu, nti muyâke ngasi mwene wirhu oba mwôlo n’orhashimba emigenzo rhwammusigiraga. 7 Ninyu mwêne murhahabiri oku kukwânîne murhulolerekwo olwiganyo. Erhi rhuli emwinyu, rhurhabêraga buzira mukolo, 8 na ntâye rhwadesire nti rhwankalya omugati gwâge busha; ci budufu na mushi erhi kukola rhukola n’okuluha, nti lyo rhurhazidohera ndi muli mwe. 9 Kurhali kuderha oku nta buhashe rhwàli rhugwêrhe, ci nti rhummubêre lwiganyo lw’okukulikira. 10 Bulya rhuli emwinyu, ka rhurhammubwîraga nti akaba omuntu arhalonza okukola, aleke n’okulya? 11 Kurhi kulya rhwaciyumvirhage barhubwîra mpu baguma muli mwe bali bwôlo, mpu barhakola bici, ci kwônene erhi banacihira omu birhabayêrekiri? 12 Abola rhubarhegesire rhunabahunyire muli Nyakasane Yezu Kristu nti bakole n’omurhûla, banalye ebiryo by’omu maboko gâbo. 13 Mwehe, bene wirhu, murharhamaga okukajira aminja.»

1

Omusingo

1 Paolo, Silvano na Timoteyo, kuli Ekleziya y’Abatesalonikaa eri muli Larha Nyamuzinda na muli Nyakasane Yezu Kristu. 2 Kuli mwe enshôkano n’obuholo bwa Nyamuzinda Isheb na Nyakasane Yezu Kristu!

Paolo avuga Nnâmahanga omunkwa. Abaha omurhima. Oluhembo luzinda

3 Rhukwânîne okukavuga Nnâmahanga omunkwa ngasi mango mwe murhumire, bene wirhu; okwo kushingânîne, bulya obuyemêre bwinyu budwîrhe bwayushuka bwenêne, n’obuzigire bwa ngasi muguma muli mwe oku bâbo buli bunene; 4 ciru nirhu rhwêne rhukola rhucîkunga omu Ekleziya za Nnâmahanga erhi mwe murhuma, kulya kuba mwazibuhire mwanalanga obuyemêre omu mababale n’omu malibuko mubona. 5 Okwôla kuyêrekana oku Nyamuzinda a­twa olubanja okushingânîne n’oku mukwânîne Obwâmi bwa Nnâmahanga mudwîrhe mwaluhira.

6 Neci, kukwânîne obushinganyanya bwa Nyamuzinda okugalulira abammulibuza amalibuko, 7 n’okummuha, mwe mudwîrhe mwalibuzibwa, oku­luhûka haguma nirhu, amango Nyakasane Yezu aciyêrekanira emalunga haguma na bamalahika b’obuhashe bwâge, 8 omu ngulumira y’omuliro, mpu ahane balya barhishi Nyamuzinda barhanayumva Emyanzi y’Akalembe ya Nnawirhu Yezu. 9 Abôla bayish’ihâbwa obuhane bw’okukagwa n’okuherêrekera ensiku n’amango kuli n’obusù bwa Nyakasane n’irenge ly’obuhashe bwâge, 10 olusiku ayisha mpu akuzibwe omu batagatifu bâge, anabe cirhangâzo omu ngasi bamuyemîre boshi. Ninyu mwayemîre obuja-bugo bwirhu!

11 Okwo kwo kurhuma rhurhahusa okummusengerera, nti Nyamuzinda wirhu ammujire bantu bakwânîne eci ammuhamagaliraga, abayunjuze n’obuhashe bwâge emihigo yinyu yoshi y’okujira aminja n’emikolo y’ohuyemêre bwinyu; 12 ntyo izîno lya Nnawirhu Yezu likuzibwe muli mwe, ninyu muli lyo, oku lugero lw’engalo ya Nyamuzinda wirhu na Nyakasane Yezu Kristu.

2

Okuyisha kwa Nyakasane Yezu Kristu

1 Rhumuhunyire, bene wirhu, oku biyêrekire okuyisha kwa Nnawirhu Yezu Knstu n’okubugânana kwirhu rhwe naye, 2 nti murhayemêraga bammufudusa omurhima erhi bammuyôbohye n’obulêbi nisi erhi n’enderho erhi maruba, bammurhebe mpu byarhenga emwirhu, mumanye mpu olusiku lwa Nyakasane lwahika hofi. 3 Ntâkwo muzigage omuntu arnmurheba.

Burhanzi kukwânîne obugomi buyishe n’Omubî acibishûle, gwo Muhera, 4 ye Mubishac, olya ocîhira enyanya lya ngasi ciderhwa Nyamuzinda erhi eci bagashâniza kuhika okuj’itamala omu ka-Nyarnuzinda n’okuderha mpu ye kola Nyamuzinda. 5 Ka murhacikengiri nakag’immubwîra okwo bulya ndi emwinyu? 6 Murhanahabiri ecihagalisire Omubisha bunod, mpu arhaciyêrekanaga agarhali amango gage. 7 Neci, kurhenga buno ihwe ly’obubi lidwîrhe lyajira omukolo gwâlyo. Omuhagalisire erhi akaba nk’aciyegûla, 8 obwo Omubî anacibishûla, ci Nyakasane Yezu anamuhirigise n’omûka gw’omu kanwa kâge, anamuherêrekeze n’obulangashane ayish’iyishamwo. 9 Amango ogwo Muhera gwâyisha, gurhabule kujira, n’oburhabâle bwa shetani, ebisômerîne bya ngasi lubero, n’ebimanyîso, n’ebirhangâzo by’oku­rhebana, 10 na ngasi burhebanyi bwoshi bw’obubî, mpu ahabulemwo emihera, bulya erhayankiriraga obuzigire bw’okuli bwankabacizize. 11 Okwo kwo kwa­rhumire Nyamuzinda abalikiramwo nyanduma wabahabula anabayemêza obunywesi, 12 mpu lyo bakagwa balya boshi barhayemêraga eby’okuli, ci bananira oku bubî.

Bacîhangane okuyôrha binja

13 Rhwehe rhukwânîne okukavuga Nnâmahanga omunkwa ngasi mango erhi mwe murhuma, bene wirhu bazigirwa ba Nyakasane, bulyâla Nyamuzinda acimmuwishozire kurhenga aha murhondêro, mpu ammucize, ammujire bata­gatifu n’obuhashe bwa Mûka Mutagatifu, munayôrhe muyemîre okuli. 14 Kwo amuhamagaliraga okwo n’obugo bwirhu bw’Emyanzi y’Akalembe, mpu Iyo mubona irenge lya Nnawirhu Yezu Kristu. 15 Ntyo, bene wirhu, mukomere, munasêre kw’erya migenzo rhwammuyigîrizagya nakanwa erhi omu maruba. 16 Nnawirhu Yezu Kristu yêne na Larha Nyamuzinda n’obulangalire bwinjinja erhi nshôkano yâge erhuma, 17 barhûlirizagye emirhima yinyu banayikomeze omu ngasi cijiro cinja n’omu ngasi luderho lwinja.

3

1 Neci, bene wirhu, murhusengerere: oluderho lwa Nyamuzinda lulande lunakundwe nk’oku luli emwmyu; 2 rhufume abantu babî n’emihera; bulyâla arhali boshi bayankirira obuyemêre. 3 Nyakasane arhatwa omu kanwa kâge: yêne ammuzibuhya anammucinge oku Mubî. 4 Rhucimmwikubagîre bwenêne muli Nyakasane nti munajire ebi rhwamurhegesire n’oku mwanayôrha mubijira: 5 Mâshi yakasane agenge emirhima yinyu omo buzigire bwa Nyamuzinda n’omu kusêrakwo Kristu!

Bacilange oku bwôlo n’oku kayange!

6 Rhummurhegesire, bene wirhu, oku izîno lya Nyakasane Yezu Kristu, nti muyâke ngasi mwene wirhu oba mwôlo n’orhashimba emigenzo rhwammusigiraga. 7 Ninyu mwêne murhahabiri oku kukwânîne murhulolerekwo olwiganyo. Erhi rhuli emwinyu, rhurhabêraga buzira mukolo, 8 na ntâye rhwadesire nti rhwankalya omugati gwâge busha; ci budufu na mushi erhi kukola rhukola n’okuluha, nti lyo rhurhazidohera ndi muli mwe. 9 Kurhali kuderha oku nta buhashe rhwàli rhugwêrhe, ci nti rhummubêre lwiganyo lw’okukulikira.

10 Bulya rhuli emwinyu, ka rhurhammubwîraga nti akaba omuntu arhalonza okukola, aleke n’okulya? 11 Kurhi kulya rhwaciyumvirhage barhubwîra mpu baguma muli mwe bali bwôlo, mpu barhakola bici, ci kwônene erhi banacihira omu birhabayêrekiri? 12 Abôla rhubarhegesire rhunabahunyire muli Nyakasane Yezu Kristu nti bakole n’omurhûla, banalye ebiryo by’omu maboko gâbo. 13 Mwehe, bene wirhu, murharhamaga okukajira aminja. 14 Akaba hali orhalonz’iyumva enyigîrizo zirimwo agâla maruba, mumumanyirire, muleke okukaja ah’ali, ly’enshonyi zimmumya. 15 Kwonene mumanye mwankamulola nka mushombanyi, ci mumuhanûle kulyâla omuntu ahanûla mwene wâbo.

Obwanga n’omusingo 16 Nyamuzinda w’omurhula yêne ammuhe omurhûla ngasi mango na muli byoshi! Nyakasane abe ninyu mweshi! 17 Ogu musingo guli gwa kuboko kwâni niene Paolo. Eco co cimanyîso ca ngasi maruba gâni. 18 Enshôkano ya Nnawirhu Yezu Kristu ebe ninyu mweshi!


 a1.1 : Abatesalonika: Banyatesalonika; Bantu b’e Tesalonika.

 b1.2 Nyamuzinda Ishe: erhi herufi a na i bibuganana, omu kusoma rhwanahubula Nyamuzind’Ishe, ci omu kuyandika rhwanayandika Nyamuzinda Ishe.

 c2.4 Obugomi bwâlerhwe n’Omubi, gwo Muhera, ye Mubisha, erhi Anti-Kristu.

 d2.6 2 6: Eco cihagalisire Omubisha càli ciyishibwi n’AbatesaIonika.

Bibliya omu mashi galusibwe n’ecigereki lulimi nshôko y’Endagâno Mpyâhya. AMARUBA MARHANZI EMWA ABATESALONIKA : Epître aux Thessaloniciens en mashi et grec

1TH – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA MARHANZI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA ABATESALONIKA (BANYA-TESALONIKA)

Obwofi bw’ebinwa

Muli gano maruba marhanzi-rhanzi Paolo ayandikiraga Abanya-Tesalonika omu mwâka gwa 52, ababwire, erhi: «1, 9 Ntâho barhadwîrhi baganîra oku mwarhuyankiriraga, n’oku mwalekaga abazimu binyu, mpu mushimbe Nnâmahanga munashige Nyamuzinda w’obuzîne n’ow’okunali, 10 munalinge oku Omulaga agaluka kurhenga empingu, olya Mugala afûlaga omu bafù, ye Yezu, orhuciza obukumzi bwayisha.»

Paolo ashib’ibwîra abatesalonika, erhi: «2,19 Bundi bulangalire buci rhugwêrhe, gandi masîma maci rwâbone, lindi ishungwe lihi lyârhulerhere irenge embere za Nnawirhu Yezu olusiku âgaluka, aha nyuma zinyu? Neci, mw’oyo mwe irenge lirhu, mwe na busîme bwirhu.»

Paolo ali akengeza abakristu kurhi bakwânîne okulama omu kulinda oku Yezu agaluka; ebi Nnâmahanga alonza kuhika amango Omugala agaluka kuli kurhujira batagatifu (5, 1; 2, 19; 3, 13; 4, 15; 5, 2; 5, 23). Co cirhumire enyîrizo nkulu z’amaruba kuli kubwîra abakristu kurhi balinda olwo lusiku: kulama omu butagatifu, bayâke enby’enshonyi, banalame omu buzigire (5, 7-8). Na ntâye omanyire olusiku n’amango Nnâhamwirhu agaluka (5,1).

1

Omusingo

1 Paolo, Silvano na Timoteyo, kuli Ekleziya y’Abatesalonika eri muli Nyamuzinda lshe na muli Nyakasane Yezu Kristu. Kuli mwe enshôkano n’obuholo!

Avuga Nnâmahanga omunkwa anabasîma

2 Rhurhahusa okuvuga Nnâmahanga omunkwa ngasi mango mwe mweshi nurhumire n’okummukengêra omu nsengero zirhu. 3 Ngasi kasanzi, embere za Larha Nnâmahanga, erhi kugerêreza rhugerêreza ebijiro by’obuyemêre bwinyu, n’emikolo y’obuzigire bwinyu, n’obulangalire bwinyu bukomîre, rnuli Nnawirhu Yezu Kristu.

4 Rhurhahabiri, bene wirhu bazigirwa ba Nnâmahanga, oku muli nshagi zâge. 5 Bulya Emyanzi y’Akalembe rhwamudwîrhîre birhali binwa byône, ci yali eyegemîre obuhashea, na Muka Mutagatifu, n’oburhwâli burhalimwo bwôbab. Ninyu mwêne mumanyire kurhi rhwàli rhuyôsire muli mwe nti lyo rhummu­kwânana. 6 Ninyu mwarhulolerakwo olwiganyo, mwacîsêza okushusha Nyakasane, mwayankirira Oluderhoc n’enshagali ya Mûka Mutagatifu, n’obwo mwàli omu malibuko manji, 7 na ntyo mwaba lwingayo oku bemêzi boshi b’e Macedoniya n’e Akaya. 8 Neci, kurhenga emwinyu Oluderho lwa Nyakasane lwayumvikîne, arhali omu Macedoniya n’omu Akaya mwône, ci na hoshi hoshi obuyemêre bwinyu muli Nyamuzinda bwàjîre irenge, na ntyo ntacicîrhamya nakuderha. 9 Ntâho barhadwîrhi baganîra oku mwarhuyankiriraga, n’oku mwalekaga abazimu binyu, mpu mushimbe Nnâmahanga munashige Nyamuzinda w’obuzîne n’ow’okunali, 10 munalinge oku Omulaga agaluka kurhenga empingu, olya Mugala afûlaga omu bafù, ye Yezu, orhuciza obukumzi bwayisha.

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α 1

1 Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ, χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη. 2 Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ πάντων ὑμῶν μνείαν ποιούμενοι ἐπὶ τῶν προσευχῶν ἡμῶν, ἀδιαλείπτως 3 μνημονεύοντες ὑμῶν τοῦ ἔργου τῆς πίστεως καὶ τοῦ κόπου τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὑπομονῆς τῆς ἐλπίδος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν, 4 εἰδότες, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ [τοῦ] θεοῦ, τὴν ἐκλογὴν ὑμῶν, 5 ὅτι τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν οὐκ ἐγενήθη εἰς ὑμᾶς ἐν λόγῳ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐν δυνάμει καὶ ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ [ἐν] πληροφορίᾳ πολλῇ, καθὼς οἴδατε οἷοι ἐγενήθημεν [ἐν] ὑμῖν δι’ ὑμᾶς.  6 Καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ μετὰ χαρᾶς πνεύματος ἁγίου, 7 ὥστε γενέσθαι ὑμᾶς τύπον πᾶσιν τοῖς πιστεύουσιν ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ. 8 ἀφ’ ὑμῶν γὰρ ἐξήχηται ὁ λόγος τοῦ κυρίου οὐ μόνον ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ [ἐν τῇ] Ἀχαΐᾳ, ἀλλ’ ἐν παντὶ τόπῳ ἡ πίστις ὑμῶν ἡ πρὸς τὸν θεὸν ἐξελήλυθεν, ὥστε μὴ χρείαν ἔχειν ἡμᾶς λαλεῖν τι. 9 αὐτοὶ γὰρ περὶ ἡμῶν ἀπαγγέλλουσιν ὁποίαν εἴσοδον ἔσχομεν πρὸς ὑμᾶς, καὶ πῶς ἐπεστρέψατε πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ τῶν εἰδώλων δουλεύειν θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ 10 καὶ ἀναμένειν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐκ τῶν οὐρανῶν, ὃν ἤγειρεν ἐκ [τῶν] νεκρῶν, Ἰησοῦν τὸν ῥυόμενον ἡμᾶς ἐκ τῆς ὀργῆς τῆς ἐρχομένης.

2

Oku Paolo ayôrhaga erhi ali e Tesalonika

1 Ninyu mwêne murhahabiri, bene wirhu, oku rhurharhamiraga busha erhi rhuyisha emwinyu. 2 Erhi rhuba rhwamalibuzibwa n’okujacirwa e Filipid, nk’oku mumanyire, Nyamuzinda wirhu arhuha oburhwâli bw’okummuyigîriza Emyanzi y’Akalembe yâge omu ntambala ndârhi la. 3 Enyigîrizo zirhu zirhali za bunywesi, nisi erhi za bugalugalu erhi bulyâlya. 4 Ci kulya kuba Nyamuzinda abwîne oku rhukwânîne, arhufumbasize Emyanzi y’Akalembe yâge; nirhu nka rhwahanûla, rhurhalonza okusimîsa abantu, ci Nyamuzinda yêne oyishi ebirhuli emurhima. 5 Na nta mango rhusag’iderha ebinwa by’okulimîriza, ninyu mwêne murhakuhabiri, erhi okujira akantu kankafulika amagene g’eby’en’igulu; Nyamuzinda ye muhamîrizi wâni muli okwo. 6 N’oli emwinyu, oli ahandi, ntasag’ibona rhwalonza okukuzibwa n’abantu, 7 n’obwo rhwankaha­shire okummuyêreka obuhashe bwirhu, kulya kuba rhuli ntumwa za Kristu.

Ci rhwacijira banyinyi ekarhî kinyu, rhwayôrha nka muzire walisa abana bâge n’okubashîbirira. 8 Omu buzigire bwirhu kuli mwe, rhwankalonzize rhummuhe, arhali Emyanzi y’Akalembe yone, ci n’obuzine bwirhu ciru, bulya mwali murhonyire bwenene emunda rhuli! 9 Mucikengîre, bene wirhu, emirimo n’emiluho yirhu: rhwakag’immuyigîriza Emyanzi y’ Akalembe ya Nnâmahanga omu kukola budufu na mûshi nti lyo rhurhazidohera ndi muli mwe. 10 Mw’oyo na Nyamuzinda mwanahamîriza kurhi rhwàli batagatifu, bashinganyanya na bêru-kwêru. 11 Muyishi bwinja oku rhwajirire ngasi muguma muli mwe nka kula omubusi ajirira abana bâge: 12 rhwakazir’immuhanûla, rhwakammuha omurhima, rhwanakammulahiriza nti olugendo lwinyu luyôrhe lukwânana Nnâmahanga wammuhamagalaga omu Bwâmi bwâge n’omu irenge lyâge.

Obuyemêre n’obushîbirizi bw’Abatesalonika

13 Co c’irhumire oku bwirhu rhwehe, rhurhahusa okuvuga Nyamuzinda omunkwa, bulya erhi muba mwamayumva Oluderho lwâge rhwammumanyîsagya, murhaluyankiriraga nka kanwa ka muntu, ci, nk’oku lunali, mwaluyankirira nka Luderho lwa Nnâmahanga. Olwo Luderho kukola muli mwe, mwe bemêzi. 14 Neci, bene wirhu, mwayankîre olwiganyo oku Ekleziya za Nyamuzinda ziri omu Yudeya muli Kristu Yezu; kulya kuba ninyu mwalibuzîbwe n’aba­ntu b’omu cihugo cinyu nk’oku ezo Ekleziya zalibuzibagwa n’Abayahudi, 15 balyâla bayirhaga Nyakasane Yezu n’abalêbi; bâbo bo bàrhulibuzagya; barhasimîsa Nnâmahanga, banali bashombanyi b’abantu boshi. 16 Banakarhuha­nza okuyigîriza abapagani mpu Iyo barhacunguka; na ntyo barhahusa okuyu­shûla olugero lw’ebyâha byâbo. Ci lero obukunizi bwa Nyamuzinda mîra bwàbarhindagakwo.

17 Rhwehe, bene wirhu, kurhenga rhujira nsiku rhurhabonana n’amasù, ci arhali omu murhima, rhwàyumva rhukola rhucifinjire okushub’ibona obusù bwinyu, rhwànayumva rhummuduzire bwenêne. 18 Rhwanacilalira okuja emwinyu; nie ono Paolo nakuhizire kanji, ci shetani akarhutwîra omu majira. 19 Bundi bulangalire buci rhugwêrhe, gandi masîma maci rwâbone, lindi ishungwe lihi lyârhulerhere irenge embere za Nnawirhu Yezu olusiku âgaluka, aha nyuma zinyu? Neci, mw’oyo mwe irenge lirhu, mwe na busîme bwirhu.

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α 2

1 Αὐτοὶ γὰρ οἴδατε, ἀδελφοί, τὴν εἴσοδον ἡμῶν τὴν πρὸς ὑμᾶς ὅτι οὐ κενὴ γέγονεν, 2 ἀλλὰ προπαθόντες καὶ ὑβρισθέντες, καθὼς οἴδατε, ἐν Φιλίπποις ἐπαρρησιασάμεθα ἐν τῷ θεῷ ἡμῶν λαλῆσαι πρὸς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ ἐν πολλῷ ἀγῶνι. 3 ἡ γὰρ παράκλησις ἡμῶν οὐκ ἐκ πλάνης οὐδὲ ἐξ ἀκαθαρσίας οὐδὲ ἐν δόλῳ, 4 ἀλλὰ καθὼς δεδοκιμάσμεθα ὑπὸ τοῦ θεοῦ πιστευθῆναι τὸ εὐαγγέλιον, οὕτως λαλοῦμεν, οὐχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκοντες ἀλλὰ θεῷ τῷ δοκιμάζοντι τὰς καρδίας ἡμῶν.  5 Οὔτε γάρ ποτε ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν, καθὼς οἴδατε, οὔτε ἐν προφάσει πλεονεξίας, θεὸς μάρτυς, 6 οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν οὔτε ἀφ’ ὑμῶν οὔτε ἀπ’ ἄλλων, 7 δυνάμενοι ἐν βάρει εἶναι ὡς Χριστοῦ ἀπόστολοι. ἀλλ’ ἐγενήθημεν νήπιοι ἐν μέσῳ ὑμῶν, ὡς ἐὰν τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαυτῆς τέκνα, 8 οὕτως ὁμειρόμενοι ὑμῶν εὐδοκοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ μόνον τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ ἀλλὰ καὶ τὰς ἑαυτῶν ψυχάς, διότι ἀγαπητοὶ ἡμῖν ἐγενήθητε.  9 Μνημονεύετε γάρ, ἀδελφοί, τὸν κόπον ἡμῶν καὶ τὸν μόχθον· νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν ἐκηρύξαμεν εἰς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ. 10 ὑμεῖς μάρτυρες καὶ ὁ θεός, ὡς ὁσίως καὶ δικαίως καὶ ἀμέμπτως ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν ἐγενήθημεν, 11 καθάπερ οἴδατε, ὡς ἕνα ἕκαστον ὑμῶν ὡς πατὴρ τέκνα ἑαυτοῦ 12 παρακαλοῦντες ὑμᾶς καὶ παραμυθούμενοι καὶ μαρτυρόμενοι εἰς τὸ περιπατεῖν ὑμᾶς ἀξίως τοῦ θεοῦ τοῦ καλοῦντος ὑμᾶς εἰς τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν καὶ δόξαν. 13 Καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ ἀδιαλείπτως, ὅτι παραλαβόντες λόγον ἀκοῆς παρ’ ἡμῶν τοῦ θεοῦ ἐδέξασθε οὐ λόγον ἀνθρώπων ἀλλὰ καθώς ἐστιν ἀληθῶς λόγον θεοῦ, ὃς καὶ ἐνεργεῖται ἐν ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν.  14 Ὑμεῖς γὰρ μιμηταὶ ἐγενήθητε, ἀδελφοί, τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ θεοῦ τῶν οὐσῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὅτι τὰ αὐτὰ ἐπάθετε καὶ ὑμεῖς ὑπὸ τῶν ἰδίων συμφυλετῶν καθὼς καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων, 15 τῶν καὶ τὸν κύριον ἀποκτεινάντων Ἰησοῦν καὶ τοὺς προφήτας καὶ ἡμᾶς ἐκδιωξάντων καὶ θεῷ μὴ ἀρεσκόντων καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐναντίων, 16 κωλυόντων ἡμᾶς τοῖς ἔθνεσιν λαλῆσαι ἵνα σωθῶσιν, εἰς τὸ ἀναπληρῶσαι αὐτῶν τὰς ἁμαρτίας πάντοτε. ἔφθασεν δὲ ἐπ’ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ εἰς τέλος. 17 Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, ἀπορφανισθέντες ἀφ’ ὑμῶν πρὸς καιρὸν ὥρας, προσώπῳ οὐ καρδίᾳ, περισσοτέρως ἐσπουδάσαμεν τὸ πρόσωπον ὑμῶν ἰδεῖν ἐν πολλῇ ἐπιθυμίᾳ. 18 διότι ἠθελήσαμεν ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, ἐγὼ μὲν Παῦλος καὶ ἅπαξ καὶ δίς, καὶ ἐνέκοψεν ἡμᾶς ὁ σατανᾶς. 19 τίς γὰρ ἡμῶν ἐλπὶς ἢ χαρὰ ἢ στέφανος καυχήσεως– ἢ οὐχὶ καὶ ὑμεῖς– ἔμπροσθεν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ ἐν τῇ αὐτοῦ παρουσίᾳ; 20 ὑμεῖς γάρ ἐστε ἡ δόξα ἡμῶν καὶ ἡ χαρά.

3

Paolo arhuma Timoteyo e Tesalonika

1 Erhi rhubona rhurhacihashiri, rhwahiga okuyôrha rhwêne Atena; 2 rhwarhuma Timoteyo, mwene wirhu na murhumisi wa Nyamuzmda omu kulumîza Emyanzi y’Akalembe ya Kristu, nti ammuzibuhye anammukomeze omu buyemêre bwinyu, 3 Iyo harhag’ijira owarha omurhima muli ago malibukoe. Ninyu mwêne murhahabiri oku eco co cigabi cirhu. 4 Bulya rhuli emwinyu, rhwakag’immurhonda oku kukwânîne rhubone amalibuko; kwo byanayishirig’iba, murhakuhabiri. 5 Erhi mbona ntacihashiri nanacimurhuma nti adôse emyanzi y’obuyemêre bwinyu nti kwankanaba Omushumisif mîra ammushumikaga, n’omukolo gwirhu gube gwafîre busha.

Avuga omunkwa oku myanzi Timoteyo amudwîrhîre

6 Ci buno Timoteyo arhuhandire, arhenga emwinyu, arhudwîrhîre emyanzi minja y’obuyemêre bwinyu n’obuzigire bwinyu; arhubwîzire oku kudula mucirhudula, n’oku mucîfinja bwenêne okushub’irhulolakwo nk’oku nirhu rhucîfinja okushub’immubonakwo. 7 Ntyo, bene wirhu, omu malumwa n’omu malibuko girhu ga ngasi lubero, obuyemêre bwinyu bwarhuhîre omurhima. 8 Neci, rhuyumvîrhe rhukola rhugwêrhe emisi bulya mukomîre muli Nyakasane. 9 Rhubwîragi nirhu kurhi rhwankahash’ivuga Nyamuzinda omunkwa kuli mwe kw’aga masîma goshi rhudwîrhe rhwayumva embere za Nnâmahanga erhi mwe murhuma? 10 Budufu na mûshi erhi kushenga rhumushenga burhahusa, nti rhushub’ibona obusù bwinyu, rhunayushûle ebibulikîne omu buyemêre bwinyu. 11 Mâshi Nyamuzinda yêne, Larha na Nnawirhu Yezu, barhufukûlire enjira y’okuhika emwinyu! 12 Ninyu Nyakasane ammuyôlolose anammujire bimâna omu kuzigirana mwêne na nnene n’omu kuzigira abantu boshi nk’oku rhu­mmuzigira! 13 Na ntyo akomeze emirhima yinyu; ayijire myêru-kwêru omu butagatifu embere za Larha Nyamuzinda, amango nnawirhu Yezu ayisha bo n’abatagatifu bâge boshi.

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α 3

1 Διὸ μηκέτι στέγοντες εὐδοκήσαμεν καταλειφθῆναι ἐν Ἀθήναις μόνοι 2 καὶ ἐπέμψαμεν Τιμόθεον, τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ συνεργὸν τοῦ θεοῦ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ στηρίξαι ὑμᾶς καὶ παρακαλέσαι ὑπὲρ τῆς πίστεως ὑμῶν 3 τὸ μηδένα σαίνεσθαι ἐν ταῖς θλίψεσιν ταύταις. αὐτοὶ γὰρ οἴδατε ὅτι εἰς τοῦτο κείμεθα· 4 καὶ γὰρ ὅτε πρὸς ὑμᾶς ἦμεν, προελέγομεν ὑμῖν ὅτι μέλλομεν θλίβεσθαι, καθὼς καὶ ἐγένετο καὶ οἴδατε. 5 διὰ τοῦτο κἀγὼ μηκέτι στέγων ἔπεμψα εἰς τὸ γνῶναι τὴν πίστιν ὑμῶν, μή πως ἐπείρασεν ὑμᾶς ὁ πειράζων καὶ εἰς κενὸν γένηται ὁ κόπος ἡμῶν. 6 Ἄρτι δὲ ἐλθόντος Τιμοθέου πρὸς ἡμᾶς ἀφ’ ὑμῶν καὶ εὐαγγελισαμένου ἡμῖν τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀγάπην ὑμῶν καὶ ὅτι ἔχετε μνείαν ἡμῶν ἀγαθὴν πάντοτε, ἐπιποθοῦντες ἡμᾶς ἰδεῖν καθάπερ καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς, 7 διὰ τοῦτο παρεκλήθημεν, ἀδελφοί, ἐφ’ ὑμῖν ἐπὶ πάσῃ τῇ ἀνάγκῃ καὶ θλίψει ἡμῶν διὰ τῆς ὑμῶν πίστεως, 8 ὅτι νῦν ζῶμεν ἐὰν ὑμεῖς στήκετε ἐν κυρίῳ. 9 τίνα γὰρ εὐχαριστίαν δυνάμεθα τῷ θεῷ ἀνταποδοῦναι περὶ ὑμῶν ἐπὶ πάσῃ τῇ χαρᾷ ᾗ χαίρομεν δι’ ὑμᾶς ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ ἡμῶν, 10 νυκτὸς καὶ ἡμέρας ὑπερεκπερισσοῦ δεόμενοι εἰς τὸ ἰδεῖν ὑμῶν τὸ πρόσωπον καὶ καταρτίσαι τὰ ὑστερήματα τῆς πίστεως ὑμῶν; 11 Αὐτὸς δὲ ὁ θεὸς καὶ πατὴρ ἡμῶν καὶ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς κατευθύναι τὴν ὁδὸν ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς· 12 ὑμᾶς δὲ ὁ κύριος πλεονάσαι καὶ περισσεύσαι τῇ ἀγάπῃ εἰς ἀλλήλους καὶ εἰς πάντας καθάπερ καὶ ἡμεῖς εἰς ὑμᾶς, 13 εἰς τὸ στηρίξαι ὑμῶν τὰς καρδίας ἀμέμπτους ἐν ἁγιωσύνῃ ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ μετὰ πάντων τῶν ἁγίων αὐτοῦ, [ἀμήν].

4

Amahano: obutagatifu n’obuzigire

1 Neci bene wirhu, rhummuhunyire rhunammuyinginzire muli Nyakasane Yezu nti mushimbe erya njira rhwammuyigîrizaya, erya njira emmuyêreka kurhi mukwânîne okuyôrha Iyo musimîsa Nnâmahanga. Câbà kwo munakola muyôsire ntyo. Muhirage njira, muje embere. 2 Mumanyire bwinja marhegeko maci rhwammuhîre oku izîno lya Nyakasane Yezu. 3 Obulonza bwa Nnamahanga b’obu: muhinduke batagatifu; muleke eby’enshonyi; 4 ngasi muguma muli mwe amany’ilanga omubiri gwâge omu butagatifu n’omu bukenge, 5 arhanacicîrîkiriraga omu kuhêkwa n’amiru mabî ak’abapagani barhishi Nyamuzinda. 6 Muli okwo harhajiraga owasârhaza mwene wâbo erhi okumujira buligo; bulya Nyakasane anacîhôle kw’ebyo byoshi, nka kulya rhwammubwiragakwo rhwanakuhamîriza 7 Birhali bya nshonyi Nyamuzinda arhuhamagaliraga, ci butagatifu. 8 Na ntyo owagayaguza ago marhegeko, erhi arhali muntu agayagu­zize, ci Nyamuzinda yêne, owammushobôzagya Omûka gwâge Mutagatifu.

9 Oku biyêrekire okuzigirana, nta bulagîrire mugwêrhe bw’okuyandikirwa, kulya kuba Nyamuzinda yêne wammuyigîrizagya okuzigirana mwêne na nne­ne, 10 erhi kwo munayôrha mujirira bene wirhu boshi b’omu Macedoniya yoshi. Rhummuhunyire nti muyushûle okuja embere, bene wirhu. 11 Mucîsêze okukarhûza, na ngasi muguma ashîbirire omulimo gwâge, munakole n’amaboko ginyu, nka kulya rhwammurhegekaga. 12 Ntyo olugendo lwinyu luyôrhe lushingânîne omu rnasù g’abali embugag, na ntâye mwalagîrirakwo.

Abazîne n’abafîre olusiku Nyakasane agaluka

13 Bene wirhu, rhurhalonza muhabe olw’abafîre, Iyo murhag’ifà mutula ak’abandi barhajira bulangalireh. 14 Akaba rhuyemîre oku Yezu afîre anafûka, ntyo kwo abafîre muli Yezu nabo banayish’iba: Nyamuzinda anabahêke bo naye. 15 Okûla rhummubwîzirekwo n’obuhashe b’Oluderho lwa Nyakasane: rhwe rhucizîne, rhwe rhwâbe rhuciriho amango Nyakasane agaluka, rhurhakashokolera abafîre. 16 Bulya, oku cimanyîso, oku izù lya Malahika mukulu n’oku mushekera gwa Nyarnuzinda, Nyakasane yêne anayandagale, n’abafîre muli Kristu bo bâfûke barhanzi. 17 Okubundi nirhu, rhwe nabo omu bitu, rhuj’ishimânana na Nyakasane omu malunga; na ntyo rhwâbêre na Nyakasane ensiku zoshi. 18 Mukaz’irhûlirizanya n’ebyo binwa.

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α 4

1 Λοιπὸν οὖν, ἀδελφοί, ἐρωτῶμεν ὑμᾶς καὶ παρακαλοῦμεν ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ, ἵνα καθὼς παρελάβετε παρ’ ἡμῶν τὸ πῶς δεῖ ὑμᾶς περιπατεῖν καὶ ἀρέσκειν θεῷ, καθὼς καὶ περιπατεῖτε, ἵνα περισσεύητε μᾶλλον. 2 οἴδατε γὰρ τίνας παραγγελίας ἐδώκαμεν ὑμῖν διὰ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. 3 Τοῦτο γάρ ἐστιν θέλημα τοῦ θεοῦ, ὁ ἁγιασμὸς ὑμῶν, ἀπέχεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ τῆς πορνείας, 4 εἰδέναι ἕκαστον ὑμῶν τὸ ἑαυτοῦ σκεῦος κτᾶσθαι ἐν ἁγιασμῷ καὶ τιμῇ, 5 μὴ ἐν πάθει ἐπιθυμίας καθάπερ καὶ τὰ ἔθνη τὰ μὴ εἰδότα τὸν θεόν, 6 τὸ μὴ ὑπερβαίνειν καὶ πλεονεκτεῖν ἐν τῷ πράγματι τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, διότι ἔκδικος κύριος περὶ πάντων τούτων, καθὼς καὶ προείπαμεν ὑμῖν καὶ διεμαρτυράμεθα. 7 οὐ γὰρ ἐκάλεσεν ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐπὶ ἀκαθαρσίᾳ ἀλλ’ ἐν ἁγιασμῷ. 8 τοιγαροῦν ὁ ἀθετῶν οὐκ ἄνθρωπον ἀθετεῖ ἀλλὰ τὸν θεὸν τὸν [καὶ] διδόντα τὸ πνεῦμα αὐτοῦ τὸ ἅγιον εἰς ὑμᾶς. 9 Περὶ δὲ τῆς φιλαδελφίας οὐ χρείαν ἔχετε γράφειν ὑμῖν, αὐτοὶ γὰρ ὑμεῖς θεοδίδακτοί ἐστε εἰς τὸ ἀγαπᾶν ἀλλήλους, 10 καὶ γὰρ ποιεῖτε αὐτὸ εἰς πάντας τοὺς ἀδελφοὺς [τοὺς] ἐν ὅλῃ τῇ Μακεδονίᾳ. Παρακαλοῦμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, περισσεύειν μᾶλλον 11 καὶ φιλοτιμεῖσθαι ἡσυχάζειν καὶ πράσσειν τὰ ἴδια καὶ ἐργάζεσθαι ταῖς [ἰδίαις] χερσὶν ὑμῶν, καθὼς ὑμῖν παρηγγείλαμεν, 12 ἵνα περιπατῆτε εὐσχημόνως πρὸς τοὺς ἔξω καὶ μηδενὸς χρείαν ἔχητε. 13 Οὐ θέλομεν δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν κοιμωμένων, ἵνα μὴ λυπῆσθε καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα. 14 εἰ γὰρ πιστεύομεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανεν καὶ ἀνέστη, οὕτως καὶ ὁ θεὸς τοὺς κοιμηθέντας διὰ τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ. 15 Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ κυρίου οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κοιμηθέντας· 16 ὅτι αὐτὸς ὁ κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι θεοῦ, καταβήσεται ἀπ’ οὐρανοῦ καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον, 17 ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου εἰς ἀέρα· καὶ οὕτως πάντοτε σὺν κυρίῳ ἐσόμεθα. 18 Ὥστε παρακαλεῖτε ἀλλήλους ἐν τοῖς λόγοις τούτοις.

5

Okuba masù omu kulinga okuyisha kwa Nyakasane

1 Oku nsiku n’amango, bene wirhu, nta bulagirire mugwêrhe bw’okubiyandikirwa. 2 Ninyu mwêne mukumanyire bwinja: Olusiku lwa Nyaksane kwo luyisha nka cishambo c’omu budufui. 3 Amango abantu baderhe mpu: «Murhûla na kalembe», Iyo obuhanya bwâbahonere oku caligumiza, kula emikero mibishi enarhogera omukazi oli izîmi, barhakanabona oku bayâka. 4 Mwehe, bene wirhu, murhali omu mwizimya, mpu olwo lusiku lummurhibukirekwo nka cishambo. 5 Mweshi muli bana b’ obumoleke n’ab’omûshij. Rhurhali bâna ba budufu nisi erhi ba mwizimya. 6 Kuziga rhurhajaga îro ak’abandi, ci rhube masù erhikwo, rhurhanabaga badâdà. 7 Abaja îro, budufu balija, n’abalaluka, budufu balaluka. 8 Ci rhwehe, rhwe b’omûshi, rhurhabaga badâdà; rhuyôrhe rhufumbasire empenzik y’obuyemêre n’obuzigire, rhuyambale n’ensuha y’obulangalire bw’obucire. 9 Bulya Nyamuzinda arharhulemeraga bukunizi, ci mpu rhubone obucire Nnawirhu Yezu Kristu orhumire. 10 Arhufîrire mpu rhukaba rhuzîne erhi rhukaba rhurhazînil, rhulame rhulungîne naye. 11 Ntyo mukaz’irhûlirizanya mwêne na nnene, munakahânana olwiganyo lwinja, nk’okûla munajira.

Oku ababa haguma bakwânîne okuyôrha

12 Rhummuhunyire, bene wirhu, nti mukakenga balya bammuluhira, abammukulîre muli Nyakasane, banakammuhanûla.· 13 Mubazigire kwago-kwago omukolo gwâbo gurhumire. Mube n’omurhûla ekarhi kinyu . 14 Mâshi, bene wirhu rhummuhunyire nti muhanûle abalerha akavulindi, muhe abwôba omurhima, muzibuhye engonyi, munakalembera abantu boshi. 15 Mumanye hankajira owagalulira omuntu obubî oku bubî; ci ngasi mango mucihangâne okujirirana aminja mwêne na nnene, mugajirire n’abantu boshi. 16 Mukayôrha mushagalusire ensiku zoshi. 17 Mukashenga oburhahusa. 18 Oku ngasi kantu mukaz’ivuga omunkwa, bulya ntyo kwo Nnâmahanga alonza kuli mwe, muli Kristu Yezu. 19 Murhazimagyam Muka Mutagatifu; 20 murhagayaguzagya enshôkano y’obulêbi; 21 ci mulole bwinja ngasi kantu, n’ebiri binja byo muyoôrhanage. 22 Mucilange oku ngasi coshi ciderhwa cibî.

Obwanga n’omusingo

23 Nyamuzinda w’omurhûla yêne ammujire batagatifu lwoshi Iwoshi, alange emyûka n’emirhima n’emibiri yinyu buzira izâbyo kuhika olusiku Nnawirhu Yezu Kristu ayisha. 24 Ommuhamagire arhatwa omu kanwa kâge, yêne ye wajira okwo. 25 Murhusengerere nirhu, bene wirhu. 26 Mulamuse bene wirhu boshi n’ehinûnugurho hitagatifu. 27 Mmuhunyire bwenêne muli Nyakasane nti aga maruba gasomerwe bene wirhu boshi. 28 Enshôkano ya Nnawirhu Yezu Kristu ebe ninyu!

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α 5

1 Περὶ δὲ τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν, ἀδελφοί, οὐ χρείαν ἔχετε ὑμῖν γράφεσθαι, 2 αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε ὅτι ἡμέρα κυρίου ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ οὕτως ἔρχεται. 3 ὅταν λέγωσιν· εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια, τότε αἰφνίδιος αὐτοῖς ἐφίσταται ὄλεθρος ὥσπερ ἡ ὠδὶν τῇ ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ, καὶ οὐ μὴ ἐκφύγωσιν. 4 ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, οὐκ ἐστὲ ἐν σκότει, ἵνα ἡ ἡμέρα ὑμᾶς ὡς κλέπτης καταλάβῃ· 5 πάντες γὰρ ὑμεῖς υἱοὶ φωτός ἐστε καὶ υἱοὶ ἡμέρας. Οὐκ ἐσμὲν νυκτὸς οὐδὲ σκότους· 6ἄρα οὖν μὴ καθεύδωμεν ὡς οἱ λοιποὶ ἀλλὰ γρηγορῶμεν καὶ νήφωμεν.  7 Οἱ γὰρ καθεύδοντες νυκτὸς καθεύδουσιν καὶ οἱ μεθυσκόμενοι νυκτὸς μεθύουσιν· 8 ἡμεῖς δὲ ἡμέρας ὄντες νήφωμεν ἐνδυσάμενοι θώρακα πίστεως καὶ ἀγάπης καὶ περικεφαλαίαν ἐλπίδα σωτηρίας· 9 ὅτι οὐκ ἔθετο ἡμᾶς ὁ θεὸς εἰς ὀργὴν ἀλλ’ εἰς περιποίησιν σωτηρίας διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ 10 τοῦ ἀποθανόντος ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα εἴτε γρηγορῶμεν εἴτε καθεύδωμεν ἅμα σὺν αὐτῷ ζήσωμεν. 11 Διὸ παρακαλεῖτε ἀλλήλους καὶ οἰκοδομεῖτε εἷς τὸν ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε. 12 Ἐρωτῶμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, εἰδέναι τοὺς κοπιῶντας ἐν ὑμῖν καὶ προϊσταμένους ὑμῶν ἐν κυρίῳ καὶ νουθετοῦντας ὑμᾶς 13 καὶ ἡγεῖσθαι αὐτοὺς ὑπερεκπερισσοῦ ἐν ἀγάπῃ διὰ τὸ ἔργον αὐτῶν. εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς.  14 Παρακαλοῦμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, νουθετεῖτε τοὺς ἀτάκτους, παραμυθεῖσθε τοὺς ὀλιγοψύχους, ἀντέχεσθε τῶν ἀσθενῶν, μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας. 15 ὁρᾶτε μή τις κακὸν ἀντὶ κακοῦ τινι ἀποδῷ, ἀλλὰ πάντοτε τὸ ἀγαθὸν διώκετε [καὶ] εἰς ἀλλήλους καὶ εἰς πάντας. 16 Πάντοτε χαίρετε, 17 ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε, 18 ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε· τοῦτο γὰρ θέλημα θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ εἰς ὑμᾶς. 19 τὸ πνεῦμα μὴ σβέννυτε, 20 προφητείας μὴ ἐξουθενεῖτε, 21 πάντα δὲ δοκιμάζετε, τὸ καλὸν κατέχετε, 22ἀπὸ παντὸς εἴδους πονηροῦ ἀπέχεσθε. 23 Αὐτὸς δὲ ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς, καὶ ὁλόκληρον ὑμῶν τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα ἀμέμπτως ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τηρηθείη. 24 πιστὸς ὁ καλῶν ὑμᾶς, ὃς καὶ ποιήσει. 25 Ἀδελφοί, προσεύχεσθε [καὶ] περὶ ἡμῶν. 26 Ἀσπάσασθε τοὺς ἀδελφοὺς πάντας ἐν φιλήματι ἁγίῳ. 27 Ἐνορκίζω ὑμᾶς τὸν κύριον ἀναγνωσθῆναι τὴν ἐπιστολὴν πᾶσιν τοῖς ἀδελφοῖς. 28 Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μεθ’ ὑμῶν.


 a1.5 : Buhashe bw’okujira ebisômerîne.

 b1.5 oburhwâli burhalimwo bwôba: bijiro by’okumanyisa oku Mûka Mutagatrfu ye wakag’ikolêsa Paolo.

 c1.6 : Oluderho, yo Myanzi y Akalembe.

 d2.2 : Lola Ebj 16, 19-40.

 e3.3 : Amalumwa n’amalibuko co cimanyiso c’omukristu osêzire omu buyemêre en’igulu.

 f3.5 : Omushumisi ye Shetani.

 g4.12 : Abali embuga, bo balya bahali b’omu mulala gwirhu gw’abemêzi (1 Kr 15. 12).

 h4.13 : Abandi barhajira bulangalire; bo bapagani abo.

 i5.2 : Lola Mt 24, 36. 43.

 j5.5 : Abakristu balemeragwa obumoleke n’omûshi: okuyôrha rhuli omu bumoleke n’omu bulangashane bw’omûshi bwo bworhere bwirhu.

 k5.8 rhuyôrhe rhufumbasire empenzi: Lola Ef 6, 14-17.

 l5.10 : Rhukaba rhuli bagumaguma erhi rhukafa.

 m5.19 : Okuzimya Mûka kwo kujira akantu kankahanza omukolo gwa Mûka Mutagatrfu omu mirhima yirhu.

Bibliya omu mashi gone AMARUBA MARHANZI EMWA ABATESALONIKA: Rhuli rhwalinda oku Nnawirhu Yezu agaluka arhuhêke rhubêre lwoshi haguma na Nnâmahanga ci rhurhishi olusiku n’akasanzi: Ntyo rhulinde omu butagatifu n’omu buzigire

1TH – – Bible en mashi du Congo

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA MARHANZI MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA ABATESALONIKA (BANYA-TESALONIKA)

Obwofi bw’ebinwa

Muli gano maruba marhanzi-rhanzi Paolo ayandikiraga Abanya-Tesalonika omu mwâka gwa 52, ababwîzire, erhi: «1, 9 Ntâho barhadwîrhi baganîra oku mwarhuyankiriraga, n’oku mwalekaga abazimu binyu, mpu mushimbe Nnâmahanga munashige Nyamuzinda w’obuzîne n’ow’okunali, 10 munalinge oku Omulaga agaluka kurhenga empingu, olya Mugala afûlaga omu bafù, ye Yezu, orhuciza obukunizi bwayisha.»

Paolo ashib’ibwîra abatesalonika, erhi: «2,19 Bundi bulangalire buci rhugwêrhe, gandi masîma maci rhwâbone, lindi ishungwe lihi lyârhulerhere irenge embere za Nnawirhu Yezu olusiku âgaluka, aha nyuma zinyu? Neci, mw’oyo mwe irenge lirhu, mwe na busîme bwirhu.»

Paolo ali akengeza abakristu kurhi bakwânîne okulama omu kulinda oku Yezu agaluka; ebi Nnâmahanga alonza kuhika amango Omugala galuka kuli kurhujira batagatifu (5, 1; 2, 19; 3, 13; 4, 15; 5, 2; 5, 23). Co cirhumire enyigîrizo nkulu z’amaruba kuli kubwîra abakristu kurhi balinda olwo lusiku: kulama omu butagatifu, bayake eby’enshonyi, banalame omu buzigire (5, 7-8). Na ntâye omanyire olusiku n’amango Nnâhamwirhu agaluka (5,1).

1

Omusingo

1 Paolo, Silvano na Timoteyo, kuli Ekleziya y’Abatesalonikaa eri muli Nyamuzinda lshe na muli Nyakasane Yezu Kristu. Kuli mwe enshôkano n’obuholo!

Avuga Nnâmahanga omunkwa anabasîma

2 Rhurhahusa okuvuga Nnâmahanga omunkwa ngasi mango mwe mweshi nurhumire n’okummukengêra omu nsengero zirhu. 3 Ngasi kasanzi, embere za Larha Nnâmahanga, erhi kugerêreza rhugerêreza ebijiro by’obuyemêre bwinyu, n’emikolo y’obuzigire bwinyu, n’obulangalire bwinyu bukomîre, rnuli Nnawirhu Yezu Kristu.

4 Rhurhahabiri, bene wirhu bazigirwa ba Nnâmahanga, oku muli nshagi zâge. 5 Bulya Emyanzi y’Akalembe rhwamudwîrhîre birhali binwa byône, ci yali eyegemîre obuhasheb, na Muka Mutagatifu, n’oburhwâli burhalimwo bwôbac. Ninyu mwêne mumanyire kurhi rhwàli rhuyôsire muli mwe nti lyo rhummukwânana. 6 Ninyu mwarhulolerakwo olwiganyo, mwacîsêza okushusha Nyakasane, mwayankirira Oluderhod n’enshagali ya Mûka Mutagatifu, n’obwo mwàli omu malibuko manji, 7 na ntyo mwaba lwingayo oku bemêzi boshi b’e Macedoniya n’e Akaya. 8 Neci, kurhenga emwinyu Oluderho lwa Nyakasane lwayumvikîne, arhali omu Macedoniya n’omu Akaya mwône, ci na hoshi hoshi obuyemêre bwinyu muli Nyamuzinda bwàjîre irenge, na ntyo ntacicîrhamya nakuderha. 9 Ntâho barhadwîrhi baganîra oku mwarhuyankiriraga, n’oku mwalekaga abazimu binyu, mpu mushimbe Nnâmahanga munashige Nyamuzi­nda w’obuzîne n’ow’okunali, 10 munalinge oku Omulaga agaluka kurhenga empingu, olya Mugala afûlaga omu bafù, ye Yezu, orhuciza obukumzi bwayisha.

2

Oku Paolo ayôrhaga erhi ali e Tesalonika

1 Ninyu mwêne murhahabiri, bene wirhu, oku rhurharhamiraga busha erhi rhuyisha emwinyu. 2 Erhi rhuba rhwamalibuzibwa n’okujacirwa e Filipie, nk’oku mumanyire, Nyamuzinda wirhu arhuha oburhwâli bw’okummuyigîriza Emyanzi y’Akalembe yâge omu ntambala ndârhi la. 3 Enyigîrizo zirhu zirhali za bunywesi, nisi erhi za bugalugalu erhi bulyâlya. 4 Ci kulya kuba Nyamuzinda abwîne oku rhukwânîne, arhufumbasize Emyanzi y’Akalembe yâge; nirhu nka rhwahanûla, rhurhalonza okusimîsa abantu, ci Nyamuzinda yêne oyishi ebirhuli emurhima. 5 Na nta mango rhusag’iderha ebinwa by’okulimîriza, ninyu mwêne murhakuhabiri, erhi okujira akantu kankafulika amagene g’eby’en’igulu; Nyamuzinda ye muhamîrizi wâni muli okwo. 6 N’oli emwinyu, oli ahandi, ntasag’ibona rhwalonza okukuzibwa n’abantu, 7 n’obwo rhwankaha­shire okummuyêreka obuhashe bwirhu, kulya kuba rhuli ntumwa za Kristu.

Ci rhwacijira banyinyi ekarhî kinyu, rhwayôrha nka muzire walisa abana bâge n’okubashîbirira. 8 Omu buzigire bwirhu kuli mwe, rhwankalonzize rhu­ mmuhe, arhali Emyanzi y’Akalembe yone, ci n’obuzine bwirhu ciru, bulya mwali murhonyire bwenene emunda rhuli! 9 Mucikengîre, bene wirhu, emirimo n’emiluho yirhu: rhwakag’immuyigîriza Emyanzi y’ Akalembe ya Nnâmahanga omu kukola budufu na mûshi nti lyo rhurhazidohera ndi muli mwe. 10 Mw’oyo na Nyamuzinda mwanahamîriza kurhi rhwàli batagatifu, bashinganyanya na bêru-kwêru. 11 Muyishi bwinja oku rhwajirire ngasi muguma muli mwe nka kula omubusi ajirira abana bâge: 12 rhwakazir’immuhanûla, rhwakammuha omurhima, rhwanakammulahiriza nti olugendo lwinyu luyôrhe lukwânana Nnâmahanga wammuhamagalaga omu Bwâmi bwâge n’omu irenge lyâge.

Obuyemêre n’obushîbirizi bw’Abatesalonika

13 Co c’irhumire oku bwirhu rhwehe, rhurhahusa okuvuga Nyamuzinda omunkwa, bulya erhi muba mwamayumva Oluderho lwâge rhwammumanyîsagya, murhaluyankiriraga nka kanwa ka muntu, ci, nk’oku lunali, mwaluya­nkirira nka Luderho lwa Nnâmahanga. Olwo Luderho kukola muli mwe, mwe bemêzi. 14 Neci, bene wirhu, mwayankîre olwiganyo oku Ekleziya za Nyamuzinda ziri omu Yudeya muli Kristu Yezu; kulya kuba ninyu mwalibuzîbwe n’aba­ntu b’omu cihugo cinyu nk’oku ezo Ekleziya zalibuzibagwa n’Abayahudi, 15 balyâla bayirhaga Nyakasane Yezu n’abalêbi; bâbo bo bàrhulibuzagya; barhasimîsa Nnâmahanga, banali bashombanyi b’abantu boshi. 16 Banakarhuhanza okuyigîriza abapagani mpu lyo barhacunguka; na ntyo barhahusa okuyushûla olugero lw’ebyâha byâbo. Ci lero obukunizi bwa Nyamuzinda mîra bwàbarhindagakwo.

17 Rhwehe, bene wirhu, kurhenga rhujira nsiku rhurhabonana n’amasù, ci arhali omu murhima, rhwàyumva rhukola rhucifinjire okushub’ibona obusù bwinyu, rhwànayumva rhummuduzire bwenêne. 18 Rhwanacilalira okuja emwinyu; nie ono Paolo nakuhizire kanji, ci shetani akarhutwîra omu majira. 19 Bundi bulangalire buci rhugwêrhe, gandi masîma maci rwâbone, lindi ishungwe lihi lyârhulerhere irenge embere za Nnawirhu Yezu olusiku âgaluka, aha nyuma zinyu? Neci, mw’oyo mwe irenge lirhu, mwe na busîme bwirhu.

3

Paolo arhuma Timoteyo e Tesalonika

1 Erhi rhubona rhurhacihashiri, rhwahiga okuyôrha rhwêne Atena; 2 rhwarhuma Timoteyo, mwene wirhu na murhumisi wa Nyamuzmda omu kulumîza Emyanzi y’ Akalembe ya Kristu, nti ammuzibuhye anammukomeze omu buyemêre bwinyu, 3 Iyo harhag’ijira owarha omurhima muli ago malibukof. Ninyu mwêne murhahabiri oku eco co cigabi cirhu. 4 Bulya rhuli emwinyu, rhwakag’immurhonda oku kukwânîne rhubone amalibuko; kwo byanayishirig’iba, murhakuhabiri. 5 Erhi mbona ntacihashiri nanacimurhuma nti adôse emyanzi y’obuyemêre bwinyu nti kwankanaba Omushumisig mîra ammushumikaga, n’omukolo gwirhu gube gwafîre busha.

Avuga omunkwa oku myanzi Timoteyo amudwîrhîre

6 Ci buno Timoteyo arhuhandire, arhenga emwinyu, arhudwîrhîre emyanzi minja y’obuyemêre bwinyu n’obuzigire bwinyu; arhubwîzire oku kudula muci­rhudula, n’oku mucîfinja bwenêne okushub’irhulolakwo nk’oku nirhu rhucîfinja okushub’immubonakwo. 7 Ntyo, bene wirhu, omu malumwa n’omu mali­buko girhu ga ngasi lubero, obuyemêre bwinyu bwarhuhîre omurhima. 8 Neci, rhuyumvîrhe rhukola rhugwêrhe emisi bulya mukomîre muli Nyakasane. 9 Rhubwîragi nirhu kurhi rhwankahash’ivuga Nyamuzinda omunkwa kuli mwe kw’aga masîma goshi rhudwîrhe rhwayumva embere za Nnâmahanga erhi mwe murhuma? 10 Budufu na mûshi erhi kushenga rhumushenga burhahusa, nti rhushub’ibona obusù bwinyu, rhunayushûle ebibulikîne omu buyemêre bwinyu. 11 Mâshi Nyamuzinda yêne, Larha na Nnawirhu Yezu, barhufukûlire enjira y’okuhika emwinyu! 12 Ninyu Nyakasane ammuyôlolose anammujire bimâna omu kuzigirana mwêne na nnene n’omu kuzigira abantu boshi nk’oku rhummuzigira! 13 Na ntyo akomeze emirhima yinyu; ayijire myêru-kwêru omu butagatifu embere za Larha Nyamuzinda, amango nnawirhu Yezu ayisha bo n’abatagatifu bâge boshi.

4

Amahano: obutagatifu n’obuzigire

1 Neci bene wirhu, rhummuhunyire rhunammuyinginzire muli Nyakasane Yezu nti mushimbe erya njira rhwammuyigîrizaya, erya njira emmuyêreka kurhi mukwânîne okuyôrha lyo musimîsa Nnâmahanga. Câbà kwo munakola muyôsire ntyo. Muhirage njira, muje embere. 2 Mumanyire bwinja marhegeko maci rhwammuhîre oku izîno lya Nyakasane Yezu. 3 Obulonza bwa Nnamahanga b’obu: muhinduke batagatifu; muleke eby’enshonyi; 4 ngasi muguma muli mwe amany’ilanga omubiri gwâge omu butagatifu n’omu bukenge, 5 arhanaci­cîrîkiriraga omu kuhêkwa n’amiru mabî ak’abapagani barhishi Nyamuzinda. 6 Muli okwo harhajiraga owasârhaza mwene wâbo erhi okumujira buligo; bulya Nyakasane anacîhôle kw’ebyo byoshi, nka kulya rhwammubwiragakwo rhwanakuhamîriza 7 Birhali bya nshonyi Nyamuzinda arhuhamagaliraga, ci butagatifu. 8 Na ntyo owagayaguza ago marhegeko, erhi arhali muntu agayaguzize, ci Nyamuzinda yêne, owammushobôzagya Omûka gwâge Mutagatifu.

9 Oku biyêrekire okuzigirana, nta bulagîrire mugwêrhe bw’okuyandikirwa, kulya kuba Nyamuzinda yêne wammuyigîrizagya okuzigirana mwêne na nnene, 10 erhi kwo munayôrha mujirira bene wirhu boshi b’omu Macedoniya yoshi. Rhummuhunyire nti muyushûle okuja embere, bene wirhu. 11 Mucîsêze okukarhûza, na ngasi muguma ashîbirire omulimo gwâge, munakole n’amaboko ginyu, nka kulya rhwammurhegekaga. 12 Ntyo olugendo lwinyu luyôrhe lushingânîne omu rnasù g’abali embugah, na ntâye mwalagîrirakwo.

Abazîne n’abafîre olusiku Nyakasane agaluka

13 Bene wirhu, rhurhalonza muhabe olw’abafîre, lyo murhag’ifà mutula ak’abandi barhajira bulangalirei. 14 Akaba rhuyemîre oku Yezu afîre anafûka, ntyo kwo abafîre muli Yezu nabo banayish’iba: Nyamuzinda anabahêke bo naye. 15 Okûla rhummubwîzirekwo n’obuhashe b’Oluderho lwa Nyakasane: rhwe rhucizîne, rhwe rhwâbe rhuciriho amango Nyakasane agaluka, rhurhakashokolera abafîre. 16 Bulya, oku cimanyîso, oku izù lya Malahika mukulu n’oku mushekera gwa Nyarnuzinda, Nyakasane yêne anayandagale, n’abafîre muli Kristu bo bâfûke barhanzi. 17 Okubundi nirhu, rhwe nabo omu bitu, rhuj’ishimânana na Nyakasane omu malunga; na ntyo rhwâbêre na Nyakasane ensiku zoshi. 18 Mukaz’irhûlirizanya n’ebyo binwa.

5

Okuba masu omu kulinga okuyisha kwa Nyakasane

1 Oku nsiku n’amango, bene wirhu, nta bulagirire mugwêrhe bw’okubiyandikirwa. 2 Ninyu mwêne mukumanyire bwinja: Olusiku lwa Nyaksane kwo luyisha nka cishambo c’omu budufuj. 3 Amango abantu baderhe mpu: «Murhûla na kalembe», lyo obuhanya bwâbahonere oku caligumiza, kula emi­kero mibishi enarhogera omukazi oli izîmi, barhakanabona oku bayâka. 4 Mwehe, bene wirhu, murhali omu mwizimya, mpu olwo lusiku lummu­rhibukirekwo nka cishambo. 5 Mweshi muli bana b’ obumoleke n’ab’omûshik. Rhurhali bâna ba budufu nisi erhi ba mwizimya. 6 Kuziga rhurhajaga îro ak’abandi, ci rhube masù erhikwo, rhurhanabaga badâdà. 7 Abaja îro, budufu balija, n’abalaluka, budufu balaluka. 8 Ci rhwehe, rhwe b’omûshi, rhurhabaga badâdà; rhuyôrhe rhufumbasire empenzil y’obuyemêre n’obuzigire, rhuyambale n’ensirha y’obulangalire bw’obucire. 9 Bulya Nyamuzinda arharhulemeraga bukunizi, ci mpu rhubone obucire Nnawirhu Yezu Kristu orhumire. 10 Arhufîrire mpu rhukaba rhuzîne erhi rhukaba rhurhazînim, rhulame rhulungîne naye. 11 Ntyo mukaz’irhûlirizanya mwêne na nnene, munakahânana olwiganyo lwinja, nk’okûla munajira.

Oku ababa haguma bakwânîne okuyôrha

12 Rhummuhunyire, bene wirhu, nti mukakenga balya bammuluhira, abammukulîre muli Nyakasane, banakammuhanûla.· 13 Mubazigire kwago-kwago omukolo gwâbo gurhumire. Mube n’omurhûla ekarhi kinyu. 14 Mâshi, bene wirhu rhummuhunyire nti muhanûle abalerha akavulindi, muhe abwôba omu­rhima, muzibuhye engonyi, munakalembera abantu boshi. 15 Mumanye hankajira owagalulira omuntu obubî oku bubî; ci ngasi mango mucihangâne okujirirana aminja mwêne na nnene, mugajirire n’abantu boshi. 16 Mukayôrha mushagalusire ensiku zoshi. 17 Mukashenga oburhahusa. 18 Oku ngasi kantu mukaz’ivuga omunkwa, bulya ntyo kwo Nnâmahanga alonza kuli mwe, muli Kristu Yezu. 19 Murhazimagyan Muka Mutagatifu; 20 murhagayaguzagya enshôkano y’obulêbi; 21 ci mulole bwinja ngasi kantu, n’ebiri binja byo muyoôrhanage. 22 Mucilange oku ngasi coshi ciderhwa cibî.

Obwanga n’omusingo 23 Nyamuzinda w’omurhûla yêne ammujire batagatifu lwoshi lwoshi, alange emyûka n’emirhima n’emibiri yinyu buzira izâbyo kuhika olusiku Nnawirhu Yezu Kristu ayisha. 24 Ommuhamagire arhatwa omu kanwa kâge, yêne ye wajira okwo. 25 Murhusengerere nirhu, bene wirhu. 26 Mulamuse bene wirhu boshi n’ehinûnugurho hitagatifu. 27 Mmuhunyire bwenêne muli Nyakasane nti aga maruba gasomerwe bene wirhu boshi. 28 Enshôkano ya Nnawirhu Yezu Kristu ebe ninyu!


 a1.1 Batesalonika; Banya-Tesalonika; Bantu b’e Tesalonika

 b1.5 : Buhashe bw’okujira ebisômerîne.

 c1.5 oburhwâli burhalimwo bwôba: bijiro by’okumanyisa oku Mûka Mutagatrfu ye wakag’ikolêsa Paolo.

 d1.6 : Oluderho, yo Myanzi y Akalembe.

 e2.2 : Lola Ebj 16, 19-40.

 f3.3 : Amalumwa n’amalibuko co cimanyiso c’omukristu osêzire omu buyemêre en’igulu.

 g3.5 : Omushumisi ye Shetani.

 h4.12 : Abali embuga, bo balya bahali b’omu mulala gwirhu gw’abemêzi (1 Kr 15. 12).

 i4.13 : Abandi barhajira bulangalire; bo bapagani abo.

 j5.2 : Lola Mt 24, 36. 43.

 k5.5 : Abakristu balemeragwa obumoleke n’omûshi: okuyôrha rhuli omu bumoleke n’omu bulangashane bw’omûshi bwo bworhere bwirhu.

 l5.8 rhuyôrhe rhufumbasire empenzi: Lola Ef 6, 14-17.

 m5.10 : Rhukaba rhuli bagumaguma erhi rhukafa.

 n5.19 : Okuzimya Mûka kwo kujira akantu kankahanza omukolo gwa Mûka Mutagatrfu omu mirhima yirhu.

Bibliya omu mashi galusibwe n’ecigereki lulimi nshôko y’Endagano Mpyâhya AMARUBA EMWA ABAKOLOSI: Kristu nfula muli byoshi muli ye obwimâna bwoshi ye nabushobôza abemêzi. L’Epître aux Colossiens mashi et grec: En Christ Jésus toute la Plénitude

COL – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK

Munkwa munene oku barhumisi ba Yezu na Ekleziya

bakolaga na C.D.P.C.L. Bukavu,  bulya omu EBIBLIYA NTAGATIFU,

Verbum Bible, Kinshasa 1992, rhudômire binwa binji bya mashi.

AMARUBA MUTAGATIFU PAOLO AYANDIKIRAGA ABAKOLOSI (BANYA-KOLOSI)a

Obwofi bw’ebinwa

Nnâhanga warhurhenzagya omu buja bw’omwizimyab, aj’irhudêkereza omu Bwâmi bwa Mugala wâge muzigirwa , warhucungulaga anarhukulira ebyâha. Oyo Mugala ye Mwâmi mukulu w’ebintu byoshi: Ye nshusho ya Nyamuzinda orhaboneka, ye Nfula omu biremwa byoshi. 16 Bulya byoshi muli ye byalemagwa, emalunga n’en’igulu, ebiboneka n’ebirhaboneka, Entebe n’Amarhegesi, Amâmi n’Amahashe: byoshi byoshi ye wabilemaga, ye byanalemeragwa; 17 n’embere bibêho byoshi, yehe erhi ho aba, ye nabihereza okubâho byo­shi. 18 Kandi yêne y’irhwe ly’omubiri, yo Ekleziya; y’Imerero, ye Nfula omu bafîre; na ntyo ye murhanzi muli byoshi. 19 Bulya Nyamuzinda alonzize okumuhiramwo obwimâna bwoshi, 20 na muli ye alonzize okugalula ebintu byoshi omu bwîra bwâge, ebiri en’igulu n’ebiri emalunga, alerha omurhûla n’omuko gw’omusalaba gwâge.

Paolo acihanyire oku alwira obwo buyemêre lyo ahisa abandi bantu oku bwimâna buli muli Kristu. Ngasi mukristu agwêrhe ecâge cigabi c’amababale ga Kristu bulya ali cirumbu c’omubiri gwa Kristu, yo Ekleziya.

Nka kulya aba mîra bakag’ija omu Ndagâno ya Nnâmahanga olusiku lw’okukembûlwa, ci muli Kristu, Muhimanyi kuli byoshi, hali obukembûle buhyâhya, buyerekire abalume n’abakazi, bwo bubatizo: «2, 11 Muli ye mwakembwîrwe obukembûle burhajiragwa na nfune za muntu, mwahogola omubiri gwinyu gw’ecâha: obwôla bwo bukembûle bwa Kristu. 12 Mwabishirwe haguma naye omu nshinda erhi mubatizibwa, kandi mwafûsire haguma naye omu nshinda erhi muyemêra obuhashe bwa Nyamuzinda wamufûlaga omu bafu. 13 Mwe mwàli mufîre erhi byâha binyu n’okurhakembûlwa kw’emibiri yinyu birhuma, ashubir’immuha obuzîne haguma naye, arhubabalira ebyâba birhu byoshi, 14 azaza ecerhe c’omwenda rhwàlimwo n’ebigabi byâco, acirhenza, acibamba oku musalaba. 15 Nago Amâmi n’Amabashe aganyaga, agabonesa enshonyi omu masù g’igulu lyoshi, anagagwârha mpira zâge.»

Abemêzi bakola biremwa bihyâhya: «3,10 mwacihundikira omuhyâhya, olya ocîsêza okuhinduka nshusho y’Omulemi wâge, mpu lyo ahika oku bumanye bw’okunali. 11 Aha harhaciri Mugereki erhi Muyahudi; harhaciri mukembûle erhi ntakembûlwa, harhaciri ba-ntamanywa n’Abashitac; harhaciri bajà erhi bantagengwa: akola Kristu yêne, ye byoshi muli boshi. 12 Nka kulya binakwânîne abishogwa ba Nnâmahanga, n’abatagatifu n’abarhonyi bâge, mucihundikire omurhima gw’olukogo, n’obwonjo, n’obwirhohye, n’obutûdu, n’okulembera amalibuko. 13. Mukalemberana munababalirane akaba hali owagayîsize owâbo. Nyakasane ammubabalîre: mumuyankirekwo olwiganyo. 14 Ci kulusha okwo kwoshi, muzigirane, bulya obuzigire ly’ishwinjiro ly’obwimâna.»

1

Enshokolezi

Omusingo

1 Paolo, ntumwa ya Kristu Yezu oku bulonza Nyamuzinda, na mwene wirhu Timoteyo, 2 oku batagatifu na bene wirhu bemêzi muli Kristu bali e Kolosi. Kuli mwe engalo n’omurhûla gwa Larha Nnâmahanga!

Omunkwa n’omusengero

3 Rhurhahusa okuvuga Nyamuzinda omunkwa, Ishe wa Nnawirhu Yezu Kristu, nka rhwammukengêra omu nsengero zirhu, 4 bulya rhwayumvîrhe obuyemêre bwinyu muli Kristu Yezu n’obuzigire bwinyu oku batagatifu boshi, 5 kulya kuba mucîkubagire obulangalire mubikîrwe omu mpingu. Obwôla bulangalire mwabuyumvîrhe omu Luderho lw’okuli, yo Myanzi y’Akalembe; 6 eyo Myanzi y’Akalembe yahisire emwinyu nk’oku yalumîre omu igulu lyoshi: yayâna emburho yanagandâza. Emwinyu nayo kwo na kwo, kurhenga lulya lusiku mwayumvagya mwanamanya enshôkano ya Nyamuzinda nk’oku enali, 7 bulya muyigîrizibwa n’Epafra, murhabâzi wirhu muzigirwa omu mukolo na murhumisi wa Kristu okwânîne okucîkubagirwa. 8 Yêne warhumanyisagya obuzigire bwinyu muli Mûka Mutagatifu.

9 Co cirhumire, kurhenga lulya lusiku rhwayumvagyamwo ogwo mwanzi, rhurhahusa okummusengerera n’okushenga Nyamuzinda nti ammushobôze okumanya kwinja obulonza bwâge, omu bushinganyanya bwoshi n’omu buma­nye bwa Mûka Mutagatifu. 10 Na ntyo mube n’olugendo lushingânîne Nyakasane, munamusimîse muli byoshi; muyâne amalehe omu ngasi bijiro binja, munayushûke omu kumanya Nnâmahanga.

11 Obuhashe bw’irenge lyâge bwâmmuzibuhya, muhash’ilembera amalibuko goshi n’oburhwâli, 12 munavuge Larha Nyamuzinda omunkwa n’enshagali, owammushobôzagya enshôkano y’okushangîra iragi ly’abatagatifu omu bulangashane. 13 Ye warhurhenzagya omu buja bw’omwizimyad, aj’irhudêkereza omu Bwâmi bwa Mugala wâge muzigirwa 14 warhucungulaga anarhukulira ebyâha.

I. Amahwe g’ okuyemêrwa

Kristu ye Mwâmi mukulu w’ebintu byoshi

15 Ye nshusho ya Nyamuzinda orhaboneka, ye Nfula omu biremwa byoshi.

16 Bulya byoshi muli ye byalemagwa, emalunga n’en’igulu, ebiboneka n’ebirhaboneka, Entebe n’Amarhegesi, Amâmi n’Amahashe: byoshi byoshi ye wabilemaga, ye byanalemeragwa;

17 n’embere bibêho byoshi, yehe erhi ho aba, ye nabihereza okubâho byoshi.

18 Kandi yêne y’irhwe ly’omubiri, yo Ekleziya; y’Imerero, ye Nfula omu bafîre; na ntyo ye murhanzi muli byoshi.

19 Bulya Nyamuzinda alonzize okumuhiramwo obwimâna bwoshi,

20 na muli ye alonzize okugalula ebintu byoshi omu bwîra bwâge, ebiri en’igulu n’ebiri emalunga, alerha omurhûla n’omuko gw’omusalaba gwâge.

Abakolosi nabo bakola bîra ba Nnâmahanga

21 Ninyu mwe mwàli bigoloe mîra na bashombanyi erhi nkengero zinyu n’ebijiro binyu bibî birhuma, 22 lero bunôla ashubir’immujira bîra bâge omu mubiri gw’Omugala, erhi afa, mpu lyo mubonekana batagatifu, bêru-kwêru na banwererwaf omu masù gâge, 23 caziga musêre buzibu omu buyemêre, mumere emizi, mukomere munabe ntadungagana omu bulangalire bw’Emyanzi y’Akalembe mwayumvagya; eyo Myanzi y’Akalembe yayigîrizîbwe ngasi ciremwa ciba en’igulu, nani, nie Paolo, nahindusire muja-bugo wayo.

Omukolo gwa Paolo

24 Bunôla nsîmire omu malumwa ndwîrhe nabona mwe murhumire, nnandwîrhe nayunjuza omu mubiri gwâni ebibuzire oku mababale ga Kristug, nti lyo nkwânana omubiri gwâge, yo Ekleziya. 25 Nie ono nahindusire murhumisi w’eyo Ekleziya obuja-bugo Nyamuzinda ampâga muli mwe burhuma, mpu ndumîze Oluderho lwâge, 26 ly’ihwe lyàli lifulike kurhenga emyâka n’emyâka n’oku bantu ba mîra, na buno likola limanyirwe n’ahatagatifu bâge. 27 Nyamuzinda alonzize okubayêreka obuhirhi bw’irenge bw’eryôla ihwe emwa abapagani: Kristu ali ekarhî kinyu, ye bulangalire bw’irenge! 28 Oyôla Kristu ye rhuhanûla, omu kurhonda ngasi muntu n’omu kuyigîriza ngasi muntu n’obusinganyanya boshi, nti lyo rhuhindula ngasi muntu abe mwimâna muli Kristu. 29 Eco co ntamira, omu kulwa entabala n’oburhabâle bw’emisi mpâbwa n’obubashe bwâge.

ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 1

1 Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος θεοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς 2 τοῖς ἐν Κολοσσαῖς ἁγίοις καὶ πιστοῖς ἀδελφοῖς ἐν Χριστῷ, χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν. 3 Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ πατρὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πάντοτε περὶ ὑμῶν προσευχόμενοι, 4 ἀκούσαντες τὴν πίστιν ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ καὶ τὴν ἀγάπην ἣν ἔχετε εἰς πάντας τοὺς ἁγίους 5 διὰ τὴν ἐλπίδα τὴν ἀποκειμένην ὑμῖν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἣν προηκούσατε ἐν τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας τοῦ εὐαγγελίου 6 τοῦ παρόντος εἰς ὑμᾶς, καθὼς καὶ ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ ἐστὶν καρποφορούμενον καὶ αὐξανόμενον καθὼς καὶ ἐν ὑμῖν, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἠκούσατε καὶ ἐπέγνωτε τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ· 7 καθὼς ἐμάθετε ἀπὸ Ἐπαφρᾶ τοῦ ἀγαπητοῦ συνδούλου ἡμῶν, ὅς ἐστιν πιστὸς ὑπὲρ ὑμῶν διάκονος τοῦ Χριστοῦ, 8 ὁ καὶ δηλώσας ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἀγάπην ἐν πνεύματι. 9 Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἠκούσαμεν, οὐ παυόμεθα ὑπὲρ ὑμῶν προσευχόμενοι καὶ αἰτούμενοι, ἵνα πληρωθῆτε τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ θελήματος αὐτοῦ ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ συνέσει πνευματικῇ, 10 περιπατῆσαι ἀξίως τοῦ κυρίου εἰς πᾶσαν ἀρεσκείαν, ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ καρποφοροῦντες καὶ αὐξανόμενοι τῇ ἐπιγνώσει τοῦ θεοῦ, 11 ἐν πάσῃ δυνάμει δυναμούμενοι κατὰ τὸ κράτος τῆς δόξης αὐτοῦ εἰς πᾶσαν ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν. Μετὰ χαρᾶς 12 εὐχαριστοῦντες τῷ πατρὶ τῷ ἱκανώσαντι ὑμᾶς εἰς τὴν μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν τῷ φωτί· 13 ὃς ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους καὶ μετέστησεν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ, 14 ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν, τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν· 15ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου, πρωτότοκος πάσης κτίσεως, 16 ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, εἴτε θρόνοι εἴτε κυριότητες εἴτε ἀρχαὶ εἴτε ἐξουσίαι· τὰ πάντα δι’ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται· 17 καὶ αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν, 18 καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς ἐκκλησίας· ὅς ἐστιν ἀρχή, πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν, ἵνα γένηται ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύων, 19 ὅτι ἐν αὐτῷ εὐδόκησεν πᾶν τὸ πλήρωμα κατοικῆσαι 20 καὶ δι’ αὐτοῦ ἀποκαταλλάξαι τὰ πάντα εἰς αὐτόν, εἰρηνοποιήσας διὰ τοῦ αἵματος τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ, [δι’ αὐτοῦ] εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς εἴτε τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 21 Καὶ ὑμᾶς ποτε ὄντας ἀπηλλοτριωμένους καὶ ἐχθροὺς τῇ διανοίᾳ ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς πονηροῖς, 22 νυνὶ δὲ ἀποκατήλλαξεν ἐν τῷ σώματι τῆς σαρκὸς αὐτοῦ διὰ τοῦ θανάτου παραστῆσαι ὑμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους καὶ ἀνεγκλήτους κατενώπιον αὐτοῦ, 23 εἴ γε ἐπιμένετε τῇ πίστει τεθεμελιωμένοι καὶ ἑδραῖοι καὶ μὴ μετακινούμενοι ἀπὸ τῆς ἐλπίδος τοῦ εὐαγγελίου οὗ ἠκούσατε, τοῦ κηρυχθέντος ἐν πάσῃ κτίσει τῇ ὑπὸ τὸν οὐρανόν, οὗ ἐγενόμην ἐγὼ Παῦλος διάκονος. 24 Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασιν ὑπὲρ ὑμῶν καὶ ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ ἐκκλησία, 25 ἧς ἐγενόμην ἐγὼ διάκονος κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι εἰς ὑμᾶς πληρῶσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, 26 τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν– νῦν δὲ ἐφανερώθη τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, 27 οἷς ἠθέλησεν ὁ θεὸς γνωρίσαι τί τὸ πλοῦτος τῆς δόξης τοῦ μυστηρίου τούτου ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὅ ἐστιν Χριστὸς ἐν ὑμῖν, ἡ ἐλπὶς τῆς δόξης· 28 ὃν ἡμεῖς καταγγέλλομεν νουθετοῦντες πάντα ἄνθρωπον καὶ διδάσκοντες πάντα ἄνθρωπον ἐν πάσῃ σοφίᾳ, ἵνα παραστήσωμεν πάντα ἄνθρωπον τέλειον ἐν Χριστῷ· 29 εἰς ὃ καὶ κοπιῶ ἀγωνιζόμενος κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ τὴν ἐνεργουμένην ἐν ἐμοὶ ἐν δυνάμει.

2

Obushiru bwa Paolo oku Bakolosi

1 Nnonzize mumanye ntambala ndârhi ncindwîrhe nalwa mwe murhuma, nab’e Laodiceya, na ngasi bandi barhasag’ibona obusù bwâni. 2 Nnonzize emirhima yâbo erhûlûle, balungane bwenêne omu buzigire, banayunjule obuhirhi bw’obumanye, na ntyo bamanye ihwe lya Nyamuzinda, ye Kristu, 3 ye bamwo obuhirhi bwoshi bw’obushinganyanya n’obumanye. 4 Ndesire okwo nti lyo harhajira owammurheba n’ebinwa bw’obwengûza. 5 Bulya ciru akaba ntali muli mwe n’omubiri, ndi muli mwe n’omurhima, nnansîmire okubona muyôsire bwinja buzira kavulindi munasêzire buzibu omu buyemêre bwinyu muli Kristu.

II. Mumanye mwankahabuka

Obuzîne bw’okuli muli Kristu

6 Ntyo mulame muli Nyakasane Yezu Kristu nka kulya mwamuyigîrizibagwa. 7 Mumumerekwo emizi munamusêrekwo, musimikire oku buyemêre nka kulya mwayigîrizibagwa, munayôrhe mwavuga omunkwa. 8 Mumanye hankanajira owammujira bajà n’obwengûza bw’efilozofiya y’obunywesih, erya eyegemêra emigenzo y’abantu n’ebiremwa by’en’igulu, ci arhali Kristu. 9 Bulya muli ye mwo obwimâna bwoshi bw’obunyamuzinda buba omu mubiri, ninyu mushangîre obwo bwimâna muli ye, 10 ye irhwe lya ngasi Mârni na ngasi Mahashe. 11 Muli ye mwakembwîrwe obukembûle burhajiragwa na nfune za muntui, mwahogola omubiri gwinyu gw’ecâha: obwôla bwo bukembûle bwa Kristu. 12 Mwabishirwe haguma naye omu nshinda erhi mubatizibwa, kandi mwafûsire haguma naye omu nshinda erhi muyemêra obuhashe bwa Nyamuzinda wamufûlaga omu bafù. 13 Mwe mwàli mufîre erhi byâha binyu n’okurhakembûlwa kw’emibiri yinyu birhuma, ashubir’immuha obuzîne haguma naye, arhubabalira ebyâba birhu byoshi, 14 azaza ecerhe c’omwenda rhwàlimwo n’ebigabi byâco, acirhenza, acibamba oku musalaba. 15 Nago Amâmi n’Amabashe aganyaga, agabonêsa enshonyi omu masù g’igulu lyoshi, anagagwârha mpira zâge.

Abakristu barhankaziga baba bajà b’ebiremwa by’en’igulu

16 Lero irhondo harhacijiraga owammuderha oku biribwa n’oku binyôbwa, nisi erhi oku biyêrekîre ensiku nkulu, erhi okubaluka kw’omwêzi, erhi olwa sabatoj. 17 Ebyo byoshi biri cizunguzungu cône c’ebyaciyisha; ci okuli kwônene guli mubiri gwa Kristu. 18 Ntâye ommurhebage mpu ammunyaga entanda yinyu omu kucîkungira obwirhohye bwâge bw’okugashâniza bamalahika. Ebyo byoshi biri bilorho bya balya obucîbone bwâbo burhagwêrhi nsimiko n’obukengêre bw’ecinyamubiri burhunza. 19 Abôla bantu barhasêra oku irhwek lilisa omubiri gwoshi n’okugusimbanya, oku burhabâle bw’enungo n’emisi, mpu lyo gushunjûka muli Nyamuzinda. 20 Akaba mwafîre haguma na Kristu oku biremwa by’en’igulu, cici cicirhumaga mwayemêra emiziro nka kulya muciri b’en’igulu? 21 Mpu: «Omanye wankahumakwo, omanye wankalabulakwo, omanye wankamamarhakwo! 22 Kali ebyo byoshi byalemeragwa okusherêra omu kukolêsibwa! Agôla ma­rhegeko n’ezôla nyigîrizo ziri za bantu! 23 Amarhegeko ga bene ago ganahash’ibonekana nka ga bantu bashinganyanya balonza obulyo bw’okugashâniza, n’obw’okucirhohya, n’okubabaza omubiri; n’obwo nta kamalo kâgo, na ntâkwo kankahash’ihima iralà ly’omubiri.

ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 2

1 Θέλω γὰρ ὑμᾶς εἰδέναι ἡλίκον ἀγῶνα ἔχω ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῶν ἐν Λαοδικείᾳ καὶ ὅσοι οὐχ ἑόρακαν τὸ πρόσωπόν μου ἐν σαρκί, 2 ἵνα παρακληθῶσιν αἱ καρδίαι αὐτῶν συμβιβασθέντες ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰς πᾶν πλοῦτος τῆς πληροφορίας τῆς συνέσεως, εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ μυστηρίου τοῦ θεοῦ, Χριστοῦ, 3 ἐν ᾧ εἰσιν πάντες οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως ἀπόκρυφοι.  4 Τοῦτο λέγω, ἵνα μηδεὶς ὑμᾶς παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ. 5 εἰ γὰρ καὶ τῇ σαρκὶ ἄπειμι, ἀλλὰ τῷ πνεύματι σὺν ὑμῖν εἰμι, χαίρων καὶ βλέπων ὑμῶν τὴν τάξιν καὶ τὸ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ὑμῶν. 6 Ὡς οὖν παρελάβετε τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν τὸν κύριον, ἐν αὐτῷ περιπατεῖτε, 7 ἐρριζωμένοι καὶ ἐποικοδομούμενοι ἐν αὐτῷ καὶ βεβαιούμενοι τῇ πίστει καθὼς ἐδιδάχθητε, περισσεύοντες ἐν εὐχαριστίᾳ.  8 Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου καὶ οὐ κατὰ Χριστόν· 9 ὅτι ἐν αὐτῷ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς, 10 καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι, ὅς ἐστιν ἡ κεφαλὴ πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας.  11 Ἐν ᾧ καὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῆς σαρκός, ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ, 12 συνταφέντες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτισμῷ, ἐν ᾧ καὶ συνηγέρθητε διὰ τῆς πίστεως τῆς ἐνεργείας τοῦ θεοῦ τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν· 13 καὶ ὑμᾶς νεκροὺς ὄντας [ἐν] τοῖς παραπτώμασιν καὶ τῇ ἀκροβυστίᾳ τῆς σαρκὸς ὑμῶν, συνεζωοποίησεν ὑμᾶς σὺν αὐτῷ, χαρισάμενος ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα. 14 ἐξαλείψας τὸ καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον τοῖς δόγμασιν ὃ ἦν ὑπεναντίον ἡμῖν, καὶ αὐτὸ ἦρκεν ἐκ τοῦ μέσου προσηλώσας αὐτὸ τῷ σταυρῷ· 15 ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας ἐδειγμάτισεν ἐν παρρησίᾳ, θριαμβεύσας αὐτοὺς ἐν αὐτῷ. 16 Μὴ οὖν τις ὑμᾶς κρινέτω ἐν βρώσει καὶ ἐν πόσει ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς ἢ νεομηνίας ἢ σαββάτων· 17 ἅ ἐστιν σκιὰ τῶν μελλόντων, τὸ δὲ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. 18 μηδεὶς ὑμᾶς καταβραβευέτω θέλων ἐν ταπεινοφροσύνῃ καὶ θρησκείᾳ τῶν ἀγγέλων, ἃ ἑόρακεν ἐμβατεύων, εἰκῇ φυσιούμενος ὑπὸ τοῦ νοὸς τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, 19 καὶ οὐ κρατῶν τὴν κεφαλήν, ἐξ οὗ πᾶν τὸ σῶμα διὰ τῶν ἁφῶν καὶ συνδέσμων ἐπιχορηγούμενον καὶ συμβιβαζόμενον αὔξει τὴν αὔξησιν τοῦ θεοῦ. 20 Εἰ ἀπεθάνετε σὺν Χριστῷ ἀπὸ τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, τί ὡς ζῶντες ἐν κόσμῳ δογματίζεσθε; 21 μὴ ἅψῃ μηδὲ γεύσῃ μηδὲ θίγῃς, 22 ἅ ἐστιν πάντα εἰς φθορὰν τῇ ἀποχρήσει, κατὰ τὰ ἐντάλματα καὶ διδασκαλίας τῶν ἀνθρώπων, 23 ἅτινά ἐστιν λόγον μὲν ἔχοντα σοφίας ἐν ἐθελοθρησκίᾳ καὶ ταπεινοφροσύνῃ [καὶ] ἀφειδίᾳ σώματος, οὐκ ἐν τιμῇ τινι πρὸς πλησμονὴν τῆς σαρκός.

3

Obuzîne buhyâhya muli Kristu

1 Obu mwafûsire haguma na Kristu, mukag’ishwîra eby’enyanya, yo Kristu abutamîre ekulyo kwa Nyamuzinda; 2 mukanunirwa n’eby’enyanya, muleke okukalalikira eby’en’igulu. 3 Bulya mwafîre, n’obuzîne bwinyu bukola buba bubishe haguma na Kristu muli Nyamuzinda. 4 Amango Kristu, ye buzîne bwinyu, aciyêrekana, ninyu mwayish’ilabuka mwe naye omu bukuze.

III. Okushwinja

Amarhegeko ngasi mukristu akwânîne okushimba

5 Kuziga mubabaze ebirumbu by’omubiri gwinyu gw’en’ingulu: obugonyi, eby’enshonyi, amasîma mabî, enyifinjo mbî, n’amagene g’eby’en’igulu, kwo kuli nka kufukamira ebiremwa; 6 ebyôla byo birhuma Nyamuzinda akunira. 7 Ninyu mw’ene ntyo kwo mwàli muyôsire mîra, amango mwacikag’ikashimba ezo ngeso mbî. 8 Ci kwônene lero bunôla ebyo byoshi mubijugucirage ninyu: obukunizi, ennongwe, obulyâlya, ebijaci n’enshambâlo mbî, birhahîra bikaciyumvikana omu kanwa kinyu. 9 Murhacikag’irhebana mwene na nnene, bulya mwahongwîre omuntu wa mîra haguma n’engeso zâge, 10 mwacihundikira omuhyâhya, olya ocîsêza okuhinduka nshusho y’Omulemi wâge, mpu lyo ahika oku bumanye bw’okunali. 11 Aha harhaciri Mugereki erhi Muyahudi; harhaciri mukembûle erhi ntakembûlwa, harhaciri ba-ntamanywa n’Abashital; harhaciri bajà erhi bantagengwa: akola Kristu yêne, ye byoshi muli boshi. 12 Nka kulya binakwânîne abishogwa ba Nnâmahanga, n’abatagatifu n’abarhonyi bâge, mucihundikire omurhima gw’olukogo, n’obwonjo, n’obwirhohye, n’obutûdu, n’okulembera amalibuko. 13. Mukalemberana munababalirane akaba hali owagayîsize owâbo. Nyakasane ammubabalire: mumuyankirekwo olwiganyo. 14 Ci kulusha okwo kwoshi, muzigirane, bulya obuzigire ly’ishwinjiro ly’obwimâna. 15 Ntyo omurhûla gwa Kristu gugandâze omu mirhima yinyu: bulya ogwôla murhûla gwo mwahamagaliragwa mpu mube mubiri muguma. Murhahusagya okukavuga omunkwa! 16 Oluderho Iwa Kristu lusêre bwenêne omu mirhima yinyu. Mukaz’ilubwirizanya, munakaz’ihanûlana n’obushinganyanya. N’omurhima gwinyu gwoshi mukayimbira Nnâmahanga ennanga, ebitakîro n’enyimbo z’obunya-mûka, munakamuvuga omunkwa. 17 Na ngasi ci­nwa mwankaderha erhi cijiro mwankajira, byoshi mubijire oku izîno lya Nyakasane Yezu, bibe munkwa emwa Larha Nyamuzinda oku bulagizi bwâge.

Oku abakristu bakwânîne okuyôrha omu mwa babwe

18 Bakazi, mukayumva babalo, nka kulya bikwânîne muli Nyakasane. 19 Balume, muzigire bakinywi, murhanabayôrheraga kubî. 20 Bâna, mukayumva ababusi binyu muli byoshi, bulya okwôla kwo kusimîsa Nyakasane. 21 Babusi, murhakag’isholoshonza abana binyu, mwakarhuma bârha omurhima. 22 Mwe bashizi, mukaz’iyumva bannawinyu b’en’igulu muli byoshi, arhali bulya mudwîrhe mwabonwa; nka kulya abalonza okusîma abantu bayôrha, ci n’omurhima nkana, bulya murhînyire Nyakasane. 23 Ngasi mukolo mwankajira, mugukole n’omurhima gwinyu gwoshi; Nyakasane abe ye mukolera, ci arhali bantu. 24 Mumanye oku Nyakasane ayish’immuhemba, ammujire mimo yâge. Kaz’imurhumikire Nyakasane Kristu! 25 Bulya okola obubî ayish’ihâbwa oluhembo lw’obubî bwâge; na nta kulola oyu ye ndi.

ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 3

1 Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ καθήμενος· 2τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς. 3 ἀπεθάνετε γὰρ καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται σὺν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ θεῷ· 4 ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ ὑμῶν, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθήσεσθε ἐν δόξῃ. 5 Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν ἀκαθαρσίαν πάθος ἐπιθυμίαν κακήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρία, 6 δι’ ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ [ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας]. 7 ἐν οἷς καὶ ὑμεῖς περιεπατήσατέ ποτε, ὅτε ἐζῆτε ἐν τούτοις· 8 νυνὶ δὲ ἀπόθεσθε καὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, ὀργήν, θυμόν, κακίαν, βλασφημίαν, αἰσχρολογίαν ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν· 9 μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους, ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ 10 καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν, 11 ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἀλλὰ [τὰ] πάντα καὶ ἐν πᾶσιν Χριστός. 12 Ἐνδύσασθε οὖν, ὡς ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ ἅγιοι καὶ ἠγαπημένοι, σπλάγχνα οἰκτιρμοῦ χρηστότητα ταπεινοφροσύνην πραΰτητα μακροθυμίαν, 13 ἀνεχόμενοι ἀλλήλων καὶ χαριζόμενοι ἑαυτοῖς ἐάν τις πρός τινα ἔχῃ μομφήν· καθὼς καὶ ὁ κύριος ἐχαρίσατο ὑμῖν, οὕτως καὶ ὑμεῖς· 14 ἐπὶ πᾶσιν δὲ τούτοις τὴν ἀγάπην, ὅ ἐστιν σύνδεσμος τῆς τελειότητος. 15 καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ Χριστοῦ βραβευέτω ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, εἰς ἣν καὶ ἐκλήθητε ἐν ἑνὶ σώματι· καὶ εὐχάριστοι γίνεσθε.  16 Ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ ἐνοικείτω ἐν ὑμῖν πλουσίως, ἐν πάσῃ σοφίᾳ διδάσκοντες καὶ νουθετοῦντες ἑαυτούς, ψαλμοῖς ὕμνοις ᾠδαῖς πνευματικαῖς ἐν [τῇ] χάριτι ᾄδοντες ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν τῷ θεῷ· 17 καὶ πᾶν ὅ τι ἐὰν ποιῆτε ἐν λόγῳ ἢ ἐν ἔργῳ, πάντα ἐν ὀνόματι κυρίου Ἰησοῦ, εὐχαριστοῦντες τῷ θεῷ πατρὶ δι’ αὐτοῦ. 18 Αἱ γυναῖκες, ὑποτάσσεσθε τοῖς ἀνδράσιν ὡς ἀνῆκεν ἐν κυρίῳ. 19 Οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας καὶ μὴ πικραίνεσθε πρὸς αὐτάς. 20 Τὰ τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν κατὰ πάντα, τοῦτο γὰρ εὐάρεστόν ἐστιν ἐν κυρίῳ. 21 Οἱ πατέρες, μὴ ἐρεθίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἵνα μὴ ἀθυμῶσιν. 22 Οἱ δοῦλοι, ὑπακούετε κατὰ πάντα τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις, μὴ ἐν ὀφθαλμοδουλίᾳ ὡς ἀνθρωπάρεσκοι, ἀλλ’ ἐν ἁπλότητι καρδίας φοβούμενοι τὸν κύριον. 23 ὃ ἐὰν ποιῆτε, ἐκ ψυχῆς ἐργάζεσθε ὡς τῷ κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις, 24 εἰδότες ὅτι ἀπὸ κυρίου ἀπολήμψεσθε τὴν ἀνταπόδοσιν τῆς κληρονομίας. τῷ κυρίῳ Χριστῷ δουλεύετε· 25 ὁ γὰρ ἀδικῶν κομίσεται ὃ ἠδίκησεν, καὶ οὐκ ἔστιν προσωπολημψία.

4

1 Mwe bashigwa, mukahà bambali binyu ebishingânîne n’ebikwânîne. Mumanye oku ninyu mugwêrhe Nnawinyu omu mpingu.

Omurhima gw’okulumîza Emyanzi y’ Akalembe

2 Muyôrhe muharâmya; mukayîza omu kuvuga Nnâmaganga omunkwa. 3 Murhusengerere nirhu, Iyo Nyamuzinda ayigulira oluderho lwirhu olumvi, rhuhash’ihanûla ihwe Iya Kristu; lyo Iirhumire ndi omu nkoba. 4 Mâshi mbone obulyo bw’okulimanyîsa nk’oku nkwânîne okuliyigîriza! 5 Mube bashinganyanya omu lugendo Iwinyu haguma n’ab’embuga; mukolêse bwinja amango muhîrwe. 6 Iderha linyu Iibe lya kusimîsa ensiku zoshi, Iinunîrire nka munyu, munamany’ishuza ngasi yeshi okukwânîne.

Emyanzi ya Paolo

7 Emyanzi yâni yoshi, mwene wirhu muzigirwa Tikiko, muganda okwânîne okucîkubagirwa na murhabâzi wâni omu mukolo muli Nyakasane, ammubwîrayo. 8 Co cirhumire mmurhumirage, nti amuhe emyanzi yirhu anammu­rhulirize emirhimam. 9 Murhumire bo na Onezimo, mwene wirhu muzigirwa onakwânîne okucîkugabirwa; ali w’emwinyu. Bammushambalira emyanzi y’eno munda yoshi.

Omusingo n’obwanga

10 Aristarko rhuba rhweshi omu nkoba ammulamusize, bona Marko, muzala wa Barnaba. Y’olya bammubwîraga; akayisha emwinyu mumuyankirire kwinja; 11 Yezu naye, oderhwa Yusto, mpu asingi. Omu bakembûle boshi, abo bonene bantabâla okulumîza Obwâmi bwa Nyamuzinda; bàbîre burhûlirize bwâni. 12 Epafra, oburhwa emwinyu, mwambali wa Kristu Yezu, ammulamusi­ze; arhahusa okummulwîrakwo omu nsengero zâge, mpu lyo muzibuha, muyôrhe muli bimâna, munasêre oku ngasi ebi Nnâmahanga alonzize byoshi. 13 Neci, muhîre obu buhamîrize: arhagohya erhi mwe murhuma, mwe n’ab’e Laodiceya n’e Hiyerapoli. 14 Luka, mufumu muzigirwa, na Dema, bammuhîre omusingo.

15 Mulamuse bene wirhu b’e Laodiceya, na Ninfa haguma n’endêko y’abemêzi babuganana aha mwâge. 16 Aga maruba hano muyus’igasoma, mugend’igasomêkeza n’omu Ekleziya y’e Laodiceyan. Ninyu kwo na kuguma, muhûne ag’e Laodiceya, mugasome. 17 Mumbwîrire Arkipo, erhi: «Mpu omanye obugo wahabagwa muli Nyakasane, onacisêze okubuyunjuza». 18 Ogu musingo guli gwa kuboko kwâni niene Paolo. Mukâkengêra enkoba zâni! Enshâkano ya Nnâmahanga ebe ninyu!

ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 4

1 Οἱ κύριοι, τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἰσότητα τοῖς δούλοις παρέχεσθε, εἰδότες ὅτι καὶ ὑμεῖς ἔχετε κύριον ἐν οὐρανῷ. 2 Τῇ προσευχῇ προσκαρτερεῖτε, γρηγοροῦντες ἐν αὐτῇ ἐν εὐχαριστίᾳ, 3 προσευχόμενοι ἅμα καὶ περὶ ἡμῶν, ἵνα ὁ θεὸς ἀνοίξῃ ἡμῖν θύραν τοῦ λόγου λαλῆσαι τὸ μυστήριον τοῦ Χριστοῦ, δι’ ὃ καὶ δέδεμαι, 4 ἵνα φανερώσω αὐτὸ ὡς δεῖ με λαλῆσαι. 5 Ἐν σοφίᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι. 6 ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι. 7 Τὰ κατ’ ἐμὲ πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τύχικος ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος καὶ σύνδουλος ἐν κυρίῳ, 8 ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο, ἵνα γνῶτε τὰ περὶ ἡμῶν καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν, 9 σὺν Ὀνησίμῳ τῷ πιστῷ καὶ ἀγαπητῷ ἀδελφῷ, ὅς ἐστιν ἐξ ὑμῶν· πάντα ὑμῖν γνωρίσουσιν τὰ ὧδε. 10 Ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἀρίσταρχος ὁ συναιχμάλωτός μου καὶ Μᾶρκος ὁ ἀνεψιὸς Βαρναβᾶ (περὶ οὗ ἐλάβετε ἐντολάς, ἐὰν ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς, δέξασθε αὐτόν) 11 καὶ Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Ἰοῦστος, οἱ ὄντες ἐκ περιτομῆς, οὗτοι μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία. 12 ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἐπαφρᾶς ὁ ἐξ ὑμῶν, δοῦλος Χριστοῦ [Ἰησοῦ], πάντοτε ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ ὑμῶν ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα σταθῆτε τέλειοι καὶ πεπληροφορημένοι ἐν παντὶ θελήματι τοῦ θεοῦ. 13 μαρτυρῶ γὰρ αὐτῷ ὅτι ἔχει πολὺν πόνον ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῶν ἐν Λαοδικείᾳ καὶ τῶν ἐν Ἱεραπόλει. 14 ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητὸς καὶ Δημᾶς. 15 Ἀσπάσασθε τοὺς ἐν Λαοδικείᾳ ἀδελφοὺς καὶ Νύμφαν καὶ τὴν κατ’ οἶκον αὐτῆς ἐκκλησίαν. 16 καὶ ὅταν ἀναγνωσθῇ παρ’ ὑμῖν ἡ ἐπιστολή, ποιήσατε ἵνα καὶ ἐν τῇ Λαοδικέων ἐκκλησίᾳ ἀναγνωσθῇ, καὶ τὴν ἐκ Λαοδικείας ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀναγνῶτε. 17 καὶ εἴπατε Ἀρχίππῳ· βλέπε τὴν διακονίαν ἣν παρέλαβες ἐν κυρίῳ, ἵνα αὐτὴν πληροῖς. 18 Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου. μνημονεύετέ μου τῶν δεσμῶν. ἡ χάρις μεθ’ ὑμῶν.


 a1.0 Abakolosi: Bantu b’e Kolosi; Banya-Kolosi; bantu bayûbaka e Kolosi.

 b1.13 : Buja bw’omwizimya gwa shetani.

 c3.11 3, 11: Abashita bàli bantamanywa (bashenzi) babaga eburhambi bw’Enyanja Nyirabula.

 d1.13 : Buja bw’omwizimya gwa shetani.

 e1.21 : Bigolo omu masù ga Nnâmahanga na bashombanyi bâge embere bamanye Kristu.

 f1.22 omunwererwa: orhaliko ecakarhuma abulanwa, atumuzibwa

 g1.24 : Ngasi mukristu agwêrhe ecâge cigabi c’amababale akwânîne ayushûle oku mababale ga Kristu; bulya rhuli birumhu by’omubiri gwâge, yo Ekleziya.

 h2.8 : Lola Gl 4, 3.

 i2.11 : Bwo bubatizo

 j2.16 : Sabato lwo luzira.

 k2.19 : irhwe: lrhwe ly’Ekleziya, ye Kristu: Lola Ef 4, 15-16.

 l3.11 : Abashita bàli bantamanywa (bashenzi) babaga eburhambi bw’Enyanja Nyirabula.

 m4.8 : milongo 8-9, ola Amaruba Mutagatifu Paolo ayandikiraga Filemoni.

 n4.16 : Wabona go galya rhuderha nti ayandikiraga Abefezi.