Bibliya omu mashi n’omu lulimi Yezu akagiderha. Ennanga galya masala Mwami Yezu akagisalira haguma n’olubaga. Psalms DRC Mashi Hebrew Psaumes Mashi et Hébreu
PSA – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK
1
ENNANGA
Enshokolezi
Eci citabu cibâmwo Nnanga 150. Ennanga kwo kuderha enyimbo zayimbagwa omu cinanda erhi omu nzenze erhi omu mulimba gw’engoma. Kurhenga mira, abantu bw’omu Israheli bagwerhe ennanga za ngasi lubero nk’agandi ma shanja g’ebushoshokero bw’izûba, nk’enyimbo za Musa (Lub 15), Olwimbo lwa Debora ( Bac 5); emisengero ya Daudi (2 Sam 1, 17) na ntyo na ntyo. Ecitabu c’Ennanga cibâmwo ennanga z’idini zajiragwa n’abantu ba ngasi lubero. Daudi wajiraga ennanga, ci kwone ezindi zajiragwa enyuma ly’okurhenga e Babeli. Ennanga zasâliragwa n’okuyimbwa omu ka-Nyamuzinda kurhenga mira bwenêne. Obwinja bw’ Ennanga: ennanga gali masala g’Amalaganyo ga mira. Nyamuzinda yene wabafuhiraga ebinwa alonzagya mpu bamushambâzemwo. Yezu yene na nnina Mariya n’entumwa bakagisâliraga ennanga. Ekleziya eyimba ennanga nk’oku esalira agandi masala matagatifu. Abayandikaga ennanga bakolesize ebinwa n’ebijiro by’amango gabo. Buzir’okuhindula oluderho ciru n’olu guma, ebyo binwa by’okukuza Nnâmahanga, by’okumushenga, by’oku muharâmya, byanahash’ikolesibwa n’abantu boshi erhi bankayimanga embere za Yezu, Mucunguzi wirhu. Ebi abayandikaga Ennanga bamanyisagya mulizo byoshi byabire: Omuciza mira ayishaga, ayîmire n’amashanja nago goshi gahamagirwe okumukuza, okumuhâ irenge emyaka yoshi.
EBIRIMWO
Ennanga zijira mbero isharhu nene:
1. Enyimbo z’okukuza Nnâmahanga
2. Enyimbo z’okushenga
3. Enyimbo z’enyigirizo
OLULANGA LWA 1: Enjira ibirhi
1 Iragi lyage omuntu orhacifundikira haguma n’encuku
orhagenda n’emihera, orhanaboneka omu ndêko y’abashombanyi.
2 Arhasimisibwa n’agarhali marhegeko ga Nyamuzinda,
anagerêreza ago marhegeko bwacà-bwayira.
3 Kwo agandâza nka murhi gumezire aha cikunguzo c’olwîshi,
guyêrakwo emburho amango gagwo, gunayôrha guyinjihire.
Na ngasi hyoshi ajira kubêra himubêra.
4 Emihera erhakabona okwo!
kàli kw’eri nka hyasi hya canda hiyehwirwe n’empûsi!
5 Nta kwabo: aha kagombe eyo mihera erhakahambûla,
ciru erhakalabarha omu ihano ly’abashinganyanya.
6 Bulya Nyamuzinda ayishi enjira y’abimâna,
ci enjira y’endyalya kuhabula ehabula.
Psalms 1
1 אַ֥שְֽׁרֵי־הָאִ֗ישׁ אֲשֶׁ֤ר׀ לֹ֥א הָלַךְ֮ בַּעֲצַ֪ת רְשָׁ֫עִ֥ים וּבְדֶ֣רֶךְ חַ֭טָּאִים לֹ֥א עָמָ֑ד וּבְמֹושַׁ֥ב לֵ֝צִ֗ים לֹ֣א יָשָֽׁב׃
2 כִּ֤י אִ֥ם בְּתֹורַ֥ת יְהוָ֗ה חֶ֫פְצֹ֥ו וּֽבְתֹורָתֹ֥ו יֶהְגֶּ֗ה יֹומָ֥ם וָלָֽיְלָה׃
3 וְֽהָיָ֗ה כְּעֵץ֮ שָׁת֪וּל עַֽל־פַּלְגֵ֫י מָ֥יִם אֲשֶׁ֤ר פִּרְיֹ֨ו׀ יִתֵּ֬ן בְּעִתֹּ֗ו וְעָלֵ֥הוּ לֹֽא־יִבֹּ֑ול וְכֹ֖ל אֲשֶׁר־יַעֲשֶׂ֣ה יַצְלִֽיחַ׃
4 לֹא־כֵ֥ן הָרְשָׁעִ֑ים כִּ֥י אִם־כַּ֝מֹּ֗ץ אֲֽשֶׁר־תִּדְּפֶ֥נּוּ רֽוּחַ׃
5 עַל־כֵּ֤ן׀ לֹא־יָקֻ֣מוּ רְ֭שָׁעִים בַּמִּשְׁפָּ֑ט וְ֝חַטָּאִ֗ים בַּעֲדַ֥ת צַדִּיקִֽים׃
6 כִּֽי־יֹודֵ֣עַ יְ֭הוָה דֶּ֣רֶךְ צַדִּיקִ֑ים וְדֶ֖רֶךְ רְשָׁעִ֣ים תֹּאבֵֽד׃
2
OLULANGA LWA 2: Masiha ye Mwami w’e Siyoni n’ow’igulu lyoshi
1 Kwo kurhi oku amashanja gakunire,
ganadwirhe gahiga emihigo y’obusha?
2 Abami b’igulu bamàhuluza engoma,
nabo abaluzi bamàja ihano
mpu bagomere Nnàmahanga n’omwisho gwa wage.
3 «Mpu: emigozi yabo rhuyitwe,
rhunakabulire omuzigo gwabo kuli nirhu!»
4 Omu bwami bwage Nnâmahanga adwirhe asinz’emalunga,
Nyakasane adwirhe abashekera.
5 Amàkunira amabashuza,
omu bukunizi bwage amàbayobohya.
6 Erhi: «Niene nàyimikaga Omwami wani oku Siyoni,
Oku ntondo yani ntagatifu».
7 Lekagi nani mmubwire akanwa ka Nnâmahanga; àmbwizire, erhi:
«Oli mugala wani, nie nkubusire ene.
8 Ompûne eci wankalonza,
nani nàkuhâ ebihugo byoshi bibe hyawe.
9 Wabamalîra n’engôrho yawe,
onabavungunyule nka mubumbi wabera enyungu.»
10 Lero, mw’oyo bami, muyumve,
ninyu batwi b’emmanja b’igulu mumanye!
11 Mukolere Nyamuzinda munamurhinye,
12 mucikwebe aha magulu gage n’obwôba;
buly’erhi ankakunira mwanahungumuka:
oburhe bwage kwo buyâka caligumiza nka ngulumira.
Iragi lyabo abamuyegemera!
Psalms 2
1 לָ֭מָּה רָגְשׁ֣וּ גֹויִ֑ם וּ֝לְאֻמִּ֗ים יֶהְגּוּ־רִֽיק׃
2 יִ֥תְיַצְּב֨וּ׀ מַלְכֵי־אֶ֗רֶץ וְרֹוזְנִ֥ים נֹֽוסְדוּ־יָ֑חַד עַל־יְ֝הוָה וְעַל־מְשִׁיחֹֽו׃
3 נְֽ֭נַתְּקָה אֶת־מֹֽוסְרֹותֵ֑ימֹו וְנַשְׁלִ֖יכָה מִמֶּ֣נּוּ עֲבֹתֵֽימֹו׃
4יֹושֵׁ֣ב בַּשָּׁמַ֣יִם יִשְׂחָ֑ק אֲ֝דֹנָ֗י יִלְעַג־לָֽמֹו׃
5 אָ֤ז יְדַבֵּ֣ר אֵלֵ֣ימֹו בְאַפֹּ֑ו וּֽבַחֲרֹונֹ֥ו יְבַהֲלֵֽמֹו׃
6 וַ֭אֲנִי נָסַ֣כְתִּי מַלְכִּ֑י עַל־צִ֝יֹּ֗ון הַר־קָדְשִֽׁי׃
7 אֲסַפְּרָ֗ה אֶֽ֫ל חֹ֥ק יְֽהוָ֗ה אָמַ֘ר אֵלַ֥י בְּנִ֥י אַ֑תָּה אֲ֝נִ֗י הַיֹּ֥ום יְלִדְתִּֽיךָ׃
8 שְׁאַ֤ל מִמֶּ֗נִּי וְאֶתְּנָ֣ה גֹ֭ויִם נַחֲלָתֶ֑ךָ וַ֝אֲחֻזָּתְךָ֗ אַפְסֵי־אָֽרֶץ׃
9 תְּ֭רֹעֵם בְּשֵׁ֣בֶט בַּרְזֶ֑ל כִּכְלִ֖י יֹוצֵ֣ר תְּנַפְּצֵֽם׃
10 וְ֭עַתָּה מְלָכִ֣ים הַשְׂכִּ֑ילוּ הִ֝וָּסְר֗וּ שֹׁ֣פְטֵי אָֽרֶץ׃
11עִבְד֣וּ אֶת־יְהוָ֣ה בְּיִרְאָ֑ה וְ֝גִ֗ילוּ בִּרְעָדָֽה׃
12 נַשְּׁקוּ־בַ֡ר פֶּן־יֶאֱנַ֤ף׀ וְתֹ֬אבְדוּ דֶ֗רֶךְ כִּֽי־יִבְעַ֣ר כִּמְעַ֣ט אַפֹּ֑ו אַ֝שְׁרֵ֗י כָּל־חֹ֥וסֵי בֹֽו׃
3
OLULANGA LWA 3: Omusengero gw’esêzi gw’omuntu oli omu marhabi
1 Lulanga. Lwa Daudi. Amango al’iyasire omugala Absalomi.
2 Nyakasane, baluzire nka nzige
abantezire bali banji-banji.
3 Bali mwandu, abadwirhe banshumika,
mpu: «Ntakwo Nnàmahanga ankacimuciza!»
4 Ci we mpenzi yani, Nyamwagirwa,
we irenge lyani we n’ihungirco lyani.
5 Nkayakûza Nyakasane anayumve
anayumve izu lyani oku ntondo yage ntagatifu.
6 Ngwishire, mpunzire, nsisimusire,
erhi Nnâmahanga ye nnancikubagire.
7 Ntumvirhi ngwerhwe n’obwôba
bw’ezira ngabo zingosire.
8 Zûka, zûka, Nnâmahanga!
ontenze omu marhabi, mâshi Nyakasane!
Enzigo zani ozikolere buligo
eyo mihera erhacisigalanaga ciru n’elino lyo linyi ekanwa.
9 Neci, Nyamuzinda ye ciza,
Waliha, we bwanga bw’olubaga lwawe!
Psalms 3
1 מִזְמֹ֥ור לְדָוִ֑ד בְּ֝בָרְחֹ֗ו מִפְּנֵ֤י׀ אַבְשָׁלֹ֬ום בְּנֹֽו׃
2 יְ֭הוָה מָֽה־רַבּ֣וּ צָרָ֑י רַ֝בִּ֗ים קָמִ֥ים עָלָֽי׃
3 רַבִּים֮ אֹמְרִ֪ים לְנַ֫פְשִׁ֥י אֵ֤ין יְֽשׁוּעָ֓תָה לֹּ֬ו בֵֽאלֹהִ֬ים סֶֽלָה׃
4 וְאַתָּ֣ה יְ֭הוָה מָגֵ֣ן בַּעֲדִ֑י כְּ֝בֹודִ֗י וּמֵרִ֥ים רֹאשִֽׁי׃
5 קֹ֭ולִי אֶל־יְהוָ֣ה אֶקְרָ֑א וַיַּֽעֲנֵ֨נִי מֵהַ֖ר קָדְשֹׁ֣ו סֶֽלָה׃
6 אֲנִ֥י שָׁכַ֗בְתִּי וָֽאִ֫ישָׁ֥נָה הֱקִיצֹ֑ותִי כִּ֖י יְהוָ֣ה יִסְמְכֵֽנִי׃
7 לֹֽא־אִ֭ירָא מֵרִבְבֹ֥ות עָ֑ם אֲשֶׁ֥ר סָ֝בִ֗יב שָׁ֣תוּ עָלָֽי׃
8 ק֘וּמָ֤ה יְהוָ֨ה׀ הֹושִׁ֘יעֵ֤נִי אֱלֹהַ֗י כִּֽי־הִכִּ֣יתָ אֶת־כָּל־אֹיְבַ֣י לֶ֑חִי שִׁנֵּ֖י רְשָׁעִ֣ים שִׁבַּֽרְתָּ׃
9 לַיהוָ֥ה הַיְשׁוּעָ֑ה עַֽל־עַמְּךָ֖ בִרְכָתֶ֣ךָ סֶּֽלָה׃
4
OLULANGA LWA 4: Musengero gw’ebijingo
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku luzihwa lusalikwa n’emisi: Lulanga lwa Daudi.
2 Nkakulakira, oyumvirhize izu lyani, Yagirwa,
Nnâmahanga, mucîranuzi wani:
Kâli nàlimbengire, wanciza:
ndikûza we kasinga, onayumvirhize omusengero gwani.
3 Mwe bantu, mangaci mwaleka obudândalisi bwinyu,
mangaci mwaleka okurhonya empûsi n’okulonza obunywesi?
4 Ci mumanye bwinja oku Nyamuzinda
àjirire omurhonyi wage ecirhangâzo, nkamulakira, Nyakasane anayumve izu lyani.
5 Muyobohe n’irhondo murhacijiraga ecaha,
n’amango mukola muli aha ncingo,
mucije emurhima, muhulike!
6 Murherekêre enterekêro z’okuli,
mucikwêbe omu maboko ga Nnâmahanga!
7 Banji baciduduma, mpu:
«Ndi wankacirhuha akalembe wani?»
Yagirwa Nyakasane, orhumolekere n’obumoleke bw’obusu bwawe.
8 Waliha Nnâmahanga, omurhima gwani oguyunjuze masîma,
galushire ag’amango engano n’irivayi lyabo biyêzire.
9 Ncikolera aha ncingo n’omurhûla, na nkola ndi iro:
bulya we onyimangire wenene, Yagirwa Nnâmahanga.
Psalms 4
1 לַמְנַצֵּ֥חַ בִּנְגִינֹ֗ות מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 בְּקָרְאִ֡י עֲנֵ֤נִי׀ אֱלֹ֘הֵ֤י צִדְקִ֗י בַּ֭צָּר הִרְחַ֣בְתָּ לִּ֑י חָ֝נֵּ֗נִי וּשְׁמַ֥ע תְּפִלָּתִֽי׃
3 בְּנֵ֥י אִ֡ישׁ עַד־מֶ֬ה כְבֹודִ֣י לִ֭כְלִמָּה תֶּאֱהָב֣וּן רִ֑יק תְּבַקְשׁ֖וּ כָזָ֣ב סֶֽלָה׃
4וּדְע֗וּ כִּֽי־הִפְלָ֣ה יְ֭הוָה חָסִ֣יד לֹ֑ו יְהוָ֥ה יִ֝שְׁמַ֗ע בְּקָרְאִ֥י אֵלָֽיו׃
5 רִגְז֗וּ וְֽאַל־תֶּ֫חֱטָ֥אוּ אִמְר֣וּ בִ֭לְבַבְכֶם עַֽל־מִשְׁכַּבְכֶ֗ם וְדֹ֣מּוּ סֶֽלָה׃
6 זִבְח֥וּ זִבְחֵי־צֶ֑דֶק וּ֝בִטְח֗וּ אֶל־יְהוָֽה׃
7 רַבִּ֥ים אֹמְרִים֮ מִֽי־יַרְאֵ֪נוּ֫ טֹ֥וב נְֽסָה־עָ֭לֵינוּ אֹ֨ור פָּנֶ֬יךָ יְהוָֽה׃
8 נָתַ֣תָּה שִׂמְחָ֣ה בְלִבִּ֑י מֵעֵ֬ת דְּגָנָ֖ם וְתִֽירֹושָׁ֣ם רָֽבּוּ׃
9 בְּשָׁלֹ֣ום יַחְדָּו֮ אֶשְׁכְּבָ֪ה וְאִ֫ישָׁ֥ן כִּֽי־אַתָּ֣ה יְהוָ֣ה לְבָדָ֑ד לָ֝בֶ֗טַח תֹּושִׁיבֵֽנִי׃
5
OLULANGA LWA 5: Omusengero gw’esezi
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku rhurhèra. Lulanga lwa Daudi.
2 Oyumvirhize izu lyani, Yagirwa Nyakasane,
omusengero gwani oguyumve.
3 We ndwirhe naganiza, Mwami wani na Nyamuzinda wani,
we nsêngire Yagirwa Nyakasane.
4 Erhi gubà mucêracêra,
erhi mira izu lyani lyahikaga emund’oli;
sêzi-sêzi erhi nkola ndwirhe nakusêngera nandwirbe nalangûza.
5 Bulya orhali Nyamuzinda wa kusima mabi,
Yagirwa; enkola-maligo orhankaziga yakujaho
6 Nanga, emihera erhankakuyimangaho
abajira ebigalugalu, orhababàkwo
7 Abaderha obunywesi, kuheza obaheza;
omuntu osima omuko n’olyaliha,
Nyamuzinda arhamubonakwo
8 Ci niehe, bwonjo bw’obuzigire bwawe bunene burhumire,
naja omu mwawe; nacîkweba oku idaho,
nkuharâmye omu bwami bwawe butagatifu.
9 Nyakasane, onange omu bushinganyanya bwawe,
bulyala abanzi bampisire eka;
enjira yampisa emwawe, oyiyumanyanye.
10 Bulyala omu kanwa kabo murbabà oburhali bunywesi,
omurhima gwabo guyunjwire bubi;
omurhima gwabo eri nshinda nyigule,
n’olulimi lwabo kali kere ka môji abirhi.
11 Obamalîre, Yagirwa Nyamuzinda
ojire batulikanyè n’emihigo yabo mibi;
obakage, batumbaguze,
abo banyakola-maligo, bulya bàkugomire!
12 Ci abacikwìkubagira, barhulûle banasime;
bacikwitakire emyaka n’emyaka bulya bayimangirwe nawe;
bacishinge muli we abasima izino lyawe!
13 Bulya we Nyamuzinda, we hà omushinganyanya obwangâ;
we mucinga n’obuzigire bwawe,
nka kula empênzi ecinga entwâli.
Psalms 5
1 לַמְנַצֵּ֥חַ אֶֽל־הַנְּחִילֹ֗ות מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 אֲמָרַ֖י הַאֲזִ֥ינָה׀ יְהוָ֗ה בִּ֣ינָה הֲגִֽיגִי׃
3 הַקְשִׁ֤יבָה׀ לְקֹ֬ול שַׁוְעִ֗י מַלְכִּ֥י וֵאלֹהָ֑י כִּֽי־אֵ֝לֶ֗יךָ אֶתְפַּלָּֽל׃
4 יְֽהוָ֗ה בֹּ֖קֶר תִּשְׁמַ֣ע קֹולִ֑י בֹּ֥קֶר אֶֽעֱרָךְ־לְ֝ךָ֗ וַאֲצַפֶּֽה׃
5 כִּ֤י׀ לֹ֤א אֵֽל־חָפֵ֘ץ רֶ֥שַׁע׀ אָ֑תָּה לֹ֖א יְגֻרְךָ֣ רָֽע׃
6 לֹֽא־יִתְיַצְּב֣וּ הֹֽ֭ולְלִים לְנֶ֣גֶד עֵינֶ֑יךָ שָׂ֝נֵ֗אתָ כָּל־פֹּ֥עֲלֵי אָֽוֶן׃
7 תְּאַבֵּד֮ דֹּבְרֵ֪י כָ֫זָ֥ב אִישׁ־דָּמִ֥ים וּמִרְמָ֗ה יְתָ֘עֵ֥ב׀ יְהוָֽה׃
8 וַאֲנִ֗י בְּרֹ֣ב חַ֭סְדְּךָ אָבֹ֣וא בֵיתֶ֑ךָ אֶשְׁתַּחֲוֶ֥ה אֶל־הֵֽיכַל־קָ֝דְשְׁךָ֗ בְּיִרְאָתֶֽךָ׃
9 יְהוָ֤ה׀ נְחֵ֬נִי בְצִדְקָתֶ֗ךָ לְמַ֥עַן שֹׁורְרָ֑י הֹושַׁר לְפָנַ֣י דַּרְכֶּֽךָ׃
10 כִּ֤י אֵ֪ין בְּפִ֡יהוּ נְכֹונָה֮ קִרְבָּ֪ם הַ֫וֹּ֥ות קֶֽבֶר־פָּת֥וּחַ גְּרֹונָ֑ם לְ֝שֹׁונָ֗ם יַחֲלִֽיקוּן׃
11 הַֽאֲשִׁימֵ֨ם׀ אֱֽלֹהִ֗ים יִפְּלוּ֮ מִֽמֹּעֲצֹ֪ותֵ֫יהֶ֥ם בְּרֹ֣ב פִּ֭שְׁעֵיהֶם הַדִּיחֵ֑מֹו כִּי־מָ֥רוּ בָֽךְ׃
12 וְיִשְׂמְח֨וּ כָל־חֹ֪וסֵי בָ֡ךְ לְעֹולָ֣ם יְ֭רַנֵּנוּ וְתָסֵ֣ךְ עָלֵ֑ימֹו וְֽיַעְלְצ֥וּ בְ֝ךָ֗ אֹהֲבֵ֥י שְׁמֶֽךָ׃
13 כִּֽי־אַתָּה֮ תְּבָרֵ֪ךְ צַ֫דִּ֥יק יְהוָ֑ה כַּ֝צִּנָּ֗ה רָצֹ֥ון תַּעְטְרֶֽנּוּ׃
6
OLULANGA LWA 6: Amingingo omu marhangulo
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku nzihwa zishwêkwa n’emisi.
Oku izu lya kali munani. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Yagirwa Nyamuzinda, orhampanaga omu burhe bwawe,
orhanankalihiraga omu bukunizi bwawe.
3 Mâshi Nyakasane, ombêre obwonjo nta misi ncigwerhe,
nfumya, Yagirwa Nnàmahanga,
bulya enjingo z’orhuvaha rhwani zikola zihozire.
4 Omurhima gwankangusire,
nawe, we Nnâmahanga kuhika mangaci?
5 Galuka, mâshi Yagirwa Nyakasane onyôkole;
oncize buzigire bwawe burhumire.
6 Bulya ntaye ofire wankacikuyibuka
ndi wankakukuza kurheng’e kuzimu?
7 Ndi bufa erhi maganya garhuma
erhi binajinga, nanyongoberere omu lwogo lwani
oku narhonga emirenge, ncikwêbe omu ncingo yani.
8 Amasu gakola ganduma crhi mirenge erhuma,
abashombanyi bani boshi bagahûsa.
9 Ntengi ho mweshi banyankola-maligo
bulya Nyamuzinda ayumvirhize emirenge yani.
10 Nnâmahanga ayumvirhize izu lyani;
Nyakasane ayumvirhize omusengero gwani.
11 Abashombanyi bani boshi bafe n’obôba,
enshonyi zibayirhe bagaluke cinyumanyuma.
Psalms 6
1 לַמְנַצֵּ֣חַ בִּ֭נְגִינֹות עַֽל־הַשְּׁמִינִ֗ית מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 יְֽהוָ֗ה אַל־בְּאַפְּךָ֥ תֹוכִיחֵ֑נִי וְֽאַל־בַּחֲמָתְךָ֥ תְיַסְּרֵֽנִי׃
3 חָנֵּ֥נִי יְהוָה֮ כִּ֤י אֻמְלַ֫ל אָ֥נִי רְפָאֵ֥נִי יְהוָ֑ה כִּ֖י נִבְהֲל֣וּ עֲצָמָֽי׃
4 וְ֭נַפְשִׁי נִבְהֲלָ֣ה מְאֹ֑ד וְאַתְּ יְ֝הוָ֗ה עַד־מָתָֽי׃
5 שׁוּבָ֣ה יְ֭הוָה חַלְּצָ֣ה נַפְשִׁ֑י הֹ֝ושִׁיעֵ֗נִי לְמַ֣עַן חַסְדֶּֽךָ׃
6 כִּ֤י אֵ֣ין בַּמָּ֣וֶת זִכְרֶ֑ךָ בִּ֝שְׁאֹ֗ול מִ֣י יֹֽודֶה־לָּֽךְ׃
7 יָגַ֤עְתִּי׀ בְּֽאַנְחָתִ֗י אַשְׂחֶ֣ה בְכָל־לַ֭יְלָה מִטָּתִ֑י בְּ֝דִמְעָתִ֗י עַרְשִׂ֥י אַמְסֶֽה׃
8 עָֽשְׁשָׁ֣ה מִכַּ֣עַס עֵינִ֑י עָֽ֝תְקָ֗ה בְּכָל־צֹורְרָֽי׃
9 ס֣וּרוּ מִ֭מֶּנִּי כָּל־פֹּ֣עֲלֵי אָ֑וֶן כִּֽי־שָׁמַ֥ע יְ֝הוָ֗ה קֹ֣ול בִּכְיִֽי׃
10 שָׁמַ֣ע יְ֭הוָה תְּחִנָּתִ֑י יְ֝הוָ֗ה תְּֽפִלָּתִ֥י יִקָּֽח׃
11 יֵבֹ֤שׁוּ׀ וְיִבָּהֲל֣וּ מְ֭אֹד כָּל־אֹיְבָ֑י יָ֝שֻׁ֗בוּ יֵבֹ֥שׁוּ רָֽגַע׃
7
OLULANGA LWA 7: Omusengero gw’omushinganyanya odwirhe alibuzibwa
1 Endulù ya Daudi, àyiyimbiraga Nyakasane erhi Kushi w’omu buko bwa Benyamini orhumire.
2 Nyakasane, Nyamuzinda wani, we lwakiro lwani,
ndikuza oku badwirhe bandibuza boshi, nciza nani.
3 Lyo balek’inshembagula nka kula entale eshcmbagula omuhanya:
emusharhule na ntaye wahalìza mpu amulikuza.
4 Yagirwa Nyamuzinda, ka nàjizire okwo,
k’obubi buli omu maboko gani?
5 Ka nàjirire orhampalaliri kubi,
ka nàshokwire omushombanyi wani buiira igwarhiro?
6 Akaba nàjizire ntyo, omwanzi anyandukekwo anangwanyanye,
andabarhe n’obula bwani anabushandâze omu budaka!
7 Yagirwa Nyamuzinda, zuka omu bukunizi bwawe,
oburhe bw’abashombanyi bani oburhange,
ondwire, Nyakasane, bulya wene wàrhegekaga mpu
olubanja lukâja aha kagombe.
8 Ornurhwe gw’amashanja gukuzunguluke,
nawe obarhegeke emalunga!
9 Nyakasane, we mutwi w’emmanja w’amashanja,
oncirânulire, Yagirwa Nyamuzinda,
nyêre nka kulya obushinganyanya n’obwimana bwani bunali.
10 Obubi bw’emihera buhwe,
na ngasi oli mushinganyanya, omuzibuhye,
we yishi ebiri omu murhima n’omu nsiko,
Nyamuzinda mwimàna!
11 Nnâmahanga ye mpenzi yani,
ye ciza abantu b’emirhima eshinganine.
12 Nyamuzinda ye mutwi w’emmanja mwimâna,
oburhe bwage nta lusiku burhûlûla.
13 Abarhalonza okumugalukira, anabarhyagize engôrho yage,
aseze oluge lw’omuherho gwage agufôle.
14 Omuhera gwone gucirheganyiza emyampi y’olufu,
gwone gurhuma yagulumira.
15 Gw’ogwo gudwirhe gwahiga emihigo y’obubi
gudwirhe gwarhimanya obulyalya,
ci ibala gwacîlerhera!
16 Gudwirhe gwarheganya omwîna n’okuguhumba,
ci gwone gwarhogera mw’ogwo mwîna gwajiraga.
17 Obubi bwage bwâmunanira emalanga,
obulenzi bwage bwâmusêra oku irhwe nka ngarha.
18 Niehe nâvuga Nnàmahanga omunkwa oku bushinganyanya bwage,
nâyimba izino lya Nyamuzinda w’Enyanya!
Psalms 7
1 שִׁגָּיֹ֗ון לְדָ֫וִ֥ד אֲשֶׁר־שָׁ֥ר לַיהוָ֑ה עַל־דִּבְרֵי־כ֝֗וּשׁ בֶּן־יְמִינִֽי׃
2 יְהוָ֣ה אֱ֭לֹהַי בְּךָ֣ חָסִ֑יתִי הֹושִׁיעֵ֥נִי מִכָּל־רֹ֝דְפַ֗י וְהַצִּילֵֽנִי׃
3 פֶּן־יִטְרֹ֣ף כְּאַרְיֵ֣ה נַפְשִׁ֑י פֹּ֝רֵ֗ק וְאֵ֣ין מַצִּֽיל׃
4 יְהוָ֣ה אֱ֭לֹהַי אִם־עָשִׂ֣יתִי זֹ֑את אִֽם־יֶשׁ־עָ֥וֶל בְּכַפָּֽי׃
5 אִם־גָּ֭מַלְתִּי שֹֽׁולְמִ֥י רָ֑ע וָאֲחַלְּצָ֖ה צֹורְרִ֣י רֵיקָֽם׃
6 יִֽרַדֹּ֥ף אֹויֵ֨ב׀ נַפְשִׁ֡י וְיַשֵּׂ֗ג וְיִרְמֹ֣ס לָאָ֣רֶץ חַיָּ֑י וּכְבֹודִ֓י׀ לֶעָפָ֖ר יַשְׁכֵּ֣ן סֶֽלָה׃
7 ק֘וּמָ֤ה יְהוָ֨ה׀ בְּאַפֶּ֗ךָ הִ֭נָּשֵׂא בְּעַבְרֹ֣ות צֹורְרָ֑י וְע֥וּרָה אֵ֝לַ֗י מִשְׁפָּ֥ט צִוִּֽיתָ׃
8 וַעֲדַ֣ת לְ֭אֻמִּים תְּסֹובְבֶ֑ךָּ וְ֝עָלֶ֗יהָ לַמָּרֹ֥ום שֽׁוּבָה׃
9 יְהוָה֮ יָדִ֪ין עַ֫מִּ֥ים שָׁפְטֵ֥נִי יְהוָ֑ה כְּצִדְקִ֖י וּכְתֻמִּ֣י עָלָֽי׃
10 יִגְמָר־נָ֬א רַ֨ע׀ רְשָׁעִים֮ וּתְכֹונֵ֪ן צַ֫דִּ֥יק וּבֹחֵ֣ן לִ֭בֹּ֗ות וּכְלָיֹ֗ות אֱלֹהִ֥ים צַדִּֽיק׃
11 מָֽגִנִּ֥י עַל־אֱלֹהִ֑ים מֹ֝ושִׁ֗יעַ יִשְׁרֵי־לֵֽב׃
12 אֱ֭לֹהִים שֹׁופֵ֣ט צַדִּ֑יק וְ֝אֵ֗ל זֹעֵ֥ם בְּכָל־יֹֽום׃
13 אִם־לֹ֣א יָ֭שׁוּב חַרְבֹּ֣ו יִלְטֹ֑ושׁ קַשְׁתֹּ֥ו דָ֝רַ֗ךְ וַֽיְכֹונְנֶֽהָ׃
14 וְ֭לֹו הֵכִ֣ין כְּלֵי־מָ֑וֶת חִ֝צָּ֗יו לְֽדֹלְקִ֥ים יִפְעָֽל׃
15 הִנֵּ֥ה יְחַבֶּל־אָ֑וֶן וְהָרָ֥ה עָ֝מָ֗ל וְיָ֣לַד שָֽׁקֶר׃
16בֹּ֣ור כָּ֭רָֽה וַֽיַּחְפְּרֵ֑הוּ וַ֝יִּפֹּ֗ל בְּשַׁ֣חַת יִפְעָֽל׃
17 יָשׁ֣וּב עֲמָלֹ֣ו בְרֹאשֹׁ֑ו וְעַ֥ל קָ֝דְקֳדֹ֗ו חֲמָסֹ֥ו יֵרֵֽד׃
18 אֹודֶ֣ה יְהוָ֣ה כְּצִדְקֹ֑ו וַ֝אֲזַמְּרָ֗ה שֵֽׁם־יְהוָ֥ה עֶלְיֹֽון׃
8
OLULANGA LWA 8: Irenge lya Lulema n’obukulu bw’omuntu
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku izino /ya Gati. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Yagirwa Nyamuzinda, Nnâhamwirhu,
izino lyawe lyàjire irenge omu igulu lyoshi,
obukulu bwawe buyunjwire amalunga!
3 Akanwa k’abana b’ebirhaba n’abaciyonka,
karhubwiriza irenge lyawe kanahulisa abashombanyi bawe;
lyo abânzi n’abagoma bahirigirha.
4 Nkalola amalunga eminwe yawe yàmanikaga,
n’omwezi n’enyenyezi wàlemaga:
5 Omuntu aligi cici mpu wamuyibuka,
mwene-Adamu aligi ndi mpu wamushibirira?
6 N’obwo wàmujizire munyi hisungunu hyone kuli ba malahika,
wamuyambika ishungwe ly’irenge n’obukuze.
7 Wamujira mwami w’ebiremwa by’amaboko gawe
byoshi wàbihizire aha magulu gage.
8 Ebibuzi n’enkafu, byoshi byoshi,
ciru n’ensimba z’omu irungu;
9 Enyunyi z’emalunga n’enfi z’omu nyanja,
n’eby’omu mîshi byoshi
10 Yagirwa Nyamuzinda Nnâhamwirhu,
izino lyawe lyàjire irenge omu igulu lyoshi.
Psalms 8
1 לַמְנַצֵּ֥חַ עַֽל־הַגִּתִּ֗ית מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 יְהוָ֤ה אֲדֹנֵ֗ינוּ מָֽה־אַדִּ֣יר שִׁ֭מְךָ בְּכָל־הָאָ֑רֶץ אֲשֶׁ֥ר תְּנָ֥ה הֹ֝ודְךָ֗ עַל־הַשָּׁמָֽיִם׃
3 מִפִּ֤י עֹֽולְלִ֨ים׀ וְֽיֹנְקִים֮ יִסַּ֪דְתָּ֫ עֹ֥ז לְמַ֥עַן צֹורְרֶ֑יךָ לְהַשְׁבִּ֥ית אֹ֝ויֵ֗ב וּמִתְנַקֵּֽם׃
4 כִּֽי־אֶרְאֶ֣ה שָׁ֭מֶיךָ מַעֲשֵׂ֣י אֶצְבְּעֹתֶ֑יךָ יָרֵ֥חַ וְ֝כֹוכָבִ֗ים אֲשֶׁ֣ר כֹּונָֽנְתָּה׃
5 מָֽה־אֱנֹ֥ושׁ כִּֽי־תִזְכְּרֶ֑נּוּ וּבֶן־אָ֝דָ֗ם כִּ֣י תִפְקְדֶֽנּוּ׃
6 וַתְּחַסְּרֵ֣הוּ מְּ֭עַט מֵאֱלֹהִ֑ים וְכָבֹ֖וד וְהָדָ֣ר תְּעַטְּרֵֽהוּ׃
7 תַּ֭מְשִׁילֵהוּ בְּמַעֲשֵׂ֣י יָדֶ֑יךָ כֹּ֝ל שַׁ֣תָּה תַֽחַת־רַגְלָֽיו׃
8 צֹנֶ֣ה וַאֲלָפִ֣ים כֻּלָּ֑ם וְ֝גַ֗ם בַּהֲמֹ֥ות שָׂדָֽי׃
9 צִפֹּ֣ור שָׁ֭מַיִם וּדְגֵ֣י הַיָּ֑ם עֹ֝בֵ֗ר אָרְחֹ֥ות יַמִּֽים׃
10 יְהוָ֥ה אֲדֹנֵ֑ינוּ מָֽה־אַדִּ֥יר שִׁ֝מְךָ֗ בְּכָל־הָאָֽרֶץ׃
9
OLULANGA LWA 9A (cihabr. 9): Nyamuzinda Mucîranuzi Mushinganyanya.
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Nzihwa y’omu karhêra erhi lulanga. Lula nga. Lwa Daudi.
2 Yagirwa Nyamuzinda,
nakukuza n’omurhima gwani gwoshi,
namanyisa ebirhangâzo byawe byoshi.
3 We busîme na mwishingo gwani,
nakuza izîno lyawe, Nyakasane,
Nyamuzinda, Nn’emalunga.
4 Bulya abashombanyi bani bayàsire, bashubira nyuma,
bajâjâbire banahungumuka embere zawe.
5 Neci, wampîre ecâzo n’olubanja,
watamala oku ntebe y’obwami,
we mutwi w’emmanja mushinganyanya.
6 Walembya entûmva, walimbula n’ebigamba,
izîno lyabo walizaza lwoshi oku nsiku n’amango.
7 Abashombanyi bahirigirha lwoshi lwoshi,
engabo zabo wazishâba, n’aha bàli harhasigalaga cimanyîso.
8 Nyamuzinda yehe ho ayôrha abà ensiku n’amango,
ajeberîze entebe yage y’obwami mpu atwe emmanja.
9 Ye twira igulu olubanja n’obushinganyanya,
anacîranulire amashanja n’oburhondekezi.
10 Mâshi Nyamuzinda aba lwakiro lw’abadwirhe barhindibuzibwa,
lwakiro omu mango g’obulagirire.
11 We bacikubagira abayishi izîno lyawe,
bulya orhalikirira abakulonza, Yagirwa Nyakasane.
12 Muzihire Nyamubàho obà omu Siyoni,
mubalire amashanja ebirhangâzo àjizire.
13 Bulya ye cîhôlera omuko, abayibusire,
omulenge gw’abagalugalu arhaguyibagira.
14 Yagirwa Nyamuzinda, ombabalire,
olole oku abashombanyi badwirhe bantidibuza,
onshugule omu mihango y’olufu;
15 Nderhe irenge lyawe lyoshi,
omu mihango y’omunyere w’e Siyoni,
ncîshingire obucire bwawe.
16 Amashànja g’abapagani garhogire omu nyenga bàhumbaga,
omurhego bàrhegaga okugulu kwabo kwagwiìrhwamwo.
17 Nyamuzinda acimanyisize, atwa olubanja;
agwasa omunya-byaha omu mirimo y’enfune zage.
18 Emihera eshubire ekuzimu,
aga mashanja goshi g’entûmva gayibagire Nnâmahanga.
19 Bulya omukenyi arhayibagirwa lwoshi lwoshi,
obulangalire bw’abanyi nta mango bwankahirigirha.
20 Zûka Nyamuzinda, omuntu ankahima;
amashanja g’abapagani gatwirwe olubanja omu busu bwawe.
21 Mâshi Nyakasane, obashûrhe ebibâmba,
abapagani bamanye oku bali bantu nk’abandi.
Psalms 9
1 לַ֭מְנַצֵּחַ עַלְמ֥וּת לַבֵּ֗ן מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 אֹודֶ֣ה יְ֭הוָה בְּכָל־לִבִּ֑י אֲ֝סַפְּרָ֗ה כָּל־נִפְלְאֹותֶֽיךָ׃
3 אֶשְׂמְחָ֣ה וְאֶעֶלְצָ֣ה בָ֑ךְ אֲזַמְּרָ֖ה שִׁמְךָ֣ עֶלְיֹֽון׃
4 בְּשׁוּב־אֹויְבַ֥י אָחֹ֑ור יִכָּשְׁל֥וּ וְ֝יֹאבְד֗וּ מִפָּנֶֽיךָ׃
5 כִּֽי־עָ֭שִׂיתָ מִשְׁפָּטִ֣י וְדִינִ֑י יָשַׁ֥בְתָּ לְ֝כִסֵּ֗א שֹׁופֵ֥ט צֶֽדֶק׃
6 גָּעַ֣רְתָּ גֹ֭ויִם אִבַּ֣דְתָּ רָשָׁ֑ע שְׁמָ֥ם מָ֝חִ֗יתָ לְעֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
7 הָֽאֹויֵ֨ב׀ תַּ֥מּוּ חֳרָבֹ֗ות לָ֫נֶ֥צַח וְעָרִ֥ים נָתַ֑שְׁתָּ אָבַ֖ד זִכְרָ֣ם הֵֽמָּה׃
8וַֽ֭יהוָה לְעֹולָ֣ם יֵשֵׁ֑ב כֹּונֵ֖ן לַמִּשְׁפָּ֣ט כִּסְאֹֽו׃
9 וְה֗וּא יִשְׁפֹּֽט־תֵּבֵ֥ל בְּצֶ֑דֶק יָדִ֥ין לְ֝אֻמִּ֗ים בְּמֵישָׁרִֽים׃
10 וִ֘יהִ֤י יְהוָ֣ה מִשְׂגָּ֣ב לַדָּ֑ךְ מִ֝שְׂגָּ֗ב לְעִתֹּ֥ות בַּצָּרָֽה׃
11 :וְיִבְטְח֣וּ בְ֭ךָ יֹודְעֵ֣י שְׁמֶ֑ךָ כִּ֤י לֹֽא־עָזַ֖בְתָּ דֹרְשֶׁ֣יךָ יְהוָֽה
12 זַמְּר֗וּ לַ֭יהוָה יֹשֵׁ֣ב צִיֹּ֑ון הַגִּ֥ידוּ בָ֝עַמִּ֗ים עֲלִֽילֹותָֽיו׃
13 :כִּֽי־דֹרֵ֣שׁ דָּ֭מִים אֹותָ֣ם זָכָ֑ר לֹֽא־שָׁ֝כַ֗ח צַעֲקַ֥ת עֲנִיִּים
14 חָֽנְנֵ֬נִי יְהוָ֗ה רְאֵ֣ה עָ֭נְיִי מִשֹּׂנְאָ֑י מְ֝רֹומְמִ֗י מִשַּׁ֥עֲרֵי מָֽוֶת׃
15 לְמַ֥עַן אֲסַפְּרָ֗ה כָּֽל־תְּהִלָּ֫תֶ֥יךָ בְּשַֽׁעֲרֵ֥י בַת־צִיֹּ֑ון אָ֝גִ֗ילָה בִּישׁוּעָתֶֽךָ׃
16 טָבְע֣וּ גֹ֭ויִם בְּשַׁ֣חַת עָשׂ֑וּ בְּרֶֽשֶׁת־ז֥וּ טָ֝מָ֗נוּ נִלְכְּדָ֥ה רַגְלָֽם׃
17 נֹ֤ודַ֨ע׀ יְהוָה֮ מִשְׁפָּ֪ט עָ֫שָׂ֥ה בְּפֹ֣עַל כַּ֭פָּיו נֹוקֵ֣שׁ רָשָׁ֑ע הִגָּיֹ֥ון סֶֽלָה׃
18 יָשׁ֣וּבוּ רְשָׁעִ֣ים לִשְׁאֹ֑ולָה כָּל־גֹּ֝ויִ֗ם שְׁכֵחֵ֥י אֱלֹהִֽים׃
19 כִּ֤י לֹ֣א לָ֭נֶצַח יִשָּׁכַ֣ח אֶבְיֹ֑ון תִּקְוַ֥ת עֲנָוִים תֹּאבַ֥ד לָעַֽד׃
20 קוּמָ֣ה יְ֭הוָה אַל־יָעֹ֣ז אֱנֹ֑ושׁ יִשָּׁפְט֥וּ גֹ֝ויִ֗ם עַל־פָּנֶֽיךָ׃
21 שִׁ֘יתָ֤ה יְהוָ֨ה׀ מֹורָ֗ה לָ֫הֶ֥ם יֵדְע֥וּ גֹויִ֑ם אֱנֹ֖ושׁ הֵ֣מָּה סֶּֽלָה׃
10
OLULANGA LWA 9 B (cihabr. 10): Nyamuzinda Mushinganyanya ho ali
1 Yagirwa Nnàmahanga, cirhumire wabêra kulì,
cirhumire ocifulika amango g’amalibuko?
2 Oku omuhera gwacibona, omukenyi arhindibuka,
agwarhwe omu bulyalya bw’entimanya z’owabo.
3 Omuhera gunacishingire enyifinjo z’omurhima gwagwo,
omuhubu kulogorha alogorha, anagayaguze Nyamuzinda.
4 Omu bucibone bwage omuhera kwo guderha, mpu:
«Nta buhane; Nyamuzinda arhahabà!» Zo nkengèro zoshi ezo.
5 Ngasi mango amajira gage kubêra gamubêra;
emmanja enyanya zimugera, arhankazirhimanya;
abashombanyi bage boshi kumeshera abamesherakwo.
6 Anaderhe omu murhima gwage, erhi:
«Nie ntadiìndwa; amaburha gàja oku gandi ntanabona malibuko.»
7 Akanwa kage kayunjwire malogorha n’obunywesi n’obulyalya;
olulimi lwage lurharhêngamwo oburhali buhanya n’obubi.
8 Y’oyo oshurhamire omu masheke,
acifulisire mpu ayirhe omwêru-kwêru;
amasu gage gadwirhe gahigira omuhanya.
9 Kwo acifulika nka ntale omu bulumba bwayo,
alingûze mpu alonze omuhanya ayehûkana;
amuyehûkane, amukululire omu murhego gwage.
10 Anaje abundabunda, anashurhame,
omuhanya amugwe omu nfune.
11 Aderhe omu murhima gwage, erhi:
«Nyamuzinda ayibagire! Ahengwire obusu bwage,
arhanacidwirhi abona!»
12 Yimuka, Nyamuzinda, Nnâmahanga,
olengeze okuboko kwawe;
omanye wankayibagira abali omu bulagirire.
13 Cankarhuma omuhera gwagayaguza Nnâmahanga,
cankarhuma guderha omu murhima gwagwo mpu arhabona?
14 Wêne obwine, walolerize amalibuko n’emirenge,
mpu ohiyankirire omu nfune zawe,
omukenyi we acikubagira, we lwakiro lw’enfûzi.
15 Shangula okuboko kw’omubi n’omuhera;
obubi bwage obuhane, burhacifâga bwabonesire.
16 Nyamuzinda ye Mwami w’ensiku n’amango,
amashanja g’abapagani gàhirigirha omu igulu lyage.
17 Yagirwa Nyamuzinda, oyumvirhize omwifinjo gw’abirhohye;
ozibuhye cmirhima yabo onayirhege okurhwiri.
18 Mpu lyo otwira enfûzi n’odwirhe arhindibuzibwa olubanja,
lyo n’omuntu wàrhengaga omu bidaka alekikalibuza abandi n’ebihâmba.
Psalms 10
1 לָמָ֣ה יְ֭הוָה תַּעֲמֹ֣ד בְּרָחֹ֑וק תַּ֝עְלִ֗ים לְעִתֹּ֥ות בַּצָּרָֽה׃
2 בְּגַאֲוַ֣ת רָ֭שָׁע יִדְלַ֣ק עָנִ֑י יִתָּפְשׂ֓וּ׀ בִּמְזִמֹּ֖ות ז֣וּ חָשָֽׁבוּ׃
3 כִּֽי־הִלֵּ֣ל רָ֭שָׁע עַל־תַּאֲוַ֣ת נַפְשֹׁ֑ו וּבֹצֵ֥עַ בֵּ֝רֵ֗ךְ נִ֘אֵ֥ץ׀ יְהוָֽה׃
4 רָשָׁ֗ע כְּגֹ֣בַהּ אַ֭פֹּו בַּל־יִדְרֹ֑שׁ אֵ֥ין אֱ֝לֹהִ֗ים כָּל־מְזִמֹּותָֽיו׃
5 יָ֘חִ֤ילוּ דָרְכּו בְּכָל־עֵ֗ת מָרֹ֣ום מִ֭שְׁפָּטֶיךָ מִנֶּגְדֹּ֑ו כָּל־צֹ֝ורְרָ֗יו יָפִ֥יחַ בָּהֶֽם׃
6 אָמַ֣ר בְּ֭לִבֹּו בַּל־אֶמֹּ֑וט לְדֹ֥ר וָ֝דֹ֗ר אֲשֶׁ֣ר לֹֽא־בְרָֽע׃
7 אָלָ֤ה פִּ֣יהוּ מָ֭לֵא וּמִרְמֹ֣ות וָתֹ֑ךְ תַּ֥חַת לְ֝שֹׁונֹ֗ו עָמָ֥ל וָאָֽוֶן׃
8 יֵשֵׁ֤ב׀ בְּמַאְרַ֬ב חֲצֵרִ֗ים בַּֽ֭מִּסְתָּרִים יַהֲרֹ֣ג נָקִ֑י עֵ֝ינָ֗יו לְֽחֵלְכָ֥ה יִצְפֹּֽנוּ׃
9 יֶאֱרֹ֬ב בַּמִּסְתָּ֨ר׀ כְּאַרְיֵ֬ה בְסֻכֹּ֗ה יֶ֭אֱרֹב לַחֲטֹ֣וף עָנִ֑י יַחְטֹ֥ף עָ֝נִ֗י בְּמָשְׁכֹ֥ו בְרִשְׁתֹּֽו׃
10 וַדָּכַה יָשֹׁ֑חַ וְנָפַ֥ל בַּ֝עֲצוּמָ֗יו חֶלְכָּאִים:
11 אָמַ֣ר בְּ֭לִבֹּו שָׁ֣כַֽח אֵ֑ל הִסְתִּ֥יר פָּ֝נָ֗יו בַּל־רָאָ֥ה לָנֶֽצַח׃
12 קוּמָ֤ה יְהוָ֗ה אֵ֭ל נְשָׂ֣א יָדֶ֑ךָ אַל־תִּשְׁכַּ֥ח עֲנִיִּים:
13 עַל־מֶ֤ה׀ נִאֵ֖ץ רָשָׁ֥ע׀ אֱלֹהִ֑ים אָמַ֥ר בְּ֝לִבֹּ֗ו לֹ֣א תִּדְרֹֽשׁ׃
14 רָאִ֡תָה כִּֽי־אַתָּ֤ה׀ עָ֘מָ֤ל וָכַ֨עַס׀ תַּבִּיט֮ לָתֵ֪ת בְּיָ֫דֶ֥ךָ עָ֭לֶיךָ יַעֲזֹ֣ב חֵלֶ֑כָה יָ֝תֹ֗ום אַתָּ֤ה׀ הָיִ֬יתָ עֹוזֵֽר׃
15 שְׁ֭בֹר זְרֹ֣ועַ רָשָׁ֑ע וָ֝רָ֗ע תִּֽדְרֹושׁ־רִשְׁעֹ֥ו בַל־תִּמְצָֽא׃
16 יְהוָ֣ה מֶ֭לֶךְ עֹולָ֣ם וָעֶ֑ד אָבְד֥וּ גֹ֝ויִ֗ם מֵֽאַרְצֹֽו׃
17 תַּאֲוַ֬ת עֲנָוִ֣ים שָׁמַ֣עְתָּ יְהוָ֑ה תָּכִ֥ין לִ֝בָּ֗ם תַּקְשִׁ֥יב אָזְנֶֽךָ׃ 18 לִשְׁפֹּ֥ט יָתֹ֗ום וָ֫דָ֥ךְ בַּל־יֹוסִ֥יף עֹ֑וד לַעֲרֹ֥ץ אֱ֝נֹ֗ושׁ מִן־הָאָֽרֶץ
11
OLULANGA LWA 10 (11): Omulangaliro gw’omushinganyanya
1 Oku mukulu w’abimbiza. Lwa Daudi.
Nyamuzinda ye lwakiro lwani.
Kurhi wakacimbwira, mpu:
«Yàkira oku ntondo nka kanyunyi?»
2 Ba nyakola-maligo abo bagosire emiherho,
badwirhe bafòl’emyampi oku ngè
mpu balashirc abantu b’emirhima nkana omu mwizimya.
3 Erhi eciriba cankabongoka,
cici omushinganyanya ankacibash’ijira?
4 Nnâmahanga omu ka-Nyamuzinda kage katagatifu,
Nyakasane oku ntebe yage y’obwami omu malunga;
amasu gage gadwirhe galolêreza igulu,
engohe zage zidwirhe zasinza abana b’abantu.
5 Nyamuzinda abona entimanya z’omwinja n’omubi;
omurhima gwage gushologorhwa na nyankola-maligo.
6 Mûshi emihera ayirhogeze amakala g’engulumira n’ecibiriti,
n’empûsi y’omuliro ebe co cigabi c’omo kabehe kabo.
7 Bulya Nyamuzinda abâ mushinganyanya,
akunda n’obushinganyanya;
abantu b’emirhima mimâna bo bàbone obusu bwage.
Psalms 11
1 לַמְנַצֵּ֗חַ לְדָ֫וִ֥ד בַּֽיהוָ֨ה׀ חָסִ֗יתִי אֵ֭יךְ תֹּאמְר֣וּ לְנַפְשִׁ֑י נוּדוּ הַרְכֶ֥ם צִפֹּֽור׃
2 כִּ֤י הִנֵּ֪ה הָרְשָׁעִ֡ים יִדְרְכ֬וּן קֶ֗שֶׁת כֹּונְנ֣וּ חִצָּ֣ם עַל־יֶ֑תֶר לִירֹ֥ות בְּמֹו־אֹ֝֗פֶל לְיִשְׁרֵי־לֵֽב׃
3 כִּ֣י הַ֭שָּׁתֹות יֵֽהָרֵס֑וּן צַ֝דִּ֗יק מַה־פָּעָֽל׃
4 יְהוָ֤ה׀ בְּֽהֵ֘יכַ֤ל קָדְשֹׁ֗ו יְהוָה֮ בַּשָּׁמַ֪יִם כִּ֫סְאֹ֥ו עֵינָ֥יו יֶחֱז֑וּ עַפְעַפָּ֥יו יִ֝בְחֲנ֗וּ בְּנֵ֣י אָדָֽם׃
5 יְהוָה֮ צַדִּ֪יק יִ֫בְחָ֥ן וְ֭רָשָׁע וְאֹהֵ֣ב חָמָ֑ס שָֽׂנְאָ֥ה נַפְשֹֽׁו׃
6 יַמְטֵ֥ר עַל־רְשָׁעִ֗ים פַּ֫חִ֥ים אֵ֣שׁ וְ֭גָפְרִית וְר֥וּחַ זִלְעָפֹ֗ות מְנָ֣ת כֹּוסָֽם׃
7 כִּֽי־צַדִּ֣יק יְ֭הוָה צְדָקֹ֣ות אָהֵ֑ב יָ֝שָׁ֗ר יֶחֱז֥וּ פָנֵֽימֹו׃
12
OLULANGA LWA 11 (12): Nyamuzinda ancize oku mihigo y’abantu babi
1 Oku mukulu w’abimbiza. Nzihwa y’omu lulanga lwa misi munani. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Orhucize, Nyakasane, bulya abashinganyanya badwirhe bahwa;
abemezi badwirhe bahirigirha omu bana b’abantu.
3 Abantu badwirhe barhebana bone na nnene:
nderho nnunu, mirhima ibirhi.
4 Mâshi Nyamuzinda aherêrekeze ngasi kanwa kaderba obunywesi,
ngasi lulimi lulyalyanya.
5 Ngasi baderha, mpu: «Olulimi lwirhu yo misi yirhu,
kanwa rhujira, ye ndigi wankarhukulikira?»
6 Naye Nnâmahanga, erhi: «Amalibuko g’abazamba
n’emirenge y’abakenyi erhumire,
nkolaga nayimanga; abalonza obucire nàbahêrezabwo.»
7 Ebinwa bya Nyakasane biri by’okuli,
kwo biri nka cuma ca marhale citule omo luganda,
nka masholo mashuke kali nda.
8 Yagirwa Nyamuzinda, we rhuciza,
we warhulanga kuli er’iburha ensiku n’amango.
9 Abanya-byaha bazungulusire hoshi hoshi,
n’obubi bwarhalusire olugero omu bana b’abantu.
Psalms 12
1 לַמְנַצֵּ֥חַ עַֽל־הַשְּׁמִינִ֗ית מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 הֹושִׁ֣יעָה יְ֭הוָה כִּי־גָמַ֣ר חָסִ֑יד כִּי־פַ֥סּוּ אֱ֝מוּנִ֗ים מִבְּנֵ֥י אָדָֽם׃
3 שָׁ֤וְא׀ יְֽדַבְּרוּ֮ אִ֤ישׁ אֶת־רֵ֫עֵ֥הוּ שְׂפַ֥ת חֲלָקֹ֑ות בְּלֵ֖ב וָלֵ֣ב יְדַבֵּֽרוּ׃
4יַכְרֵ֣ת יְ֭הוָה כָּל־שִׂפְתֵ֣י חֲלָקֹ֑ות לָ֝שֹׁ֗ון מְדַבֶּ֥רֶת גְּדֹלֹֽות׃
5 אֲשֶׁ֤ר אָֽמְר֨וּ׀ לִלְשֹׁנֵ֣נוּ נַ֭גְבִּיר שְׂפָתֵ֣ינוּ אִתָּ֑נוּ מִ֖י אָדֹ֣ון לָֽנוּ׃
6 מִשֹּׁ֥ד עֲנִיִּים֮ מֵאַנְקַ֪ת אֶבְיֹ֫ונִ֥ים עַתָּ֣ה אָ֭קוּם יֹאמַ֣ר יְהוָ֑ה אָשִׁ֥ית בְּ֝יֵ֗שַׁע יָפִ֥יחַֽ לֹֽו׃
7 אִֽמֲרֹ֣ות יְהוָה֮ אֲמָרֹ֪ות טְהֹ֫רֹ֥ות כֶּ֣סֶף צָ֭רוּף בַּעֲלִ֣יל לָאָ֑רֶץ מְ֝זֻקָּ֗ק שִׁבְעָתָֽיִם׃
8 אַתָּֽה־יְהוָ֥ה תִּשְׁמְרֵ֑ם תִּצְּרֶ֓נּוּ׀ מִן־הַדֹּ֖ור ז֣וּ לְעֹולָֽם׃
9 סָבִ֗יב רְשָׁעִ֥ים יִתְהַלָּכ֑וּן כְּרֻ֥ם זֻ֝לּ֗וּת לִבְנֵ֥י אָדָֽם׃
13
1 OLULANGA LWA 12 (13): Kuhika mangaci, Yagirwa Nyakasane?
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Kuhika mangaci wayôrha onyibagira, Nyakasane?
kuhika mangaci wanfulika obusu bwawe?
3 Kuhika mangaci nayôrha ntimanya amalibuko omu murhima gwani?
Kuhika mangaci omushombanyi wani ayôrha ampima?
4 Lola, onshuze, Nyakasane Nyamuzinda, Nnâhamwirhu!
Ommolekere amasù, ndek’ijir’iro omu lufu.
5 Omushombanyi alek’iderha, erhi: «Namuhimire!»
Abânzi bani balek’icîshinga babona njajâba.
6 Niehe bwonjo bwawe ncìkubagira:
omurhima gwani gucîshingire obucire bwawe;
nyimbire Nyakasane oku minja anjirire.
Psalms 13
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 עַד־אָ֣נָה יְ֭הוָה תִּשְׁכָּחֵ֣נִי נֶ֑צַח עַד־אָ֓נָה׀ תַּסְתִּ֖יר אֶת־פָּנֶ֣יךָ מִמֶּֽנִּי׃
3עַד־אָ֨נָה אָשִׁ֪ית עֵצֹ֡ות בְּנַפְשִׁ֗י יָגֹ֣ון בִּלְבָבִ֣י יֹומָ֑ם עַד־אָ֓נָה׀ יָר֖וּם אֹיְבִ֣י עָלָֽי׃
4 הַבִּ֣יטָֽה עֲ֭נֵנִי יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֑י הָאִ֥ירָה עֵ֝ינַ֗י פֶּן־אִישַׁ֥ן הַמָּֽוֶת׃
5 פֶּן־יֹאמַ֣ר אֹיְבִ֣י יְכָלְתִּ֑יו צָרַ֥י יָ֝גִ֗ילוּ כִּ֣י אֶמֹּֽוט׃
6 וַאֲנִ֤י׀ בְּחַסְדְּךָ֣ בָטַחְתִּי֮ יָ֤גֵ֥ל לִבִּ֗י בִּֽישׁוּעָ֫תֶ֥ךָ אָשִׁ֥ירָה לַיהוָ֑ה כִּ֖י גָמַ֣ל עָלָֽי׃
14
OLULANGA LWA 13 (14): Isirhe ly’omuntu orhishi Nnàmahanga
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa Daudi
Omusirhe anakàderha omu murhima gwage, erhi:
«Nyamuzinda arhahabâ!»
Bàcisherêzize, bàjira ebirhankaderhwa;
nta muntu okola aminja ocibabamwo.
2 Kurhenga emalunga Nyakasane adwirhe asinza bene-Adamu,
mpu alole erhi bankacibonekanamwo ogwerhe obukengêre,
ocidwirhe alonza Nyamuzinda.
3 Boshi boshi bahabusire, oku banali boshi bàsherîre,
nta muntu okola aminja ocibabàmwo,
ntaye ciru n’ow’obufumu.
4 Ka barhakayumva,
abôla banyankola-maligo bakâmirangusa ishanja lyani
nka kulya omuntu amirangusa omugati,
barhanashenga izîno lya Nyakasane?
5 Co cànarhume bajuguma n’obwôba buzira igwarhiro ly’ecôba
kulya kuba Nyamuzinda ayôrha abâ n’iburha ly’omushinganyanya.
6 Kàli mwehe mpu mwashekera ihano ly’omunyi,
n’obwo Nyamuzinda ye lwakiro lwage!
7 Owabona obucire bw’Israhdi buhubuka e Siyoni!
Mango Nyakasane àgalula olubaga lwage ekà,
Yakobo acîshinga, Israheli asîme!
Psalms 14
1 לַמְנַצֵּ֗חַ לְדָ֫וִ֥ד אָ֘מַ֤ר נָבָ֣ל בְּ֭לִבֹּו אֵ֣ין אֱלֹהִ֑ים הִֽשְׁחִ֗יתוּ הִֽתְעִ֥יבוּ עֲלִילָ֗ה אֵ֣ין עֹֽשֵׂה־טֹֽוב׃
2 יְֽהוָ֗ה מִשָּׁמַיִם֮ הִשְׁקִ֪יף עַֽל־בְּנֵי־אָ֫דָ֥ם לִ֭רְאֹות הֲיֵ֣שׁ מַשְׂכִּ֑יל דֹּ֝רֵשׁ אֶת־אֱלֹהִֽים׃
3 הַכֹּ֥ל סָר֮ יַחְדָּ֪ו נֶ֫אֱלָ֥חוּ אֵ֤ין עֹֽשֵׂה־טֹ֑וב אֵ֝֗ין גַּם־אֶחָֽד׃
4 הֲלֹ֥א יָדְעוּ֮ כָּל־פֹּ֪עֲלֵ֫י אָ֥וֶן אֹכְלֵ֣י עַ֭מִּי אָ֣כְלוּ לֶ֑חֶם יְ֝הוָ֗ה לֹ֣א קָרָֽאוּ׃
5 שָׁ֤ם׀ פָּ֣חֲדוּ פָ֑חַד כִּֽי־אֱ֝לֹהִ֗ים בְּדֹ֣ור צַדִּֽיק׃
6 עֲצַת־עָנִ֥י תָבִ֑ישׁוּ כִּ֖י יְהוָ֣ה מַחְסֵֽהוּ׃
7 מִ֥י יִתֵּ֣ן מִצִּיֹּון֮ יְשׁוּעַ֪ת יִשְׂרָ֫אֵ֥ל בְּשׁ֣וּב יְ֭הוָה שְׁב֣וּת עַמֹּ֑ו יָגֵ֥ל יַ֝עֲקֹ֗ב יִשְׂמַ֥ח יִשְׂרָֽאֵל׃
15
OLULANGA LWA 14 (15): Omwira wa Nnàmahanga
1 Lulanga. Lwa Daudi.
Yagirwa Nyakasane, ndi wankabera omu bwami bwawe;
Ndi wankatwa ecirâlo oku ntondo yawc ntagatifu?
2 Ow’olugendo lwimâna n’ojir’ebishinganine,
n’oderha eby’okuli nk’oku binali omu murhima gwage;
3 Orhagamba ndi omu lulimi lwage,
Orhajirira wabo kubi, arhanajacira mulungu wage.
4 Anagayaguze omuherêra,
akenge abarhinya Nyamuzinda.
Ebi acigashiraga,
arhankacibigashûla, ciru ankahona;
5 Arhahogeza bûnguke,
arhanalya mpyûlo mpu aheze omwêru-kwêru.
Oyôrha ntyo, nta mango ankahuligana.
Psalms 15
1 מִזְמֹ֗ור לְדָ֫וִ֥ד יְ֭הֹוָה מִי־יָג֣וּר בְּאָהֳלֶ֑ךָ מִֽי־יִ֝שְׁכֹּ֗ן בְּהַ֣ר קָדְשֶֽׁךָ׃
2 הֹולֵ֣ךְ תָּ֭מִים וּפֹעֵ֥ל צֶ֑דֶק וְדֹבֵ֥ר אֱ֝מֶ֗ת בִּלְבָבֹֽו׃
3 לֹֽא־רָגַ֨ל׀ עַל־לְשֹׁנֹ֗ו לֹא־עָשָׂ֣ה לְרֵעֵ֣הוּ רָעָ֑ה וְ֝חֶרְפָּ֗ה לֹא־נָשָׂ֥א עַל־קְרֹֽבֹו׃
4 נִבְזֶ֤ה׀ בְּֽעֵ֘ינָ֤יו נִמְאָ֗ס וְאֶת־יִרְאֵ֣י יְהוָ֣ה יְכַבֵּ֑ד נִשְׁבַּ֥ע לְ֝הָרַ֗ע וְלֹ֣א יָמִֽר׃
5 כַּסְפֹּ֤ו׀ לֹא־נָתַ֣ן בְּנֶשֶׁךְ֮ וְשֹׁ֥חַד עַל־נָקִ֗י לֹ֥א לָ֫קָ֥ח עֹֽשֵׂה־אֵ֑לֶּה לֹ֖א יִמֹּ֣וט לְעֹולָֽם׃
16
OLULANGA LWA 15 (16): Nyakasane ye Mwimo gwani
1 Lwa Daudi.
Yagirwa Nyamuzinda, onnange,
bulya we lwakiro lwani.
2 Nàbwizire Nnàmahanga, nti: «We Nyakasane,
Nnâhamwirhu, buzira we nta kwinja».
3 Abimana bali omu cihugo,
bo Nnàmahanga arhonya.
4 Abandi bashiga abazimu,
kuyushûla baciyushûlira obuhanya.
Barhàkabona nahuma omu mwamba gw’embâgwa zabo,
barhakàyumva mpu amazîno gabo gampisire ekanwa.
5 Waliha Nyamuzinda, we cigabi cani c’omwimo,
we na kabehe kani,
we gwerhe obuzine bwani omu maboko gawe.
6 Olugero bàntambagizagyamwo lwàngerire oku nsîmire,
ecigabi cani c’omwimo ciri cinja.
7 Ayagirwe Nyakasane okampâ ihano,
ciru n’obudufu nanyumve ihano lyampubuka omu ndubi y’omurhima.
8 Amasu gani gayôrha gasinza Nyakasane ngasi mango,
kulya kuba andi ebulyo, ntankahuligana.
9 Co cirhumire omûka gwani gusîma n’omûka gwani gucishinga;
ciru n’omubiri gwani guluhûsire omu murhûla.
10 Bulya orhankalikirira omûka gwani omu kuzimu,
orhankanaziga omwira wawe abolera omu nshinda.
11 Wanyereka enjira y’akalamo,
obwimâna bw’amasîma omu kubona obusu bwawe,
ekulyo kwawe, mwîshingo gw’ensiku n’amango.
Psalms 16
1 מִכְתָּ֥ם לְדָוִ֑ד שָֽׁמְרֵ֥נִי אֵ֝֗ל כִּֽי־חָסִ֥יתִי בָֽךְ׃
2 אָמַ֣רְתְּ לַֽ֭יהוָה אֲדֹנָ֣י אָ֑תָּה טֹ֝ובָתִ֗י בַּל־עָלֶֽיךָ׃
3 לִ֭קְדֹושִׁים אֲשֶׁר־בָּאָ֣רֶץ הֵ֑מָּה וְ֝אַדִּירֵ֗י כָּל־חֶפְצִי־בָֽם׃
4 יִרְבּ֥וּ עַצְּבֹותָם֮ אַחֵ֪ר מָ֫הָ֥רוּ בַּל־אַסִּ֣יךְ נִסְכֵּיהֶ֣ם מִדָּ֑ם וּֽבַל־אֶשָּׂ֥א אֶת־שְׁ֝מֹותָ֗ם עַל־שְׂפָתָֽי׃
5יְֽהוָ֗ה מְנָת־חֶלְקִ֥י וְכֹוסִ֑י אַ֝תָּ֗ה תֹּומִ֥יךְ גֹּורָלִֽי׃
6 חֲבָלִ֣ים נָֽפְלוּ־לִ֭י בַּנְּעִמִ֑ים אַף־נַ֝חֲלָ֗ת שָֽׁפְרָ֥ה עָלָֽי׃
7 אֲבָרֵ֗ךְ אֶת־יְ֭הוָה אֲשֶׁ֣ר יְעָצָ֑נִי אַף־לֵ֝ילֹ֗ות יִסְּר֥וּנִי כִלְיֹותָֽי׃
8 שִׁוִּ֬יתִי יְהוָ֣ה לְנֶגְדִּ֣י תָמִ֑יד כִּ֥י מִֽ֝ימִינִ֗י בַּל־אֶמֹּֽוט׃
9 לָכֵ֤ן׀ שָׂמַ֣ח לִ֭בִּי וַיָּ֣גֶל כְּבֹודִ֑י אַף־בְּ֝שָׂרִ֗י יִשְׁכֹּ֥ן לָבֶֽטַח׃
10 כִּ֤י׀ לֹא־תַעֲזֹ֣ב נַפְשִׁ֣י לִשְׁאֹ֑ול לֹֽא־תִתֵּ֥ן חֲ֝סִידְךָ֗ לִרְאֹ֥ות שָֽׁחַת׃
11 תֹּֽודִיעֵנִי֮ אֹ֤רַח חַ֫יִּ֥ים שֹׂ֣בַע שְׂ֭מָחֹות אֶת־פָּנֶ֑יךָ נְעִמֹ֖ות בִּימִינְךָ֣ נֶֽצַח׃
17
OLULANGA LWA 16 (17): Omulenge gw’omwêru-kwêru odwirhe walibuzibwa buzira kumanya ecirhumire
1 Musengero. Gwa Daudi.
Yagirwa Nyamuzinda, oyumvirhize omwêru-kwêru,
oyumve endûlû yani; orhege okurhwiri,
oyumvirhize omusengero gwani
gwahubuka omu kanwa karhalyalyanya.
2 Olubanja lwani lutwirwe embere zawe;
amasu gawe gabwine oku ndi mwêru-kwêru.
3 Wanalola omu ntimanya z’omurhima gwani onantangule budufu;
wanantangula: orhankambonamwo bubi.
4 Akanwa kani karhakola maligo nka kula abantu bajira;
oluderho lw’ekanwa kani nàlulanzire.
5 Olugendo lwani lurharhenga omu njira z’amarhegeko gawe,
nta mango amagulu gani gajajâba.
6 Nkulakire, kulya kuba onyumva,
Yagirwa Nnàmahanga; ontege okurhwiri,
oyumve eci naderha.
7 Oyerekane obwonjo bwawe,
we ciza abalongeza olwakiro omukulyo kwawe;
obalikûze oku babisha babo.
8 Onnange nka mbonyi y’isu,
onfulike omu kwaha kwawe.
9 Onfulike emihera ekàntindibuza;
ondikûze oku bashombanyi bani bangosire bakàlonza okunyirha.
10 Amashushi gàbafunisire emirhima;
akanwa kabo nderho za bucibone kaderha.
11 Badwirhe banyunja banakola bangosire;
banniolire amasu mpu bannambike oku idaho
12 Owababona anamanya mpu ntale elingûzize ensimba yalya
mpu cana ca ntale cishurhamire omu bulambo bwaco.
13 Baduka Nyakasane, omujeyo, omushurhe oku idaho;
n’engôrho yawe olikûze obuzine bwani omu maboko g’Òmuhera.
14 Okuboko kwawe kundikûze kuli eyo mifu, Yagirwa Nyakasane,
bulya eyo mifu ecigabi cabo c’obuzine coshi eco en’igulu.
Enda zabo oziyunjuze n’ebi wàbabikiraga,
abana babo bayigurhe, basigire abinjikulu babo ebisigaliza.
15 Niehe omu bushinganyanya, nayishibona obusu bwawe;
aha kuzûka, nyishiyigurha nkusinzakwo.
Psalms 17
1 תְּפִלָּ֗ה לְדָ֫וִ֥ד שִׁמְעָ֤ה יְהוָ֨ה׀ צֶ֗דֶק הַקְשִׁ֥יבָה רִנָּתִ֗י הַאֲזִ֥ינָה תְפִלָּתִ֑י בְּ֝לֹ֗א שִׂפְתֵ֥י מִרְמָֽה׃
2 מִ֭לְּפָנֶיךָ מִשְׁפָּטִ֣י יֵצֵ֑א עֵ֝ינֶ֗יךָ תֶּחֱזֶ֥ינָה מֵישָׁרִֽים׃
3 בָּ֘חַ֤נְתָּ לִבִּ֨י׀ פָּ֘קַ֤דְתָּ לַּ֗יְלָה צְרַפְתַּ֥נִי בַל־תִּמְצָ֑א זַ֝מֹּתִ֗י בַּל־יַעֲבָר־פִּֽי׃
4 לִפְעֻלֹּ֣ות אָ֭דָם בִּדְבַ֣ר שְׂפָתֶ֑יךָ אֲנִ֥י שָׁ֝מַ֗רְתִּי אָרְחֹ֥ות פָּרִֽיץ׃
5 תָּמֹ֣ךְ אֲ֭שֻׁרַי בְּמַעְגְּלֹותֶ֑יךָ בַּל־נָמֹ֥וטּוּ פְעָמָֽי׃
6 אֲנִֽי־קְרָאתִ֣יךָ כִֽי־תַעֲנֵ֣נִי אֵ֑ל הַֽט־אָזְנְךָ֥ לִ֝֗י שְׁמַ֣ע אִמְרָתִֽי׃
7 הַפְלֵ֣ה חֲ֭סָדֶיךָ מֹושִׁ֣יעַ חֹוסִ֑ים מִ֝מִּתְקֹומְמִ֗ים בִּֽימִינֶֽךָ׃
8 שָׁ֭מְרֵנִי כְּאִישֹׁ֣ון בַּת־עָ֑יִן בְּצֵ֥ל כְּ֝נָפֶ֗יךָ תַּסְתִּירֵֽנִי׃
9 מִפְּנֵ֣י רְ֭שָׁעִים ז֣וּ שַׁדּ֑וּנִי אֹיְבַ֥י בְּ֝נֶ֗פֶשׁ יַקִּ֥יפוּ עָלָֽי׃
10 חֶלְבָּ֥מֹו סָּגְר֑וּ פִּ֝֗ימֹו דִּבְּר֥וּ בְגֵאֽוּת׃
11 אַ֭שֻּׁרֵינוּ עַתָּ֣ה סְבָבוּנִי עֵינֵיהֶ֥ם יָ֝שִׁ֗יתוּ לִנְטֹ֥ות בָּאָֽרֶץ׃
12 דִּמְיֹנֹ֗ו כְּ֭אַרְיֵה יִכְסֹ֣וף לִטְרֹ֑וף וְ֝כִכְפִ֗יר יֹשֵׁ֥ב בְּמִסְתָּרִֽים׃
13 קוּמָ֤ה יְהוָ֗ה קַדְּמָ֣ה פָ֭נָיו הַכְרִיעֵ֑הוּ פַּלְּטָ֥ה נַ֝פְשִׁ֗י מֵרָשָׁ֥ע חַרְבֶּֽךָ׃
14 מִֽמְתִ֥ים יָדְךָ֨׀ יְהוָ֡ה מִֽמְתִ֬ים מֵחֶ֗לֶד חֶלְקָ֥ם בַּֽחַיִּים֮ וּצְפִינְךָ תְּמַלֵּ֪א בִ֫טְנָ֥ם יִשְׂבְּע֥וּ בָנִ֑ים וְהִנִּ֥יחוּ יִ֝תְרָ֗ם לְעֹולְלֵיהֶֽם׃ 14
15 אֲנִ֗י בְּ֭צֶדֶק אֶחֱזֶ֣ה פָנֶ֑יךָ אֶשְׂבְּעָ֥ה בְ֝הָקִ֗יץ תְּמוּנָתֶֽךָ׃
18
OLULANGA LWA 17 (18): Omunkwa gwa mwami Daudi
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa Daudi, mwambali wa Nyamuzinda, àyimbiraga Nyakasane ebinwa by’olu lwimbo amango Nnâmahanga àmulikuzagya omu maboko g’abânzi bage n’aga Saulu.
2 Anaciderha, erhi: Nkusima Nyamuzinda, we misi yani;
3 Nyakasane, we lwâla nsimikirakwo, we lugerêro lwani, we mufungizi wani. Nyamuzinda Nnâhamwirhu, we lwâla nyàkiramwo; we mpenzi yani, w’ihembe ly’obucire bwani, we lugerêro lwani.
4 Nàlakire Nyamuzinda, olya okayagirwa! andikûza oku bashombanyi bani.
5 Emigozi y’olufu yanziriringa, enyîshi z’omu kuzimu zanyôbohya.
6 Emigozi y’omu kuzimu yanzunguluka, emirhego y’olufu yangorha.
7 Omu malibuko gani nàlakira Nyakasane, nàyambaza Nyamuzinda Nnâhamwirhu; àyumva izu lyani omu bwami bwage n’omulenge gwani gwàhika omu marhwiri gage.
8 Igulu lyànacidirhimana lyàgeramwo omusisi, ensimikiro y’entondo yàdundagana, yàdirhimana kulya kuba anakunîre.
9 Omugi gwàtumbûka omu mazûlu gage, engulumira y’omuliro omu kanwa kage, amakala g’amasese gàmurhengamwo.
10 Anaciyiìnamya amalunga, àyandagala, ecitu ciru ciru aha magulu gage.
11 Ashonerakwo kerubi, àbalala, ajà alembêra oku byubi by’empûsi.
12 Anacijira omwizimya gwàshuba cishûli cage, ecirâlo cage gwo mwizimya gw’amûshi n’ebitù biru biru.
13 Obulangashane bwàmoleka embere zage, n’ebitù byàhirigirha, byàrhenga-mwo olubula n’amakala g’amasese.
14 Obwo Nyamuzinda ànacilaza emalunga, n’izù ly’Ow’enyanya lyàyumvikana
15 Anacilasha emyampi yage, àbashandabanya, àlîka emilazo yage, àbalibisa.
16 Okuhandi enshôko z’amishi zàbonekana, n’ebiriba igulu lisimikirakwo byàfûnuka, erhi mirongwe yawe erhuma, Yagirwa Nyakasane, erhi mûka gw’obukunizi gw’omu izûlu lyawe gurhuma.
17 Anacilambûla okuboko kwage kurhenga enyanya, àngwarha, ànkûla aha amîshi gazungulira.
18 Anciza omu maboko g’omushombanyi mudârhi, andikûza oku banzi bani bandusha misi.
19 Bantêra olusiku lw’obuhanya, ci Nyakasane àshuba lwegemero lwani.
20 Anfumya, àmpêka ahagalihire; ànciza, bulya kurhonya antonya.
21 Nyakasane ànjirire nk’oku obusbinganyanya bwani bukwanine, ampembera obucêse bw’amaboko gani.
22 Bulyala nàshimbire enjira za Nyakasane, ntanahemukaga nti ngomere Nnâhamwirhu Nyamuzinda.
23 Amarhegeko gage goshi gayôrha gamba ebusù, n’obulonza bwage ntaleka kwabujira.
24 Mba mwimâna embere zage, nnancilanga oku kubi.
25 Naye Nyakasane ànjirire nk’oku obushinganyanya bwani bunakwanine. angerera oku bucêse bw’amaboko gani omu masu gage.
26 N’òmuntu mwinja oba mwinja, n’ornwimâra obà mwimâna.
27 Obà mwêru-kwêru n’omwêru-kwêru, ci endyalya kuyengehula oyiyengehula.
28 Neci we ciza olubaga lw’abirhohye, onahonye amasù g’abacibona.
29 We kamole kani, Yagirwa Nyakasane, Nnâhamwirhu Nyamuzinda ye molckera omwizimya gw’amasù gani.
30 Bulya n’oburhabale bwawe nangere omu lugamba lw’abânzi ! na nka rhuli rhwene Nnâhamwirhu Nyamuzinda nambalale olugurhu.
31 Enjira ya Nyamuzinda ebà nyimâna, n’akanwa ka Nyakasane karhabàmwo kubirhi; abà mpenzi ya ngasi omuyàkiraho.
32 Ndigi oli Nyamuzinda aha nyuma za Nyakasane, Ndi oli lwâla aha nyuma za Nnâhamwirhu Nyamuzinda?
33 Ye Nyamuzinda onzibuhya, ye yumanyanya enjira yani.
34 Ye lembuhya amagulu gani nk’ag’enshagarhi, ananyimanze omu malunga.
35 Ye yigiriza enfune zani okulwa, n’amaboko gani okufôla omuherho gw’amarhale.
36 Wàmpire empenzi yawe eciza, wànangwarha n’okuboko kwawe kulyo; wankuza n’okubukombêzi bwawe.
37 Olugendo lwani wàlugalihiza enjira, n’amagulu gani garhajajâba.
38 Nàshimbulula abashombanyi bani, mbagwanyanye ntâgaluke ntajibahungumula.
39 Nàbashûrha bayabirwe kuyimanga, bâhirima aha magulu gani
40 Wanzibuhize omu ntambala, engabo zàli zintezire wazifunyira omu masu gani.
41 Abashombanyi bani wabayandûkakwo, bàmpindulira omugongo; abânzi bani nàbaherêrekeza
42 Bànacihamagala, ci barhabonaga owankabaciza; bàyakûza Nyakasane, àrhabashuzagya!
43 Nàbatuntuma nka katulo kayehulwa n’empûsi, nàbakandagira nka bajondo b’omu njira.
44 Wancizize obugoma bw’olubaga, wananyi:mika mwami w’amashanja, abantu ntàli nyishigi bànshiga.
45 Abana b’abantu b’ihanga bàndimiriza, bakayumva akanwa kani ho na halya banakajira.
46 Abana b’abantu b’ihanga bahirimire, barhenga omu birâlo bàli bayàkiremwo erhi badwirhe bajuguma.
47 Ayagirwe Nyakasane, luyagirwe Olwâla lwani, aj’irenge Nyamuzinda, Muciza wani.
48 Nyamuzinda ompôlera, ye lambika amashanja g’abantu aha magulu gani.
49 We ndikûza oku babisha bani, onarhume nahima engabo zintêzire; onandikûze oku muntu w’ebikanyâli.
50 Neci, nani nàkâderha irenge lyawe omu mashanja, Nyakasane, nâkayimba izîno lyawe.
51 We rhuma rnwarni wawe ahima okusômerine, onarhonya omushîgwa amavurha wawe, ye Daudi n’iburha lyage omu myaka n’emyaka.
Psalms 18
1 לַמְנַצֵּ֤חַ׀ לְעֶ֥בֶד יְהוָ֗ה לְדָ֫וִ֥ד אֲשֶׁ֤ר דִּבֶּ֨ר׀ לַיהוָ֗ה אֶת־דִּ֭בְרֵי הַשִּׁירָ֣ה הַזֹּ֑את בְּיֹ֤ום הִֽצִּיל־יְהוָ֘ה אֹותֹ֥ו מִכַּ֥ף כָּל־אֹ֝יְבָ֗יו וּמִיַּ֥ד שָׁאֽוּל׃
2 וַיֹּאמַ֡ר אֶרְחָמְךָ֖ יְהוָ֣ה חִזְקִֽי׃
3 יְהוָ֤ה׀ סַֽלְעִ֥י וּמְצוּדָתִ֗י וּמְפַ֫לְטִ֥י אֵלִ֣י צ֭וּרִי אֶֽחֱסֶה־בֹּ֑ו מָֽגִנִּ֥י וְקֶֽרֶן־יִ֝שְׁעִ֗י מִשְׂגַּבִּֽי׃
4 מְ֭הֻלָּל אֶקְרָ֣א יְהוָ֑ה וּמִן־אֹ֝יְבַ֗י אִוָּשֵֽׁעַ׃
5 אֲפָפ֥וּנִי חֶבְלֵי־מָ֑וֶת וְֽנַחֲלֵ֖י בְלִיַּ֣עַל יְבַֽעֲתֽוּנִי׃
6 חֶבְלֵ֣י שְׁאֹ֣ול סְבָב֑וּנִי קִ֝דְּמ֗וּנִי מֹ֣וקְשֵׁי מָֽוֶת׃
7 בַּצַּר־לִ֤י׀ אֶֽקְרָ֣א יְהוָה֮ וְאֶל־אֱלֹהַ֪י אֲשַׁ֫וֵּ֥עַ יִשְׁמַ֣ע מֵהֵיכָלֹ֣ו קֹולִ֑י וְ֝שַׁוְעָתִ֗י לְפָנָ֤יו׀ תָּבֹ֬וא בְאָזְנָֽיו׃
8 וַתִּגְעַ֬שׁ וַתִּרְעַ֨שׁ׀ הָאָ֗רֶץ וּמֹוסְדֵ֣י הָרִ֣ים יִרְגָּ֑זוּ וַ֝יִּתְגָּֽעֲשׁ֗וּ כִּי־חָ֥רָה לֹֽו׃
9 עָ֘לָ֤ה עָשָׁ֨ן׀ בְּאַפֹּ֗ו וְאֵשׁ־מִפִּ֥יו תֹּאכֵ֑ל גֶּ֝חָלִ֗ים בָּעֲר֥וּ מִמֶּֽנּוּ׃
10 וַיֵּ֣ט שָׁ֭מַיִם וַיֵּרַ֑ד וַ֝עֲרָפֶ֗ל תַּ֣חַת רַגְלָֽיו׃
11 וַיִּרְכַּ֣ב עַל־כְּ֭רוּב וַיָּעֹ֑ף וַ֝יֵּ֗דֶא עַל־כַּנְפֵי־רֽוּחַ׃
12 יָ֤שֶׁת חֹ֨שֶׁךְ׀ סִתְרֹ֗ו סְבִֽיבֹותָ֥יו סֻכָּתֹ֑ו חֶשְׁכַת־מַ֝֗יִם עָבֵ֥י שְׁחָקִֽים׃
13מִנֹּ֗גַהּ נֶ֫גְדֹּ֥ו עָבָ֥יו עָבְר֑וּ בָּ֝רָ֗ד וְגַֽחֲלֵי־אֵֽשׁ׃
14 וַיַּרְעֵ֬ם בַּשָּׁמַ֨יִם׀ יְֽהוָ֗ה וְ֭עֶלְיֹון יִתֵּ֣ן קֹלֹ֑ו בָּ֝רָ֗ד וְגַֽחֲלֵי־אֵֽשׁ׃
15 וַיִּשְׁלַ֣ח חִ֭צָּיו וַיְפִיצֵ֑ם וּבְרָקִ֥ים רָ֝ב וַיְהֻמֵּֽם׃
16 וַיֵּ֤רָא֨וּ׀ אֲפִ֥יקֵי מַ֗יִם וַֽיִּגָּלוּ֮ מֹוסְדֹ֪ות תֵּ֫בֵ֥ל מִגַּעֲרָ֣תְךָ֣ יְהוָ֑ה מִ֝נִּשְׁמַ֗ת ר֣וּחַ אַפֶּֽךָ׃
17 יִשְׁלַ֣ח מִ֭מָּרֹום יִקָּחֵ֑נִי יַֽ֝מְשֵׁ֗נִי מִמַּ֥יִם רַבִּֽים׃
18 יַצִּילֵ֗נִי מֵאֹיְבִ֥י עָ֑ז וּ֝מִשֹּׂנְאַ֗י כִּֽי־אָמְצ֥וּ מִמֶּֽנִּי׃
19 יְקַדְּמ֥וּנִי בְיֹום־אֵידִ֑י וַֽיְהִי־יְהוָ֖ה לְמִשְׁעָ֣ן לִֽי׃
20 וַיֹּוצִיאֵ֥נִי לַמֶּרְחָ֑ב יְ֝חַלְּצֵ֗נִי כִּ֘י חָ֥פֵֽץ בִּֽי׃
21 יִגְמְלֵ֣נִי יְהוָ֣ה כְּצִדְקִ֑י כְּבֹ֥ר יָ֝דַ֗י יָשִׁ֥יב לִֽי׃
22 כִּֽי־שָׁ֭מַרְתִּי דַּרְכֵ֣י יְהוָ֑ה וְלֹֽא־רָ֝שַׁ֗עְתִּי מֵאֱלֹהָֽי׃
23 כִּ֣י כָל־מִשְׁפָּטָ֣יו לְנֶגְדִּ֑י וְ֝חֻקֹּתָ֗יו לֹא־אָסִ֥יר מֶֽנִּי׃
24וָאֱהִ֣י תָמִ֣ים עִמֹּ֑ו וָ֝אֶשְׁתַּמֵּ֗ר מֵעֲוֹנִֽי׃
25 וַיָּֽשֶׁב־יְהוָ֣ה לִ֣י כְצִדְקִ֑י כְּבֹ֥ר יָ֝דַ֗י לְנֶ֣גֶד עֵינָֽיו׃
26 עִם־חָסִ֥יד תִּתְחַסָּ֑ד עִם־גְּבַ֥ר תָּ֝מִ֗ים תִּתַּמָּֽם׃
27עִם־נָבָ֥ר תִּתְבָּרָ֑ר וְעִם־עִ֝קֵּ֗שׁ תִּתְפַּתָּֽל׃
28 כִּֽי־אַ֭תָּה עַם־עָנִ֣י תֹושִׁ֑יעַ וְעֵינַ֖יִם רָמֹ֣ות תַּשְׁפִּֽיל׃
29 כִּֽי־אַ֭תָּה תָּאִ֣יר נֵרִ֑י יְהוָ֥ה אֱ֝לֹהַ֗י יַגִּ֥יהַּ חָשְׁכִּֽי׃
30 כִּֽי־בְ֭ךָ אָרֻ֣ץ גְּד֑וּד וּ֝בֵֽאלֹהַ֗י אֲדַלֶּג־שֽׁוּר׃
31 הָאֵל֮ תָּמִ֪ים דַּ֫רְכֹּ֥ו אִמְרַֽת־יְהוָ֥ה צְרוּפָ֑ה מָגֵ֥ן ה֝֗וּא לְכֹ֤ל׀ הַחֹסִ֬ים בֹּֽו׃
32 כִּ֤י מִ֣י אֱ֭לֹוהַּ מִבַּלְעֲדֵ֣י יְהוָ֑ה וּמִ֥י צ֝֗וּר זוּלָתִ֥י אֱלֹהֵֽינוּ׃
33 הָ֭אֵל הַמְאַזְּרֵ֣נִי חָ֑יִל וַיִּתֵּ֖ן תָּמִ֣ים דַּרְכִּֽי׃
34 מְשַׁוֶּ֣ה רַ֭גְלַי כָּאַיָּלֹ֑ות וְעַ֥ל בָּ֝מֹתַ֗י יַעֲמִידֵֽנִי׃
35 מְלַמֵּ֣ד יָ֭דַי לַמִּלְחָמָ֑ה וְֽנִחֲתָ֥ה קֶֽשֶׁת־נְ֝חוּשָׁ֗ה זְרֹועֹתָֽי׃
36 וַתִּתֶּן־לִי֮ מָגֵ֪ן יִ֫שְׁעֶ֥ךָ וִֽימִינְךָ֥ תִסְעָדֵ֑נִי וְֽעַנְוַתְךָ֥ תַרְבֵּֽנִי׃
37 תַּרְחִ֣יב צַעֲדִ֣י תַחְתָּ֑י וְלֹ֥א מָ֝עֲד֗וּ קַרְסֻלָּֽי׃
38 אֶרְדֹּ֣וף אֹ֭ויְבַי וְאַשִּׂיגֵ֑ם וְלֹֽא־אָ֝שׁוּב עַד־כַּלֹּותָֽם׃
39 אֶ֭מְחָצֵם וְלֹא־יֻ֣כְלוּ ק֑וּם יִ֝פְּל֗וּ תַּ֣חַת רַגְלָֽי׃
40 וַתְּאַזְּרֵ֣נִי חַ֭יִל לַמִּלְחָמָ֑ה תַּכְרִ֖יעַ קָמַ֣י תַּחְתָּֽי׃
41 וְֽאֹיְבַ֗י נָתַ֣תָּה לִּ֣י עֹ֑רֶף וּ֝מְשַׂנְאַ֗י אַצְמִיתֵֽם׃
42יְשַׁוְּע֥וּ וְאֵין־מֹושִׁ֑יעַ עַל־יְ֝הוָ֗ה וְלֹ֣א עָנָֽם׃
43 וְֽאֶשְׁחָקֵ֗ם כְּעָפָ֥ר עַל־פְּנֵי־ר֑וּחַ כְּטִ֖יט חוּצֹ֣ות אֲרִיקֵֽם׃
44 תְּפַלְּטֵנִי֮ מֵרִ֪יבֵ֫י עָ֥ם תְּ֭שִׂימֵנִי לְרֹ֣אשׁ גֹּויִ֑ם עַ֖ם לֹא־יָדַ֣עְתִּי יַֽעַבְדֽוּנִי׃
45 לְשֵׁ֣מַֽע אֹ֭זֶן יִשָּׁ֣מְעוּ לִ֑י בְּנֵֽי־נֵ֝כָ֗ר יְכַחֲשׁוּ־לִֽי׃
46 בְּנֵי־נֵכָ֥ר יִבֹּ֑לוּ וְ֝יַחְרְג֗וּ מִֽמִּסְגְּרֹֽותֵיהֶֽם׃
47 חַי־יְ֭הוָה וּבָר֣וּךְ צוּרִ֑י וְ֝יָר֗וּם אֱלֹוהֵ֥י יִשְׁעִֽי׃
48 הָאֵ֗ל הַנֹּותֵ֣ן נְקָמֹ֣ות לִ֑י וַיַּדְבֵּ֖ר עַמִּ֣ים תַּחְתָּֽי׃
49 מְפַלְּטִ֗י מֵאֹ֫יְבָ֥י אַ֣ף מִן־קָ֭מַי תְּרֹומְמֵ֑נִי מֵאִ֥ישׁ חָ֝מָ֗ס תַּצִּילֵֽנִי׃
50 עַל־כֵּ֤ן׀ אֹודְךָ֖ בַגֹּויִ֥ם׀ יְהוָ֑ה וּלְשִׁמְךָ֥ אֲזַמֵּֽרָה׃
51 מִגְדֹּל יְשׁוּעֹ֪ות מַ֫לְכֹּ֥ו וְעֹ֤שֶׂה חֶ֨סֶד׀ לִמְשִׁיחֹ֗ו לְדָוִ֥ד וּלְזַרְעֹ֗ו עַד־עֹולָֽם׃
19
OLULANGA LWA 18 (19): Nyamubâho Izûba ly’obushinganyanya
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Amalunga gaganìra irenge lya Nyamuzinda, n’enkuba ederha emikolo y’eminwe yage.
3 Olusiku lushambalira olundi lusiku, n’obudufu bubwira obundi budufu.
4 Lirhali iderha birhanali binwa, izu lyabyo lyankabula bwayumvibwa:
5 Izu lyabyo lilumìre igulu lyoshi, n’enderho zabo zihisire ngasi aha igulu lihekera. Eyo nyanya yo àyubakira izûba icûmbi,
6 Nalyo, nka muhya-mulume warhenga omu k’obuhya, lisima okushimba enjira yalyo nka ntwâli.
7 Lishoshokera oku mpekà y’emalunga, lihike bulibirha oku yindi mpekà, na ntaco cankacifulika idûrhu lyalyo.
8 Amarhegeko ga Nyamuzinda gabà mimâna, gazibuhya omurhima; akanwa ka Nyamuzinda kabâ k’okuli, kabwiriza ecidâga obugula.
9 Amarhegeko ga Nyamuzinda gashinganine, gasîmisa omurhima akanwa ka Nyamuzinda kulangashana kalangashana, kabâ kamole k’amasù.
10 Okurhinya Nyakasane bubâ bucêse, kuyôrha ensiku n’amango; emmanja za Nyakasane zibâ z’okuli zoshi zoshi zishinganine.
11 Zanacifinjwa kulusha amasholoo kulusha amasholo gacìre bwenêne; galushire obûci obununu, ciru n’enshongôle y’obûci.
12 Naye mwambali wawe go gamuyigiriza, kali kamalo kanene okugashimba.
13 Ndi wankamanya amabi gage? Ombabalire ngasi bubi bucînfulisiremwo.
14 Obucîbone nabwo obulangekwo mwambali wawe, bulek’impima! Ntyo mbe muntu mwimàna, na mwêru-kwêru oku caha cinene.
15 Mâshi enderho z’ekanwa kani zikusimise, n’entimanya z’omu murhima gwani embere zawe, Nyakasane Nyamuzinda, ntebo yani na Muciza wani.
Psalms 19
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 הַשָּׁמַ֗יִם מְֽסַפְּרִ֥ים כְּבֹֽוד־אֵ֑ל וּֽמַעֲשֵׂ֥ה יָ֝דָ֗יו מַגִּ֥יד הָרָקִֽיעַ׃
3 יֹ֣ום לְ֭יֹום יַבִּ֣יעַֽ אֹ֑מֶר וְלַ֥יְלָה לְּ֝לַ֗יְלָה יְחַוֶּה־דָּֽעַת׃
4 אֵֽין־אֹ֭מֶר וְאֵ֣ין דְּבָרִ֑ים בְּ֝לִ֗י נִשְׁמָ֥ע קֹולָֽם׃
5 בְּכָל־הָאָ֨רֶץ׀ יָ֘צָ֤א קַוָּ֗ם וּבִקְצֵ֣ה תֵ֭בֵל מִלֵּיהֶ֑ם לַ֝שֶּׁ֗מֶשׁ שָֽׂם־אֹ֥הֶל בָּהֶֽם׃
6 וְה֗וּא כְּ֭חָתָן יֹצֵ֣א מֵחֻפָּתֹ֑ו יָשִׂ֥ישׂ כְּ֝גִבֹּ֗ור לָר֥וּץ אֹֽרַח׃
7 מִקְצֵ֤ה הַשָּׁמַ֨יִם׀ מֹֽוצָאֹ֗ו וּתְקוּפָתֹ֥ו עַל־קְצֹותָ֑ם וְאֵ֥ין נִ֝סְתָּ֗ר מֵֽחַמָּתֹו׃
8 תֹּ֘ורַ֤ת יְהוָ֣ה תְּ֭מִימָה מְשִׁ֣יבַת נָ֑פֶשׁ עֵד֥וּת יְהוָ֥ה נֶ֝אֱמָנָ֗ה מַחְכִּ֥ימַת פֶּֽתִי׃
9 פִּקּ֘וּדֵ֤י יְהוָ֣ה יְ֭שָׁרִים מְשַׂמְּחֵי־לֵ֑ב מִצְוַ֥ת יְהוָ֥ה בָּ֝רָ֗ה מְאִירַ֥ת עֵינָֽיִם׃
10 יִרְאַ֤ת יְהוָ֨ה׀ טְהֹורָה֮ עֹומֶ֪דֶת לָ֫עַ֥ד מִֽשְׁפְּטֵי־יְהוָ֥ה אֱמֶ֑ת צָֽדְק֥וּ יַחְדָּֽו׃
11 הַֽנֶּחֱמָדִ֗ים מִ֭זָּהָב וּמִפַּ֣ז רָ֑ב וּמְתוּקִ֥ים מִ֝דְּבַ֗שׁ וְנֹ֣פֶת צוּפִֽים׃
12 גַּֽם־עַ֭בְדְּךָ נִזְהָ֣ר בָּהֶ֑ם בְּ֝שָׁמְרָ֗ם עֵ֣קֶב רָֽב׃
13 שְׁגִיאֹ֥ות מִֽי־יָבִ֑ין מִֽנִּסְתָּרֹ֥ות נַקֵּֽנִי׃
14 גַּ֤ם מִזֵּדִ֨ים׀ חֲשֹׂ֬ךְ עַבְדֶּ֗ךָ אַֽל־יִמְשְׁלוּ־בִ֣י אָ֣ז אֵיתָ֑ם וְ֝נִקֵּ֗יתִי מִפֶּ֥שַֽׁע רָֽב׃
15 יִֽהְי֥וּ לְרָצֹ֨ון׀ אִמְרֵי־פִ֡י וְהֶגְיֹ֣ון לִבִּ֣י לְפָנֶ֑יךָ יְ֝הוָ֗ה צוּרִ֥י וְגֹאֲלִֽי׃
20
OLULANGA LWA 19 (20): Nyamuzin4a aciza mwami
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Mâshi Nyakasane akuyumvirhize omu lusiku lw’amalibuko, izîno lya Nyamuzinda wa Yakobo likulange!
3 Akurhumire oburhabale kurhenga ebwami bwage butagatifu anakulange kurhenga e Siyoni.
4 Ayibuke entiìlo zawe zoshi, anasime enterekero yawe.
5 Akushobòze eci omurhima gwawe gucìfinja, anakurhabale obone ehi olonza hyoshi.
6 Mâshi rhucîshingire okuhimana kwawe, rhunashurhire izîno lya Nnâhamwirhu Nyamuzinda engoma. Nyakasane ayumvirhize ensengero zawe zoshi!
7 Lero nkola mmanyire oku Nyakasane aciza omushîgwa-mavurha wage; kurhenga ebwami bwage butagatifu bw’omu malunga amuyumvirhiza, omu kurhwalihya okuboko kwage mpu kuhimane.
8 Baguma ngâle zabo bacìkubagira, abandi endogomi zabo; rhwehe izîno lya Nyakasane Nnâhamwirhu Nyamuzinda lyo rhucìkuba gira!
9 Bohe bahimirwe banahirima, nirhu rhuli bwimanga rhunazibuhire!
10 Nyakasane, fungira mwami; orhuyumvirhize olusiku rhwakubirikira.
Psalms 20
1לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 יַֽעַנְךָ֣ יְ֭הוָה בְּיֹ֣ום צָרָ֑ה יְ֝שַׂגֶּבְךָ֗ שֵׁ֤ם׀ אֱלֹהֵ֬י יַעֲקֹֽב׃
3 יִשְׁלַֽח־עֶזְרְךָ֥ מִקֹּ֑דֶשׁ וּ֝מִצִּיֹּ֗ון יִסְעָדֶֽךָּ׃
4 יִזְכֹּ֥ר כָּל־מִנְחֹתֶ֑ךָ וְעֹולָתְךָ֖ יְדַשְּׁנֶ֣ה סֶֽלָה׃
5 יִֽתֶּן־לְךָ֥ כִלְבָבֶ֑ךָ וְֽכָל־עֲצָתְךָ֥ יְמַלֵּֽא׃
6 נְרַנְּנָ֤ה׀ בִּ֘ישׁ֤וּעָתֶ֗ךָ וּבְשֵֽׁם־אֱלֹהֵ֥ינוּ נִדְגֹּ֑ל יְמַלֵּ֥א יְ֝הוָ֗ה כָּל־מִשְׁאֲלֹותֶֽיךָ׃
7 עַתָּ֤ה יָדַ֗עְתִּי כִּ֤י הֹושִׁ֥יעַ׀ יְהוָ֗ה מְשִׁ֫יחֹ֥ו יַ֭עֲנֵהוּ מִשְּׁמֵ֣י קָדְשֹׁ֑ו בִּ֝גְבֻרֹ֗ות יֵ֣שַׁע יְמִינֹֽו׃
8 אֵ֣לֶּה בָ֭רֶכֶב וְאֵ֣לֶּה בַסּוּסִ֑ים וַאֲנַ֓חְנוּ׀ בְּשֵׁם־יְהוָ֖ה אֱלֹהֵ֣ינוּ נַזְכִּֽיר׃
9 הֵ֭מָּה כָּרְע֣וּ וְנָפָ֑לוּ וַאֲנַ֥חְנוּ קַּ֝֗מְנוּ וַנִּתְעֹודָֽד׃
10יְהוָ֥ה הֹושִׁ֑יעָה הַ֝מֶּ֗לֶךְ יַעֲנֵ֥נוּ בְיֹום־קָרְאֵֽנוּ׃
21
OLULANGA LWA 20 (21): Okuvuga omunkwa oku minja Nyakasane àjirire mwami
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Yagirwa Nyakasane, mwami adwirhe acishingira emisi yawe, oburhabale bwawe bumuyunjuzize mwishingo.
3 Wàmushobòzize eci omurhima gwage gucifinja, orhanabulaga bwayumvirhiza omusengero gw’akanwa kage.
4 Wanacimuha obwanga burhajirwa na wundi, wamuyambika ishungwe ly’amasholo oku irhwe.
5 Akushenga obuzine, wamubabwo, wayushûla ensikµ z’akalamo kage kuhika ensiku n’amango.
6 Oku burhabale bwawe irenge lyage liri linji, wàmuhire obukuze n’obulangashane.
7 Neci, wàmuhire obwanga bw’ensiku n’amango, wamusimisa n’obusìme bw’omu masu gawe.
8 Bulya mwami acikwikubagire Nyakasane, arhankahuligana kulya kuba arhabirwe n’enshokano y’Ow’Enyanya.
9 Okuboko kwawe kwâhika oku basbombanyi boshi, okulyo kwawe kwâgwarha abânzi bawe boshi.
10 Wàbajira nka cibêye cayaka olusiku waciyerekana, Nyakasane abaherêrekeza omu bukunizi bwage; n’omuliro gwabamirangusa.
11 Iburha lyabo waliherêrekeza en’igulu, n’ishanja lyabo wâlikaga omu bana b’abantu.
12 Ciru bankaja migabo y’okukujira kubi, ciru bankajira amenge, barhankakuhasha.
13 Neci, wàbalibisa, wabafôlera omuherho gwawe.
14 Baduka, Nyakasme, omu buhashe bwawe: rhuyimbe rhunakuze oburhwâli bwawe.
ms Psalms 21
1לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2יְֽהוָ֗ה בְּעָזְּךָ֥ יִשְׂמַח־מֶ֑לֶךְ וּ֝בִישׁ֥וּעָתְךָ֗ מַה־יָּ֥גֶיל מְאֹֽד׃
3תַּאֲוַ֣ת לִ֭בֹּו נָתַ֣תָּה לֹּ֑ו וַאֲרֶ֥שֶׁת שְׂ֝פָתָ֗יו בַּל־מָנַ֥עְתָּ סֶּֽלָה׃
4כִּֽי־תְ֭קַדְּמֶנּוּ בִּרְכֹ֣ות טֹ֑וב תָּשִׁ֥ית לְ֝רֹאשֹׁ֗ו עֲטֶ֣רֶת פָּֽז׃
5חַיִּ֤ים׀ שָׁאַ֣ל מִ֭מְּךָ נָתַ֣תָּה לֹּ֑ו אֹ֥רֶךְ יָ֝מִ֗ים עֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
6גָּדֹ֣ול כְּ֭בֹודֹו בִּישׁוּעָתֶ֑ךָ הֹ֥וד וְ֝הָדָר תְּשַׁוֶּ֥ה עָלָֽיו׃
7כִּֽי־תְשִׁיתֵ֣הוּ בְרָכֹ֣ות לָעַ֑ד תְּחַדֵּ֥הוּ בְ֝שִׂמְחָ֗ה אֶת־פָּנֶֽיךָ׃
8כִּֽי־הַ֭מֶּלֶךְ בֹּטֵ֣חַ בַּיהוָ֑ה וּבְחֶ֥סֶד עֶ֝לְיֹ֗ון בַּל־יִמֹּֽוט׃
9תִּמְצָ֣א יָ֭דְךָ לְכָל־אֹיְבֶ֑יךָ יְ֝מִֽינְךָ תִּמְצָ֥א שֹׂנְאֶֽיךָ׃
10תְּשִׁיתֵ֤מֹו׀ כְּתַנּ֥וּר אֵשׁ֮ לְעֵ֪ת פָּ֫נֶ֥יךָ יְ֭הוָה בְּאַפֹּ֣ו יְבַלְּעֵ֑ם וְֽתֹאכְלֵ֥ם אֵֽשׁ׃
11פִּ֭רְיָמֹו מֵאֶ֣רֶץ תְּאַבֵּ֑ד וְ֝זַרְעָ֗ם מִבְּנֵ֥י אָדָֽם׃
12כִּי־נָט֣וּ עָלֶ֣יךָ רָעָ֑ה חָֽשְׁב֥וּ מְ֝זִמָּ֗ה בַּל־יוּכָֽלוּ׃
13כִּ֭י תְּשִׁיתֵ֣מֹו שֶׁ֑כֶם בְּ֝מֵֽיתָרֶ֗יךָ תְּכֹונֵ֥ן עַל־פְּנֵיהֶֽם׃
14ר֣וּמָה יְהוָ֣ה בְעֻזֶּ֑ךָ נָשִׁ֥ירָה וּֽ֝נְזַמְּרָה גְּבוּרָתֶֽךָ׃
22
OLULANGA LWA 21 (22): Amalibuko n’obulangalire bw’omushinganyanya
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku «burhwâli bw’omucêracêra. » Lulanga. Lwa Daudi.
2 Yagirwa Nyamuzinda, Nyamuzinda wani, kurhi wandekêrire? Oli kuli n’omusengero n’omulenge gw’izu lyani.
3 Yagirwa Nyamuzinda wani, namalaka omulenge mûshi, orhananyumvirhizi, nnandwirbe nalira budufu, orhanatwa ihuzihuzi.
4 Ociberire omu ndâro yawe, mwo Israheli akuhêra irenge.
5 We bâshakulûza balangalire; bâkulangalira, nawe wâbaciza. 6 Erhi bàkuyakûza, bacira, erhi bacikwikubagira, barhacitulutûmbaga.
7 Niehe ndi muvunyu, ntali muntu: ndi mugalugalu omu birhu, ndi ikundwe omu lubaga.
8 Ngasi wambona erhi anangayaguza, abande ennani, adunde irhwe.
9 Mpu: Nyakasane amucizagye, obwo ye akacîkubagira; amulwirage, bulya kuzigira amuzigira.
10 Arhali wundi wankûlaga omu nda ya nyâma, ci wene, wàndera n’omurhûla erhi ndi oku ibêre
11 Kurhenga aha kuburhwa mba wawe nieshi, wene Nyamuzinda wani kurhenga omu nda ya nyâma.
12 Mâshi, orhanje kuli, obu narhindibuka, yegera hofi, bulya ntagwerhi murhabâzi.
13 Ndi butumirhwa n’empanzi mwandu mwandu, ensimba z’e Bashâni zamànzunguluka.
14 Zidwirhe zanyânira emalanga, nka ntale yatula yanabinja mpu ndibwe.
15 Namabulajika nka mishi, namajonjolekana orhuvuha. Omurhima gwani gwamâjonga nka nsinde, gwamâhirigirha omu nda.
16 Namâyumûka omumiro nk’isèsè, n’olulimi lwamânanìra ebiraka.
17 Orhubwa rhunzungulusire mwandu mwandu, omulongo gw’enkola-maligo guntèzire. 18 Bantuzire amaboko n’amagulu, banaganja orhuvaha rhwani rhwoshi.
19 Badwirhage bampengûza, banammôlera amasu: emyambalo yani bayigabanyire, n’ecirondo cani baciyeshire cigole
20 Mâshi, Yagirwa, orhacilegerere, okanye, ontabâle
21 Yagirwa Nyamuzinda, obuzine bwani oburhenze oku ngôrho, omanye nankalumwa n’akabwa.
22 Onkûle omu kanwa k’entale, n’obunyi bwani oburhange oku mahembe g’embogo.
23 Nâlumiza irenge ly’izîno lyawe ekarhì ka bene wirhu, nnankukuze omu ndêko y’olubaga.
24 Mwe murhinya Nyakasane, kuzagyi ye, we iburha lya Yakobo weshi, omuhe irenge. Iburha ly’Israheli lyoshi limoyôbohe.
25 Kulya kuba arhankengulaga, arhanàgayaguzagya omusengero gw’omunyi arhananfulikaga obusu bwage, ci erhi nkaz’imuyakûza, ànyumvirhiza.
26 We nâkaziha irenge omu ndeko nkulu, nâjirire eciragane embere z’abakurhinya.
27 Abakenyi nabo bâlya banayigurhe, n’abalongereza Nyakasane, kukuza bâmukuza, emirhima yabo elame ensiku n’amango.
28 Igulu lyoshi lyàkengera Nyakasane, linabe ye lishiga, n’emilala y’amashanja goshi yâfukama embere zage, emuharamye.
29 Bulya Nyakasane ye Nn’obwami, yene ye Nyamwagirwa w’amashanja;
30 Yene yene baharamya abayûbaka igulu n’abadwirbe baja omu idaho, bamuyunamire.
31 Iburha lyani ye lyâkolera; Amashanja gânacibwirwe obwonjo bwa Nyakasane.
32 N’iburha lyâyisha libwirwe obushinganyanya bwage, mpu: «Lolagi emikolo ya Nyakasane».
Psalms 22
1 לַ֭מְנַצֵּחַ עַל־אַיֶּ֥לֶת הַשַּׁ֗חַר מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 אֵלִ֣י אֵ֭לִי לָמָ֣ה עֲזַבְתָּ֑נִי רָחֹ֥וק מִֽ֝ישׁוּעָתִ֗י דִּבְרֵ֥י שַׁאֲגָתִֽי׃
3 אֱֽלֹהַ֗י אֶקְרָ֣א יֹ֖ומָם וְלֹ֣א תַעֲנֶ֑ה וְ֝לַ֗יְלָה וְֽלֹא־דֽוּמִיָּ֥ה לִֽי׃
4 וְאַתָּ֥ה קָדֹ֑ושׁ יֹ֝ושֵׁ֗ב תְּהִלֹּ֥ות יִשְׂרָאֵֽל׃
5 בְּ֭ךָ בָּטְח֣וּ אֲבֹתֵ֑ינוּ בָּ֝טְח֗וּ וַֽתְּפַלְּטֵֽמֹו׃
6 אֵלֶ֣יךָ זָעֲק֣וּ וְנִמְלָ֑טוּ בְּךָ֖ בָטְח֣וּ וְלֹא־בֹֽושׁוּ׃
7 וְאָנֹכִ֣י תֹולַ֣עַת וְלֹא־אִ֑ישׁ חֶרְפַּ֥ת אָ֝דָ֗ם וּבְז֥וּי עָֽם׃
8 כָּל־רֹ֭אַי יַלְעִ֣גוּ לִ֑י יַפְטִ֥ירוּ בְ֝שָׂפָ֗ה יָנִ֥יעוּ רֹֽאשׁ׃
9 גֹּ֣ל אֶל־יְהוָ֣ה יְפַלְּטֵ֑הוּ יַ֝צִּילֵ֗הוּ כִּ֘י חָ֥פֵֽץ בֹּֽו׃
10 כִּֽי־אַתָּ֣ה גֹחִ֣י מִבָּ֑טֶן מַ֝בְטִיחִ֗י עַל־שְׁדֵ֥י אִמִּֽי׃
11 עָ֭לֶיךָ הָשְׁלַ֣כְתִּי מֵרָ֑חֶם מִבֶּ֥טֶן אִ֝מִּ֗י אֵ֣לִי אָֽתָּה׃
12 אַל־תִּרְחַ֣ק מִ֭מֶּנִּי כִּי־צָרָ֣ה קְרֹובָ֑ה כִּי־אֵ֥ין עֹוזֵֽר׃
13 סְ֭בָבוּנִי פָּרִ֣ים רַבִּ֑ים אַבִּירֵ֖י בָשָׁ֣ן כִּתְּרֽוּנִי׃
14 פָּצ֣וּ עָלַ֣י פִּיהֶ֑ם אַ֝רְיֵ֗ה טֹרֵ֥ף וְשֹׁאֵֽג׃
15כַּמַּ֥יִם נִשְׁפַּכְתִּי֮ וְהִתְפָּֽרְד֗וּ כָּֽל־עַצְמֹ֫ותָ֥י הָיָ֣ה לִ֭בִּי כַּדֹּונָ֑ג נָ֝מֵ֗ס בְּתֹ֣וךְ מֵעָֽי׃
16 יָ֘בֵ֤שׁ כַּחֶ֨רֶשׂ׀ כֹּחִ֗י וּ֖לְשֹׁונִי מֻדְבָּ֣ק מַלְקֹוחָ֑י וְֽלַעֲפַר־מָ֥וֶת תִּשְׁפְּתֵֽנִי׃
17 כִּ֥י סְבָב֗וּנִי כְּלָ֫בִ֥ים עֲדַ֣ת מְ֭רֵעִים הִקִּיפ֑וּנִי כָּ֝אֲרִ֗י יָדַ֥י וְרַגְלָֽי׃
18 אֲסַפֵּ֥ר כָּל־עַצְמֹותָ֑י הֵ֥מָּה יַ֝בִּ֗יטוּ יִרְאוּ־בִֽי׃
19 יְחַלְּק֣וּ בְגָדַ֣י לָהֶ֑ם וְעַל־לְ֝בוּשִׁ֗י יַפִּ֥ילוּ גֹורָֽל׃
20 וְאַתָּ֣ה יְ֭הוָה אַל־תִּרְחָ֑ק אֱ֝יָלוּתִ֗י לְעֶזְרָ֥תִי חֽוּשָׁה׃
21 הַצִּ֣ילָה מֵחֶ֣רֶב נַפְשִׁ֑י מִיַּד־כֶּ֝֗לֶב יְחִידָתִֽי׃
22 הֹ֭ושִׁיעֵנִי מִפִּ֣י אַרְיֵ֑ה וּמִקַּרְנֵ֖י רֵמִ֣ים עֲנִיתָֽנִי׃
23 אֲסַפְּרָ֣ה שִׁמְךָ֣ לְאֶחָ֑י בְּתֹ֖וךְ קָהָ֣ל אֲהַלְלֶֽךָּ׃
24יִרְאֵ֤י יְהוָ֨ה׀ הַֽלְל֗וּהוּ כָּל־זֶ֣רַע יַעֲקֹ֣ב כַּבְּד֑וּהוּ וְג֥וּרוּ מִ֝מֶּ֗נּוּ כָּל־זֶ֥רַע יִשְׂרָאֵֽל׃
25כִּ֤י לֹֽא־בָזָ֨ה וְלֹ֪א שִׁקַּ֡ץ עֱנ֬וּת עָנִ֗י וְלֹא־הִסְתִּ֣יר פָּנָ֣יו מִמֶּ֑נּוּ וּֽבְשַׁוְּעֹ֖ו אֵלָ֣יו שָׁמֵֽעַ ׃
26 מֵ֥אִתְּךָ֗ תְֽהִלָּ֫תִ֥י בְּקָהָ֥ל רָ֑ב נְדָרַ֥י אֲ֝שַׁלֵּ֗ם נֶ֣גֶד יְרֵאָֽיו׃
27 יֹאכְל֬וּ עֲנָוִ֨ים׀ וְיִשְׂבָּ֗עוּ יְהַֽלְל֣וּ יְ֭הוָה דֹּ֣רְשָׁ֑יו יְחִ֖י לְבַבְכֶ֣ם לָעַֽד׃
28 יִזְכְּר֤וּ׀ וְיָשֻׁ֣בוּ אֶל־יְ֭הוָה כָּל־אַפְסֵי־אָ֑רֶץ וְיִֽשְׁתַּחֲו֥וּ לְ֝פָנֶ֗יךָ כָּֽל־מִשְׁפְּחֹ֥ות גֹּויִֽם׃
29 כִּ֣י לַ֭יהוָה הַמְּלוּכָ֑ה וּ֝מֹשֵׁ֗ל בַּגֹּויִֽם׃
30 אָכְל֬וּ וַיִּֽשְׁתַּחֲוּ֨וּ׀ כָּֽל־דִּשְׁנֵי־אֶ֗רֶץ לְפָנָ֣יו יִ֭כְרְעוּ כָּל־יֹורְדֵ֣י עָפָ֑ר וְ֝נַפְשֹׁ֗ו לֹ֣א חִיָּֽה׃
31 זֶ֥רַע יַֽעַבְדֶ֑נּוּ יְסֻפַּ֖ר לַֽאדֹנָ֣י לַדֹּֽור׃
32 יָ֭בֹאוּ וְיַגִּ֣ידוּ צִדְקָתֹ֑ו לְעַ֥ם נֹ֝ולָ֗ד כִּ֣י עָשָֽׂה׃
23
OLULANGA LWA 22 (23): Lungere mwinja
1 Lulanga. Lwa Daudi. Nyakasane ye lungere onyabula, ntaco ndagirire-kwo.
2 Anampugire omu bulambo bw’akahasi kinja; anampise aha nshôko y’amishi naluhûkira.
3 Ho n’omurhima gwani gwàbombêrera; Ye ndwirhe omu njira nnungêdu; erhi izîno lyage lirhuma.
4 Ciru nankahonera omu kabanda k’omwizimya nta mabi nyobohire, bulya rhwembi rhunali. Akarhi kawe n’obuhiri bwawe bindi hofi; byo bidwirhe byantûliriza.
5 Wanteganyiza ecibo c’ebiryo, erhi n’abashombanyi bani badwirbe basinza. Irhwe lyani wamàlibumba mavurha, n’akabehe kani kayunjwire cinyobwa.
6 Iragi n’okuberwa binkulikire, ngasi lusiku lw’obuzine bwani. Omu mwa Nyakasane ncibêrire, ensiku n’amango.
Psalms 23
1מִזְמֹ֥ור לְדָוִ֑ד יְהוָ֥ה רֹ֝עִ֗י לֹ֣א אֶחְסָֽר׃
2 בִּנְאֹ֣ות דֶּ֭שֶׁא יַרְבִּיצֵ֑נִי עַל־מֵ֖י מְנֻחֹ֣ות יְנַהֲלֵֽנִי׃
3 נַפְשִׁ֥י יְשֹׁובֵ֑ב יַֽנְחֵ֥נִי בְמַעְגְּלֵי־צֶ֝֗דֶק לְמַ֣עַן שְׁמֹֽו׃
4 גַּ֤ם כִּֽי־אֵלֵ֨ךְ בְּגֵ֪יא צַלְמָ֡וֶת לֹא־אִ֘ירָ֤א רָ֗ע כִּי־אַתָּ֥ה עִמָּדִ֑י שִׁבְטְךָ֥ וּ֝מִשְׁעַנְתֶּ֗ךָ הֵ֣מָּה יְנַֽחֲמֻֽנִי׃
5 תַּעֲרֹ֬ךְ לְפָנַ֨י׀ שֻׁלְחָ֗ן נֶ֥גֶד צֹרְרָ֑י דִּשַּׁ֖נְתָּ בַשֶּׁ֥מֶן רֹ֝אשִׁ֗י כֹּוסִ֥י רְוָיָֽה׃
6 אַ֤ךְ׀ טֹ֤וב וָחֶ֣סֶד יִ֭רְדְּפוּנִי כָּל־יְמֵ֣י חַיָּ֑י וְשַׁבְתִּ֥י בְּבֵית־יְ֝הוָ֗ה לְאֹ֣רֶךְ יָמִֽים׃
24
OLULANGA LWA 23 (24): Obugashanize bw’okuja omu cirhinyiro
1 Luanga. Lwa Daudi.
Igulu n’ebibamwo byoshi biba bya Nyakasane, Ye Nn’amahanga goshi n’ebiremwa byago byoshi.
2 Ye walijeberezagya oku ndeko y’enyanja, àliyubaka analizibuhya oku maliba g’enyishi.
3 Ndi wankarheremera oku ntondo ya Nyamuzinda, erhi ndi wankabêra omu bwami bwage butagatifu?
4 Omuntu w’amaboko mêru-kwêru n’ow’omurhima gucire, olya orhahira omurhima gwage oku by’obunywesi, orhanalahira binyoma.
5 Oyo ye wâgishwe na Nnàmahanga, anacîrànulirwe bwinja na Nyakasane Muyôkozi wage.
6 Eryo lyo iburha ly’abamulonza, iburha ly’abalonza okubona obusù bwa Nyamuzinda wa Yakobo.
7 Mwe nyumvi, yimuki, yimuki, mwe nyumvi z’ensiku n’amango: hûndusi Mwami w’irenge.
8 «Ye ndi oyo Mwami w’irenge?» «Ye Nnâmahanga ciri-misi, ntwâli, ye Nyakasane ohima entambala.»
9 Mwe nyumvi, yimuki, yimuki, mwe nyumvi z’ensiku n’amango, hûndusi mwami w’irenge.
10 «Ye ndi oyo mwami w’irenge?» «Nyamuzinda w’Emirhwe: yene ye mwami w’irenge.»
Psalms 24
1 לְדָוִ֗ד מִ֫זְמֹ֥ור לַֽ֭יהוָה הָאָ֣רֶץ וּמְלֹואָ֑הּ תֵּ֝בֵ֗ל וְיֹ֣שְׁבֵי בָֽהּ׃
2 כִּי־ה֖וּא עַל־יַמִּ֣ים יְסָדָ֑הּ וְעַל־נְ֝הָרֹ֗ות יְכֹונְנֶֽהָ׃
3 מִֽי־יַעֲלֶ֥ה בְהַר־יְהוָ֑ה וּמִי־יָ֝קוּם בִּמְקֹ֥ום קָדְשֹֽׁו׃
4 נְקִ֥י כַפַּ֗יִם וּֽבַר־לֵ֫בָ֥ב אֲשֶׁ֤ר׀ לֹא־נָשָׂ֣א לַשָּׁ֣וְא נַפְשִׁ֑י וְלֹ֖א נִשְׁבַּ֣ע לְמִרְמָֽה׃
5 יִשָּׂ֣א בְ֭רָכָה מֵאֵ֣ת יְהוָ֑ה וּ֝צְדָקָ֗ה מֵאֱלֹהֵ֥י יִשְׁעֹֽו׃
6 זֶ֭ה דֹּ֣ור דֹּרְשֹׁו מְבַקְשֵׁ֨י פָנֶ֖יךָ יַעֲקֹ֣ב סֶֽלָה׃
7 שְׂא֤וּ שְׁעָרִ֨ים׀ רָֽאשֵׁיכֶ֗ם וְֽ֭הִנָּשְׂאוּ פִּתְחֵ֣י עֹולָ֑ם וְ֝יָבֹ֗וא מֶ֣לֶךְ הַכָּבֹֽוד׃
8 מִ֥י זֶה֮ מֶ֤לֶךְ הַכָּ֫בֹ֥וד יְ֭הוָה עִזּ֣וּז וְגִבֹּ֑ור יְ֝הוָ֗ה גִּבֹּ֥ור מִלְחָמָֽה׃
9 שְׂא֤וּ שְׁעָרִ֨ים׀ רָֽאשֵׁיכֶ֗ם וּ֭שְׂאוּ פִּתְחֵ֣י עֹולָ֑ם וְ֝יָבֹא מֶ֣לֶךְ הַכָּבֹֽוד׃
10 מִ֤י ה֣וּא זֶה֮ מֶ֤לֶךְ הַכָּ֫בֹ֥וד יְהוָ֥ה צְבָאֹ֑ות ה֤וּא מֶ֖לֶךְ הַכָּבֹ֣וד סֶֽלָה׃
25
OLULANGA LWA 24 (25): Omusengero omu malibuko
1 Lwa Daudi.
Emund’oli yo nyerekîze omurhima gwani, Yagirwa Nnâmahanga.
2 Wène ncikubagîre: orhambonesagya nshonyi, abashombanyi bani bakanacishinga.
3 Bulyala omu bantu bacikwikubagira ntaye enshonyi zibumba, bo zàbumba balya bavuna n’olucâli akanwa badesire.
4 Yagirwa onanangule aha emirimbwa yawe egera, onanyigirize oku enjira zawe zigenda.
5 Ongeze omu njira y’okuli kwawe onanyigirize, bulya wene we Nyamuzinda we na mufungizi wani.
6 Yagirwa, kengêra obwonjo oyôrha obà; kengêra olukogo lwawe lwa kurhenga mìra.
7 Yagirwa, orhagerêrezagya ebyâha najiraga erhi ndi murho, onkengêre erhi nie Yagirwa, obwonjo bwawe n’obwinja bwawe burhumire.
8 Nyakasane abà mwinja abà na mwimàna co cinarhuma ahabûla abanya-byâha.
9 Abantu birhohye omu njira y’obushinganyanya abageza, abacirhohya bo amanyisa enjira yage.
10 Enjira za Nyakasane zoshi bubâ burhonyi n’oburhabesha, oku bantu bashimba omulagi gwage n’amarhegeko gage.
11 Yagirwa Nyakasane, izîno lyawe lyoki lyarhuma wakûla ecaha cani, caluzire kuligo. 12 Ndi olyala orhìnya Nyakasane? Yene àmubwiriza njira ehi acìshoga.
13 Akolaga ayôrha ali mugale, n’iburha lyage lihâbwe ecihugo.
14 Nyakasane abamurhinya abajîsa mahwe, bo anayereka ebi àli abalaganyize.
15 Nyakasane yene nyôrha ndolakwo, bulya yene ye kûla amagulu gani omu kasirha.
16 Ndolakwo obwonjo bwani bukugwarhe, Lola oku ndi kahumba nnampanyagire.
17 Nkûla ogu mutula emurhima, onantenzemwo ebi bihamba.
18 Lola oku mpanyagire, lola oku mbabire, nkûlira n’ebyâha byani byoshi.
19 Langira abashombanyi bani: mpu baluga wani! Ala n’enshombo bandwirhekwo!
20 Olange iroho lyani onandikûze, enshonyi zakanambumba namànakuyâkiraho.
21 Okubà mwêru-kweru n’okurhalyalyanya byo byananga, bulya we ncikubagire.
22 Nnâmahanga mâshi, okûle Israheli omu mbaka alimwo zoshi.
Psalms 25
1 לְדָוִ֡ד אֵלֶ֥יךָ יְ֝הוָ֗ה נַפְשִׁ֥י אֶשָּֽׂא׃
2 אֱֽלֹהַ֗י בְּךָ֣ בָ֭טַחְתִּי אַל־אֵבֹ֑ושָׁה אַל־יַֽעַלְצ֖וּ אֹיְבַ֣י לִֽי׃
3 גַּ֣ם כָּל־קֹ֭וֶיךָ לֹ֣א יֵבֹ֑שׁוּ יֵ֝בֹ֗שׁוּ הַבֹּוגְדִ֥ים רֵיקָֽם׃
4 דְּרָכֶ֣יךָ יְ֭הוָה הֹודִיעֵ֑נִי אֹ֖רְחֹותֶ֣יךָ לַמְּדֵֽנִי׃
5 הַדְרִ֘יכֵ֤נִי בַאֲמִתֶּ֨ךָ׀ וְֽלַמְּדֵ֗נִי כִּֽי־אַ֭תָּה אֱלֹהֵ֣י יִשְׁעִ֑י אֹותְךָ֥ קִ֝וִּ֗יתִי כָּל־הַיֹּֽום׃
6 זְכֹר־רַחֲמֶ֣יךָ יְ֭הוָה וַחֲסָדֶ֑יךָ כִּ֖י מֵעֹולָ֣ם הֵֽמָּה׃
7 חַטֹּ֤אות נְעוּרַ֨י׀ וּפְשָׁעַ֗י אַל־תִּ֫זְכֹּ֥ר כְּחַסְדְּךָ֥ זְכָר־לִי־אַ֑תָּה לְמַ֖עַן טוּבְךָ֣ יְהוָֽה׃
8 טֹוב־וְיָשָׁ֥ר יְהוָ֑ה עַל־כֵּ֤ן יֹורֶ֖ה חַטָּאִ֣ים בַּדָּֽרֶךְ׃
9 יַדְרֵ֣ךְ עֲ֭נָוִים בַּמִּשְׁפָּ֑ט וִֽילַמֵּ֖ד עֲנָוִ֣ים דַּרְכֹּֽו׃
10 כָּל־אָרְחֹ֣ות יְ֭הוָה חֶ֣סֶד וֶאֱמֶ֑ת לְנֹצְרֵ֥י בְ֝רִיתֹ֗ו וְעֵדֹתָֽיו׃
11 לְמַֽעַן־שִׁמְךָ֥ יְהוָ֑ה וְֽסָלַחְתָּ֥ לַ֝עֲוֹנִ֗י כִּ֣י רַב־הֽוּא׃
12 מִי־זֶ֣ה הָ֭אִישׁ יְרֵ֣א יְהוָ֑ה יֹ֝ורֶ֗נּוּ בְּדֶ֣רֶךְ יִבְחָֽר׃
13 נַ֭פְשֹׁו בְּטֹ֣וב תָּלִ֑ין וְ֝זַרְעֹ֗ו יִ֣ירַשׁ אָֽרֶץ׃
14 סֹ֣וד יְ֭הוָה לִירֵאָ֑יו וּ֝בְרִיתֹ֗ו לְהֹודִיעָֽם׃
15 עֵינַ֣י תָּ֭מִיד אֶל־יְהוָ֑ה כִּ֤י הֽוּא־יֹוצִ֖יא מֵרֶ֣שֶׁת רַגְלָֽי׃
16 פְּנֵה־אֵלַ֥י וְחָנֵּ֑נִי כִּֽי־יָחִ֖יד וְעָנִ֣י אָֽנִי׃
17 צָרֹ֣ות לְבָבִ֣י הִרְחִ֑יבוּ מִ֝מְּצֽוּקֹותַ֗י הֹוצִיאֵֽנִי׃
18 רְאֵ֣ה עָ֭נְיִי וַעֲמָלִ֑י וְ֝שָׂ֗א לְכָל־חַטֹּאותָֽי׃
19 רְאֵֽה־אֹויְבַ֥י כִּי־רָ֑בּוּ וְשִׂנְאַ֖ת חָמָ֣ס שְׂנֵאֽוּנִי׃
20 שָׁמְרָ֣ה נַ֭פְשִׁי וְהַצִּילֵ֑נִי אַל־אֵ֝בֹ֗ושׁ כִּֽי־חָסִ֥יתִי בָֽךְ׃
21 תֹּם־וָיֹ֥שֶׁר יִצְּר֑וּנִי כִּ֝֗י קִוִּיתִֽיךָ׃
22 פְּדֵ֣ה אֱ֭לֹהִים אֶת־יִשְׂרָאֵ֑ל מִ֝כֹּ֗ל צָֽרֹותָיו׃
26
OLULANGA LWA 25 (26): Omusengero gw’omushinganyanya
We wantwira olubanja Yagirwa, bulya ntalyalyanya ntanadàndabagana, bulya Nyakasane ye nyôrha mpizirekwo omurhima.
2 Ontangule, Yagirwa, onyenje obone, onje emurhima, onanje omu nsiko, olole.
3 Obwinja bwawe burhantenga omu masu, nani niene ntarhenga omu njira y’okunali kwawe.
4 Ntatamala ahali ababi, ntanaja omu ndêko y’endyalya.
5 Ntakwirirwa endêko y’enkola-maligo, ntatamala ahali encuku.
6 Obwêru-kwêru go mîshi ncîkalaba, ntanahwa ntakeya aha luhêro lwawe, Nyamwagirwa.
7 Kuderha nti inmanyise irenge lyawe n’obwalagale nnamanyise abandi ebisomerine byawe byoshi.
8 Yagirwa ntahimwa kurhonya eciriba c’enyumpa yawe, n’ahantu irenge lyawe lihanda. 9 Iroho lyani orhaliganjiraga haguma n’ery’abanya-byâha, n’obuzine bwani orhabuhiraga haguma n’abahuma omuko.
10 Amaboko g’abôla oku gayunjwire kubi, n’okulyo kwabo kudwirhe entûlo.
11 Niehe mwo ngera omu njira y’obwêru-kwêru, ondikùze onambabalire.
12 Okugulu kwani njira ya cidekêra kuyimanziremwo, nâkazikuliza Nyakasane aha abantu bali.
Psalms 26
1 לְדָוִ֨ד׀ שָׁפְטֵ֤נִי יְהוָ֗ה כִּֽי־אֲ֭נִי בְּתֻמִּ֣י הָלַ֑כְתִּי וּבַיהוָ֥ה בָּ֝טַ֗חְתִּי לֹ֣א אֶמְעָֽד׃
2 בְּחָנֵ֣נִי יְהוָ֣ה וְנַסֵּ֑נִי צְרֹופָה כִלְיֹותַ֣י וְלִבִּֽי׃
3כִּֽי־חַ֭סְדְּךָ לְנֶ֣גֶד עֵינָ֑י וְ֝הִתְהַלַּ֗כְתִּי בַּאֲמִתֶּֽךָ׃
4 לֹא־יָ֭שַׁבְתִּי עִם־מְתֵי־שָׁ֑וְא וְעִ֥ם נַ֝עֲלָמִ֗ים לֹ֣א אָבֹֽוא׃
5 שָׂ֭נֵאתִי קְהַ֣ל מְרֵעִ֑ים וְעִם־רְ֝שָׁעִ֗ים לֹ֣א אֵשֵֽׁב׃
6 אֶרְחַ֣ץ בְּנִקָּיֹ֣ון כַּפָּ֑י וַאֲסֹבְבָ֖ה אֶת־מִזְבַּחֲךָ֣ יְהוָֽה׃
7 לַ֭שְׁמִעַ בְּקֹ֣ול תֹּודָ֑ה וּ֝לְסַפֵּ֗ר כָּל־נִפְלְאֹותֶֽיךָ׃
8 יְֽהוָ֗ה אָ֭הַבְתִּי מְעֹ֣ון בֵּיתֶ֑ךָ וּ֝מְקֹ֗ום מִשְׁכַּ֥ן כְּבֹודֶֽךָ׃
9 אַל־תֶּאֱסֹ֣ף עִם־חַטָּאִ֣ים נַפְשִׁ֑י וְעִם־אַנְשֵׁ֖י דָמִ֣ים חַיָּֽי׃
10 אֲשֶׁר־בִּידֵיהֶ֥ם זִמָּ֑ה וִֽ֝ימִינָ֗ם מָ֣לְאָה שֹּֽׁחַד׃
11 וַ֭אֲנִי בְּתֻמִּ֥י אֵלֵ֗ךְ פְּדֵ֣נִי וְחָנֵּֽנִי׃
12 רַ֭גְלִי עָֽמְדָ֣ה בְמִישֹׁ֑ור בְּ֝מַקְהֵלִ֗ים אֲבָרֵ֥ךְ יְהוָֽה׃
27
OLULANGA LWA 26 (27): Oku muntu oli hofi ha Nnâmahanga nta côbà
1 Lwà Daudi.
Nyakasane ye kamole ye na kucira kwani: odi naciyôboha? Nyakasane ye lwakiro lwani: odi wampiramwo ecikango?
2 Erhi enkola-maligo zaciyisha mpu zimmire mugumaguma, abo babisha banabe bo bahenanguka baje oku idaho.
3 Ciru bakantulakwo entambala, ngwerhe aha ncikubagire.
4 Kantu kaguma konene nsengire Nnawirhu, kanali k’aka: nti mbere nani omu bwami bwa Nyakasane ensiku zoshi z’obuzine bwani, lyo ncishingira oburhonyi bwa Nyakasane, ndole n’oku ndàro yage.
5 Bulyala omu mwage anfulika olusiku najakwo olubanja, yo ànfulika enyuma z’ecirhebo c’omu mwage, anannengereze oku ibuye.
6 Nkolaga ndengerire oku nyanya z’ababisha bandi eburhambi. Niono nkola narherekêra omu mwage enterekêro y’omwishingo, nàyimbira Nyakasane nnamuzihire.
7 Nyakasane yumva oku nayakûza, mbera nani obwonjo, oyumve oku nakubwira. 8 Wene omurhima gwani guli-kwo, amaûu gani wene galonza, nti obusu bwawe nani mbulolekwo, Muciza.
9 Orhabunfulikaga orhanayôzagya mwambali wawe omu burhe bwawe, wene we burhabale bwani orhandikiriraga orhacidekereraga, Nnâmahanga, Muciza wani.
10 Ciru larha na nyâma bakandekêrera, Nnâmahanga yehe arhakandeka. 11 Ondangûle enjira zawe, Yagirwa, onampire omu njira edekerire, bulyala abanshombire ho bali.
12 Orhankwebaga omu nfune z’abashombanyi bani, bulyala abahamirizi b’obunywesi bakola bayimanzire, nie banayimangire barhanammirira marhi.
13 Ncikebirwe nti nâbà nciri omu igulu ly’abazine, nambone oku Nyakasane kuhâna ahâna.
14 Osengere Nyakasane onazibuhe, ohire omurhima omu nda, onacikubagire Ye!
Psalms 27
1 לְדָוִ֨ד׀ יְהוָ֤ה׀ אֹורִ֣י וְ֭יִשְׁעִי מִמִּ֣י אִירָ֑א יְהוָ֥ה מָֽעֹוז־חַ֝יַּ֗י מִמִּ֥י אֶפְחָֽד׃
2 בִּקְרֹ֤ב עָלַ֨י׀ מְרֵעִים֮ לֶאֱכֹ֪ל אֶת־בְּשָׂ֫רִ֥י צָרַ֣י וְאֹיְבַ֣י לִ֑י הֵ֖מָּה כָשְׁל֣וּ וְנָפָֽלוּ׃
3 אִם־תַּחֲנֶ֬ה עָלַ֨י׀ מַחֲנֶה֮ לֹֽא־יִירָ֪א לִ֫בִּ֥י אִם־תָּק֣וּם עָ֭לַי מִלְחָמָ֑ה בְּ֝זֹ֗את אֲנִ֣י בֹוטֵֽחַ׃
4 אַחַ֤ת׀ שָׁאַ֣לְתִּי מֵֽאֵת־יְהוָה֮ אֹותָ֪הּ אֲבַ֫קֵּ֥שׁ שִׁבְתִּ֣י בְּבֵית־יְ֭הוָה כָּל־יְמֵ֣י חַיַּ֑י לַחֲזֹ֥ות בְּנֹֽעַם־יְ֝הוָ֗ה וּלְבַקֵּ֥ר בְּהֵיכָלֹֽו׃
5 כִּ֤י יִצְפְּנֵ֨נִי׀ בְּסֻכֹּה֮ בְּיֹ֪ום רָ֫עָ֥ה יַ֭סְתִּרֵנִי בְּסֵ֣תֶר אָהֳלֹ֑ו בְּ֝צ֗וּר יְרֹומְמֵֽנִי׃
6 וְעַתָּ֨ה יָר֪וּם רֹאשִׁ֡י עַ֤ל אֹֽיְבַ֬י סְֽבִיבֹותַ֗י וְאֶזְבְּחָ֣ה בְ֭אָהֳלֹו זִבְחֵ֣י תְרוּעָ֑ה אָשִׁ֥ירָה וַ֝אֲזַמְּרָ֗ה לַיהוָֽה׃
7 שְׁמַע־יְהוָ֖ה קֹולִ֥י אֶקְרָ֗א וְחָנֵּ֥נִי וַעֲנֵֽנִי׃
8 לְךָ֤׀ אָמַ֣ר לִ֭בִּי בַּקְּשׁ֣וּ פָנָ֑י אֶת־פָּנֶ֖יךָ יְהוָ֣ה אֲבַקֵּֽשׁ׃
9 :אַל־תַּסְתֵּ֬ר פָּנֶ֨יךָ׀ מִמֶּנִּי֮ אַֽל־תַּט־בְּאַ֗ף עַ֫בְדֶּ֥ךָ עֶזְרָתִ֥י הָיִ֑יתָ
10 אַֽל־תִּטְּשֵׁ֥נִי וְאַל־תַּֽ֝עַזְבֵ֗נִי אֱלֹהֵ֥י יִשְׁעִֽי׃
11 הֹ֤ורֵ֥נִי יְהוָ֗ה דַּ֫רְכֶּ֥ךָ וּ֭נְחֵנִי בְּאֹ֣רַח מִישֹׁ֑ור לְ֝מַ֗עַן שֹׁורְרָֽי ׃
12 אַֽל־תִּ֭תְּנֵנִי בְּנֶ֣פֶשׁ צָרָ֑י כִּ֥י קָֽמוּ־בִ֥י עֵֽדֵי־שֶׁ֝֗קֶר וִיפֵ֥חַ חָמָֽס׃
13 ל̣ׄוּלֵ̣֗ׄא̣ׄ הֶ֭אֱמַנְתִּי לִרְאֹ֥ות בְּֽטוּב־יְהוָ֗ה בְּאֶ֣רֶץ חַיִּֽים׃
14 קַוֵּ֗ה אֶל־יְה֫וָ֥ה חֲ֭זַק וְיַאֲמֵ֣ץ לִבֶּ֑ךָ וְ֝קַוֵּ֗ה אֶל־יְהוָֽה׃
28
OLULANGA LWA 27 (28): Amingingo n’okuvuga omunkwa
1 Lwa Daudi.
Yagirwa w’ono nayakûza; omanye wafuka amarhwiri, mâshi Kabuye kani; bulyala erhi wakabula bwanyumva, nânashusha abacôcobera omu mwina.
2 Yumvirhiza guno musengero gwani, yumva kuno nakubirikira; lola oku ndengerize amaboko ebwa ngombe yawe ntagatifu.
3 Omanye wampeka omu nsânya haguma n’abanya-byâha, haguma n’enkola-maligo; balyala babwira ababo mpu murhûla, n’obwo bagwerhe obubi omu murhima.
4 Obatwire nk’oku ebijiro byabo bikwanine, n’oku obubi bw’ebyâha byabo budesire, obashobôze ebiringanine emikolo y’enfune zabo, ebijiro byabo bibashubirekwo.
5 Obûla barhashibirira emikolo ya Nyakasane, barhanashibirira obushanja bw’enfune zage, Nyakasane arhang’ibashandabanya buzira kucibashubiza haguma.
6 Nyakasane ayagirwe obu ayumvirhize izu ly’omusengero gwani.
7 Nyakasane ye buzibu bwani ye na mpenzi yani! Yene omurhima gwanì gwàli gucîkubagire ananyumva.
8 Nyakasane ye buzibu bw’olubaga lwage, ye na lwakiro lw’okuciza omushîge wage.
9 Ocizagye olubaga lwawe onagishe omwîmo gwawe, bayâbulè onakaz’iyôrha obashokolera ensiku n’amango.
Psalms 28
1 לְדָוִ֡ד אֵ֘לֶ֤יךָ יְהוָ֨ה׀ אֶקְרָ֗א צוּרִי֮ אַֽל־תֶּחֱרַ֪שׁ מִ֫מֶּ֥נִּי פֶּן־תֶּֽחֱשֶׁ֥ה מִמֶּ֑נִּי וְ֝נִמְשַׁ֗לְתִּי עִם־יֹ֥ורְדֵי בֹֽור׃
2 שְׁמַ֤ע קֹ֣ול תַּ֭חֲנוּנַי בְּשַׁוְּעִ֣י אֵלֶ֑יךָ בְּנָשְׂאִ֥י יָ֝דַ֗י אֶל־דְּבִ֥יר קָדְשֶֽׁךָ׃
3 אַל־תִּמְשְׁכֵ֣נִי עִם־רְשָׁעִים֮ וְעִם־פֹּ֪עֲלֵ֫י אָ֥וֶן דֹּבְרֵ֣י שָׁ֭לֹום עִם־רֵֽעֵיהֶ֑ם וְ֝רָעָ֗ה בִּלְבָבָֽם׃
4 תֶּן־לָהֶ֣ם כְּפָעֳלָם֮ וּכְרֹ֪עַ מַֽעַלְלֵ֫יהֶ֥ם כְּמַעֲשֵׂ֣ה יְ֭דֵיהֶם תֵּ֣ן לָהֶ֑ם הָשֵׁ֖ב גְּמוּלָ֣ם לָהֶֽם׃
5 כִּ֤י לֹ֤א יָבִ֡ינוּ אֶל־פְּעֻלֹּ֣ת יְ֭הוָה וְאֶל־מַעֲשֵׂ֣ה יָדָ֑יו יֶ֝הֶרְסֵ֗ם וְלֹ֣א יִבְנֵֽם׃
6 בָּר֥וּךְ יְהוָ֑ה כִּי־שָׁ֝מַע קֹ֣ול תַּחֲנוּנָֽי׃
7 יְהוָ֤ה׀ עֻזִּ֥י וּמָגִנִּי֮ בֹּ֤ו בָטַ֥ח לִבִּ֗י וְֽנֶ֫עֱזָ֥רְתִּי וַיַּעֲלֹ֥ז לִבִּ֑י וּֽמִשִּׁירִ֥י אֲהֹודֶֽנּוּ׃
8 יְהוָ֥ה עֹֽז־לָ֑מֹו וּמָ֘עֹ֤וז יְשׁוּעֹ֖ות מְשִׁיחֹ֣ו הֽוּא׃
9 הֹושִׁ֤יעָה׀ אֶת־עַמֶּ֗ךָ וּבָרֵ֥ךְ אֶת־נַחֲלָתֶ֑ךָ וּֽרְעֵ֥ם וְ֝נַשְּׂאֵ֗ם עַד־הָעֹולָֽם׃
29
OLALUNGA LWA 28 (29): Olwimbo kuli Nyamuzinda Nnankubâ
1 Lulanga. Lwa Daudi.
Mukazirhûla Nyakasane, bene Lungwe we,
Mukazirhûla Nyakasane irenge n’obukulu.
2 Mukazirhûla Nyakasane irenge likwanine izîno lyawe, mukaziharàmya Nyakasane n’omwambalo gukwanine.
3 Izu lya Nyamuzinda lirhalusire ery’amîshi, Nyamuzinda Nnâmahanga akûngwire: amîshi manji-manji gacìhambage.
4 Izu lya Nyakasane obuhashe lijira wani! Izu lya Nyakasane lirhaluga wani!
5 Izu lya Nyakasane linahongole enduluma, Nyakasane anahongole enduluma z’e Libano.
6 Anarhume ecihugo ca Libano cahama nka mutwîrà arhume na Siriyoni ahama nka kanina ka mbogo.
7 lzu lya Nyakasane linamanule engulumira y’omuliro.
8 Izu lya Nyakasane linadirhimanye irungu, Nyakasane anageze irungu lya Kadesi mw’omusisi.
9 Izu lya Nyakasane linakube emirhi lisige emizirhu bûmu-bûmu: n’omu ngombe yage boshi kwo baderha, mpu: Aj’irenge!
10 Nyakasane atamire agandâza kurhaluka ecihonzi, Nyakasane ye wanayôrha ayîmire ensiku n’amango.
11 Nyakasane ye wâyish’ihà olubaga lwage emisi, Nyakasane ye wâyish’igisha ishanja lyage omu kulihà. omurhûla.
Psalms 29
1מִזְמֹ֗ור לְדָ֫וִ֥ד הָב֣וּ לַֽ֭יהוָה בְּנֵ֣י אֵלִ֑ים הָב֥וּ לַ֝יהוָ֗ה כָּבֹ֥וד וָעֹֽז׃
2 הָב֣וּ לַֽ֭יהוָה כְּבֹ֣וד שְׁמֹ֑ו הִשְׁתַּחֲו֥וּ לַ֝יהוָ֗ה בְּהַדְרַת־קֹֽדֶשׁ׃
3 קֹ֥ול יְהוָ֗ה עַל־הַ֫מָּ֥יִם אֵֽל־הַכָּבֹ֥וד הִרְעִ֑ים יְ֝הוָ֗ה עַל־מַ֥יִם רַבִּֽים׃
4 קֹול־יְהוָ֥ה בַּכֹּ֑חַ קֹ֥ול יְ֝הוָ֗ה בֶּהָדָֽר׃
5 קֹ֣ול יְ֭הוָה שֹׁבֵ֣ר אֲרָזִ֑ים וַיְשַׁבֵּ֥ר יְ֝הוָ֗ה אֶת־אַרְזֵ֥י הַלְּבָנֹֽון׃
6 וַיַּרְקִידֵ֥ם כְּמֹו־עֵ֑גֶל לְבָנֹ֥ון וְ֝שִׂרְיֹ֗ן כְּמֹ֣ו בֶן־רְאֵמִֽים׃
7 קֹול־יְהוָ֥ה חֹצֵ֗ב לַהֲבֹ֥ות אֵֽשׁ׃
8 קֹ֣ול יְ֭הוָה יָחִ֣יל מִדְבָּ֑ר יָחִ֥יל יְ֝הוָ֗ה מִדְבַּ֥ר קָדֵֽשׁ׃
9 קֹ֤ול יְהוָ֨ה׀ יְחֹולֵ֣ל אַיָּלֹות֮ וַֽיֶּחֱשֹׂ֪ף יְעָ֫רֹ֥ות וּבְהֵיכָלֹ֑ו כֻּ֝לֹּ֗ו אֹמֵ֥ר כָּבֹֽוד׃
10 יְ֭הוָה לַמַּבּ֣וּל יָשָׁ֑ב וַיֵּ֥שֶׁב יְ֝הוָ֗ה מֶ֣לֶךְ לְעֹולָֽם׃
11 יְֽהוָ֗ה עֹ֖ז לְעַמֹּ֣ו יִתֵּ֑ן יְהוָ֓ה׀ יְבָרֵ֖ךְ אֶת־עַמֹּ֣ו בַשָּׁלֹֽום׃
30
OLULANGA LWA 29 (30): Omunkwa gw’omuntu ofulumusire akâga k’okufa
1 Lulanga. Lwimbo lw’omugisho gw’aka-Nyamuzinda. Lwa Daudi.
2 Nkola nàderha aminja gawe, Nyamwagirwa: wàndikûzize Muhanyi, orhanazigaga abashombanyi bani bacizigiriza nie ntumire.
3 Yagirwa Nyamuzinda wani, nshuba nakuyakûza wananfumya.
4 Omu kuzimu wakuzire omuka gwani Nyamwagirwa: mwo wankûzire muli balya bayandagalira omu mwîna.
5 Mwe barhonyi ba Nyakasane; neci mumuzihîre là! munavuge izîno lyage litagatifu omunkwa.
6 Kulya kuba oburhe bwage hisanzi hityunguni bussinga oburhonyi bwage bwohe oku omuntu ahabà erhi ho bunabà.
7 Omu muhimbo gwani nâyisha, nti: “Ntakafà nâdunzirwe”.
8 Nyamwagirwa erhi okola wântonya, wàmpà irenge wàmpà n’obuhashe; erhi ociba nka wanfulika obusù bwawe, najuguma nagcramw’omusisi.
9 Yagirwa w’ono nkola nayakûza, bwonjo bwa Nnawirhu Nnâmahanga buno nkola nasengera:
10 Bunguke buci wankakula omu muko gwani, nisi erhi omu kuja emwîna kwani? K’oluvu lwo lwakukuza, nisi erhi lumanyise oburhabesha bwawe?
11 Yagirwa onyumve onambabalire, obe mufungizi wani, Muciza w’abantu.
12 Omulenge nàlimwo waguhindwire gwashuba masâmo; busunzu nàli nyambirhe wamushwekûla wanyambika enshagadu.
13 Omurhima gwani gukolaga gwakuzihira gurhacihuse Yagirwa Nnâmahanga nâkaz’ikukuza omu myaka n’emyaka.
Psalms 30
1 מִזְמֹ֡ור שִׁיר־חֲנֻכַּ֖ת הַבַּ֣יִת לְדָוִֽד׃
2 אֲרֹומִמְךָ֣ יְ֭הוָה כִּ֣י דִלִּיתָ֑נִי וְלֹא־שִׂמַּ֖חְתָּ אֹיְבַ֣י לִֽי׃
3 יְהוָ֥ה אֱלֹהָ֑י שִׁוַּ֥עְתִּי אֵ֝לֶ֗יךָ וַתִּרְפָּאֵֽנִי׃
4 יְֽהוָ֗ה הֶֽעֱלִ֣יתָ מִן־שְׁאֹ֣ול נַפְשִׁ֑י חִ֝יִּיתַ֗נִי מִיֹּורְדִי בֹֽור׃
5 זַמְּר֣וּ לַיהוָ֣ה חֲסִידָ֑יו וְ֝הֹוד֗וּ לְזֵ֣כֶר קָדְשֹֽׁו׃
6 כִּ֤י רֶ֨גַע׀ בְּאַפֹּו֮ חַיִּ֪ים בִּרְצֹ֫ונֹ֥ו בָּ֭עֶרֶב יָלִ֥ין בֶּ֗כִי וְלַבֹּ֥קֶר רִנָּֽה׃
7 וַ֭אֲנִי אָמַ֣רְתִּי בְשַׁלְוִ֑י בַּל־אֶמֹּ֥וט לְעֹולָֽם׃
8 יְֽהוָ֗ה בִּרְצֹונְךָ֮ הֶעֱמַ֪דְתָּה לְֽהַרְרִ֫י עֹ֥ז הִסְתַּ֥רְתָּ פָנֶ֗יךָ הָיִ֥יתִי נִבְהָֽל׃
9אֵלֶ֣יךָ יְהוָ֣ה אֶקְרָ֑א וְאֶל־אֲ֝דֹנָ֗י אֶתְחַנָּֽן׃
10מַה־בֶּ֥צַע בְּדָמִי֮ בְּרִדְתִּ֪י אֶ֫ל־שָׁ֥חַת הֲיֹודְךָ֥ עָפָ֑ר הֲיַגִּ֥יד אֲמִתֶּֽךָ׃
11שְׁמַע־יְהוָ֥ה וְחָנֵּ֑נִי יְ֝הוָה הֱֽיֵה־עֹזֵ֥ר לִֽי׃
12הָפַ֣כְתָּ מִסְפְּדִי֮ לְמָחֹ֪ול לִ֥י פִּתַּ֥חְתָּ שַׂקִּ֑י וַֽתְּאַזְּרֵ֥נִי שִׂמְחָֽה׃
13לְמַ֤עַן׀ יְזַמֶּרְךָ֣ כָ֭בֹוד וְלֹ֣א יִדֹּ֑ם יְהוָ֥ה אֱ֝לֹהַ֗י לְעֹולָ֥ם אֹודֶֽךָּ׃
31
OLULANGA LWA 30 (31): Omusengero omu marhangulo
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 W’ono nyâkireho Nyamwagirwa: nti enshonyi zakanayish’immumba omu myaka n’emyaka. ondikûzagye wene omu bushinganyanya bwawe.
3 Oyuname ontege okurhwiri onakanye ondikûze. Ombere ibuye nyâkireho, onshubire côgo cizibu lyo ndobôka.
4 Bulya wene w’ibuye lyani we na côgo nyakìremwo, n’izîno lyawe lyo lyarhuma wangwarhira oku kuboko onandangûle enjira.
5 Lyo lyanarhuma wantenza omu kasirha bantezire, bulya wene we lwakiro lwani.
6 Omu nfune zawe mbisire omûka gwanì, neci wandikûza, Nyakasane Nyamuzinda orharhebana.
7 Orhakwirirwa abagashaniza enshusho z’obusha niehe Nyakasane ncikubagîre.
8 Nkolaga nasâma ncitakîre obwonjo bwawe, bulya walolerize obuligo bwani.
9 Orhanampizire omu nfune z’omubisha, ci amagulu gani wagayimanza ahadekerîre.
10 Ombere obwonjo Yagirwa, kulagirira kuno isù lyani lyaganukîrwe erhi mutula gurhuma, omurhima gurhaciri gwani, n’omubìri kwo na kwo.
11 Okulama kwani kukola ntakwo erhi mungo gurhuma, emyaka yani nayo yahwerire omu mirenge. Emisi nàgwerhe omu burhe yahwerîre, n’orhuvuba rhundimwo byaciberire bivungunyukiza.
12 Abanzi bani nta cijaci barhampizirimwo, abàlungwe bani banshekire barhama, abanyishi boshi kufuduka badwirhe bafuduka, n’abadwirhe bambona embuga kuyâka badwirhe banyâka.
13 Narhenzire abantu emurhima, nayibagirwe ak’owàfire, nabà nka nyungu mbere.
14 Nayumvirhe abantu bali mahwe kàli ntaho ebihamba birhali! baja haguma banjira omu ihano, badôsanya kurhi bankulamw’omûka.
15 Yagirwa niehe we ncikubagire, neci nsezize: we Nyamuzinda wani.
16 Iragi lyani aha nfune zawe liri: nkûla muno nfune z’ababisha, nkûla mwa bano bandibuza.
17 Yerekeza mwambali wawe obusù burhulwire, ndikûza na lulya lukogo lwawe.
18 Yagirwa mâshi orhazigaga enshonyi zambumba namànakuyakûza, zibumbe ababi bahabe oku badesire, bajanwe ekuzimu.
19 Mâshi orhunwa rhuderha obunywesi rhudume, rhuhumbarhale rhulya rhunwa rhunywerhera entagengwa buzira nshonyi.
20 Yagirwa obwinja bwawe buluga mushàna! Burhaluga obwinja obikira abakukenga wani! Burhaluga obwinja oshobôza abakuyâkiraho n’abandi basinza wani!
21 Abôla orhabarhaza oku bulanzi bwawe, kulanga obalanga oku mihigo mibi y’abantu. Kufulika okaz’ibafulika omu burhwali bwawe, mpu ly’obacinga oku nnongwe z’ab’akalimi.
22 Nyakasane mushàna ayagirwe, owàyankaga olukogo lwage lusòmerine alûnyereka omu cishagala ciyûbakire.
23 Omu ntemu yani niehe naderha, nti: «Bankûzire omu masu gawe». Ci wehe wayumva izu ly’omusengero gwani ene nkaz’ikuyakûza.
24 Musime Nyakasane mwe barhonyi bage! Kulanga alanga abemêzi Abakola n’obucibone bohe kukolera abakolera.
25 Mwe mucikubagira Nyakasane mweshi, muzibuhe munashubize omurhima omu nda.
Psalms 31
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 בְּךָ֖ יְהוָ֣ה חָ֭סִיתִי אַל־אֵבֹ֣ושָׁה לְעֹולָ֑ם בְּצִדְקָתְךָ֥ פַלְּטֵֽנִי׃
3 הַטֵּ֤ה אֵלַ֨י׀ אָזְנְךָ֮ מְהֵרָ֪ה הַצִּ֫ילֵ֥נִי הֱיֵ֤ה לִ֨י׀ לְֽצוּר־מָ֭עֹוז לְבֵ֥ית מְצוּדֹ֗ות לְהֹושִׁיעֵֽנִי׃
4 כִּֽי־סַלְעִ֣י וּמְצוּדָתִ֣י אָ֑תָּה וּלְמַ֥עַן שִׁ֝מְךָ֗ תַּֽנְחֵ֥נִי וּֽתְנַהֲלֵֽנִי׃
5 תֹּוצִיאֵ֗נִי מֵרֶ֣שֶׁת ז֭וּ טָ֣מְנוּ לִ֑י כִּֽי־אַ֝תָּה מָֽעוּזִּֽי׃
6 בְּיָדְךָ֮ אַפְקִ֪יד ר֫וּחִ֥י פָּדִ֖יתָה אֹותִ֥י יְהוָ֗ה אֵ֣ל אֱמֶֽת׃
7 שָׂנֵ֗אתִי הַשֹּׁמְרִ֥ים הַבְלֵי־שָׁ֑וְא וַ֝אֲנִ֗י אֶל־יְהוָ֥ה בָּטָֽחְתִּי׃
8 אָגִ֥ילָה וְאֶשְׂמְחָ֗ה בְּחַ֫סְדֶּ֥ךָ אֲשֶׁ֣ר רָ֭אִיתָ אֶת־עָנְיִ֑י יָ֝דַ֗עְתָּ בְּצָרֹ֥ות נַפְשִֽׁי׃
9 וְלֹ֣א הִ֭סְגַּרְתַּנִי בְּיַד־אֹויֵ֑ב הֶֽעֱמַ֖דְתָּ בַמֶּרְחָ֣ב רַגְלָֽי׃
10 חָנֵּ֥נִי יְהוָה֮ כִּ֤י צַ֫ר־לִ֥י עָשְׁשָׁ֖ה בְכַ֥עַס עֵינִ֗י נַפְשִׁ֥י וּבִטְנִֽי׃
11 כִּ֤י כָל֪וּ בְיָגֹ֡ון חַיַּי֮ וּשְׁנֹותַ֪י בַּאֲנָ֫חָ֥ה כָּשַׁ֣ל בַּעֲוֹנִ֣י כֹחִ֑י וַעֲצָמַ֥י עָשֵֽׁשׁוּ׃
12 מִכָּל־צֹרְרַ֨י הָיִ֪יתִי חֶרְפָּ֡ה וְלִשֲׁכֵנַ֨י׀ מְאֹד֮ וּפַ֪חַד לִֽמְיֻדָּ֫עָ֥י רֹאַ֥י בַּח֑וּץ נָדְד֥וּ מִמֶּֽנִּי׃
13 נִ֭שְׁכַּחְתִּי כְּמֵ֣ת מִלֵּ֑ב הָ֝יִ֗יתִי כִּכְלִ֥י אֹבֵֽד׃
14 כִּ֤י שָׁמַ֨עְתִּי׀ דִּבַּ֥ת רַבִּים֮ מָגֹ֪ור מִסָּ֫בִ֥יב בְּהִוָּסְדָ֣ם יַ֣חַד עָלַ֑י לָקַ֖חַת נַפְשִׁ֣י זָמָֽמוּ׃
15 וַאֲנִ֤י׀ עָלֶ֣יךָ בָטַ֣חְתִּי יְהוָ֑ה אָ֝מַ֗רְתִּי אֱלֹהַ֥י אָֽתָּה׃
16 בְּיָדְךָ֥ עִתֹּתָ֑י הַצִּ֘ילֵ֤נִי מִיַּד־אֹ֝ויְבַ֗י וּמֵרֹדְפָֽי׃
17 הָאִ֣ירָה פָ֭נֶיךָ עַל־עַבְדֶּ֑ךָ הֹ֖ושִׁיעֵ֣נִי בְחַסְדֶּֽךָ׃
18 יְֽהוָ֗ה אַל־אֵ֭בֹושָׁה כִּ֣י קְרָאתִ֑יךָ יֵבֹ֥שׁוּ רְ֝שָׁעִ֗ים יִדְּמ֥וּ לִשְׁאֹֽול׃
19 תֵּ֥אָלַ֗מְנָה שִׂפְתֵ֫י שָׁ֥קֶר הַדֹּבְרֹ֖ות עַל־צַדִּ֥יק עָתָ֗ק בְּגַאֲוָ֥ה וָבֽוּז׃
20 מָ֤ה רַֽב־טוּבְךָ֮ אֲשֶׁר־צָפַ֪נְתָּ לִּֽירֵ֫אֶ֥יךָ פָּ֭עַלְתָּ לַחֹסִ֣ים בָּ֑ךְ נֶ֝֗גֶד בְּנֵ֣י אָדָם׃
21 תַּסְתִּירֵ֤ם׀ בְּסֵ֥תֶר פָּנֶיךָ֮ מֵֽרֻכְסֵ֫י אִ֥ישׁ תִּצְפְּנֵ֥ם בְּסֻכָּ֗ה מֵרִ֥יב לְשֹׁנֹֽות׃
22 בָּר֥וּךְ יְהוָ֑ה כִּ֥י הִפְלִ֘יא חַסְדֹּ֥ו לִ֝֗י בְּעִ֣יר מָצֹֽור׃
23 וַאֲנִ֤י׀ אָ֘מַ֤רְתִּי בְחָפְזִ֗י נִגְרַזְתִּי֮ מִנֶּ֪גֶד עֵ֫ינֶ֥יךָ אָכֵ֗ן שָׁ֭מַעְתָּ קֹ֥ול תַּחֲנוּנַ֗י בְּשַׁוְּעִ֥י אֵלֶֽיךָ׃
24 אֶֽהֱב֥וּ אֶת־יְהוָ֗ה כָּֽל־חֲסִ֫ידָ֥יו אֱ֭מוּנִים נֹצֵ֣ר יְהוָ֑ה וּמְשַׁלֵּ֥ם עַל־יֶ֝֗תֶר עֹשֵׂ֥ה גַאֲוָֽה׃
25 חִ֭זְקוּ וְיַאֲמֵ֣ץ לְבַבְכֶ֑ם כָּל־הַ֝מְיַחֲלִ֗ים לַיהוָֽה׃
32
OLULANGA LWA 31 (32):Okuciyâza kunarhenze omu byâha
1 Lwa Daudi. Lwimbo lwa Nyigirizo.
Ali muny’iragi omuntu obabalirwe obubi bwage, omuntu ecâha cirhenzibwe.
2 Ali muny’iragi omuntu Nyakasane arhatumuzizi obubi, omuntu orhagwerhi bulyâlya omu murhima.
3 Amango nàli mpulisire erhi orhuvuha rhwani banarhubujegera, erhi n’omulenge gurhankala oku isù.
4 Bulyala okuboko kwawe kwali kuzidohire oku irhwe lyani mûshi na budufu, emisi yani yakaz’iyonda nka kuno bayiyanikira oku izûba ly’ecanda.
5 Lyo nkajàga nacishobeka emund’oli buzira kufulika obubi bwani; naderha, nti: «Obubi bwani ncîshobesirebwo Nyakasane», nawe wakùla obubi bw’ecâha cani.
6 Okwola kwarhuma ngasi mushibirizi ayishikaz’ikushenga amango alagirire. Amango amîshi manji-manji gashabira, garhâhike ah’ali.
7 We lwakiro lwani, we wânankûle omu bulagirire, onampire omu karhî k’enshagadu y’obucire.
8 Nkolaga nakuyigiriza nkulangûle enjira wakaz’igeramwo, nkolaga nakubwiriza nankuje ebulâbi.
9 Murhakazag’ibà ak’endogomi nisi erhi ecihêsi, byo birhajira bukengêre, byo birhayumva olurhali lugîsho n’olukoba; nka ntalwo ogwerhe birhankakuyegêra.
10 Omubi amababale gage gabà mwandu, ocìkubagira Nyakasane yehe, obwonjo bumuzungulusire.
11 Mwe bashinganyanya musime munacîzigirize muli Nyakasane; muzuruke mwe b’omurhima gushongwire.
Psalms 32
1 לְדָוִ֗ד מַ֫שְׂכִּ֥יל אַשְׁרֵ֥י נְֽשׂוּי־פֶּ֗שַׁע כְּס֣וּי חֲטָאָֽה׃
2 אַ֥שְֽׁרֵי אָדָ֗ם לֹ֤א יַחְשֹׁ֬ב יְהוָ֣ה לֹ֣ו עָוֹ֑ן וְאֵ֖ין בְּרוּחֹ֣ו רְמִיָּה׃
3 כִּֽי־הֶ֭חֱרַשְׁתִּי בָּל֣וּ עֲצָמָ֑י בְּ֝שַׁאֲגָתִ֗י כָּל־הַיֹּֽום׃
4 כִּ֤י׀ יֹומָ֣ם וָלַיְלָה֮ תִּכְבַּ֥ד עָלַ֗י יָ֫דֶ֥ךָ נֶהְפַּ֥ךְ לְשַׁדִּ֑י בְּחַרְבֹ֖נֵי קַ֣יִץ סֶֽלָה׃
5 חַטָּאתִ֨י אֹודִ֪יעֲךָ֡ וַעֲוֹ֘נִ֤י לֹֽא־כִסִּ֗יתִי אָמַ֗רְתִּי אֹודֶ֤ה עֲלֵ֣י פְ֭שָׁעַי לַיהוָ֑ה וְאַתָּ֨ה נָ֘שָׂ֤אתָ עֲוֹ֖ן חַטָּאתִ֣י סֶֽלָה׃
6 עַל־זֹ֡את יִתְפַּלֵּ֬ל כָּל־חָסִ֨יד׀ אֵלֶיךָ֮ לְעֵ֪ת מְ֫צֹ֥א רַ֗ק לְ֭שֵׁטֶף מַ֣יִם רַבִּ֑ים אֵ֝לָ֗יו לֹ֣א יַגִּֽיעוּ׃
7 אַתָּ֤ה׀ סֵ֥תֶר לִי֮ מִצַּ֪ר תִּ֫צְּרֵ֥נִי רָנֵּ֥י פַלֵּ֑ט תְּסֹ֖ובְבֵ֣נִי סֶֽלָה׃
8 אַשְׂכִּֽילְךָ֨׀ וְֽאֹורְךָ֗ בְּדֶֽרֶךְ־ז֥וּ תֵלֵ֑ךְ אִֽיעֲצָ֖ה עָלֶ֣יךָ עֵינִֽי׃
9 אַל־תִּֽהְי֤וּ׀ כְּס֥וּס כְּפֶרֶד֮ אֵ֤ין הָ֫בִ֥ין בְּמֶֽתֶג־וָרֶ֣סֶן עֶדְיֹ֣ו לִבְלֹ֑ום בַּ֝֗ל קְרֹ֣ב אֵלֶֽיךָ׃
10 רַבִּ֥ים מַכְאֹובִ֗ים לָרָ֫שָׁ֥ע וְהַבֹּוטֵ֥חַ בַּיהוָ֑ה חֶ֝֗סֶד יְסֹובְבֶֽנּוּ׃
11 שִׂמְח֬וּ בַֽיהוָ֣ה וְ֭גִילוּ צַדִּיקִ֑ים וְ֝הַרְנִ֗ינוּ כָּל־יִשְׁרֵי־לֵֽב׃
33
OLULANGA LWA 32 (33): Olwimbo lw’obukulu n’obuhashe bwa Nyamuzinda
1 Mushaguluke muli Nyakasane, mwe bashinganyanya: ab’omurhima gushinganine bakwanine bamukuze.
2 Muhindire Nyakasane, mumuzihire enzenze, mumuzihire olulanga lwa bikanyi ikumi. 3 Mumuyimbire olwimbo lurhasag’iyimbirwa wundi, muyimbe bwinja muhirekwo n’emishekera.
4 Kulya kuba ngasi kanwa Nnâmahanga aderha erhi kanakubûsire, na ngasi mukolo ajira erhi gunali gwa nkwìra.
5 Arhahimwa kurhonya ebishinganine n’ebiringanine, igulu lyoshi liyunjwire ngalo za Nyakasane.
6 Amalunga luderho lwage lwàgajiraga, n’engabo z’emalunga mûka g’ekanwa kage gwàzijiraga.
7 Amîshi g’omu nyanja yene wàgagushaga haguma nka kulya bagarhulira omu kabindi, n’amîshi gahulula yene agarhulira aha gabêra.
8 Mushàna igulu lyoshi liyobohe Nyakasane, abayûbaka okw’igulu boshi bamurhinye.
9 Bulyala yehe àdesire kwone byanabâ, arhegeka byanabâho.
10 Nyakasane ye twira ab’emahanga omu myanzi, ye bulabuza emirâli y’ab’ekulì. 11 Emihigo ya Nyakasane ecibêra kadundu-ntashugulwa, enkengero z’omurhima gwage zirhahuligana, oku biguma byahira ebindi byahirûka.
12 Ishanja lishizire Nyamuzinda liri ly’iragi, lwo lulya lubaga yene acîshogaga mpu lube lwage lwa mwìmo.
13 Nyakasane anabe ali empingu erhi analika isù, anakaz’ibona ngasi boshi babusirwe n’abantu.
14 Anabe ali omu ndâro yage erhi anali ebulâbi: anakaz’ilâba ngasi yeshi oyûbaka okw’igulu.
15 Yene ye wàbumbaga emirhima y’abantu yoshi, yene ye nakaz’ilola ebi abantu bajira byoshi.
16 Mwami arhahimira kuluza ngabo, Omulwi arharhabâlukira kuluza misi.
17 Endogomi erhahimwa kurhebana omu malwa, arhali okuluza emisi kwayo kwo kugalukira omuntu.
18 Làba oku amasù ga Nyakasane garharhenga oku bantu bamuyôboba, garharhenga oku bantu bacikubagira oburhabâle bwage.
19 Kulinga mpu akûle amaroho gabo omu lufu, anabayikuze amango bashalisire.
20 Omûka gwirhu Nyakasane yene gwâlolakwo: Yene ye ntabaza orhurhabâla, yene ye mpenzi yirhu.
21 Omurhima gwirhu gubâge gwacìtakiraye, izîno lyage litagatifu lyo rhuhizirekwo omurhima.
22 Nyakasane olukogo lwawe lurhujâgekwo, nk’oku rhucìkwikubagìre.
Psalms 33
1 רַנְּנ֣וּ צַ֭דִּיקִים בַּֽיהוָ֑ה לַ֝יְשָׁרִ֗ים נָאוָ֥ה תְהִלָּֽה׃
2 הֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה בְּכִנֹּ֑ור בְּנֵ֥בֶל עָ֝שֹׂ֗ור זַמְּרוּ־לֹֽו׃
3 שִֽׁירוּ־לֹ֖ו שִׁ֣יר חָדָ֑שׁ הֵיטִ֥יבוּ נַ֝גֵּ֗ן בִּתְרוּעָֽה׃
4 כִּֽי־יָשָׁ֥ר דְּבַר־יְהוָ֑ה וְכָל־מַ֝עֲשֵׂ֗הוּ בֶּאֱמוּנָֽה׃
5 אֹ֭הֵב צְדָקָ֣ה וּמִשְׁפָּ֑ט חֶ֥סֶד יְ֝הוָ֗ה מָלְאָ֥ה הָאָֽרֶץ׃
6 בִּדְבַ֣ר יְ֭הוָה שָׁמַ֣יִם נַעֲשׂ֑וּ וּבְר֥וּחַ פִּ֝֗יו כָּל־צְבָאָֽם׃
7 כֹּנֵ֣ס כַּ֭נֵּד מֵ֣י הַיָּ֑ם נֹתֵ֖ן בְּאֹצָרֹ֣ות תְּהֹומֹֽות׃
8 יִֽירְא֣וּ מֵ֭יְהוָה כָּל־הָאָ֑רֶץ מִמֶּ֥נּוּ יָ֝ג֗וּרוּ כָּל־יֹשְׁבֵ֥י תֵבֵֽל׃
9 כִּ֤י ה֣וּא אָמַ֣ר וַיֶּ֑הִי הֽוּא־צִ֝וָּ֗ה וַֽיַּעֲמֹֽד׃
10 יְֽהוָ֗ה הֵפִ֥יר עֲצַת־גֹּויִ֑ם הֵ֝נִ֗יא מַחְשְׁבֹ֥ות עַמִּֽים׃
11 עֲצַ֣ת יְ֭הוָה לְעֹולָ֣ם תַּעֲמֹ֑ד מַחְשְׁבֹ֥ות לִ֝בֹּ֗ו לְדֹ֣ר וָדֹֽר׃
12 אַשְׁרֵ֣י הַ֭גֹּוי אֲשֶׁר־יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֑יו הָעָ֓ם׀ בָּחַ֖ר לְנַחֲלָ֣ה לֹֽו׃
13 מִ֭שָּׁמַיִם הִבִּ֣יט יְהוָ֑ה רָ֝אָ֗ה אֶֽת־כָּל־בְּנֵ֥י הָאָדָֽם׃
14 מִֽמְּכֹון־שִׁבְתֹּ֥ו הִשְׁגִּ֑יחַ אֶ֖ל כָּל־יֹשְׁבֵ֣י הָאָֽרֶץ׃
15 הַיֹּצֵ֣ר יַ֣חַד לִבָּ֑ם הַ֝מֵּבִ֗ין אֶל־כָּל־מַעֲשֵׂיהֶֽם׃
16 אֵֽין־הַ֭מֶּלֶךְ נֹושָׁ֣ע בְּרָב־חָ֑יִל גִּ֝בֹּ֗ור לֹֽא־יִנָּצֵ֥ל בְּרָב־כֹּֽחַ׃
17 שֶׁ֣קֶר הַ֭סּוּס לִתְשׁוּעָ֑ה וּבְרֹ֥ב חֵ֝ילֹ֗ו לֹ֣א יְמַלֵּֽט׃
18 הִנֵּ֤ה עֵ֣ין יְ֭הוָה אֶל־יְרֵאָ֑יו לַֽמְיַחֲלִ֥ים לְחַסְדֹּֽו׃
19 לְהַצִּ֣יל מִמָּ֣וֶת נַפְשָׁ֑ם וּ֝לְחַיֹּותָ֗ם בָּרָעָֽב׃
20 נַ֭פְשֵׁנוּ חִכְּתָ֣ה לַֽיהוָ֑ה עֶזְרֵ֖נוּ וּמָגִנֵּ֣נוּ הֽוּא׃
21 כִּי־בֹ֭ו יִשְׂמַ֣ח לִבֵּ֑נוּ כִּ֤י בְשֵׁ֖ם קָדְשֹׁ֣ו בָטָֽחְנוּ׃
22 יְהִֽי־חַסְדְּךָ֣ יְהוָ֣ה עָלֵ֑ינוּ כַּ֝אֲשֶׁ֗ר יִחַ֥לְנוּ לָֽךְ׃
34
OLULANGA LWA 33 (34): Obukuze bw’obushinganyanya bwa Nyamuzinda
1 Lwa Daudi. Amango àcisingiraga isirhe embere za Abimeleki, ayemera amulibirhakwo anacigendera.
2 Nkola nakaz’ikuza Nyakasane ngasi mango, irenge lyage lirhakântenga ekanwa.
3 Omurhima gwani guje irenge muli Nyakasane, abanyi bayumve nabo basime.
4 Mungwase rhukuze Nyakasane, rhunagwasanye izîno lyage rhulihire enyanya.
5 Nàjire aho nalongereza Nyakasane naye anyumvirhiza, anankûla ebibamba byoshi emurhima.
6 Murhang’imulolakwo ninyu mushagaluke, n’enshonyi zimurhenge omu masù.
7 Làba oku ow’obuligo ashuba ayakûza, na Nyakasane ayumva amurhenza omu buligo.
8 Malahika wa Nyakasane anagwisire ecirâlo aha burhambi bw’abayôboha Nyakasane, kulikûza anabalikûza.
9 Lahuli mwàbona oku Nyakasane abà mwinja, iragi lyage omuntu omuyâkiraho 10 Mukazirhinya Nyakasane, mwe Batagatifu bage, bulyal’abamukenga barhabulirwa na bici.
11 Abàli bagale bashubire ba buligo banakena, abashibirira Nyakasane bohe barhabulirwa na bici.
12 Bâna, yishi muyumve, yishi mmuyigirize okukenga Nyakasane.
13 Ndi olyala orhonya akalamo? Ndi olyala walonza ensiku lyo ahika oku binja?
14 Ocike olulimi lwawe oku bubi, ocinge akanwa kawe oku nderho z’obulyalya. 15 Oyâke amabi ojire aminja, olonze omurhûla onagukulikire.
16 Isu lya Nyakasane lirharhenga oku bashinganyanya, n’amarhwiri gage gayôrha gali marhege galinga omulenge gwabo.
17 Obusu bwa Nyakasane burhabà oku nkola-maligo, azizàze hano igulu ntaye ocizikengêrage.
18 Abashinganyanya bòhe baja aho bayakûza Nyakasane, naye abayumvirhiza anabakûla omu buhanya balimwo.
19 Nyakasane arhabà kuli n’emirhima eri burhe, emirhima eciyunjuzize yo acungula.
20 Amahanya galuga oku muntu mushinganyanya, ci kwone Nyakasane anakaz’imulikûza kuli go goshi.
21 Orhuvuha rhwage rhwosbi kulanga arhulanga harhàvunikè ciru n’akaguma.
22 Omubi bubi bwage bumuyirha, n’oshomba omushinganyanya kuhanwa anahanwa.
23 Nyakasane yene olikûza abamushiga, na nta buhane oku muntu oyâkira hali ye.
Psalms 34
1 לְדָוִ֗ד בְּשַׁנֹּותֹ֣ו אֶת־טַ֭עְמֹו לִפְנֵ֣י אֲבִימֶ֑לֶךְ וַֽ֝יְגָרֲשֵׁ֗הוּ וַיֵּלַֽךְ׃
2 אֲבָרֲכָ֣ה אֶת־יְהוָ֣ה בְּכָל־עֵ֑ת תָּ֝מִ֗יד תְּֽהִלָּתֹ֥ו בְּפִֽי׃
3 בַּ֭יהוָה תִּתְהַלֵּ֣ל נַפְשִׁ֑י יִשְׁמְע֖וּ עֲנָוִ֣ים וְיִשְׂמָֽחוּ׃
4 גַּדְּל֣וּ לַיהוָ֣ה אִתִּ֑י וּנְרֹומְמָ֖ה שְׁמֹ֣ו יַחְדָּֽו׃
5 דָּרַ֣שְׁתִּי אֶת־יְהוָ֣ה וְעָנָ֑נִי וּמִכָּל־מְ֝גוּרֹותַ֗י הִצִּילָֽנִי׃
6 הִבִּ֣יטוּ אֵלָ֣יו וְנָהָ֑רוּ וּ֝פְנֵיהֶ֗ם אַל־יֶחְפָּֽרוּ׃
7 זֶ֤ה עָנִ֣י קָ֭רָא וַיהוָ֣ה שָׁמֵ֑עַ וּמִכָּל־צָ֝רֹותָ֗יו הֹושִׁיעֹֽו׃
8 חֹנֶ֤ה מַלְאַךְ־יְהוָ֓ה סָ֘בִ֤יב לִֽירֵאָ֗יו וַֽיְחַלְּצֵֽם׃
9 טַעֲמ֣וּ וּ֭רְאוּ כִּי־טֹ֣וב יְהוָ֑ה אַֽשְׁרֵ֥י הַ֝גֶּ֗בֶר יֶחֱסֶה־בֹּֽו׃
10 יְר֣אוּ אֶת־יְהוָ֣ה קְדֹשָׁ֑יו כִּי־אֵ֥ין מַ֝חְסֹ֗ור לִירֵאָֽיו׃
11 כְּ֭פִירִים רָשׁ֣וּ וְרָעֵ֑בוּ וְדֹרְשֵׁ֥י יְ֝הוָ֗ה לֹא־יַחְסְר֥וּ כָל־טֹֽוב׃
12 לְֽכוּ־בָ֭נִים שִׁמְעוּ־לִ֑י יִֽרְאַ֥ת יְ֝הוָ֗ה אֲלַמֶּדְכֶֽם׃
13 מִֽי־הָ֭אִישׁ הֶחָפֵ֣ץ חַיִּ֑ים אֹהֵ֥ב יָ֝מִ֗ים לִרְאֹ֥ות טֹֽוב׃
14 נְצֹ֣ר לְשֹׁונְךָ֣ מֵרָ֑ע וּ֝שְׂפָתֶ֗יךָ מִדַּבֵּ֥ר מִרְמָֽה׃
15 ס֣וּר מֵ֭רָע וַעֲשֵׂה־טֹ֑וב בַּקֵּ֖שׁ שָׁלֹ֣ום וְרָדְפֵֽהוּ׃
16 עֵינֵ֣י יְ֭הוָה אֶל־צַדִּיקִ֑ים וְ֝אָזְנָ֗יו אֶל־שַׁוְעָתָֽם׃
17 פְּנֵ֣י יְ֭הוָה בְּעֹ֣שֵׂי רָ֑ע לְהַכְרִ֖ית מֵאֶ֣רֶץ זִכְרָֽם׃
18 צָעֲק֣וּ וַיהוָ֣ה שָׁמֵ֑עַ וּמִכָּל־צָ֝רֹותָ֗ם הִצִּילָֽם׃
19 קָרֹ֣וב יְ֭הוָה לְנִשְׁבְּרֵי־לֵ֑ב וְֽאֶת־דַּכְּאֵי־ר֥וּחַ יֹושִֽׁיעַ׃
20 רַ֭בֹּות רָעֹ֣ות צַדִּ֑יק וּ֝מִכֻּלָּ֗ם יַצִּילֶ֥נּוּ יְהוָֽה׃
21 שֹׁמֵ֥ר כָּל־עַצְמֹותָ֑יו אַחַ֥ת מֵ֝הֵ֗נָּה לֹ֣א נִשְׁבָּֽרָה׃
22 תְּמֹותֵ֣ת רָשָׁ֣ע רָעָ֑ה וְשֹׂנְאֵ֖י צַדִּ֣יק יֶאְשָֽׁמוּ׃
23 פֹּודֶ֣ה יְ֭הוָה נֶ֣פֶשׁ עֲבָדָ֑יו וְלֹ֥א יֶ֝אְשְׁמ֗וּ כָּֽל־הַחֹסִ֥ים בֹּֽו׃
35
OLULANGA LWA 34 (35): Omusengero gw’omuntu olibuzibwe
1 Lwa Daudi.
Yagirwa lwisa bano badwirhe bandwisa, rhabâlira bano banshimbire.
2 Yanka empenzi yawe n’omushâbiro gwawe, okanye ontabâle.
3 Ohume itumu abanshimbulwire bageremwo omusisi, obwire omûka gwani, erhi: «Nie kucira kwawe».
4 Balya bashimbire omûka gwani barhang’itumbaguza, enshonyi zibabumbe; Balyala barhammirira marhi barhang’ishukira, enshonyi zibagwarhe.
5 Hano malahika wa Nyakasane akola abadwirhe luminomino, bashube nka byâsi empûsi yayisha yayehûla.
6 Hano malahika wa Nyakasane akola abadwirhe luminomino, enjira yabo ejemw’omwizimya n’obunterezi.
7 Bulyala emirhego bantezire eri ya bumâma, n’omûka gwani babire baguhumbira enshinda oku bumâma.
8 Bamorhogerwa n’olufûi barhanalîliri wâni! Mâshi bagwe omu murhego bârhegaga bône banagwe omu mwîna bampumbire mâshi!
9 Omurhima gwani gwohe gwakaz’icishinga muli Nyakasane, gwakaz’icîtakirira oburhabâle bwage.
10 N’ebivuha byani byoshi bikaz’iderha, mpu: «Yagirwa ndi wakakuja omw’irhwe, we shugula engonyi omu nfurie za ciri-misi, we shugula omunyi n’omukenyi omu nfune z’owal’imunyaga!»
11 Nabona bàyinamuka abahamirizi badârhi, bakaz’indôkereza ntanamanyiri.
12 Okunabajirira aminja bôhe bangalulira amabi; gwo mutula gukângwarhaga.
13 Erhi bàbâga balwala niehe nanyambale sunzu, ncishalisagye nk’aha bwacêra obwo, nsâlirage emurhima obwo ntaluse.
14 Nkaz’igenda ndi burhe aka oli omu mishîbo y’omwira wage erhi ya mwene wabo; nnangende nyunamirize aka oli omu mishîbo y’omuzire wamuburhaga.
15 Bôhe erhi nabâga nka nadunga, banasîme, balâlikanage obwo, banjire omu ihano, banyâbuke banshurhe. Bambambagule burhahusa,
16 bakaz’ingeramwo bananshekera, n’okujegeza amino nie ntumire.
17 Yagirwa mâshi, mbwira nani kasanzi kanganaci wacishinga oli ebulâbi? kanya olikùze omûka gwaniani kuli ezi ngoromora, ogushugule omu nyunu z’ezi mpangaza.
18 Hano nkola nakuvuga omunkwa omu ndêko y’abantu naja, omu karhî k’olubaga naja hano nkola nakukuza.
19 Orhazigaga endyalya zinshomba zamwemwerhwa, orhazigaga balya banshombera obumâma bakemana n’amasù.
20 Kàli ciru barhaderha binwa biyerekire omurhûla, bakabona omuntu ocirhûlulire hano igulu banamusingire amenge.
21 Banakaz’incuma n’akanwa banaderha, mpu: «Hâco rhwacibwinire n’amasù girhu rhwène!»
22 Obwinage obwo Waliha, omanye wankacihulika, omanyage wankacinja kuli. 23 Tulûka orhahunge, otulûke ondwire, Yagirwa Nnâmahanga, Yagirwa Muciza wani, tulûkira luno lubanja lwani.
24 Oluntwìre Yagirwa, kulya onayôrha oshinganyanya, Nnâmahanga wani mâshi orhazigaga bankwâma!
25 Orhazigaga bacishingira emurhima baderha, mpu: «Ho rhwacilakiraga aho!» orhazigaga bacìshinga, mpu: «Rhwamukabize!»
26 Balya bacishinga bakayumva mpanyagìre, batumbaguze mâshi, enshonyi zibabumbe, balya boshi bannimbira bacinyigererakwo, babumbwe n’ezamêmè.
27 Balya bandwirakwo bôhe bacishinge banashagaluke, bayôrhe baderha, mpu: «Nyakasane aganze orhabâla omwambali mpu naye acire».
28 Nalwo olulimi lwani lukolaga lwakaz’imanyisa obushinganyanya bwawe, luyimbe n’irenge lyawe bwaca-bwayira.
Psalms 35
1 לְדָוִ֨ד׀ רִיבָ֣ה יְ֭הוָה אֶת־יְרִיבַ֑י לְ֝חַ֗ם אֶת־לֹֽחֲמָֽי׃
2 הַחֲזֵ֣ק מָגֵ֣ן וְצִנָּ֑ה וְ֝ק֗וּמָה בְּעֶזְרָתִֽי׃
3 וְהָ֘רֵ֤ק חֲנִ֣ית וּ֭סְגֹר לִקְרַ֣את רֹדְפָ֑י אֱמֹ֥ר לְ֝נַפְשִׁ֗י יְֽשֻׁעָתֵ֥ךְ אָֽנִי׃
4 יֵבֹ֣שׁוּ וְיִכָּלְמוּ֮ מְבַקְשֵׁ֪י נַ֫פְשִׁ֥י יִסֹּ֣גוּ אָחֹ֣ור וְיַחְפְּר֑וּ חֹ֝שְׁבֵ֗י רָעָתִֽי׃
5 יִֽהְי֗וּ כְּמֹ֥ץ לִפְנֵי־ר֑וּחַ וּמַלְאַ֖ךְ יְהוָ֣ה דֹּוחֶֽה׃
6 יְֽהִי־דַרְכָּ֗ם חֹ֥שֶׁךְ וַחֲלַקְלַקֹּ֑ות וּמַלְאַ֥ךְ יְ֝הוָ֗ה רֹדְפָֽם׃
7 כִּֽי־חִנָּ֣ם טָֽמְנוּ־לִ֭י שַׁ֣חַת רִשְׁתָּ֑ם חִ֝נָּ֗ם חָפְר֥וּ לְנַפְשִֽׁי׃
8 תְּבֹואֵ֣הוּ שֹׁואָה֮ לֹֽא־יֵ֫דָ֥ע וְרִשְׁתֹּ֣ו אֲשֶׁר־טָמַ֣ן תִּלְכְּדֹ֑ו בְּ֝שֹׁואָ֗ה יִפָּל־בָּֽהּ׃
9 וְ֭נַפְשִׁי תָּגִ֣יל בַּיהוָ֑ה תָּ֝שִׂישׂ בִּישׁוּעָתֹֽו׃
10 כָּ֥ל עַצְמֹותַ֨י׀ תֹּאמַרְנָה֮ יְהוָ֗ה מִ֥י כָ֫מֹ֥וךָ מַצִּ֣יל עָ֭נִי מֵחָזָ֣ק מִמֶּ֑נּוּ וְעָנִ֥י וְ֝אֶבְיֹ֗ון מִגֹּזְלֹֽו׃
11 יְ֭קוּמוּן עֵדֵ֣י חָמָ֑ס אֲשֶׁ֥ר לֹא־יָ֝דַ֗עְתִּי יִשְׁאָלֽוּנִי׃
12 יְשַׁלְּמ֣וּנִי רָ֭עָה תַּ֥חַת טֹובָ֗ה שְׁכֹ֣ול לְנַפְשִֽׁי׃
13 וַאֲנִ֤י׀ בַּחֲלֹותָ֡ם לְב֬וּשִׁי שָׂ֗ק עִנֵּ֣יתִי בַצֹּ֣ום נַפְשִׁ֑י וּ֝תְפִלָּתִ֗י עַל־חֵיקִ֥י תָשֽׁוּב׃
14 כְּרֵֽעַ־כְּאָ֣ח לִ֭י הִתְהַלָּ֑כְתִּי כַּאֲבֶל־אֵ֝֗ם קֹדֵ֥ר שַׁחֹֽותִי׃
15 וּבְצַלְעִי֮ שָׂמְח֪וּ וְֽנֶאֱ֫סָ֥פוּ נֶאֶסְפ֬וּ עָלַ֣י נֵ֭כִים וְלֹ֣א יָדַ֑עְתִּי קָֽרְע֥וּ וְלֹא־דָֽמּוּ׃
16 בְּ֭חַנְפֵי לַעֲגֵ֣י מָעֹ֑וג חָרֹ֖ק עָלַ֣י שִׁנֵּֽימֹו׃
17 אֲדֹנָי֮ כַּמָּ֪ה תִּ֫רְאֶ֥ה הָשִׁ֣יבָה נַ֭פְשִׁי מִשֹּׁאֵיהֶ֑ם מִ֝כְּפִירִ֗ים יְחִידָתִֽי׃
18 אֹ֭ודְךָ בְּקָהָ֣ל רָ֑ב בְּעַ֖ם עָצ֣וּם אֲהַֽלְלֶֽךָּ׃
19 אַֽל־יִשְׂמְחוּ־לִ֣י אֹיְבַ֣י שֶׁ֑קֶר שֹׂנְאַ֥י חִ֝נָּ֗ם יִקְרְצוּ־עָֽיִן׃
20 כִּ֤י לֹ֥א שָׁלֹ֗ום יְדַ֫בֵּ֥רוּ וְעַ֥ל רִגְעֵי־אֶ֑רֶץ דִּבְרֵ֥י מִ֝רְמֹות יַחֲשֹׁבֽוּן׃
21 וַיַּרְחִ֥יבוּ עָלַ֗י פִּ֫יהֶ֥ם אָ֭מְרוּ הֶאָ֣ח׀ הֶאָ֑ח רָאֲתָ֥ה עֵינֵֽינוּ׃
22 רָאִ֣יתָה יְ֭הוָה אַֽל־תֶּחֱרַ֑שׁ אֲ֝דֹנָ֗י אֲל־תִּרְחַ֥ק מִמֶּֽנִּי׃
23 הָעִ֣ירָה וְ֭הָקִיצָה לְמִשְׁפָּטִ֑י אֱלֹהַ֖י וַֽאדֹנָ֣י לְרִיבִֽי׃
24 שָׁפְטֵ֣נִי כְ֭צִדְקְךָ יְהוָ֥ה אֱלֹהָ֗י וְאַל־יִשְׂמְחוּ־לִֽי׃
25 אַל־יֹאמְר֣וּ בְ֭לִבָּם הֶאָ֣ח נַפְשֵׁ֑נוּ אַל־יֹ֝אמְר֗וּ בִּֽלַּעֲנֽוּהוּ׃
26 יֵ֘בֹ֤שׁוּ וְיַחְפְּר֨וּ׀ יַחְדָּו֮ שְׂמֵחֵ֪י רָעָ֫תִ֥י יִֽלְבְּשׁוּ־בֹ֥שֶׁת וּכְלִמָּ֑ה הַֽמַּגְדִּילִ֥ים עָלָֽי׃
27 יָרֹ֣נּוּ וְיִשְׂמְחוּ֮ חֲפֵצֵ֪י צִ֫דְקִ֥י וְיֹאמְר֣וּ תָ֭מִיד יִגְדַּ֣ל יְהוָ֑ה הֶ֝חָפֵ֗ץ שְׁלֹ֣ום עַבְדֹּֽו׃
28 וּ֭לְשֹׁונִי תֶּהְגֶּ֣ה צִדְקֶ֑ךָ כָּל־הַ֝יֹּום תְּהִלָּתֶֽךָ׃
36
OLULANGA LWA 35 (36): Obwengehusi bw’omunya-byaha n’olukogo lwa Nyamuzinda
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa mwambali wa Nyamuzinda. Lwa Daudi.
2 Obubi kuderha buderhera omu murhima gw’omuntu mubi; obwoba bwa Nyamuzinda burhamubà oku masù.
3 Bulyala omurhima gwage kulimirhiza gumulimirhiza, mpu arhamanyaga obubi bwage bwankanamushologôrha.
4 Ebinwa birhenga ekanwa kaga ciru byône bya bwengûza, biba bya bulyalya, Okurhimanya n’okukola kwinja arhacikuyishi.
5 Ajire oku ncingo, bibi arhanya, aj’ire omu njira, enjira mbi yo ntonyi, obubi bwage arhabuleka.
6 Yagirwa wehe olukogo lwawe luhisire oku nkuba, oburhabesha bwawe buhumire oku bitû.
7 Obushinganyanya bwawe kwo buli ak’entondo za lungwe, okumany’itwa emmanja kwawe kwo kuli nka muhengere gwa nyanja. We ciza abantu we ciza n’ebintu Nyamwagirwa.
8 Nnâmahanga mushâna oburhonyi bwawe bwône! Barhâgaywa abana b’abantu bakaz’iyâkira omu byûbi byawe;
9 banakaz’ishega oku mwandu gw’ebinja bibà omu mwawe, bakola basûza obahêke aha nshalalo y’obununîrizi bwawe.
10 Bulya neci enshôko y’akalamo aha burhambi bwawe ebâ, n’akamole kawe ko rhubonamwo obulangashane.
11 Abakugashâniza obabêze omu burhonyi bwawe, n’abajira omurhima gushinganine obabêze omu bushinganyanya bwa we.
12 Okugulu kw’omuntu mugayanyi irhondo kurhampikagakwo, n’okuboko kw’omunya-byâha irhondo kurhampumagakwo.
13 Lâba oku enkola-maligo oku idaho zikola ziri, zalundusire zirhanacilobôke.
Psalms 36
1 לַמְנַצֵּ֬חַ׀ לְעֶֽבֶד־יְהוָ֬ה לְדָוִֽד׃
2 נְאֻֽם־פֶּ֣שַׁע לָ֭רָשָׁע בְּקֶ֣רֶב לִבִּ֑י אֵֽין־פַּ֥חַד אֱ֝לֹהִ֗ים לְנֶ֣גֶד עֵינָֽיו׃
3 כִּֽי־הֶחֱלִ֣יק אֵלָ֣יו בְּעֵינָ֑יו לִמְצֹ֖א עֲוֹנֹ֣ו לִשְׂנֹֽא׃
4 דִּבְרֵי־פִ֭יו אָ֣וֶן וּמִרְמָ֑ה חָדַ֖ל לְהַשְׂכִּ֣יל לְהֵיטִֽיב׃
5 אָ֤וֶן׀ יַחְשֹׁ֗ב עַֽל־מִשְׁכָּ֫בֹ֥ו יִ֭תְיַצֵּב עַל־דֶּ֣רֶךְ לֹא־טֹ֑וב רָ֝֗ע לֹ֣א יִמְאָֽס׃
6 יְ֭הוָה בְּהַשָּׁמַ֣יִם חַסְדֶּ֑ךָ אֱ֝מֽוּנָתְךָ֗ עַד־שְׁחָקִֽים׃
7 צִדְקָֽתְךָ֨׀ כְּֽהַרְרֵי־אֵ֗ל מִ֭שְׁפָּטֶךָ תְּהֹ֣ום רַבָּ֑ה אָ֤דָֽם־וּבְהֵמָ֖ה תֹושִׁ֣יעַ יְהוָֽה׃
8 מַה־יָּקָ֥ר חַסְדְּךָ֗ אֱלֹ֫הִ֥ים וּבְנֵ֥י אָדָ֑ם בְּצֵ֥ל כְּ֝נָפֶ֗יךָ יֶחֱסָיֽוּן׃
9 יִ֭רְוְיֻן מִדֶּ֣שֶׁן בֵּיתֶ֑ךָ וְנַ֖חַל עֲדָנֶ֣יךָ תַשְׁקֵֽם׃
10 כִּֽי־עִ֭מְּךָ מְקֹ֣ור חַיִּ֑ים בְּ֝אֹורְךָ֗ נִרְאֶה־אֹֽור׃
11 מְשֹׁ֣ךְ חַ֭סְדְּךָ לְיֹדְעֶ֑יךָ וְ֝צִדְקָֽתְךָ֗ לְיִשְׁרֵי־לֵֽב׃
12 אַל־תְּ֭בֹואֵנִי רֶ֣גֶל גַּאֲוָ֑ה וְיַד־רְ֝שָׁעִ֗ים אַל־תְּנִדֵֽנִי׃
13 שָׁ֣ם נָ֭פְלוּ פֹּ֣עֲלֵי אָ֑וֶן דֹּ֝ח֗וּ וְלֹא־יָ֥כְלוּ קֽוּם׃
37
OLULANGA LWA 36 (37): Empingira mûngo erhayêza
1 Lwa Daudi.
Orhahîraga okalubira ba nyakola-maligo, orhahîraga okayagalwa n’abajira amabi.
2 Bulya kula ebyâsi bihorhama kwo nabo bahorhama kula akâsi kayuma kwo nabo bânabe.
3 Wehe okaz’icikubagira Nyakasane onakaz’ijira aminja, lyo odêkerera hano igulu onayumve omurhûla
4 Obe wacizigiriza muli Nyakasane, wabona oku akushobôza engalo omurhima gwawe gusengire.
5 Olangise Nyakasane enjira zawe, onacikubagireye, wâbona ebi akola.
6 Wâbona oku alengeza obushinganyanya bwawe nka kamole, n’okuyâza oyâzize akulengeze nka lya kalengerêre.
7 Orhulûle muli Nyakasane onacikubagireye kwone orhahîraga okalubira omuntu oli omu njira yage yage buzira kubâ kurhi, omuntu ovunyengerera ebirhali byo.
8 Lekà okukunira, ocike oburhe bukugwerhe; orharûkuzagya: bulya buzinda byankanabiba.
9 Bulyala enkola-maligo kuhera zâhere abacikubagira Nnâmabanga bôhe bo bayish’irya igulu.
10 Omubi hano kasanzi erhi arhacihali, n’erhi wakalola aha anali, orhâmubone.
11 Abatûdu bo balya igulu balirya banayumve omurhûla munji-munji.
12 Omubi arhalongeza omwinja kalamo, arhanamumirira marhî
13 Nyakasane kwo kugwira amasheka, bulyala amanyire oku olusiku lw’oyo luyishire. 14 Banyankola-maligo aha babihira banakaz’iyômola engôrho, bafôle n’omuherho, mpu lyo bahira omukenyi muhanya okw’idaho, bananige abantu bashimbire enjira nyinja.
15 Bône: engôrho yabo yo yanabarhungûla emirhima, n’amatumu gabo oku madwi gabavunikira.
16 Ebinyi omushinganyanya afumbasire, byo bikulu oku binji binji by’encuku;
17 bulyala amaboko g’encuku kuvunwa gâvunwe, abashinganyanya bôhe Nyakasane bayegemire.
18 Nnâmabanga kushibirira ashibirira omûka gw’abantu nkana, omwîmo gwabo kalamo k’ensiku n’amango.
19 Omu buhanya barhâyumve nshonyi, n’omu cizombo barhâbule bushalûka.
20 Endyalya zôhe kuhera zâhere abashombanyi ba Nnâmahanga nabo kwo bâhungumuke ak’enshu ngulûlù y’ebulambo, kwo bâhirigirhe nka kula omugi guhirigirha.
21 Encuku ehoza ci erhagalula, omushinganyanya yêhe arhahimwa lukogo arhanahimwa kuhâna.
22 Bulya yêhe aba ahâ obwanga, bo balya igulu, n’aba ahehêrera kukubunguka bakubunguka.
23 Nyakasane ye zibuhya ilabarha ly’omuntu, yerhonya n’igenda lyage. 24 Na ciru akahirima arhabêra oku idabo bulya Nyakasane amugwêrhe okuboko.
25 Nàli murho, nie oyu nkoia mushosi, ntasag’ibona balekêrire entagengwa, ntasag’ibona iburha lyabo lyafâ cizômbo.
26 Ngasi mango lukogo eba na kuhoza ehoza, n’iburha lyabo kugishwa lyâgishwe.
27 Oleke okubi ojire okwinja, ly’oyôrha ohali ensiku n’amango.
28 Bulyala Nyakasane ye ayôrha arhonya obushinganyanya, arhakanalekêrera abacêse bage.
29 Abashinganyanya bo balya igulu, bo banalibêrakwo ensiku n’amango.
30 Akanwa k’omushinganyanya kurhimanya karhimanya, n’olulimi lwage lurhaderha ebirhashinganini.
31 Irhegeko lya Nyakasane lirhamurhenga emurhima, n’igenda lyage lirhadândabagana.
32 Encuku yôhe ebulâbi ekaz’ija omushinganyanya na kuyîrha ekaz’ilonza mpu emuyîrhe.
33 Cikwone Nyakasane arhâmulekêrere omu nfune zayo, arhamutumuze olusiku lw’okutwa emmanja.
34 Okaz’icikubagira Nyakasane onakaz’ishimba enjira zage, akuyôlolola olye igulu, osheke obona oku enkola-maligo zahungumuka.
35 Nkola mbwine endyalya eminyire, yagandàza nka nduluma ya mpebema.
36 Erhi nshub’igera erhi erhacihali, nti nnonza, lerhaga!
37 Orhang’ilola omuntu mwinja, olâbe entagengwa, mulume nkana osiga enfula.
38 Enkola-maligo bushugunu zâgende endyalya nshuzo zânafe.
39 Abashinganyanya Nyakasane balolerakwo obucire bwabo, yene ye lwakiro lwabo omu mango g’embaka.
40 Nyakasane kurhabâla akaz’irhabâla abashinganyanya, kulikûza akaz’ibalikûza oku babisha n’okubacinga kulibo, bulya bamuyàkireho.
Psalms 37
1 לְדָוִ֨ד׀ אַל־תִּתְחַ֥ר בַּמְּרֵעִ֑ים אַל־תְּ֝קַנֵּ֗א בְּעֹשֵׂ֥י עַוְלָֽה׃
2 כִּ֣י כֶ֭חָצִיר מְהֵרָ֣ה יִמָּ֑לוּ וּכְיֶ֥רֶק דֶּ֝֗שֶׁא יִבֹּולֽוּן׃
3 בְּטַ֣ח בַּֽ֭יהוָה וַעֲשֵׂה־טֹ֑וב שְׁכָן־אֶ֝֗רֶץ וּרְעֵ֥ה אֱמוּנָֽה׃
4 וְהִתְעַנַּ֥ג עַל־יְהוָ֑ה וְיִֽתֶּן־לְ֝ךָ֗ מִשְׁאֲלֹ֥ת לִבֶּֽךָ׃
5 גֹּ֣ול עַל־יְהוָ֣ה דַּרְכֶּ֑ךָ וּבְטַ֥ח עָ֝לָ֗יו וְה֣וּא יַעֲשֶֽׂה׃
6 וְהֹוצִ֣יא כָאֹ֣ור צִדְקֶ֑ךָ וּ֝מִשְׁפָּטֶ֗ךָ כַּֽצָּהֳרָֽיִם׃
7 דֹּ֤ום׀ לַיהוָה֮ וְהִתְחֹ֪ולֵ֫ל לֹ֥ו אַל־תִּ֭תְחַר בְּמַצְלִ֣יחַ דַּרְכֹּ֑ו בְּ֝אִ֗ישׁ עֹשֶׂ֥ה מְזִמֹּֽות׃
8 הֶ֣רֶף מֵ֭אַף וַעֲזֹ֣ב חֵמָ֑ה אַל־תִּ֝תְחַ֗ר אַךְ־לְהָרֵֽעַ׃
9 כִּֽי־מְ֭רֵעִים יִכָּרֵת֑וּן וְקֹוֵ֥י יְ֝הוָ֗ה הֵ֣מָּה יִֽירְשׁוּ־אָֽרֶץ׃
10 וְעֹ֣וד מְ֭עַט וְאֵ֣ין רָשָׁ֑ע וְהִתְבֹּונַ֖נְתָּ עַל־מְקֹומֹ֣ו וְאֵינֶֽנּוּ׃
11 וַעֲנָוִ֥ים יִֽירְשׁוּ־אָ֑רֶץ וְ֝הִתְעַנְּג֗וּ עַל־רֹ֥ב שָׁלֹֽום׃
12 זֹמֵ֣ם רָ֭שָׁע לַצַּדִּ֑יק וְחֹרֵ֖ק עָלָ֣יו שִׁנָּֽיו׃
13 אֲדֹנָ֥י יִשְׂחַק־לֹ֑ו כִּֽי־רָ֝אָ֗ה כִּֽי־יָבֹ֥א יֹומֹֽו׃
14 חֶ֤רֶב׀ פָּֽתְח֣וּ רְשָׁעִים֮ וְדָרְכ֪וּ קַ֫שְׁתָּ֥ם לְ֭הַפִּיל עָנִ֣י וְאֶבְיֹ֑ון לִ֝טְבֹ֗וחַ יִשְׁרֵי־דָֽרֶךְ׃
15 חַ֭רְבָּם תָּבֹ֣וא בְלִבָּ֑ם וְ֝קַשְּׁתֹותָ֗ם תִּשָּׁבַֽרְנָה׃
16 טֹוב־מְ֭עַט לַצַּדִּ֑יק מֵ֝הֲמֹ֗ון רְשָׁעִ֥ים רַבִּֽים׃
17 כִּ֤י זְרֹועֹ֣ות רְ֭שָׁעִים תִּשָּׁבַ֑רְנָה וְסֹומֵ֖ךְ צַדִּיקִ֣ים יְהוָֽה׃
18 יֹודֵ֣עַ יְ֭הוָה יְמֵ֣י תְמִימִ֑ם וְ֝נַחֲלָתָ֗ם לְעֹולָ֥ם תִּהְיֶֽה׃
19 לֹֽא־יֵ֭בֹשׁוּ בְּעֵ֣ת רָעָ֑ה וּבִימֵ֖י רְעָבֹ֣ון יִשְׂבָּֽעוּ׃
20 כִּ֤י רְשָׁעִ֨ים׀ יֹאבֵ֗דוּ וְאֹיְבֵ֣י יְ֭הוָה כִּיקַ֣ר כָּרִ֑ים כָּל֖וּ בֶעָשָׁ֣ן כָּֽלוּ׃
21 לֹוֶ֣ה רָ֭שָׁע וְלֹ֣א יְשַׁלֵּ֑ם וְ֝צַדִּ֗יק חֹונֵ֥ן וְנֹותֵֽן׃
22 כִּ֣י מְ֭בֹרָכָיו יִ֣ירְשׁוּ אָ֑רֶץ וּ֝מְקֻלָּלָ֗יו יִכָּרֵֽתוּ׃
23 מֵ֭יְהוָה מִֽצְעֲדֵי־גֶ֥בֶר כֹּונָ֗נוּ וְדַרְכֹּ֥ו יֶחְפָּֽץ׃
24 כִּֽי־יִפֹּ֥ל לֹֽא־יוּטָ֑ל כִּֽי־יְ֝הוָ֗ה סֹומֵ֥ךְ יָדֹֽו׃
25 נַ֤עַר׀ הָיִ֗יתִי גַּם־זָ֫קַ֥נְתִּי וְֽלֹא־רָ֭אִיתִי צַדִּ֣יק נֶעֱזָ֑ב וְ֝זַרְעֹ֗ו מְבַקֶּשׁ־לָֽחֶם׃
26 כָּל־הַ֭יֹּום חֹונֵ֣ן וּמַלְוֶ֑ה וְ֝זַרְעֹ֗ו לִבְרָכָֽה׃
27 ס֣וּר מֵ֭רָע וַעֲשֵׂה־טֹ֗וב וּשְׁכֹ֥ן לְעֹולָֽם׃
28 כִּ֤י יְהוָ֨ה׀ אֹ֘הֵ֤ב מִשְׁפָּ֗ט וְלֹא־יַעֲזֹ֣ב אֶת־חֲ֭סִידָיו לְעֹולָ֣ם נִשְׁמָ֑רוּ וְזֶ֖רַע רְשָׁעִ֣ים נִכְרָֽת׃
29 צַדִּיקִ֥ים יִֽירְשׁוּ־אָ֑רֶץ וְיִשְׁכְּנ֖וּ לָעַ֣ד עָלֶֽיהָ׃
30 פִּֽי־צַ֭דִּיק יֶהְגֶּ֣ה חָכְמָ֑ה וּ֝לְשֹׁונֹ֗ו תְּדַבֵּ֥ר מִשְׁפָּֽט׃
31 תֹּורַ֣ת אֱלֹהָ֣יו בְּלִבֹּ֑ו לֹ֖א תִמְעַ֣ד אֲשֻׁרָֽיו׃
32 צֹופֶ֣ה רָ֭שָׁע לַצַּדִּ֑יק וּ֝מְבַקֵּ֗שׁ לַהֲמִיתֹו׃
33 יְ֭הוָה לֹא־יַעַזְבֶ֣נּוּ בְיָדֹ֑ו וְלֹ֥א יַ֝רְשִׁיעֶ֗נּוּ בְּהִשָּׁפְטֹֽו׃
34 קַוֵּ֤ה אֶל־יְהוָ֨ה׀ וּשְׁמֹ֬ר דַּרְכֹּ֗ו וִֽ֭ירֹומִמְךָ לָרֶ֣שֶׁת אָ֑רֶץ בְּהִכָּרֵ֖ת רְשָׁעִ֣ים תִּרְאֶֽה׃
35 רָ֭אִיתִי רָשָׁ֣ע עָרִ֑יץ וּ֝מִתְעָרֶ֗ה כְּאֶזְרָ֥ח רַעֲנָֽן׃
36 וַ֭יַּֽעֲבֹר וְהִנֵּ֣ה אֵינֶ֑נּוּ וָֽ֝אֲבַקְשֵׁ֗הוּ וְלֹ֣א נִמְצָֽא׃
37 שְׁמָר־תָּ֭ם וּרְאֵ֣ה יָשָׁ֑ר כִּֽי־אַחֲרִ֖ית לְאִ֣ישׁ שָׁלֹֽום׃
38 וּֽ֭פֹשְׁעִים נִשְׁמְד֣וּ יַחְדָּ֑ו אַחֲרִ֖ית רְשָׁעִ֣ים נִכְרָֽתָה׃
39 וּתְשׁוּעַ֣ת צַ֭דִּיקִים מֵיְהוָ֑ה מָֽ֝עוּזָּ֗ם בְּעֵ֣ת צָרָֽה׃
40 וַֽיַּעְזְרֵ֥ם יְהוָ֗ה וַֽיְפַ֫לְּטֵ֥ם יְפַלְּטֵ֣ם מֵ֭רְשָׁעִים וְיֹושִׁיעֵ֑ם כִּי־חָ֥סוּ בֹֽו׃
38
OLULANGA LWA 37 (38): Omusengero gw’omunya-byaha oli burhe
1 Lulanga. Lwa Daudi. Lwa kukengêza.
2 Yagirwa, orhantumuzagya omu burhe bwawe, orhankalihiraga omu mutula gwawe,
3 Bulyala emyampi yawe yacinyîgwisiremwo n’okuboko kwawe kwamponîrekwo.
4 Nta bwinja amagala gani gacirikwo nànakugayisize, nta kuzibuha orhuvuha rhwani rhwacizibuha nànagomire.
5 Obubi bwani neci bundenzire bulî, kwo bunzidohîre nka mushoko muzirho.
6 Ebibande byani bidwirhe byahulula byanahûsa, erhi kuhwinjagala kwani kurhuma.
7 Nagombire, nayûnama nayûnamiriza; nalegerera ndi omu mishîbo.
8 Ensiko zani kwo zikola ziri nka buhya bwa muliro, na ntaho amagala garhandya.
9 Najîrage nayûnama, omutula guli bunyirha; nandwirhe nalaka erhi kukungula kw’omurhima gwani kurhuma.
10 Yagirwa, ebi nalakiraga omu masù gawe biri, n’omulenge gwani ogubwine.
11 Omurhima gurhaciri gwani, emisi yani yansizire omu marhabi, ciru n’obubone bw’amasù gani bwantibire.
12 Abirhu n’abîra bani badwirhe bayâka akafinjo kâni; abâlungwe bâni nabo barhadwirhi bandirâna.
13 Balya balingûza omûka gwâni bantezire emirhego, balya barhannongeza kalamo badwirhe bampigira, banadwirhe balegercra basinga amenge.
14 Niehe kwo nacîbêrire nka wa bihuli, ntadwirhi nayumva, kwo nnandi nka kaduma ko karhashagala.
15 Kwo nashubire nka muntu orhumva, ye rhanajira kushuza ankashuza.
16 Yagirwa, neci, wêne ncikubagire; wene wanyumva, Yagirwa, Nyamuzinda wani.
17 Kwo ndesire, nti: “Barhamwemwerhagwa nie ntuma; barhacitakìraga babona okugulu kwani kwarherera”
18 Bulya ndi buhirima, n’oburhe burhantenga emurhima.
19 Obubi bwani niehe nciyàzize kulibwo; n’ecâha cani co cinjizire mutula.
20 Ci balya banshombera obusha bali badârhi, n’abarhàmbonakwo guli mwandu.
21 Balyala bangalulira amabi oku minja mbajirira, banyabwire kulya kuba niehe njira nyinja nshimbire.
22 Nyamwagirwa, orhandekêreraga; orhanjâga kulì, Nyamuzinda wani. 23 Okanye, ontabale, Yagirwa, we kucira kwani.
Psalms 38
1 מִזְמֹ֖ור לְדָוִ֣ד לְהַזְכִּֽיר׃
2 יְֽהוָ֗ה אַל־בְּקֶצְפְּךָ֥ תֹוכִיחֵ֑נִי וּֽבַחֲמָתְךָ֥ תְיַסְּרֵֽנִי׃
3 כִּֽי־חִ֭צֶּיךָ נִ֣חֲתוּ בִ֑י וַתִּנְחַ֖ת עָלַ֣י יָדֶֽךָ׃
4 אֵין־מְתֹ֣ם בִּ֭בְשָׂרִי מִפְּנֵ֣י זַעְמֶ֑ךָ אֵין־שָׁלֹ֥ום בַּ֝עֲצָמַ֗י מִפְּנֵ֥י חַטָּאתִֽי׃
5 כִּ֣י עֲ֭וֹנֹתַי עָבְר֣וּ רֹאשִׁ֑י כְּמַשָּׂ֥א כָ֝בֵ֗ד יִכְבְּד֥וּ מִמֶּֽנִּי׃
6 הִבְאִ֣ישׁוּ נָ֭מַקּוּ חַבּוּרֹתָ֑י מִ֝פְּנֵ֗י אִוַּלְתִּֽי׃
7 נַעֲוֵ֣יתִי שַׁחֹ֣תִי עַד־מְאֹ֑ד כָּל־הַ֝יֹּ֗ום קֹדֵ֥ר הִלָּֽכְתִּי׃
8 כִּֽי־כְ֭סָלַי מָלְא֣וּ נִקְלֶ֑ה וְאֵ֥ין מְ֝תֹ֗ם בִּבְשָׂרִֽי׃
9 נְפוּגֹ֣ותִי וְנִדְכֵּ֣יתִי עַד־מְאֹ֑ד שָׁ֝אַ֗גְתִּי מִֽנַּהֲמַ֥ת לִבִּֽי׃
10 אֲֽדֹנָי נֶגְדְּךָ֥ כָל־תַּאֲוָתִ֑י וְ֝אַנְחָתִ֗י מִמְּךָ֥ לֹא־נִסְתָּֽרָה׃
11 לִבִּ֣י סְ֭חַרְחַר עֲזָבַ֣נִי כֹחִ֑י וְֽאֹור־עֵינַ֥י גַּם־הֵ֝֗ם אֵ֣ין אִתִּֽי׃
12 אֹֽהֲבַ֨י׀ וְרֵעַ֗י מִנֶּ֣גֶד נִגְעִ֣י יַעֲמֹ֑דוּ וּ֝קְרֹובַ֗י מֵרָחֹ֥ק עָמָֽדוּ׃
13 וַיְנַקְשׁ֤וּ׀ מְבַקְשֵׁ֬י נַפְשִׁ֗י וְדֹרְשֵׁ֣י רָ֭עָתִי דִּבְּר֣וּ הַוֹּ֑ות וּ֝מִרְמֹ֗ות כָּל־הַיֹּ֥ום יֶהְגּֽוּ׃
14 וַאֲנִ֣י כְ֭חֵרֵשׁ לֹ֣א אֶשְׁמָ֑ע וּ֝כְאִלֵּ֗ם לֹ֣א יִפְתַּח־פִּֽיו׃
15 וָאֱהִ֗י כְּ֭אִישׁ אֲשֶׁ֣ר לֹא־שֹׁמֵ֑עַ וְאֵ֥ין בְּ֝פִ֗יו תֹּוכָחֹֽות׃
16 כִּֽי־לְךָ֣ יְהוָ֣ה הֹוחָ֑לְתִּי אַתָּ֥ה תַ֝עֲנֶ֗ה אֲדֹנָ֥י אֱלֹהָֽי׃
17 כִּֽי־אָ֭מַרְתִּי פֶּן־יִשְׂמְחוּ־לִ֑י בְּמֹ֥וט רַ֝גְלִ֗י עָלַ֥י הִגְדִּֽילוּ׃
18 כִּֽי־אֲ֭נִי לְצֶ֣לַע נָכֹ֑ון וּמַכְאֹובִ֖י נֶגְדִּ֣י תָמִֽיד׃
19 כִּֽי־עֲוֹנִ֥י אַגִּ֑יד אֶ֝דְאַ֗ג מֵֽחַטָּאתִֽי׃
20 וְֽ֭אֹיְבַי חַיִּ֣ים עָצֵ֑מוּ וְרַבּ֖וּ שֹׂנְאַ֣י שָֽׁקֶר׃
21 וּמְשַׁלְּמֵ֣י רָ֭עָה תַּ֣חַת טֹובָ֑ה יִ֝שְׂטְנ֗וּנִי תַּ֣חַת רְדֹופִי טֹֽוב׃
22 אַל־תַּֽעַזְבֵ֥נִי יְהוָ֑ה אֱ֝לֹהַ֗י אַל־תִּרְחַ֥ק מִמֶּֽנִּי׃
23 ח֥וּשָׁה לְעֶזְרָתִ֑י אֲ֝דֹנָ֗י תְּשׁוּעָתִֽי׃
39
OLULANGA LWA 38 (39): Omulenge n’omusengero gw’omulwala oli bufa
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lw’e Yudituni. Lulanga Lwa Daudi.
2 Kwo nadesireê nti: «Ka nsèze enjira zani, olulimi lwani lwakanahabuka; nti narhang’ishuba oku kanwa kani, obu encuku endi omu malanga.»
3 Nàhulika, nàmerha, ci lerhaga! Amababale gàbâ kudarhabala gadarhabala.
4 Omurhima gundi omu nda gwàbâ kudurhubala gudurhubala; okurhanya kwarhuma gwazûkamwo omuliro kwo kudumûka olulimi Iwani lwàdumûsire.
5 Nti: «Yagirwa mbwira ngahi mpekire, nti mbwira ensiku zani ziri nyinganaci. nani mmanye oku ndi ntaye.»
6 Ensiku zani wazijizire za makoro abirhi, n’okulama kwani kuli nka ntakwo omu masù gawe, ngasi muntu kwo anali nka mûka kwone.
7 Ngasi muntu kugera agera nka cizunguzungu, kwo ahirigirha nka mûka, anarhema analundike ci arhishi ndi wâbihabwe!
8 Bindi bici nacilonza, Yagirwa? omurhima gwani wene gucikubagìre.
9 Ondìkûzagye oku ngasi bubi bwani, orhanazigaga nâgwa omu masheka g’idâga 10 Kuhulika nàli mpulisire, ntabumbwìre kanwa, bulya wene wànjiraga.
11 Onkulagekwo eyi mibambu yawe,: empimbo z’okuboko kwawe zambozize.
12 Okuhana ohan’omuntu kunarhume ayinjiha; kunalundugurhe ebi omuntu arhonya kula ennundo ekolera omurhi.
13 Yagirwa, oyumve omusengero gwani oyumvirhize omulenge gwani, orhabâga nka wa bihuli nandwirhe nabanda olujamu.
Bulyala ndi cigolo aha oli, odi mubalama aka bashakulûza boshi.
14 Orhang’ibà wankûlakwo amasù, mbe nka nayîsa, mbul’icigendera ntengeho!
Psalms 39
1 לַמְנַצֵּ֥חַ לִידִיתוּן מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 אָמַ֗רְתִּי אֶֽשְׁמְרָ֣ה דְרָכַי֮ מֵחֲטֹ֪וא בִלְשֹׁ֫ונִ֥י אֶשְׁמְרָ֥ה לְפִ֥י מַחְסֹ֑ום בְּעֹ֖ד רָשָׁ֣ע לְנֶגְדִּֽי׃
3 נֶאֱלַ֣מְתִּי ד֭וּמִיָּה הֶחֱשֵׁ֣יתִי מִטֹּ֑וב וּכְאֵבִ֥י נֶעְכָּֽר׃
4 חַם־לִבִּ֨י׀ בְּקִרְבִּ֗י בַּהֲגִיגִ֥י תִבְעַר־אֵ֑שׁ דִּ֝בַּ֗רְתִּי בִּלְשֹֽׁונִי׃
5 הֹודִ֘יעֵ֤נִי יְהוָ֨ה׀ קִצִּ֗י וּמִדַּ֣ת יָמַ֣י מַה־הִ֑יא אֵ֝דְעָ֗ה מֶה־חָדֵ֥ל אָֽנִי׃
6 הִנֵּ֤ה טְפָחֹ֨ות׀ נָ֘תַ֤תָּה יָמַ֗י וְחֶלְדִּ֣י כְאַ֣יִן נֶגְדֶּ֑ךָ אַ֥ךְ כָּֽל־הֶ֥בֶל כָּל־אָ֝דָ֗ם נִצָּ֥ב סֶֽלָה׃
7 אַךְ־בְּצֶ֤לֶם׀ יִֽתְהַלֶּךְ־אִ֗ישׁ אַךְ־הֶ֥בֶל יֶהֱמָי֑וּן יִ֝צְבֹּ֗ר וְֽלֹא־יֵדַ֥ע מִי־אֹסְפָֽם׃
8 וְעַתָּ֣ה מַה־קִּוִּ֣יתִי אֲדֹנָ֑י תֹּ֝וחַלְתִּ֗י לְךָ֣ הִֽיא׃
9 מִכָּל־פְּשָׁעַ֥י הַצִּילֵ֑נִי חֶרְפַּ֥ת נָ֝בָ֗ל אַל־תְּשִׂימֵֽנִי׃
10 נֶ֭אֱלַמְתִּי לֹ֣א אֶפְתַּח־פִּ֑י כִּ֖י אַתָּ֣ה עָשִֽׂיתָ׃
11: הָסֵ֣ר מֵעָלַ֣י נִגְעֶ֑ךָ מִתִּגְרַ֥ת יָ֝דְךָ֗ אֲנִ֣י כָלִֽיתִי
12 בְּֽתֹוכָ֘חֹ֤ות עַל־עָוֹ֨ן׀ יִסַּ֬רְתָּ אִ֗ישׁ וַתֶּ֣מֶס כָּעָ֣שׁ חֲמוּדֹ֑ו אַ֤ךְ הֶ֖בֶל כָּל־אָדָ֣ם סֶֽלָה׃
13 שִֽׁמְעָ֥ה־תְפִלָּתִ֨י׀ יְהוָ֡ה וְשַׁוְעָתִ֨י׀ הַאֲזִינָה֮ אֶֽל־דִּמְעָתִ֗י אַֽל־תֶּ֫חֱרַ֥שׁ כִּ֤י גֵ֣ר אָנֹכִ֣י עִמָּ֑ךְ תֹּ֝ושָׁ֗ב כְּכָל־אֲבֹותָֽי׃
14 הָשַׁ֣ע מִמֶּ֣נִּי וְאַבְלִ֑יגָה בְּטֶ֖רֶם אֵלֵ֣ךְ וְאֵינֶֽנִּי׃
40
OLULANGA LWA 39 (40): Munkwa oku mwandu gw’aminja Nyamuzinda ajirira abamulangalira
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa Daudi. Lulanga.
2 Mushâna nàli nnangalire, nnàlinnangalire Nyakasane, naye olya okasinga ayunama, ayumvirhiza omulenge gwani.
3 Ankûla omu kuzimu, anshâyûla, ayimanza amagulu gani oku ibuye, azibuhya ilabarha lyani.
4 Anampira olwimbo luhyahya ekanwa: lwimbo lwa kuyimbira Nyamuzinda wirhu. Banji bâbona bayôbohe, banacìkubagire Nyakasane nabo.
5 Ali w’iragi omuntu ocîkobagira Nyakasane, omuntu orhayerekera emunda abagashâniza ebiremwa bali, n’emunda abanywesi bali.
6 Ebi wàjizire, Yagirwa Nyamuzinda wirhu, guli mwandu: ebisomerìne n’ebi olonza okurhujirira nagwo mwandu, mushâna orhajìbwa omu irhwe.
Erhi nankalonza okubiderha n’okubirhondêreza, buli bujangija, nanga birhankaganjwa.
7 Orhalonzagya nterekêro orhanalonzagya ntûlo, ci kwone wanfukûla amarhwiri. Orhahûnaga nterekwa orhanahûnaga nterekêro oku byâha:
8 Go mango nàdesire, nti niono nyishire. Nie bayandikire omu citabu cibunge .
9 «Mpu njire obulonza bwawe, Nyamuzinda wani, n’irhegeko lyawe oku murhima limba.»
10 Obushinganyanya bwawe nabumanyisa aha balume akanwa kani ntakashubakwo nawe wene orhahabiri Muciza.
11 Obushinganyanya bwawe ntabufulikaga emurhima gwani, oburhabesha bwawe n’oburhabâle bwawe nabuganìrira abandi, nacîtakirira n’oburhabesha bwawe omu ngabo y’abantu.
12 We mbwizire, Yagirwa, omanye wantaza oku lukogo lwawe, oburhonyi n’oburhabesha bwawe bukaz’iyôrha bunnanga.
13 Bulyala ngosirwe n’ebibi: kuganja kutuka; obubi bwani bwànzonzire: ciru ntacibona. obwo bubi bwo bunji kulusha emviri zindi okw’irhwe, n’omurhima gurhaciri gwani.
14 Yagirwa, orhahakanaga, ondìkûze; Yagirwa, okanye ontabâle! 15 Lero enshonyi zibagwarhe babulabule balya boshi banninga mpu bankûlemw’omûka. Bayegûke enshonyi zibabumbe, balya bacîshingira okuhanyagala kwani.
16 Zibabumbe basômerwe balya bakaz’iderha mpu tumirha tumirha!
17 Bohe balya bakulonza, bacishinge banasime muli we; na balya bakulingakwo oburhabâle, bakaz’iyôrha baderha mpu Nyakasane aganze!
18 Niehe odi mukenyi nnandi muhanya! Câba Nyakasane arhahimwa kunshibirira. Nyamuzinda wani, obiduhe mâshi!
Psalms 40
1 לַ֝מְנַצֵּ֗חַ לְדָוִ֥ד מִזְמֹֽור׃
2 קַוֹּ֣ה קִוִּ֣יתִי יְהוָ֑ה וַיֵּ֥ט אֵ֝לַ֗י וַיִּשְׁמַ֥ע שַׁוְעָתִֽי׃
3 וַיַּעֲלֵ֤נִי׀ מִבֹּ֥ור שָׁאֹון֮ מִטִּ֪יט הַיָּ֫וֵ֥ן וַיָּ֖קֶם עַל־סֶ֥לַע רַגְלַ֗י כֹּונֵ֥ן אֲשֻׁרָֽי׃
4 וַיִּתֵּ֬ן בְּפִ֨י׀ שִׁ֥יר חָדָשׁ֮ תְּהִלָּ֪ה לֵֽאלֹ֫הֵ֥ינוּ יִרְא֣וּ רַבִּ֣ים וְיִירָ֑אוּ וְ֝יִבְטְח֗וּ בַּיהוָֽה׃
5 אַ֥שְֽׁרֵי הַגֶּ֗בֶר אֲשֶׁר־שָׂ֣ם יְ֭הֹוָה מִבְטַחֹ֑ו וְֽלֹא־פָנָ֥ה אֶל־רְ֝הָבִ֗ים וְשָׂטֵ֥י כָזָֽב׃
6 רַבֹּ֤ות עָשִׂ֨יתָ׀ אַתָּ֤ה׀ יְהוָ֣ה אֱלֹהַי֮ נִֽפְלְאֹתֶ֥יךָ וּמַחְשְׁבֹתֶ֗יךָ אֵ֫לֵ֥ינוּ אֵ֤ין׀ עֲרֹ֬ךְ אֵלֶ֗יךָ אַגִּ֥ידָה וַאֲדַבֵּ֑רָה עָ֝צְמ֗וּ מִסַּפֵּֽר׃ זֶ֤בַח וּמִנְחָ֨ה׀ לֹֽא־חָפַ֗צְתָּ אָ֭זְנַיִם כָּרִ֣יתָ לִּ֑י עֹולָ֥ה וַ֝חֲטָאָ֗ה לֹ֣א שָׁאָֽלְתָּ׃7
8 אָ֣ז אָ֭מַרְתִּי הִנֵּה־בָ֑אתִי בִּמְגִלַּת־סֵ֝֗פֶר כָּת֥וּב עָלָֽי׃
9 לַֽעֲשֹֽׂות־רְצֹונְךָ֣ אֱלֹהַ֣י חָפָ֑צְתִּי וְ֝תֹ֥ורָתְךָ֗ בְּתֹ֣וךְ מֵעָֽי׃
10 בִּשַּׂ֤רְתִּי צֶ֨דֶק׀ בְּקָ֘הָ֤ל רָ֗ב הִנֵּ֣ה שְׂ֭פָתַי לֹ֣א אֶכְלָ֑א יְ֝הוָ֗ה אַתָּ֥ה יָדָֽעְתָּ׃
11 צִדְקָתְךָ֬ לֹא־כִסִּ֨יתִי׀ בְּתֹ֬וךְ לִבִּ֗י אֱמוּנָתְךָ֣ וּתְשׁוּעָתְךָ֣ אָמָ֑רְתִּי לֹא־כִחַ֥דְתִּי חַסְדְּךָ֥ וַ֝אֲמִתְּךָ֗ לְקָהָ֥ל רָֽב׃
12 אַתָּ֤ה יְהוָ֗ה לֹא־תִכְלָ֣א רַחֲמֶ֣יךָ מִמֶּ֑נִּי חַסְדְּךָ֥ וַ֝אֲמִתְּךָ֗ תָּמִ֥יד יִצְּרֽוּנִי׃
13 כִּ֤י אָפְפ֥וּ־עָלַ֨י׀ רָעֹ֡ות עַד־אֵ֬ין מִסְפָּ֗ר הִשִּׂיג֣וּנִי עֲ֭וֹנֹתַי וְלֹא־יָכֹ֣לְתִּי לִרְאֹ֑ות עָצְמ֥וּ מִשַּֽׂעֲרֹ֥ות רֹ֝אשִׁ֗י וְלִבִּ֥י עֲזָבָֽנִי׃
14 רְצֵ֣ה יְ֭הוָה לְהַצִּילֵ֑נִי יְ֝הוָ֗ה לְעֶזְרָ֥תִי חֽוּשָׁה׃
15 יֵ֘בֹ֤שׁוּ וְיַחְפְּר֨וּ׀ יַחַד֮ מְבַקְשֵׁ֥י נַפְשִׁ֗י לִסְפֹּ֫ותָ֥הּ יִסֹּ֣גוּ אָ֭חֹור וְיִכָּלְמ֑וּ חֲ֝פֵצֵ֗י רָעָתִֽי׃
16 יָ֭שֹׁמּוּ עַל־עֵ֣קֶב בָּשְׁתָּ֑ם הָאֹמְרִ֥ים לִ֝֗י הֶאָ֥ח׀ הֶאָֽח׃
17 יָ֘שִׂ֤ישׂוּ וְיִשְׂמְח֨וּ׀ בְּךָ֗ כָּֽל־מְבַ֫קְשֶׁ֥יךָ יֹאמְר֣וּ תָ֭מִיד יִגְדַּ֣ל יְהוָ֑ה אֹֽ֝הֲבֵ֗י תְּשׁוּעָתֶֽךָ׃
18 וַאֲנִ֤י׀ עָנִ֣י וְאֶבְיֹון֮ אֲדֹנָ֪י יַחֲשָׁ֫ב לִ֥י עֶזְרָתִ֣י וּמְפַלְטִ֣י אַ֑תָּה אֱ֝לֹהַ֗י אַל־תְּאַחַֽר׃
41
OLULANGA LWA 40 (41): Omusengero gw’omulwala olekêrirwe
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Ali muny’iragi omuntu oshibirira omukenyi n’orhagwerhi hyage; Nyakasane amuciza olusiku lubi.
3 Nyakasane àmulanga, àmulekeramw’omûka, amuhè n’iragi hanw’igulu, arhàmuyôhe omu lino ly’ababisha.
4 Nyakasane àyisha al’imurhabâla oku ncingo alwalira, amurhenzemwo endwâla yoshi.
5 Niehe kwo ndesire, nti: «Yagirwa mâshi ombabalire, oncize bulya nàkubihire!» 6 Abashombanyi bâni banakaz’inderhera kubi, mpu: «Mangaci afà, mpu mangaci izîno lyage lyaherêrekera?»
7 Hakajira owayish’intangula naye busha anaderha: omurhima gwage gunagende guhagirine bubì, erhi ahika embuga agwire aderhaderha.
8 Balya banshomba boshi erhi bahika baguma bagwire bampurana, bagcrerezagyc ebibì kuli nie obwo, mpu:
9 «Kafinjo kadârhi bamulozire», mpu: «Y’oyo ogwishire, arhakacifà azâsire aho».
10 Ciru n’omwira nàli ncîkubagire, oyu rhwakazag’ishangira mugati muguma, naye ampìre ebinioko.
11 Wehe Yagirwa mâshi, onfè lukogo, onzûse ahâla ntang’ibayereka nani.
12 Nâmanya oku bwenene ontonya, bano mbona omushombanyi arhâcicîshinga.
13 Nani onjire nyôrhe ndi mutaraga, onampire omu masù gawe mbêremwo ensiku n’amango.
14 Ayagirwe Nyamuzinda w’Israheli, ayagirwe emyaka n’emyaka. Amen! Amen!
Psalms 41
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 אַ֭שְׁרֵי מַשְׂכִּ֣יל אֶל־דָּ֑ל בְּיֹ֥ום רָ֝עָ֗ה יְֽמַלְּטֵ֥הוּ יְהוָֽה׃
3 יְהוָ֤ה׀ יִשְׁמְרֵ֣הוּ וִֽ֭יחַיֵּהוּ יֶאְשֹּׁר בָּאָ֑רֶץ וְאַֽל־תִּ֝תְּנֵ֗הוּ בְּנֶ֣פֶשׁ אֹיְבָֽיו׃
4 יְֽהוָ֗ה יִ֭סְעָדֶנּוּ עַל־עֶ֣רֶשׂ דְּוָ֑י כָּל־מִ֝שְׁכָּבֹ֗ו הָפַ֥כְתָּ בְחָלְיֹֽו׃
5 אֲֽנִי־אָ֭מַרְתִּי יְהוָ֣ה חָנֵּ֑נִי רְפָאָ֥ה נַ֝פְשִׁ֗י כִּי־חָטָ֥אתִי לָֽךְ׃
6 אֹויְבַ֗י יֹאמְר֣וּ רַ֣ע לִ֑י מָתַ֥י יָ֝מ֗וּת וְאָבַ֥ד שְׁמֹֽו׃
7 וְאִם־בָּ֤א לִרְאֹ֨ות׀ שָׁ֤וְא יְדַבֵּ֗ר לִבֹּ֗ו יִקְבָּץ־אָ֥וֶן לֹ֑ו יֵצֵ֖א לַח֣וּץ יְדַבֵּֽר׃
8 יַ֗חַד עָלַ֣י יִ֭תְלַחֲשׁוּ כָּל־שֹׂנְאָ֑י עָלַ֓י׀ יַחְשְׁב֖וּ רָעָ֣ה לִֽי׃
9 דְּֽבַר־בְּ֭לִיַּעַל יָצ֣וּק בֹּ֑ו וַאֲשֶׁ֥ר שָׁ֝כַ֗ב לֹא־יֹוסִ֥יף לָקֽוּם׃
10 גַּם־אִ֤ישׁ שְׁלֹומִ֨י׀ אֲשֶׁר־בָּטַ֣חְתִּי בֹ֖ו אֹוכֵ֣ל לַחְמִ֑י הִגְדִּ֖יל עָלַ֣י עָקֵֽב׃
11 וְאַתָּ֤ה יְהוָ֗ה חָנֵּ֥נִי וַהֲקִימֵ֑נִי וַֽאֲשַׁלְּמָ֥ה לָהֶֽם׃
12 בְּזֹ֣את יָ֭דַעְתִּי כִּֽי־חָפַ֣צְתָּ בִּ֑י כִּ֤י לֹֽא־יָרִ֖יעַ אֹיְבִ֣י עָלָֽי׃
13 וַאֲנִ֗י בְּ֭תֻמִּי תָּמַ֣כְתָּ בִּ֑י וַתַּצִּיבֵ֖נִי לְפָנֶ֣יךָ לְעֹולָֽם׃
14 בָּ֘ר֤וּךְ יְהוָ֨ה׀ אֱלֹ֘הֵ֤י יִשְׂרָאֵ֗ל מֵֽ֭הָעֹולָם וְעַ֥ד הָעֹולָ֗ם אָ֘מֵ֥ן׀ וְאָמֵֽן׃
42
OLULANGA LWA 41 (42): Iralà ly’okubona Nyamuzinda omu ka-Nyamuzinda
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwimbo lwa Nyigirizo. Lwa bene Kore
2 Kulyala akashafu kacîfinja ecikunguzo c’olwishi, kwo omurhima gwani gudwirhe gwakwifinja, Nnâmahanga.
3 Omurhima gwani gugwerhwe n’enyôrha ya Nyamuzinda, ya Nyamuzinda ozine, mangaci nabona enjira ndole oku busù bwa Nyamuzinda?
4 Emirenge lwo lukola lwiko lw’omûshi n’obudufu. Erhi bacimbwira bwacà bwayira, mpu: «Ngahi Nyamuzinda wawe aligi?»
5 Nankengêre nyumve omurhima gundwiririr’omu nda, nankengêre oku nàbonaga nakananda omu bandi, oku nàbonaga nabarhang’aha ka-Nyamuzinda, omu cihogêro c’omwishingo n’obukuze, omu kafurhè k’olusiku lukulu.
6 Murhima gwani carhuma warhoga, carhuma wandwirira omu nda? cikubagire Nnâmahanga bulya nkala nashub’imukuza, ye kucira kw’obusù bwani ye na Nyamuzinda wani!
7 Omurhima gwandwìririre omu nda, bwo buno nkukengerìre eno munda e Yordani n’e Hermoni, oku hirhando hya Misarhi.
8 Emunda izibyo liyakûza eryaba omu karhi k’enshalalo zawe, amîshi gawe, ag’enshalalo n’ag’omulaba, gangezire aha ntonda y’irhwe.
9 Nyakasane arhankarhang’injira oyu ashobôza oku burhonyi bwage, buno bw’omûshi, lero nanalâla namuyimbira, nkuze Nnâmahanga wampàga akalamo kâni.
10 Mbwizirage Nnâmahanga, nti: «Kabuye kâni ci wanyibagira mâshi?» nti: «Cirhumirage nieki nagenda ndi burhe? » nti: «Cirhumirage nieki ababisha bambuza buhunga?»
11 Ndwirhe nayumva narhoga enjingo ababisha erhi banacinjacira, erhi banacinkangula, mpu: «Ngahigi Nyamuzinda wawe aligi?»
12 Murhima gwani carhuma warhoga, carhuma wandwîririra omu nda? Cîkubagire Nnâmahanga, bulya nkola nashub’imukuza, ye kucira kw’obusù bwani, ye na Nyamuzinda wani.
Psalms 42
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מַשְׂכִּ֥יל לִבְנֵי־קֹֽרַח׃
2 כְּאַיָּ֗ל תַּעֲרֹ֥ג עַל־אֲפִֽיקֵי־מָ֑יִם כֵּ֤ן נַפְשִׁ֨י תַעֲרֹ֖ג אֵלֶ֣יךָ אֱלֹהִֽים׃
3 צָמְאָ֬ה נַפְשִׁ֨י׀ לֵאלֹהִים֮ לְאֵ֪ל חָ֥י מָתַ֥י אָבֹ֑וא וְ֝אֵרָאֶ֗ה פְּנֵ֣י אֱלֹהִֽים׃
4 הָֽיְתָה־לִּ֬י דִמְעָתִ֣י לֶ֭חֶם יֹומָ֣ם וָלָ֑יְלָה בֶּאֱמֹ֥ר אֵלַ֥י כָּל־הַ֝יֹּ֗ום אַיֵּ֥ה אֱלֹהֶֽיךָ׃
5 אֵ֤לֶּה אֶזְכְּרָ֨ה׀ וְאֶשְׁפְּכָ֬ה עָלַ֨י׀ נַפְשִׁ֗י כִּ֤י אֶֽעֱבֹ֨ר׀ בַּסָּךְ֮ אֶדַּדֵּ֗ם עַד־בֵּ֥ית אֱלֹ֫הִ֥ים בְּקֹול־רִנָּ֥ה וְתֹודָ֗ה הָמֹ֥ון חֹוגֵֽג׃ מַה־תִּשְׁתֹּ֬וחֲחִ֨י׀ נַפְשִׁי֮ וַתֶּהֱמִ֪י עָ֫לָ֥י הֹוחִ֣ילִי לֵֽ֭אלֹהִים כִּי־עֹ֥וד אֹודֶ֗נּוּ יְשׁוּעֹ֥ות פָּנָֽיו׃6 6
7 אֱֽלֹהַ֗י עָלַי֮ נַפְשִׁ֪י תִשְׁתֹּ֫וחָ֥ח עַל־כֵּ֗ן אֶ֭זְכָּרְךָ מֵאֶ֣רֶץ יַרְדֵּ֑ן וְ֝חֶרְמֹונִ֗ים מֵהַ֥ר מִצְעָֽר׃
8 תְּהֹֽום־אֶל־תְּהֹ֣ום קֹ֭ורֵא לְקֹ֣ול צִנֹּורֶ֑יךָ כָּֽל־מִשְׁבָּרֶ֥יךָ וְ֝גַלֶּ֗יךָ עָלַ֥י עָבָֽרוּ׃
9 יֹומָ֤ם׀ יְצַוֶּ֬ה יְהוָ֨ה׀ חַסְדֹּ֗ו וּ֭בַלַּיְלָה שִׁירָהּ עִמִּ֑י תְּ֝פִלָּ֗ה לְאֵ֣ל חַיָּֽי׃
10 אֹומְרָ֤ה׀ לְאֵ֥ל סַלְעִי֮ לָמָ֪ה שְׁכַ֫חְתָּ֥נִי לָֽמָּה־קֹדֵ֥ר אֵלֵ֗ךְ בְּלַ֣חַץ אֹויֵֽב׃
11 בְּרֶ֤צַח׀ בְּֽעַצְמֹותַ֗י חֵרְפ֥וּנִי צֹורְרָ֑י בְּאָמְרָ֥ם אֵלַ֥י כָּל־הַ֝יֹּ֗ום אַיֵּ֥ה אֱלֹהֶֽיךָ׃
12 מַה־תִּשְׁתֹּ֬וחֲחִ֨י׀ נַפְשִׁי֮ וּֽמַה־תֶּהֱמִ֪י עָ֫לָ֥י הֹוחִ֣ילִי לֵֽ֭אלֹהִים כִּי־עֹ֣וד אֹודֶ֑נּוּ יְשׁוּעֹ֥ת פָּ֝נַ֗י וֵֽאלֹהָֽי׃
43
OLULANGA LWA 42 (43): lralà ly’okuj’omu ka-Nyamuzinda
1 Ontwire olubanja, Nnâmahanga, onderhere nyâze eyo mihera, onandikûzekwo erya ndyalya y’ecishungu.
2 Bulya Nnâmahanga, we buzibu bwani; cirhumirc wanyôza? cirhumire nciyumva ogu mutula gw’akushimbwa n’omubisha?·
3 0rhume obumoleke bwawe n’oburhabesha bwawe, byo byandusa bìnyerek’enjìra, byo byampìsa oku ntondo yawe ntagatifu n’omu birâlo byawe.
4 Njâge aha ìbuye lya Nyamuzìnda obwo aha burhambì bwa Nyamuzìnda orhuma nasîma nanshagaluke. Nkuzagye Nyamuzinda obwo, mmanule olulanga nkuzemwo Nyamuzinda wanì.
5 Murhima gwani, carhuma warhoga? Carhuma wandwirira omu nda? Cîkubagire Nnâmahanga: niono nkola nashub’imukuza, ye bucire bw’obusu bwani, ye na Nyamuzinda wani.
Psalms 43
1 שָׁפְטֵ֤נִי אֱלֹהִ֨ים׀ וְרִ֘יבָ֤ה רִיבִ֗י מִגֹּ֥וי לֹא־חָסִ֑יד מֵ֤אִישׁ־מִרְמָ֖ה וְעַוְלָ֣ה תְפַלְּטֵֽנִי׃
2 כִּֽי־אַתָּ֤ה׀ אֱלֹהֵ֣י מָֽעוּזִּי֮ לָמָ֪ה זְנַ֫חְתָּ֥נִי לָֽמָּה־קֹדֵ֥ר אֶתְהַלֵּ֗ךְ בְּלַ֣חַץ אֹויֵֽב׃
3 שְׁלַח־אֹורְךָ֣ וַ֭אֲמִתְּךָ הֵ֣מָּה יַנְח֑וּנִי יְבִיא֥וּנִי אֶל־הַֽר־קָ֝דְשְׁךָ֗ וְאֶל־מִשְׁכְּנֹותֶֽיךָ׃
4 וְאָבֹ֤ואָה׀ אֶל־מִזְבַּ֬ח אֱלֹהִ֗ים אֶל־אֵל֮ שִׂמְחַ֪ת גִּ֫ילִ֥י וְאֹודְךָ֥ בְכִנֹּ֗ור אֱלֹהִ֥ים אֱלֹהָֽי׃
5 מַה־תִּשְׁתֹּ֬וחֲחִ֨י׀ נַפְשִׁי֮ וּֽמַה־תֶּהֱמִ֪י עָ֫לָ֥י הֹוחִ֣ילִי לֵֽ֭אלֹהִים כִּי־עֹ֣וד אֹודֶ֑נּוּ יְשׁוּעֹ֥ת פָּ֝נַ֗י וֵֽאלֹהָֽי׃
44
OLULANGA LWA 43 (44): Omulenge gw’olubaga lwishogwa.
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwimbo lwa Nyigirizo. Lwa bene Kore.
2 Nnâmahanga, rhwàciyumvirhire n’amarhwìrì girhu, ba larha bàrhubwizìre ebi wàkozire amango gabo, omu nsiku zàlì burhanzi.
3 Wene erhi obà wamahulusa amashanja n’okuboko kwawe, wabayanka bohe wabagwika butudu; walasa amashanja wabashagalusa bohe.
4 N’eci cihugo arhali muherho gwabo gwàbahîreco, arhanalì kuboko kwabo kwàbacìzize, ci kuboko kwawe, kulyo kwawe n’okuca kw’obusù bwawe, bulyala orhàhimagwa kubarhonya.
5 We Mwami nshiga, we Nyamuzinda wani, we wàhimiraga Yakobo.
6 Buhashe bwawe rhwàkwamagamwo abashombanyi birhu, buzibu bwawe rhwàhinagagamwo abàli barhurhêzire.
7 Arhali muherho gwani nàlì ncikubagìre arhanali ngôrho yani yangalukire.
8 Ci wêne warhulìkûzize oku babisha, wanabulabuza balya bàli barhushombìre.
9 Nnâmahanga rhwàkazag’icitakirira mûshi na budufu, n’izîno lyawe rhurhàhwaga rhurhàlikuza.
10 Ala lero buno ! warhulekerire wanarhubonesa nshonyì, ciru orhaciderha mpu warhabâla mwen’emìrhwe y’abalwi birhu.
11 We wàrhumire rhwayâka ababisha, kwarhuma abashombanyi barhushokôla barhama.
12 Kwo warhuhànyire nka bibuzi byaj’ibâgwa, wanarhushandaza omu karhî k’amashanja.
13 Kuguza waguzize olubaga lwawe, waluguza obusha, ciru nta bunguke wàkûzire mw’obwo burhunzi.
14 We wàrhumire rhwajacirwa n’abâlûngwe birhu, abayûbaka haguma nirhu barhushekera nk’aha bwacêraga.
15 Warhujizire lwimbo omu karhî k’amashanja, ebindi bihugo byarhugayire byàrhalusa.
16 Obubì bwani burhacidwirhi bwantenga emalanga, n’obusù bwani enshonyi zabubumbire.
17 Ezo nshonyi zidwirhwe n’olya wakaz’injacira n’okungayisa, ye dwirhe okwo omushombanyi, omubisha.
18 Ebôola byoshi birhurhogìrekwo n’obwo rhurhakuyibagiraga, rhurhavunaga eciragane cawe.
19 N’obwo omurhima gwirhu gurhashubiraga enyuma n’amagulu girhu garhalekaga enjira yawe.
20 Wanabul’irhutuntumira omu bulumba ba banyambwe, n’okurhubululirakwo omwizimya.
21 Rhuciyibagiraga izìno lyawe Nyamuzinda wirhu, rhukanayinamulira amaboko emunda nyamuzinda w’abandi ali;
22 ka kuhaba Nyamuzinda ankahabire ye yishi ebifulike omu murhima?
23 Ci rhwono badwirhage baniguza erhi we rhuma, rhwono badwirhe bagereka nka ezaj’ibàgwa.
24 Zûka, Nyakasane, cirhumire wahunga? Ozûke, omanye wankanarhukabulira ensiku n’amango!
25 Cankarhuma wafulika obusù bwawe, onayibagira obulagirire n’amalibuko girhu?
26 Omurhima gwirhu bagugombize baguhira okw’idaho, enda yirhu nayo okw’idaho eri.
27 Oyimuke orhurhabâle, n’olukogo lwawe lurhume warhulikûza.
Psalms 44
1 לַמְנַצֵּ֬חַ לִבְנֵי־קֹ֬רַח מַשְׂכִּֽיל׃
2 אֱלֹהִ֤ים׀ בְּאָזְנֵ֬ינוּ שָׁמַ֗עְנוּ אֲבֹותֵ֥ינוּ סִפְּרוּ־לָ֑נוּ פֹּ֥עַל פָּעַ֥לְתָּ בִֽ֝ימֵיהֶ֗ם בִּ֣ימֵי קֶֽדֶם׃
3 אַתָּ֤ה׀ יָדְךָ֡ גֹּויִ֣ם הֹ֭ורַשְׁתָּ וַתִּטָּעֵ֑ם תָּרַ֥ע לְ֝אֻמִּ֗ים וַֽתְּשַׁלְּחֵֽם׃
4 כִּ֤י לֹ֪א בְחַרְבָּ֡ם יָ֥רְשׁוּ אָ֗רֶץ וּזְרֹועָם֮ לֹא־הֹושִׁ֪יעָ֫ה לָּ֥מֹו כִּֽי־יְמִֽינְךָ֣ וּ֭זְרֹועֲךָ וְאֹ֥ור פָּנֶ֗יךָ כִּ֣י רְצִיתָֽם׃
5 אַתָּה־ה֣וּא מַלְכִּ֣י אֱלֹהִ֑ים צַ֝וֵּ֗ה יְשׁוּעֹ֥ות יַעֲקֹֽב׃
6 בְּ֭ךָ צָרֵ֣ינוּ נְנַגֵּ֑חַ בְּ֝שִׁמְךָ֗ נָב֥וּס קָמֵֽינוּ׃
7 כִּ֤י לֹ֣א בְקַשְׁתִּ֣י אֶבְטָ֑ח וְ֝חַרְבִּ֗י לֹ֣א תֹושִׁיעֵֽנִי׃
8 כִּ֣י הֹ֭ושַׁעְתָּנוּ מִצָּרֵ֑ינוּ וּמְשַׂנְאֵ֥ינוּ הֱבִישֹֽׁותָ׃
9 בֵּֽ֭אלֹהִים הִלַּלְ֣נוּ כָל־הַיֹּ֑ום וְשִׁמְךָ֓׀ לְעֹולָ֖ם נֹודֶ֣ה סֶֽלָה׃
10 אַף־זָ֭נַחְתָּ וַתַּכְלִימֵ֑נוּ וְלֹא־תֵ֝צֵ֗א בְּצִבְאֹותֵֽינוּ׃
11 תְּשִׁיבֵ֣נוּ אָ֭חֹור מִנִּי־צָ֑ר וּ֝מְשַׂנְאֵ֗ינוּ שָׁ֣סוּ לָֽמֹו׃
12 תִּ֭תְּנֵנוּ כְּצֹ֣אן מַאֲכָ֑ל וּ֝בַגֹּויִ֗ם זֵרִיתָֽנוּ׃
13 תִּמְכֹּֽר־עַמְּךָ֥ בְלֹא־הֹ֑ון וְלֹ֥א־רִ֝בִּ֗יתָ בִּמְחִירֵיהֶֽם׃
14 תְּשִׂימֵ֣נוּ חֶ֭רְפָּה לִשְׁכֵנֵ֑ינוּ לַ֥עַג וָ֝קֶ֗לֶס לִסְבִיבֹותֵֽינוּ׃
15 תְּשִׂימֵ֣נוּ מָ֭שָׁל בַּגֹּויִ֑ם מְנֹֽוד־רֹ֝֗אשׁ בַּל־אֻמִּֽים׃
16 כָּל־הַ֭יֹּום כְּלִמָּתִ֣י נֶגְדִּ֑י וּבֹ֖שֶׁת פָּנַ֣י כִּסָּֽתְנִי׃
17 מִ֭קֹּול מְחָרֵ֣ף וּמְגַדֵּ֑ף מִפְּנֵ֥י אֹ֝ויֵ֗ב וּמִתְנַקֵּֽם׃
18 כָּל־זֹ֣את בָּ֭אַתְנוּ וְלֹ֣א שְׁכַחֲנ֑וּךָ וְלֹֽא־שִׁ֝קַּ֗רְנוּ בִּבְרִיתֶֽךָ׃
19 לֹא־נָסֹ֣וג אָחֹ֣ור לִבֵּ֑נוּ וַתֵּ֥ט אֲשֻׁרֵ֗ינוּ מִנִּ֥י אָרְחֶֽךָ׃
20 כִּ֣י דִ֭כִּיתָנוּ בִּמְקֹ֣ום תַּנִּ֑ים וַתְּכַ֖ס עָלֵ֣ינוּ בְצַלְמָֽוֶת׃
21 אִם־שָׁ֭כַחְנוּ שֵׁ֣ם אֱלֹהֵ֑ינוּ וַנִּפְרֹ֥שׂ כַּ֝פֵּ֗ינוּ לְאֵ֣ל זָֽר׃
22 הֲלֹ֣א אֱ֭לֹהִים יַֽחֲקָר־זֹ֑את כִּֽי־ה֥וּא יֹ֝דֵ֗עַ תַּעֲלֻמֹ֥ות לֵֽב׃
23 כִּֽי־עָ֭לֶיךָ הֹרַ֣גְנוּ כָל־הַיֹּ֑ום נֶ֝חְשַׁ֗בְנוּ כְּצֹ֣אן טִבְחָֽה׃
24 ע֤וּרָה׀ לָ֖מָּה תִישַׁ֥ן׀ אֲדֹנָ֑י הָ֝קִ֗יצָה אַל־תִּזְנַ֥ח לָנֶֽצַח׃
25 לָֽמָּה־פָנֶ֥יךָ תַסְתִּ֑יר תִּשְׁכַּ֖ח עָנְיֵ֣נוּ וְֽלַחֲצֵֽנוּ׃
26 כִּ֤י שָׁ֣חָה לֶעָפָ֣ר נַפְשֵׁ֑נוּ דָּבְקָ֖ה לָאָ֣רֶץ בִּטְנֵֽנוּ׃
27 ק֭וּמָֽה עֶזְרָ֣תָה לָּ֑נוּ וּ֝פְדֵ֗נוּ לְמַ֣עַן חַסְדֶּֽךָ׃
45
OLULANGA LWA 44 (45): Lwimbo lwa kuyimbira Mwami-Mushigwa ye Masiha
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa kuzihirwa oku «Liliya». Lwa bene Kore. Lwimbo lwa buzigire.
2 Omurhima gwani gukola gwarhengamwo ebinwa bilengehe, nkola nayimbira mwami ehimbo hyani; olulimi lumba ekanwa mugera gwa muntu oyish’iyandika duba .
3 Omu baburhwa n’abantu w’oyo olushire abandi busole: obwinja bàbuyansire babubulagira oku kanwa kawe: okwo kwarhuma Nyamuzinda akugisha oku myaka n’emyaka.
4 Yanka engorho yawe oyihire oku lurhungu, Ciri-misi, yanka obukulu n’obwinja bwawe obicûkane.
5 Ofòle onagende otamire oku ndogomi, okanye oj’ilwira oburhabesha n’obushinganyanya: okulyo kwawe bwinja kufôla.
6 Emyampi yawe erhahimwa bwôji; wàbona oku amashanja gàyisha gal’ikushiga, n’abashomba mwami barhibe omurhima.
7 Entebe yawe Nnâmahanga, ho ebà ensiku n’amango, akarhi kawe k’obwami kabâ ka bushinganyanya.
8 Orhahimwa kurhonya obushinganyanya, orhanakwirirwa bulyalya, Nyamuzinda wawe akushîga amavurha g’enshagali wene omu binyu.
9 Emyambalo yawe edwirhe yabaya bwinjinja nka nshangi, obuku na nka bubàni n’omu burhwali bwawe buyâbake n’ihembe, ennanga zidumûsire zinakushagalusize.
10 Abaluzi-nyere bashubûzinye mpu bayish’ikuyankirira, makambà aha kulyo kwawe ayimanzire, arhwinjire n’amasholo g’e Hofiri.
11 Mwâli wani yumva nkubwire, alole bwinja onarhege okurhwiri; orhacikengeraga ab’emwinyu, orhacikengeraga n’enyumpa ya sho.
12 Wâbona oku mwami àyagalwa n’iranga lyawe: ye kola nnawinyu; omushige bwinja.
13 Wâbona oku abantu b’e Tiri bâyisha n’entûlo; n’abagale b’omu cihugo bâyish’ilonza okurhona emund’oli.
14 Mucilange, mwâli wa mwami oyola oyishire: mwinja mwinja! Emishangi ayambirhe ya masholo.
15 Bàmuhekera mwami n’emishangi yage y’obutonè-butonè, ababo banyere bamukunjûsirekwo, bakudwirhirebo nabo.
16 Bayisha bayimba banacishinga, babo bamàshesherera omu bwami. 17 Bagala bawe bo bâyish’iyima omu bya bashakulûza bawe; wene we wânabayimika babè barhegesi b’igulu lyoshi.
18 Izîno lyawe nâlibwira amaburhwa n’amaburhwa, kurhume amashanja gakukuza omu myaka n’emyaka.
Psalms 45
1 לַמְנַצֵּ֣חַ עַל־שֹׁ֭שַׁנִּים לִבְנֵי־קֹ֑רַח מַ֝שְׂכִּ֗יל שִׁ֣יר יְדִידֹֽת׃
2 רָ֘חַ֤שׁ לִבִּ֨י׀ דָּ֘בָ֤ר טֹ֗וב אֹמֵ֣ר אָ֭נִי מַעֲשַׂ֣י לְמֶ֑לֶךְ לְ֝שֹׁונִ֗י עֵ֤ט׀ סֹופֵ֬ר מָהִֽיר׃
3 יָפְיָפִ֡יתָ מִבְּנֵ֬י אָדָ֗ם ה֣וּצַק חֵ֭ן בְּשְׂפְתֹותֶ֑יךָ עַל־כֵּ֤ן בֵּֽרַכְךָ֖ אֱלֹהִ֣ים לְעֹולָֽם׃
4 חֲגֹֽור־חַרְבְּךָ֣ עַל־יָרֵ֣ךְ גִּבֹּ֑ור הֹ֝ודְךָ֗ וַהֲדָרֶֽךָ׃
5 וַהֲדָ֬רְךָ֨׀ צְלַ֬ח רְכַ֗ב עַֽל־דְּבַר־אֱ֭מֶת וְעַנְוָה־צֶ֑דֶק וְתֹורְךָ֖ נֹורָאֹ֣ות יְמִינֶֽךָ׃
6 חִצֶּ֗יךָ שְׁנ֫וּנִ֥ים עַ֭מִּים תַּחְתֶּ֣יךָ יִפְּל֑וּ בְּ֝לֵ֗ב אֹויְבֵ֥י הַמֶּֽלֶךְ׃
7 כִּסְאֲךָ֣ אֱ֭לֹהִים עֹולָ֣ם וָעֶ֑ד שֵׁ֥בֶט מִ֝ישֹׁ֗ר שֵׁ֣בֶט מַלְכוּתֶֽךָ׃
8 אָהַ֣בְתָּ צֶּדֶק֮ וַתִּשְׂנָ֫א רֶ֥שַׁע עַל־כֵּ֤ן׀ מְשָׁחֲךָ֡ אֱלֹהִ֣ים אֱ֭לֹהֶיךָ שֶׁ֥מֶן שָׂשֹׂ֗ון מֵֽחֲבֵרֶֽיךָ׃
9 מֹר־וַאֲהָלֹ֣ות קְ֭צִיעֹות כָּל־בִּגְדֹתֶ֑יךָ מִֽן־הֵ֥יכְלֵי שֵׁ֝֗ן מִנִּ֥י שִׂמְּחֽוּךָ׃
10 בְּנֹ֣ות מְ֭לָכִים בְּיִקְּרֹותֶ֑יךָ נִצְּבָ֥ה שֵׁגַ֥ל לִֽ֝ימִינְךָ֗ בְּכֶ֣תֶם אֹופִֽיר׃
11 שִׁמְעִי־בַ֣ת וּ֭רְאִי וְהַטִּ֣י אָזְנֵ֑ךְ וְשִׁכְחִ֥י עַ֝מֵּ֗ךְ וּבֵ֥ית אָבִֽיךְ׃
12 וְיִתְאָ֣ו הַמֶּ֣לֶךְ יָפְיֵ֑ךְ כִּי־ה֥וּא אֲ֝דֹנַ֗יִךְ וְהִשְׁתַּֽחֲוִי־לֹֽו׃
13 וּבַֽת־צֹ֨ר׀ בְּ֭מִנְחָה פָּנַ֥יִךְ יְחַלּ֗וּ עֲשִׁ֣ירֵי עָֽם׃
14 כָּל־כְּבוּדָּ֣ה בַת־מֶ֣לֶךְ פְּנִ֑ימָה מִֽמִּשְׁבְּצֹ֖ות זָהָ֣ב לְבוּשָֽׁהּ׃
15 לִרְקָמֹות֮ תּוּבַ֪ל לַ֫מֶּ֥לֶךְ בְּתוּלֹ֣ות אַ֭חֲרֶיהָ רֵעֹותֶ֑יהָ מ֖וּבָאֹ֣ות לָֽךְ׃
16 תּ֖וּבַלְנָה בִּשְׂמָחֹ֣ת וָגִ֑יל תְּ֝בֹאֶ֗ינָה בְּהֵ֣יכַל מֶֽלֶךְ׃
17 תַּ֣חַת אֲ֭בֹתֶיךָ יִהְי֣וּ בָנֶ֑יךָ תְּשִׁיתֵ֥מֹו לְ֝שָׂרִ֗ים בְּכָל־הָאָֽרֶץ׃
18 אַזְכִּ֣ירָה שִׁ֭מְךָ בְּכָל־דֹּ֣ר וָדֹ֑ר עַל־כֵּ֥ן עַמִּ֥ים יְ֝הֹודֻ֗ךָ לְעֹלָ֥ם וָעֶֽד׃
46
OLULANGA LWA 45 (46):Nyamuzinda ali haguma nirhu
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa bene Kore. Oku izu ly’abanyere bashugi. Lwimbo.
2 Nnâmahanga ye lwakiro na buzibu bwirhu, àyerekanire omu ntambala oku yene Mugaruka.
3 Co cirhuma rhurhanajuguma ciru igulu lyankajamwo ehivango, entondo zicirhimba omu karhî k’enyanja.
4 Amishi g’omu nyanja ganabira gashube bwâlike, entondo zanajegera erhi muhuku gwa mîshi gurhuma. (Nyakasane w’emirhwe ali haguma nirhu, ye mulanzi orhulanga, Nyamuzinda wa Yakobo).
5 Enyîshi-nyîshi zo ziyinjihya olugo lwa Nyamuzinda, zo zishagalusa ecirâlo citagatifu c’Ow’Enyanya bwenêne.
6 Nnâmahanga ali omu karhi k’olugo lwage, lurhâhuligane, Nnâmahanga yene aluhalira kurhenga sêzi lukula arhanda.
7 Amashanja gaja aho gàcihuma omw’isù, amami gàgeramwo omusisi, Lero izu lyage lyàkungula, igulu lyàhwera aha nshi.
8 Nyakasane w’emirhwe ali haguma nirhu, ye mulanzi orhulanga, Nyamuzinda wa Yakobo.
9 Mukanye mubone ebi Nyamuzinda àkozire, muyishe mubone eby’okurhangaza ajijire kuno igulu. 10 Ajire aho afunga amalwa oku igulu lyoshi, avuna emiherho, avuna amatumu, n’empenzi azidûlika muliro.
11 Lekeragi aho: mumanye oku niene nie Nyamuzinda, nie nkulire amashanja nie nkulire n’igulu.
12 Nyakasane w’emirhwe ali haguma nirhu, ye mulanzi orhulanga, Nyamuzinda wa Yakobo
Psalms 46
1 לַמְנַצֵּ֥חַ לִבְנֵי־קֹ֑רַח עַֽל־עֲלָמֹ֥ות שִֽׁיר׃
2 אֱלֹהִ֣ים לָ֭נוּ מַחֲסֶ֣ה וָעֹ֑ז עֶזְרָ֥ה בְ֝צָרֹ֗ות נִמְצָ֥א מְאֹֽד׃
3 עַל־כֵּ֣ן לֹא־נִ֭ירָא בְּהָמִ֣יר אָ֑רֶץ וּבְמֹ֥וט הָ֝רִ֗ים בְּלֵ֣ב יַמִּֽים׃
4 יֶהֱמ֣וּ יֶחְמְר֣וּ מֵימָ֑יו יִֽרְעֲשֽׁוּ־הָרִ֖ים בְּגַאֲוָתֹ֣ו סֶֽלָה׃
5 נָהָ֗ר פְּלָגָ֗יו יְשַׂמְּח֥וּ עִיר־אֱלֹהִ֑ים קְ֝דֹ֗שׁ מִשְׁכְּנֵ֥י עֶלְיֹֽון׃
6 אֱלֹהִ֣ים בְּ֭קִרְבָּהּ בַּל־תִּמֹּ֑וט יַעְזְרֶ֥הָ אֱ֝לֹהִ֗ים לִפְנֹ֥ות בֹּֽקֶר׃
7 הָמ֣וּ גֹ֖ויִם מָ֣טוּ מַמְלָכֹ֑ות נָתַ֥ן בְּ֝קֹולֹ֗ו תָּמ֥וּג אָֽרֶץ׃
8 יְהוָ֣ה צְבָאֹ֣ות עִמָּ֑נוּ מִשְׂגָּֽב־לָ֝נוּ אֱלֹהֵ֖י יַעֲקֹ֣ב סֶֽלָה׃
9 לְֽכוּ־חֲ֭זוּ מִפְעֲלֹ֣ות יְהוָ֑ה אֲשֶׁר־שָׂ֖ם שַׁמֹּ֣ות בָּאָֽרֶץ׃
10 מַשְׁבִּ֥ית מִלְחָמֹות֮ עַד־קְצֵ֪ה הָ֫אָ֥רֶץ קֶ֣שֶׁת יְ֭שַׁבֵּר וְקִצֵּ֣ץ חֲנִ֑ית עֲ֝גָלֹ֗ות יִשְׂרֹ֥ף בָּאֵֽשׁ׃
11 הַרְפּ֣וּ וּ֭דְעוּ כִּי־אָנֹכִ֣י אֱלֹהִ֑ים אָר֥וּם בַּ֝גֹּויִ֗ם אָר֥וּם בָּאָֽרֶץ׃
12 יְהוָ֣ה צְבָאֹ֣ות עִמָּ֑נוּ מִשְׂגָּֽב־לָ֝נוּ אֱלֹהֵ֖י יַעֲקֹ֣ב סֶֽלָה׃
47
OLULANGA LWA 46 (47): Nyamuzinda Mwami w’lsraheli n’ow’igulu lyoshi
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa bene Kore. Lulanga.
2 Mwe mashanja mweshi, mukome akagasha mucîtakire Nyamuzinda n’enshagadu.
3 Bulya Nyakasane w’enyanya arhajibwa omw’irhwe, ye Mwami Nn’amahanga goshi.
4 Ayansire amashanja agahira idako lirhu, agayandaza burhaba aha magulu girhu.
5 Yene acishoga ishwa rhwàyimamwo, ishwa omurhonyi wage Yakobo akazag’icîtaklrira.
6 Nnâmahanga oyo warherema omu karhî k’orhuhababo, Nyakasane oyo wasôka emishekera yashekeza.
7 Muzihire Nnâmahanga, muzihe, muzihe; muzihire Nnawirhu, muzihe, muzihe!
8 Bulyala Nyamuzinda, ye Mwami w’igulu lyoshi lyoshi, mumuzihire olulanga.
9 Nyamuzinda ye wârhegeka amashanja goshi, Nyamuzinda oyôla otamire oku ntebe yage ntagatifu.
10 Abaluzi ba ngasi ishanja batamîre aha ngombe, batamire boshi n’ishanja lya Abrahamu.
Abaluzi ba ngasi ishanja boshi banali bagula ba Nyamuzinda, ali w’enyanya bwenêne.
Psalms 47
1 לַמְנַצֵּ֬חַ׀ לִבְנֵי־קֹ֬רַח מִזְמֹֽור׃
2 כָּֽל־הָ֭עַמִּים תִּקְעוּ־כָ֑ף הָרִ֥יעוּ לֵ֝אלֹהִ֗ים בְּקֹ֣ול רִנָּֽה׃
3 כִּֽי־יְהוָ֣ה עֶלְיֹ֣ון נֹורָ֑א מֶ֥לֶךְ גָּ֝דֹול עַל־כָּל־הָאָֽרֶץ׃
4 יַדְבֵּ֣ר עַמִּ֣ים תַּחְתֵּ֑ינוּ וּ֝לְאֻמִּ֗ים תַּ֣חַת רַגְלֵֽינוּ׃
5 יִבְחַר־לָ֥נוּ אֶת־נַחֲלָתֵ֑נוּ אֶ֥ת גְּאֹ֨ון יַעֲקֹ֖ב אֲשֶׁר־אָהֵ֣ב סֶֽלָה׃
6 עָלָ֣ה אֱ֭לֹהִים בִּתְרוּעָ֑ה יְ֝הֹוָ֗ה בְּקֹ֣ול שֹׁופָֽר׃
7 זַמְּר֣וּ אֱלֹהִ֣ים זַמֵּ֑רוּ זַמְּר֖וּ לְמַלְכֵּ֣נוּ זַמֵּֽרוּ׃
8 כִּ֤י מֶ֖לֶךְ כָּל־הָאָ֥רֶץ אֱלֹהִ֗ים זַמְּר֥וּ מַשְׂכִּֽיל׃
9 מָלַ֣ךְ אֱ֭לֹהִים עַל־גֹּויִ֑ם אֱ֝לֹהִ֗ים יָשַׁ֤ב׀ עַל־כִּסֵּ֬א קָדְשֹֽׁו׃
10 נְדִ֘יבֵ֤י עַמִּ֨ים׀ נֶאֱסָ֗פוּ עַם֮ אֱלֹהֵ֪י אַבְרָ֫הָ֥ם כִּ֣י לֵֽ֭אלֹהִים מָֽגִנֵּי־אֶ֗רֶץ מְאֹ֣ד נַעֲלָֽה׃
48
OLULANGA LWA 47 (48): Siyoni, ntondo ya Nyamuzinda
1 Lwimbo. Lulanga. Lwa bene Koré.
2 Nyakasane mushâna ali mukulu, akwanine bamukuze bwenêne omu lugo lwa Nyamuzinda wirhu.
3 Entondo yage ntagatifu hibà hirhondo hilushire ezindi, abà mushagalusa w’igulu lyoshi. Entondo ya Siyoni yo ntebe ya Nyamuzinda, lwo lugo lw’omwami mukulu.
4 Nyamuzinda àyerakanîre omu lugo lwage oku anali lwakiro lw’okunali.
5 Lâba oku abami bàli bamàhuluzanya banarhabâlira caligumiza.
6 Oku bànabona ntya bafuduka, bashandabana bakûla idârhi.
7 Entemu yabashamula, balwâla ebihamba ak’owalwâla emikero
8 Gashuba manywanywa nka kula empusi yàhubuka ebushoshokero bw’izuba eshangula amarho g’e Tarsi.
9 Oku rhwàbwiragwa kwo rhwayishirig’ibona, omu lugo lwa Nyamuzinda wirhu, omu lugo lwa Nyakasane Nn’emirhwe Nyakasane àluzibuhize mpu lusere ensiku n’amango.
10 Yagirwa Nnâmahanga, rhunakaz’ikengera olukogo lwawe omu ngombe yawe.
11 Irenge lyawe Nyamwagirwa, lihumîre ah’irhwerhwe ly’igulu ak’Izîno lyawe.
Okulyo kwawe kuyunjwire bushinganyanya: 12 entondo ya Siyoni ecizigirize, n’abanyere b’omu Yuda bacîtakire obushinganyanya bwawe omu kutwa emmanja.
13 Muj’izunguluka Siyoni mubone, mumugere omu marhambi munaganje enkingi zage,
14 mulolereze enkuta zage, musingirize na ngasi nkingi eyâkirwamwo, lyo muhash’ibwira abana bâburhwa, erhi:
15 «Nyamuzinda oyo mutyo», erhi: «Nyamuzinda wirhu ho abâ ensiku n’amango, yene ye mungere orhuyâbula kuhika olw’okufa.»
Psalms 48
1 שִׁ֥יר מִ֝זְמֹור לִבְנֵי־קֹֽרַח׃
2 גָּ֘דֹ֤ול יְהוָ֣ה וּמְהֻלָּ֣ל מְאֹ֑ד בְּעִ֥יר אֱ֝לֹהֵ֗ינוּ הַר־קָדְשֹֽׁו׃
3 יְפֵ֥ה נֹוף֮ מְשֹׂ֪ושׂ כָּל־הָ֫אָ֥רֶץ הַר־צִ֭יֹּון יַרְכְּתֵ֣י צָפֹ֑ון קִ֝רְיַ֗ת מֶ֣לֶךְ רָֽב׃
4 אֱלֹהִ֥ים בְּאַרְמְנֹותֶ֗יהָ נֹודַ֥ע לְמִשְׂגָּֽב׃
5 כִּֽי־הִנֵּ֣ה הַ֭מְּלָכִים נֹֽועֲד֑וּ עָבְר֥וּ יַחְדָּֽו׃
6 הֵ֣מָּה רָ֭אוּ כֵּ֣ן תָּמָ֑הוּ נִבְהֲל֥וּ נֶחְפָּֽזוּ׃
7 רְ֭עָדָה אֲחָזָ֣תַם שָׁ֑ם חִ֝֗יל כַּיֹּולֵֽדָה׃
8 בְּר֥וּחַ קָדִ֑ים תְּ֝שַׁבֵּ֗ר אֳנִיֹּ֥ות תַּרְשִֽׁישׁ׃
9 כַּאֲשֶׁ֤ר שָׁמַ֨עְנוּ׀ כֵּ֤ן רָאִ֗ינוּ בְּעִיר־יְהוָ֣ה צְ֭בָאֹות בְּעִ֣יר אֱלֹהֵ֑ינוּ אֱלֹ֘הִ֤ים יְכֹונְנֶ֖הָ עַד־עֹולָ֣ם סֶֽלָה׃
10 דִּמִּ֣ינוּ אֱלֹהִ֣ים חַסְדֶּ֑ךָ בְּ֝קֶ֗רֶב הֵיכָלֶֽךָ׃
11 כְּשִׁמְךָ֤ אֱלֹהִ֗ים כֵּ֣ן תְּ֭הִלָּתְךָ עַל־קַצְוֵי־אֶ֑רֶץ צֶ֝֗דֶק מָלְאָ֥ה יְמִינֶֽךָ׃
12 יִשְׂמַ֤ח׀ הַר־צִיֹּ֗ון תָּ֭גֵלְנָה בְּנֹ֣ות יְהוּדָ֑ה לְ֝מַ֗עַן מִשְׁפָּטֶֽיךָ׃
13 סֹ֣בּוּ צִ֭יֹּון וְהַקִּיפ֑וּהָ סִ֝פְר֗וּ מִגְדָּלֶֽיהָ׃
14 שִׁ֤יתוּ לִבְּכֶ֨ם׀ לְֽחֵילָ֗ה פַּסְּג֥וּ אַרְמְנֹותֶ֑יהָ לְמַ֥עַן תְּ֝סַפְּר֗וּ לְדֹ֣ור אַחֲרֹֽון׃
15 כִּ֤י זֶ֨ה׀ אֱלֹהִ֣ים אֱ֭לֹהֵינוּ עֹולָ֣ם וָעֶ֑ד ה֖וּא יְנַהֲגֵ֣נוּ עַל־מֽוּת׃
49
OLULANGA LWA 48 (49): Obufà-nshuzo bw’ebirugu
1 Gwarhi omuku/u w’abimbiza. Lwa bene Kore. Lulanga.
2 Muyumve guno mwe mashanja mweshi, murhege okurhwiri mwe muba okw’igulu mweshi.
3 Barhwali mweshi ninyu bantu kwone, mwe bagale ninyu bakenyi.
4 Akanwa kani binwa bya bugula kaderha, n’omurhima gwani bya burhimanya gwakengera.
5 Nkola nayanka okurhwiri kwani nkurhege omugani, nyanke omusi gw’olulanga nyimbirekwo omugani gwani.
6 Cici cankarhuma najuguma amango ensiku ziri mbi? cici cankarhuma nadirhimana nka ngosirwe n’empingira-mungo.
7 Zira zicÎkubagira obuhirhi bwazo, zinacîkunge obunji b’ebi zijira?
8 N’obwo omuntu arhacîcungula yene, emwa Nyamuzinda omuntu arhacîhânakwo ncungulâ:
9 Okufungira omûka gw’omuntu kurhali hofi, na ntakwo gwafungirwe lwoshi,
10 omuntu alarne arhaluse ensiku, alame burhafà.
11 Bulyala omuntu anabone abagula bagabe ebirugu, abone abahwinja n’amadâga nago gafé, abone boshi, ebirugu byabo babisigire bandi bandi;
12 Enshinda zishubage zo nyumpa babêramwo ensiku n’amango, n’obwo bihugo binji bal’ihîre amazîno gabo!
13 Nanga nta muntu wàlamire omu buhirhi: omuntu anashushîne n’ebintu byo birhengamw’omûka.
14 Yo njira y’abacîbikakwo omurhima eyo, kwo banafà ntyo abalimbira omugisho bàburhanagwa.
15 Kwo bàhêkwa ekuzimù ak’ezaj’ibâgwa, lufù lubayabula na bashinganyanya babarhegeka.
16 Niehe Nyamuzinda ekuzimu àyish’inkûla, bulyala kurhôla àyis’intôla.
17 Irhondo okabona omuntu ahirhire orhayôbohaga, irhondo okabona eby’omu mwage byaluga orhayôbohaga;
18 bulya olusiku afà arhacîyikire kantu ciru n’akaguma, n’obuhirhi bwage burhàmuluse omu kuzimu.
19 Ciru akaba amango àli acizine àcîbwizire ebinwa binja, mpu: «abandi bakusima obùla ocîkômbire wene»,
20 kurharhume arhaja omu balinda-mboho, balya barhakacifà bâbwine akamole. 21 Omuntu ohirhîre buzira kurhimanya, anashushine n’ebintu by’okubâgwa.
Psalms 49
1 לַמְנַצֵּ֬חַ׀ לִבְנֵי־קֹ֬רַח מִזְמֹֽור׃
2 שִׁמְעוּ־זֹ֭את כָּל־הָֽעַמִּ֑ים הַ֝אֲזִ֗ינוּ כָּל־יֹ֥שְׁבֵי חָֽלֶד׃
3 גַּם־בְּנֵ֣י אָ֭דָם גַּם־בְּנֵי־אִ֑ישׁ יַ֝֗חַד עָשִׁ֥יר וְאֶבְיֹֽון׃
4 פִּ֭י יְדַבֵּ֣ר חָכְמֹ֑ות וְהָג֖וּת לִבִּ֣י תְבוּנֹֽות׃
5 אַטֶּ֣ה לְמָשָׁ֣ל אָזְנִ֑י אֶפְתַּ֥ח בְּ֝כִנֹּ֗ור חִידָתִֽי׃
6 לָ֣מָּה אִ֭ירָא בִּ֣ימֵי רָ֑ע עֲוֹ֖ן עֲקֵבַ֣י יְסוּבֵּֽנִי׃
7 הַבֹּטְחִ֥ים עַל־חֵילָ֑ם וּבְרֹ֥ב עָ֝שְׁרָ֗ם יִתְהַלָּֽלוּ׃
8 אָ֗ח לֹא־פָדֹ֣ה יִפְדֶּ֣ה אִ֑ישׁ לֹא־יִתֵּ֖ן לֵאלֹהִ֣ים כָּפְרֹֽו׃
9 וְ֭יֵקַר פִּדְיֹ֥ון נַפְשָׁ֗ם וְחָדַ֥ל לְעֹולָֽם׃
10 וִֽיחִי־עֹ֥וד לָנֶ֑צַח לֹ֖א יִרְאֶ֣ה הַשָּֽׁחַת׃
11 כִּ֤י יִרְאֶ֨ה׀ חֲכָ֘מִ֤ים יָמ֗וּתוּ יַ֤חַד כְּסִ֣יל וָבַ֣עַר יֹאבֵ֑דוּ וְעָזְב֖וּ לַאֲחֵרִ֣ים חֵילָֽם׃
12 קִרְבָּ֤ם בָּתֵּ֨ימֹו׀ לְֽעֹולָ֗ם מִ֭שְׁכְּנֹתָם לְדֹ֣ר וָדֹ֑ר קָֽרְא֥וּ בִ֝שְׁמֹותָ֗ם עֲלֵ֣י אֲדָמֹֽות׃
13 וְאָדָ֣ם בִּ֭יקָר בַּל־יָלִ֑ין נִמְשַׁ֖ל כַּבְּהֵמֹ֣ות נִדְמֽוּ׃
14 זֶ֣ה דַ֭רְכָּם כֵּ֣סֶל לָ֑מֹו וְאַחֲרֵיהֶ֓ם׀ בְּפִיהֶ֖ם יִרְצ֣וּ סֶֽלָה׃
15 כַּצֹּ֤אן׀ לִֽשְׁאֹ֣ול שַׁתּוּ֮ מָ֤וֶת יִ֫רְעֵ֥ם וַיִּרְדּ֘וּ בָ֤ם יְשָׁרִ֨ים׀ לַבֹּ֗קֶר וְצִירָם לְבַלֹּ֥ות שְׁאֹ֗ול מִזְּבֻ֥ל לֹֽו׃
16 אַךְ־אֱלֹהִ֗ים יִפְדֶּ֣ה נַ֭פְשִׁי מִֽיַּד־שְׁאֹ֑ול כִּ֖י יִקָּחֵ֣נִי סֶֽלָה׃
17 אַל־תִּ֭ירָא כִּֽי־יַעֲשִׁ֣ר אִ֑ישׁ כִּֽי־יִ֝רְבֶּה כְּבֹ֣וד בֵּיתֹֽו׃
18 כִּ֤י לֹ֣א בְ֭מֹותֹו יִקַּ֣ח הַכֹּ֑ל לֹא־יֵרֵ֖ד אַחֲרָ֣יו כְּבֹודֹֽו׃
19 כִּֽי־נַ֭פְשֹׁו בְּחַיָּ֣יו יְבָרֵ֑ךְ וְ֝יֹודֻ֗ךָ כִּי־תֵיטִ֥יב לָֽךְ׃
20 תָּ֭בֹוא עַד־דֹּ֣ור אֲבֹותָ֑יו עַד־נֵ֝֗צַח לֹ֣א יִרְאוּ־אֹֽור׃
21 אָדָ֣ם בִּ֭יקָר וְלֹ֣א יָבִ֑ין נִמְשַׁ֖ל כַּבְּהֵמֹ֣ות נִדְמֽוּ׃
50
OLULANGA LWA 49 (50): Oburherekêre busîmisa Nnâmahanga.
1 Lulanga. Lwa Azafi.
Nyakasane Nnâmahanga adesire akanwa analalika igulu lyoshi, kurhenga ebushoshokero bw’izûba kuhika ebuzikiro bwalyo.
2 Nyamuzinda abalagazize kurhenga e Siyoni, ntondo yage nyinjinja.
3 Nyamuzinda wirhu oyôla oyishire: arhàbule buderha akanwa. Ntakanjirwa w’omuliro amushokolîre, ayisha ayôkera, n’empûsi emugosire yayisha yakola akal’ibala.
4 Amalâlika amalunga amalâlika n’idaho, bulyala akola atwir’olubaga lwage olubanja.
5 Mpu: «mpamagaliri abemezi bani, mpamagaliri balya bànywânaga nani bulya barherekêra.»
6 Amalunga gamanyisa oku olubanja bwinja lutûbirwe: bulyala Nyamuzinda yene olutwire.
7 Mpu: «lubaga lwani yumva nkubwire, mpu: lsraheli nkola nakushobeka: niene nie Nyamubâho, nie Nyamuzinda wawe.
8 Arhali nterekéro zawe zo otumwirekwo, bulyala embâgwa zawe zirhantenga omu masù.
9 Ntazigè akanina k’omu mwawe, ntayemere n’enganda-buzi z’omu buso bwawe.
10 Ensimba z’omu muzirhu zoshi zani, n’ebintu biyabukira omu malambo gani birhankaganjwa.
11 Nta kanyunyi kabalala mpabire, na ngasi hitondegera omu ishwa hyoshi mpimanyire.
12 Nka kwali kushalika ntankakubwizire bulyala amahanga goshi gani na ngasi bimuli byoshi byani.
13 Ka nkulìra binyama bya mpanzi, nisi erhi kwo bàkubwizire mpu nywa mwamba gwa bihebe?
14 Okaz’ibâgira Nnâmahanga enterekêro y’okumukuza, onakaz’ijuha Nnâmahanga endagâno omulaganya.
15 N’olusiku wânabe ogwerhwe n’omutula onanyakûze, wâbona oku nakulikûza onankenge.»
16 Enkola-maligo nayo kwo Nyamuzinda ayibwizirc, erhi: «cirhuma obwira abandi amarhegeko gani, cirhuma ebinwa by’endagâno yani birhakurhenga ekanwa,
17 we muntu wàkengulaga ihano lyani, wànajugucira ebinwa byani kulì nawe?
18 Erhi wàbonaga ecishambo onakanye ociluse, erhi wàbonaga abantu b’ebishungu erhi wamàbona abinyu.
19 Akanwa kawe wakaz’ikalìkira oku bibi, n’olulimi lwawe lurhàhimagwa kulyalyanya.
20 Erhi wàjàga oku rukiko erhi na mwene winyu oherhekwo, erhi na mwana nyoko aburha oli bonêsa nshonyi.
21 K’obe wàjijire ntyo nnampulike? ka kwo omanyire mpu odi akâwe? Nakuyagiriza njalabulire byoshi omu masù gawe.
22 Rhangi muyumve kuno, mwe mukaz’iyibagira Nyamuzinda, rhangi muyumve kuno bakanajira aba nâgwarha babule câgalukira.
23 Ye nsìmisa omuntu obâga enterekêro y’okunkuza, n’omuntu oshimba enjira nnungêdu ye nàyereka oku Nyamuzinda kuciza aciza.»
Psalms 50
1 מִזְמֹ֗ור לְאָ֫סָ֥ף אֵ֤ל׀ אֱֽלֹהִ֡ים יְֽהוָ֗ה דִּבֶּ֥ר וַיִּקְרָא־אָ֑רֶץ מִמִּזְרַח־שֶׁ֝֗מֶשׁ עַד־מְבֹאֹֽו׃
2 מִצִּיֹּ֥ון מִכְלַל־יֹ֗פִי אֱלֹהִ֥ים הֹופִֽיעַ׃
3 יָ֤בֹ֥א אֱלֹהֵ֗ינוּ וְֽאַל־יֶ֫חֱרַ֥שׁ אֵשׁ־לְפָנָ֥יו תֹּאכֵ֑ל וּ֝סְבִיבָ֗יו נִשְׂעֲרָ֥ה מְאֹֽד׃
4 יִקְרָ֣א אֶל־הַשָּׁמַ֣יִם מֵעָ֑ל וְאֶל־הָ֝אָ֗רֶץ לָדִ֥ין עַמֹּֽו׃
5 אִסְפוּ־לִ֥י חֲסִידָ֑י כֹּרְתֵ֖י בְרִיתִ֣י עֲלֵי־זָֽבַח׃
6 וַיַּגִּ֣ידוּ שָׁמַ֣יִם צִדְקֹ֑ו כִּֽי־אֱלֹהִ֓ים׀ שֹׁפֵ֖ט ה֣וּא סֶֽלָה׃
7 שִׁמְעָ֤ה עַמִּ֨י׀ וַאֲדַבֵּ֗רָה יִ֭שְׂרָאֵל וְאָעִ֣ידָה בָּ֑ךְ אֱלֹהִ֖ים אֱלֹהֶ֣יךָ אָנֹֽכִי׃
8 לֹ֣א עַל־זְ֭בָחֶיךָ אֹוכִיחֶ֑ךָ וְעֹולֹתֶ֖יךָ לְנֶגְדִּ֣י תָמִֽיד׃
9 לֹא־אֶקַּ֣ח מִבֵּיתְךָ֣ פָ֑ר מִ֝מִּכְלְאֹתֶ֗יךָ עַתּוּדִֽים׃
10 כִּי־לִ֥י כָל־חַיְתֹו־יָ֑עַר בְּ֝הֵמֹ֗ות בְּהַרְרֵי־אָֽלֶף׃
11 יָ֭דַעְתִּי כָּל־עֹ֣וף הָרִ֑ים וְזִ֥יז שָׂ֝דַ֗י עִמָּדִֽי׃
12 אִם־אֶ֭רְעַב לֹא־אֹ֣מַר לָ֑ךְ כִּי־לִ֥י תֵ֝בֵ֗ל וּמְלֹאָֽהּ׃
13 הַֽ֭אֹוכַל בְּשַׂ֣ר אַבִּירִ֑ים וְדַ֖ם עַתּוּדִ֣ים אֶשְׁתֶּֽה׃
14 זְבַ֣ח לֵאלֹהִ֣ים תֹּודָ֑ה וְשַׁלֵּ֖ם לְעֶלְיֹ֣ון נְדָרֶֽיךָ׃
15 וּ֭קְרָאֵנִי בְּיֹ֣ום צָרָ֑ה אֲ֝חַלֶּצְךָ֗ וּֽתְכַבְּדֵֽנִי׃
16 וְלָ֤רָשָׁ֨ע׀ אָ֘מַ֤ר אֱלֹהִ֗ים מַה־לְּ֭ךָ לְסַפֵּ֣ר חֻקָּ֑י וַתִּשָּׂ֖א בְרִיתִ֣י עֲלֵי־פִֽיךָ׃
17 וְ֭אַתָּה שָׂנֵ֣אתָ מוּסָ֑ר וַתַּשְׁלֵ֖ךְ דְּבָרַ֣י אַחֲרֶֽיךָ׃
18 אִם־רָאִ֣יתָ גַ֭נָּב וַתִּ֣רֶץ עִמֹּ֑ו וְעִ֖ם מְנָאֲפִ֣ים חֶלְקֶֽךָ׃
19 פִּ֭יךָ שָׁלַ֣חְתָּ בְרָעָ֑ה וּ֝לְשֹׁונְךָ֗ תַּצְמִ֥יד מִרְמָֽה׃
20 תֵּ֭שֵׁב בְּאָחִ֣יךָ תְדַבֵּ֑ר בְּבֶֽן־אִ֝מְּךָ֗ תִּתֶּן־דֹּֽפִי׃
21 אֵ֤לֶּה עָשִׂ֨יתָ׀ וְֽהֶחֱרַ֗שְׁתִּי דִּמִּ֗יתָ הֱֽיֹות־אֶֽהְיֶ֥ה כָמֹ֑וךָ אֹוכִיחֲךָ֖ וְאֶֽעֶרְכָ֣ה לְעֵינֶֽיךָ׃
22 בִּֽינוּ־נָ֣א זֹ֭את שֹׁכְחֵ֣י אֱלֹ֑והַּ פֶּן־אֶ֝טְרֹ֗ף וְאֵ֣ין מַצִּֽיל׃
23 זֹבֵ֥חַ תֹּודָ֗ה יְֽכַ֫בְּדָ֥נְנִי וְשָׂ֥ם דֶּ֑רֶךְ אַ֝רְאֶ֗נּוּ בְּיֵ֣שַׁע אֱלֹהִֽים׃
51
OLULANGA LWA 50 (51): Ombêre obwonjo, Yagirwa Nyamuzinda
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Amango omulebi Natani àjaga emunda Daudi ali kulya kuba anacîhemwire kuli Betiseba.
3 Yagirwa Nyamuzinda ombabalire, obwonjo bwawe burhumire.
4 Omu lukogo lwawe lunji, ozâze ecaha cani.
5 Bulyala ntababiri obubi bwani, ngasi mango ecâha cani cindi omu masù.
6 Wene nagomire, Nyamwagirwa, ebiri bibi omu masù gawe nàbijizire. Ntyo oli murhondekezi omu bucirànuzi bwawe, oli mutwi w’emmanja mwimàna.
7 Okengere oku naburhagwa omu bubi, omu caba nàyalalagwa omu oda ya nyàmà.
8 Omurhima gw’omuntu w’okuli gwo gukusîmisa, omu ndubi y’omurhima gwani mw’onyigiriziza obumanye.
9 Ewe Nyakasane onkangûle lyo nca, onshuke mbe mwêru nka lubula.
10 Nyumve obusîme n’omwishingo, amavuha gàli gavungunyusire garhambe.
11 Orhalolaga obubi bwani, ebyâha byani byoshi obizaze.
12 Mâshi Nyamuzinda, omurhima gwani oguleme bubyabya ompiremwo iroho ihyahya onalizìbubye.
13 Orhantenzagy’emalanga gawe, orhanyagaga omûka gwawe mutagatifu.
14 Ongalulire obushaguluke bw’obuyôkozi bwawe, ompe omurhima gw’entwâli.
15 Nyêreke abagoma enjira zawe, n’abanya-byâha bagaluk’ emund’oli.
16 Ondikûze oku buhane bw’omuko, Nyakasane Muyôkozi wani, olulimi lwani lukayimba oburhondekezi bwawe.
17 Onshwekûle akanwa Nyakasane, olulimi lwani lukâderha irenge lyawe.
18 Bulya enterekêro erhakusimisa, n’erhi nankakubâgira orhankayêmera.
19 Enterekêro yani, Yagirwa, guli murhima gwadwa muko, omurhima gwarhanya gunavungunyusire, orhankagukabulira, Nyakasane.
20 Omu bwinja bwawe, okêngere Siyoni, Muhanyi, oshub’iyûbaka olugo lwa Yeruzalemu.
21 Lyoki wankayankirira enterekêro zirhegesirwe, entûlo n’embâgwa ya nsirirà, lyoki bankarherekêra ebimasha oku luhêro lwawe.
Psalms 51
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 בְּֽבֹוא־אֵ֭לָיו נָתָ֣ן הַנָּבִ֑יא כַּֽאֲשֶׁר־בָּ֝֗א אֶל־בַּת־שָֽׁבַע׃
3 חָנֵּ֣נִי אֱלֹהִ֣ים כְּחַסְדֶּ֑ךָ כְּרֹ֥ב רַ֝חֲמֶ֗יךָ מְחֵ֣ה פְשָׁעָֽי׃
4 הַרְבֵּה כַּבְּסֵ֣נִי מֵעֲוֹנִ֑י וּֽמֵחַטָּאתִ֥י טַהֲרֵֽנִי׃
5 כִּֽי־פְ֭שָׁעַי אֲנִ֣י אֵדָ֑ע וְחַטָּאתִ֖י נֶגְדִּ֣י תָמִֽיד׃
6 לְךָ֤ לְבַדְּךָ֨׀ חָטָאתִי֮ וְהָרַ֥ע בְּעֵינֶ֗יךָ עָ֫שִׂ֥יתִי לְ֭מַעַן תִּצְדַּ֥ק בְּדָבְרֶ֗ךָ תִּזְכֶּ֥ה בְשָׁפְטֶֽךָ׃
7 הֵן־בְּעָוֹ֥ון חֹולָ֑לְתִּי וּ֝בְחֵ֗טְא יֶֽחֱמַ֥תְנִי אִמִּֽי׃
8 הֵן־אֱ֭מֶת חָפַ֣צְתָּ בַטֻּחֹ֑ות וּ֝בְסָתֻ֗ם חָכְמָ֥ה תֹודִיעֵֽנִי׃
9 תְּחַטְּאֵ֣נִי בְאֵזֹ֣וב וְאֶטְהָ֑ר תְּ֝כַבְּסֵ֗נִי וּמִשֶּׁ֥לֶג אַלְבִּֽין׃
10 תַּ֭שְׁמִיעֵנִי שָׂשֹׂ֣ון וְשִׂמְחָ֑ה תָּ֝גֵ֗לְנָה עֲצָמֹ֥ות דִּכִּֽיתָ׃
11 הַסְתֵּ֣ר פָּ֭נֶיךָ מֵחֲטָאָ֑י וְֽכָל־עֲוֹ֖נֹתַ֣י מְחֵֽה׃
12 לֵ֣ב טָ֭הֹור בְּרָא־לִ֣י אֱלֹהִ֑ים וְר֥וּחַ נָ֝כֹ֗ון חַדֵּ֥שׁ בְּקִרְבִּֽי׃
13 אַל־תַּשְׁלִיכֵ֥נִי מִלְּפָנֶ֑יךָ וְר֥וּחַ קָ֝דְשְׁךָ֗ אַל־תִּקַּ֥ח מִמֶּֽנִּי׃
14 הָשִׁ֣יבָה לִּ֭י שְׂשֹׂ֣ון יִשְׁעֶ֑ךָ וְר֖וּחַ נְדִיבָ֣ה תִסְמְכֵֽנִי׃
15 אֲלַמְּדָ֣ה פֹשְׁעִ֣ים דְּרָכֶ֑יךָ וְ֝חַטָּאִ֗ים אֵלֶ֥יךָ יָשֽׁוּבוּ׃
16 הַצִּ֘ילֵ֤נִי מִדָּמִ֨ים׀ אֱֽלֹהִ֗ים אֱלֹהֵ֥י תְּשׁוּעָתִ֑י תְּרַנֵּ֥ן לְשֹׁונִ֗י צִדְקָתֶֽךָ׃
17 אֲ֭דֹנָי שְׂפָתַ֣י תִּפְתָּ֑ח וּ֝פִ֗י יַגִּ֥יד תְּהִלָּתֶֽךָ׃
18 כִּ֤י׀ לֹא־תַחְפֹּ֣ץ זֶ֣בַח וְאֶתֵּ֑נָה עֹ֝ולָ֗ה לֹ֣א תִרְצֶֽה׃
19 זִֽבְחֵ֣י אֱלֹהִים֮ ר֪וּחַ נִשְׁבָּ֫רָ֥ה לֵב־נִשְׁבָּ֥ר וְנִדְכֶּ֑ה אֱ֝לֹהִ֗ים לֹ֣א תִבְזֶֽה׃
20 הֵיטִ֣יבָה בִ֭רְצֹונְךָ אֶת־צִיֹּ֑ון תִּ֝בְנֶ֗ה חֹומֹ֥ות יְרוּשָׁלִָֽם׃
21 אָ֤ז תַּחְפֹּ֣ץ זִבְחֵי־צֶ֭דֶק עֹולָ֣ה וְכָלִ֑יל אָ֤ז יַעֲל֖וּ עַל־מִזְבַּחֲךָ֣ פָרִֽים׃
52
OLULANGA LWA 51 (52): Okutwa olubanja lw’omulenzi
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Nyigirizo. Za Daudi.
2 Amango Dwege w’e Edomu àyishig’ibwira Saulu, erhi: «Daudi ajìre omu mwa Abimeleki».
3 Kurhi okwo walimbira obubi, wani cikala-nshon yi?
4 Ngasi mango erbi na bubi warhânya, obulijira olulimi lwôji nka lugembe, nyakola-maligo.
5 Amabi g’orhonya oku minja, obunywesi bw’oyumva orhonyize oku iderha linja!
6 Ebinwa bibi orhabikubwakwo, kanywesi!
7 Okwola kwârhuma Nyamuzinda akushâba buyumpa, akushugule budundu, kwârhuma akubarhûla omu cihugo, akumânyule oku igulu ly’abazine.
8 Abashinganyanya bamubona bageremw’omusisi, oku bundi bamukwame, mpu:
9 «Y’oyo omwira winyu wàbulaga bwajira Nyamuzinda lwakiro lwage: akaz’icîkubagira obunji bw’ebirugu byage, akaz’ilimbira ebyâha byage !»
10 Niehe kwo ndi nka muzêti gujininira omu ka-Nyamuzinda; olukogo lwa Nnâmahanga lwo ncîkubagira ensiku n’amango.
11 Nakaz’ikukuza ensiku zoshi bulya wakozire, nakaz’ikuza izino lyawe omu masu g’abarhonyi bawe, bulya liri linja.
Psalms 52
1לַמְנַצֵּ֗חַ מַשְׂכִּ֥יל לְדָוִֽד׃
2בְּבֹ֤וא׀ דֹּואֵ֣ג הָאֲדֹמִי֮ וַיַּגֵּ֪ד לְשָׁ֫א֥וּל וַיֹּ֥אמֶר לֹ֑ו בָּ֥א דָ֝וִ֗ד אֶל־בֵּ֥ית אֲחִימֶֽלֶךְ׃
3מַה־תִּתְהַלֵּ֣ל בְּ֭רָעָה הַגִּבֹּ֑ור חֶ֥סֶד אֵ֝֗ל כָּל־הַיֹּֽום׃
4הַ֭וֹּות תַּחְשֹׁ֣ב לְשֹׁונֶ֑ךָ כְּתַ֥עַר מְ֝לֻטָּ֗שׁ עֹשֵׂ֥ה רְמִיָּֽה׃
5אָהַ֣בְתָּ רָּ֣ע מִטֹּ֑וב שֶׁ֓קֶר׀ מִדַּבֵּ֖ר צֶ֣דֶק סֶֽלָה׃
6אָהַ֥בְתָּ כָֽל־דִּבְרֵי־בָ֗לַע לְשֹׁ֣ון מִרְמָֽה׃
7גַּם־אֵל֮ יִתָּצְךָ֪ לָ֫נֶ֥צַח יַחְתְּךָ֣ וְיִסָּחֲךָ֣ מֵאֹ֑הֶל וְשֵֽׁרֶשְׁךָ֙ מֵאֶ֖רֶץ חַיִּ֣ים סֶֽלָה׃
8וְיִרְא֖וּ צַדִּיקִ֥ים וְיִירָ֗אוּ וְעָלָ֥יו יִשְׂחָֽקוּ׃
9הִנֵּ֤ה הַגֶּ֗בֶר לֹ֤א יָשִׂ֥ים אֱלֹהִ֗ים מָֽע֫וּזֹּ֥ו וַ֭יִּבְטַח בְּרֹ֣ב עָשְׁרֹ֑ו יָ֝עֹ֗ז בְּהַוָּתֹֽו׃
10וַאֲנִ֤י׀ כְּזַ֣יִת רַ֭עֲנָן בְּבֵ֣ית אֱלֹהִ֑ים בָּטַ֥חְתִּי בְחֶֽסֶד־אֱ֝לֹהִ֗ים עֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
11אֹודְךָ֣ לְ֭עֹולָם כִּ֣י עָשִׂ֑יתָ וַאֲקַוֶּ֖ה שִׁמְךָ֥ כִֽי־טֹ֝֗וב נֶ֣גֶד חֲסִידֶֽיךָ׃
53
OLULANGA LWA 52 (53): Obuhwinja bw’omuntu olahira Nyamuzinda
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku ndwâla. Lwimbo. Lwa Daudi.
2 Omuhwinja anaderhe, erhi: «Nyamuzinda arhahabâ!» Bàhabusire, bàjizire eby’okugayisa, ntaye ojira aminja.
3 Kurheng’enyanya Nyamuzinda asinzize ababurhwa n’abantu alole erhi abonamwo omuntu w’obwenge amulongereza
4 Boshi bàherire haguma, boshi bàsherire; ntaye ojira aminja ciru n’omuguma!
5 Ewe ! k’abajira amabi barhayengeha, bala bashanshanyula omulala gwani nka kula balya omugati? Ka barhashenga Nyamubâho?
6 Banîre omushunzi, n’obwo ntabyo bibayôbohize, bulya Nyamuzinda ashandâza ebivuha bya balya balikugosire; enshonyi zâbabumbire, bulya Nyamuzinda anabakabulire boshi.
7 Lero ndi walerhera Israheli obucire bwarhenga e Siyoni? Hano Nyamuzinda agalula empira z’omulala gwage Yakobo âshagaluka, Israheli asîme.
Psalms 53
1 לַמְנַצֵּ֥חַ עַֽל־מָחֲלַ֗ת מַשְׂכִּ֥יל לְדָוִֽד׃
2 אָ֘מַ֤ר נָבָ֣ל בְּ֭לִבֹּו אֵ֣ין אֱלֹהִ֑ים הִֽ֝שְׁחִ֗יתוּ וְהִֽתְעִ֥יבוּ עָ֝֗וֶל אֵ֣ין עֹֽשֵׂה־טֹֽוב׃
3 אֱֽלֹהִ֗ים מִשָּׁמַיִם֮ הִשְׁקִ֪יף עַֽל־בְּנֵ֫י אָדָ֥ם לִ֭רְאֹות הֲיֵ֣שׁ מַשְׂכִּ֑יל דֹּ֝רֵ֗שׁ אֶת־אֱלֹהִֽים׃
4 כֻּלֹּ֥ו סָג֮ יַחְדָּ֪ו נֶ֫אֱלָ֥חוּ אֵ֤ין עֹֽשֵׂה־טֹ֑וב אֵ֝֗ין גַּם־אֶחָֽד׃
5 הֲלֹ֥א יָדְעוּ֮ פֹּ֤עֲלֵ֫י אָ֥וֶן אֹכְלֵ֣י עַ֭מִּי אָ֣כְלוּ לֶ֑חֶם אֱ֝לֹהִ֗ים לֹ֣א קָרָֽאוּ׃
6 שָׁ֤ם׀ פָּֽחֲדוּ־פַחַד֮ לֹא־הָ֪יָה֫ פָ֥חַד כִּֽי־אֱלֹהִ֗ים פִּ֭זַּר עַצְמֹ֣ות חֹנָ֑ךְ הֱ֝בִשֹׁ֗תָה כִּֽי־אֱלֹהִ֥ים מְאָסָֽם׃
7 מִ֥י יִתֵּ֣ן מִצִּיֹּון֮ יְשֻׁעֹ֪ות יִשְׂרָ֫אֵ֥ל בְּשׁ֣וּב אֱ֭לֹהִים שְׁב֣וּת עַמֹּ֑ו יָגֵ֥ל יַ֝עֲקֹ֗ב יִשְׂמַ֥ח יִשְׂרָאֵֽל׃
54
1 OLULANGA LWA 53 (54): lzu lyayakûza Nyamuzinda Mucîranuzi
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku nzihwa z’emisi. Nyigirizo. Za Daudi.
2 Amango abantu b’e Zif bàlibwira Saulu, mpu: «Ka Daudi arhali e mwirhu acifulisire obu?»
3 Mâshi Nyamuzinda oncize n’izìno lyawe mâshi, ontwire nani luno lubanja oku buhashe bwawe.
4 Yagirwa Nyamuzinda mâshi, yumvirhiza omusengero gwani, rhega okurhwiri oyumve ebinwa byani. ‘ 5 Kulya kuba balya bacîgenza banyandûsirekwo, balya b’ecikalarhu nabo banshimbire mpu bantenzemw’omûka.
6 Awa, Nnàmahanga oyûla oli ntabâla, Nyakasane ye Nyamwegemerwa w’omûka gwani.
7 Abashombanyi bani orhangibayerekeza obuhanya n’oku bwinja bwawe, Nyamuzinda obashâbe buyumpa.
8 Nnonzize nkurhûle enterekêro, nnangashânize izîno lyawe, Nyakasane, bulya liri linja.
9 Kulya kuba lyândikûzize oku ngasi mbaka, nànabwine oku abashombanyi bani bacôcoboka n’enshonyi.
Psalms 54
1לַמְנַצֵּ֥חַ בִּנְגִינֹ֗ת מַשְׂכִּ֥יל לְדָוִֽד׃
2בְּבֹ֣וא הַ֭זִּיפִים וַיֹּאמְר֣וּ לְשָׁא֑וּל הֲלֹ֥א דָ֝וִ֗ד מִסְתַּתֵּ֥ר עִמָּֽנוּ׃
3אֱ֭לֹהִים בְּשִׁמְךָ֣ הֹושִׁיעֵ֑נִי וּבִגְבוּרָתְךָ֥ תְדִינֵֽנִי׃
4אֱ֭לֹהִים שְׁמַ֣ע תְּפִלָּתִ֑י הַ֝אֲזִ֗ינָה לְאִמְרֵי־פִֽי׃
5כִּ֤י זָרִ֨ים׀ קָ֤מוּ עָלַ֗י וְֽ֭עָרִיצִים בִּקְשׁ֣וּ נַפְשִׁ֑י לֹ֤א שָׂ֨מוּ אֱלֹהִ֖ים לְנֶגְדָּ֣ם סֶֽלָה׃
6הִנֵּ֣ה אֱ֭לֹהִים עֹזֵ֣ר לִ֑י אֲ֝דֹנָ֗י בְּֽסֹמְכֵ֥י נַפְשִֽׁי׃
7יָשֹׁוב הָ֭רַע לְשֹׁרְרָ֑י בַּ֝אֲמִתְּךָ֗ הַצְמִיתֵֽם׃
8בִּנְדָבָ֥ה אֶזְבְּחָה־לָּ֑ךְ אֹ֤ודֶה שִּׁמְךָ֖ יְהוָ֣ה כִּי־טֹֽוב׃
9כִּ֣י מִכָּל־צָ֭רָה הִצִּילָ֑נִי וּ֝בְאֹיְבַ֗י רָאֲתָ֥ה עֵינִֽי׃
55
OLULANGA LWA 54 (55): Omusengero gw’odwirhe alibuzibwa
1 Oku mukulu w’abimbiza. Oku nzihwa y’emirya. Nyigirizo. Za Daudi.
2 Nyamuzinda mâshi, rhega okurhwiri oyumve omusengero gwani, orhanagayaga izu ly’okuyinginga kwani,
3 ci onyumve onanyumvirhize. Omutula gwanjegezize, nanayumvirhe bangurumana:
4 izu ly’omubisha lirhumire, lwôho lw’omuntu mubi lurhumire. Kulya kuba badwirhe bambarhuza amabi, banadwirhe bansongera n’omutula gwoshi.
5 Omurhima gundi omu nda bagulyagusize, n’ebihamba by’olufù byamponirekwo.
6 Obwoba n’omusisi byantanzir’ekà, najugumire narhalusa.
7 Ndigi, nti: «Owampà amashala nka ngûkû, nanabalala nj’icirhamûkira.
8 Nanayâkira kulì, nj’ibêra omu mpinga.
9 Nanayirukira nalonza aha nacibundika, aha nayâkira empusi n’omulaba.
10 Orhang’ibashandabanya mâshi Nyamwagirwa, orhang’iberula endimi zabo: mbwine obu oku entambala n’ennongwe byarhurhanzir’ekà.
11 Mûshi na budufu erhi kukeya byakeya oku lugo, obuhanya nabwo haguma n’amalibuko, byagwisiremwo ecirâlo omu karhî k’olugo;
12 nayo emirhego yagwisirwe omu karhi kalwo, murhâkala buhagwe murhâkala na bulyalya.
13 Acibàga mwanzi wanjaciraga, nankanahulisire kwone, Acibàga muntu onshomba wanyishagakwo, nankanayâsire nj’icifulikaye.
14 Ci wehe wâni: Kàli rhwembi rhwâkulaga, rhwayinjibana rhwanakòmerana wâni!
15 Omuntu nàbonaga rhwanunirwa n’ecinyabuguma, rhwacûka kuguma omu ka-Nyamuzinda omu kafurhè k’olukulu wâni!
16 Baborhogerwa na wa-lufù wâni, babocòcòber’ekuzimu banazîne, obûla bahandisize obulyalya omu mwa bâbwe, babutamaza omu karhî kabo!
17 Niehe Nnâmahanga ye nayakûza, Nyakasane ye wandikûza
18 Sezi, ebijingo n’omûshi, nkaz’ilaka nnandakûle, ayumve omulenge gwani.
19 Omûka gwani ye waguyôkola aguhebe omu murhûla, agulikûze oku babisha bulya abanshombire bali banji.
20 Nnâmahanga ayumva kurhenga ensiku n’amango. kàli bôhe obu barhagokôla. 21 Bôhe banakaz’irìkira oyu babà boshi okuboko, ngasi muguma muli bo kushube kuciyandûlira ecihango.
22 Obusû bwage bunabè bulushire amakafè kuyengula, erhi n’omurhima gwage bya ntambala gulimwo. Ebimwa byage binabe bilushire amavurha bulembu, erhi zinali ngôrho bugôrho.
23 Emmanja zawe ozihengulire Nyakasane, wâbona oku akurhamûla: nta mango akaleka omushinganyanya alwâla enzungulira.
24 Nnâmahanga obabulindike omu nyenga y’olufu; ebishumûsi n’endyalya birhahikè ciru omu karhî k’ènsiku zabyo, ci niehe we ncikubagire.
Psalms 55
1 לַמְנַצֵּ֥חַ בִּנְגִינֹ֗ת מַשְׂכִּ֥יל לְדָוִֽד׃
2 הַאֲזִ֣ינָה אֱ֭לֹהִים תְּפִלָּתִ֑י וְאַל־תִּ֝תְעַלַּ֗ם מִתְּחִנָּתִֽי׃
3 הַקְשִׁ֣יבָה לִּ֣י וַעֲנֵ֑נִי אָרִ֖יד בְּשִׂיחִ֣י וְאָהִֽימָה׃
4 מִקֹּ֤ול אֹויֵ֗ב מִפְּנֵ֣י עָקַ֣ת רָשָׁ֑ע כִּי־יָמִ֥יטוּ עָלַ֥י אָ֝֗וֶן וּבְאַ֥ף יִשְׂטְמֽוּנִי׃
5לִ֭בִּי יָחִ֣יל בְּקִרְבִּ֑י וְאֵימֹ֥ות מָ֝֗וֶת נָפְל֥וּ עָלָֽי׃
6יִרְאָ֣ה וָ֭רַעַד יָ֣בֹא בִ֑י וַ֝תְּכַסֵּ֗נִי פַּלָּצֽוּת׃
7 וָאֹמַ֗ר מִֽי־יִתֶּן־לִּ֣י אֵ֭בֶר כַּיֹּונָ֗ה אָע֥וּפָה וְאֶשְׁכֹּֽנָה׃
8 הִ֭נֵּה אַרְחִ֣יק נְדֹ֑ד אָלִ֖ין בַּמִּדְבָּ֣ר סֶֽלָה׃
9 אָחִ֣ישָׁה מִפְלָ֣ט לִ֑י מֵר֖וּחַ סֹעָ֣ה מִסָּֽעַר׃
10 בַּלַּ֣ע אֲ֭דֹנָי פַּלַּ֣ג לְשֹׁונָ֑ם כִּֽי־רָאִ֨יתִי חָמָ֖ס וְרִ֣יב בָּעִֽיר׃
11 יֹומָ֤ם וָלַ֗יְלָה יְסֹובְבֻ֥הָ עַל־חֹומֹתֶ֑יהָ וְאָ֖וֶן וְעָמָ֣ל בְּקִרְבָּֽהּ׃
12 הַוֹּ֥ות בְּקִרְבָּ֑הּ וְֽלֹא־יָמִ֥ישׁ מֵ֝רְחֹבָ֗הּ תֹּ֣ךְ וּמִרְמָֽה׃
13 כִּ֤י לֹֽא־אֹויֵ֥ב יְחָֽרְפֵ֗נִי וְאֶ֫שָּׂ֥א לֹֽא־מְ֭שַׂנְאִי עָלַ֣י הִגְדִּ֑יל וְאֶסָּתֵ֥ר מִמֶּֽנּוּ׃
14 וְאַתָּ֣ה אֱנֹ֣ושׁ כְּעֶרְכִּ֑י אַ֝לּוּפִ֗י וּמְיֻדָּֽעִי׃
15 אֲשֶׁ֣ר יַ֭חְדָּו נַמְתִּ֣יק סֹ֑וד בְּבֵ֥ית אֱ֝לֹהִ֗ים נְהַלֵּ֥ךְ בְּרָֽגֶשׁ׃
16 יַשִּׁימָוֶת עָלֵ֗ימֹו יֵרְד֣וּ שְׁאֹ֣ול חַיִּ֑ים כִּֽי־רָעֹ֖ות בִּמְגוּרָ֣ם בְּקִרְבָּֽם׃
17 אֲ֭נִי אֶל־אֱלֹהִ֣ים אֶקְרָ֑א וַ֝יהוָ֗ה יֹושִׁיעֵֽנִי׃
18 עֶ֤רֶב וָבֹ֣קֶר וְ֭צָהֳרַיִם אָשִׂ֣יחָה וְאֶהֱמֶ֑ה וַיִּשְׁמַ֥ע קֹולִֽי׃
19 פָּ֘דָ֤ה בְשָׁלֹ֣ום נַ֭פְשִׁי מִקֲּרָב־לִ֑י כִּֽי־בְ֝רַבִּ֗ים הָי֥וּ עִמָּדִֽי׃
20 יִשְׁמַ֤ע׀ אֵ֨ל׀ וְֽיַעֲנֵם֮ וְיֹ֤שֵׁ֥ב קֶ֗דֶם סֶ֥לָה אֲשֶׁ֤ר אֵ֣ין חֲלִיפֹ֣ות לָ֑מֹו וְלֹ֖א יָרְא֣וּ אֱלֹהִֽים׃
21 שָׁלַ֣ח יָ֭דָיו בִּשְׁלֹמָ֗יו חִלֵּ֥ל בְּרִיתֹֽו׃
22 חָלְק֤וּ׀ מַחְמָאֹ֣ת פִּיו֮ וּֽקֲרָב־לִ֫בֹּ֥ו רַכּ֖וּ דְבָרָ֥יו מִשֶּׁ֗מֶן וְהֵ֣מָּה פְתִחֹֽות׃
23 הַשְׁלֵ֤ךְ עַל־יְהוָ֨ה׀ יְהָבְךָ֮ וְה֪וּא יְכַ֫לְכְּלֶ֥ךָ לֹא־יִתֵּ֖ן לְעֹולָ֥ם מֹ֗וט לַצַּדִּֽיק׃
24 וְאַתָּ֤ה אֱלֹהִ֨ים׀ תֹּורִדֵ֬ם׀ לִבְאֵ֬ר שַׁ֗חַת אַנְשֵׁ֤י דָמִ֣ים וּ֭מִרְמָה לֹא־יֶחֱצ֣וּ יְמֵיהֶ֑ם וַ֝אֲנִ֗י אֶבְטַח־בָּֽךְ׃
56
OLULANGA LWA 55 (56): Nta mango omwemezi ahuligane
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. «Ak’engûku y’omu mirhi y’ihanga». Lwa Daudi. N’izu linyinyi. Amango Daudi àbaga amàgwarhirwa e Gati n’Abafilistini.
2 Ombe lukogo mâshi Nnâmahanga, niono bahizire okw’idaho, badwirhe bamvulindika burhahusa, nieshi bajirire manywanywa.
3 Babisha abo badwirhe bandabarha ntyo burhahusa, banali banji banji abadwirhe bandwisa.
4 Yagirwa, we bâ enyanya, wene ncìkubagîre, olusiku entemu yânshamula. 5 Ndagâno ya Nyamuzinda eno nacitakìrira muli ye, Nyamuzinda oyu ncikubagire: nta bwôba bungwerhe: kurhi zanjira engonyi?
6 Badwirhe balegerera bampurana, enkengero zabo nie zishirnbire, zirhânnongeza oburhali buhanya.
7 Erhi bayish’ibugânana, bagwike emirhego, igenda lyani balij’ebulàbi, balonze oku bakankûlamw’omûka.
8 Nyamuzinda màshi, obalengere oku bubi bwabo bunakwanine, orhang’iluba oher’embaga.
9 Emihanda bàngezagyamwo erhi bandibirhakwo orhayihabiri; n’emirenge nàlasire bulya omu hirembe hyawe eri migunje: k’arhali mulya hitabu hyawe eri miyandike?
10 Amango nkakuyakûza, ago mango lyo abanshomba bâshukira; mmanyire bwinja oku Nyamuzinda nie âlwira.
11 Ndagàno ya Nyamuzinda eno nacitakìrira muli ye.
12 Nyamuzinda oyu ncikubagìre: nta bwôba bungwerhe: kurhi zânjira engonyi?
13 Cirya ciragâne nàkulaganyagya Nnâmahanga, co cino cingwerhe, nkolaga nalìka enterekêro z’okukukuza:
14 Nabwinc walikûza omûka gwani oku lufù, n’amagulu gani, oku gali gakola mpu garhereze, wagagalukira, mpu lyo nkaz’ikanânda omu ka-Nyamuzinda, omu bumoleke bw’abazine.
Psalms 56
1 לַמְנַצֵּ֤חַ׀ עַל־יֹ֬ונַת אֵ֣לֶם רְ֭חֹקִים לְדָוִ֣ד מִכְתָּ֑ם בֶּֽאֱחֹ֨ז אֹתֹ֖ו פְלִשְׁתִּ֣ים בְּגַֽת׃
2 חָנֵּ֣נִי אֱ֭לֹהִים כִּֽי־שְׁאָפַ֣נִי אֱנֹ֑ושׁ כָּל־הַ֝יֹּ֗ום לֹחֵ֥ם יִלְחָצֵֽנִי׃
3 שָׁאֲפ֣וּ שֹׁ֭ורְרַי כָּל־הַיֹּ֑ום כִּֽי־רַבִּ֨ים לֹחֲמִ֖ים לִ֣י מָרֹֽום׃
4 יֹ֥ום אִירָ֑א אֲ֝נִ֗י אֵלֶ֥יךָ אֶבְטָֽח׃
5 בֵּאלֹהִים֮ אֲהַלֵּ֪ל דְּבָ֫רֹ֥ו בֵּאלֹהִ֣ים בָּ֭טַחְתִּי לֹ֣א אִירָ֑א מַה־יַּעֲשֶׂ֖ה בָשָׂ֣ר לִֽי׃
6כָּל־הַ֭יֹּום דְּבָרַ֣י יְעַצֵּ֑בוּ עָלַ֖י כָּל־מַחְשְׁבֹתָ֣ם לָרָֽע׃
7יָג֤וּרוּ׀ יַצְפִּינוּ הֵ֭מָּה עֲקֵבַ֣י יִשְׁמֹ֑רוּ כַּ֝אֲשֶׁ֗ר קִוּ֥וּ נַפְשִֽׁי׃
8עַל־אָ֥וֶן פַּלֶּט־לָ֑מֹו בְּ֝אַ֗ף עַמִּ֤ים׀ הֹורֵ֬ד אֱלֹהִֽים׃
9נֹדִי֮ סָפַ֪רְתָּ֫ה אָ֥תָּה שִׂ֣ימָה דִמְעָתִ֣י בְנֹאדֶ֑ךָ הֲ֝לֹ֗א בְּסִפְרָתֶֽךָ׃
10אָ֥֨ז יָ֘שׁ֤וּבוּ אֹויְבַ֣י אָ֭חֹור בְּיֹ֣ום אֶקְרָ֑א זֶה־יָ֝דַ֗עְתִּי כִּֽי־אֱלֹהִ֥ים לִֽי׃
11בֵּֽ֭אלֹהִים אֲהַלֵּ֣ל דָּבָ֑ר בַּ֝יהוָ֗ה אֲהַלֵּ֥ל דָּבָֽר׃
12בֵּֽאלֹהִ֣ים בָּ֭טַחְתִּי לֹ֣א אִירָ֑א מַה־יַּעֲשֶׂ֖ה אָדָ֣ם לִֽי׃
13עָלַ֣י אֱלֹהִ֣ים נְדָרֶ֑יךָ אֲשַׁלֵּ֖ם תֹּודֹ֣ת לָֽךְ׃
14כִּ֤י הִצַּ֪לְתָּ נַפְשִׁ֡י מִמָּוֶת֮ הֲלֹ֥א רַגְלַ֗י מִ֫דֶּ֥חִי לְ֭הִֽתְהַלֵּךְ לִפְנֵ֣י אֱלֹהִ֑ים בְּ֝אֹ֗ור הַֽחַיִּֽים׃
57
OLULANGA LWA 56 (57): Okucìkubagira Nyakasane omu karhì k’ababisha
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. N’izu lisungunu. Ya Daudi. Kwo eyimbwa aka «Shukira orhashabe». Ayizihaga amango àyakiraga Saulu omu lwâla.
2 Ombê lukogo, mâshi Nyamuzinda, ombê nani lukogo, bulya w’ono omurhima gwani guyâkìreho. omu cihôho c’ebyûbi byawe munola nyakire, nti obu buhanya burhang’ihuba.
3 Ye nyakûzize Nnâmahanga obâ enyanya bwenêne, Ye nyakûzizc Nyamuzinda oyôrha onkûla omu kubi,
4 nti arhumize kurheng’empingu, andikiûze, n’aba banshimbulwire arhag’ibabonesa nshonyi. Nyamuzinda arhume enshokano zage n’oburhabêsha bwage mâshi!
5 Omu karhî k’entale muno ntamire omu karhì ka zirya zishanshanyula abahanya, Amîno gazo nderhage obwoji bw’itumu n’obw’empiru! olulimi lwazo ngôrho nnûbule.
6 Nyamuzinda mâshi, orhang’iba nka waciyerekanira oku nyanya z’amalunga irenge lyawe balibone omw’igulu lyoshi.
7 Bayansire bàntega omulabarha: omûka gwani baguhorhaza; bampumbira cnyenga balya bakayigwamwo.
8 Càba omurhima gwani guli muzibu, Nyamwagirwa, omurhima gwani gurhahombagana; nkola nakuyimbira nnankuzihire.
9 Tulûka murhima gwani; tulûka lulanga lwani, tulûka nzenze yani, nkola natula obuce buzûke.
10 Nakukuza omu karhî k’amashanja, Nyamwagirwa, nakuzihira olulanga omu karhî k’ab’ekuli.
11 Bulyala olukogo lwawe lunji lunji luhisire emalunga oburhabesha bwawe nabo buhisire oku nkuba.
12 Nyamuzinda mâshi, orhang’ibà nka wacìyerekanira oku nyanya z’amalunga irenge lyawe balibone omu igulu lyoshi.
Psalms 57
1 לַמְנַצֵּ֣חַ אַל־תַּ֭שְׁחֵת לְדָוִ֣ד מִכְתָּ֑ם בְּבָרְחֹ֥ו מִפְּנֵי־שָׁ֝א֗וּל בַּמְּעָרָֽה׃
2 חָנֵּ֤נִי אֱלֹהִ֨ים׀ חָנֵּ֗נִי כִּ֥י בְךָ֮ חָסָ֪יָה נַ֫פְשִׁ֥י וּבְצֵֽל־כְּנָפֶ֥יךָ אֶחְסֶ֑ה עַ֝֗ד יַעֲבֹ֥ר הַוֹּֽות׃
3 אֶ֭קְרָא לֵֽאלֹהִ֣ים עֶלְיֹ֑ון לָ֝אֵ֗ל גֹּמֵ֥ר עָלָֽי׃
4 יִשְׁלַ֤ח מִשָּׁמַ֨יִם׀ וְֽיֹושִׁיעֵ֗נִי חֵרֵ֣ף שֹׁאֲפִ֣י סֶ֑לָה יִשְׁלַ֥ח אֱ֝לֹהִ֗ים חַסְדֹּ֥ו וַאֲמִתֹּֽו׃
5 נַפְשִׁ֤י׀ בְּתֹ֥וךְ לְבָאִם֮ אֶשְׁכְּבָ֪ה לֹ֫הֲטִ֥ים בְּֽנֵי־אָדָ֗ם שִׁ֭נֵּיהֶם חֲנִ֣ית וְחִצִּ֑ים וּ֝לְשֹׁונָ֗ם חֶ֣רֶב חַדָּֽה׃
6 ר֣וּמָה עַל־הַשָּׁמַ֣יִם אֱלֹהִ֑ים עַ֖ל כָּל־הָאָ֣רֶץ כְּבֹודֶֽךָ׃
7 רֶ֤שֶׁת׀ הֵכִ֣ינוּ לִפְעָמַי֮ כָּפַ֪ף נַ֫פְשִׁ֥י כָּר֣וּ לְפָנַ֣י שִׁיחָ֑ה נָפְל֖וּ בְתֹוכָ֣הּ סֶֽלָה׃
8 נָ֘כֹ֤ון לִבִּ֣י אֱ֭לֹהִים נָכֹ֣ון לִבִּ֑י אָ֝שִׁ֗ירָה וַאֲזַמֵּֽרָה׃
9 ע֤וּרָה כְבֹודִ֗י ע֭וּרָֽה הַנֵּ֥בֶל וְכִנֹּ֗ור אָעִ֥ירָה שָּֽׁחַר׃
10 אֹודְךָ֖ בָעַמִּ֥ים׀ אֲדֹנָ֑י אֲ֝זַמֶּרְךָ֗ בַּל־אֻמִּֽים׃
11 כִּֽי־גָדֹ֣ל עַד־שָׁמַ֣יִם חַסְדֶּ֑ךָ וְֽעַד־שְׁחָקִ֥ים אֲמִתֶּֽךָ׃
12 ר֣וּמָה עַל־שָׁמַ֣יִם אֱלֹהִ֑ים עַ֖ל כָּל־הָאָ֣רֶץ כְּבֹודֶֽךָ׃
58
OLULANGA LWA 57 (58): Omucirànuzi w’abacîranuzi b’en’igulu
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luzihwa aka «omanye washâba». N’izu li nyinyi. Ya DaudÌ.
2 Ka mmanja munatwa obu mwe bagale? Ka murhalyalyanya nka mwazitwa obu, mwe bashamuka?
3 Câba obulyalya mwehe emurhima mubujirira, n’enfune zinyu zirhamîra oburhali bulyalya omw’igulu.
4 Emihera eburhwa enali mihera, kuburhanwa eburhanwa okuhabuka kwayo, erhaderha n’oburhali bunywesi.
5 Olulimi luyibâ ekanwa kwo lulangabuka nka lwa njoka, amanjokà-njokà emihera emeshera kwo gayôrha aka ag’empiri y’ebihuli, yo ekaz’ifuka amarhwiri,
6 mpu yankanayumva izu ly’abàshâsirwe enjoka, balya bazihira enjoka zidogêre. 7 Nnâmahanga mâshi, ohungumule eyo mihera amîno gayiri ekanwa, oshangule ebijigo by’ezo mpangaza, mâshi Nyakasane.
8 Bashandâle nka mishi gahona oku ntuli, bakaderha mpu balîka omwampi gubè nka kuno bagutûmba.
9 Bagende ak’ecishomgambeba, co cija cajonga bunjirà-njirà. Bagere nka cimomano ca muntu, co cigera cirhanabonaga izûba.
10 Enyungu zinyu mâshi, oku zirhaciyumva idûrhu ly’olurhadu, zimanyulwe n’idurhu ly’empûsi.
11 Omushinganyanya acishinge abona encuku zahanwa, ahulire n’igâ omu muko gw’endyalya.
12 N’abantu baderhe, mpu: «Neci oluhembo lw’abashinganyanya ho lubâ», mpu: «Neci ho Nyamuzinda otw’emmanja z’igulu abâ».
Psalms 58
1 לַמְנַצֵּ֥חַ אַל־תַּשְׁחֵ֗ת לְדָוִ֥ד מִכְתָּֽם׃
2 הַֽאֻמְנָ֗ם אֵ֣לֶם צֶ֭דֶק תְּדַבֵּר֑וּן מֵישָׁרִ֥ים תִּ֝שְׁפְּט֗וּ בְּנֵ֣י אָדָֽם׃
3 אַף־בְּלֵב֮ עֹולֹ֪ת תִּפְעָ֫ל֥וּן בָּאָ֡רֶץ חֲמַ֥ס יְ֝דֵיכֶ֗ם תְּפַלֵּֽסֽוּן׃
4 זֹ֣רוּ רְשָׁעִ֣ים מֵרָ֑חֶם תָּע֥וּ מִ֝בֶּ֗טֶן דֹּבְרֵ֥י כָזָֽב׃
5 חֲמַת־לָ֗מֹו כִּדְמ֥וּת חֲמַת־נָחָ֑שׁ כְּמֹו־פֶ֥תֶן חֵ֝רֵ֗שׁ יַאְטֵ֥ם אָזְנֹֽו׃
6 אֲשֶׁ֣ר לֹא־יִ֭שְׁמַע לְקֹ֣ול מְלַחֲשִׁ֑ים חֹובֵ֖ר חֲבָרִ֣ים מְחֻכָּֽם׃
7 אֱֽלֹהִ֗ים הֲרָס־שִׁנֵּ֥ימֹו בְּפִ֑ימֹו מַלְתְּעֹ֥ות כְּ֝פִירִ֗ים נְתֹ֣ץ׀ יְהוָֽה׃
8 יִמָּאֲס֣וּ כְמֹו־מַ֭יִם יִתְהַלְּכוּ־לָ֑מֹו יִדְרֹ֥ךְ חִצֹּו כְּמֹ֣ו יִתְמֹלָֽלוּ׃
9 כְּמֹ֣ו שַׁ֭בְּלוּל תֶּ֣מֶס יַהֲלֹ֑ךְ נֵ֥פֶל אֵ֝֗שֶׁת בַּל־חָ֥זוּ שָֽׁמֶשׁ׃
10 בְּטֶ֤רֶם יָבִ֣ינוּ סִּֽירֹתֵיכֶ֣ם אָטָ֑ד כְּמֹו־חַ֥י כְּמֹו־חָ֝רֹ֗ון יִשְׂעָרֶֽנּוּ׃
11 יִשְׂמַ֣ח צַ֭דִּיק כִּי־חָזָ֣ה נָקָ֑ם פְּעָמָ֥יו יִ֝רְחַ֗ץ בְּדַ֣ם הָרָשָֽׁע׃
12 וְיֹאמַ֣ר אָ֭דָם אַךְ־פְּרִ֣י לַצַּדִּ֑יק אַ֥ךְ יֵשׁ־אֱ֝לֹהִ֗ים שֹׁפְטִ֥ים בָּאָֽרֶץ׃
59
OLULANGA LWA 58 (59): Ondikûze oku bashombanyi bakali
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luyimbwa aka «Shukira orhashâbe». Lwa Daudi. N’izu linyinyi. Amango Saulu arhumaga abantu mpu baj’ilanga enyumpa ya Daudi, mpu bamunige.
2 Nkûla muno nfune z’abashombanyi bâni, ncinga kuli aba banshimbire, mâshi Nnâmahanga.
3 Ondikûze kw’ezi nkola-maligo onandikûze kw’ezi nkunda-muko. 4 Niono barhezire busimba, niono nshimbirwe n’abadârhi.
5 Ndi ntyo Yagirwa, nta câha, na nta kubi kundimwo ntadesiri nti najira kulebe kurhumire banshimbire ntya.
6 Tulûka okanye ocibonere, Muciza w’emirhwe, Nyamuzinda w’Israheli, otulûke ohane ezo nkulira-lubala, ezo ncuku lero orhazibêraga bwonjo.
7 Erhi byayish’iba bijingo, banayisha bâmoka nka bibwa, baje bahulahula omu lugo.
8 Kandi babo barhengamwo, bijaci byone bibali ekanwa, mpu: «Ndi wayumva ?»
9 Wehe Nyakasane kusheka odwirhe washeka, kushekera oyôrha oshekera enkulira-lubala.
10 We buzibu bwani, we nalolakwo, bulya Nnâmahanga, wene we lwakiro lwani.
11 We Nyamuzinda wani we na lukogo nclkubagira, Nnâmahanga oyishe ontabâle, okolere abashombanyi bâni buligo, nsîme.
12 Obanigûze mâshi Nnâmahanga, bankanashubìrira babe bo bakoler’olubaga lwawe buligo, obashandâze n’emisi yawe obahire okw’idaho, Nyamwagirwa we mpenzi yirhu.
13 Ecâha cabo, binali bira bìnwa bibarhenga ekanwa, bahanirwe ivuzi lyabo n’okulogôrha kwabo.
14 Otulumukirwe bahere, baherêrekere barhacihabâga abantu boshi bamanye oku Nyamuzinda ye rhegeka omu ca Yakobo, n’omu igulu lyoshi aha litanga n’aha liramuka.
15 Erhi byayish’iba bijingo banaje bamoka nka bibwa, baje bahulahula omu lugo.
16 Baje bahulahula balonza ehi bâlya, bakaba barhayigusiri bajâge omu mulenge obwo!
17 Niehe kuyimba nayimba obuzibu bwawe, buca sêzi ncîtakîre olukogo lwawe, bulya washubire lwakiro lwani, washuba lubungo mbungiramwo olusiku ndi mutula.
18 We buzibu bwani we nânalolakwo, bulya Nnâmahanga, we lwakiro lwani, we na Muciza wanì.
Psalms 59
1 לַמְנַצֵּ֣חַ אַל־תַּשְׁחֵת֮ לְדָוִ֪ד מִ֫כְתָּ֥ם בִּשְׁלֹ֥חַ שָׁא֑וּל וַֽיִּשְׁמְר֥וּ אֶת־הַ֝בַּ֗יִת לַהֲמִיתֹֽו׃
2 הַצִּילֵ֖נִי מֵאֹיְבַ֥י׀ אֱלֹהָ֑י מִּמִתְקֹומְמַ֥י תְּשַׂגְּבֵֽנִי׃
3 הַ֭צִּילֵנִי מִפֹּ֣עֲלֵי אָ֑וֶן וּֽמֵאַנְשֵׁ֥י דָ֝מִ֗ים הֹושִׁיעֵֽנִי׃
4 כִּ֤י הִנֵּ֪ה אָֽרְב֡וּ לְנַפְשִׁ֗י יָג֣וּרוּ עָלַ֣י עַזִ֑ים לֹא־פִשְׁעִ֖י וְלֹא־חַטָּאתִ֣י יְהוָֽה׃
5 בְּֽלִי־עָ֭וֹן יְרוּצ֣וּן וְיִכֹּונָ֑נוּ ע֖וּרָה לִקְרָאתִ֣י וּרְאֵה׃
6 וְאַתָּ֤ה יְהוָֽה־אֱלֹהִ֥ים׀ צְבָאֹ֡ות אֱלֹ֘הֵ֤י יִשְׂרָאֵ֗ל הָקִ֗יצָה לִפְקֹ֥ד כָּֽל־הַגֹּויִ֑ם אַל־תָּחֹ֨ן כָּל־בֹּ֖גְדֵי אָ֣וֶן סֶֽלָה׃
7 יָשׁ֣וּבוּ לָ֭עֶרֶב יֶהֱמ֥וּ כַכָּ֗לֶב וִיסֹ֥ובְבוּ עִֽיר׃
8 הִנֵּ֤ה׀ יַבִּ֘יע֤וּן בְּפִיהֶ֗ם חֲ֭רָבֹות בְּשִׂפְתֹותֵיהֶ֑ם כִּי־מִ֥י שֹׁמֵֽעַ׃
9 וְאַתָּ֣ה יְ֭הוָה תִּשְׂחַק־לָ֑מֹו תִּ֝לְעַ֗ג לְכָל־גֹּויִֽם׃
10 עֻ֭זֹּו אֵלֶ֣יךָ אֶשְׁמֹ֑רָה כִּֽי־אֱ֝לֹהִ֗ים מִשְׂגַּבִּֽי׃
11 אֱלֹהֵ֣י חַסְדֹּו יְקַדְּמֵ֑נִי אֱ֝לֹהִ֗ים יַרְאֵ֥נִי בְשֹׁרְרָֽי׃
12 אַל־תַּהַרְגֵ֤ם׀ פֶּֽן־יִשְׁכְּח֬וּ עַמִּ֗י הֲנִיעֵ֣מֹו בְ֭חֵילְךָ וְהֹורִידֵ֑מֹו מָֽגִנֵּ֣נוּ אֲדֹנָֽי׃
13 חַטַּאת־פִּ֗ימֹו דְּֽבַר־שְׂפָ֫תֵ֥ימֹו וְיִלָּכְד֥וּ בִגְאֹונָ֑ם וּמֵאָלָ֖ה וּמִכַּ֣חַשׁ יְסַפֵּֽרוּ׃
14 כַּלֵּ֥ה בְחֵמָה֮ כַּלֵּ֪ה וְֽאֵ֫ינֵ֥מֹו וְֽיֵדְע֗וּ כִּֽי־אֱ֭לֹהִים מֹשֵׁ֣ל בְּיַעֲקֹ֑ב לְאַפְסֵ֖י הָאָ֣רֶץ סֶֽלָה׃
15 וְיָשׁ֣וּבוּ לָ֭עֶרֶב יֶהֱמ֥וּ כַכָּ֗לֶב וִיסֹ֥ובְבוּ עִֽיר׃
16 הֵ֭מָּה יְנוּעוּן לֶאֱכֹ֑ל אִם־לֹ֥א יִ֝שְׂבְּע֗וּ וַיָּלִֽינוּ׃
17 וַאֲנִ֤י׀ אָשִׁ֣יר עֻזֶּךָ֮ וַאֲרַנֵּ֥ן לַבֹּ֗קֶר חַ֫סְדֶּ֥ךָ כִּֽי־הָיִ֣יתָ מִשְׂגָּ֣ב לִ֑י וּ֝מָנֹ֗וס בְּיֹ֣ום צַר־לִֽי׃
18 עֻ֭זִּי אֵלֶ֣יךָ אֲזַמֵּ֑רָה כִּֽי־אֱלֹהִ֥ים מִ֝שְׂגַּבִּ֗י אֱלֹהֵ֥י חַסְדִּֽי׃
60
OLULANGA LWA 59 (60): Omusengero enyuma ly’okuhimana
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luzihwa aka «Bwaso bw’irhegeko». N’izu linyinyi. Ya Daudi. Oku kuyigiriza.
2 Amango Daudi arhêra Aramu Naharayimu bona Aramu w’e Soba, n’erhi Yowabu àrhabâluka amàyûs’ihimira Edomu omu kabanda ka Nyamunyu, bantu bihumbi ikumi na bibirhi
3 Nyamuzinda kulikirira oku warhulikirire wanarhuvunira amatumu, kuluba oku wàrhulubîre, orhugalukirage mâshi mâshi.
4 Igulu walishakanyize lyahahanyuka, ofumagye obubere bwalyo bulya kudunga lidwirhe lyadunga.
5 Olubaga lwawe walukolìre ebizibu mushâna idivayi lya kudungadunga walunywesize.
6 Abakurhinya kukema wabakemire, mpu bayâke omwampi.
7 Orhurhabâlage wene n’okuboko kwawe, lyo abarhonyi bawe balobôka, onarhuyumve.
8 Nyamuzinda erhi ali omu ngombe yage, erhi: «Nkola nayimuka nj’igaba Siyoni, n’olubanda lwa Sukoti ndugabire bandi».
9 Erhi: «Ishwa lya Galadi liba lyani n’erya Menashè kwo na kwo, Efrayimu yebe yo mpenzi y’irhwe lyani na Yuda bwo bwami bwani.
10 Mowabu lwo lwôgero ncìkalabiramwo, Edomu yehe namugera oku lwêru lw’enda, na Filistiya nâmuhima kano kânya..»
11 Lero ndi wakampisa omu lugo luzibu? Ndi wakampisa cingana e Edomu wani.
12 Nnâmahanga, kàli we wàrhucinagizagya wani? Kàli orhadwirhi wahuluka okarhabâla mwe n’abalwi birhu!
13 Mâshi mâshi orhurhabâle kw’oyu mubisha, bulyala okurhabâlwa n’abantu kuli kwa busha.
14 Rhwakola emyône oku burhabâle bwa Nnâmahanga yene ye wàjonjaga abashombanyi birhu.
Psalms 60
1 לַ֭מְנַצֵּחַ עַל־שׁוּשַׁ֣ן עֵד֑וּת מִכְתָּ֖ם לְדָוִ֣ד לְלַמֵּֽד׃
2 בְּהַצֹּותֹ֨ו׀ אֶ֥ת אֲרַ֣ם נַהֲרַיִם֮ וְאֶת־אֲרַ֪ם צֹ֫ובָ֥ה וַיָּ֤שָׁב יֹואָ֗ב וַיַּ֣ךְ אֶת־אֱדֹ֣ום בְּגֵיא־מֶ֑לַח שְׁנֵ֖ים עָשָׂ֣ר אָֽלֶף׃
3 אֱ֭לֹהִים זְנַחְתָּ֣נוּ פְרַצְתָּ֑נוּ אָ֝נַ֗פְתָּ תְּשֹׁ֣ובֵ֥ב לָֽנוּ׃
4 הִרְעַ֣שְׁתָּה אֶ֣רֶץ פְּצַמְתָּ֑הּ רְפָ֖ה שְׁבָרֶ֣יהָ כִי־מָֽטָה׃
5 הִרְאִ֣יתָה עַמְּךָ֣ קָשָׁ֑ה הִ֝שְׁקִיתָ֗נוּ יַ֣יִן תַּרְעֵלָֽה׃
6 נָ֘תַ֤תָּה לִּירֵאֶ֣יךָ נֵּ֭ס לְהִתְנֹוסֵ֑ס מִ֝פְּנֵ֗י קֹ֣שֶׁט סֶֽלָה׃
7 :לְ֭מַעַן יֵחָלְצ֣וּן יְדִידֶ֑יךָ הֹושִׁ֖יעָה יְמִֽינְךָ֣ וַעֲנֵנוּ
8 אֱלֹהִ֤ים׀ דִּבֶּ֥ר בְּקָדְשֹׁ֗ו אֶ֫עְלֹ֥זָה אֲחַלְּקָ֥ה שְׁכֶ֑ם וְעֵ֖מֶק סֻכֹּ֣ות אֲמַדֵּֽד׃
9 לִ֤י גִלְעָ֨ד׀ וְלִ֬י מְנַשֶּׁ֗ה וְ֭אֶפְרַיִם מָעֹ֣וז רֹאשִׁ֑י יְ֝הוּדָ֗ה מְחֹֽקְקִי׃
10 מֹואָ֤ב׀ סִ֬יר רַחְצִ֗י עַל־אֱ֭דֹום אַשְׁלִ֣יךְ נַעֲלִ֑י עָ֝לַ֗י פְּלֶ֣שֶׁת הִתְרֹעָֽעִֽי׃
11 מִ֣י יֹ֭בִלֵנִי עִ֣יר מָצֹ֑ור מִ֖י נָחַ֣נִי עַד־אֱדֹֽום׃
12 הֲלֹֽא־אַתָּ֣ה אֱלֹהִ֣ים זְנַחְתָּ֑נוּ וְֽלֹא־תֵצֵ֥א אֱ֝לֹהִ֗ים בְּצִבְאֹותֵֽינוּ׃
13 הָֽבָה־לָּ֣נוּ עֶזְרָ֣ת מִצָּ֑ר וְ֝שָׁ֗וְא תְּשׁוּעַ֥ת אָדָם׃
14 בֵּֽאלֹהִ֥ים נַעֲשֶׂה־חָ֑יִל וְ֝ה֗וּא יָב֥וּס צָרֵֽינוּ׃
61
OLULANGA LWA 60 (61): Omusengero gw’olulizîbwe
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku nzihwa z’emisi. Lwa Daudi.
2 Oyumve guno mulenge gwani mâshi Nnâmahanga, orhege guno musengero gwani amarhwiri.
3 Ndwirhe nakubirikira na odi êkuli, bulyala amagala gandire. Ondengereze okw’ibuye onampe obuluhûkiro.
4 Wene we lwakiro lwani we n’ibuye ncifulikaho nka nshimbirwe n’omubisha.
5 Kurhi nankabona nabêra omu mwawe ensiku zoshi, mbone nyakire omu lukangà lw’ebyubi byawe wâni!
6 Nnâmahanga, neci wayumvirhize omusengero gwani, wanshobôzize akashambala abakenga izìno lyawe bashobôla.
7 Ensiku za mwami ozihirekwo ezindi, emyaka yage eyumanane n’ey’owamayâlusa kanji kanjì.
8 Ayôrhe arhegeka omu masu ga Nyamuzinda, omurhumire oburhonyi n’obudahemuka bikaz’imulanga.
9 Nyimbirage izino lyawe obwo nnanyûkirize emihigo yani bwaca bwayira.
Psalms 61
1 לַמְנַצֵּ֬חַ׀ עַֽל־נְגִינַ֬ת לְדָוִֽד׃
2 שִׁמְעָ֣ה אֱ֭לֹהִים רִנָּתִ֑י הַ֝קְשִׁ֗יבָה תְּפִלָּתִֽי׃
3 מִקְצֵ֤ה הָאָ֨רֶץ׀ אֵלֶ֣יךָ אֶ֭קְרָא בַּעֲטֹ֣ף לִבִּ֑י בְּצוּר־יָר֖וּם מִמֶּ֣נִּי תַנְחֵֽנִי׃
4 כִּֽי־הָיִ֣יתָ מַחְסֶ֣ה לִ֑י מִגְדַּל־עֹ֝֗ז מִפְּנֵ֥י אֹויֵֽב׃
5 אָג֣וּרָה בְ֭אָהָלְךָ עֹולָמִ֑ים אֶֽחֱסֶ֨ה בְסֵ֖תֶר כְּנָפֶ֣יךָ סֶּֽלָה׃
6 כִּֽי־אַתָּ֣ה אֱ֭לֹהִים שָׁמַ֣עְתָּ לִנְדָרָ֑י נָתַ֥תָּ יְ֝רֻשַּׁ֗ת יִרְאֵ֥י שְׁמֶֽךָ׃
7 יָמִ֣ים עַל־יְמֵי־מֶ֣לֶךְ תֹּוסִ֑יף שְׁ֝נֹותָ֗יו כְּמֹו־דֹ֥ר וָדֹֽר׃
8 יֵשֵׁ֣ב עֹ֭ולָם לִפְנֵ֣י אֱלֹהִ֑ים חֶ֥סֶד וֶ֝אֱמֶ֗ת מַ֣ן יִנְצְרֻֽהוּ׃
9 כֵּ֤ן אֲזַמְּרָ֣ה שִׁמְךָ֣ לָעַ֑ד לְֽשַׁלְּמִ֥י נְדָרַ֗י יֹ֣ום׀ יֹֽום׃
62
OLULANGA LWA 61 (62): Nyamuzinda yene bulangalire
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luyimbwa aka “Yedutuni”. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Okurhûla kw’omurhima gwani anali muli Nnâmahanga mwône okucira kwani erhi ye.
3 Yene ye Kabuye kani, ye bucire bwani, ye na lwakiro lwani: nani nkola nie ntagagajwa.
4 Mangaci mwaleka okukâhamira oku muntu, n’okumushimba mweshi mpu mumukube, nka kula bakuba olugurhu lugombire, nisi erhi côgo cikoyire?
5 Emugamba nshonire yo badwìrhe balonza bammanule, obunywesi go masheka basheka, Owayumva mpu bwinja badwirhe baderha, n’okuziga kutulagula badwirhe batulagula emurhima.
6 Murhima gwani, muli Nnâmahanga mwône waluhûkira, bulyala ebi olangalire yene wâkuhisakwobyo.
7 Yene ye Kabuye kani, ye na kucira kwani, ye na lwakiro lwani: nani nkola nie ntagagajwa.
8 Aha burhambi bwa Nyamuzinda ho nacirira ho nânajire irenge, Ye Kabuye-Buzibu bwani, yene ye lwakiro lwani.
9 Mwe balume, kaz’imucikubagire Nnâmahanga ngasi mango, kaz’imumuhirekwo omurhima: Nyamuzinda lwo lwakiro lwirhu.
10 Bene-Adamu gunabà mufula bufula, babà banywesi ababurhwa n’abantu. Erhi bankashonera oku munzâni, boshi haguma banayanguha kulusha omufula. 11 Murhahiraga mukalimbira emisi, murhahiraga mukacîkubagira eby’obuhagwe, ebirigu, ciru byankaluga, murhahiraga mukabihirakw’omurhima.
12 Nnâmahanga adesire akanwa nakayumvamwo bibirhi: «Nnâmahanga ye Nn’obuhashe,
13 n’oku we Nn’oburhonyi Nyamwagirwa, bulya we gabira ngasi muntu nk’oku ebijiro byage binakwanine!»
Psalms 62
1 לַמְנַצֵּ֥חַ עַֽל־יְדוּת֗וּן מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 אַ֣ךְ אֶל־אֱ֭לֹהִים דּֽוּמִיָּ֣ה נַפְשִׁ֑י מִ֝מֶּ֗נּוּ יְשׁוּעָתִֽי׃
3 אַךְ־ה֣וּא צ֭וּרִי וִֽישׁוּעָתִ֑י מִ֝שְׂגַּבִּ֗י לֹא־אֶמֹּ֥וט רַבָּֽה׃
4 עַד־אָ֤נָה׀ תְּהֹֽותְת֣וּ עַל אִישׁ֮ תְּרָצְּח֪וּ כֻ֫לְּכֶ֥ם כְּקִ֥יר נָט֑וּי גָּ֝דֵ֗ר הַדְּחוּיָֽה׃
5 אַ֤ךְ מִשְּׂאֵתֹ֨ו׀ יָעֲצ֣וּ לְהַדִּיחַ֮ יִרְצ֪וּ כָ֫זָ֥ב בְּפִ֥יו יְבָרֵ֑כוּ וּ֝בְקִרְבָּ֗ם יְקַלְלוּ־סֶֽלָה׃
6 אַ֣ךְ לֵ֭אלֹהִים דֹּ֣ומִּי נַפְשִׁ֑י כִּי־מִ֝מֶּ֗נּוּ תִּקְוָתִֽי׃
7 אַךְ־ה֣וּא צ֭וּרִי וִֽישׁוּעָתִ֑י מִ֝שְׂגַּבִּ֗י לֹ֣א אֶמֹּֽוט׃
8 עַל־אֱ֭לֹהִים יִשְׁעִ֣י וּכְבֹודִ֑י צוּר־עֻזִּ֥י מַ֝חְסִ֗י בֵּֽאלֹהִֽים׃
9 בִּטְח֘וּ בֹ֤ו בְכָל־עֵ֨ת׀ עָ֗ם שִׁפְכֽוּ־לְפָנָ֥יו לְבַבְכֶ֑ם אֱלֹהִ֖ים מַחֲסֶה־לָּ֣נוּ סֶֽלָה׃
10 אַ֤ךְ׀ הֶ֥בֶל בְּנֵֽי־אָדָם֮ כָּזָ֪ב בְּנֵ֫י אִ֥ישׁ בְּמֹאזְנַ֥יִם לַעֲלֹ֑ות הֵ֝֗מָּה מֵהֶ֥בֶל יָֽחַד׃
11 אַל־תִּבְטְח֣וּ בְעֹשֶׁק֮ וּבְגָזֵ֪ל אַל־תֶּ֫הְבָּ֥לוּ חַ֤יִל׀ כִּֽי־יָנ֑וּב אַל־תָּשִׁ֥יתוּ לֵֽב׃
12 אַחַ֤ת׀ דִּבֶּ֬ר אֱלֹהִ֗ים שְׁתַּֽיִם־ז֥וּ שָׁמָ֑עְתִּי כִּ֥י עֹ֝֗ז לֵאלֹהִֽים׃
13וּלְךָֽ־אֲדֹנָ֥י חָ֑סֶד כִּֽי־אַתָּ֨ה תְשַׁלֵּ֖ם לְאִ֣ישׁ כְּֽמַעֲשֵֽׂהוּ׃
63
OLULANGA LWA 62 (63): Omwitinjo gw’okubona Nyamuzinda
1 Lulanga. Lwa Daudi. Amango àli omu irungu lya Yuda.
2 Nnâmahanga we Nyamuzinda wani, w’ono ndwirhe nalongereza. Nyôrha yawe omurhima gwani gwalwâla, ndwirhe nakwifinja nieshi nieshi nka kul’idabo lyûmu licîfinja amîshi bwenêne.
3 Nkulolekwo omu bwami bwawe, mbone bulya bubashe bwawe n’irenge lyawe.
4 Okurhona emund’oli kulushire obuzîne, akanwa kâni kakukuze là.
5 Oku nciyîs’omûka erhi kugashâniza nnankugashâniza, nalengereza amaboko emund’oli okukuza izîno lyawe.
6 Omurhima gwani gudendêze obwo ak’owalyag’ey’amashushi, n’akanwa kani kayunjule mwishîngo kanakukuze.
7 Erhi nacikukengera nangwishîre, obudufu bunakule erhi wene nakengêra.
8 Bulya neci washubire mufungizi wani, n’omu byubi byawe nuno ndwirhe nacishingira.
9 Omurhima gwani gukwishwekìrekwo; n’okulyo kwawe kwo nyegemîre
10 Balya badwirhe balonza okumpeza, baje omuw’idabo kuli kulî.
11 Engôrho ebamìme, ebibwa bibashêge,
12 Mwami yebe Nnâmabanga acîtakìra; ngasi muntu ocîtakìra Nyamuzinda kukuzibwa anakuzibwa, bulya akanwa kaderha ebibi kuhumbârhala kanahumbârhala.
Psalms 63
1 מִזְמֹ֥ור לְדָוִ֑ד בִּ֝הְיֹותֹ֗ו בְּמִדְבַּ֥ר יְהוּדָֽה׃
2 אֱלֹהִ֤ים׀ אֵלִ֥י אַתָּ֗ה אֲֽשַׁחֲ֫רֶ֥ךָּ צָמְאָ֬ה לְךָ֨׀ נַפְשִׁ֗י כָּמַ֣הּ לְךָ֣ בְשָׂרִ֑י בְּאֶֽרֶץ־צִיָּ֖ה וְעָיֵ֣ף בְּלִי־מָֽיִם׃
3 כֵּ֭ן בַּקֹּ֣דֶשׁ חֲזִיתִ֑יךָ לִרְאֹ֥ות עֻ֝זְּךָ֗ וּכְבֹודֶֽךָ׃
4 כִּי־טֹ֣וב חַ֭סְדְּךָ מֵֽחַיִּ֗ים שְׂפָתַ֥י יְשַׁבְּחֽוּנְךָ׃
5 כֵּ֣ן אֲבָרֶכְךָ֣ בְחַיָּ֑י בְּ֝שִׁמְךָ אֶשָּׂ֥א כַפָּֽי׃
6 כְּמֹ֤ו חֵ֣לֶב וָ֭דֶשֶׁן תִּשְׂבַּ֣ע נַפְשִׁ֑י וְשִׂפְתֵ֥י רְ֝נָנֹ֗ות יְהַלֶּל־פִּֽי׃
7 אִם־זְכַרְתִּ֥יךָ עַל־יְצוּעָ֑י בְּ֝אַשְׁמֻרֹ֗ות אֶהְגֶּה־בָּֽךְ׃
8 כִּֽי־הָיִ֣יתָ עֶזְרָ֣תָה לִּ֑י וּבְצֵ֖ל כְּנָפֶ֣יךָ אֲרַנֵּֽן׃
9 דָּבְקָ֣ה נַפְשִׁ֣י אַחֲרֶ֑יךָ בִּ֝֗י תָּמְכָ֥ה יְמִינֶֽךָ׃
10 וְהֵ֗מָּה לְ֭שֹׁואָה יְבַקְשׁ֣וּ נַפְשִׁ֑י יָ֝בֹ֗אוּ בְּֽתַחְתִּיֹּ֥ות הָאָֽרֶץ׃
11 יַגִּירֻ֥הוּ עַל־יְדֵי־חָ֑רֶב מְנָ֖ת שֻׁעָלִ֣ים יִהְיֽוּ׃
12 וְהַמֶּלֶךְ֮ יִשְׂמַ֪ח בֵּאלֹ֫הִ֥ים יִ֭תְהַלֵּל כָּל־הַנִּשְׁבָּ֣ע בֹּ֑ו כִּ֥י יִ֝סָּכֵ֗ר פִּ֣י דֹֽובְרֵי־שָֽׁקֶר׃
64
OLULANGA LWA 63 (64): Enkola-maligo zimanye aha zafnmira Nyamuzinda
1 Oku mukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Yumva omulenge gwani, mashi Nnâmahanga, kulaka kuno ndimwo. orhenze ebihamba bindì emirhima.
3 Oncinge okw’ihano ly’ababi, n’oku kavulindi ka zira nkola-maligo.
4 Kwo zirhyaza olulimi nka ngôrho, kwo zimeshera ebinwa bibi nka kula zirîka mwampi.
5 Zo zira nkola-maligo zikaz’icîfulika mpu ziyâgaze omuhanya, mpu zimuyûbûke zimuyâgaze, zirhânababale bici.
6 Obubi lusima zibujira, bwifulikwe zilâlira okurhega emirhego, mpu: «Ka hali owârhubone?»
7 Enkola-maligo bibi zigerereza, kufulika zikaz’ifulika enkengero zikengire. Neci wani, omurhima gwa bene nyenga!
8 Ohumbe kwône, Nyamuzinda azirikiramwo emyampi, zifuduke zamâyagalika. 9 Lulimi lwabo lwâbaheze, ngasi yeshi wâbalolekwo, okw’idaho ânameshere.
10 Ikola lya Nyamuzinda boshi balirhinya banalikuze, ebijiro byage byoshi byâhizâna.
11 Omushinganyanya kucîshinga acishinga anashamambire Nyakasane; n’ab’omurhima nkana boshi, irenge bâja.
Psalms 64
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 שְׁמַע־אֱלֹהִ֣ים קֹולִ֣י בְשִׂיחִ֑י מִפַּ֥חַד אֹ֝ויֵ֗ב תִּצֹּ֥ר חַיָּֽי׃
3 תַּ֭סְתִּירֵנִי מִסֹּ֣וד מְרֵעִ֑ים מֵ֝רִגְשַׁ֗ת פֹּ֣עֲלֵי אָֽוֶן׃
4 אֲשֶׁ֤ר שָׁנְנ֣וּ כַחֶ֣רֶב לְשֹׁונָ֑ם דָּרְכ֥וּ חִ֝צָּ֗ם דָּבָ֥ר מָֽר׃
5לִירֹ֣ות בַּמִּסְתָּרִ֣ים תָּ֑ם פִּתְאֹ֥ם יֹ֝רֻ֗הוּ וְלֹ֣א יִירָֽאוּ׃
6 יְחַזְּקוּ־לָ֨מֹו׀ דָּ֘בָ֤ר רָ֗ע יְֽ֭סַפְּרוּ לִטְמֹ֣ון מֹוקְשִׁ֑ים אָ֝מְר֗וּ מִ֣י יִרְאֶה־לָּֽמֹו׃
7 יַֽחְפְּֽשׂוּ־עֹולֹ֗ת תַּ֭מְנוּ חֵ֣פֶשׂ מְחֻפָּ֑שׂ וְקֶ֥רֶב אִ֝֗ישׁ וְלֵ֣ב עָמֹֽק׃
8 וַיֹּרֵ֗ם אֱלֹ֫הִ֥ים חֵ֥ץ פִּתְאֹ֑ום הָ֝י֗וּ מַכֹּותָֽם׃
9 וַיַּכְשִׁיל֣וּהוּ עָלֵ֣ימֹו לְשֹׁונָ֑ם יִ֝תְנֹדֲד֗וּ כָּל־רֹ֥אֵה בָֽם׃
10 וַיִּֽירְא֗וּ כָּל־אָ֫דָ֥ם וַ֭יַּגִּידוּ פֹּ֥עַל אֱלֹהִ֗ים וּֽמַעֲשֵׂ֥הוּ הִשְׂכִּֽילוּ׃
11 יִשְׂמַ֬ח צַדִּ֣יק בַּ֭יהוָה וְחָ֣סָה בֹ֑ו וְ֝יִתְהַֽלְל֗וּ כָּל־יִשְׁרֵי־לֵֽב׃
65
OLULANGA LWA 64 (65): Olwimbo lw’okuvuga omunkwa
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa Daudi. Lwimbo.
2 Nyamwagirwa, neci kukwanine bakuyimbire omu Siyoni, banayukirize omulagi bàkulaganyagya.
3 Bulyala abakusengera, kuyumvirhiza obayumvirhiza. N’emund’oli yo ngasi muntu ayerekire, erhi byâha byage birhuma.
4 Ebyâha birhu byàrhuhizire okw’idaho, câba wâbirhenza.
5 Omuntu ocîshoga okanamuhêka, erhi muny’iragi, omu côgo cawe aj’ibêra. Rhwalya rhuyigurhe ebinja by’omu mwawe, rhuyigurhe obwimâna bw’engombe yawe.
6 Warhuyumvirhize omu bushinganyanya bwawe, wanarhuyerekakwo n’ebimanyiso bisômerine, Nyamuzinda, Mufungizi wirhu, Mwikubagirwa w’enyanja z’ekulî, n’ow’amahanga goshi.
7 We gwika entondo n’okuboko kwawe, we komekera n’obuhashe bwoshi.
8 We Cirhûza-nyanja, Cirhûza-mulaba, Cirhûza-kadugundu-ka-bantu.
9 Ab’emahanga omu bihamba balì, erhi bisômerine byawe birhuma; ab’ebushoshokero n’ab’ebuzikiro bw’izûba, boshi omu mwishingo balì.
10 Igulu walirhandwire, wàlidômera lyagala; olwishi lwa Nyamuzinda luyunjwire, wabayegize emyaka yabo.
11 Wadômera endike wakoma amalongo, walibombêza n’enkuba wanagisha emyaka yamuli.
12 Omwaka waguhire aminja gawe: aha wagera erhi na mugisho.
13 Amalambo g’omu irungu kuhulula gahulula migezi, n’entondo omwishingo gwazizonzire.
14 Amalambo gayunjwire maso, emmanda zirhâbonè bwikizo n’engano! ecihôgero n’enyimbo, mpu: «Rhw’oyo, murhuyumve!»
Psalms 65
1 לַמְנַצֵּ֥חַ מִזְמֹ֗ור לְדָוִ֥ד שִֽׁיר׃
2 לְךָ֤ דֻֽמִיָּ֬ה תְהִלָּ֓ה אֱלֹ֘הִ֥ים בְּצִיֹּ֑ון וּ֝לְךָ֗ יְשֻׁלַּם־נֶֽדֶר׃
3 שֹׁמֵ֥עַ תְּפִלָּ֑ה עָ֝דֶ֗יךָ כָּל־בָּשָׂ֥ר יָבֹֽאוּ׃
4 דִּבְרֵ֣י עֲ֭וֹנֹת גָּ֣בְרוּ מֶ֑נִּי פְּ֝שָׁעֵ֗ינוּ אַתָּ֥ה תְכַפְּרֵֽם׃
5 אַשְׁרֵ֤י׀ תִּֽבְחַ֣ר וּתְקָרֵב֮ יִשְׁכֹּ֪ן חֲצֵ֫רֶ֥יךָ נִ֭שְׂבְּעָה בְּט֣וּב בֵּיתֶ֑ךָ קְ֝דֹ֗שׁ הֵיכָלֶֽךָ׃
6 נֹ֤ורָאֹ֨ות׀ בְּצֶ֣דֶק תַּ֭עֲנֵנוּ אֱלֹהֵ֣י יִשְׁעֵ֑נוּ מִבְטָ֥ח כָּל־קַצְוֵי־אֶ֝֗רֶץ וְיָ֣ם רְחֹקִֽים׃
7 מֵכִ֣ין הָרִ֣ים בְּכֹחֹ֑ו נֶ֝אְזָ֗ר בִּגְבוּרָֽה׃
8 מַשְׁבִּ֤יחַ׀ שְׁאֹ֣ון יַ֭מִּים שְׁאֹ֥ון גַּלֵּיהֶ֗ם וַהֲמֹ֥ון לְאֻמִּֽים׃
9 וַיִּ֤ירְא֨וּ׀ יֹשְׁבֵ֣י קְ֭צָוֹת מֵאֹותֹתֶ֑יךָ מֹ֤וצָֽאֵי־בֹ֖קֶר וָעֶ֣רֶב תַּרְנִֽין׃
10 פָּקַ֥דְתָּ הָאָ֨רֶץ׀ וַתְּשֹׁ֪קְקֶ֡הָ רַבַּ֬ת תַּעְשְׁרֶ֗נָּה פֶּ֣לֶג אֱ֭לֹהִים מָ֣לֵא מָ֑יִם תָּכִ֥ין דְּ֝גָנָ֗ם כִּי־כֵ֥ן תְּכִינֶֽהָ׃
11 תְּלָמֶ֣יהָ רַ֭וֵּה נַחֵ֣ת גְּדוּדֶ֑יהָ בִּרְבִיבִ֥ים תְּ֝מֹגְגֶ֗נָּה צִמְחָ֥הּ תְּבָרֵֽךְ׃
12 עִ֭טַּרְתָּ שְׁנַ֣ת טֹובָתֶ֑ךָ וּ֝מַעְגָּלֶ֗יךָ יִרְעֲפ֥וּן דָּֽשֶׁן׃
13 יִ֭רְעֲפוּ נְאֹ֣ות מִדְבָּ֑ר וְ֝גִ֗יל גְּבָעֹ֥ות תַּחְגֹּֽרְנָה׃
14 לָבְשׁ֬וּ כָרִ֨ים׀ הַצֹּ֗אן וַעֲמָקִ֥ים יַֽעַטְפוּ־בָ֑ר יִ֝תְרֹועֲע֗וּ אַף־יָשִֽׁירוּ׃
66
OLULANGA LWA 65 (66): Okuvuga omunkwa kw’olubaga lwosbi.
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwimbo. Lulanga.
Mukuze Nyamuzinda mwe bihugo mweshi.
2 Muyimbe irenge lyage, mumukuze oku bâyige.
3 Mubwire Nnâmahanga, mpu: «Emikolo yawe eri ya kurhangâza!» mpu: «Okuluga kw’obuhashe bwawe, kunarhume abashombanyi bawe bayish’ikushiga.»
4 lgulu lyoshi likugashânize linakuyimbire, izino lyawe liyimbwe omw’igulu lyoshi.
5 Mukanye mubone ebi Nyamuzinda àkozire, biri bya kurhangâza ebi àjizire omu karhî k’àbàbusirwe!
6 Enyanja ayihindula yashub’idaho lyûmu, bayikir’olwîshi n’amagulu burhajoma: rhucitakire ye là.
7 Bubashe bwage arhegekamwo ensiku n’amango; isu lyage lirharhenga oku bantu b’ihanga: mpu abagoma bankanatulumukirwa.
8 Mukuze Nyamuzinda wirhu mwe mub’ihanga,
9 Ye wàrhuhiraga obuzine omu mûka, arhanazigaga okugulu kwirhu kwahabuka. 10 Neci Nnâmahanga kurhangula wàrhurhangulaga, cìko warhurhanguliremwo nka kula barhangula amarhale.
11 Warhukulukuliza omu murhego, wanarhushwekera omuzigo muzirho omu cibunu. 12 Waleka barhugera oku marhwe, rhwagera omu muliro rhwagera n’omu mîshi, ci wehe washub’irhuhà obuluhûkiro.
13 Nkolaga nahika omu mwawe n’enterekero, ntang’ikurhûla emihigo yani.
14 Eryâla akanwa kani kànalîkaga, eryâla kàkulaganyagya amango nali mpanyagire.
15 Nterekéro za bibuzi bitwedu nakurhùla, haguma n’omusingu gwa luganda-buzè: mpanzi nakubàgira haguma n’empenc z’ebihebe.
16 Mwe mukcnga Nyamuzinda mweshi mukanye muyumve, mukanye mmurhondereze ebi àjirire iroho lyani!
17 naj’aho namuyakûza n’aka kanwa kâni, namusengera n’olululimi lundi ekanwa.
18 Omurhìma gwani nka gwàli gwa ndyalya, Nyakasane arhàkanyumvirhize.
19 Ci kwo biri: Nyakasane anyumvirhize: izu ly’omusengcro gwani alirhega okurhiwiri.
20 Nyamuzinda ayagirwe mâshi, erhi mbona arhakengwîri omusengero gwâni, erhi mbona arhahengulîri olukogo lwagi kulî kulî nani.
Psalms 66
1 לַ֭מְנַצֵּחַ שִׁ֣יר מִזְמֹ֑ור הָרִ֥יעוּ לֵ֝אלֹהִים כָּל־הָאָֽרֶץ׃
2 זַמְּר֥וּ כְבֹֽוד־שְׁמֹ֑ו שִׂ֥ימוּ כָ֝בֹ֗וד תְּהִלָּתֹֽו׃
3 אִמְר֣וּ לֵ֭אלֹהִים מַה־נֹּורָ֣א מַעֲשֶׂ֑יךָ בְּרֹ֥ב עֻ֝זְּךָ֗ יְֽכַחֲשׁ֖וּ לְךָ֣ אֹיְבֶֽיךָ׃
4 כָּל־הָאָ֤רֶץ׀ יִשְׁתַּחֲו֣וּ לְ֭ךָ וִֽיזַמְּרוּ־לָ֑ךְ יְזַמְּר֖וּ שִׁמְךָ֣ סֶֽלָה׃
5 לְכ֣וּ וּ֭רְאוּ מִפְעֲלֹ֣ות אֱלֹהִ֑ים נֹורָ֥א עֲ֝לִילָ֗ה עַל־בְּנֵ֥י אָדָֽם׃
6 הָ֤פַךְ יָ֨ם׀ לְֽיַבָּשָׁ֗ה בַּ֭נָּהָר יַֽעַבְר֣וּ בְרָ֑גֶל שָׁ֝֗ם נִשְׂמְחָה־בֹּֽו׃
7 מֹ֘שֵׁ֤ל בִּגְבוּרָתֹ֨ו׀ עֹולָ֗ם עֵ֭ינָיו בַּגֹּויִ֣ם תִּצְפֶּ֑ינָה הַסֹּורְרִ֓ים׀ אַל־יָרִימוּ לָ֣מֹו סֶֽלָה׃
8 בָּרְכ֖וּ עַמִּ֥ים׀ אֱלֹהֵ֑ינוּ וְ֝הַשְׁמִ֗יעוּ קֹ֣ול תְּהִלָּתֹֽו׃
9 הַשָּׂ֣ם נַ֭פְשֵׁנוּ בַּֽחַיִּ֑ים וְלֹֽא־נָתַ֖ן לַמֹּ֣וט רַגְלֵֽנוּ׃
10 כִּֽי־בְחַנְתָּ֥נוּ אֱלֹהִ֑ים צְ֝רַפְתָּ֗נוּ כִּצְרָף־כָּֽסֶף׃
11 הֲבֵאתָ֥נוּ בַמְּצוּדָ֑ה שַׂ֖מְתָּ מוּעָקָ֣ה בְמָתְנֵֽינוּ׃
12 הִרְכַּ֥בְתָּ אֱנֹ֗ושׁ לְרֹ֫אשֵׁ֥נוּ בָּֽאנוּ־בָאֵ֥שׁ וּבַמַּ֑יִם וַ֝תֹּוצִיאֵ֗נוּ לָֽרְוָיָֽה׃
13 אָבֹ֣וא בֵיתְךָ֣ בְעֹולֹ֑ות אֲשַׁלֵּ֖ם לְךָ֣ נְדָרָֽי׃
14 אֲשֶׁר־פָּצ֥וּ שְׂפָתָ֑י וְדִבֶּר־פִּ֝֗י בַּצַּר־לִֽי׃
15 עֹ֘לֹ֤ות מֵחִ֣ים אַעֲלֶה־לָּ֭ךְ עִם־קְטֹ֣רֶת אֵילִ֑ים אֶ֥עֱשֶֽׂה בָקָ֖ר עִם־עַתּוּדִ֣ים סֶֽלָה׃
16 לְכֽוּ־שִׁמְע֣וּ וַ֭אֲסַפְּרָה כָּל־יִרְאֵ֣י אֱלֹהִ֑ים אֲשֶׁ֖ר עָשָׂ֣ה לְנַפְשִֽׁי׃
17 אֵלָ֥יו פִּֽי־קָרָ֑אתִי וְ֝רֹומַ֗ם תַּ֣חַת לְשֹׁונִֽי׃
18 אָ֭וֶן אִם־רָאִ֣יתִי בְלִבִּ֑י לֹ֖א יִשְׁמַ֣ע׀ אֲדֹנָֽי׃
19 אָ֭כֵן שָׁמַ֣ע אֱלֹהִ֑ים הִ֝קְשִׁ֗יב בְּקֹ֣ול תְּפִלָּתִֽי׃
20 בָּר֥וּךְ אֱלֹהִ֑ים אֲשֶׁ֥ר לֹֽא־הֵסִ֘יר תְּפִלָּתִ֥י וְ֝חַסְדֹּ֗ו מֵאִתִּֽי׃
67
OLULANGA LWA 66 (67): Omusengero gw’olubaga nka lwamâyus’isârûla e myaka
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku nzihwa z’emisi. Lulanga. Lwimbo.
2 Nyakasane Nyamuzinda arhubabalire anarhugishe, arhumolekere n’obusu burhulwire.
3 Abantu boshi bamanye enjira zawe, n’amashanja goshi gamanye obucunguzi bwawe.
4 Igulu lyoshi likukuze linakuvuge omunkwa, Yagirwa Nnâmahanga; igulu lyoshi likukuze linakuvuge omunkwa.
5 Amashanja goshi gasime ganacishinge, bulya oyishi ciranulir’abantu n’oburhondekezi; bulya we Mwami w’amashanja g’en’igulu.
6 lgulu lyoshi likukuze linakuvuge omunkwa, Yagirwa Nnâmahanga; igulu lyoshi likukuze linakuvuge omunkwa.
7 Obudaka bwayezire emburho; Nnâmahanga Nyamuzinda wirhu ye rhuhà omugisho.
8 Nyamuzinda arhugishe, n’amahanga goshi gamurhinye en’igulu.
Psalms 67
1 לַמְנַצֵּ֥ח בִּנְגִינֹ֗ת מִזְמֹ֥ור שִֽׁיר׃
2 אֱלֹהִ֗ים יְחָנֵּ֥נוּ וִֽיבָרְכֵ֑נוּ יָ֤אֵ֥ר פָּנָ֖יו אִתָּ֣נוּ סֶֽלָה׃
3 לָדַ֣עַת בָּאָ֣רֶץ דַּרְכֶּ֑ךָ בְּכָל־גֹּ֝ויִ֗ם יְשׁוּעָתֶֽךָ׃
4 יֹוד֖וּךָ עַמִּ֥ים׀ אֱלֹהִ֑ים יֹ֝וד֗וּךָ עַמִּ֥ים כֻּלָּֽם׃
5יִֽשְׂמְח֥וּ וִֽירַנְּנ֗וּ לְאֻ֫מִּ֥ים כִּֽי־תִשְׁפֹּ֣ט עַמִּ֣ים מִישֹׁ֑ור וּלְאֻמִּ֓ים׀ בָּאָ֖רֶץ תַּנְחֵ֣ם סֶֽלָה׃
6 יֹוד֖וּךָ עַמִּ֥ים׀ אֱלֹהִ֑ים יֹ֝וד֗וּךָ עַמִּ֥ים כֻּלָּֽם׃
7 אֶ֭רֶץ נָתְנָ֣ה יְבוּלָ֑הּ יְ֝בָרְכֵ֗נוּ אֱלֹהִ֥ים אֱלֹהֵֽינוּ׃
8 יְבָרְכֵ֥נוּ אֱלֹהִ֑ים וְיִֽירְא֥וּ אֹ֝תֹ֗ו כָּל־אַפְסֵי־אָֽרֶץ׃
68
OLULANGA LWA 67 (68): Olugendo lunene kurhenga e Misiri kuhika e Siyoni
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwimbo. Lwa Daudi.
2 Nnâmahanga amàyîmuka, abashombanyi bage bamàgenda emihanda erhabuganana, abamushomba bamàyâka obusù bwage.
3 Kwo bashandire kulyala omugi gushandâla, kulyâla omuhomo gujonga, kwo abanya-byâha bahwerire omu masù ga Nyamuzinda.
4 Abashinganyanya bôhe omu masheka bali, kushagaluka bashagalukire omu masu ga Nnâmahanga, kucîshinga badwirhe bacîshinga bwenêne.
5 Muyimbire Nnâmahanga, muzihire izîno lyage olulanga. mukâhire owarhenga omw’irungu enjira, izîno lyage ye Nyakasane: musâmire omu masu gage.
6 Yene ye ishe w’enfûzi, ye mufungizi w’abakana, Nyamuzinda mwo abêra omw’idubiro lyage.
7 Nyamuzinda ye yubakira akahumba, ye hisa cmpira omu ciyêzire: bagoma bône ayûbasa okw’idaho lyûmu.
8 Nnâmahanga, bulya agenda oshokolîre olubaga lwawe, bulya olugerana omu mpinga,
9 idaho lyàgeramwo omusisi n’amalunga gàdubulira enkuba embere za Nnâmahanga. Sinayi ageramwo ogwa nyegenye omu kubona Nyamuzinda, Nnâmahanga w’Israheli.
10 Ishanja lyawe Nnâmahanga, wàlirhumira enkuba y’akalume, n’amango lyàli buholoka walihà emisi.
11 N’abuso bwawe bwàyâbukira muli eco cihugo wàli obikire omukenyi, obûla oyinjiha Nnâmahanga.
12 Nnâmahanga abire nk’aderha akanwa, n’engabo ya baganda mbala-mwanzi erhali nyi.
13 Abami n’abalwi babo bàkûla idârhi, bàyâka. Embuguma zàsigala ekâ zagabâna ebi abalwi bàshokôlaga.
14 Oku mudwirhe mwahumûkira omu lugo lw’ebintu, ebyubi by’engûkû byakaz’ilabuka nka cûma, n’amashala gayo gakaz’ilabuka nka masholo.
15 Oku Ogala-byoshi adwirhe ashandâza abami, enkuba y’olubula yàmanukira oku ntondo ya Salomoni.
16 Eyôrha ebà y’Ow’Enyanya entondo ya Bashani, ziyôrha zibà za ntuli entondo za Bashani.
17 Mwe birhondo by’entuli, cici cirhumire mwayagalwa n’entondo Nyamuzinda àcîshozire mpu ayûbakekwo? Eyi àcîshozire mpu abêrekwo ensiku zoshi?
18 Engâlè za Nyamuzinda bihumbi n’ebihumbi, Nyakasane amàbunguluka oku Siyoni amàj’omw’idubiro lyage.
19 Nyakasane okola warheremera oku nyanya, wahêkakwo empira, wayemera okurhûlwa abantu, nkaba ciru wayemera bakurhûla na balya barhasîma bayûbake hofi na Nyamwagirwa Nnâmahanga.
20 Nyakasane akaz’iyôrha ashigwa: Nyamuzinda anakaz’irhurhamûla omu kubarhula emizigo yirhu: yene ye kucira kwirhu.
21 Nnâmahanga wirhu ye Nyamuzinda ociza, Nnawirhu Nnâmahanga ye manyisa abantu obulenga bw’okufuma olufu.
22 Ye shangula amarhwe g’ababisha Ye shangula empanga z’enkola-maligo.
23 Nyamuzinda anadesire, erhi: «Nâkukûla e Bashani», erhi: «Nâkurhenza emuhengere.
24 Olabarhe omu muko, endimi z’ebibwa byawe zirhang’imima oku bashombanyi bawe.» 25 Bamàbona wacûka, Nnâmahanga, bamàbona waja omw’idubiro lyawe, Nnawirhu Nnâmahanga.
26 Abimbiza bo bashokwire, abazihi b’ennanga bazinda nyuma: n’aha karhî kabo, abana-nyere bayisha babuha empanda, mpu:
27 «Mucîgwase haguma mukuze Nyamuzinda, mukuze Nnâmahanga mweshi, mwe muburhwa n’Israheli.
28 Benyamini gwo muziba, ye bashokolìre abagula ba kuli Yuda bo bakulikire haguma n’engabo zabo, abagula ba kuli Zabuloni n’aba kuli Neftali ho bali.»
29 Rhegeka Nnâmahanga, rhegeka obuzibu bwawe, rhegeka erya misi wàrhulwiragamwo, Yagirwa Nnâmahanga.
30 Engombe yawe eri aha Yeruzalemu yàrhuma abilmi bayisha bal’ikushiga.
31 Okalihire eciryanyi c’amasheke, okalihire obuso bw’empanzi n’amanina g’ab’ekuli. Bayishe bashige, balerhe amasholo: amashanja gasîma entambala orhang’igashandâza.
32 Abaja-bugo barheng’e Misiri, Etiyopiya alengereze amaboko emunda Nnâmahanga ali.
33 Mwe mami g’igulu muyimbire Nnâmahanga, muzihire Nyamwagirwa olulanga. Ye Nyamwagirwa oyishire oku malunga, oku malunga g’ensiku n’amango.
34 Muyumve y’oyo wamalika izu: muyumve y’oyo wamalika izu ly’enkwìra, mpu:
35 «Mucilange oku buhashe bwa Nyamuzinda!» Obwami bwage omu Israheli bumolekìre, n’obuhashe bwage omu bitù.
36 Nnâmahanga bamurhinye nk’ali ahatagatifu hage, Nyamuzinda w’Israheli ye hâna emisi, ye nashobôza olubaga lwage obuhashe. Ayagirwe Nnâmahanga!
Psalms 68
1 לַמְנַצֵּ֥חַ לְדָוִ֗ד מִזְמֹ֥ור שִֽׁיר׃
2 יָק֣וּם אֱ֭לֹהִים יָפ֣וּצוּ אֹויְבָ֑יו וְיָנ֥וּסוּ מְ֝שַׂנְאָ֗יו מִפָּנָֽיו׃
3 כְּהִנְדֹּ֥ף עָשָׁ֗ן תִּ֫נְדֹּ֥ף כְּהִמֵּ֣ס דֹּ֭ונַג מִפְּנֵי־אֵ֑שׁ יֹאבְד֥וּ רְ֝שָׁעִ֗ים מִפְּנֵ֥י אֱלֹהִֽים׃
4 וְֽצַדִּיקִ֗ים יִשְׂמְח֣וּ יַֽ֭עַלְצוּ לִפְנֵ֥י אֱלֹהִ֗ים וְיָשִׂ֥ישׂוּ בְשִׂמְחָֽה׃
5 שִׁ֤ירוּ׀ לֵֽאלֹהִים֮ זַמְּר֪וּ שְׁ֫מֹ֥ו סֹ֡לּוּ לָרֹכֵ֣ב בָּ֭עֲרָבֹות בְּיָ֥הּ שְׁמֹ֗ו וְעִלְז֥וּ לְפָנָֽיו׃
6 אֲבִ֣י יְ֭תֹומִים וְדַיַּ֣ן אַלְמָנֹ֑ות אֱ֝לֹהִ֗ים בִּמְעֹ֥ון קָדְשֹֽׁו׃
7 אֱלֹהִ֤ים׀ מֹ֘ושִׁ֤יב יְחִידִ֨ים׀ בַּ֗יְתָה מֹוצִ֣יא אֲ֭סִירִים בַּכֹּושָׁרֹ֑ות אַ֥ךְ סֹ֝ורֲרִ֗ים שָׁכְנ֥וּ צְחִיחָֽה׃
8 אֱֽלֹהִ֗ים בְּ֭צֵאתְךָ לִפְנֵ֣י עַמֶּ֑ךָ בְּצַעְדְּךָ֖ בִֽישִׁימֹ֣ון סֶֽלָה׃
9 אֶ֤רֶץ רָעָ֨שָׁה׀ אַף־שָׁמַ֣יִם נָטְפוּ֮ מִפְּנֵ֪י אֱלֹ֫הִ֥ים זֶ֥ה סִינַ֑י מִפְּנֵ֥י אֱ֝לֹהִ֗ים אֱלֹהֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
10 גֶּ֣שֶׁם נְ֭דָבֹות תָּנִ֣יף אֱלֹהִ֑ים נַחֲלָתְךָ֥ וְ֝נִלְאָ֗ה אַתָּ֥ה כֹֽונַנְתָּֽהּ׃
11 חַיָּתְךָ֥ יָֽשְׁבוּ־בָ֑הּ תָּ֤כִ֥ין בְּטֹובָתְךָ֖ לֶעָנִ֣י אֱלֹהִֽים׃
12 אֲדֹנָ֥י יִתֶּן־אֹ֑מֶר הַֽ֝מְבַשְּׂרֹ֗ות צָבָ֥א רָֽב׃
13 מַלְכֵ֣י צְ֭בָאֹות יִדֹּד֣וּן יִדֹּד֑וּן וּנְוַת בַּ֝֗יִת תְּחַלֵּ֥ק שָׁלָֽל׃
14 אִֽם־תִּשְׁכְּבוּן֮ בֵּ֪ין שְׁפַ֫תָּ֥יִם כַּנְפֵ֣י יֹ֭ונָה נֶחְפָּ֣ה בַכֶּ֑סֶף וְ֝אֶבְרֹותֶ֗יהָ בִּֽירַקְרַ֥ק חָרֽוּץ׃
15 בְּפָ֘רֵ֤שׂ שַׁדַּ֓י מְלָ֘כִ֤ים בָּ֗הּ תַּשְׁלֵ֥ג בְּצַלְמֹֽון׃
16 הַר־אֱ֭לֹהִים הַר־בָּשָׁ֑ן הַ֥ר גַּ֝בְנֻנִּ֗ים הַר־בָּשָֽׁן׃
17 לָ֤מָּה׀ תְּֽרַצְּדוּן֮ הָרִ֪ים גַּבְנֻ֫נִּ֥ים הָהָ֗ר חָמַ֣ד אֱלֹהִ֣ים לְשִׁבְתֹּ֑ו אַף־יְ֝הוָ֗ה יִשְׁכֹּ֥ן לָנֶֽצַח׃
18 רֶ֤כֶב אֱלֹהִ֗ים רִבֹּתַ֣יִם אַלְפֵ֣י שִׁנְאָ֑ן אֲדֹנָ֥י בָ֝֗ם סִינַ֥י בַּקֹּֽדֶשׁ׃
19 עָ֘לִ֤יתָ לַמָּרֹ֨ום׀ שָׁ֘בִ֤יתָ שֶּׁ֗בִי לָקַ֣חְתָּ מַ֭תָּנֹות בָּאָדָ֑ם וְאַ֥ף סֹ֝ורְרִ֗ים לִשְׁכֹּ֤ן׀ יָ֬הּ אֱלֹהִֽים׃
20 בָּ֤ר֣וּךְ אֲדֹנָי֮ יֹ֤ום׀ יֹ֥ום יַֽעֲמָס־לָ֗נוּ הָ֘אֵ֤ל יְֽשׁוּעָתֵ֬נוּ סֶֽלָה׃
21 הָ֤אֵ֣ל׀ לָנוּ֮ אֵ֤ל לְֽמֹושָׁ֫עֹ֥ות וְלֵיהוִ֥ה אֲדֹנָ֑י לַ֝מָּ֗וֶת תֹּוצָאֹֽות׃
22 אַךְ־אֱלֹהִ֗ים יִמְחַץ֮ רֹ֤אשׁ אֹ֫יְבָ֥יו קָדְקֹ֥ד שֵׂעָ֑ר מִ֝תְהַלֵּ֗ךְ בַּאֲשָׁמָֽיו׃
23 אָמַ֣ר אֲ֭דֹנָי מִבָּשָׁ֣ן אָשִׁ֑יב אָ֝שִׁ֗יב מִֽמְּצֻלֹ֥ות יָֽם׃
24 לְמַ֤עַן׀ תִּֽמְחַ֥ץ רַגְלְךָ֗ בְּ֫דָ֥ם לְשֹׁ֥ון כְּלָבֶ֑יךָ מֵאֹיְבִ֥ים מִנֵּֽהוּ׃
25 רָא֣וּ הֲלִיכֹותֶ֣יךָ אֱלֹהִ֑ים הֲלִ֘יכֹ֤ות אֵלִ֖י מַלְכִּ֣י בַקֹּֽדֶשׁ׃
26 קִדְּמ֣וּ שָׁ֭רִים אַחַ֣ר נֹגְנִ֑ים בְּתֹ֥וךְ עֲ֝לָמֹ֗ות תֹּופֵפֹֽות׃
27 בְּֽ֭מַקְהֵלֹות בָּרְכ֣וּ אֱלֹהִ֑ים יְ֝הוָ֗ה מִמְּקֹ֥ור יִשְׂרָאֵֽל׃
28 שָׁ֤ם בִּנְיָמִ֨ן׀ צָעִ֡יר רֹדֵ֗ם שָׂרֵ֣י יְ֭הוּדָה רִגְמָתָ֑ם שָׂרֵ֥י זְ֝בֻל֗וּן שָׂרֵ֥י נַפְתָּלִֽי׃
29 צִוָּ֥ה אֱלֹהֶ֗יךָ עֻ֫זֶּ֥ךָ עוּזָּ֥ה אֱלֹהִ֑ים ז֝֗וּ פָּעַ֥לְתָּ לָּֽנוּ׃
30 מֵֽ֭הֵיכָלֶךָ עַל־יְרוּשָׁלִָ֑ם לְךָ֤ יֹובִ֖ילוּ מְלָכִ֣ים שָֽׁי׃
31 גְּעַ֨ר חַיַּ֪ת קָנֶ֡ה עֲדַ֤ת אַבִּירִ֨ים׀ בְּעֶגְלֵ֬י עַמִּ֗ים מִתְרַפֵּ֥ס בְּרַצֵּי־כָ֑סֶף בִּזַּ֥ר עַ֝מִּ֗ים קְרָבֹ֥ות יֶחְפָּֽצוּ׃
32 יֶאֱתָ֣יוּ חַ֭שְׁמַנִּים מִנִּ֣י מִצְרָ֑יִם כּ֥וּשׁ תָּרִ֥יץ יָ֝דָ֗יו לֵאלֹהִֽים׃
33 מַמְלְכֹ֣ות הָ֭אָרֶץ שִׁ֣ירוּ לֵאלֹהִ֑ים זַמְּר֖וּ אֲדֹנָ֣י סֶֽלָה׃
34 לָ֭רֹכֵב בִּשְׁמֵ֣י שְׁמֵי־קֶ֑דֶם הֵ֥ן יִתֵּ֥ן בְּ֝קֹולֹו קֹ֣ול עֹֽז׃
35 תְּנ֥וּ עֹ֗ז לֵֽאלֹ֫הִ֥ים עַֽל־יִשְׂרָאֵ֥ל גַּאֲוָתֹ֑ו וְ֝עֻזֹּ֗ו בַּשְּׁחָקִֽים׃
36 נֹ֤ורָ֥א אֱלֹהִ֗ים מִֽמִּקְדָּ֫שֶׁ֥יךָ אֵ֤ל יִשְׂרָאֵ֗ל ה֤וּא נֹתֵ֨ן׀ עֹ֖ז וְתַעֲצֻמֹ֥ות לָעָ֗ם בָּר֥וּךְ אֱלֹהִֽים׃
69
OLULANGA LWA 68 (69): Endûlù y’ohanyagîre bwenêne
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luzihwa aka «Liliya». Lwa Daudi.
2 Nnârnahanga nciza mâshi, niono amîshi gahika omw’igosi.
3 Nashâyire omu cijondo c’emuhengere lerhaga aha nankadêkereza okugulu. Yo muhêngere eno mushâna! Amîshi gangezire aha ntondo y’irhwe.
4 Nayamire narhama, omumiro gwoshi gwahehîre.
5 Abanshombera busha, bo banji aha mviri zindi okw’irhwe Abanshimbire obumâma, bo bazibu aha kavuha kandi omu kuboko: mpu ngalulage, ka ngalulage ebi ntazimbaga?
6 Obuhwinja bwani obuyishi, Yagirwa Nnâmahanga, n’obubi bwani orhabuhabiri.
7 Mâshi Nyakasane, murhambo w’engabo, abakulangalira orhazigaga enshonyi zababûmba erhi nie ntuma. Abakulonza, Nyamuzinda w’Israheli, orhazigaga nababonesa nshonyi.
8 Ebijaci nabirembera we rhurna, enshonyi zànyûbika là!
9 Nàhugalala omu mwirhu, nashuba w’ekuli omu bana nyâma aburha.
10 Nayumva obushiru bw’enyumpa yawe bwandyagasâ, n’ebijaci bakujacira byanduma.
11 Nti nâshalisa omurhima gwani, nafuduka kukola kushekerwa nashekerwa.
12 Nacìbwika sunzu nti gube gwo mwambalo kwashuba kukwamwa nâkwamwa.
13 Ogwani gwayimbwa aha ngombe, ogwani gwaderhwa aha ganyôbwa.
14 Niehe we nsengire Nyakasane oku ncirhona erhi kusengera nnansengera. Oyumve guno musengero gwanì, we Mwinja-orhajibwa omw’irhwe, ontabâle nani we jir’oburhabâle bw’enkwira.
15 Onshayûle nankazika, ondikûze kuli abala banshombire, onansikûle mw’ogu muhengere.
16 Nankanahêkwa n’olwishi, erhi nyûbire burhayûlubuka, nisi erhi nzike omu nyanja.
17 Yumva guno mulenge gwani Yagirwa, bulyâla oyu orhonyize, lukogo omubêra. Ndolakwo we Nn’olukogo lwoshi.
18 Orhanafulikaga mwambali wawe obusù bwawe, bulyâla Waliha mâshi, amagala gandire: obiduhe onyumvirhize.
19 Ondirâne oncize, onandikûze oku babisha.
20 Orhahabiri ebijaci banjacira, orhahabiri n’omutula n’enshonyi zingwerhe, bulyala abadwirhe banjacira boshi omu masu gawe bali.
21 Ebijaci n’akagayo kabo byanvunzize omurhima, enjingo zirhaciri zani; nalinzirage ôwakamba lukogo namubula, nalola nti nabona owakantuliriza, namubula.
22 Ebiryo byani babiyansire babulagiramwo endulwe, nti nahûna amîshi bampa enkalishi.
23 Amêza balirakwo gahinduke murhego mâshi? gubagwase gugwase n’abìra babo?
24 Badundaguze mâshi, barhacifaga babwine n’agabo masù, balwâle akambadwe, bakaz’igenda bakûnagira.
25 Obarhulirekwo omutula, batwike birhûbano erhi bwôba bwa kulahirwa nawe burhuma.
26 Aha mwababwe hanyagwe, n’enyumpa zabo zije ecigohwa aha luso.
27 Obwola bashimbulwire omuntu wene wahanaga banarheneka omuntu wene wabandaga.
28 Obubi bwabo bujekw’obundi mâshi! n’irhondo barhafàga bâyagìze aha ngombe yawe.
29 Bashandfilwe omu citabu c’abazìne, n’irhondo barhafàga bâyandikirwe omu bashinganyanya.
30 Niehe omu buhanya muno nciberîre n’omu mulengc, oburhabâle bwawe buncinge, Yagirwa.
31 Hano nkola nacitakira izîno lyawe Nnâmahanga, kuyimba nayimba: nnanderhe ebivugo by’okuvuga omunkwa.
32 Kwo kusimîsa Nnâmahanga okwo, kulusha empanzi etwire bwinja erya y’obukoro n’eyâkunda.
33 Mwe banyinyi mukanye mubone, mwasîma munayumve oku omurhima gwinyu gwashagaluka, mwe mulonza Nnâmahanga.
34 Bulya Nnâmahanga arhahimwa kuyumva abakenyi n’abashweke bage arhababôla.
35 Amalunga n’igulu bicîzigirize, enyanja nazo, haguma n’eby’omu nyanja, bicishinge.
36 Bulya Nnâmahanga yene ye Mufungizi omu Siyoni, ye wânayûbakira bene Yuda, baje omu nyûbake banaziyôrhane.
37 Obûko bwa bambali bage bwo bywâyime mw’ebyo, n’abazigira izino lyage bo babiyôrhana
Psalms 69
1 לַמְנַצֵּ֬חַ עַֽל־שֹׁושַׁנִּ֬ים לְדָוִֽד׃
2 הֹושִׁיעֵ֥נִי אֱלֹהִ֑ים כִּ֤י בָ֖אוּ מַ֣יִם עַד־נָֽפֶשׁ׃
3 טָבַ֤עְתִּי׀ בִּיוֵ֣ן מְ֭צוּלָה וְאֵ֣ין מָעֳמָ֑ד בָּ֥אתִי בְמַעֲמַקֵּי־מַ֝֗יִם וְשִׁבֹּ֥לֶת שְׁטָפָֽתְנִי׃
4 יָגַ֣עְתִּי בְקָרְאִי֮ נִחַ֪ר גְּרֹ֫ונִ֥י כָּל֥וּ עֵינַ֑י מְ֝יַחֵ֗ל לֵאלֹהָֽי׃
5 רַבּ֤וּ׀ מִשַּׂעֲרֹ֣ות רֹאשִׁי֮ שֹׂנְאַ֪י חִ֫נָּ֥ם עָצְמ֣וּ מַ֭צְמִיתַי אֹיְבַ֣י שֶׁ֑קֶר אֲשֶׁ֥ר לֹא־גָ֝זַ֗לְתִּי אָ֣ז אָשִֽׁיב׃
6 אֱֽלֹהִ֗ים אַתָּ֣ה יָ֭דַעְתָּ לְאִוַּלְתִּ֑י וְ֝אַשְׁמֹותַ֗י מִמְּךָ֥ לֹא־נִכְחָֽדוּ׃
7 אַל־יֵ֘בֹ֤שׁוּ בִ֨י׀ קֹוֶיךָ֮ אֲדֹנָ֥י יְהוִ֗ה צְבָ֫אֹ֥ות אַל־יִכָּ֣לְמוּ בִ֣י מְבַקְשֶׁ֑יךָ אֱ֝לֹהֵ֗י יִשְׂרָאֵֽל׃
8 כִּֽי־עָ֭לֶיךָ נָשָׂ֣אתִי חֶרְפָּ֑ה כִּסְּתָ֖ה כְלִמָּ֣ה פָנָֽי׃ 9מ֖וּזָר הָיִ֣יתִי לְאֶחָ֑י וְ֝נָכְרִ֗י לִבְנֵ֥י אִמִּֽי׃
10 כִּֽי־קִנְאַ֣ת בֵּיתְךָ֣ אֲכָלָ֑תְנִי וְחֶרְפֹּ֥ות חֹ֝ורְפֶ֗יךָ נָפְל֥וּ עָלָֽי׃
11 וָאֶבְכֶּ֣ה בַצֹּ֣ום נַפְשִׁ֑י וַתְּהִ֖י לַחֲרָפֹ֣ות לִֽי׃
12 וָאֶתְּנָ֣ה לְבוּשִׁ֣י שָׂ֑ק וָאֱהִ֖י לָהֶ֣ם לְמָשָֽׁל׃
13 יָשִׂ֣יחוּ בִ֭י יֹ֣שְׁבֵי שָׁ֑עַר וּ֝נְגִינֹ֗ות שֹׁותֵ֥י שֵׁכָֽר׃
14 וַאֲנִ֤י תְפִלָּתִֽי־לְךָ֨׀ יְהוָ֡ה עֵ֤ת רָצֹ֗ון אֱלֹהִ֥ים בְּרָב־חַסְדֶּ֑ךָ עֲ֝נֵ֗נִי בֶּאֱמֶ֥ת יִשְׁעֶֽךָ׃
15 הַצִּילֵ֣נִי מִ֭טִּיט וְאַל־אֶטְבָּ֑עָה אִנָּצְלָ֥ה מִ֝שֹּֽׂנְאַ֗י וּמִמַּֽעֲמַקֵּי־מָֽיִם׃
16 אַל־תִּשְׁטְפֵ֤נִי׀ שִׁבֹּ֣לֶת מַ֭יִם וְאַל־תִּבְלָעֵ֣נִי מְצוּלָ֑ה וְאַל־תֶּאְטַר־עָלַ֖י בְּאֵ֣ר פִּֽיהָ׃
17 עֲנֵ֣נִי יְ֭הוָה כִּי־טֹ֣וב חַסְדֶּ֑ךָ כְּרֹ֥ב רַ֝חֲמֶ֗יךָ פְּנֵ֣ה אֵלָֽי׃
18 וְאַל־תַּסְתֵּ֣ר פָּ֭נֶיךָ מֵֽעַבְדֶּ֑ךָ כִּֽי־צַר־לִ֝֗י מַהֵ֥ר עֲנֵֽנִי׃
19 קָרְבָ֣ה אֶל־נַפְשִׁ֣י גְאָלָ֑הּ לְמַ֖עַן אֹיְבַ֣י פְּדֵֽנִי׃
20 אַתָּ֤ה יָדַ֗עְתָּ חֶרְפָּתִ֣י וּ֭בָשְׁתִּי וּכְלִמָּתִ֑י נֶ֝גְדְּךָ֗ כָּל־צֹורְרָֽי׃
21 חֶרְפָּ֤ה׀ שָֽׁבְרָ֥ה לִבִּ֗י וָֽאָ֫נ֥וּשָׁה וָאֲקַוֶּ֣ה לָנ֣וּד וָאַ֑יִן וְ֝לַמְנַחֲמִ֗ים וְלֹ֣א מָצָֽאתִי׃
22 וַיִּתְּנ֣וּ בְּבָרוּתִ֣י רֹ֑אשׁ וְ֝לִצְמָאִ֗י יַשְׁק֥וּנִי חֹֽמֶץ׃
23 יְהִֽי־שֻׁלְחָנָ֣ם לִפְנֵיהֶ֣ם לְפָ֑ח וְלִשְׁלֹומִ֥ים לְמֹוקֵֽשׁ׃
24 תֶּחְשַׁ֣כְנָה עֵ֭ינֵיהֶם מֵרְאֹ֑ות וּ֝מָתְנֵ֗יהֶם תָּמִ֥יד הַמְעַֽד׃
25 שְׁפָךְ־עֲלֵיהֶ֥ם זַעְמֶ֑ךָ וַחֲרֹ֥ון אַ֝פְּךָ֗ יַשִּׂיגֵֽם׃
26 תְּהִי־טִֽירָתָ֥ם נְשַׁמָּ֑ה בְּ֝אָהֳלֵיהֶ֗ם אַל־יְהִ֥י יֹשֵֽׁב׃
27 כִּֽי־אַתָּ֣ה אֲשֶׁר־הִכִּ֣יתָ רָדָ֑פוּ וְאֶל־מַכְאֹ֖וב חֲלָלֶ֣יךָ יְסַפֵּֽרוּ׃
28 תְּֽנָה־עָ֭וֹן עַל־עֲוֹנָ֑ם וְאַל־יָ֝בֹ֗אוּ בְּצִדְקָתֶֽךָ׃
29 יִ֭מָּחֽוּ מִסֵּ֣פֶר חַיִּ֑ים וְעִ֥ם צַ֝דִּיקִ֗ים אַל־יִכָּתֵֽבוּ׃
30 וַ֭אֲנִי עָנִ֣י וְכֹואֵ֑ב יְשׁוּעָתְךָ֖ אֱלֹהִ֣ים תְּשַׂגְּבֵֽנִי׃
31אֲהַֽלְלָ֣ה שֵׁם־אֱלֹהִ֣ים בְּשִׁ֑יר וַאֲגַדְּלֶ֥נּוּ בְתֹודָֽה׃
32 וְתִיטַ֣ב לַֽ֭יהוָה מִשֹּׁ֥ור פָּ֗ר מַקְרִ֥ן מַפְרִֽיס׃
33 רָא֣וּ עֲנָוִ֣ים יִשְׂמָ֑חוּ דֹּרְשֵׁ֥י אֱ֝לֹהִ֗ים וִיחִ֥י לְבַבְכֶֽם׃
34 כִּֽי־שֹׁמֵ֣עַ אֶל־אֶבְיֹונִ֣ים יְהוָ֑ה וְאֶת־אֲ֝סִירָ֗יו לֹ֣א בָזָֽה׃
35 יְֽ֭הַלְלוּהוּ שָׁמַ֣יִם וָאָ֑רֶץ יַ֝מִּ֗ים וְֽכָל־רֹמֵ֥שׂ בָּֽם׃
36 כִּ֤י אֱלֹהִ֨ים׀ יֹ֘ושִׁ֤יעַ צִיֹּ֗ון וְ֭יִבְנֶה עָרֵ֣י יְהוּדָ֑ה וְיָ֥שְׁבוּ שָׁ֝֗ם וִירֵשֽׁוּהָ׃
37 וְזֶ֣רַע עֲ֭בָדָיו יִנְחָל֑וּהָ וְאֹהֲבֵ֥י שְׁ֝מֹ֗ו יִשְׁכְּנוּ־בָֽהּ׃
70
OLULANGA LWA 69 (70): Okuhûna ohurhahale bwa Nnamahanga
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lwa Daudi. Aha kushwinja.
2 Yagirwa, oyemere ondikûze nani; Yagirwa, okanye ontabale.
3 Lero enshonyi zibagwarhe babulabule, balya boshi banninga mpu bankûlamwo omûka.
Bayegûke enshonyi zibabumbe, balya bacishingira okuhanyagala kwani.
4 Zibabumbe basômerwe, balya bakaz’iderha mpu yihé-yihé.
5 Bohe balya bakulonza, bacishinge banasîme muli we; na balya bakulingakwo oburhabâle, bakaz’iyôrha baderha mpu Nyakasane aganze!
6 Niehe ndi mukenyi nnandi muhanya? Nyamuzinda mâshi mâshi, ndwirâkwo.
We Mufungizi we na Muciza wani: Biduha, mâshi Nyakasane!
Psalms 70
1לַ֝מְנַצֵּ֗חַ לְדָוִ֥ד לְהַזְכִּֽיר׃
2 אֱלֹהִ֥ים לְהַצִּילֵ֑נִי יְ֝הוָ֗ה לְעֶזְרָ֥תִי חֽוּשָֽׁה׃
3 יֵבֹ֣שׁוּ וְיַחְפְּרוּ֮ מְבַקְשֵׁ֪י נַ֫פְשִׁ֥י יִסֹּ֣גוּ אָ֭חֹור וְיִכָּלְמ֑וּ חֲ֝פֵצֵ֗י רָעָתִֽי׃
4 יָ֭שׁוּבוּ עַל־עֵ֣קֶב בָּשְׁתָּ֑ם הָ֝אֹמְרִ֗ים הֶ֘אָ֥ח׀ הֶאָֽח׃
5 יָ֘שִׂ֤ישׂוּ וְיִשְׂמְח֨וּ׀ בְּךָ֗ כָּֽל־מְבַ֫קְשֶׁ֥יךָ וְיֹאמְר֣וּ תָ֭מִיד יִגְדַּ֣ל אֱלֹהִ֑ים אֹ֝הֲבֵ֗י יְשׁוּעָתֶֽךָ׃
6 וַאֲנִ֤י׀ עָנִ֣י וְאֶבְיֹון֮ אֱלֹהִ֪ים חֽוּשָׁ֫ה־לִּ֥י עֶזְרִ֣י וּמְפַלְטִ֣י אַ֑תָּה יְ֝הוָ֗ה אַל־תְּאַחַֽר׃
71
OLULANGA LWA 70 (71): Omusengero gw’okola mushosi
1 W’ono nyâkîreko Nyamwagirwa, Orhazigaga enshonyi zambumba ciru n’olusiku luguma
2 Omu bushinganyanya bwawe ondikûze onancize, oyuname ontege okurhwiri onandikûze.
3 Ombêre ibuye nyakiraho, onshubire côgo cizibu lyo ndobôka.
4 Yagirwa Nnamahanga, nkûla omu maboko g’eyi nkola-maligo, ntenza omu nfune z’oyu muminya w’ecishungu.
5 We nâlolakwo, Yagirwa Nnâmahanga, we nyôrha ncikubagira kurhenga oburho bwani.
6 We nyegemera kurhenga okuburhwa kwani, we mufungizi wani kurhenga omu nda ya nyâmà, we nancìkubagira cnsiku zoshi.
7 Omu masu ga banji kwo nàbire nka cisômerine, bulyala wakaz’intabâla buzibu.
8 Akanwa kani karhadwirhi kahusa kuyimba irenge lyawe, budwirhe bwaca bunayire erhi irenge lyawe kayimba.
9 Orhanjahikaga amango nkola ndi mushosi, orhandekêreraga amango ntacigwerhi magala.
10 Bulyala abashombanyi bâni nie badwirhe baderha, abadwirhe bambona mahwe badwirhe bahekana, mpu:
11 «Nyamuzinda amulekêrîre», mpu: «Mukanye mumugwarhe bulya arhagwerhi cafungira.»
12 Mâshi Nnâmahanga orhanjâga kuli mâshi, okanye ontabâle, Waliha Nnâmahanga.
13 Ngasi bashimbire omûka gwani, enshonyi zibagwarhe babulabule; balya barhâmmirira marhî boshi, enshonyi zibayûbikire, zibabumbe.
14 Niehe we nyôrha ncìkubagira, n’irenge lyawc lyo nakaz’ilwira.
15 Akanwa kani kacîtakîre obushinganyanya bwawe, kalegerere kayigâna oku burhabâle bwawe: ntânaderhe nti lwo lugero nalekerakw’olu.
16 Nàderha ebijiro by’obuhashe bwawe, Nnâmahanga, nnanyimbe obushinganyanya bwawe Nyamwagirwa.
17 Wànyigirizagya nciri murho, Yagirwa Nyamuzinda, na kuhika buno ebisômerine byawe kuderha mbiderha.
18 Bukolaga bushosi obu, zikola mvi zino, Yagirwa Nnâmahanga orhandekêreraga; nkaziganîrira abana ba buna emisi y’okuboko kwawe, n’abana bâburhwa boshi mbabwire obuhashe bwawe?
19 Mbabwire obushinganyanya bwawe buhumîre oku nkuba Yagirwa Nnâmahanga, bulya wàjiragamwo ebingan’aha; Nyamuzinda mushâna orhajìbwa omu irhwe!
20 We wànyerekaga amalibuko ntya, we wananshubizamwo omùka, we wanashubindengeza onkûle omûla kuzimu.
21 Obukulu bwani buhirekwo obundi, onashubintuliriza.
22 Nani nkolaga nayimba oburhabesha bwawe oku mulya gw’olulanga, nkukuze n’enzenze, we Mwimâma w’Israheli.
23 Kucîshinga akanwa kani kâcîshinga hano nkola nakuyimbira, omurhima gwani wâcungula gwohe kusimîriza gwâsimiriza.
24 Olulimi lundi ekanwa nalwo lurhahuse lwaganìra obushinganyanya bwawe, obûla balya barhannongezagya kalamo wababonesize nshonyi.
Psalms 71
1 בְּךָֽ־יְהוָ֥ה חָסִ֑יתִי אַל־אֵבֹ֥ושָׁה לְעֹולָֽם׃
2 בְּצִדְקָתְךָ֗ תַּצִּילֵ֥נִי וּֽתְפַלְּטֵ֑נִי הַטֵּֽה־אֵלַ֥י אָ֝זְנְךָ֗ וְהֹושִׁיעֵֽנִי׃
3 הֱיֵ֤ה לִ֨י׀ לְצ֥וּר מָעֹ֡ון לָבֹ֗וא תָּמִ֗יד צִוִּ֥יתָ לְהֹושִׁיעֵ֑נִי כִּֽי־סַלְעִ֖י וּמְצוּדָתִ֣י אָֽתָּה׃
4 אֱֽלֹהַ֗י פַּ֭לְּטֵנִי מִיַּ֣ד רָשָׁ֑ע מִכַּ֖ף מְעַוֵּ֣ל וְחֹומֵץ׃
5 כִּֽי־אַתָּ֥ה תִקְוָתִ֑י אֲדֹנָ֥י יְ֝הוִ֗ה מִבְטַחִ֥י מִנְּעוּרָֽי׃
6 עָלֶ֤יךָ׀ נִסְמַ֬כְתִּי מִבֶּ֗טֶן מִמְּעֵ֣י אִ֭מִּי אַתָּ֣ה גֹוזִ֑י בְּךָ֖ תְהִלָּתִ֣י תָמִֽיד׃
7 כְּ֭מֹופֵת הָיִ֣יתִי לְרַבִּ֑ים וְ֝אַתָּ֗ה מַֽחֲסִי־עֹֽז׃
8 יִמָּ֣לֵא פִ֭י תְּהִלָּתֶ֑ךָ כָּל־הַ֝יֹּ֗ום תִּפְאַרְתֶּֽךָ׃
9 אַֽל־תַּ֭שְׁלִיכֵנִי לְעֵ֣ת זִקְנָ֑ה כִּכְלֹ֥ות כֹּ֝חִ֗י אַֽל־תַּעַזְבֵֽנִי׃
10 כִּֽי־אָמְר֣וּ אֹויְבַ֣י לִ֑י וְשֹׁמְרֵ֥י נַ֝פְשִׁ֗י נֹועֲצ֥וּ יַחְדָּֽו׃
11 לֵ֭אמֹר אֱלֹהִ֣ים עֲזָבֹ֑ו רִֽדְפ֥וּ וְ֝תִפְשׂ֗וּהוּ כִּי־אֵ֥ין מַצִּֽיל׃
12 :אֱ֭לֹהִים אַל־תִּרְחַ֣ק מִמֶּ֑נִּי אֱ֝לֹהַ֗י לְעֶזְרָ֥תִי חִישָׁה
13 יֵבֹ֣שׁוּ יִכְלוּ֮ שֹׂטְנֵ֪י נַ֫פְשִׁ֥י יַֽעֲט֣וּ חֶ֭רְפָּה וּכְלִמָּ֑ה מְ֝בַקְשֵׁ֗י רָעָתִֽי׃
14 וַ֭אֲנִי תָּמִ֣יד אֲיַחֵ֑ל וְ֝הֹוסַפְתִּ֗י עַל־כָּל־תְּהִלָּתֶֽךָ׃
15 פִּ֤י׀ יְסַפֵּ֬ר צִדְקָתֶ֗ךָ כָּל־הַיֹּ֥ום תְּשׁוּעָתֶ֑ךָ כִּ֤י לֹ֖א יָדַ֣עְתִּי סְפֹרֹֽות׃
16 אָבֹ֗וא בִּ֭גְבֻרֹות אֲדֹנָ֣י יְהוִ֑ה אַזְכִּ֖יר צִדְקָתְךָ֣ לְבַדֶּֽךָ׃
17 אֱֽלֹהִ֗ים לִמַּדְתַּ֥נִי מִנְּעוּרָ֑י וְעַד־הֵ֝֗נָּה אַגִּ֥יד נִפְלְאֹותֶֽיךָ׃
18 וְגַ֤ם עַד־זִקְנָ֨ה׀ וְשֵׂיבָה֮ אֱלֹהִ֪ים אַֽל־תַּעַ֫זְבֵ֥נִי עַד־אַגִּ֣יד זְרֹועֲךָ֣ לְדֹ֑ור לְכָל־יָ֝בֹ֗וא גְּבוּרָתֶֽךָ׃
19 וְצִדְקָתְךָ֥ אֱלֹהִ֗ים עַד־מָ֫רֹ֥ום אֲשֶׁר־עָשִׂ֥יתָ גְדֹלֹ֑ות אֱ֝לֹהִ֗ים מִ֣י כָמֹֽוךָ׃
20 אֲשֶׁ֤ר הִרְאִיתַנוּ צָרֹ֥ות רַבֹּ֗ות וְרָ֫עֹ֥ות תָּשׁ֥וּב תְּחַיֵּינוּ וּֽמִתְּהֹמֹ֥ות הָ֝אָ֗רֶץ תָּשׁ֥וּב תַּעֲלֵֽנִי׃
21 תֶּ֤רֶב׀ גְּֽדֻלָּתִ֗י וְתִסֹּ֥ב תְּֽנַחֲמֵֽנִי׃
22 גַּם־אֲנִ֤י׀ אֹודְךָ֣ בִכְלִי־נֶבֶל֮ אֲמִתְּךָ֪ אֱלֹ֫הָ֥י אֲזַמְּרָ֣ה לְךָ֣ בְכִנֹּ֑ור קְ֝דֹ֗ושׁ יִשְׂרָאֵֽל׃
23 תְּרַנֵּ֣נָּ֣ה שְׂ֭פָתַי כִּ֣י אֲזַמְּרָה־לָּ֑ךְ וְ֝נַפְשִׁ֗י אֲשֶׁ֣ר פָּדִֽיתָ׃
24 גַּם־לְשֹׁונִ֗י כָּל־הַ֭יֹּום תֶּהְגֶּ֣ה צִדְקָתֶ֑ךָ כִּי־בֹ֥שׁוּ כִֽי־חָ֝פְר֗וּ מְבַקְשֵׁ֥י רָעָתִֽי׃
72
OLULANGA LWA 71 (72): Omwami wàlaganyibagwa
1 Lwa Sa/omoni.
Yagirwa Nyamuzinda, ohe mwami okurhimanya, otulire mwene mwami obushinganyanya bwawe.
2 Arhegeka ishanja lyawe n’obwirhonzi, n’abirhohye bawe âbahabûla okunali.
3 Entondo zâhereza olubaga omurhûla, n’ehirhondo hilerhe ohushinganyanya.
4 Ye wâshibirira abanyi omu lubaga, Ye wâciza iburha ly’abakenyi. Ye wâtulikanya ababalibuza.
5 Alama nk’izûba, nka mwezi kurhenga okw’iburha kuj’oku lindi. 6 Ahonera nka nkuba oku kahasi, nka nkuba yadômer’idaho.
7 Obushinganyanya bwâyêra omu nsiku zage, n’omurhûla guluge, kuhika omwezi guzike.
8 Arhegeka kurhenga oku nyanja kuhika oku nyanja kurhenga oku lwîshi kuhika ah’igulu lihekera.
9 Abashombanyi bage barhibukira embcre zage, n’abamulwisa bamime akatulo.
10 Abâmi b’omu Tarsisi n’ab’omu birhwa bâmurhula entûlo, abâmi b’e Saba n’ab’e Seba bamusholôlera.
11 N’abâmi b’igulu lyoshi bamuharamya, amashanja goshi gâmukolere.
12 Co cirhumire âciza omukenyi omuyakûzize, n’omugalugalu orhagwerhi warhabâla. 13 Ababalira omushalye n’omukenyi, n’obuzine bw’omunyi abucize.
14 Abakûla omu kunyagwa n’omu kulibuzibwa, n’omuko gwabo âgulola bwinja. 15 Kulama âlama, bakaz’imurhûla amarhale g’e Buharabu, bakaz’imusengera burhahusa, bamugishe ensiku n’amango.
16 Idaho lyâyêra engano; emburho yage yasogorokera oku busongerwe bw’entondo aka Libano, n’abantu bâyôloloka omu cihugo nka kahasi ebulambo.
17 Izîno lyage lyâgishwa ensiku n’amango, oku izûba licibasha, erhi ho n’izîno lyage liba. Emilala yoshi y’igulu yâgishirwa muli ye, amahanga goshi gâmuderha muny’iragi.
18 Agishwe Nyakasane Nyamuzinda w’Israheli, Bulya yene wàjizire ebirhangâzo. 19 Ligishwe n’izîno lyage ly’irenge ensiku zoshi, n’obukuze bwage bulumire en’igulu. Amen! Amen!
20 Okushwinjwa kw’emisengero ya Daudi, mugala wa Yese.
Psalms 72
1 לִשְׁלֹמֹ֨ה׀ אֱֽלֹהִ֗ים מִ֭שְׁפָּטֶיךָ לְמֶ֣לֶךְ תֵּ֑ן וְצִדְקָתְךָ֥ לְבֶן־מֶֽלֶךְ׃
2 יָדִ֣ין עַמְּךָ֣ בְצֶ֑דֶק וַעֲנִיֶּ֥יךָ בְמִשְׁפָּֽט׃
3 יִשְׂא֤וּ הָרִ֓ים שָׁ֘לֹ֥ום לָעָ֑ם וּ֝גְבָעֹ֗ות בִּצְדָקָֽה׃
4 יִשְׁפֹּ֤ט׀ עֲֽנִיֵּי־עָ֗ם יֹ֭ושִׁיעַ לִבְנֵ֣י אֶבְיֹ֑ון וִֽידַכֵּ֣א עֹושֵֽׁק׃
5 יִֽירָא֥וּךָ עִם־שָׁ֑מֶשׁ וְלִפְנֵ֥י יָ֝רֵ֗חַ דֹּ֣ור דֹּורִֽים׃
6 יֵ֭רֵד כְּמָטָ֣ר עַל־גֵּ֑ז כִּ֝רְבִיבִ֗ים זַרְזִ֥יף אָֽרֶץ׃
7 יִֽפְרַח־בְּיָמָ֥יו צַדִּ֑יק וְרֹ֥ב שָׁ֝לֹ֗ום עַד־בְּלִ֥י יָרֵֽחַ׃
8 וְ֭יֵרְדְּ מִיָּ֣ם עַד־יָ֑ם וּ֝מִנָּהָ֗ר עַד־אַפְסֵי־אָֽרֶץ׃
9 לְ֭פָנָיו יִכְרְע֣וּ צִיִּ֑ים וְ֝אֹיְבָ֗יו עָפָ֥ר יְלַחֵֽכוּ׃
10 מַלְכֵ֬י תַרְשִׁ֣ישׁ וְ֭אִיִּים מִנְחָ֣ה יָשִׁ֑יבוּ מַלְכֵ֥י שְׁבָ֥א וּ֝סְבָ֗א אֶשְׁכָּ֥ר יַקְרִֽיבוּ׃
11 וְיִשְׁתַּחֲווּ־לֹ֥ו כָל־מְלָכִ֑ים כָּל־גֹּויִ֥ם יַֽעַבְדֽוּהוּ׃
12 כִּֽי־יַ֭צִּיל אֶבְיֹ֣ון מְשַׁוֵּ֑עַ וְ֝עָנִ֗י וְֽאֵין־עֹזֵ֥ר לֹֽו׃
13 יָ֭חֹס עַל־דַּ֣ל וְאֶבְיֹ֑ון וְנַפְשֹׁ֖ות אֶבְיֹונִ֣ים יֹושִֽׁיעַ׃
14 מִתֹּ֣וךְ וּ֭מֵחָמָס יִגְאַ֣ל נַפְשָׁ֑ם וְיֵיקַ֖ר דָּמָ֣ם בְּעֵינָֽיו׃
15 וִיחִ֗י וְיִתֶּן־לֹו֮ מִזְּהַ֪ב שְׁ֫בָ֥א וְיִתְפַּלֵּ֣ל בַּעֲדֹ֣ו תָמִ֑יד כָּל־הַ֝יֹּ֗ום יְבָרֲכֶֽנְהֽוּ׃
16 יְהִ֤י פִסַּת־בַּ֨ר׀ בָּאָרֶץ֮ בְּרֹ֪אשׁ הָ֫רִ֥ים יִרְעַ֣שׁ כַּלְּבָנֹ֣ון פִּרְיֹ֑ו וְיָצִ֥יצוּ מֵ֝עִ֗יר כְּעֵ֣שֶׂב הָאָֽרֶץ׃
17 יְהִ֤י שְׁמֹ֨ו לְֽעֹולָ֗ם לִפְנֵי־שֶׁמֶשׁ֮ יָנִין שְׁ֫מֹ֥ו וְיִתְבָּ֥רְכוּ בֹ֑ו כָּל־גֹּויִ֥ם יְאַשְּׁרֽוּהוּ׃
18 בָּר֤וּךְ׀ יְהוָ֣ה אֱ֭לֹהִים אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֑ל עֹשֵׂ֖ה נִפְלָאֹ֣ות לְבַדֹּֽו׃
19 וּבָר֤וּךְ׀ שֵׁ֥ם כְּבֹודֹ֗ו לְעֹ֫ולָ֥ם וְיִמָּלֵ֣א כְ֭בֹודֹו אֶת־כֹּ֥ל הָאָ֗רֶץ אָ֘מֵ֥ן׀ וְאָמֵֽן׃
20 כָּלּ֥וּ תְפִלֹּ֑ות דָּ֝וִ֗ד בֶּן־יִשָֽׁי׃
73
OLULANGA LWA 72 (73): Ihwe n’amashumi g’okubona abantu babi banabêrwe n’eby’en’igulu
1 Lulanga. Lwa Azafi.
Nyamuzinda mushâna abâ mwinja kuli Bene-Israheli, abâ mwinja oku bantu b’omurhima nkana.
2 Amagulu gani okwisi gagend’ebinzongonzongo, hindi hitya amagulu gani garhereze.
3 Kulya kubâ nàyagirwe, erhi mbona okubêrwa enkola-maligo zibêrwa.
4 Bôhe barhajira maganya maci, barhalaka ndwâla barhalaka na buhorho buci.
5 Ezi mmanja zibâ oku bantu bôhe zirhababakwo, bôhe barhahanirwa haguma n’abandi bantu.
6 Ko kala kagayano bayambala omw’igosi, ko kala kadali bayambaliza nka cirondo.
7 Obubi bwabo kupamuka bupamuka omu murhima guzinzire, enkengero zabo kucîlasha zicîlasha. 8Iderha lyabo n’amasheka gabo, bulyalya bwône, n’okulimbira emisi kwabo, kagayano kakulerha.
9 Akanwa kabo, oku kàlwisa amalunga, olulimi lwabo lwazinga-zinga igulu.
10 Okwo kwarhuma olubaga lwani lwayerekera emunda bali, n’amîshi bàganywa bàrhama, mpu:
11 «Kurhi Nyamuzinda ankamanya?» mpu: «K’Ow’Enyanya ankamanya?»
12 Kwo bayôrha ntyo abanya-byaha, okudekerera bo bene-kwo n’okubêrwa n’ebirugu, bo bene-kwo.
13 Kumanya busha narhamiraga erhi nnanga omurhima gwani nti gurhazingaga, erhi nkalabira enfune omu bwêru-kwêru?
14 Bulyala mpimbo ndwirhe nalya ngasi mango, na ngasi lusiku erhi na buhane nahâbwa.
15 Ncigererezagye nti: «Ka nderhe akâbo», nali nacikûla omu karhî ka bagala bawe.
16 Nacîja emurhima obwo, nti: «Ka nyumve okwo»; nabona oku kuli kurhama bwenêne.
17 Nalinda mpika oku mahwe ga Nyamuzinda, lyo nkabonaga okuhera kw’abanya-byâha.
18 Ewa, oku ntuli kuno obayâbulira, obul’inabahirikira omu buhanya!
19 Kuziga barhimang’irhibuka wani! Kuhirigirha bahirigirha bahêkwe n’ebihamba.
20 Nyamwagirwa, kwo obalola kula omuntu alola ecilôrho erhi azûka, erhi oba wamâtulûka orhashibirira mpu olole kurhi bàli bashushire.
21 Amango omungo gwàli gungwerhe, nayumva nka kuno bamândira emurhima.
22 Kuhwinjagala nàli mpwinjagîre, ntàli mmanyire bici, omu masu gawe kwo nàli nyosire nka nkafu.
23 Niehe nâyôrha mbâ haguma nawe, wànyansire wangwarhira oku kuboko.
24 Wene wàlonzize okumpabûla, wene wâyishir’inyakirira omw’irenge.
25 Wundi ndi njira omu mpingu aha nyuma zawe? N’amango rhuli rhwembi, igulu nta bununu mbwine lirikwo.
26 Amagala ciru gankarhemuka, n’omurhima ciru gukarhemuka, Wene we Kabuye k’omurhima gwani, We wanayôrha obâ mwanya gwani ensiku n’amango.
27 Bulyala abakutwika kuhera baj’ihera, abakuleka baj’ishiga bandi balume kuzigulula onabazigulula.
28 Niehe okubêraho Nyamuzinda kwo kwinja kwani, n’okujira Nyakasane Nyamuzinda lwakiro lwani. Emikolo yawe yoshi, nâyiyimba aha lumvi lwa mwâli-Siyoni
Psalms 73
1 מִזְמֹ֗ור לְאָ֫סָ֥ף אַ֤ךְ טֹ֭וב לְיִשְׂרָאֵ֥ל אֱלֹהִ֗ים לְבָרֵ֥י לֵבָֽב׃
2 וַאֲנִ֗י כִּ֭מְעַט נָטוּי רַגְלָ֑י כְּ֝אַ֗יִן שֻׁפְּכָה אֲשֻׁרָֽי׃
3 כִּֽי־קִ֭נֵּאתִי בַּֽהֹולְלִ֑ים שְׁלֹ֖ום רְשָׁעִ֣ים אֶרְאֶֽה׃
4 כִּ֤י אֵ֖ין חַרְצֻבֹּ֥ות לְמֹותָ֗ם וּבָרִ֥יא אוּלָֽם׃
5 בַּעֲמַ֣ל אֱנֹ֣ושׁ אֵינֵ֑מֹו וְעִם־אָ֝דָ֗ם לֹ֣א יְנֻגָּֽעוּ׃
6 לָ֭כֵן עֲנָקַ֣תְמֹו גַאֲוָ֑ה יַעֲטָף־שִׁ֝֗ית חָמָ֥ס לָֽמֹו׃
7 יָ֭צָא מֵחֵ֣לֶב עֵינֵ֑מֹו עָ֝בְר֗וּ מַשְׂכִּיֹּ֥ות לֵבָֽב׃
8 יָמִ֤יקוּ׀ וִידַבְּר֣וּ בְרָ֣ע עֹ֑שֶׁק מִמָּרֹ֥ום יְדַבֵּֽרוּ׃
9 שַׁתּ֣וּ בַשָּׁמַ֣יִם פִּיהֶ֑ם וּ֝לְשֹׁונָ֗ם תִּֽהֲלַ֥ךְ בָּאָֽרֶץ׃
10 לָכֵ֤ן׀ יָשִׁיב עַמֹּ֣ו הֲלֹ֑ם וּמֵ֥י מָ֝לֵ֗א יִמָּ֥צוּ לָֽמֹו׃
11 וְֽאָמְר֗וּ אֵיכָ֥ה יָדַֽע־אֵ֑ל וְיֵ֖שׁ דֵּעָ֣ה בְעֶלְיֹֽון׃
12 הִנֵּה־אֵ֥לֶּה רְשָׁעִ֑ים וְשַׁלְוֵ֥י עֹ֝ולָ֗ם הִשְׂגּוּ־חָֽיִל׃
13 אַךְ־רִ֭יק זִכִּ֣יתִי לְבָבִ֑י וָאֶרְחַ֖ץ בְּנִקָּיֹ֣ון כַּפָּֽי׃
14 וָאֱהִ֣י נָ֭גוּעַ כָּל־הַיֹּ֑ום וְ֝תֹוכַחְתִּ֗י לַבְּקָרִֽים׃
15 אִם־אָ֭מַרְתִּי אֲסַפְּרָ֥ה כְמֹ֑ו הִנֵּ֤ה דֹ֭ור בָּנֶ֣יךָ בָגָֽדְתִּי׃
16 וָֽ֭אֲחַשְּׁבָה לָדַ֣עַת זֹ֑את עָמָ֖ל הִיא בְעֵינָֽי׃
17 עַד־אָ֭בֹוא אֶל־מִקְדְּשֵׁי־אֵ֑ל אָ֝בִ֗ינָה לְאַחֲרִיתָֽם׃
18 אַ֣ךְ בַּ֭חֲלָקֹות תָּשִׁ֣ית לָ֑מֹו הִ֝פַּלְתָּ֗ם לְמַשּׁוּאֹֽות׃
19 אֵ֤יךְ הָי֣וּ לְשַׁמָּ֣ה כְרָ֑גַע סָ֥פוּ תַ֝֗מּוּ מִן־בַּלָּהֹֽות׃
20 כַּחֲלֹ֥ום מֵהָקִ֑יץ אֲ֝דֹנָי בָּעִ֤יר׀ צַלְמָ֬ם תִּבְזֶֽה׃
21 כִּ֭י יִתְחַמֵּ֣ץ לְבָבִ֑י וְ֝כִלְיֹותַ֗י אֶשְׁתֹּונָֽן׃
22 וַאֲנִי־בַ֭עַר וְלֹ֣א אֵדָ֑ע בְּ֝הֵמֹ֗ות הָיִ֥יתִי עִמָּֽךְ׃
23 וַאֲנִ֣י תָמִ֣יד עִמָּ֑ךְ אָ֝חַ֗זְתָּ בְּיַד־יְמִינִֽי׃
24 בַּעֲצָתְךָ֥ תַנְחֵ֑נִי וְ֝אַחַ֗ר כָּבֹ֥וד תִּקָּחֵֽנִי׃
25 מִי־לִ֥י בַשָּׁמָ֑יִם וְ֝עִמְּךָ֗ לֹא־חָפַ֥צְתִּי בָאָֽרֶץ׃
26 כָּלָ֥ה שְׁאֵרִ֗י וּלְבָ֫בִ֥י צוּר־לְבָבִ֥י וְחֶלְקִ֗י אֱלֹהִ֥ים לְעֹולָֽם׃
27 כִּֽי־הִנֵּ֣ה רְחֵקֶ֣יךָ יֹאבֵ֑דוּ הִ֝צְמַ֗תָּה כָּל־זֹונֶ֥ה מִמֶּֽךָּ׃
28 וַאֲנִ֤י׀ קִֽרֲבַ֥ת אֱלֹהִ֗ים לִ֫י־טֹ֥וב שַׁתִּ֤י׀ בַּאדֹנָ֣י יְהֹוִ֣ה מַחְסִ֑י לְ֝סַפֵּ֗ר כָּל־מַלְאֲכֹותֶֽיךָ׃
74
OLULANGA LWA 73 (74): Okulakira engombe ya Nyamuzinda
1 Lwimbo lwa kuyigiriza. Lwa Azafi.
Mâshi Nnâmahanga, ci wàrhulekèrire mâshi? carhumire walubira ebibuzi by’omu buso bwawe?
2 Kengêra lulya lubaga wàcishogaga kurhenga mira, gulya mulala wàcungulaga mpu gube gwawe, kengêra na kulya wàcishogaga entondo ya Siyoni onagwikakwo entebe yawe.
3 Orhang’ibâ nka wahira okugulu mwo bira bikola byayôrha bibâ bigûka, ngasi kantu kali omu ngombe omushombanyi akashandâzize koshi.
4 Ababisha bàjire aha ngombe yawe babandiraho akakû, bagwika amatumu gabo bacitakira.
5 Kwo bàli ak’abâkonda omuzirhu n’embasha.
6 Enyumvi z’olurhambâ lwawe, bàziyusize bazivunanga n’embasha n’enyundo.
7 Oluhêro lwawe bàludûlisire muliro, n’ecirâlo c’izino lyawe hanw’igulu bàcihemwire. 8 Kwo badesire emurhima, mpu: «Rhushâbire byoshi kuguma», mpu: «Ngasi mahêro Nyamuzinda ajira hanw’igulu goshi mugayôce.»
9 Ebisômerine birhu arhali rhwe rhwâcibilolekwo, na nta mulebi ocihali, rhurhanalirnwo omuntu omanyire mangaci ebi byâhwa.
10 Nnârnahanga, rnangaci oyo mubisha âleka okurhukwâma, kâli anakolaga ashekera izîno lyawe burhahusa obwo?
11 Cici cirhumire washukira cici cirhumire wabeza okulyo kwawe oku cifuba? 12 Nyamuzinda ye Mwami nshiga kurhenga mira, ye Mufungizi onfungira mw’er’igulu.
13 W’olya waberag’enyanja n’obuhashe bwawe, washangula amarhwe g’enjoka omu mîshi.
14 W’olya wàtuntumaga amarhwe ga Leviyatani, wamuhâ eby’omu nyanja byamushêga.
15 W’olya wàmezagya enshôko wàzûsa n’emigezi, enyîshi nênênê wàziganya.
16 We Nn’omûshi we na Nn’obudufu, We wàmanikaga omwezi n’izûba.
17 We wàtwiraga idaho aha lyagalukira, ecanda n’empondo we wàbijiraga.
18 Okengere n’oku: oyo mubisha kushonza okwo akushonzize, Nyakasane, n’eryôla ishaja ly’abasirhe lyajacìre izîno lyawe lyarhama.
19 Engûku yawe omanyage wankayihâ lubakâ, n’omûka gwa bambali bawe orhaguyibagiraga bujayo!
20 Lolakwo erya ndagâno yawe: mwo cirya cihugo, enyâkiro n’amashwa, ntaho barhâlwa.
21 Omunyi arhakurhengagaho n’enshonyi, omukenyi n’omunyi bacìtakire izîno lyawe.
22 Nnamahanga, yimuka wene olwise olwo lubanja, okengêre n’ebijaci abo basirhe badesire balegerera bakujacira.
23 Orhahushaga izu ly’abashombanyi bawe, akavù katuzirwe n’abakurhêzire kacidwirhe kazûka.
Psalms 74
1 מַשְׂכִּ֗יל לְאָ֫סָ֥ף לָמָ֣ה אֱ֭לֹהִים זָנַ֣חְתָּ לָנֶ֑צַח יֶעְשַׁ֥ן אַ֝פְּךָ֗ בְּצֹ֣אן מַרְעִיתֶֽךָ׃
2 זְכֹ֤ר עֲדָתְךָ֨׀ קָ֘נִ֤יתָ קֶּ֗דֶם גָּ֭אַלְתָּ שֵׁ֣בֶט נַחֲלָתֶ֑ךָ הַר־צִ֝יֹּ֗ון זֶ֤ה׀ שָׁכַ֬נְתָּ בֹּֽו׃
3 הָרִ֣ימָה פְ֭עָמֶיךָ לְמַשֻּׁאֹ֣ות נֶ֑צַח כָּל־הֵרַ֖ע אֹויֵ֣ב בַּקֹּֽדֶשׁ׃
4 שָׁאֲג֣וּ צֹ֭רְרֶיךָ בְּקֶ֣רֶב מֹועֲדֶ֑ךָ שָׂ֖מוּ אֹותֹתָ֣ם אֹתֹֽות׃
5 יִ֭וָּדַע כְּמֵבִ֣יא לְמָ֑עְלָה בִּֽסֲבָךְ־עֵ֝֗ץ קַרְדֻּמֹּֽות׃
6 וְעֵת פִּתּוּחֶ֣יהָ יָּ֑חַד בְּכַשִּׁ֥יל וְ֝כֵֽילַפֹּ֗ת יַהֲלֹמֽוּן׃
7 שִׁלְח֣וּ בָ֭אֵשׁ מִקְדָּשֶׁ֑ךָ לָ֝אָ֗רֶץ חִלְּל֥וּ מִֽשְׁכַּן־שְׁמֶֽךָ׃
8 אָמְר֣וּ בְ֭לִבָּם נִינָ֣ם יָ֑חַד שָׂרְפ֖וּ כָל־מֹועֲדֵי־אֵ֣ל בָּאָֽרֶץ׃
9 אֹֽותֹתֵ֗ינוּ לֹ֥א רָ֫אִ֥ינוּ אֵֽין־עֹ֥וד נָבִ֑יא וְלֹֽא־אִ֝תָּ֗נוּ יֹדֵ֥עַ עַד־מָֽה׃
10 עַד־מָתַ֣י אֱ֭לֹהִים יְחָ֣רֶף צָ֑ר יְנָ֘אֵ֤ץ אֹויֵ֖ב שִׁמְךָ֣ לָנֶֽצַח׃
11 לָ֤מָּה תָשִׁ֣יב יָ֭דְךָ וִֽימִינֶ֑ךָ מִקֶּ֖רֶב חֹוקְךָ כַלֵּֽה׃
12 וֵ֭אלֹהִים מַלְכִּ֣י מִקֶּ֑דֶם פֹּעֵ֥ל יְ֝שׁוּעֹ֗ות בְּקֶ֣רֶב הָאָֽרֶץ׃
13 אַתָּ֤ה פֹורַ֣רְתָּ בְעָזְּךָ֣ יָ֑ם שִׁבַּ֖רְתָּ רָאשֵׁ֥י תַ֝נִּינִ֗ים עַל־הַמָּֽיִם׃
14 אַתָּ֣ה רִ֭צַּצְתָּ רָאשֵׁ֣י לִוְיָתָ֑ן תִּתְּנֶ֥נּוּ מַ֝אֲכָ֗ל לְעָ֣ם לְצִיִּֽים׃
15 אַתָּ֣ה בָ֭קַעְתָּ מַעְיָ֣ן וָנָ֑חַל אַתָּ֥ה הֹ֝ובַ֗שְׁתָּ נַהֲרֹ֥ות אֵיתָֽן׃
16 לְךָ֣ יֹ֭ום אַף־לְךָ֥ לָ֑יְלָה אַתָּ֥ה הֲ֝כִינֹ֗ותָ מָאֹ֥ור וָשָֽׁמֶשׁ׃
17 אַתָּ֣ה הִ֭צַּבְתָּ כָּל־גְּבוּלֹ֣ות אָ֑רֶץ קַ֥יִץ וָ֝חֹ֗רֶף אַתָּ֥ה יְצַרְתָּם׃
18 זְכָר־זֹ֗את אֹ֭ויֵב חֵרֵ֣ף׀ יְהוָ֑ה וְעַ֥ם נָ֝בָ֗ל נִֽאֲצ֥וּ שְׁמֶֽךָ׃
19 אַל־תִּתֵּ֣ן לְ֭חַיַּת נֶ֣פֶשׁ תֹּורֶ֑ךָ חַיַּ֥ת עֲ֝נִיֶּ֗יךָ אַל־תִּשְׁכַּ֥ח לָנֶֽצַח׃
20 הַבֵּ֥ט לַבְּרִ֑ית כִּ֥י מָלְא֥וּ מַחֲשַׁכֵּי־אֶ֝֗רֶץ נְאֹ֣ות חָמָֽס׃
21 אַל־יָשֹׁ֣ב דַּ֣ךְ נִכְלָ֑ם עָנִ֥י וְ֝אֶבְיֹ֗ון יְֽהַלְל֥וּ שְׁמֶֽךָ׃
22 קוּמָ֣ה אֱ֭לֹהִים רִיבָ֣ה רִיבֶ֑ךָ זְכֹ֥ר חֶרְפָּתְךָ֥ מִנִּי־נָ֝בָ֗ל כָּל־הַיֹּֽום׃
23 אַל־תִּ֭שְׁכַּח קֹ֣ול צֹרְרֶ֑יךָ שְׁאֹ֥ון קָ֝מֶ֗יךָ עֹלֶ֥ה תָמִֽיד׃
75
OLULANGA LWA 74 (75): Nyamuziuda Mucîranuzi w’okuli
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. «Shukira orhashâbe». Lulanga. Lwa Azafi. Lwimbo.
2 Kukuza kuno rhudwirhe rhawakukuza, Nyakasane, kukuza kuno rhudwirhe rhwakukuza. Rhudwirhe rhwakuza izîno lyawe, rhunadwirhe rhwayimba ebisômerine byawe.
3 Amango nâtwa olusiku go na mango nâtwa olubanja niene; nk’oku binahashikine.
4 Ciru igulu lyankadundagana, n’abaliyûbakakwo boshi badûndagana, amakondo galyo buzibu nàgagwisire.
5 Nàbwizire abalimbirira, nti: «Murhalimbirire», n’enkola-maligo, nti: «Murharhege amahembe».
6 Nti: «Murharhege Ow’Enyanya amahembe, murhahiraga mukashinyagulira Nyamuzinda!»
7 Arhali yo âyish’ebushoshokero bw’izûba, nisi erhi ebuzikiro bwalyo; arhali yo âyish’ebwa ntondo,
8 Nyamuzinda ye mutwi w’emmanja: anayandagaze muguma, alengeze n’owundi.
9 Bulya Nyakasane akola afumbasire akabêhe, kayunjwire irivayi lyabira, linali lya cigushè. Amàbahungulira kuli ko: enkola-maligo zibâ okw’igulu, ene zanywa zishongôze.
10 Niehe nâyôrha nsimire ensiku n’amango, nanzihire Nyamuzinda wa Yakobo olulanga .
11 Kutuntuma nâtuntuma amahembe g’enkola-maligo, amahembe g’abashinganyanya gohe kugôya nâgagôya.
Psalms 75
1 לַמְנַצֵּ֥חַ אַל־תַּשְׁחֵ֑ת מִזְמֹ֖ור לְאָסָ֣ף שִֽׁיר׃
2 הֹ֘ודִ֤ינוּ לְּךָ֨׀ אֱֽלֹהִ֗ים הֹ֭ודִינוּ וְקָרֹ֣וב שְׁמֶ֑ךָ סִ֝פְּר֗וּ נִפְלְאֹותֶֽיךָ׃
3 כִּ֭י אֶקַּ֣ח מֹועֵ֑ד אֲ֝נִ֗י מֵישָׁרִ֥ים אֶשְׁפֹּֽט׃
4 נְֽמֹגִ֗ים אֶ֥רֶץ וְכָל־יֹשְׁבֶ֑יהָ אָנֹכִ֨י תִכַּ֖נְתִּי עַמּוּדֶ֣יהָ סֶּֽלָה׃
5 אָמַ֣רְתִּי לַֽ֭הֹולְלִים אַל־תָּהֹ֑לּוּ וְ֝לָרְשָׁעִ֗ים אַל־תָּרִ֥ימוּ קָֽרֶן׃
6 אַל־תָּרִ֣ימוּ לַמָּרֹ֣ום קַרְנְכֶ֑ם תְּדַבְּר֖וּ בְצַוָּ֣אר עָתָֽק׃
7 כִּ֤י לֹ֣א מִ֭מֹּוצָא וּמִֽמַּעֲרָ֑ב וְ֝לֹ֗א מִמִּדְבַּ֥ר הָרִֽים׃
8 כִּֽי־אֱלֹהִ֥ים שֹׁפֵ֑ט זֶ֥ה יַ֝שְׁפִּ֗יל וְזֶ֣ה יָרִֽים׃
9 כִּ֤י כֹ֪וס בְּֽיַד־יְהוָ֡ה וְיַ֤יִן חָמַ֨ר׀ מָ֥לֵא מֶסֶךְ֮ וַיַּגֵּ֪ר מִ֫זֶּ֥ה אַךְ־שְׁ֭מָרֶיהָ יִמְצ֣וּ יִשְׁתּ֑וּ כֹּ֝֗ל רִשְׁעֵי־אָֽרֶץ׃
10 וַ֭אֲנִי אַגִּ֣יד לְעֹלָ֑ם אֲ֝זַמְּרָ֗ה לֵאלֹהֵ֥י יַעֲקֹֽב׃
11 וְכָל־קַרְנֵ֣י רְשָׁעִ֣ים אֲגַדֵּ֑עַ תְּ֝רֹומַ֗מְנָה קַֽרְנֹ֥ות צַדִּֽיק׃
76
OLULANGA LWA 75 (76): Nyamuzinda ye hima byoshi
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Oku nzihwa z’emisi. Lulanga. Lwa Azafi. Lwimbo.
2 Nyamuzinda amanyikine omu ca Yuda, n’omu Israheli, izîno lyage lyàjire irenge.
3 Ecirâlo cage mwo ciri cigwike omu Salemu; n’oku Siyoni kw’obwami bwage bubâ.
4 Avunirekwo emilazo y’emiherho, n’empenzi, n’engôrho n’amatumu.
5 Wayisha n’emisi, wamoleka nka cimole, wamanuka oku ntondo z’ensiku n’amango.
6 Entwali mpu zinyagage zànyagwa, mpu zihungage zij’iro, zàyumva amaboko gàrhoga.
7 Wakankama obwo, Nyamuzinda wa Yakobo, babomboro n’ebihêsi byàgama.
8 Bakurhinye, orhajìbwa omw’irwe, erhi budârhi bw’oburhe bwawe burhuma.
9 Kurheng’emalunga akanwa kawe kàyumvikana: igulu lyàgeramw’omusisi lyanamerha.
10 Nyamuzinda ayimuka obwo mpu aj’itwa emmanja, anagalukire abanyinyi babâ okw’igulu.
11 Edomu àkukuza omu burhe bwage, n’abanyi bàsigire omu Emati, bakujirira olusiku lukulu.
12 Mujire ebiragâne mubirhûle Nyakasane Nnâmahanga, abali eburhambi bwage barhûle Nyamuzinda entûlo.
13 Ye kûla abaluzi mw’omûka. Ye nageza abâmi b’igulu mw’omusisi.
Psalms 76
1 לַמְנַצֵּ֥חַ בִּנְגִינֹ֑ת מִזְמֹ֖ור לְאָסָ֣ף שִֽׁיר׃
2 נֹודָ֣ע בִּֽיהוּדָ֣ה אֱלֹהִ֑ים בְּ֝יִשְׂרָאֵ֗ל גָּדֹ֥ול שְׁמֹֽו׃
3 וַיְהִ֣י בְשָׁלֵ֣ם סֻכֹּ֑ו וּמְעֹ֖ונָתֹ֣ו בְצִיֹּֽון׃
4שָׁ֭מָּה שִׁבַּ֣ר רִשְׁפֵי־קָ֑שֶׁת מָגֵ֬ן וְחֶ֖רֶב וּמִלְחָמָ֣ה סֶֽלָה׃
5נָ֭אֹור אַתָּ֥ה אַדִּ֗יר מֵֽהַרְרֵי־טָֽרֶף׃
6 אֶשְׁתֹּולְל֨וּ׀ אַבִּ֣ירֵי לֵ֭ב נָמ֣וּ שְׁנָתָ֑ם וְלֹא־מָצְא֖וּ כָל־אַנְשֵׁי־חַ֣יִל יְדֵיהֶֽם׃
7 מִ֭גַּעֲרָ֣תְךָ אֱלֹהֵ֣י יַעֲקֹ֑ב נִ֝רְדָּ֗ם וְרֶ֣כֶב וָסֽוּס׃
8 אַתָּ֤ה׀ נֹ֥ורָא אַ֗תָּה וּמִֽי־יַעֲמֹ֥ד לְפָנֶ֗יךָ מֵאָ֥ז אַפֶּֽךָ׃
9מִ֭שָּׁמַיִם הִשְׁמַ֣עְתָּ דִּ֑ין אֶ֖רֶץ יָֽרְאָ֣ה וְשָׁקָֽטָה׃
10 בְּקוּם־לַמִּשְׁפָּ֥ט אֱלֹהִ֑ים לְהֹושִׁ֖יעַ כָּל־עַנְוֵי־אֶ֣רֶץ סֶֽלָה׃
11 כִּֽי־חֲמַ֣ת אָדָ֣ם תֹּודֶ֑ךָּ שְׁאֵרִ֖ית חֵמֹ֣ת תַּחְגֹּֽר׃
12 נִֽדֲר֣וּ וְשַׁלְּמוּ֮ לַיהוָ֪ה אֱֽלֹהֵ֫יכֶ֥ם כָּל־סְבִיבָ֑יו יֹובִ֥ילוּ שַׁ֝֗י לַמֹּורָֽא׃
13 יִ֭בְצֹר ר֣וּחַ נְגִידִ֑ים נֹ֝ורָ֗א לְמַלְכֵי־אָֽרֶץ׃
77
OLULANGA LWA 76 (77): Okugerêreza ebijiro bya Nyamuzinda
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Yedutuni. Lwa Azafi. Lulanga.
2 Nnâmahanga nayakâza obu nakûbiriza ntya, ye ndwirhe nayakûza nti anyumve nâni.
3 Olusiku ngwerhwe n’omutula Nyakasane ye nnongereza mbone, okuboko kwani kunalâle kwamuyimbira obudufu bwoshi.
4 Erhi nayish’ikengêra Nnâmahanga, nnanyumve ecifufu, erhi nayish’irhanya, nyumve omurhima gurhaciri gwani gurhoge.
5 Engohe zani wazibuzize buhûnga, omurhima gwâni gwabuzire budêkerera, lerha ciru okuderha akanwa ntakuhashiri.
6 Ndwirhage nagerêreza ensiku zàgezire, nkengêre emyaka yàli burhanzi, ntanye-ntanye!
7 Erhi bwayish’ibâ budufu nangerêrezagyc emurhima, nkengêre ndôse emirhima.
8 Nti: «Nyamuzinda kàli warhulekêrirage obwo? orhakanacirhubabalira bundi?
9 Kâli rhwanatûhirage lwoshi omu masu gage, n’omulagi àrhulaganyagya nta mwana wirhu wâciguhikekwo .
10 Ka Nyamuzinda kuyibagira ayibagire olukogo lwage, nisi erhi burhe bwarhuma anywa embuli aleka olukogo lwage?»
11 Nàderha obwo, nti: «Gwo mutula gungwerhe ogwo, gunali gw’ogu, kulya kuba okuboko kw’Ow’Enyanya bwenêne kwahindusire kundi kundi.»
12 Kukengêra nkengêra emikolo ya Nyakasane, neci nankengêre ebisômerine byawe bya mîra.
13 Nkolaga nagerêreza nkengere emikolo wàkozire, ngere n’omu bijiro wàrhujirîre.
14 Nnâmahanga, enjira yawe erhagerwamwo, ka hali wundi Nyamuzinda oli aka Nyamuzinda wani?
15 Mushâna we Nyamuzinda, we jira ebirhangâzo, wayeresire amashanja gabona obuhashe ojira.
16 wayanka walikûza olubaga lwawe n’okuboko kwawe kulyo, walikûza bene-Yakobo na bene-Yozefu.
17 Amishi gàkubona, Nnâmahanga, gàkubona gàgeramw’omusisi: 18 Ebitù byàdubula amîshi, ecitù càkungula n’emyampi yawe yàbalala.
19 Enkuba yawe yalaza, orhukengulo rhwamoleka igulu, igulu lyàrhemuka, lyàgeramw’omusisi.
20 Wàyanka watwa enjira omu nyanja, wakoma enjira omu nyanja y’amîshi, lerhaga ciru amashando gawe.
21 Wàja watunda olubaga lwawe nka buso, walutunda n’okuboko kwa Musa na Aroni.
Psalms 77
1 לַמְנַצֵּ֥חַ עַֽל־יְדִיתוּן לְאָסָ֥ף מִזְמֹֽור׃
2 קֹולִ֣י אֶל־אֱלֹהִ֣ים וְאֶצְעָ֑קָה קֹולִ֥י אֶל־אֱ֝לֹהִ֗ים וְהַאֲזִ֥ין אֵלָֽי׃
3 בְּיֹ֥ום צָרָתִי֮ אֲדֹנָ֪י דָּ֫רָ֥שְׁתִּי יָדִ֤י׀ לַ֣יְלָה נִ֭גְּרָה וְלֹ֣א תָפ֑וּג מֵאֲנָ֖ה הִנָּחֵ֣ם נַפְשִֽׁי׃
4 אֶזְכְּרָ֣ה אֱלֹהִ֣ים וְאֶֽהֱמָיָ֑ה אָשִׂ֓יחָה׀ וְתִתְעַטֵּ֖ף רוּחִ֣י סֶֽלָה׃
5 אָ֭חַזְתָּ שְׁמֻרֹ֣ות עֵינָ֑י נִ֝פְעַ֗מְתִּי וְלֹ֣א אֲדַבֵּֽר׃
6 חִשַּׁ֣בְתִּי יָמִ֣ים מִקֶּ֑דֶם שְׁ֝נֹ֗ות עֹולָמִֽים׃
7 אֶֽזְכְּרָ֥ה נְגִינָתִ֗י בַּ֫לָּ֥יְלָה עִם־לְבָבִ֥י אָשִׂ֑יחָה וַיְחַפֵּ֥שׂ רוּחִֽי׃
8 הַֽ֭לְעֹולָמִים יִזְנַ֥ח׀ אֲדֹנָ֑י וְלֹֽא־יֹסִ֖יף לִרְצֹ֣ות עֹֽוד׃
9 הֶאָפֵ֣ס לָנֶ֣צַח חַסְדֹּ֑ו גָּ֥מַר אֹ֝֗מֶר לְדֹ֣ר וָדֹֽר׃
10 הֲשָׁכַ֣ח חַנֹּ֣ות אֵ֑ל אִם־קָפַ֥ץ בְּ֝אַ֗ף רַחֲמָ֥יו סֶֽלָה׃
11 וָ֭אֹמַר חַלֹּ֣ותִי הִ֑יא שְׁ֝נֹ֗ות יְמִ֣ין עֶלְיֹֽון׃
12 אַזְכִּיר מַֽעַלְלֵי־יָ֑הּ כִּֽי־אֶזְכְּרָ֖ה מִקֶּ֣דֶם פִּלְאֶֽךָ׃
13 וְהָגִ֥יתִי בְכָל־פָּעֳלֶ֑ךָ וּֽבַעֲלִ֖ילֹותֶ֣יךָ אָשִֽׂיחָה׃
14 אֱ֭לֹהִים בַּקֹּ֣דֶשׁ דַּרְכֶּ֑ךָ מִי־אֵ֥ל גָּ֝דֹ֗ול כֵּֽאלֹהִֽים׃
15 אַתָּ֣ה הָ֭אֵל עֹ֣שֵׂה פֶ֑לֶא הֹודַ֖עְתָּ בָעַמִּ֣ים עֻזֶּֽךָ׃
16 גָּאַ֣לְתָּ בִּזְרֹ֣ועַ עַמֶּ֑ךָ בְּנֵי־יַעֲקֹ֖ב וְיֹוסֵ֣ף סֶֽלָה׃
17 רָ֘א֤וּךָ מַּ֨יִם׀ אֱֽלֹהִ֗ים רָא֣וּךָ מַּ֣יִם יָחִ֑ילוּ אַ֝֗ף יִרְגְּז֥וּ תְהֹמֹֽות׃
18 זֹ֤רְמוּ מַ֨יִם׀ עָבֹ֗ות קֹ֖ול נָתְנ֣וּ שְׁחָקִ֑ים אַף־חֲ֝צָצֶ֗יךָ יִתְהַלָּֽכוּ׃
19 קֹ֤ול רַעַמְךָ֨׀ בַּגַּלְגַּ֗ל הֵאִ֣ירוּ בְרָקִ֣ים תֵּבֵ֑ל רָגְזָ֖ה וַתִּרְעַ֣שׁ הָאָֽרֶץ׃
20 בַּיָּ֤ם דַּרְכֶּ֗ךָ וּשְׁבִילֶיךָ בְּמַ֣יִם רַבִּ֑ים וְ֝עִקְּבֹותֶ֗יךָ לֹ֣א נֹדָֽעוּ׃
21 נָחִ֣יתָ כַצֹּ֣אן עַמֶּ֑ךָ בְּֽיַד־מֹשֶׁ֥ה וְאַהֲרֹֽן׃
78
OLULANGA LWA 77 (78): Okubula okuvuga omunkwa kwa Bene-Israheli
1 Nyigirizo. Lwa Azafi.
Lubaga lwani yumva nkubwire, rhegi okurhwiri muyumve oku nâderha.
2 Nkola nabumbûla akanwa, nkola nâtwa emigani, nkola nâbasa agàli mahwe kurhcnga mira.
3 Birya rhwàyumvagya rhwànabimanya, birya rhwabwiragwa na balarha,
4 Rhurhankabifulika abinjikulu babo, rhurhankabula bwabimanyisa abana bâburhwa. Rhwababwira oku Nyakasane alumeha kwoshi, obuhashe bwage n’ebinja àjizire by’okurhangâza.
5 Ayansire àderha akanwa omu ca Yakobo, àgwika irhegeko omu ca Israheli. Akomêreza ababusi birhu mpu irhegeko bahîrwe balimanyise abana babo.
6 Iburha lyâyisha, bo bana baburhwa abo, mpu nabo bamanye·banamanyise abana babo.
7 Nabo bakaz’icikubagira Nyamuzinda, barhag’iyibagira emikolo ya Nnâmahanga, ci bakaz’ishimb’amarhegeko gage.
8 Barhanabâga ishanja lya bagoma, ba cabira-bahana, aka bashakulûza wabo. Lyo lyàli iburha lya murhima guli nka gwa ngoko, omurhima gwabo gurhàli gusêzire kuli Nnâmahanga.
9 Aka bene-Efremi bàbâga bafôzire banahinika, babul’iyâka erhi olusiku lw’okulwa luhika.
10 Ecihango ca Nyamuzinda bàrhacifumaga, bulya bamàlahira bwa kulikira irhegeko lyage.
11 Bayibagira ebinja àli àbajirire, n’ebijiro by’okurhangâza àli àbayeresire.
12 Ali àjirire ebisomerine by’enkwîra omu masù ga b’ishe, amango bàli omu cihugo c’e Misiri n’oku irango lya Taneosi.
13 Enyanja ayiberamwo kabirhi abayîkiza, anayìmanika amîshi nka côgo ca kuhalira. 14 Akaz’ibalusa n’ecitù mûshi, akaz’ibamolekera n’omuliro budufu.
15 Abera amabuye omu mpinga àbanywesa bàguka aka owanywer’aha nshalalo,
16 Apamula amîshi omw’ibuye, akûlamwo amîshi gahulula nka nyîshi nênênê.
17 Kurhahangaga barhashub’igwira babìhira Ow’Enyanya, n’okumugayikiza omu mpinga.
18 Omu mirhima yabo balonza okurhangula Nnâmahanga, bahûnira ebiryo obuhubu.
19 Bashinyagulira Nnâmahanga, mpu: «Ka Nyamuzinda akarhubonera eci rhwàlya omu mpinga?»
20 Mpu: «Dala oku àbire nk’akoma okw’ibuye amîshi gafukûkamwo, ashurh’okw’ibuye enyîshi zapamukamwo. Mpu: Omugati gwo? K’akarhuboneragwo, nisi erhi aderhe mpu alisa olubaga lwage oku hy’amiru?»
21 Lero erhi Nyakasane àyumwa ntyo oburhe bwamugwarha, embasha yaja eciko erhi Yakobo orhuma, àlubira Yakobo nk’aha bwàcêraga.
22 Bulyala bàrhayemeraga akanwa ka Nnâmahanga, barhacikubagiraga oburhabale bwage.
23 Kurhanahangaga arhanarhegeka ebitu by’enyanya, anahamûl’enyumvi z’emalunga.
24 Enkuba y’amâna g’okulya yacîbânda okw’idaho, mpu: «Nki omugati gw’emalunga». 25 Omuntu naye aluma oku biryo by’abazibu, biryo ebyôl’abantu bàrhumiragwa mpu balye basîme.
26 Ashub’ija aho: atul’empûsi emalunga, n’oku buhashe bwage azûsa kalemêra.
27 Enyama zàbâgwakwo nka katulo, n’ebinyunyi, birya by’amashala, byagwa nka mushenyi omu nyanja.
28 Byacikananika omu birâlo byabo, byakaz’igwa aha burhambi bwa ngasi cihando cabo.
29 Balya, bayigurha, babundêza, amiru gàli gabagwerhe gatwika.
30 Oku ebiryo bicibali ekanwa, oburhe bwabo bwagwarha Nnâmahanga.
31 Anigûza abagula bàbalimwo, n’emisole y’Israheli ayihir’okw’idaho.
32 Kurhahangaga barhabiha okurhalusire, banabula buyemera ebisômerine byage.
33 Lero ensiku zabo àzisingônola kano kanya, n’emyaka yabo ayigeza buhena.
34 Oku adwirhe abanigûza bamulongereza, banakaz’igaluka bal’ilonza Nyamuzinda,
35 Banakaz’ikengera oku Nyamuzinda ye Kabuye kabo, oku Ow’Enyanya ye Muciza wabo.
36 Babulikaz’imurheba obwo n’akanwa kabo, babulikaz’imuhêkakwo akalimi kanywesi.
37 N’omurhima gwabo gurhali gushinganine mpu guyerekere cmund’ali, n’akanwa bàfundikiraga haguma naye barhakasêzagya.
38 Ci kwone yehe akaz’ibafa lukogo omu kukaz’izâza obubi bwabo n’omu kubula bwabaherêrhera; akaz’icika omutula gwage àhâli h’okubarhulira kuli gwo.
39 Yehe akaz’ikengêra oku zinali ngonyi, oku gunali mûka kwone, gwo gugenda burhagaluka.
40 Oku bakaz’imushongeza omw’irungu banamugayikiza omu mpinga wani!
41 Bakaz’ishubirira barhangula Nnâmahanga n’okujira Omutagatifu w’Israheli burhe.
42 Barhanaderhaga mpu bakengêre kulya kuboko kwage, nisi erhi lulya lusiku abashugulaga omu nfune z’omubisha.
43 Barhakengêraga oku akolaga eby’okurhangaza omu Misiri, n’ebisomerine omu irango lya Taneosi.
44 Oku àhindulaga enyîshi zabo zashuba muko gwone gwone, n’emibunda yabo kwo na kwo mpu bankananywa.
45 Oku àbarhumiraga ebibugu mpu bibalume, n’ebikere mpu bibalibuze.
46 Oku àlikiraga amahanzi omu myaka yabo, n’emburho yabo ayirhega enzige.
47 Barhacitwaga ihuzihuzi ly’oku àlikiraga olubula omu mizabibu yabo, n’ehiboho hy’obunya lwikungu omu mirhi yabo.
48 Oku àhenguliraga olubula omu bihêsi byabo, n’enkuba omu maso gabo.
49 Oku abalikiragamwo idûrhu ly’oburhe bwage, abalikiramwo n’omutula n’omungo n’amalibuko: erya ngabo y’abaganda bahisa obuhanya!
50 Oku àyiguliraga omutula gwage àbula bubacinga oku lufù, analeka ebintu byabo byajamwo ecihûsi.
51 Barhakengêraga oku àlambikaga ngasi nfula y’omu Misiri okw’idaho, alambikakwo na ngasi lubere lw’abàli omu bihando bya bene-Hamu.
52 Oku àyishaga atunda olubaga lwage nka bibuzi, abageza omu mpinga nka buso bwa bibuzi.
53 Oku àbayikizagya bwinja bwinja buzira bwôba, n’enyanja yamiràngusa abashombanyi babo.
54 Oku abahisagya omu cihugo cage citagatifu abahisa aha ntondo àcihâga n’okuboko kwage.
55 Amashanja g’eco cihugo agalibirhakwo banasinza agagaba myanya-myanya gashuba birugu bàyimamwo, n’ebihando by’ago mashanja emilala y’Israheli yabishobôla.
56 Ci bohe bakaz’irhangula Nnâmahanga, bakaz’ishonza Ow’Enyanya bwenêne, banabula bushimba amarhegeko gage.
57 Bahabuka banahemuka aka bashakulu wabo, bagolonjoka nka ndyâlya ya muherho.
58 Bamujira burhe n’empêro zabo z’oku ntondo, n’ebishanga byabo byamuzûkiza obwonganwa.
59 Lero Nnâmahanga ayumva omutula gwamugwarha, kwo kukaga Israheli.
60 Aleka ecirâlo c’omu Silo obwo, co cirâlo àli agwisire omu karhî k’abantu.
61 Okubundi aleka emisi yage bayihêka mpira, n’irenge lyage alirikira omu nfune z’omubisha.
62 Olubaga lwage nalwo alurhega engôrho, akunirira omwimo gwage.
63 Abana babo b’emisole omuliro gwabashamula, abana-nyere babo babula ciyansire.
64 Abadâhwa babo engôrho zabashenyula, n’abakana babo ciru barhalakaga.
65 Lero Nyakasane anacitulîka nk’owarhenga iro, atulumukirwa nka murhabâzi wali ogazirwe n’amanvu.
66 Abashombanyi bage abagezamwo ecôji, ababonesa eza mêmé, zirya z’enkwira.
67 Akengula ecirâlo ca Yozefu, anabula bwacîshoga obùko bwa Efrayimu.
68 Ci yehe abà obûko bwa Yuda bwo acîshoga. Aba entondo ya Siyoni yo arhonya.
69 Engombe yage ayiyûbaka ndiri ak’amalunga, ayigwika ya nsiku n’amango ak’igulu.
70 Kwo kucîshoga omwambali Daudi obwo, amukûla ebulambo erhi ayabwirc ebibuzi.
71 Amuhamagala erhi ayisha atunda ba-lubuzè, amuhamagala mpu ayâbule Yakobo, lwo lubaga lwago, na Israheli, gwo mwimo gwage.
72 Akaz’ibayâbula n’omurhima mukombêdu, akaz’ibatunda n’enfune z’obwirhonzi.
Psalms 78
1 מַשְׂכִּ֗יל לְאָ֫סָ֥ף הַאֲזִ֣ינָה עַ֭מִּי תֹּורָתִ֑י הַטּ֥וּ אָ֝זְנְכֶ֗ם לְאִמְרֵי־פִֽי׃
2 אֶפְתְּחָ֣ה בְמָשָׁ֣ל פִּ֑י אַבִּ֥יעָה חִ֝ידֹ֗ות מִנִּי־קֶֽדֶם׃
3 אֲשֶׁ֣ר שָׁ֭מַעְנוּ וַנֵּדָעֵ֑ם וַ֝אֲבֹותֵ֗ינוּ סִפְּרוּ־לָֽנוּ׃
4 לֹ֤א נְכַחֵ֨ד׀ מִבְּנֵיהֶ֗ם לְדֹ֥ור אַחֲרֹ֗ון מְֽ֭סַפְּרִים תְּהִלֹּ֣ות יְהוָ֑ה וֶעֱזוּזֹ֥ו וְ֝נִפְלְאֹותָ֗יו אֲשֶׁ֣ר עָשָֽׂה׃
5 וַיָּ֤קֶם עֵד֨וּת׀ בְּֽיַעֲקֹ֗ב וְתֹורָה֮ שָׂ֤ם בְּיִשְׂרָ֫אֵ֥ל אֲשֶׁ֣ר צִ֭וָּה אֶת־אֲבֹותֵ֑ינוּ לְ֝הֹודִיעָ֗ם לִבְנֵיהֶֽם׃
6 לְמַ֤עַן יֵדְע֨וּ׀ דֹּ֣ור אַ֭חֲרֹון בָּנִ֣ים יִוָּלֵ֑דוּ יָ֝קֻ֗מוּ וִֽיסַפְּר֥וּ לִבְנֵיהֶֽם׃
7 וְיָשִׂ֥ימוּ בֵֽאלֹהִ֗ים כִּ֫סְלָ֥ם וְלֹ֣א יִ֭שְׁכְּחוּ מַֽעַלְלֵי־אֵ֑ל וּמִצְוֹתָ֥יו יִנְצֹֽרוּ׃
8 וְלֹ֤א יִהְי֨וּ׀ כַּאֲבֹותָ֗ם דֹּור֮ סֹורֵ֪ר וּמֹ֫רֶ֥ה דֹּ֭ור לֹא־הֵכִ֣ין לִבֹּ֑ו וְלֹא־נֶאֶמְנָ֖ה אֶת־אֵ֣ל רוּחֹֽו׃
9 בְּֽנֵי־אֶפְרַ֗יִם נֹושְׁקֵ֥י רֹומֵי־קָ֑שֶׁת הָ֝פְכ֗וּ בְּיֹ֣ום קְרָֽב׃
10 לֹ֣א שָׁ֭מְרוּ בְּרִ֣ית אֱלֹהִ֑ים וּ֝בְתֹורָתֹ֗ו מֵאֲנ֥וּ לָלֶֽכֶת׃
11וַיִּשְׁכְּח֥וּ עֲלִילֹותָ֑יו וְ֝נִפְלְאֹותָ֗יו אֲשֶׁ֣ר הֶרְאָֽם׃
12 נֶ֣גֶד אֲ֭בֹותָם עָ֣שָׂה פֶ֑לֶא בְּאֶ֖רֶץ מִצְרַ֣יִם שְׂדֵה־צֹֽעַן׃
13 בָּ֣קַע יָ֭ם וַיַּֽעֲבִירֵ֑ם וַֽיַּצֶּב־מַ֥יִם כְּמֹו־נֵֽד׃
14 וַיַּנְחֵ֣ם בֶּעָנָ֣ן יֹומָ֑ם וְכָל־הַ֝לַּ֗יְלָה בְּאֹ֣ור אֵֽשׁ׃
15 יְבַקַּ֣ע צֻ֭רִים בַּמִּדְבָּ֑ר וַ֝יַּ֗שְׁקְ כִּתְהֹמֹ֥ות רַבָּֽה׃
16 וַיֹּוצִ֣א נֹוזְלִ֣ים מִסָּ֑לַע וַיֹּ֖ורֶד כַּנְּהָרֹ֣ות מָֽיִם׃
17 וַיֹּוסִ֣יפוּ עֹ֖וד לַחֲטֹא־לֹ֑ו לַֽמְרֹ֥ות עֶ֝לְיֹ֗ון בַּצִּיָּֽה׃
18 וַיְנַסּוּ־אֵ֥ל בִּלְבָבָ֑ם לִֽשְׁאָל־אֹ֥כֶל לְנַפְשָֽׁם׃
19 וַֽיְדַבְּר֗וּ בֵּֽאלֹ֫הִ֥ים אָ֭מְרוּ הֲי֣וּכַל אֵ֑ל לַעֲרֹ֥ךְ שֻׁ֝לְחָ֗ן בַּמִּדְבָּֽר׃
20 הֵ֤ן הִכָּה־צ֨וּר׀ וַיָּז֣וּבוּ מַיִם֮ וּנְחָלִ֪ים יִ֫שְׁטֹ֥פוּ הֲגַם־לֶ֭חֶם י֣וּכַל תֵּ֑ת אִם־יָכִ֖ין שְׁאֵ֣ר לְעַמֹּֽו׃
21 לָכֵ֤ן׀ שָׁמַ֥ע יְהוָ֗ה וַֽיִּתְעַבָּ֥ר וְ֭אֵשׁ נִשְּׂקָ֣ה בְיַעֲקֹ֑ב וְגַם־אַ֝֗ף עָלָ֥ה בְיִשְׂרָאֵֽל׃
22 כִּ֤י לֹ֣א הֶ֭אֱמִינוּ בֵּאלֹהִ֑ים וְלֹ֥א בָ֝טְח֗וּ בִּֽישׁוּעָתֹֽו׃
23 וַיְצַ֣ו שְׁחָקִ֣ים מִמָּ֑עַל וְדַלְתֵ֖י שָׁמַ֣יִם פָּתָֽח׃
24 וַיַּמְטֵ֬ר עֲלֵיהֶ֣ם מָ֣ן לֶאֱכֹ֑ל וּדְגַן־שָׁ֝מַ֗יִם נָ֣תַן לָֽמֹו׃
25 לֶ֣חֶם אַ֭בִּירִים אָ֣כַל אִ֑ישׁ צֵידָ֬ה שָׁלַ֖ח לָהֶ֣ם לָשֹֽׂבַע׃
26 יַסַּ֣ע קָ֭דִים בַּשָּׁמָ֑יִם וַיְנַהֵ֖ג בְּעֻזֹּ֣ו תֵימָֽן׃
27 וַיַּמְטֵ֬ר עֲלֵיהֶ֣ם כֶּעָפָ֣ר שְׁאֵ֑ר וּֽכְחֹ֥ול יַ֝מִּ֗ים עֹ֣וף כָּנָֽף׃
28 וַ֭יַּפֵּל בְּקֶ֣רֶב מַחֲנֵ֑הוּ סָ֝בִ֗יב לְמִשְׁכְּנֹתָֽיו׃
29 וַיֹּאכְל֣וּ וַיִּשְׂבְּע֣וּ מְאֹ֑ד וְ֝תַֽאֲוָתָ֗ם יָבִ֥א לָהֶֽם׃
30לֹא־זָר֥וּ מִתַּאֲוָתָ֑ם עֹ֝֗וד אָכְלָ֥ם בְּפִיהֶֽם׃
31 וְאַ֤ף אֱלֹהִ֨ים׀ עָ֘לָ֤ה בָהֶ֗ם וַֽ֭יַּהֲרֹג בְּמִשְׁמַנֵּיהֶ֑ם וּבַחוּרֵ֖י יִשְׂרָאֵ֣ל הִכְרִֽיעַ׃
32 בְּכָל־זֹ֭את חָֽטְאוּ־עֹ֑וד וְלֹֽא־הֶ֝אֱמִ֗ינוּ בְּנִפְלְאֹותָֽיו׃
33 וַיְכַל־בַּהֶ֥בֶל יְמֵיהֶ֑ם וּ֝שְׁנֹותָ֗ם בַּבֶּהָלָֽה׃
34 אִם־הֲרָגָ֥ם וּדְרָשׁ֑וּהוּ וְ֝שָׁ֗בוּ וְשִֽׁחֲרוּ־אֵֽל׃
35 וַֽ֭יִּזְכְּרוּ כִּֽי־אֱלֹהִ֣ים צוּרָ֑ם וְאֵ֥ל עֶ֝לְיֹון גֹּאֲלָֽם׃
36 וַיְפַתּ֥וּהוּ בְּפִיהֶ֑ם וּ֝בִלְשֹׁונָ֗ם יְכַזְּבוּ־לֹֽו׃
37 וְ֭לִבָּם לֹא־נָכֹ֣ון עִמֹּ֑ו וְלֹ֥א נֶ֝אֶמְנ֗וּ בִּבְרִיתֹֽו׃
38 וְה֤וּא רַח֨וּם׀ יְכַפֵּ֥ר עָוֹן֮ וְֽלֹא־יַ֫שְׁחִ֥ית וְ֭הִרְבָּה לְהָשִׁ֣יב אַפֹּ֑ו וְלֹֽא־יָ֝עִיר כָּל־חֲמָתֹֽו׃
39 וַ֭יִּזְכֹּר כִּי־בָשָׂ֣ר הֵ֑מָּה ר֥וּחַ הֹ֝ולֵ֗ךְ וְלֹ֣א יָשֽׁוּב׃
40 כַּ֭מָּה יַמְר֣וּהוּ בַמִּדְבָּ֑ר יַ֝עֲצִיב֗וּהוּ בִּֽישִׁימֹֽון׃
41 וַיָּשׁ֣וּבוּ וַיְנַסּ֣וּ אֵ֑ל וּקְדֹ֖ושׁ יִשְׂרָאֵ֣ל הִתְווּ׃
42 לֹא־זָכְר֥וּ אֶת־יָדֹ֑ו יֹ֝֗ום אֲֽשֶׁר־פָּדָ֥ם מִנִּי־צָֽר׃
43 אֲשֶׁר־שָׂ֣ם בְּ֭מִצְרַיִם אֹֽתֹותָ֑יו וּ֝מֹופְתָ֗יו בִּשְׂדֵה־צֹֽעַן׃
44 וַיַּהֲפֹ֣ךְ לְ֭דָם יְאֹרֵיהֶ֑ם וְ֝נֹזְלֵיהֶ֗ם בַּל־יִשְׁתָּיֽוּן׃
45 יְשַׁלַּ֬ח בָּהֶ֣ם עָ֭רֹב וַיֹּאכְלֵ֑ם וּ֝צְפַרְדֵּ֗עַ וַתַּשְׁחִיתֵֽם׃
46 וַיִּתֵּ֣ן לֶחָסִ֣יל יְבוּלָ֑ם וִֽ֝יגִיעָ֗ם לָאַרְבֶּֽה׃
47 יַהֲרֹ֣ג בַּבָּרָ֣ד גַּפְנָ֑ם וְ֝שִׁקְמֹותָ֗ם בַּֽחֲנָמַֽל׃
48 וַיַּסְגֵּ֣ר לַבָּרָ֣ד בְּעִירָ֑ם וּ֝מִקְנֵיהֶ֗ם לָרְשָׁפִֽים׃
49 יְשַׁלַּח־בָּ֨ם׀ חֲרֹ֬ון אַפֹּ֗ו עֶבְרָ֣ה וָזַ֣עַם וְצָרָ֑ה מִ֝שְׁלַ֗חַת מַלְאֲכֵ֥י רָעִֽים׃
50 יְפַלֵּ֥ס נָתִ֗יב לְאַ֫פֹּ֥ו לֹא־חָשַׂ֣ךְ מִמָּ֣וֶת נַפְשָׁ֑ם וְ֝חַיָּתָ֗ם לַדֶּ֥בֶר הִסְגִּֽיר׃
51 וַיַּ֣ךְ כָּל־בְּכֹ֣ור בְּמִצְרָ֑יִם רֵאשִׁ֥ית אֹ֝ונִ֗ים בְּאָהֳלֵי־חָֽם׃
52 וַיַּסַּ֣ע כַּצֹּ֣אן עַמֹּ֑ו וַֽיְנַהֲגֵ֥ם כַּ֝עֵ֗דֶר בַּמִּדְבָּֽר׃
53 וַיַּנְחֵ֣ם לָ֭בֶטַח וְלֹ֣א פָחָ֑דוּ וְאֶת־אֹ֝ויְבֵיהֶ֗ם כִּסָּ֥ה הַיָּֽם׃
54 וַ֭יְבִיאֵם אֶל־גְּב֣וּל קָדְשֹׁ֑ו הַר־זֶ֝֗ה קָנְתָ֥ה יְמִינֹֽו׃
55 וַיְגָ֤רֶשׁ מִפְּנֵיהֶ֨ם׀ גֹּויִ֗ם וַֽ֭יַּפִּילֵם בְּחֶ֣בֶל נַחֲלָ֑ה וַיַּשְׁכֵּ֥ן בְּ֝אָהֳלֵיהֶ֗ם שִׁבְטֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃
56 וַיְנַסּ֣וּ וַ֭יַּמְרוּ אֶת־אֱלֹהִ֣ים עֶלְיֹ֑ון וְ֝עֵדֹותָ֗יו לֹ֣א שָׁמָֽרוּ׃
57 וַיִּסֹּ֣גוּ וַֽ֭יִּבְגְּדוּ כַּאֲבֹותָ֑ם נֶ֝הְפְּכ֗וּ כְּקֶ֣שֶׁת רְמִיָּֽה׃
58 וַיַּכְעִיס֥וּהוּ בְּבָמֹותָ֑ם וּ֝בִפְסִילֵיהֶ֗ם יַקְנִיאֽוּהוּ׃
59 שָׁמַ֣ע אֱ֭לֹהִים וַֽיִּתְעַבָּ֑ר וַיִּמְאַ֥ס מְ֝אֹ֗ד בְּיִשְׂרָאֵֽל׃
60 וַ֭יִּטֹּשׁ מִשְׁכַּ֣ן שִׁלֹ֑ו אֹ֝֗הֶל שִׁכֵּ֥ן בָּאָדָֽם׃
61 וַיִּתֵּ֣ן לַשְּׁבִ֣י עֻזֹּ֑ו וְֽתִפְאַרְתֹּ֥ו בְיַד־צָֽר׃
62 וַיַּסְגֵּ֣ר לַחֶ֣רֶב עַמֹּ֑ו וּ֝בְנַחֲלָתֹ֗ו הִתְעַבָּֽר׃
63 בַּחוּרָ֥יו אָֽכְלָה־אֵ֑שׁ וּ֝בְתוּלֹתָ֗יו לֹ֣א הוּלָּֽלוּ׃
64 כֹּ֭הֲנָיו בַּחֶ֣רֶב נָפָ֑לוּ וְ֝אַלְמְנֹתָ֗יו לֹ֣א תִבְכֶּֽינָה׃
65 וַיִּקַ֖ץ כְּיָשֵׁ֥ן׀ אֲדֹנָ֑י כְּ֝גִבֹּ֗ור מִתְרֹונֵ֥ן מִיָּֽיִן׃
66 וַיַּךְ־צָרָ֥יו אָחֹ֑ור חֶרְפַּ֥ת עֹ֝ולָ֗ם נָ֣תַן לָֽמֹו׃
67 וַ֭יִּמְאַס בְּאֹ֣הֶל יֹוסֵ֑ף וּֽבְשֵׁ֥בֶט אֶ֝פְרַ֗יִם לֹ֣א בָחָֽר׃
68 וַ֭יִּבְחַר אֶת־שֵׁ֣בֶט יְהוּדָ֑ה אֶֽת־הַ֥ר צִ֝יֹּ֗ון אֲשֶׁ֣ר אָהֵֽב׃
69 וַיִּ֣בֶן כְּמֹו־רָ֭מִים מִקְדָּשֹׁ֑ו כְּ֝אֶ֗רֶץ יְסָדָ֥הּ לְעֹולָֽם׃
70 וַ֭יִּבְחַר בְּדָוִ֣ד עַבְדֹּ֑ו וַ֝יִּקָּחֵ֗הוּ מִֽמִּכְלְאֹ֥ת צֹֽאן׃
71 מֵאַחַ֥ר עָלֹ֗ות הֱ֫בִיאֹ֥ו לִ֭רְעֹות בְּיַעֲקֹ֣ב עַמֹּ֑ו וּ֝בְיִשְׂרָאֵ֗ל נַחֲלָתֹֽו׃
72 וַ֭יִּרְעֵם כְּתֹ֣ם לְבָבֹ֑ו וּבִתְבוּנֹ֖ות כַּפָּ֣יו יַנְחֵֽם׃
79
OLULANGA LWA 78 (79): Omulenge gw’olubaga lwoshi
1 Lulanga. Lwa Azafi.
Nnâmahanga mâshi kâli abapagani bakuhisire ekà, bahemwire engombe yawe ntagatifu, Yeruzalemu yeshi bamuhindwire bigûkà.
2 Emibiri ya bambali bawe, bayisîgire ebihungu mpu birye biyigurhe, n’emirhumba y’abatagatifu bawe bayikweba empunga.
3 Omuko gwabo gwabulagîrwe nka mîshi oku burhambi bwa Yeruzalemu, lerhaga ciru omuntu wankababisha.
4 Rhwabire lwimbo emw’abalungu birhu, rhwakwamirwe rhwanashekerwa n’abarhuli eburhambi rhwarhama.
5 Waliha kuhika mangaci? Kâli weki omûngo gwawe gurhakarhûla? Ka mpu omutula gwawe guyigurhe nka muliro?
6 Obè by’ohêkakw’oburhe birya bihugo birhalonza okukumanya, galya mashanja garhagashâniza izîno lyawe.
7 Bulyala bàshanshanywire Yakobo, banashâba aha mwage hoshi!
8 Orharhulyuzagya obubi bwa bashakulûza, obwonjo bwawe buyerekere emunda rhuli, bulya rhuhanyagîre kurhali kunyi obu.
9 Orhulwirekwo mâshi Nyamuzinda, Muciza w’abantu; irenge ly’izîno lyawe lirhume warhurhabâla, onarhukûlir’ebyâha.
10 Ewani, cici cankarhuma abapagani baderha, mpu: «Ngahi Nnâmahanga wabo aligi?» Boshi bamanye, nirhu rhucîbonere oku neci wàcîhôlire gulya muko gwa bambali bawe gwàbulagagwa.
11 Mâshi ogu mulengc gw’empira zawe gukuhikekwo mâshi, n’oku buhashe bw’okuboko kwawe ogalukire eno minyama y’olufù mâshi!
12 Ojire mâshi Nyamwagirwa, abâlungwe birhu ecijaci bakujacira cibagalukekwo kali nda omu murhima
13 Rhwehe rhwe rhuli lubaga lwawe rhwe rhunali bibuzi by’omu buso bwawe rhukwitakire emyaka n’emyaka, rhunakaz’ishambâlira abandi irenge lyawe omu maburhwa n’amabu rhwa.
Psalms 79
1 מִזְמֹ֗ור לְאָ֫סָ֥ף אֱֽלֹהִ֡ים בָּ֤אוּ גֹויִ֨ם׀ בְּֽנַחֲלָתֶ֗ךָ טִ֭מְּאוּ אֶת־הֵיכַ֣ל קָדְשֶׁ֑ךָ שָׂ֖מוּ אֶת־יְרוּשָׁלִַ֣ם לְעִיִּֽים׃
2 נָֽתְנ֡וּ אֶת־נִבְלַ֬ת עֲבָדֶ֗יךָ מַ֭אֲכָל לְעֹ֣וף הַשָּׁמָ֑יִם בְּשַׂ֥ר חֲ֝סִידֶ֗יךָ לְחַיְתֹו־אָֽרֶץ׃
3 שָׁפְכ֬וּ דָמָ֨ם׀ כַּמַּ֗יִם סְֽבִ֘יבֹ֤ות יְֽרוּשָׁלִָ֗ם וְאֵ֣ין קֹובֵֽר׃
4 הָיִ֣ינוּ חֶ֭רְפָּה לִשְׁכֵנֵ֑ינוּ לַ֥עַג וָ֝קֶ֗לֶס לִסְבִיבֹותֵֽינוּ׃
5 עַד־מָ֣ה יְ֭הוָה תֶּאֱנַ֣ף לָנֶ֑צַח תִּבְעַ֥ר כְּמֹו־אֵ֝֗שׁ קִנְאָתֶֽךָ׃
6 שְׁפֹ֤ךְ חֲמָתְךָ֨ אֶֽל־הַגֹּויִם֮ אֲשֶׁ֪ר לֹא־יְדָ֫ע֥וּךָ וְעַ֥ל מַמְלָכֹ֑ות אֲשֶׁ֥ר בְּ֝שִׁמְךָ֗ לֹ֣א קָרָֽאוּ׃
7 כִּ֭י אָכַ֣ל אֶֽת־יַעֲקֹ֑ב וְֽאֶת־נָוֵ֥הוּ הֵשַֽׁמּוּ׃
8 אַֽל־תִּזְכָּר־לָנוּ֮ עֲוֹנֹ֪ת רִאשֹׁ֫נִ֥ים מַ֭הֵר יְקַדְּמ֣וּנוּ רַחֲמֶ֑יךָ כִּ֖י דַלֹּ֣ונוּ מְאֹֽד׃
9 עָזְרֵ֤נוּ׀ אֱלֹ֘הֵ֤י יִשְׁעֵ֗נוּ עַל־דְּבַ֥ר כְּבֹֽוד־שְׁמֶ֑ךָ וְהַצִּילֵ֥נוּ וְכַפֵּ֥ר עַל־חַ֝טֹּאתֵ֗ינוּ לְמַ֣עַן שְׁמֶֽךָ׃
10 לָ֤מָּה׀ יֹאמְר֣וּ הַגֹּויִם֮ אַיֵּ֪ה אֱֽלֹהֵ֫יהֶ֥ם יִוָּדַ֣ע בַּגִּיִּים לְעֵינֵ֑ינוּ נִ֝קְמַ֗ת דַּֽם־עֲבָדֶ֥יךָ הַשָּׁפֽוּךְ׃
11 תָּ֤בֹ֣וא לְפָנֶיךָ֮ אֶנְקַ֪ת אָ֫סִ֥יר כְּגֹ֥דֶל זְרֹועֲךָ֑ הֹ֝ותֵ֗ר בְּנֵ֣י תְמוּתָֽה׃
12 וְהָ֘שֵׁ֤ב לִשְׁכֵנֵ֣ינוּ שִׁ֭בְעָתַיִם אֶל־חֵיקָ֑ם חֶרְפָּ֘תָ֤ם אֲשֶׁ֖ר חֵרְפ֣וּךָ אֲדֹנָֽי׃
13 וַאֲנַ֤חְנוּ עַמְּךָ֨׀ וְצֹ֥אן מַרְעִיתֶךָ֮ נֹ֤ודֶ֥ה לְּךָ֗ לְעֹ֫ולָ֥ם לְדֹ֥ר וָדֹ֑ר נְ֝סַפֵּ֗ר תְּהִלָּתֶֽךָ׃
80
OLULANGA LWA 79 (80): Omusengero gw’okushub’ishakûlula Israheli
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luyimbwa aka «Amarhegeko ga Nyakasane». Lwa Azafi. Lulanga.
2 We mungere oyabula Israheli, orhuyumve nirhu, we kombêra Yozefu nka buso, we tamala enyanya za ba-Kerubi.
3 Omolekere Efrayimu na Benyamini na Menashè. otule obuhashe bwawe butulûke, onayishe lyo rhulobôka.
4 Nnâmahanga mâshi orhudahye, onarhuyerekeze obusû burhulwìre lyo rhucira.
5 Nnâmahanga w’emirhwe mangaci waleka okubeyûla, n’olubaga lwawe ludwirhe lwakushenga?
6 Waluyikuzizagye omugati gw’emirenge, wanalunywesa endubudubu y’emirenge mushâna!
7 Warhumirage rhwabâ igwarhiro lya kadali oku balungu birhu, n’abashombanyi birhu barhushekìre barhama.
8 Nnâmahanga w’emirhwe, mâshi orhugalule, onarhuyerekeze obusu burhulwìre lyo rhucira.
9 Omuzabibu erhi guli e Misiri wagumânyula, amashanja wagalibirhakwo wagubarha.
10 Wagukombêra gwône gwône, gwamina gwagandaza gwabumba igulu.
11 Entondo zayumva empehema yagwo, n’enduluma za Nyamuzinda zayumva gwazilandirirakwo.
12 Gwagandâza gwahuma oku nyanja, gwahika n’oku lwîshi.
13 Lero cici carhumirage wagushâbira ecôgo, mpu lyo ngasi wagera omu njira aguhagulakwo?
14 Mpu lyo enshenge y’erubala eguyôna, n’ensimba z’emuzirhu ziguyâbukekwo?
15 Hindamuka Nnâmahanga w’emirhwe, hindamuka olìke amasù kurheng’emalunga obone, onayishe orhandûle ogu muzabibu.
16 Ogulange we Nnagwo, kuboko kwawe kwàgugwikaga, hyàli hirhi, wene wahihâ obuzibu.
17 Mâshi balya bàdûlikaga ogu muzabibu muliro banaguhira okw’idaho, bahungumuke n’obukali bw’obusù bwawe mâshi!
18 Okuboko kwawe kubêre kuli olya mulume w’aha kulyo kwawe, olya mwene omuntu wàzibuhagya wene.
19 Lero rhurhakacikurhengakwo bundi, orhulange bagumaguma, rhuyish’icîtakìra izîno lyawe,
20 Nyamwagirwa Nnâmahanga w’emirhwe mâshi orhudahye orhuyerekeze obusù burhulwire lyo rhucira.
Psalms 80
1 לַמְנַצֵּ֥חַ אֶל־שֹׁשַׁנִּ֑ים עֵד֖וּת לְאָסָ֣ף מִזְמֹֽור׃
2 רֹ֘עֵ֤ה יִשְׂרָאֵ֨ל׀ הַאֲזִ֗ינָה נֹהֵ֣ג כַּצֹּ֣אן יֹוסֵ֑ף יֹשֵׁ֖ב הַכְּרוּבִ֣ים הֹופִֽיעָה׃
3 לִפְנֵ֤י אֶפְרַ֨יִם׀ וּבִנְיָ֘מִ֤ן וּמְנַשֶּׁ֗ה עֹורְרָ֥ה אֶת־גְּבֽוּרָתֶ֑ךָ וּלְכָ֖ה לִישֻׁעָ֣תָה לָּֽנוּ׃
4 אֱלֹהִ֥ים הֲשִׁיבֵ֑נוּ וְהָאֵ֥ר פָּ֝נֶ֗יךָ וְנִוָּשֵֽׁעָה׃
5 יְהוָ֣ה אֱלֹהִ֣ים צְבָאֹ֑ות עַד־מָתַ֥י עָ֝שַׁ֗נְתָּ בִּתְפִלַּ֥ת עַמֶּֽךָ׃
6 הֶ֭אֱכַלְתָּם לֶ֣חֶם דִּמְעָ֑ה וַ֝תַּשְׁקֵ֗מֹו בִּדְמָעֹ֥ות שָׁלִֽישׁ׃
7 תְּשִׂימֵ֣נוּ מָ֭דֹון לִשְׁכֵנֵ֑ינוּ וְ֝אֹיְבֵ֗ינוּ יִלְעֲגוּ־לָֽמֹו׃
8 אֱלֹהִ֣ים צְבָאֹ֣ות הֲשִׁיבֵ֑נוּ וְהָאֵ֥ר פָּ֝נֶ֗יךָ וְנִוָּשֵֽׁעָה׃
9 גֶּ֭פֶן מִמִּצְרַ֣יִם תַּסִּ֑יעַ תְּגָרֵ֥שׁ גֹּ֝ויִ֗ם וַתִּטָּעֶֽהָ׃
10 פִּנִּ֥יתָ לְפָנֶ֑יהָ וַתַּשְׁרֵ֥שׁ שָׁ֝רָשֶׁ֗יהָ וַתְּמַלֵּא־אָֽרֶץ׃
11 כָּסּ֣וּ הָרִ֣ים צִלָּ֑הּ וַ֝עֲנָפֶ֗יהָ אַֽרְזֵי־אֵֽל׃
12 תְּשַׁלַּ֣ח קְצִירֶ֣הָ עַד־יָ֑ם וְאֶל־נָ֝הָ֗ר יֹֽונְקֹותֶֽיהָ׃
13 לָ֭מָּה פָּרַ֣צְתָּ גְדֵרֶ֑יהָ וְ֝אָר֗וּהָ כָּל־עֹ֥בְרֵי דָֽרֶךְ׃
14 יְכַרְסְמֶ֣נָּֽה חֲזִ֣יר מִיָּ֑עַר וְזִ֖יז שָׂדַ֣י יִרְעֶֽנָּה׃
15 אֱלֹהִ֣ים צְבָאֹות֮ שֽׁ֫וּב־נָ֥א הַבֵּ֣ט מִשָּׁמַ֣יִם וּרְאֵ֑ה וּ֝פְקֹ֗ד גֶּ֣פֶן זֹֽאת׃
16 וְ֭כַנָּה אֲשֶׁר־נָטְעָ֣ה יְמִינֶ֑ךָ וְעַל־בֵּ֝֗ן אִמַּ֥צְתָּה לָּֽךְ׃
17 שְׂרֻפָ֣ה בָאֵ֣שׁ כְּסוּחָ֑ה מִגַּעֲרַ֖ת פָּנֶ֣יךָ יֹאבֵֽדוּ׃
18 תְּֽהִי־יָ֭דְךָ עַל־אִ֣ישׁ יְמִינֶ֑ךָ עַל־בֶּן־אָ֝דָ֗ם אִמַּ֥צְתָּ לָּֽךְ׃
19 וְלֹא־נָסֹ֥וג מִמֶּ֑ךָּ תְּ֝חַיֵּ֗נוּ וּבְשִׁמְךָ֥ נִקְרָֽא׃
20 יְה֘וָ֤ה אֱלֹהִ֣ים צְבָאֹ֣ות הֲשִׁיבֵ֑נוּ הָאֵ֥ר פָּ֝נֶ֗יךָ וְנִוָּשֵֽׁעָה׃
81
OLULANGA LWA 80 (81): Omuliìli gw’olusiku lukulu
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luyimbwa aka Gati. Lwa Azafi.
2 Mukanye muhindire Nyakasane, Mufungizi orhufungira, mukanye mukuze Nyamuzinda wa Yakobo.
3 Mukomere ennanga murhimbe n’engoma, muvuze enzenze na hirya hirhera hilongire.
4 Mudumûle omushekera buno omwezi gwacibaluka, muguhiremwo amarhama hano omwezi gucêrwa, neci muvuze omushekera mwa luno lusiku lwirhu.
5 Bulyala kuli Israheli liri irhegeko eryo, irhegeko lya Nyamuzinda wa Yakobo.
6 Eryôla irhegeko yene walihâga Yozefu, amango àrhengaga omu cihugo c’e Misiri. Iderha ntàl’ishubig’iyumva nàliyumva obwo:
7 Mpu: «Nie nàlikûzagya ecirhugo cawe oku mucîmba, n’okuboko kwawe nàkurhenza oku birhimbiri.
8 Amango wàli omu malibuko wànyakûza nakulikûza, amango wàli omu citù cakungula nàkushuza, nànakurhangulira aha mishi ga Meriba.
9 Lubaga lwani yumva nkuhanûle, mâshi Israheli nyumva mâshi!
10 Irhondo orhahiraga okahandisa wundi wundi nyamuzinda omu mwawe, orhahiraga okagashâniza nyamuzinda w’embuga.
11 Niene nie Nnâmahanga, nie Nyamuzinda wawe, niene nie nàkurhenzagya omu cihugo c’e Misiri: bumbûla akanwa kawe nkuvangulire.
12 Ci kwone olubaga lwani lwôhe lurhayumvagya izù lyani, Israheli naye àrhanyumvagya.
13 Okwo, kwarhuma nabahanira obudârhi bw’omurhima gwabo, nti bashenye ezi bâgala.
14 Olubaga lwani lucinyumvagya wâni! Israheli acishimbaga enjira zani wâni!
15 Kano kanya nali nakabya abashombanyi bage, nali nabakubûlira okuboko kwani niene.
Psalms 81
1 לַמְנַצֵּ֬חַ׀ עַֽל־הַגִּתִּ֬ית לְאָסָֽף׃
2 הַ֭רְנִינוּ לֵאלֹהִ֣ים עוּזֵּ֑נוּ הָ֝רִ֗יעוּ לֵאלֹהֵ֥י יַעֲקֹֽב׃
3 שְֽׂאוּ־זִ֭מְרָה וּתְנוּ־תֹ֑ף כִּנֹּ֖ור נָעִ֣ים עִם־נָֽבֶל׃
4 תִּקְע֣וּ בַחֹ֣דֶשׁ שֹׁופָ֑ר בַּ֝כֵּ֗סֶה לְיֹ֣ום חַגֵּֽנוּ׃
5 כִּ֤י חֹ֣ק לְיִשְׂרָאֵ֣ל ה֑וּא מִ֝שְׁפָּ֗ט לֵאלֹהֵ֥י יַעֲקֹֽב׃
6 עֵ֤דוּת׀ בִּֽיהֹ֘וסֵ֤ף שָׂמֹ֗ו בְּ֭צֵאתֹו עַל־אֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם שְׂפַ֖ת לֹא־יָדַ֣עְתִּי אֶשְׁמָֽע׃
7 הֲסִירֹ֣ותִי מִסֵּ֣בֶל שִׁכְמֹ֑ו כַּ֝פָּ֗יו מִדּ֥וּד תַּעֲבֹֽרְנָה׃
8 בַּצָּרָ֥ה קָרָ֗אתָ וָאֲחַ֫לְּצֶ֥ךָּ אֶ֭עֶנְךָ בְּסֵ֣תֶר רַ֑עַם אֶבְחָֽנְךָ֨ עַל־מֵ֖י מְרִיבָ֣ה סֶֽלָה׃
9 שְׁמַ֣ע עַ֭מִּי וְאָעִ֣ידָה בָּ֑ךְ יִ֝שְׂרָאֵ֗ל אִם־תִּֽשְׁמַֽע־לִֽי׃
10 לֹֽא־יִהְיֶ֣ה בְ֭ךָ אֵ֣ל זָ֑ר וְלֹ֥א תִ֝שְׁתַּחֲוֶ֗ה לְאֵ֣ל נֵכָֽר׃
11 אָנֹכִ֨י׀ יְה֘וָ֤ה אֱלֹהֶ֗יךָ הַֽ֭מַּעַלְךָ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם הַרְחֶב־פִּ֝֗יךָ וַאֲמַלְאֵֽהוּ׃
12 וְלֹא־שָׁמַ֣ע עַמִּ֣י לְקֹולִ֑י וְ֝יִשְׂרָאֵ֗ל לֹא־אָ֥בָה לִֽי׃
13 וָֽ֭אֲשַׁלְּחֵהוּ בִּשְׁרִיר֣וּת לִבָּ֑ם יֵ֝לְכ֗וּ בְּֽמֹועֲצֹותֵיהֶֽם׃
14 ל֗וּ עַ֭מִּי שֹׁמֵ֣עַֽ לִ֑י יִ֝שְׂרָאֵ֗ל בִּדְרָכַ֥י יְהַלֵּֽכוּ׃
15 כִּ֭מְעַט אֹויְבֵיהֶ֣ם אַכְנִ֑יעַ וְעַ֥ל צָ֝רֵיהֶ֗ם אָשִׁ֥יב יָדִֽי׃
16 מְשַׂנְאֵ֣י יְ֭הוָה יְכַֽחֲשׁוּ־לֹ֑ו וִיהִ֖י עִתָּ֣ם לְעֹולָֽם׃
17 וַֽ֭יַּאֲכִילֵהוּ מֵחֵ֣לֶב חִטָּ֑ה וּ֝מִצּ֗וּר דְּבַ֣שׁ אַשְׂבִּיעֶֽךָ׃ 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
82
OLULANGA LWA 81 (82): Oku bacîrauuzi b’eudyalya
1 Lulanga. Lwa Azafi.
Nnâmahanga oyo wamàyimanga omu karhî k’ihano lya banyamuzinda, y’oyo wamàhumanula olubanja omu karhî kabo.
2 Mpu: «Mangaci mwâleka okutwira olubanya obulyalya n’okuhâ abayâzire olubanja?
3 Kaz’imufungire omuhanya n’ecirhaba, kaz’imushubize omunyi n’omukenyi ehyage.
4 Kaz’imulikûze omuhanya n’omushalye, kaz’imumukûle omu nfune z’endyalya.
5 Oku barhishi bici kwo barhanayumva, omu mwizimya bagenda, emitungo y’igulu yoshi kwo kuciha okw’idaho okwo mushâna!
6 Niehe kwo nàli ndesire nti muli banyamuzinda mweshi, nti mulibagala b’Ow’Enyanya bwenêne.
7 N’okusiga ninyu kufà mwanafè ak’abantu, n’ekugulu kwinyu mukoba gwàyizinde ak’abandi bagale.
8 Nnâmahanga, yimuka otwire igulu olubanja, bulyala amashanja goshi we Nnago.
Psalms 82
1 מִזְמֹ֗ור לְאָ֫סָ֥ף אֱֽלֹהִ֗ים נִצָּ֥ב בַּעֲדַת־אֵ֑ל בְּקֶ֖רֶב אֱלֹהִ֣ים יִשְׁפֹּֽט׃
2 עַד־מָתַ֥י תִּשְׁפְּטוּ־עָ֑וֶל וּפְנֵ֥י רְ֝שָׁעִ֗ים תִּשְׂאוּ־סֶֽלָה׃
3 שִׁפְטוּ־דַ֥ל וְיָתֹ֑ום עָנִ֖י וָרָ֣שׁ הַצְדִּֽיקוּ׃
4 פַּלְּטוּ־דַ֥ל וְאֶבְיֹ֑ון מִיַּ֖ד רְשָׁעִ֣ים הַצִּֽילוּ׃
5 לֹ֤א יָֽדְע֨וּ׀ וְלֹ֥א יָבִ֗ינוּ בַּחֲשֵׁכָ֥ה יִתְהַלָּ֑כוּ יִ֝מֹּ֗וטוּ כָּל־מֹ֥וסְדֵי אָֽרֶץ׃
6 אֲֽנִי־אָ֭מַרְתִּי אֱלֹהִ֣ים אַתֶּ֑ם וּבְנֵ֖י עֶלְיֹ֣ון כֻּלְּכֶֽם׃
7 אָ֭כֵן כְּאָדָ֣ם תְּמוּת֑וּן וּכְאַחַ֖ד הַשָּׂרִ֣ים תִּפֹּֽלוּ׃
8 קוּמָ֣ה אֱ֭לֹהִים שָׁפְטָ֣ה הָאָ֑רֶץ כִּֽי־אַתָּ֥ה תִ֝נְחַ֗ל בְּכָל־הַגֹּויִֽם׃
83
OLULANGA LWA 82 (83): Oku bashombanyi b’Israheli
1 Lwimbo. Lulunga. Lwa Azafi.
2 Yagirwa mâshi orhahulike, Nnâmahanga mâshi orhahulikaga orhanadekêreraga!
3 Bulyala abashombanyi bawe batuzire akavù, n’abakushomba bafôzire banahinika.
4 Olubaga lwawe balujirire mahwe, obuso bwawe babujìrire omu ihano
5 Mpu: «Mukanye rhubashandâze bakanahinduka lubaga, n’izîno ly’lsraheli lyakanashub’ikazikengwa.»
6 Neci haguma baderhire, kunywâna banywânine mpu bakuj’ebulambo.
7 Amahema gayêremire: ab’Edomu, bene-Ismaeli, ab’e Mowabu na bene Hagara,
8 Gebal, Amoni na Amaleki, Abafilistini n’ab’e Tiri.
9 Ciru n’ab’e Asîriya bacìhebirekwo bo, mpu baj’irhabâla bene Loti.
10 Obajire kulya wàjiraga Madiyani, Sizara na Yabini aha lwîshi lwa Gizoni.
11 Bàhungumukira aha Endori, bànazaho amashwa.
12 Abarhambo babo obajire aka Orebu na Zebu, kulya wàjiraga Zebahi na Salamana kwo obajirage nabo.
13 Bàyisha, mpu: «Rhuyanke amashwa ga Nyamuzinda goshi!»
14 Yagirwa Nnâmahanga, obajire nka kula kalemera ahêka ebyasi, nka kula ehyasi hihêkwa n’empûsi.
15 Babe kulira omuliro guyokêra omuzirhu, nka kulîra engulumira emima entondo.
16 Orhang’ibanikakwo omulaba gwawe ntyo, n’empûsi yawe erhang’ibakanga.
17 Orhang’ibabonesa nshonyi, balongereze izîno lyawe, Yagirwa Nyakasane.
18 Enshonyi zibabumbe bajemwo ecikango cirhafuma, enshonyi zibagwarhe zinabahêke.
19 Bamanye oku w’oyo izîno lyawe we Nyakasane bamanye oku wene oba enyanyanyanya z’igulu.
Psalms 83
1 שִׁ֖יר מִזְמֹ֣ור לְאָסָֽף׃
2 אֱלֹהִ֥ים אַל־דֳּמִי־לָ֑ךְ אַל־תֶּחֱרַ֖שׁ וְאַל־תִּשְׁקֹ֣ט אֵֽל׃
3 כִּֽי־הִנֵּ֣ה אֹ֭ויְבֶיךָ יֶהֱמָי֑וּן וּ֝מְשַׂנְאֶ֗יךָ נָ֣שְׂאוּ רֹֽאשׁ׃
4 עַֽל־עַ֭מְּךָ יַעֲרִ֣ימוּ סֹ֑וד וְ֝יִתְיָעֲצ֗וּ עַל־צְפוּנֶֽיךָ׃
5 אָמְר֗וּ לְ֭כוּ וְנַכְחִידֵ֣ם מִגֹּ֑וי וְלֹֽא־יִזָּכֵ֖ר שֵֽׁם־יִשְׂרָאֵ֣ל עֹֽוד׃
6 כִּ֤י נֹועֲצ֣וּ לֵ֣ב יַחְדָּ֑ו עָ֝לֶ֗יךָ בְּרִ֣ית יִכְרֹֽתוּ׃
7 אָהֳלֵ֣י אֱ֭דֹום וְיִשְׁמְעֵאלִ֗ים מֹואָ֥ב וְהַגְרִֽים׃
8 גְּבָ֣ל וְ֭עַמֹּון וַעֲמָלֵ֑ק פְּ֝לֶ֗שֶׁת עִם־יֹ֥שְׁבֵי צֹֽור׃
9 גַּם־אַ֭שּׁוּר נִלְוָ֣ה עִמָּ֑ם הָ֤י֥וּ זְרֹ֖ועַ לִבְנֵי־לֹ֣וט סֶֽלָה׃
10 עֲשֵֽׂה־לָהֶ֥ם כְּמִדְיָ֑ן כְּֽסִֽיסְרָ֥א כְ֝יָבִ֗ין בְּנַ֣חַל קִישֹֽׁון׃
11נִשְׁמְד֥וּ בְֽעֵין־דֹּ֑אר הָ֥יוּ דֹּ֝֗מֶן לָאֲדָמָֽה׃
12 שִׁיתֵ֣מֹו נְ֭דִיבֵמֹו כְּעֹרֵ֣ב וְכִזְאֵ֑ב וּֽכְזֶ֥בַח וּ֝כְצַלְמֻנָּ֗ע כָּל־נְסִיכֵֽמֹו׃
13 אֲשֶׁ֣ר אָ֭מְרוּ נִ֣ירֲשָׁה לָּ֑נוּ אֵ֝֗ת נְאֹ֣ות אֱלֹהִֽים׃
14 אֱֽלֹהַ֗י שִׁיתֵ֥מֹו כַגַּלְגַּ֑ל כְּ֝קַ֗שׁ לִפְנֵי־רֽוּחַ׃
15 כְּאֵ֥שׁ תִּבְעַר־יָ֑עַר וּ֝כְלֶהָבָ֗ה תְּלַהֵ֥ט הָרִֽים׃
16 כֵּ֭ן תִּרְדְּפֵ֣ם בְּסַעֲרֶ֑ךָ וּבְסוּפָתְךָ֥ תְבַהֲלֵֽם׃
17 מַלֵּ֣א פְנֵיהֶ֣ם קָלֹ֑ון וִֽיבַקְשׁ֖וּ שִׁמְךָ֣ יְהוָֽה׃
18 יֵבֹ֖שׁוּ וְיִבָּהֲל֥וּ עֲדֵי־עַ֗ד וְֽיַחְפְּר֥וּ וְיֹאבֵֽדוּ׃
19 וְֽיֵדְע֗וּ כִּֽי־אַתָּ֬ה שִׁמְךָ֣ יְהוָ֣ה לְבַדֶּ֑ךָ עֶ֝לְיֹ֗ון עַל־כָּל־הָאָֽרֶץ׃
84
OLULANGA LWA 83 (84): Omwifinjo gw’okuhika omu ka-Nyamuzinda
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Luyimbwa aka Gati. Lwa bene Kore. Lulanga.
2 Ala nk’enyumpa yawe yayinjiha Yagirwa Nyakasane k’Emirhwe.
3 Omurhima gwani gwafire n’omwifinjo gw’okuhika omu kônga ka Nyakasane.
Omurhima gwani n’amagala gani bidwirhe byalwira okuhika aha burhambi bwa Nyamuzinda ozine.
4 Ciru n’ehifunzi hijira aha mwahyo, n’ehirembe-rembe hijira olwôgo hidêkerezamwo ebyana byahyo. Câhisibwa aha luhêro lwawe Nyakasane k’emirhwe. Yagirwa Nnâmahanga!
5 Câbajirwa ababâ omu nyumpa yawe Nyamwagirwa bolino barhahwa barhâkukuza.
6 Iragi lyage omuntu orhabâlwa nawe, amango agwerhe omulâli gw’olugendo lutagatifu.
7 Hano bayikira akabanda kûmu, bâkahindula nshôko, n’enkuba mpangûka ekabumbe mugisho.
8 Bâja bazibuha bunjirà-njirà bulya bâyish’ibona Nnâmahanga omu Siyoni.
9 Nyakasane k’emirhwe oyumve guno musengero gwani, Nyamuzinda wa Yakobo ontege nani okurhwiri.
10 Nnâmahanga, we mpenzi yirhu, rhulolekwo nirhu, lola oku busû bw’omushîge wawe.
11 Kwo binali: omulegerege omuntu agezize omu mwawe. gwo mukulu oku yindi cihumbi, okubêra aha luso lwa Nnâmahanga, kwo kukulu aha kubêra omu nyumpa y’abanya-byâha.
12 Nyakasane Nnâmahanga ye Kazûba-zûba ye na Mpenzi, oburhonyi n’irenge zo ngalo zage. arhazijinikira, oku bantu bakerekera omu ntagoma.
13 Nyakasane k’emirhwe, iragi lyage omuntu ôkwikubagira.
Psalms 84
1 לַמְנַצֵּ֥חַ עַֽל־הַגִּתִּ֑ית לִבְנֵי־קֹ֥רַח מִזְמֹֽור׃
2 מַה־יְּדִידֹ֥ות מִשְׁכְּנֹותֶ֗יךָ יְהוָ֥ה צְבָאֹֽות׃
3 נִכְסְפָ֬ה וְגַם־כָּלְתָ֨ה׀ נַפְשִׁי֮ לְחַצְרֹ֪ות יְה֫וָ֥ה לִבִּ֥י וּבְשָׂרִ֑י יְ֝רַנְּנ֗וּ אֶ֣ל אֵֽל־חָֽי׃
4 גַּם־צִפֹּ֨ור׀ מָ֪צְאָה בַ֡יִת וּדְרֹ֤ור׀ קֵ֥ן לָהּ֮ אֲשֶׁר־שָׁ֪תָה אֶפְרֹ֫חֶ֥יהָ אֶֽת־מִ֭זְבְּחֹותֶיךָ יְהוָ֣ה צְבָאֹ֑ות מַ֝לְכִּ֗י וֵאלֹהָֽי׃
5 אַ֭שְׁרֵי יֹושְׁבֵ֣י בֵיתֶ֑ךָ עֹ֝֗וד יְֽהַלְל֥וּךָ סֶּֽלָה׃
6 אַשְׁרֵ֣י אָ֭דָם עֹֽוז־לֹ֥ו בָ֑ךְ מְ֝סִלֹּ֗ות בִּלְבָבָֽם׃
7 עֹבְרֵ֤י׀ בְּעֵ֣מֶק הַ֭בָּכָא מַעְיָ֣ן יְשִׁית֑וּהוּ גַּם־בְּ֝רָכֹ֗ות יַעְטֶ֥ה מֹורֶֽה׃
8 יֵ֭לְכוּ מֵחַ֣יִל אֶל־חָ֑יִל יֵרָאֶ֖ה אֶל־אֱלֹהִ֣ים בְּצִיֹּֽון׃
9 יְה֘וָ֤ה אֱלֹהִ֣ים צְ֭בָאֹות שִׁמְעָ֣ה תְפִלָּתִ֑י הַאֲזִ֨ינָה אֱלֹהֵ֖י יַעֲקֹ֣ב סֶֽלָה׃
10 מָ֭גִנֵּנוּ רְאֵ֣ה אֱלֹהִ֑ים וְ֝הַבֵּ֗ט פְּנֵ֣י מְשִׁיחֶֽךָ׃
11 כִּ֤י טֹֽוב־יֹ֥ום בַּחֲצֵרֶ֗יךָ מֵ֫אָ֥לֶף בָּחַ֗רְתִּי הִ֭סְתֹּופֵף בְּבֵ֣ית אֱלֹהַ֑י מִ֝דּ֗וּר בְּאָהֳלֵי־רֶֽשַׁע׃
12 כִּ֤י שֶׁ֨מֶשׁ׀ וּמָגֵן֮ יְהוָ֪ה אֱלֹ֫הִ֥ים חֵ֣ן וְ֭כָבֹוד יִתֵּ֣ן יְהוָ֑ה לֹ֥א יִמְנַע־טֹ֝֗וב לַֽהֹלְכִ֥ים בְּתָמִֽים׃
13 יְהוָ֥ה צְבָאֹ֑ות אַֽשְׁרֵ֥י אָ֝דָ֗ם בֹּטֵ֥חַ בָּֽךְ׃
85
OLULANGA LWA 84 (85): Omusengero gw’okuhûna omurhûla
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa bene Kore.
2 Yagirwa neci wàgashânire ecihugo cawe, Yakobo lero naye akola ayôsire bwinja.
3 Olubaga lwawe walubabalire obubi bwalwo, ebyâha byalwo wabibwikira birhag’iboneka.
4 Omûngo gwawe wagurhanga, n’oburhe wàli wabuleka. 5 Orhushubize ekà, Nnâmahanga Muciza wirhu, n’omutula rhukujirire oguyibagirage
6 K’okola wayôrha orhulûbire ensiku zoshi, nisi erhi olûbire amaburhwa g’abantu goshi?
7 Kàli we wàrhushubizamw’omûka, olubaga lwawe lucîkwitakîre? 8Yagirwa mâshi, orhuyerekeze olukogo lwawe onarhucize
9 Ka nyumve ebi Nyakasane Nnâmahanga aderha: binwa bya murhûla bino adwirhe abwira olubaga lwage n’abacêse bage, byo anabwira ngasi bayerekeza omurhima emund’ali.
10 Neci akola ali hofi h’okuciza abamurhinya, n’irenge lyage lyaling’iyish’ibêra kunôla igulu lirhu.
11 Olukogo n’oburhabesha bikola byabugânana, n’obushinganyanya bulamuse omurhûla.
12 Obudahemuka bukolaga bwajalamuka okw’igulu n’obushinganyanya bw’emalunga bulîkire isù okw’igulu.
13 Nyakasane akolaga ahâna ebinja, n’amashwa gayêre garhengwemwo.
14 Obushinganyanya bwayisha bumushokolire, enjir’ayishamwo yo n’obucire bwayishamwo.
Psalms 85
1 לַמְנַצֵּ֬חַ׀ לִבְנֵי־קֹ֬רַח מִזְמֹֽור׃
2 רָצִ֣יתָ יְהוָ֣ה אַרְצֶ֑ךָ שַׁ֝֗בְתָּ שְׁבוּת יַעֲקֹֽב׃
3 נָ֭שָׂאתָ עֲוֹ֣ן עַמֶּ֑ךָ כִּסִּ֖יתָ כָל־חַטָּאתָ֣ם סֶֽלָה׃
4 אָסַ֥פְתָּ כָל־עֶבְרָתֶ֑ךָ הֱ֝שִׁיבֹ֗ותָ מֵחֲרֹ֥ון אַפֶּֽךָ׃
5שׁ֭וּבֵנוּ אֱלֹהֵ֣י יִשְׁעֵ֑נוּ וְהָפֵ֖ר כַּֽעַסְךָ֣ עִמָּֽנוּ׃
6 הַלְעֹולָ֥ם תֶּֽאֱנַף־בָּ֑נוּ תִּמְשֹׁ֥ךְ אַ֝פְּךָ֗ לְדֹ֣ר וָדֹֽר׃
7 הֲֽלֹא־אַ֭תָּה תָּשׁ֣וּב תְּחַיֵּ֑נוּ וְ֝עַמְּךָ֗ יִשְׂמְחוּ־בָֽךְ׃
8 הַרְאֵ֣נוּ יְהוָ֣ה חַסְדֶּ֑ךָ וְ֝יֶשְׁעֲךָ֗ תִּתֶּן־לָֽנוּ׃
9 אֶשְׁמְעָ֗ה מַה־יְדַבֵּר֮ הָאֵ֪ל׀ יְה֫וָ֥ה כִּ֤י׀ יְדַבֵּ֬ר שָׁלֹ֗ום אֶל־עַמֹּ֥ו וְאֶל־חֲסִידָ֑יו וְֽאַל־יָשׁ֥וּבוּ לְכִסְלָֽה׃
10 אַ֤ךְ׀ קָרֹ֣וב לִירֵאָ֣יו יִשְׁעֹ֑ו לִשְׁכֹּ֖ן כָּבֹ֣וד בְּאַרְצֵֽנוּ׃
11 חֶֽסֶד־וֶאֱמֶ֥ת נִפְגָּ֑שׁוּ צֶ֖דֶק וְשָׁלֹ֣ום נָשָֽׁקוּ׃
12 אֱ֭מֶת מֵאֶ֣רֶץ תִּצְמָ֑ח וְ֝צֶ֗דֶק מִשָּׁמַ֥יִם נִשְׁקָֽף׃
13 גַּם־יְ֭הוָה יִתֵּ֣ן הַטֹּ֑וב וְ֝אַרְצֵ֗נוּ תִּתֵּ֥ן יְבוּלָֽהּ׃
14 צֶ֭דֶק לְפָנָ֣יו יְהַלֵּ֑ךְ וְיָשֵׂ֖ם לְדֶ֣רֶךְ פְּעָמָֽיו׃
86
OLULANGA LWA 85 (86): Omusengero gw’omwîra wa Nnâmahanga
1 Musengero. Gwa Daudi.
Yagirwa, orhege okurhwiri kwawe onyumve nani, bulyala mpanyagire nnandi mukenyi.
2 Omanyire omurhima gwani, bulya ndi wawe, ocize mwambali wawe, bulya we acîkubagire.
3 We Nyamuzinda wani; onfè lukogo mâshi Yagirwa, obûla ndwirhe nakukûbiriza burhahusa.
4 Oshagaluse omurhima gwa mwambali wawe, bulyala emund’oli, Nyakasane yo ndengerize omurhima gwani.
5 Na bulya Yagirwa we mwinja, we n’olukogo lushundwakwo; onaluzize obwonjo oku ngasi boshi bakusengera.
6 Nyamwagirwa, omusengero gwani oguyumvirhize, n’izu ly’omusengero gwani olirhege okurhwiri.
7 Nkuyakuzize olusiku ndi burhe, bulyala mmanyire oku wànyumvirhiza. 8 Abazimu barhalimwo okuhisirekwo, Nyakasane, na nta mulenga ohisire okw’ikola lyawe.
9 Amashanja walemaga goshi, gayisha gakuharamye, Nyamwagirwa, ganamanyise izîno lyawe.
10 Bulya we munênênè we nakola ebirhangaza: wene we Nyamuzinda. 11 Muhanyi, onnangûle enjira yawe nkaz’igera omu kunali kwawe, ohabûle omurhima gwani, gukaz’irhinya izîno lyawe.
12 Yagirwa Nyamuzinda, nacikwitakira n’omurhima gwani gwoshi, nnamanyise izîno lyawe emyaka n’emyaka.
13 Bulyala olukogo lwawe lwayishir’iba lunji kuli nie, wàshâywire omûka gwani omu muhengere gw’ekuzimu.
14 Nyamuzinda, mâshi, balya bagayana bantezire, n’engabo ya balya b’ecikalarhu egungezize omûka gwani, barhanakushibiriri ciru w’oyo.
15 Cabâ wehe, Nyamwagirwa, we Nyamuzinda w’obwonjo n’olukogo, we Nn’obwinja bwoshi, orhalubiraho orhanarhebana.
16 Ndolakwo obwonjo bukugwarhe; oshobôze mwambali wawe obuzibu bwawe, onacize mugala wa mwambali-kazi wawe.
17 Ompe ecimanyiso c’oburhonyi bwawe, balya banshomba babone, n’enshonyi zibabumbe, babone oku wantabire, Nyamwagirwa, wanantûliriza.
Psalms 86
1 תְּפִלָּ֗ה לְדָ֫וִ֥ד הַטֵּֽה־יְהוָ֣ה אָזְנְךָ֣ עֲנֵ֑נִי כִּֽי־עָנִ֖י וְאֶבְיֹ֣ון אָֽנִי׃
2 שָֽׁמְרָ֣ה נַפְשִׁי֮ כִּֽי־חָסִ֪יד אָ֥נִי הֹושַׁ֣ע עַ֭בְדְּךָ אַתָּ֣ה אֱלֹהַ֑י הַבֹּוטֵ֥חַ אֵלֶֽיךָ׃
3 חָנֵּ֥נִי אֲדֹנָ֑י כִּ֥י אֵלֶ֥יךָ אֶ֝קְרָ֗א כָּל־הַיֹּֽום׃
4 שַׂ֭מֵּחַ נֶ֣פֶשׁ עַבְדֶּ֑ךָ כִּ֥י אֵלֶ֥יךָ אֲ֝דֹנָ֗י נַפְשִׁ֥י אֶשָּֽׂא׃
5 כִּֽי־אַתָּ֣ה אֲ֭דֹנָי טֹ֣וב וְסַלָּ֑ח וְרַב־חֶ֝֗סֶד לְכָל־קֹרְאֶֽיךָ׃
6 הַאֲזִ֣ינָה יְ֭הוָה תְּפִלָּתִ֑י וְ֝הַקְשִׁ֗יבָה בְּקֹ֣ול תַּחֲנוּנֹותָֽי׃
7 בְּיֹ֣ום צָ֭רָתִ֥י אֶקְרָאֶ֗ךָּ כִּ֣י תַעֲנֵֽנִי׃
8 אֵין־כָּמֹ֖וךָ בָאֱלֹהִ֥ים׀ אֲדֹנָ֗י וְאֵ֣ין כְּֽמַעֲשֶֽׂיךָ׃
9 כָּל־גֹּויִ֤ם׀ אֲשֶׁ֥ר עָשִׂ֗יתָ יָבֹ֤ואוּ׀ וְיִשְׁתַּחֲו֣וּ לְפָנֶ֣יךָ אֲדֹנָ֑י וִֽיכַבְּד֣וּ לִשְׁמֶֽךָ׃
10 כִּֽי־גָדֹ֣ול אַ֭תָּה וְעֹשֵׂ֣ה נִפְלָאֹ֑ות אַתָּ֖ה אֱלֹהִ֣ים לְבַדֶּֽךָ׃
11 הֹ֘ורֵ֤נִי יְהוָ֨ה׀ דַּרְכֶּ֗ךָ אֲהַלֵּ֥ךְ בַּאֲמִתֶּ֑ךָ יַחֵ֥ד לְ֝בָבִ֗י לְיִרְאָ֥ה שְׁמֶֽךָ׃
12אֹודְךָ֤׀ אֲדֹנָ֣י אֱ֭לֹהַי בְּכָל־לְבָבִ֑י וַאֲכַבְּדָ֖ה שִׁמְךָ֣ לְעֹולָֽם׃
13 כִּֽי־חַ֭סְדְּךָ גָּדֹ֣ול עָלָ֑י וְהִצַּ֥לְתָּ נַ֝פְשִׁ֗י מִשְּׁאֹ֥ול תַּחְתִּיָּֽה׃
14 אֱלֹהִ֤ים׀ זֵ֘דִ֤ים קָֽמוּ־עָלַ֗י וַעֲדַ֣ת עָ֭רִיצִים בִּקְשׁ֣וּ נַפְשִׁ֑י וְלֹ֖א שָׂמ֣וּךָ לְנֶגְדָּֽם׃
15וְאַתָּ֣ה אֲ֭דֹנָי אֵל־רַח֣וּם וְחַנּ֑וּן אֶ֥רֶךְ אַ֝פַּ֗יִם וְרַב־חֶ֥סֶד וֶאֱמֶֽת׃
16 פְּנֵ֥ה אֵלַ֗י וְחָ֫נֵּ֥נִי תְּנָֽה־עֻזְּךָ֥ לְעַבְדֶּ֑ךָ וְ֝הֹושִׁ֗יעָה לְבֶן־אֲמָתֶֽךָ׃
17 עֲשֵֽׂה־עִמִּ֥י אֹ֗ות לְטֹ֫ובָ֥ה וְיִרְא֣וּ שֹׂנְאַ֣י וְיֵבֹ֑שׁוּ כִּֽי־אַתָּ֥ה יְ֝הוָ֗ה עֲזַרְתַּ֥נִי וְנִחַמְתָּֽנִי׃
87
OLALUNGA LWA 86 (87): Siyoni, nnina w’amashanja goshi
1 Lulanga. Lwa bene Kore. Lwigànwa n’emyambalo.
Nyakasane àhizire Siyoni oku nyanya z’entondo ntagatifu
2 Enyumvi z’e Siyoni zo arhonya kulusha ez’emwa Yakobo zoshi.
3 Wàjir’irenge, lugo lwa Nyamuzinda!
4 Rahabu na Babeli bâganjirwa omu bihugo bingashâniza, lola oku Filistiya, Tiri n’abantu b’e Etiyopiya bâbwirwa, mpu: «Aba yo baburhwa e Siyoni».
5 Na hano bakola baderha Siyoni, rnpu: «Boshi na boshi yo baburhwa», mpu: «Ow’Enyanya yene wàyubakaga Siyoni.»
6 N’ornu citabu c’amashanja Nyakasane àyandika, rnpu: «Lebe na lebe yo baburhwa e Siyoni.»
7 Hano bakola bahinda bayirnbe, rnpu: «Siyoni wene we nabâmwo enshôko zani zoshi.»
Psalms 87
1 לִבְנֵי־קֹ֖רַח מִזְמֹ֣ור שִׁ֑יר יְ֝סוּדָתֹ֗ו בְּהַרְרֵי־קֹֽדֶשׁ׃
2 אֹהֵ֣ב יְ֭הוָה שַׁעֲרֵ֣י צִיֹּ֑ון מִ֝כֹּ֗ל מִשְׁכְּנֹ֥ות יַעֲקֹֽב׃
3 נִ֭כְבָּדֹות מְדֻבָּ֣ר בָּ֑ךְ עִ֖יר הָאֱלֹהִ֣ים סֶֽלָה׃
4 אַזְכִּ֤יר׀ רַ֥הַב וּבָבֶ֗ל לְֽיֹ֫דְעָ֥י הִנֵּ֤ה פְלֶ֣שֶׁת וְצֹ֣ור עִם־כּ֑וּשׁ זֶ֝֗ה יֻלַּד־שָֽׁם׃
5 וּֽלֲצִיֹּ֨ון׀ יֵאָמַ֗ר אִ֣ישׁ וְ֭אִישׁ יֻלַּד־בָּ֑הּ וְה֖וּא יְכֹונְנֶ֣הָ עֶלְיֹֽון׃
6 יְֽהוָ֗ה יִ֭סְפֹּר בִּכְתֹ֣וב עַמִּ֑ים זֶ֖ה יֻלַּד־שָׁ֣ם סֶֽלָה׃
7 וְשָׁרִ֥ים כְּחֹלְלִ֑ים כָּֽל־מַעְיָנַ֥י בָּֽךְ׃
88
OLULANGA LWA 87 (88): Ornusengero gw’ornuntu ohanyagire
1 Lwimbo. Lulanga. Lwa bene Kore. Oku mukulu w’abimbiza. Luyimbwa aka «Mahalat.» Lwiganwa. Lwa Hermani w’Ezra.
2 Yagirwa Nnâmahanga, gubire rnûshi erhi nakuyakûza, bubire budufu erhi nalakira omu rnasù gawe.
3 Ornusengero gwani gukuhikekwo mâshi, orhege. okurhwiri oyurnve oku ndwirhe nabirikira.
4 Bulyala ornurhirna gwani gwayihisirwe n’obubi, n’obuzine bwani yo bukola buyerekire ekuzirnu.
5 Kwo nkola ndi aka balya bayandagalira ornu rnwina, nkola nyosire nka ngonyi.
6 Encingo yani yabambirwe ekarhî k’àbafire, eshushire ey’abànigagwa banakola batulamire ornu nshinda. Balyala orhacikengêra, bala wahambwirekwo aba okornbêra.
7 Omu mwina muli-muli wampebire, omu rnwizirnya, ornu nyenga.
8 Ornutula gukugwerhe gunzidohire nka rnuzigo, n’ornuhusi gw’enyîshi zawe gwanshangwìre.
9 Abanyishi wàbampambwirekwo, wanjizire nyarnakobwa emunda balì rnpamikirwe: ntabona bwahuluka.
10 Arnasu gantunzire erhi buhanya burhurna, ndwirhage nakuyakûza bwaca bwayira.
11 K’abafire bo wajirira ebisornerine? K’ernifu yo ekolaga yatulûka ekukuze?
12 K’ebinja byawe binayirnbwe ornu nshinda? K’oburhabesha bwawe bunayirnbirwe ekuzirnu?
13 K’ebisômerine byawe binabonekere omu mwizirnya? K’obwinja bwawe bunabonekere ernwa Kayibagira?
14 Yagirwa niehe we ndwirhe nayakûza, nti omusengero gwani gukuhikekwo sêzi-sêzi.
15 Mâshi Yagirwa cici cirhumire wanyôza mâshi?
16 K’orhabwini oku mpanyagire obu? Kurhenga eburho bwani erhi ndi wa kufà, erhi n’ebihamba by’olufu bindi okw’irhwe; lero nieshi najonzire.
17 Omutula nie wagurhûzirekwo, na birya bihamba lero byampezize.
18 Byangosire nka kulya amîshi galegerera gagosire omuntu, lero byantezire byoshi caligumiza.
19 Owirhu n’omwîra nàli ngwerhe wamunkûzirekwo, ogu mwizimya ye kola wirhu ye na mwîra.
Psalms 88
1 שִׁ֥יר מִזְמֹ֗ור לִבְנֵ֫י קֹ֥רַח לַמְנַצֵּ֣חַ עַל־מָחֲלַ֣ת לְעַנֹּ֑ות מַ֝שְׂכִּ֗יל לְהֵימָ֥ן הָאֶזְרָחִֽי׃
2 יְ֭הוָה אֱלֹהֵ֣י יְשׁוּעָתִ֑י יֹום־צָעַ֖קְתִּי בַלַּ֣יְלָה נֶגְדֶּֽךָ׃
3 תָּבֹ֣וא לְ֭פָנֶיךָ תְּפִלָּתִ֑י הַטֵּֽה־אָ֝זְנְךָ֗ לְרִנָּתִֽי׃
4 כִּֽי־שָֽׂבְעָ֣ה בְרָעֹ֣ות נַפְשִׁ֑י וְחַיַּ֗י לִשְׁאֹ֥ול הִגִּֽיעוּ׃
5 נֶ֭חְשַׁבְתִּי עִם־יֹ֣ורְדֵי בֹ֑ור הָ֝יִ֗יתִי כְּגֶ֣בֶר אֵֽין־אֱיָֽל׃
6 בַּמֵּתִ֗ים חָ֫פְשִׁ֥י כְּמֹ֤ו חֲלָלִ֨ים׀ שֹׁ֥כְבֵי קֶ֗בֶר אֲשֶׁ֤ר לֹ֣א זְכַרְתָּ֣ם עֹ֑וד וְ֝הֵ֗מָּה מִיָּדְךָ֥ נִגְזָֽרוּ׃
7 שַׁ֭תַּנִי בְּבֹ֣ור תַּחְתִּיֹּ֑ות בְּ֝מַחֲשַׁכִּ֗ים בִּמְצֹלֹֽות׃
8 עָ֭לַי סָמְכָ֣ה חֲמָתֶ֑ךָ וְכָל־מִ֝שְׁבָּרֶ֗יךָ עִנִּ֥יתָ סֶּֽלָה׃
9 הִרְחַ֥קְתָּ מְיֻדָּעַ֗י מִ֫מֶּ֥נִּי שַׁתַּ֣נִי תֹועֵבֹ֣ות לָ֑מֹו כָּ֝לֻ֗א וְלֹ֣א אֵצֵֽא׃
10 עֵינִ֥י דָאֲבָ֗ה מִנִּ֫י עֹ֥נִי קְרָאתִ֣יךָ יְהוָ֣ה בְּכָל־יֹ֑ום שִׁטַּ֖חְתִּי אֵלֶ֣יךָ כַפָּֽי׃
11 הֲלַמֵּתִ֥ים תַּעֲשֶׂה־פֶּ֑לֶא אִם־רְ֝פָאִ֗ים יָק֤וּמוּ׀ יֹוד֬וּךָ סֶּֽלָה׃
12 הַיְסֻפַּ֣ר בַּקֶּ֣בֶר חַסְדֶּ֑ךָ אֱ֝מֽוּנָתְךָ֗ בָּאֲבַדֹּֽון׃
13 הֲיִוָּדַ֣ע בַּחֹ֣שֶׁךְ פִּלְאֶ֑ךָ וְ֝צִדְקָתְךָ֗ בְּאֶ֣רֶץ נְשִׁיָּֽה׃
14 וַאֲנִ֤י׀ אֵלֶ֣יךָ יְהוָ֣ה שִׁוַּ֑עְתִּי וּ֝בַבֹּ֗קֶר תְּֽפִלָּתִ֥י תְקַדְּמֶֽךָּ׃
15 לָמָ֣ה יְ֭הוָה תִּזְנַ֣ח נַפְשִׁ֑י תַּסְתִּ֖יר פָּנֶ֣יךָ מִמֶּֽנִּי׃
16 עָ֘נִ֤י אֲנִ֣י וְגֹוֵ֣עַ מִנֹּ֑עַר נָשָׂ֖אתִי אֵמֶ֣יךָ אָפֽוּנָה׃
17 עָ֭לַי עָבְר֣וּ חֲרֹונֶ֑יךָ בִּ֝עוּתֶ֗יךָ צִמְּתוּתֻֽנִי׃
18 סַבּ֣וּנִי כַ֭מַּיִם כָּל־הַיֹּ֑ום הִקִּ֖יפוּ עָלַ֣י יָֽחַד׃
19 הִרְחַ֣קְתָּ מִ֭מֶּנִּי אֹהֵ֣ב וָרֵ֑עַ מְֽיֻדָּעַ֥י מַחְשָֽׁךְ׃
89
OLULANGA LWA 88 (89): Olwlmbo n’omusengero kulî Nyamuzinda
1 Obulyo bw’okuherha bwa Etani w’e Ezra.
2 Olukogo lwa Nyakasane, naluyimba ensiku n’amango, oburhabesha bwage, niene n’akanwa kani, nabumanyisa abinjikulu n’abinjikulûza.
3 Wadesire bulya, erhi: «Olukogo lwani luli luyimânike ensiku n’amango», neci wàyimânisire oburhabesha bwawe emalunga.
4 Waderha, erhi: «Nànywanine n’omwishogwa wani, nalahirire mwambali wani Daudi, nti:
5 «Nàdêkereza iburha lyawe lihabe ensiku n’amango», nti: «Nàgwika entebe yawe ehabe omu maburhwa n’amaburhwa.»
6 Amalunga gadwirhe gayimba ebisômerine byawe, n’oburhabesha bwawe budwirhe bwayimbwa omu ndêko y’abatagatifu.
7 K’omu bitû muli owakagererwakwo Nyakasane? ndi oli aka Nyakasane omu karhî ka Bene-Nyamuzinda?
8 Omu ndêko y’abatagatifu, Nyamuzinda arhajìbwa omw’irhwe,
9 Yagirwa Nnâmahanga w·emirhwe, ndi oli akâwe? oli muzibu Yagirwa n’oburhabesha bwawe bukuzungulusire.
10 We hima obukali bw’enyanja, omulaba gukazûka we gurhûza.
11 We wàtumirhaga Rababu wamugerakwo, wene n’okuboko kwawe washandaza abashombanyi bawe.
12 Amalunga gaba gawe, n’igulu kwo na kwo, wene wàlemaga igulu n’ebiribâmwo.
13 We wàlemaga eby’ekulembe walema n’eby’ekulyo, entondo ya Tabora n’eya Hermoni kucitakira zacîtakirira izîno lyawe.
14 Okuboko kwawe ye mugala-byoshi, enfune zawe ye ciri-misi, n’okuboko kwawe kulyo ye Kalengera.
15 Okushinganyanya n’okurhalyalyanya, co ciriba entebe yawe edêkerirekwo. oburhonyi n’oburhabesha bo baganda bakushokolire.
16 Luli lw’iragi olubaga luyishicîtakira, Yagirwa neci, obusù bwawe bwône bubamolekera oku bashurh’enjira.
17 Barhahwa barhacîtakira izîno lyawe, n’okukuza obushinganyanya bwawe. 18 Bulyala okulangaza kw’obuhashe bwabo, wene obalwire, n’okunegena kw’ihembe lirhu, erhi rhurhonyire emund’oli.
19 Bulyala empenzi ya Nyakasane yo rhwalamamwo, n’Omutagatifu w’Israheli arhubìre omwami wirhu.
20 Mîra-mîra wene wàbonekera ebarhonyi bawe wanababwira erhi: «Ntwali nàyambisize ishungwe», erhi: «Omwishogwa wani omu lubaga namushomôrhwire»,
21 Erhi: «Nabwine mwambali wani Daudi, nanamushîzire amavurha gani matagatifu, 22 nti okuboko kwani kuyôrhe kumuyimangire kunamuhe omurhima.»
23 Erhi nta mushombanyi wàmurhebe, na nta mubisha wàmurhabirekwo.
24 Abashombanyi bage nàbatuntuma anabona n’abanzi bage boshi kushemba nabashemba.
25 Oburhabesha n’oburhonyi bwani bwàmuyimangira, n’okw’izîno lyani ihcmbe lyage linegene.
26 Okuboko kwage nàkulambûlira oku nyanja, n’okulyo kwage kwàyìkira enyîshi.
27 Hano akola anyakûza, erhi: «We Larha, we Nyamuzinda wani, we kabuye kanciza.»
28 Nani namujira nfula yani, abami b’igulu boshi abalenga bulì,
29 Nâmujira abe murhonyi wani ensiku n’amango, n’eciragane cani câyorha cisezîre.
30 lburha lyage nâliyôlolosa lihabe ensiku n’amango, n’entebe yage eyôrhe ehabà ak’ensiku z’oku nkuba.
31 Ciru abagala bakarhiba irhegeko lyani, ciru bakabula bwashimba ebinwa byani,
32 Amarhegeko gani ciru bakagavuna, bakanabula bwagalanga,
33 neci nanahuma akarhî mpane obubi bwabo, kunyulika nakabanyulika,
34 ci oburhonyi bwani ntâmunyagebwo, n’endagâno yani ntayitwemwo.
35 Eciragane cani ntacivunè, n’akanwa nadesire ntâkatwemwo.
36 Obwimâna bwani bwo ndahîre, ntarhebe Daudi,
37 lburha lyage lyâyorha lihabà ensiku n’amango, n’entebe yage yayôrha eri omu masù gani ak’izûba,
38 ak’omwezi gwo guyôrha guhabà, gwo guyôrha gubà «Muhamirizi mutabesha w’emalunga.»
39 Lero kwayishirigiba kujandâga ojandâga! olya washîgaga wene wamulubìrage!
40 wàgayire eciragâne ca mwambali wawe, n’ishungwe lyage walihemula n’ebidaka 41 Ecôgo coshi wacihira okw’idaho, obûbake bwage bwoshi wabulambika okw’idano.
42 Abâgara bahagwire barhama, àshubirage masheka g’abalungu!
43 Okuboko kw’abashomhanyi bage kwo walengezizagye, ababisha wabayunjuza mwishingo!
44 Engôrho yage wayitumbirage, orhanacimuyimangire omu ntambala.
45 Obumoleke bwage wabuzimizagye n’entebe yage wayikweba okw’idaho!
46 Ensiku z’obusole bwage wazinyihizagye, wamubonesa eza mêmè.
47 Yagirwa mâshi, kuhika mangaci? Kumanya onakolaga wayôrha ocîfulisire? k’oburhe bwawe bunakolaga bwayâka nka muliro?
48 Kengêra oku ensiku z’obuzine bwani ziri nyofi, kengêra oku abantu boshi wàbalemire ba nsiku nyofi.
49 Ndi yeki olimwo omûka orhakafà, ndi yeki wàcirhenze omu nfune za Nnakuzimu?
50 Yagirwa mâshi, bulya burhonyi bwawe bwa mira ngahi bwajirage? Bulya burhonyi wàlaganyagya Daudi omu burhabesha bwawe?
51 Kengêra Yagirwa ebijaci badwirhe bajacira bambali bawe; obushombanyi bw’amashanja bwanjizire mungo!
52 Abashombanyi bawe Yagirwa, bijaci balimwo, banônogwire olya wàshîgaga wene bàrhama!
53 Ayagirwe Nyakasane Nnâmahanga, emyaka n’emyaka. Amen! Amen!
Psalms 89
1 מַ֝שְׂכִּ֗יל לְאֵיתָ֥ן הָֽאֶזְרָחִֽי׃
2 חַֽסְדֵ֣י יְ֭הוָה עֹולָ֣ם אָשִׁ֑ירָה לְדֹ֥ר וָדֹ֓ר׀ אֹודִ֖יעַ אֱמוּנָתְךָ֣ בְּפִֽי׃
3 כִּֽי־אָמַ֗רְתִּי עֹ֭ולָם חֶ֣סֶד יִבָּנֶ֑ה שָׁמַ֓יִם׀ תָּכִ֖ן אֱמוּנָתְךָ֣ בָהֶֽם׃
4 כָּרַ֣תִּֽי בְ֭רִית לִבְחִירִ֑י נִ֝שְׁבַּ֗עְתִּי לְדָוִ֥ד עַבְדִּֽי׃
5 עַד־עֹ֭ולָם אָכִ֣ין זַרְעֶ֑ךָ וּבָנִ֨יתִי לְדֹר־וָדֹ֖ור כִּסְאֲךָ֣ סֶֽלָה׃
6 וְיֹ֘וד֤וּ שָׁמַ֣יִם פִּלְאֲךָ֣ יְהוָ֑ה אַף־אֱ֝מֽוּנָתְךָ֗ בִּקְהַ֥ל קְדֹשִֽׁים׃
7 כִּ֤י מִ֣י בַ֭שַּׁחַק יַעֲרֹ֣ךְ לַיהוָ֑ה יִדְמֶ֥ה לַ֝יהוָ֗ה בִּבְנֵ֥י אֵלִים׃
8 אֵ֣ל נַ֭עֲרָץ בְּסֹוד־קְדֹשִׁ֣ים רַבָּ֑ה וְ֝נֹורָ֗א עַל־כָּל־סְבִיבָֽיו׃
9 יְהוָ֤ה׀ אֱלֹ֘הֵ֤י צְבָאֹ֗ות מִֽי־כָֽמֹ֖וךָ חֲסִ֥ין׀ יָ֑הּ וֶ֝אֱמֽוּנָתְךָ֗ סְבִיבֹותֶֽיךָ׃
10 אַתָּ֣ה מֹ֭ושֵׁל בְּגֵא֣וּת הַיָּ֑ם בְּשֹׂ֥וא גַ֝לָּ֗יו אַתָּ֥ה תְשַׁבְּחֵֽם׃
11 אַתָּ֤ה דִכִּ֣אתָ כֶחָלָ֣ל רָ֑הַב בִּזְרֹ֥ועַ עֻ֝זְּךָ֗ פִּזַּ֥רְתָּ אֹויְבֶֽיךָ׃
12 לְךָ֣ שָׁ֭מַיִם אַף־לְךָ֥ אָ֑רֶץ תֵּבֵ֥ל וּ֝מְלֹאָ֗הּ אַתָּ֥ה יְסַדְתָּֽם׃
13 צָפֹ֣ון וְ֭יָמִין אַתָּ֣ה בְרָאתָ֑ם תָּבֹ֥ור וְ֝חֶרְמֹ֗ון בְּשִׁמְךָ֥ יְרַנֵּֽנוּ׃
14 לְךָ֣ זְ֭רֹועַ עִם־גְּבוּרָ֑ה תָּעֹ֥ז יָ֝דְךָ֗ תָּר֥וּם יְמִינֶֽךָ׃
15 צֶ֣דֶק וּ֭מִשְׁפָּט מְכֹ֣ון כִּסְאֶ֑ךָ חֶ֥סֶד וֶ֝אֱמֶ֗ת יְֽקַדְּמ֥וּ פָנֶֽיךָ׃
16 אַשְׁרֵ֣י הָ֭עָם יֹודְעֵ֣י תְרוּעָ֑ה יְ֝הוָ֗ה בְּֽאֹור־פָּנֶ֥יךָ יְהַלֵּכֽוּן׃
17 בְּ֭שִׁמְךָ יְגִיל֣וּן כָּל־הַיֹּ֑ום וּבְצִדְקָתְךָ֥ יָרֽוּמוּ׃
18 כִּֽי־תִפְאֶ֣רֶת עֻזָּ֣מֹו אָ֑תָּה וּ֝בִרְצֹנְךָ֗ תָּרִים קַרְנֵֽנוּ׃
19 כִּ֣י לַֽ֭יהוָה מָֽגִנֵּ֑נוּ וְלִקְדֹ֖ושׁ יִשְׂרָאֵ֣ל מַלְכֵּֽנוּ׃
20 אָ֤ז דִּבַּ֥רְתָּֽ־בְחָ֡זֹון לַֽחֲסִידֶ֗יךָ וַתֹּ֗אמֶר שִׁוִּ֣יתִי עֵ֭זֶר עַל־גִּבֹּ֑ור הֲרִימֹ֖ותִי בָח֣וּר מֵעָֽם׃
21 מָ֭צָאתִי דָּוִ֣ד עַבְדִּ֑י בְּשֶׁ֖מֶן קָדְשִׁ֣י מְשַׁחְתִּֽיו׃
22 אֲשֶׁ֣ר יָ֭דִי תִּכֹּ֣ון עִמֹּ֑ו אַף־זְרֹועִ֥י תְאַמְּצֶֽנּוּ׃
23 לֹֽא־יַשִּׁ֣א אֹויֵ֣ב בֹּ֑ו וּבֶן־עַ֝וְלָ֗ה לֹ֣א יְעַנֶּֽנּוּ׃
24 וְכַתֹּותִ֣י מִפָּנָ֣יו צָרָ֑יו וּמְשַׂנְאָ֥יו אֶגֹּֽוף׃
25 וֶֽאֶֽמוּנָתִ֣י וְחַסְדִּ֣י עִמֹּ֑ו וּ֝בִשְׁמִ֗י תָּר֥וּם קַרְנֹֽו׃
26 וְשַׂמְתִּ֣י בַיָּ֣ם יָדֹ֑ו וּֽבַנְּהָרֹ֥ות יְמִינֹֽו׃
27 ה֣וּא יִ֭קְרָאֵנִי אָ֣בִי אָ֑תָּה אֵ֝לִ֗י וְצ֣וּר יְשׁוּעָתִֽי׃
28 אַף־אָ֭נִי בְּכֹ֣ור אֶתְּנֵ֑הוּ עֶ֝לְיֹ֗ון לְמַלְכֵי־אָֽרֶץ׃
29 לְ֭עֹולָ֗ם אֶשְׁמֹור לֹ֣ו חַסְדִּ֑י וּ֝בְרִיתִ֗י נֶאֱמֶ֥נֶת לֹֽו׃
30 וְשַׂמְתִּ֣י לָעַ֣ד זַרְעֹ֑ו וְ֝כִסְאֹ֗ו כִּימֵ֥י שָׁמָֽיִם׃
31 אִם־יַֽעַזְב֣וּ בָ֭נָיו תֹּורָתִ֑י וּ֝בְמִשְׁפָּטַ֗י לֹ֣א יֵלֵכֽוּן׃
32 אִם־חֻקֹּתַ֥י יְחַלֵּ֑לוּ וּ֝מִצְוֹתַ֗י לֹ֣א יִשְׁמֹֽרוּ׃
33 וּפָקַדְתִּ֣י בְשֵׁ֣בֶט פִּשְׁעָ֑ם וּבִנְגָעִ֥ים עֲוֹנָֽם׃
34 וְ֭חַסְדִּי לֹֽא־אָפִ֣יר מֵֽעִמֹּ֑ו וְלֹֽא־אֲ֝שַׁקֵּ֗ר בֶּאֱמוּנָתִֽי׃
35 לֹא־אֲחַלֵּ֥ל בְּרִיתִ֑י וּמֹוצָ֥א שְׂ֝פָתַ֗י לֹ֣א אֲשַׁנֶּֽה׃
36 אַ֭חַת נִשְׁבַּ֣עְתִּי בְקָדְשִׁ֑י אִֽם־לְדָוִ֥ד אֲכַזֵּֽב׃
37 זַ֭רְעֹו לְעֹולָ֣ם יִהְיֶ֑ה וְכִסְאֹ֖ו כַשֶּׁ֣מֶשׁ נֶגְדִּֽי׃
38 כְּ֭יָרֵחַ יִכֹּ֣ון עֹולָ֑ם וְעֵ֥ד בַּ֝שַּׁ֗חַק נֶאֱמָ֥ן סֶֽלָה׃
39 וְאַתָּ֣ה זָ֭נַחְתָּ וַתִּמְאָ֑ס הִ֝תְעַבַּ֗רְתָּ עִם־מְשִׁיחֶֽךָ׃
40 נֵ֭אַרְתָּה בְּרִ֣ית עַבְדֶּ֑ךָ חִלַּ֖לְתָּ לָאָ֣רֶץ נִזְרֹֽו׃
41 פָּרַ֥צְתָּ כָל־גְּדֵרֹתָ֑יו שַׂ֖מְתָּ מִבְצָרָ֣יו מְחִתָּה׃
42 שַׁ֭סֻּהוּ כָּל־עֹ֣בְרֵי דָ֑רֶךְ הָיָ֥ה חֶ֝רְפָּ֗ה לִשְׁכֵנָֽיו׃
43 הֲ֭רִימֹותָ יְמִ֣ין צָרָ֑יו הִ֝שְׂמַ֗חְתָּ כָּל־אֹויְבָֽיו׃
44 אַף־תָּ֭שִׁיב צ֣וּר חַרְבֹּ֑ו וְלֹ֥א הֲ֝קֵימֹתֹ֗ו בַּמִּלְחָמָֽה׃
45 הִשְׁבַּ֥תָּ מִטְּהָרֹ֑ו וְ֝כִסְאֹ֗ו לָאָ֥רֶץ מִגַּֽרְתָּה׃
46 הִ֭קְצַרְתָּ יְמֵ֣י עֲלוּמָ֑יו הֶֽעֱטִ֨יתָ עָלָ֖יו בּוּשָׁ֣ה סֶֽלָה׃
47 עַד־מָ֣ה יְ֭הוָה תִּסָּתֵ֣ר לָנֶ֑צַח תִּבְעַ֖ר כְּמֹו־אֵ֣שׁ חֲמָתֶֽךָ׃
48 זְכָר־אֲנִ֥י מֶה־חָ֑לֶד עַל־מַה־שָּׁ֝֗וְא בָּרָ֥אתָ כָל־בְּנֵי־אָדָֽם׃
49 מִ֤י גֶ֣בֶר יִֽ֭חְיֶה וְלֹ֣א יִרְאֶה־מָּ֑וֶת יְמַלֵּ֨ט נַפְשֹׁ֖ו מִיַּד־שְׁאֹ֣ול סֶֽלָה׃
50 אַיֵּ֤ה׀ חֲסָדֶ֖יךָ הָרִאשֹׁנִ֥ים׀ אֲדֹנָ֑י נִשְׁבַּ֥עְתָּ לְ֝דָוִ֗ד בֶּאֱמוּנָתֶֽךָ׃
51 זְכֹ֣ר אֲ֭דֹנָי חֶרְפַּ֣ת עֲבָדֶ֑יךָ שְׂאֵתִ֥י בְ֝חֵיקִ֗י כָּל־רַבִּ֥ים עַמִּֽים׃
52 אֲשֶׁ֤ר חֵרְפ֖וּ אֹויְבֶ֥יךָ׀ יְהוָ֑ה אֲשֶׁ֥ר חֵ֝רְפ֗וּ עִקְּבֹ֥ות מְשִׁיחֶֽךָ׃
53 בָּר֖וּךְ יְהוָ֥ה לְ֝עֹולָ֗ם אָ֘מֵ֥ן׀ וְאָמֵֽן׃
90
OLULANGA LWA 89 (90): Omuntu kahuka
1 Musengero. Gwa Musa. Mwambali wa Nnâmahanga.
Nyamwagirwa oyôrha obà lwakiro lwirhu kurhenga abantu baburhwa.
2 Embere entondo zifûnuke n’embere igulu liburhwe, kurhenga ensiku n’amango erhi ho wehe onabà ensiku n’amango Nnâmahanga.
3 We rhegeka abantu mpu bashubire omu budaka, mpu: «Galuki mwc muburhwa n’abantu mwe.»
4 Omu masù gawe myaka cihumbi kw’eri ak’omulegerege gw’injo gwo gwàgezire, kwo enali nka cihimbi ca budufu.
5 Kushamula obashamula nk’iro lya sêzi, nka byasi by’oku civù,
6 sêzi omuntu anashange bijinîrîre binayâsize, kuba bijingo oshange byatûbirwe byanayûmire.
7 Omutula gwawe gwamârhuyusa wani! oburhe bwawe bwarhugezizemw’omusisi.
8 Ebyaha birhu wabiyansire wabihira omu masu gawe, ebibi rhwàjiraga bwifulikwe wabihebire omu bumoleke bw’obusu bwawe.
9 Ensiku zirhu zoshi zahwerire omu burhe bwawe, emyaka kwo rhwayimazire nka kula omuntu amira amarhî.
10 Emyaka yirhu yoshi haguma, gali makumi gali nda, na nk’omuntu alamirage bwenêne, gali makumi galimunani, ciru minji muli yo ganali malibuko n’obulagirire, bulya kano kanya erhi yamâgera, kano kanya erhi kamâkala.
11 Ndi wakagera obubashe bw’omutula gwawe, nisi erhi agere obwôba bukwanine oburhe bwawe?
12 Orhuyigirize rhukaziyôrha rhuganjire ensiku zirhu, lyo rhukazirhimanya.
13 Rhulolekwo mâshi Nyakasane, kuhika mangaci? onababalire bambali bawe.
14 Mâshi orhushobôze duba rhuyigurhe olukogo lwawe, rhusime rhunacishinge ensiku zoshi z’obuzine bwirhu.
15 Orhuhe enshagadu y’ensiku rhwalibwire, n’ey’emyaka rhwàrhindibwire.
16 Bambali bawe nabo babone oku kukola okola, na bagala babo babone irenge lyawe.
17 Obwinja bwa Nyakasane Nnâmabanga bubere nirhu, n’emikolo yirhu ayizibubye rhwenayo, neci ayizibubye ekomere.
Psalms 90
1 תְּפִלָּה֮ לְמֹשֶׁ֪ה אִֽישׁ־הָאֱלֹ֫הִ֥ים אֲֽדֹנָ֗י מָעֹ֣ון אַ֭תָּה הָיִ֥יתָ לָּ֗נוּ בְּדֹ֣ר וָדֹֽר׃
2 בְּטֶ֤רֶם׀ הָ֘רִ֤ים יֻלָּ֗דוּ וַתְּחֹ֣ולֵֽל אֶ֣רֶץ וְתֵבֵ֑ל וּֽמֵעֹולָ֥ם עַד־עֹ֝ולָ֗ם אַתָּ֥ה אֵֽל׃
3 תָּשֵׁ֣ב אֱ֭נֹושׁ עַד־דַּכָּ֑א וַ֝תֹּ֗אמֶר שׁ֣וּבוּ בְנֵי־אָדָֽם׃
4 כִּ֤י אֶ֪לֶף שָׁנִ֡ים בְּֽעֵינֶ֗יךָ כְּיֹ֣ום אֶ֭תְמֹול כִּ֣י יַעֲבֹ֑ר וְאַשְׁמוּרָ֥ה בַלָּֽיְלָה׃
5 זְ֭רַמְתָּם שֵׁנָ֣ה יִהְי֑וּ בַּ֝בֹּ֗קֶר כֶּחָצִ֥יר יַחֲלֹֽף׃
6 בַּ֭בֹּקֶר יָצִ֣יץ וְחָלָ֑ף לָ֝עֶ֗רֶב יְמֹולֵ֥ל וְיָבֵֽשׁ׃
7 כִּֽי־כָלִ֥ינוּ בְאַפֶּ֑ךָ וּֽבַחֲמָתְךָ֥ נִבְהָֽלְנוּ׃
8 שַׁתָּ עֲוֹנֹתֵ֣ינוּ לְנֶגְדֶּ֑ךָ עֲ֝לֻמֵ֗נוּ לִמְאֹ֥ור פָּנֶֽיךָ׃
9 כִּ֣י כָל־יָ֭מֵינוּ פָּנ֣וּ בְעֶבְרָתֶ֑ךָ כִּלִּ֖ינוּ שָׁנֵ֣ינוּ כְמֹו־הֶֽגֶה׃
10 יְמֵֽי־שְׁנֹותֵ֨ינוּ בָהֶ֥ם שִׁבְעִ֪ים שָׁנָ֡ה וְאִ֤ם בִּגְבוּרֹ֨ת׀ שְׁמֹ֘ונִ֤ים שָׁנָ֗ה וְ֭רָהְבָּם עָמָ֣ל וָאָ֑וֶן כִּי־גָ֥ז חִ֝֗ישׁ וַנָּעֻֽפָה׃
11 מִֽי־יֹ֭ודֵעַ עֹ֣ז אַפֶּ֑ךָ וּ֝כְיִרְאָתְךָ֗ עֶבְרָתֶֽךָ׃
12 לִמְנֹ֣ות יָ֭מֵינוּ כֵּ֣ן הֹודַ֑ע וְ֝נָבִ֗א לְבַ֣ב חָכְמָֽה׃
13 שׁוּבָ֣ה יְ֭הוָה עַד־מָתָ֑י וְ֝הִנָּחֵ֗ם עַל־עֲבָדֶֽיךָ׃
14 שַׂבְּעֵ֣נוּ בַבֹּ֣קֶר חַסְדֶּ֑ךָ וּֽנְרַנְּנָ֥ה וְ֝נִשְׂמְחָ֗ה בְּכָל־יָמֵֽינוּ׃
15 שַׂ֭מְּחֵנוּ כִּימֹ֣ות עִנִּיתָ֑נוּ שְׁ֝נֹ֗ות רָאִ֥ינוּ רָעָֽה׃
16 יֵרָאֶ֣ה אֶל־עֲבָדֶ֣יךָ פָעֳלֶ֑ךָ וַ֝הֲדָרְךָ֗ עַל־בְּנֵיהֶֽם׃
17 וִיהִ֤י׀ נֹ֤עַם אֲדֹנָ֥י אֱלֹהֵ֗ינוּ עָ֫לֵ֥ינוּ וּמַעֲשֵׂ֣ה יָ֭דֵינוּ כֹּונְנָ֥ה עָלֵ֑ינוּ וּֽמַעֲשֵׂ֥ה יָ֝דֵ֗ינוּ כֹּונְנֵֽהוּ׃
91
OLULANGA LWA 90 (91): Nyamuzinda ye Mulanzi w’Abemezi
1 We yimangirwe n’ow’enyanya, we bera omu cizunguzungu c’Ogala-byoshi
2 Obwire Nyamwagirwa, erhi: «We lwakiro lwani, we n’ibuye ncifulikabo, we Nyamuzinda wani, we ncikubagira.»
3 Bulyala yene ye wâkulikûza oku murhego gw’abahivi, oku cihusi cidarhi.
4 Akucinga n’amashala gage, n’omu byubi byage mwo wâyâkira. Oburhabesha bwage yo mpenzi yàkucinga.
5 Orharhinye ecôba c’obudufu, orhanarhinye omwampi guhenesire mûshi.
6 Orharhinye ecihûsi cahulahula omu mwizimya, nisi erhi ecâhira cakola emyônè mûshi.
7 Bahirime cibumbi aha burhambi bwawe, na bihumbi ikumi aha kulyo kwawe. ci webe ababisha barhâkuhikeho.
8 Câba nawe wene wâcibonera; wâbona oku ababi bahembwa. 9 Bulyala Nyakasane ye lwakiro lwawe, Ow’enyanya ye wàjizire mpenzi yawe.
10 Okubi kurhakuhikeho, n’obuhanya burhayerekere ah’oli.
11 Kulya kuba àkuhizirekwo abaganda bage, mpu bakulange omu njira zawe zoshi.
12 Bakuhek’aha nfune zabo, mpu wakanasarhala okw’ibuye.
13 Wâger’oku ntale n’oku mpiri, wâlabarh’empangaza olabarhe n’enkuba-joka.
14 Nâmulikûza kulya kuba acinyishwêkîrekwo, namucinga kulya kuba amanyire izîno lyani.
15 Ampamagala mmuyumve, akajakw’embaka erhi rhwe naye rhunali, namukulakwozo nnamuhe irenge.
16 Nâmuyigusa n’omwandu gw’ensiku, nâmuyereka n’oku nciza abandi.
Psalms 91
1 יֹ֭שֵׁב בְּסֵ֣תֶר עֶלְיֹ֑ון בְּצֵ֥ל שַׁ֝דַּ֗י יִתְלֹונָֽן׃
2 אֹמַ֗ר לַֽ֭יהוָה מַחְסִ֣י וּמְצוּדָתִ֑י אֱ֝לֹהַ֗י אֶבְטַח־בֹּֽו׃
3 כִּ֤י ה֣וּא יַ֭צִּֽילְךָ מִפַּ֥ח יָק֗וּשׁ מִדֶּ֥בֶר הַוֹּֽות׃
4 בְּאֶבְרָתֹ֨ו׀ יָ֣סֶךְ לָ֭ךְ וְתַֽחַת־כְּנָפָ֣יו תֶּחְסֶ֑ה צִנָּ֖ה וְֽסֹחֵרָ֣ה אֲמִתֹּֽו׃
5 לֹא־תִ֭ירָא מִפַּ֣חַד לָ֑יְלָה מֵ֝חֵ֗ץ יָע֥וּף יֹומָֽם׃
6 מִ֭דֶּבֶר בָּאֹ֣פֶל יַהֲלֹ֑ךְ מִ֝קֶּ֗טֶב יָשׁ֥וּד צָהֳרָֽיִם׃
7 יִפֹּ֤ל מִצִּדְּךָ֨׀ אֶ֗לֶף וּרְבָבָ֥ה מִימִינֶ֑ךָ אֵ֝לֶ֗יךָ לֹ֣א יִגָּֽשׁ׃
8 רַ֭ק בְּעֵינֶ֣יךָ תַבִּ֑יט וְשִׁלֻּמַ֖ת רְשָׁעִ֣ים תִּרְאֶֽה׃
9 כִּֽי־אַתָּ֣ה יְהוָ֣ה מַחְסִ֑י עֶ֝לְיֹ֗ון שַׂ֣מְתָּ מְעֹונֶֽךָ׃
10 לֹֽא־תְאֻנֶּ֣ה אֵלֶ֣יךָ רָעָ֑ה וְ֝נֶ֗גַע לֹא־יִקְרַ֥ב בְּאָהֳלֶֽךָ׃
11 כִּ֣י מַ֭לְאָכָיו יְצַוֶּה־לָּ֑ךְ לִ֝שְׁמָרְךָ֗ בְּכָל־דְּרָכֶֽיךָ׃
12 עַל־כַּפַּ֥יִם יִשָּׂא֑וּנְךָ פֶּן־תִּגֹּ֖ף בָּאֶ֣בֶן רַגְלֶֽךָ׃
13 עַל־שַׁ֣חַל וָפֶ֣תֶן תִּדְרֹ֑ךְ תִּרְמֹ֖ס כְּפִ֣יר וְתַנִּֽין׃
14 כִּ֤י בִ֣י חָ֭שַׁק וַאֲפַלְּטֵ֑הוּ אֲ֝שַׂגְּבֵ֗הוּ כִּֽי־יָדַ֥ע שְׁמִֽי׃
15 יִקְרָאֵ֨נִי׀ וְֽאֶעֱנֵ֗הוּ עִמֹּֽו־אָנֹכִ֥י בְצָרָ֑ה אֲ֝חַלְּצֵ֗הוּ וַֽאֲכַבְּדֵֽהוּ׃
16 אֹ֣רֶךְ יָ֭מִים אַשְׂבִּיעֵ֑הוּ וְ֝אַרְאֵ֗הוּ בִּֽישׁוּעָתִֽי׃
92
OLULANGA LWA 91 (92): Olwiganyo lw’omushinganyanya
1 Lulanga. Lwimbo. Lwa kuyimbwa olusiku lwa Sabato.
2 Mushana kuyinjiha okukuza Nyakasane, n’okuzihira izîno lyawe we obâ Enyanya.
3 Kuyinjiba okuzukiriza omuntu olukogo lwawe, n’okulâla omuntu ayigâna obudahemuka bwawe.
4 Lero lulanga lwa misi ikumi naziba haguma n’erikembe, mpirekwo n’olwimbo lw’oku nzenze.
3 Kulya kuba Yagirwa neci wànsimisize n’ebijiro byawe, mikolo ya maboko gawe eyi nacîtakîra.
4 Emikolo yawe, ala mpu yaneneha Nyakasane! Enkengêro zawe, ala mpu zalîha?
7 Omuhwinja arhishi ntyo, idâga lirhumva okwo.
8 Ababi banajinirira nka byasi, ba nyankola-maligo banaminîrira, erhi na kurhemwa bayishirhemwa, liguma lya lwoshi.
9 Wehe Nyamwagirwa, oyôrha obâ w’Enyanya.
10 Bulya neci abakushomba Yagirwa, abakushomba kuhera bâhere; ba nyankola-maligo boshi kushandâla bâshandâle.
11 Niehe wangonyire, walirhega nka lya mbogo; wàndodobeka amavurha mahyahya. 12 Balya bakaziginshomba, isù lyani lyabalolêreza na balya bakazag’intêra, okurhwiri kwani kwabayumvirhiza!
13 Omuntu orhalyalyanya yene! kwo ayâna nka murhanda. Kwo amina nka nduluma ye Sedre y’e Libano.
14 Abà agwisirwe omu nyumpa ya Nyakasane, omu côgo ca Nnawirhu Nnâmahanga bayâkiza.
15 Bâba bakola bali nsiku banarhengekwo amalehe, galya malehe minja gâtwa enyôrha.
16 Kuderha okwo mpu, nta buhemu muli Ye Ye kabuye kani, nta buhemu muli Ye.
Psalms 92
1 מִזְמֹ֥ור שִׁ֗יר לְיֹ֣ום הַשַּׁבָּֽת׃
2 טֹ֗וב לְהֹדֹ֥ות לַיהוָ֑ה וּלְזַמֵּ֖ר לְשִׁמְךָ֣ עֶלְיֹֽון׃
3 לְהַגִּ֣יד בַּבֹּ֣קֶר חַסְֽדֶּ֑ךָ וֶ֝אֱמֽוּנָתְךָ֗ בַּלֵּילֹֽות׃
4 עֲֽלֵי־עָ֭שֹׂור וַעֲלֵי־נָ֑בֶל עֲלֵ֖י הִגָּיֹ֣ון בְּכִנֹּֽור׃
5 כִּ֤י שִׂמַּחְתַּ֣נִי יְהוָ֣ה בְּפָעֳלֶ֑ךָ בְּֽמַעֲשֵׂ֖י יָדֶ֣יךָ אֲרַנֵּֽן׃
6 מַה־גָּדְל֣וּ מַעֲשֶׂ֣יךָ יְהוָ֑ה מְ֝אֹ֗ד עָמְק֥וּ מַחְשְׁבֹתֶֽיךָ׃
7 אִֽישׁ־בַּ֭עַר לֹ֣א יֵדָ֑ע וּ֝כְסִ֗יל לֹא־יָבִ֥ין אֶת־זֹֽאת׃
8 בִּפְרֹ֤חַ רְשָׁעִ֨ים׀ כְּמֹ֥ו עֵ֗שֶׂב וַ֭יָּצִיצוּ כָּל־פֹּ֣עֲלֵי אָ֑וֶן לְהִשָּֽׁמְדָ֥ם עֲדֵי־עַֽד׃
9 וְאַתָּ֥ה מָרֹ֗ום לְעֹלָ֥ם יְהוָֽה׃
10 כִּ֤י הִנֵּ֪ה אֹיְבֶ֡יךָ׀ יְֽהוָ֗ה כִּֽי־הִנֵּ֣ה אֹיְבֶ֣יךָ יֹאבֵ֑דוּ יִ֝תְפָּרְד֗וּ כָּל־פֹּ֥עֲלֵי אָֽוֶן׃
11 וַתָּ֣רֶם כִּרְאֵ֣ים קַרְנִ֑י בַּ֝לֹּתִ֗י בְּשֶׁ֣מֶן רַעֲנָֽן׃
12 וַתַּבֵּ֥ט עֵינִ֗י בְּשׁ֫וּרָ֥י בַּקָּמִ֖ים עָלַ֥י מְרֵעִ֗ים תִּשְׁמַ֥עְנָה אָזְנָֽי׃
13 צַ֭דִּיק כַּתָּמָ֣ר יִפְרָ֑ח כְּאֶ֖רֶז בַּלְּבָנֹ֣ון יִשְׂגֶּֽה׃
14 שְׁ֭תוּלִים בְּבֵ֣ית יְהוָ֑ה בְּחַצְרֹ֖ות אֱלֹהֵ֣ינוּ יַפְרִֽיחוּ׃
15 עֹ֖וד יְנוּב֣וּן בְּשֵׂיבָ֑ה דְּשֵׁנִ֖ים וְרַֽעֲנַנִּ֣ים יִהְיֽוּ׃
16 לְ֭הַגִּיד כִּֽי־יָשָׁ֣ר יְהוָ֑ה צ֝וּרִ֗י וְֽלֹא־עֹלָתָה בֹּֽו׃
93
OLULANGA LWA 92 (93): Oku ngoma ya Nnâmahanga
1 Nyakasane ayìmire, acihundikìre obwami, Nyakasane acihundikire obuhashe, akenyire bwinjinja n’igulu àligwisire buzibu, lirhankadûndagana.
2 Kurhenga ensiku n’amango erhi entebe yawe ebâ ngwike. Kurhenge ensiku n’amango erhi ho obâ.
3 Enyîshi zidwirhe zakabanda, Yagirwa, enyîshi zidwirhe zakabanda erhi na kahababo enyishi zidwirhe zàshekéreza, zalujira erhi na lubì.
4 Ci kwone obuhashe Nyakasane agwerhe emalunga, bulushire izu ly’amîshi manji manji, bulushire akafurhè k’amayanjayanja.
5 Akanwa kawe kanali ka kuyemerwa, enyumpa yawe Yagirwa enali ya kukengwa ensiku zoshi.
Psalms 93
1 יְהוָ֣ה מָלָךְ֮ גֵּא֪וּת לָ֫בֵ֥שׁ לָבֵ֣שׁ יְ֭הוָה עֹ֣ז הִתְאַזָּ֑ר אַף־תִּכֹּ֥ון תֵּ֝בֵ֗ל בַּל־תִּמֹּֽוט׃
2 נָכֹ֣ון כִּסְאֲךָ֣ מֵאָ֑ז מֵֽעֹולָ֣ם אָֽתָּה׃
3 נָשְׂא֤וּ נְהָרֹ֨ות׀ יְֽהוָ֗ה נָשְׂא֣וּ נְהָרֹ֣ות קֹולָ֑ם יִשְׂא֖וּ נְהָרֹ֣ות דָּכְיָֽם׃
4 מִקֹּלֹ֨ות׀ מַ֤יִם רַבִּ֗ים אַדִּירִ֣ים מִשְׁבְּרֵי־יָ֑ם אַדִּ֖יר בַּמָּרֹ֣ום יְהוָֽה׃
5 עֵֽדֹתֶ֨יךָ׀ נֶאֶמְנ֬וּ מְאֹ֗ד לְבֵיתְךָ֥ נַאֲוָה־קֹ֑דֶשׁ יְ֝הוָ֗ה לְאֹ֣רֶךְ יָמִֽים׃
94
OLULANGA LWA 93 (94): Nyamuzinda w’obushinganyanya
1 Yagirwa Nyamuzinda we cîhôla, Yagirwa Nnâmahanga we cîhôla kanya.
2 Oyimuke we twa emmanja z’igulu, abagayana obahe ebi banakwanine.
3 Yagirwa mangaci, Waliha mangaci ababi bâleka okulîmbirira kwabo?
4 Mangaci bâleka okulogorha n’okuderhera akagayo? Mangaci ba nyankola-maligo bâleka okucîtakira?
5 Yagirwa kâli olubaga lwawe baluhinazire, n’omwimo gwawe bagulibuzize.
6 Badwirhe baderha, mpu: «Nyakasane arhabona», mpu: «Nyamuzinda wa Yakobo arhadwirhi atwa ciru ihuzihuzi».
7 Kâli badwirhe baniga omukana, banige ecigolo banige n’ecirhaba.
8 Lero mweki mwe bahwinja omu lubaga, rhangi muyumve; Lero bino bingolongolo mangaci byarhimanya?
9 K’owashoshaga okurhwiri omu irhwe ye wabula bwayumva? Nisi k’owàgwikaga isù ye kolaga wabula bubona?
10 K’ohanùla amashanja ye kolaga wabula buhana? K’erhi ye nayigiriza abantu obumanye obwo?
11 Kâli Nyakasane arhahabiri enkengêro z’abantu: 12 Yehe ali muny’iragi Yagirwa, omuntu oyemera wamubwiriza; oyemera wamuyigiriza irhegeko lyawe.
13 Mpu lyo arhengamwo entemu y’ensiku mbi, oku enshinda ya nyankola-maligo yahumbwa.
14 Nanga, Nyamwagirwa arhâyoze olubaga lwage, arhâjandâge ebyage by’omwimo. 15 Okutwa emmanja kwoki kwashubira omu njira y’obushinganyanya, n’emirhima eshinganine yoshi mwo ekola yashubira.
16 Ndi wajagindwikiza ba nyankola-maligo? lero ndi wakabanjira omw’irhwe?
17 Nyamwagirwa andwirakwo, ci oku isi iroho lyani lirhaja omu balinda-mboho.
18 Erhi naciderha, nti: «Okugulu kwani kurhasêra», nyumve Yagirwa bwenêne nsêzire omu burhonyi bwawe.
19 Erhi naciyumva ebihamba binduga emurhima, nyumve oburhulirize bwawe bushagaluse omurhima omu nda.
20 Yagirwa lushangi luci mweshi n’engombe y’endyalya? engombe ezûsa entambala mpu ly’irhegeko erhi irhegeko!
21 Bôhe mpu omûka gw’omushinganyanya bagushimbulule bagubone; n’omuko gw’orhajiraga kubi kuci bagulagirize.
22 Nyakasane arhâbule bwambêra lwakiro, na Nnâmahanga ambêre ibuye nacîfulikaho.
23 Ababi bôhe abahengulira obubi bwabo, n’obubi bwabo bwo anabahezamwo, neci, kuheza abaheza, Nyakasane Nyamuzinda wirhu.
Psalms 94
1 אֵל־נְקָמֹ֥ות יְהוָ֑ה אֵ֖ל נְקָמֹ֣ות הֹופִֽיַע׃
2 הִ֭נָּשֵׂא שֹׁפֵ֣ט הָאָ֑רֶץ הָשֵׁ֥ב גְּ֝מ֗וּל עַל־גֵּאִֽים׃
3 עַד־מָתַ֖י רְשָׁעִ֥ים׀ יְהוָ֑ה עַד־מָ֝תַ֗י רְשָׁעִ֥ים יַעֲלֹֽזוּ׃
4 יַבִּ֣יעוּ יְדַבְּר֣וּ עָתָ֑ק יִֽ֝תְאַמְּר֗וּ כָּל־פֹּ֥עֲלֵי אָֽוֶן׃
5 עַמְּךָ֣ יְהוָ֣ה יְדַכְּא֑וּ וְֽנַחֲלָתְךָ֥ יְעַנּֽוּ׃
6 אַ֭לְמָנָה וְגֵ֣ר יַהֲרֹ֑גוּ וִֽיתֹומִ֣ים יְרַצֵּֽחוּ׃
7 וַ֭יֹּ֣אמְרוּ לֹ֣א יִרְאֶה־יָּ֑הּ וְלֹא־יָ֝בִ֗ין אֱלֹהֵ֥י יַעֲקֹֽב׃
8 בִּ֭ינוּ בֹּעֲרִ֣ים בָּעָ֑ם וּ֝כְסִילִ֗ים מָתַ֥י תַּשְׂכִּֽילוּ׃
9 הֲנֹ֣טַֽע אֹ֖זֶן הֲלֹ֣א יִשְׁמָ֑ע אִֽם־יֹ֥צֵֽר עַ֝֗יִן הֲלֹ֣א יַבִּֽיט׃
10 הֲיֹסֵ֣ר גֹּ֭ויִם הֲלֹ֣א יֹוכִ֑יחַ הַֽמְלַמֵּ֖ד אָדָ֣ם דָּֽעַת׃
11יְֽהוָ֗ה יֹ֭דֵעַ מַחְשְׁבֹ֣ות אָדָ֑ם כִּי־הֵ֥מָּה הָֽבֶל׃
12 אַשְׁרֵ֤י׀ הַגֶּ֣בֶר אֲשֶׁר־תְּיַסְּרֶ֣נּוּ יָּ֑הּ וּֽמִתֹּורָתְךָ֥ תְלַמְּדֶֽנּוּ׃
13 לְהַשְׁקִ֣יט לֹ֖ו מִ֣ימֵי רָ֑ע עַ֤ד יִכָּרֶ֖ה לָרָשָׁ֣ע שָֽׁחַת׃
14 כִּ֤י׀ לֹא־יִטֹּ֣שׁ יְהוָ֣ה עַמֹּ֑ו וְ֝נַחֲלָתֹ֗ו לֹ֣א יַעֲזֹֽב׃
15 כִּֽי־עַד־צֶ֭דֶק יָשׁ֣וּב מִשְׁפָּ֑ט וְ֝אַחֲרָ֗יו כָּל־יִשְׁרֵי־לֵֽב׃
16 מִֽי־יָק֣וּם לִ֭י עִם־מְרֵעִ֑ים מִֽי־יִתְיַצֵּ֥ב לִ֝י עִם־פֹּ֥עֲלֵי אָֽוֶן׃
17 לוּלֵ֣י יְ֭הוָה עֶזְרָ֣תָה לִּ֑י כִּמְעַ֓ט׀ שָֽׁכְנָ֖ה דוּמָ֣ה נַפְשִֽׁי׃
18 אִם־אָ֭מַרְתִּי מָ֣טָה רַגְלִ֑י חַסְדְּךָ֥ יְ֝הוָ֗ה יִסְעָדֵֽנִי׃
19 בְּרֹ֣ב שַׂרְעַפַּ֣י בְּקִרְבִּ֑י תַּ֝נְחוּמֶ֗יךָ יְֽשַׁעַשְׁע֥וּ נַפְשִֽׁי׃
20 הַֽ֭יְחָבְרְךָ כִּסֵּ֣א הַוֹּ֑ות יֹצֵ֖ר עָמָ֣ל עֲלֵי־חֹֽק׃
21יָ֭גֹודּוּ עַל־נֶ֣פֶשׁ צַדִּ֑יק וְדָ֖ם נָקִ֣י יַרְשִֽׁיעוּ׃
22 וַיְהִ֬י יְהוָ֣ה לִ֣י לְמִשְׂגָּ֑ב וֵ֝אלֹהַ֗י לְצ֣וּר מַחְסִֽי׃
23 וַיָּ֤שֶׁב עֲלֵיהֶ֨ם׀ אֶת־אֹונָ֗ם וּבְרָעָתָ֥ם יַצְמִיתֵ֑ם יַ֝צְמִיתֵ֗ם יְהוָ֥ה אֱלֹהֵֽינוּ׃
95
OLULANGA LWA 94 (95): Rhuyimbire Nyakasane n’omwishîngo
1 Muyishe rhuhindire Nyakasane, rhuyakuze ibuye lyàrhucizagya.
2 Rhuje omu masù gage rhucîtakiriremwo, rhuyimbe rhunasâmiremwo.
3 Bulya neci Nyamwagirwa ali Nyamuzinda mukulu, anali Mwami okulîre banyamuzinda boshi.
4 Enyenga z’en’igulu aha nfune yage ziba, n’amasongêrwe g’entôndo goshi gage. 5 N’enyanja eri yage: bulya yêne wàyijiraga, n’idaho lyûmu nalyo lyage: nfune zage zàlibumbaga.
6 Muyishe rhuharâmye Nyakasane rhufukame embere zage bulya ye wàrhulemaga. 7 Bulyala ali Nnâmahanga wirhu, nirhu rhuli lubaga lw’irango lyage, rhuli bibuzi bitundwa n’okuboko kwage.
8 Murhakarhangiyumva izu lyage ene: mukaliyumva murhazigaga emirhima yinyu yâgârha, nka kulya yàgârhaga e Meriba, nka kulya yàgârhaga omw’irungu olusiku lw’amashumi.
9 Lulya lusiku basho bangeramwo, bulyala bantangulaga bànabwine ebi nkola.
10 Myaka makumi ani yoshi erhi oburhe bw’eryôla iburha bungwerhe, nàderha obwo nti: «Omurhima gw’olu lubaga kuhabuka gunahabusire», nti: «Ciru barhishi en jira zani oku zigenda. »
11 Nàcigasha muli obwo burhe, nti: «Barhâlabarhe omu iluhûkiro lyani.»
Psalms 95
1 לְ֭כוּ נְרַנְּנָ֣ה לַיהוָ֑ה נָ֝רִ֗יעָה לְצ֣וּר יִשְׁעֵֽנוּ׃
2 נְקַדְּמָ֣ה פָנָ֣יו בְּתֹודָ֑ה בִּ֝זְמִרֹ֗ות נָרִ֥יעַֽ לֹֽו׃
3 כִּ֤י אֵ֣ל גָּדֹ֣ול יְהוָ֑ה וּמֶ֥לֶךְ גָּ֝דֹ֗ול עַל־כָּל־אֱלֹהִֽים׃
4 אֲשֶׁ֣ר בְּ֭יָדֹו מֶחְקְרֵי־אָ֑רֶץ וְתֹועֲפֹ֖ות הָרִ֣ים לֹֽו׃
5 אֲשֶׁר־לֹ֣ו הַ֭יָּם וְה֣וּא עָשָׂ֑הוּ וְ֝יַבֶּ֗שֶׁת יָדָ֥יו יָצָֽרוּ׃
6 בֹּ֭אוּ נִשְׁתַּחֲוֶ֣ה וְנִכְרָ֑עָה נִ֝בְרְכָ֗ה לִֽפְנֵי־יְהוָ֥ה עֹשֵֽׂנוּ׃
7 כִּ֘י ה֤וּא אֱלֹהֵ֗ינוּ וַאֲנַ֤חְנוּ עַ֣ם מַ֭רְעִיתֹו וְצֹ֣אן יָדֹ֑ו הַ֝יֹּ֗ום אִֽם־בְּקֹלֹ֥ו תִשְׁמָֽעוּ׃
8 אַל־תַּקְשׁ֣וּ לְ֭בַבְכֶם כִּמְרִיבָ֑ה כְּיֹ֥ום מַ֝סָּ֗ה בַּמִּדְבָּֽר׃
9 אֲשֶׁ֣ר נִ֭סּוּנִי אֲבֹותֵיכֶ֑ם בְּ֝חָנ֗וּנִי גַּם־רָא֥וּ פָעֳלִֽי׃
10 אַרְבָּ֘עִ֤ים שָׁנָ֨ה׀ אָ֘ק֤וּט בְּדֹ֗ור וָאֹמַ֗ר עַ֤ם תֹּעֵ֣י לֵבָ֣ב הֵ֑ם וְ֝הֵ֗ם לֹא־יָדְע֥וּ דְרָכָֽי׃
11 אֲשֶׁר־נִשְׁבַּ֥עְתִּי בְאַפִּ֑י אִם־יְ֝בֹא֗וּן אֶל־מְנוּחָתִֽי׃
96
OLULANGA LWA 95 (96): Mukuze Nyakasane, igulu lyoshi liri lyage
1 Yimbiri Nyakasane olwimbo luhyahya, igulu lyoshi liyimbire Nyakasane
2 Yimbiri Nyakasane, mukuze izîno lyage mukazimanyisa bwaca bwayira oku kuciza aciza .
3 Irenge lyage muliganire omu karhî k’ab’emahanga, n’ebi ajisire by’okurhangâza mubimanyise omu mashanja goshi.
4 Bulya Nyakasane arhali ntindi, anakwanine aj’irenge, akwanine ayôbohwe kulusha abandi ba nyamuzinda boshi.
5 Bulyala banyamuzinda b’abapagani linali ibumba, Nyakasane yehe ye wàjiraga amalunga.
6 Obwami n’obumuleke bumushokolire, n’entebe yage buhashe n’obulangashane buyirikwo.
7 Mwe milala y’amashanja mweshi, hêrezi Nyakasane, hêrezi Nyakasane irenge n’obuhashe.
8 Hêrezi Nyakasane irenge ly’izîno lyage. Mumurhûle enterekêro munahike omu côgo cage:
9 Muharâmye Nyakasane n’iyâmbala ly’ebujinji, mujugume embere zage, mwe bihugo mweshi.
10 Muderhe omu karhî k’amashanja; mpu: «Nyakasanc oyîmire!» Agwisire igulu buzibu mpu lirhagihuligana; arhegeka n’amashanja burhalyalyanya.
11 Amalunga gacîshinge, n’igulu lishembuke, enyanja ekunguze haguma n’ebimuli byoshi.
12 Amashwa gashagaluke haguma n’ebimuli byoshi, emirhi y’emuzirhu nayo esîme.
13 Omu masù ga Nyakasane, bulyala ayishire, bulya ayîshitwir’igulu olubaja; âtwira igulu olubaja n’obushinganyanya, ârhegeka n’amashaja burharhebana.
Psalms 96
1שִׁ֣ירוּ לַ֭יהוָה שִׁ֣יר חָדָ֑שׁ שִׁ֥ירוּ לַ֝יהוָ֗ה כָּל־הָאָֽרֶץ׃
2 שִׁ֣ירוּ לַ֭יהוָה בָּרֲכ֣וּ שְׁמֹ֑ו בַּשְּׂר֥וּ מִיֹּֽום־לְ֝יֹ֗ום יְשׁוּעָתֹֽו׃
3 סַפְּר֣וּ בַגֹּויִ֣ם כְּבֹודֹ֑ו בְּכָל־הָֽ֝עַמִּ֗ים נִפְלְאֹותָֽיו׃
4 כִּ֥י גָ֘דֹ֤ול יְהוָ֣ה וּמְהֻלָּ֣ל מְאֹ֑ד נֹורָ֥א ה֝֗וּא עַל־כָּל־אֱלֹהִֽים׃
5 כִּ֤י׀ כָּל־אֱלֹהֵ֣י הָעַמִּ֣ים אֱלִילִ֑ים וַֽ֝יהוָ֗ה שָׁמַ֥יִם עָשָֽׂה׃
6 הֹוד־וְהָדָ֥ר לְפָנָ֑יו עֹ֥ז וְ֝תִפְאֶ֗רֶת בְּמִקְדָּשֹֽׁו׃
7 הָב֣וּ לַ֭יהוָה מִשְׁפְּחֹ֣ות עַמִּ֑ים הָב֥וּ לַ֝יהוָ֗ה כָּבֹ֥וד וָעֹֽז׃
8 הָב֣וּ לַ֭יהוָה כְּבֹ֣וד שְׁמֹ֑ו שְׂאֽוּ־מִ֝נְחָ֗ה וּבֹ֥אוּ לְחַצְרֹותָֽיו׃
9 הִשְׁתַּחֲו֣וּ לַ֭יהוָה בְּהַדְרַת־קֹ֑דֶשׁ חִ֥ילוּ מִ֝פָּנָ֗יו כָּל־הָאָֽרֶץ׃
10 אִמְר֤וּ בַגֹּויִ֨ם׀ יְה֘וָ֤ה מָלָ֗ךְ אַף־תִּכֹּ֣ון תֵּ֭בֵל בַּל־תִּמֹּ֑וט יָדִ֥ין עַ֝מִּ֗ים בְּמֵישָׁרִֽים׃
11 יִשְׂמְח֣וּ הַ֭שָּׁמַיִם וְתָגֵ֣ל הָאָ֑רֶץ יִֽרְעַ֥ם הַ֝יָּ֗ם וּמְלֹאֹֽו׃
12 יַעֲלֹ֣ז שָׂ֭דַי וְכָל־אֲשֶׁר־בֹּ֑ו אָ֥ז יְ֝רַנְּנ֗וּ כָּל־עֲצֵי־יָֽעַר׃
13 לִפְנֵ֤י יְהוָ֨ה׀ כִּ֬י בָ֗א כִּ֥י בָא֮ לִשְׁפֹּ֪ט הָ֫אָ֥רֶץ יִשְׁפֹּֽט־תֵּבֵ֥ל בְּצֶ֑דֶק וְ֝עַמִּ֗ים בֶּאֱמוּנָתֹֽו׃
97
OLULANGA LWA 96 (97): Nyakasane Mwami wirhu ayish’itwira igulu olubanja
1 Nyakasane ayimire: igulu lishagaluke birhwa binji bicîshinge.
2 Omwizimya n’ebitu byacibulwire, byamugorha, obushinganyanya n’okurhalyalyanya, co ciriba entebe yage edêkerirekwo.
3 Ntakanjirwa omushokolire; n’ababisha bamugosire ntakanjirwa arhabagezekwo lino. 4 Emilazo yage yo yamoleka igulu, idaho lyabwine lyanajuguma.
5 Entondo zohe kwo zidwirhe zajongera omu masù ga Nyakasane nka muhomo, omu masu g’orhegeka igulu lyoshi.
6 Amalunga gadwirhe gaganîra obushinganyanya bwage, n’amashanja goshi gabwine irenge lyage.
7 Abagashâniza emirhi mibinje enshonyi zababumbire, na balya bacîkubagira enshanga kwo na kwo; banyamuzinda omu masù gage bafukamire.
8 Yagirwa, Siyoni ayumvirhe anarhwamwo omûnyu, n’ebishagala bya Yuda byoshi bishagalusire, erhi kutwa emmanja kwawe kwinja kurhuma.
9 Bulya oli enyanya ly’igulu lyoshi Yagirwa, n’omu banyamazinda boshi ntaye okuhisirekwo oku bulî.
10 Nyakasane azigira abashomba okubî, arhanahimwa kushibirira obuzine bw’abacêse bage, yene onabarhenza omu nfune z’abalenzi.
11 Obumoleke buyishìre omushinganyanya, n’ab’omurhima gushinganine bàyishîrwe n’omwishingo.
12 Sâmi muli Nyakasane mwe bashinganyanya, mukuze n’izîno lyage litagatifu.
Psalms 97
1 יְהוָ֣ה מָ֭לָךְ תָּגֵ֣ל הָאָ֑רֶץ יִ֝שְׂמְח֗וּ אִיִּ֥ים רַבִּֽים׃
2 עָנָ֣ן וַעֲרָפֶ֣ל סְבִיבָ֑יו צֶ֥דֶק וּ֝מִשְׁפָּ֗ט מְכֹ֣ון כִּסְאֹֽו׃
3 אֵ֭שׁ לְפָנָ֣יו תֵּלֵ֑ךְ וּתְלַהֵ֖ט סָבִ֣יב צָרָֽיו׃
4 הֵאִ֣ירוּ בְרָקָ֣יו תֵּבֵ֑ל רָאֲתָ֖ה וַתָּחֵ֣ל הָאָֽרֶץ׃
5 הָרִ֗ים כַּדֹּונַ֗ג נָ֭מַסּוּ מִלִּפְנֵ֣י יְהוָ֑ה מִ֝לִּפְנֵ֗י אֲדֹ֣ון כָּל־הָאָֽרֶץ׃
6 הִגִּ֣ידוּ הַשָּׁמַ֣יִם צִדְקֹ֑ו וְרָא֖וּ כָל־הָעַמִּ֣ים כְּבֹודֹֽו׃
7 יֵבֹ֤שׁוּ׀ כָּל־עֹ֬בְדֵי פֶ֗סֶל הַמִּֽתְהַלְלִ֥ים בָּאֱלִילִ֑ים הִשְׁתַּחֲווּ־לֹ֝ו כָּל־אֱלֹהִֽים׃
8 שָׁמְעָ֬ה וַתִּשְׂמַ֨ח׀ צִיֹּ֗ון וַ֭תָּגֵלְנָה בְּנֹ֣ות יְהוּדָ֑ה לְמַ֖עַן מִשְׁפָּטֶ֣יךָ יְהוָֽה׃
9 כִּֽי־אַתָּ֤ה יְהוָ֗ה עֶלְיֹ֥ון עַל־כָּל־הָאָ֑רֶץ מְאֹ֥ד נַ֝עֲלֵ֗יתָ עַל־כָּל־אֱלֹהִֽים׃
10 אֹהֲבֵ֥י יְהוָ֗ה שִׂנְא֫וּ רָ֥ע שֹׁ֭מֵר נַפְשֹׁ֣ות חֲסִידָ֑יו מִיַּ֥ד רְ֝שָׁעִ֗ים יַצִּילֵֽם׃
11 אֹ֖ור זָרֻ֣עַ לַצַּדִּ֑יק וּֽלְיִשְׁרֵי־לֵ֥ב שִׂמְחָֽה׃
12 שִׂמְח֣וּ צַ֭דִּיקִים בַּֽיהוָ֑ה וְ֝הֹוד֗וּ לְזֵ֣כֶר קָדְשֹֽׁו׃
98
OLULANGA LWA 97 (98): Nyakasane ayîmire, ahimine, ali Mucîranuzi mwinja
1 Lulanga.
Yimbiri Nyakasane olwimbo luhyahya, bulyala ajizire ebirhangâzo.
Kwàmuhimire okuboko kwage kulyo, okuboko kwage kutagatifu.
2 Nyakasane amanyisize oku kuciza aciza, omu masù g’ab’emahanga, afulûla obushinganyanya bwage.
3 Akengêra obwinja bwage n’obudahemuka bwage, kuli bene-Israheli. Igulu lyoshi aha litanga n’aha liramuka, lyabona okuciza kwa Nnâmahanga wirhu.
4 Igulu lyoshi lihindire Nyakasane, musîme, munashagaluke, munazihe.
5 Muzihire Nyakasane enzenze, mudumûle enzenze mudumûle n’olulanga.
6 Oku orhurhêra rhwalongêra, oku empembe zabûhwa, muhinde, muhindire omu masù ga Nyakasane.
7 Enyanja ekunguze haguma n’ebiyirimwo, igulu lidumize haguma n’abalirimwo. 8 Enyîshi zikome akagasha, oku entondo zahinda.
9 Zihindire omu masu ga Nyakasane, bulyala ayiruka, bulyala ayishire alirhegeka igulu; ârhegeka igulu n’obushinganyanya, ârhegeka n’amashanja burhalyalyanya.
Psalms 98
1 מִזְמֹ֡ור שִׁ֤ירוּ לַֽיהוָ֨ה׀ שִׁ֣יר חָ֭דָשׁ כִּֽי־נִפְלָאֹ֣ות עָשָׂ֑ה הֹושִֽׁיעָה־לֹּ֥ו יְ֝מִינֹ֗ו וּזְרֹ֥ועַ קָדְשֹֽׁו׃
2 הֹודִ֣יעַ יְ֭הוָה יְשׁוּעָתֹ֑ו לְעֵינֵ֥י הַ֝גֹּויִ֗ם גִּלָּ֥ה צִדְקָתֹֽו׃
3 זָ֘כַ֤ר חַסְדֹּ֨ו׀ וֶֽאֱֽמוּנָתֹו֮ לְבֵ֪ית יִשְׂרָ֫אֵ֥ל רָא֥וּ כָל־אַפְסֵי־אָ֑רֶץ אֵ֝֗ת יְשׁוּעַ֥ת אֱלֹהֵֽינוּ׃
4 הָרִ֣יעוּ לַֽ֭יהוָה כָּל־הָאָ֑רֶץ פִּצְח֖וּ וְרַנְּנ֣וּ וְזַמֵּֽרוּ׃
5 זַמְּר֣וּ לַיהוָ֣ה בְּכִנֹּ֑ור בְּ֝כִנֹּ֗ור וְקֹ֣ול זִמְרָֽה׃
6בַּ֭חֲצֹ֣צְרֹות וְקֹ֣ול שֹׁופָ֑ר הָ֝רִ֗יעוּ לִפְנֵ֤י׀ הַמֶּ֬לֶךְ יְהוָֽה׃
7 יִרְעַ֣ם הַ֭יָּם וּמְלֹאֹ֑ו תֵּ֝בֵ֗ל וְיֹ֣שְׁבֵי בָֽהּ׃
8 נְהָרֹ֥ות יִמְחֲאוּ־כָ֑ף יַ֝֗חַד הָרִ֥ים יְרַנֵּֽנוּ׃
9 לִֽפְֽנֵי־יְהוָ֗ה כִּ֥י בָא֮ לִשְׁפֹּ֪ט הָ֫אָ֥רֶץ יִשְׁפֹּֽט־תֵּבֵ֥ל בְּצֶ֑דֶק וְ֝עַמִּ֗ים בְּמֵישָׁרִֽים׃
99
OLULANGA LWA 98 (99): Nyamuzinda, Mwami mushinganyanya na Mutagatifu
1 Nyakasane ayimire, amashanja gadwirhe gageramwo ogwa nyegenye. Atamire oku nyanya lya bakerubia: igulu lidwirhe lyajuguma.
2 Nyakasane arhabâ ntindi omu Siyoni, ye nakulire amashanja goshi. 3 Izîno lyage ligashâne, lirhali nshahu balirhinye: liri litagatifu.
4 Ye yîmire omuzibu osîma obushinganyanya, wàfundisire ebinwa bishinganine, muli Yakobo obushinganyanya buli bwawe, n’emmanja we zitwa.
5 Mulengeze Nyakasane Nnâmahanga wirhu, mufukamirize aha cisinde ahirakwo amagulu: ciri citagatifu.
6 Musa na Aroni balì omu badâhwa bage, Samweli naye àli muli balya bàkazagiyakûza izîno lyage. balya bàkazagiyakûza izîno lyage naye anabayumvirhize.
7 Akazibashambâza anali omu nkingi y’ecitù: bakaziyumva amarhegeko gage, bakaziyumva oku abarhegesire.
8 Yagirwa Nnâmahanga wirhu, mushâna wàbayumvirhize, Nyamuzinda, mushâna wàli obabêrire obwonjo, ci bubi bwabo bwàrhumaga wacîhôla.
9 Mulengeze Nyakasane Nyamuzinda wirhu, mufukamirize aha ntondo yage ntagatifu. Bulyala Nyakasane Nyamuzinda wirhu ali Mwimâna.
Psalms 99
1 יְהוָ֣ה מָ֭לָךְ יִרְגְּז֣וּ עַמִּ֑ים יֹשֵׁ֥ב כְּ֝רוּבִ֗ים תָּנ֥וּט הָאָֽרֶץ׃
2 יְ֭הוָה בְּצִיֹּ֣ון גָּדֹ֑ול וְרָ֥ם ה֝֗וּא עַל־כָּל־הָֽעַמִּֽים׃
3 יֹוד֣וּ שִׁ֭מְךָ גָּדֹ֥ול וְנֹורָ֗א קָדֹ֥ושׁ הֽוּא׃
4 וְעֹ֥ז מֶלֶךְ֮ מִשְׁפָּ֪ט אָ֫הֵ֥ב אַ֭תָּה כֹּונַ֣נְתָּ מֵישָׁרִ֑ים מִשְׁפָּ֥ט וּ֝צְדָקָ֗ה בְּיַעֲקֹ֤ב׀ אַתָּ֬ה עָשִֽׂיתָ׃
5 רֹֽומְמ֡וּ יְה֘וָ֤ה אֱלֹהֵ֗ינוּ וְֽ֭הִשְׁתַּחֲווּ לַהֲדֹ֥ם רַגְלָ֗יו קָדֹ֥ושׁ הֽוּא׃
6 מֹ֘שֶׁ֤ה וְאַהֲרֹ֨ן׀ בְּֽכֹהֲנָ֗יו וּ֭שְׁמוּאֵל בְּקֹרְאֵ֣י שְׁמֹ֑ו קֹרִ֥אים אֶל־יְ֝הוָ֗ה וְה֣וּא יַעֲנֵֽם׃
7 בְּעַמּ֣וּד עָ֭נָן יְדַבֵּ֣ר אֲלֵיהֶ֑ם שָׁמְר֥וּ עֵ֝דֹתָ֗יו וְחֹ֣ק נָֽתַן־לָֽמֹו׃
8 יְהוָ֣ה אֱלֹהֵינוּ֮ אַתָּ֪ה עֲנִ֫יתָ֥ם אֵ֣ל נֹ֭שֵׂא הָיִ֣יתָ לָהֶ֑ם וְ֝נֹקֵ֗ם עַל־עֲלִילֹותָֽם׃
9 רֹֽומְמ֡וּ יְה֘וָ֤ה אֱלֹהֵ֗ינוּ וְ֭הִֽשְׁתַּחֲווּ לְהַ֣ר קָדְשֹׁ֑ו כִּֽי־קָ֝דֹ֗ושׁ יְהוָ֥ה אֱלֹהֵֽינוּ׃ :
100
OLULANGA LWA 99 (100): Olwimbo lw’engabo yasôkera omu ka-Nyamuzinda
1 Lulanga. Lwa kuvuga omunkwa.
Amahanga goshi gasâmire Nyakasane.
2 Mukolere Nyakasane n’enshagadu; muje omo masù gage n’omwishingo.
3 Mumanye oku Nyakasane ye Nyamuzinda, Yene warhulemaga nirhu rhuli bage, rhuli ishanja lyage, rhunali bibuzi by’okw’irango lyage.
4 Mushesherere omu mihango yage erhi mwanakoma akagasha. muyôngoberere omu côgo cage n’enyimbo; mumuhe irenge, mukuze izîno lyage.
5 Bulya Nnâmahanga ali mwinja, obwonjo bwage buli bw’ensiku n’amango, arhanarheba ndi kurhenga abantu baburhwa.
Psalms 100
1 מִזְמֹ֥ור לְתֹודָ֑ה הָרִ֥יעוּ לַ֝יהוָ֗ה כָּל־הָאָֽרֶץ׃
2 עִבְד֣וּ אֶת־יְהוָ֣ה בְּשִׂמְחָ֑ה בֹּ֥אוּ לְ֝פָנָ֗יו בִּרְנָנָֽה׃
3 דְּע֗וּ כִּֽי־יְהוָה֮ ה֤וּא אֱלֹ֫הִ֥ים הֽוּא־עָ֭שָׂנוּ וְלֹא אֲנַ֑חְנוּ עַ֝מֹּ֗ו וְצֹ֣אן מַרְעִיתֹֽו׃
4 בֹּ֤אוּ שְׁעָרָ֨יו׀ בְּתֹודָ֗ה חֲצֵרֹתָ֥יו בִּתְהִלָּ֑ה הֹֽודוּ־לֹ֝֗ו בָּרֲכ֥וּ שְׁמֹֽו׃
5 כִּי־טֹ֣וב יְ֭הֹוָה לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּ֑ו וְעַד־דֹּ֥ר וָ֝דֹ֗ר אֱמוּנָתֹֽו׃
a99.1 Kerubi: nsalamu za byûbi birihiri z’omu ka-Nyamuzinda.
101
OLULANGA LWA 100 (101): Omuhigo gw’omwimangizi w’olubaga
1 Lulanga. Lwa Daudi.
Nkola nayimba obushinganyanya n’oburhonyi; we nazihira, Nyamwagirwa.
2 Mwo nayisha omu njira y’entagoma: mangaci wàmpikaho? Nyishire n’omurhima gw’obudahemuka, omu mwani mwo na nene.
3 Akantu kabi ntazigè kangera omu masù: enkola-maligo ntazibonakwo: nanga ntazibonakwo.
4 Omurhima mubi gurhagera aha ndi, ehiri hibi ntahikwirirwa.
5 Omuntu wâshobeke owabo bwifulikwe, nnamuheze, omuntu ocîbona, n’ogayana ntabakwirirwa.
6 Abemezi b’eci cihugo bo amasù gani galikwo, nti bayûbake haguma nani. Omuntu okerekera omu ntagoma, ye wabâ mwambali wani.
7 Enkola-maligo erhâlabarhe omu mwani, n’endyala erhâyimange omu masù gani.
8 Enkola-maligo ziri omu cihugo, nakaziregerera nazihungumula eziri omu lugo lwa Nyakasane, nâziheza zihwemwo.
Psalms 101
1 לְדָוִ֗ד מִ֫זְמֹ֥ור חֶֽסֶד־וּמִשְׁפָּ֥ט אָשִׁ֑ירָה לְךָ֖ יְהוָ֣ה אֲזַמֵּֽרָה׃
2 אַשְׂכִּ֤ילָה׀ בְּדֶ֬רֶךְ תָּמִ֗ים מָ֭תַי תָּבֹ֣וא אֵלָ֑י אֶתְהַלֵּ֥ךְ בְּתָם־לְ֝בָבִ֗י בְּקֶ֣רֶב בֵּיתִֽי׃
3 לֹֽא־אָשִׁ֨ית׀ לְנֶ֥גֶד עֵינַ֗י דְּֽבַר־בְּלִ֫יָּ֥עַל עֲשֹֽׂה־סֵטִ֥ים שָׂנֵ֑אתִי לֹ֖א יִדְבַּ֣ק בִּֽי׃
4 לֵבָ֣ב עִ֭קֵּשׁ יָס֣וּר מִמֶּ֑נִּי רָ֝֗ע לֹ֣א אֵדָֽע׃
5 מְלֹושְׁנִי בַסֵּ֨תֶר׀ רֵעֵהוּ֮ אֹותֹ֪ו אַ֫צְמִ֥ית גְּֽבַהּ־עֵ֭ינַיִם וּרְחַ֣ב לֵבָ֑ב אֹ֝תֹ֗ו לֹ֣א אוּכָֽל׃
6 עֵינַ֤י׀ בְּנֶֽאֶמְנֵי־אֶרֶץ֮ לָשֶׁ֪בֶת עִמָּ֫דִ֥י הֹ֭לֵךְ בְּדֶ֣רֶךְ תָּמִ֑ים ה֝֗וּא יְשָׁרְתֵֽנִי׃
7 לֹֽא־יֵשֵׁ֨ב׀ בְּקֶ֥רֶב בֵּיתִי֮ עֹשֵׂ֪ה רְמִ֫יָּ֥ה דֹּבֵ֥ר שְׁקָרִ֑ים לֹֽא־יִ֝כֹּ֗ון לְנֶ֣גֶד עֵינָֽי׃
8 לַבְּקָרִ֗ים אַצְמִ֥ית כָּל־רִשְׁעֵי־אָ֑רֶץ לְהַכְרִ֥ית מֵֽעִיר־יְ֝הוָ֗ה כָּל־פֹּ֥עֲלֵי אָֽוֶן׃
102
OLULANGA LWA 101 (102): Omusengero gw’omuntu ohanyagire
1 Musengero gw’omuntu ohanyagire. Mw’obwo buhanya bwage, Nyakasane ye arhuzirekwo emirenge yage.
2 Yagirwa oyumve guno musengero gwani, onaleke izù lyani likuhikekwo.
3 Omanye wakanfulika obusù bwawe olusiku omutula gunwerhe. Ontege okurhwiri, hano nkuyakûza oyirukire wayumva.
4 Yagirwa ensiku zani kwo zahirigisire nka mugi, n’orhuvuha rhwani kwo rhudurhubîre nka buhya bwa muliro.
5 Omurhima gundi omu nda bagudûrhwire, kwo gwayûmirage nka hyasi, ebiryo ntaciyumvirhi bindi oku murhima.
6 Nalasirage naganûkirwa, omubiri gwalinda gunyumira oku rhuvuha.
7 Kwo nkola nyosire nka munyunyi w’omu mpinga, nka mutulama gw’ebigûkà.
8 Nacibêrire nie Karhahunga, nie Nyamulakà, kula akanyunyi kasigala kône-kône oku nyumpa.
9 Abashombanyi bani badwirhe balegerera banjacira, nie basirahiragekwo n’izîno lyani lyo badwirhe basharhamwo
10 Oluvu byo biryo ndwirhe nashêga nnanyikule, na ngasi eci nanywa erhi cinali cigushemwo emirenge.
11 Burhe bwawe n’omutula gwawe byandwirhire okwo, bulyala wannengezize wantimba okw’idaho.
12 Ensiku zani kwo zishushire nka cihôho cirî-cirî, nani niehe najìre nayûma nka hyasi.
13 Wehe Nyakasane ho oyôrha obâ, n’izîno lyawe kuderhwa liderhwa omu maburhwa goshi.
14 Oyimuke obabalire Siyoni, bwacire bw’okumubêra lukogo,
15 Bulyala bambali bawe barhahimwa kusîma amabuye gage, barhakabula bwayumva omutula omu kubona Siyoni ashâbûka.
16 Wàbona oku amashanja gakuza izîno lyawe obwo Nyakasane, n’abami b’igulu boshi bakenge irenge lyawe.
17 Hano obà wamàshubiyubaka Siyoni, Siyoni ycshi aboneka omu ircngc lyage,
18 Nyakasane oyerekere omusengero gw’abakenyi, buzira kulekerera omulenge gwabo.
19 Ebìra biyandikirwe abana baciburhwa, n’olubaga lwàyishilemwa lukuze izîno lya Nyakasane.
20 Bulya Nyakasane abîre ali omu ndâro yage, abìre ali emalunga àlîkira amasù okw’idaho,
21 Mpu ayumve omulenge gw’abashweke buja, analikûze abatwirirwe okufa.
22 Na ntyo izîno lya Nyakasane lije irenge omu Siyoni, n’irenge lyage liderhwe omu Yeruzalemu,
23 Olusiku amami n’amashanja gàja haguma mpu gakolere Nyakasane.
24 Emisi yampwerire njira, n’ensiku zani bazitwîremwo.
25 Yagirwa Nnâmahanga omanye wampeka nnanciri omu karhî k’ensiku zani. Emyaka yawe wehe ho eyôrha ebâ omu maburhwa n’amaburhwa.
26 Emurhondêro wàja aho wàbandaho igulu, amalunga nago mukolo gw’amaboko gawe.
27 Byombi kuheka byâheka, ci wehe we Nyamubâho, byoshi kwo byâkoye nka bwikûnjè, kwo obihindula nka mwambalo binahinduke.
28 Wehe orhahinduka, n’emyaka yawe erhajira aha ehekìre.
29 Abana ba bambali bawe bâyûbaka n’omurhûla, n’abana babo bayôrhe bali omu masu gawe ensiku n’amango.
Psalms 102
1 תְּ֭פִלָּה לְעָנִ֣י כִֽי־יַעֲטֹ֑ף וְלִפְנֵ֥י יְ֝הוָ֗ה יִשְׁפֹּ֥ךְ שִׂיחֹֽו׃
2 יְ֭הוָה שִׁמְעָ֣ה תְפִלָּתִ֑י וְ֝שַׁוְעָתִ֗י אֵלֶ֥יךָ תָבֹֽוא׃
3 אַל־תַּסְתֵּ֬ר פָּנֶ֨יךָ׀ מִמֶּנִּי֮ בְּיֹ֪ום צַ֫ר לִ֥י הַטֵּֽה־אֵלַ֥י אָזְנֶ֑ךָ בְּיֹ֥ום אֶ֝קְרָ֗א מַהֵ֥ר עֲנֵֽנִי׃
4 כִּֽי־כָל֣וּ בְעָשָׁ֣ן יָמָ֑י וְ֝עַצְמֹותַ֗י כְּמֹו־קֵ֥ד נִחָֽרוּ׃
5 הוּכָּֽה־כָ֭עֵשֶׂב וַיִּבַ֣שׁ לִבִּ֑י כִּֽי־שָׁ֝כַ֗חְתִּי מֵאֲכֹ֥ל לַחְמִֽי׃
6 מִקֹּ֥ול אַנְחָתִ֑י דָּבְקָ֥ה עַ֝צְמִ֗י לִבְשָׂרִֽי׃
7 דָּ֭מִיתִי לִקְאַ֣ת מִדְבָּ֑ר הָ֝יִ֗יתִי כְּכֹ֣וס חֳרָבֹֽות׃
8 שָׁקַ֥דְתִּי וָאֶֽהְיֶ֑ה כְּ֝צִפֹּ֗ור בֹּודֵ֥ד עַל־גָּֽג׃
9 כָּל־הַ֭יֹּום חֵרְפ֣וּנִי אֹויְבָ֑י מְ֝הֹולָלַ֗י בִּ֣י נִשְׁבָּֽעוּ׃
10 כִּי־אֵ֭פֶר כַּלֶּ֣חֶם אָכָ֑לְתִּי וְ֝שִׁקֻּוַ֗י בִּבְכִ֥י מָסָֽכְתִּי׃
11 מִפְּנֵֽי־זַֽעַמְךָ֥ וְקִצְפֶּ֑ךָ כִּ֥י נְ֝שָׂאתַ֗נִי וַתַּשְׁלִיכֵֽנִי׃
12יָ֭מַי כְּצֵ֣ל נָט֑וּי וַ֝אֲנִ֗י כָּעֵ֥שֶׂב אִיבָֽשׁ׃
13 וְאַתָּ֣ה יְ֭הוָה לְעֹולָ֣ם תֵּשֵׁ֑ב וְ֝זִכְרְךָ֗ לְדֹ֣ר וָדֹֽר׃
14 אַתָּ֣ה תָ֭קוּם תְּרַחֵ֣ם צִיֹּ֑ון כִּי־עֵ֥ת לְ֝חֶֽנְנָ֗הּ כִּי־בָ֥א מֹועֵֽד׃
15 כִּֽי־רָצ֣וּ עֲ֭בָדֶיךָ אֶת־אֲבָנֶ֑יהָ וְֽאֶת־עֲפָרָ֥הּ יְחֹנֵֽנוּ׃
16 וְיִֽירְא֣וּ גֹ֭ויִם אֶת־שֵׁ֣ם יְהוָ֑ה וְֽכָל־מַלְכֵ֥י הָ֝אָ֗רֶץ אֶת־כְּבֹודֶֽךָ׃
17 כִּֽי־בָנָ֣ה יְהוָ֣ה צִיֹּ֑ון נִ֝רְאָ֗ה בִּכְבֹודֹֽו׃
18 פָּ֭נָה אֶל־תְּפִלַּ֣ת הָעַרְעָ֑ר וְלֹֽא־בָ֝זָ֗ה אֶת־תְּפִלָּתָֽם׃
19 תִּכָּ֣תֶב זֹ֭את לְדֹ֣ור אַחֲרֹ֑ון וְעַ֥ם נִ֝בְרָ֗א יְהַלֶּל־יָֽהּ׃
20 כִּֽי־הִ֭שְׁקִיף מִמְּרֹ֣ום קָדְשֹׁ֑ו יְ֝הוָ֗ה מִשָּׁמַ֤יִם׀ אֶל־אֶ֬רֶץ הִבִּֽיט׃
21 לִ֭שְׁמֹעַ אֶנְקַ֣ת אָסִ֑יר לְ֝פַתֵּ֗חַ בְּנֵ֣י תְמוּתָֽה׃
22 לְסַפֵּ֣ר בְּ֭צִיֹּון שֵׁ֣ם יְהוָ֑ה וּ֝תְהִלָּתֹ֗ו בִּירוּשָׁלִָֽם׃
23 בְּהִקָּבֵ֣ץ עַמִּ֣ים יַחְדָּ֑ו וּ֝מַמְלָכֹ֗ות לַעֲבֹ֥ד אֶת־יְהוָֽה׃
24 עִנָּ֖ה בַדֶּ֥רֶךְ כֹּחֹו קִצַּ֥ר יָמָֽי׃
25 אֹמַ֗ר אֵלִ֗י אַֽל־תַּ֭עֲלֵנִי בַּחֲצִ֣י יָמָ֑י בְּדֹ֖ור דֹּורִ֣ים שְׁנֹותֶֽיךָ׃
26 לְ֭פָנִים הָאָ֣רֶץ יָסַ֑דְתָּ וּֽמַעֲשֵׂ֖ה יָדֶ֣יךָ שָׁמָֽיִם׃
27 הֵ֤מָּה׀ יֹאבֵדוּ֮ וְאַתָּ֪ה תַ֫עֲמֹ֥ד וְ֭כֻלָּם כַּבֶּ֣גֶד יִבְל֑וּ כַּלְּב֖וּשׁ תַּחֲלִיפֵ֣ם וְֽיַחֲלֹֽפוּ׃
28 וְאַתָּה־ה֑וּא וּ֝שְׁנֹותֶ֗יךָ לֹ֣א יִתָּֽמּוּ׃
29 בְּנֵֽי־עֲבָדֶ֥יךָ יִשְׁכֹּ֑ונוּ וְ֝זַרְעָ֗ם לְפָנֶ֥יךָ יִכֹּֽון׃
103
OLULANGA LWA 102 (103): Nyamuzinda aba buzigire
1 Lwa Daudi.
Murhima gwani, kuza Nyamuzinda, n’ebindi oku ndubi y’omurhima bikuze izîno lyage.
2 Murhirna gwani, kuza Nyamuzinda, nta nshobôlo yage oyibagirage.
3 Ye babalira ebyâha byawe byoshi, Ye fumya obuzamba bwawe bwoshi.
4 Ye yôkola obuzine bwawe omu nyenga, Ye kuyunjuza inema n’obwonjo.
5 Obuzine bwawe ye buyunjuza minja, obusole bwawe ye bujira buhyahya nka bwa nyunda.
6 Nyamuzinda ojira oburhondekezi, acirânulira abarhindubizibwe.
7 Ye wàbwiraga Musa amahwe gage, n’abana b’Israheli àbayereka ebirhangâzo byage.
8 Nyamuzinda ye ntahimwa lukogo na bwonjo, arhakunira duba, anali buzigire.
9 Arhakaliha kuhika okurhalusa, arhanarhulyuza kungana obubi bwirhu,
10 Arharhujirira kungana ebyâha birhu, arhanarhulyuza kungana obubi bwirhu.
11 Nka kulya amalunga gali enyanya ly’igulu kwo n’obuzigire bwage bugwerhe obuhashe oku bamurhinya.
12 Nka kulya ebushoshokero eri kuli n’ebuzikiro, kwo Nniìmahanga ahirika kuli ebyâha birhu.
13 Nka kulya ishe w’abana abà mwonjo oku bana bage, kwo na Nyamuzinda ali mwonjo oku bamurhinya.
14 Ayishi bwinja eci rhwàbumbagwamwo, arhahabiri oku rhuli luvù.
15 Omuntu ensiku zage ziri nka hyasi, kwo amera nka bwaso bw’omu ishwa.
16 Empusi ekamugerakwo erhi arhacihali, orhankacimanywa aha àbâga burhanzi.
17 Obuzigire bwa Nyamuzinda oku bamuyôboha bôhe buli bw’ensiku n’amango, n’oburhondekezi bwage oku bana b’abana babo.
18 Oku babikirira amalaganyo gage, abakengêra amarhegeko gage n’okujira ebi alonza.
19 Nnâmahanga àjêberize entebe yage omu mpingu, omu bwami bwage burhegeka byoshi.
20 Mukuze Nyakasane mwe bamalahika bage mweshi, mwe ntwali zage, mwe mujir’akanwa kage, mwe muyumva izù lyage mumukuze.
21 Mukuze Nyakasane, mwe ngabo zage mweshi, mwe bambali bage, mwe mujira ngasi oku alonza, mumukuze.
22 Mukuze Nyakasane, mwe biremwa byage mweshi, omu bwami bwage mweshi mumukuze. Murhima gwani kuza Nyakasane!
Psalms 103
1 לְדָוִ֨ד׀ בָּרֲכִ֣י נַ֭פְשִׁי אֶת־יְהוָ֑ה וְכָל־קְ֝רָבַ֗י אֶת־שֵׁ֥ם קָדְשֹֽׁו׃
2 בָּרֲכִ֣י נַ֭פְשִׁי אֶת־יְהוָ֑ה וְאַל־תִּ֝שְׁכְּחִ֗י כָּל־גְּמוּלָֽיו׃
3 הַסֹּלֵ֥חַ לְכָל־עֲוֹנֵ֑כִי הָ֝רֹפֵ֗א לְכָל־תַּחֲלֻאָֽיְכִי׃
4 הַגֹּואֵ֣ל מִשַּׁ֣חַת חַיָּ֑יְכִי הַֽ֝מְעַטְּרֵ֗כִי חֶ֣סֶד וְרַחֲמִֽים׃
5 הַמַּשְׂבִּ֣יַע בַּטֹּ֣וב עֶדְיֵ֑ךְ תִּתְחַדֵּ֖שׁ כַּנֶּ֣שֶׁר נְעוּרָֽיְכִי׃
6 עֹשֵׂ֣ה צְדָקֹ֣ות יְהוָ֑ה וּ֝מִשְׁפָּטִ֗ים לְכָל־עֲשׁוּקִֽים׃
7 יֹודִ֣יעַ דְּרָכָ֣יו לְמֹשֶׁ֑ה לִבְנֵ֥י יִ֝שְׂרָאֵ֗ל עֲלִילֹֽותָיו׃
8 רַח֣וּם וְחַנּ֣וּן יְהוָ֑ה אֶ֖רֶךְ אַפַּ֣יִם וְרַב־חָֽסֶד׃
9 לֹֽא־לָנֶ֥צַח יָרִ֑יב וְלֹ֖א לְעֹולָ֣ם יִטֹּֽור׃
10 לֹ֣א כַ֭חֲטָאֵינוּ עָ֣שָׂה לָ֑נוּ וְלֹ֥א כַ֝עֲוֹנֹתֵ֗ינוּ גָּמַ֥ל עָלֵֽינוּ׃
11 כִּ֤י כִגְבֹ֣הַּ שָׁ֭מַיִם עַל־הָאָ֑רֶץ גָּבַ֥ר חַ֝סְדֹּ֗ו עַל־יְרֵאָֽיו׃
12 כִּרְחֹ֣ק מִ֭זְרָח מִֽמַּֽעֲרָ֑ב הִֽרְחִ֥יק מִ֝מֶּ֗נּוּ אֶת־פְּשָׁעֵֽינוּ׃
13 כְּרַחֵ֣ם אָ֭ב עַל־בָּנִ֑ים רִחַ֥ם יְ֝הוָ֗ה עַל־יְרֵאָֽיו׃
14 כִּי־ה֖וּא יָדַ֣ע יִצְרֵ֑נוּ זָ֝כ֗וּר כִּי־עָפָ֥ר אֲנָֽחְנוּ׃
15 אֱ֭נֹושׁ כֶּחָצִ֣יר יָמָ֑יו כְּצִ֥יץ הַ֝שָּׂדֶ֗ה כֵּ֣ן יָצִֽיץ׃
16 כִּ֤י ר֣וּחַ עָֽבְרָה־בֹּ֣ו וְאֵינֶ֑נּוּ וְלֹא־יַכִּירֶ֖נּוּ עֹ֣וד מְקֹומֹֽו׃
17 וְחֶ֤סֶד יְהוָ֨ה׀ מֵעֹולָ֣ם וְעַד־עֹ֭ולָם עַל־יְרֵאָ֑יו וְ֝צִדְקָתֹ֗ו לִבְנֵ֥י בָנִֽים׃
18 לְשֹׁמְרֵ֥י בְרִיתֹ֑ו וּלְזֹכְרֵ֥י פִ֝קֻּדָ֗יו לַעֲשֹׂותָֽם׃
19 יְֽהוָ֗ה בַּ֭שָּׁמַיִם הֵכִ֣ין כִּסְאֹ֑ו וּ֝מַלְכוּתֹ֗ו בַּכֹּ֥ל מָשָֽׁלָה׃
20 בָּרֲכ֥וּ יְהוָ֗ה מַלְאָ֫כָ֥יו גִּבֹּ֣רֵי כֹ֭חַ עֹשֵׂ֣י דְבָרֹ֑ו לִ֝שְׁמֹ֗עַ בְּקֹ֣ול דְּבָרֹֽו׃
21 בָּרֲכ֣וּ יְ֭הוָה כָּל־צְבָאָ֑יו מְ֝שָׁרְתָ֗יו עֹשֵׂ֥י רְצֹונֹֽו׃
22 בָּרֲכ֤וּ יְהוָ֨ה׀ כָּֽל־מַעֲשָׂ֗יו בְּכָל־מְקֹמֹ֥ות מֶמְשַׁלְתֹּ֑ו בָּרֲכִ֥י נַ֝פְשִׁ֗י אֶת־יְהוָֽה׃
104
OLULANGA LWA 103 (104): Mushana abumba Owàlemaga igulu
1 Murhima gwani kuza Nyakasane! Yagirwa Nyamuzinda, mushâna oli mukulu kulusha!
2 Ocìbwisire obukulu n’obwinja, ocìhundikìre obulangashane nka cirondo.
3 Amalunga we wàgakanûlaga nka lukângà, wayûbakira empamikwa zawe oku nyanya z’amîshi. Ebitù wabijira ngâle yawe, byûbi bya bitù oyishakwo.
4 Empûsi wàzijira ntumwa zawe n’engulumira bashuba baganda bawe.
5 Wayanka igulu walidêkereza oku bikondo byalyo: lirhankafà lyâhuliganyire.
6 Waliyambika enyanja kulya bayambika omuntu omushangi, amîshi gamanana oku nyanya z’entondo.
7 Wabà nka wakankama gakula idârhi, wakungula gageramw’omusisi.
8 Galya entondo n’amino, gabungulukira omu rhubanda, gajidêka aha wagatwirire gâhekera.
9 Olubibi wàgatwirîre, garhakalutwa mpu gashubizisa igulu.
10 Enshôko wàzirhegesire okurhengamwo enyîshi, ezi nyîshi ziyisha aha karhî k’entondo.
11 Ezi nyîshi zinywêsa ngasi c’erubala, ezîra ensimba zihêkakwo enyôrha.
12 Ezi nyîshi ebinyunyi biyâlikirakwo, ebi binyunyi biryogôlera omu mashaka.
13 We dômera entondo n’amîshi g’omu mpamikwa zawe, we shalûla idaho n’eby’omu maboko gawe.
14 We meza ebyasi ebihesi bikera n’olurhendebuka lushalûla omuntu.
15 We rhuma idaho lyarhengamwo omugati lirhengemwo n’irivayi lyahiramwo omuntu orukara, lirhengemwo orhuvurha omuntu acesamw’obusu, lirhengemwo n’ehigati omuntu agalulamwo amarhi.
16 Emirhi ya Nyakasane, enduluma z’e Libano àgwikaga yene, kulya zirya ziyigurhe.
17 Mwo ebinyunyi biyûbakira enyôgo; emihangâli omu nduluma eyâlikira.
18 Entondo ndi zo zihà enyange olwabuko, n’amabuye go gahà ebishegeshe olwakiro.
19 Wàjizire omwezi mpu gukazigera amango n’izûba limanyire amango n’emunda lizikira.
20 Okabulula omwizimya lyo obudufu burumbâna, go mango eby’erubala byoshi bija byahulahula.
21 Go mango omwana w’entale alakira omuhanya, go mango omwana w’entale ahûna Nyamuzinda eci alya.
22 Erhi lukula arhanda lyo bifuluka, go mango bihêka iro oku ncingo zabyo.
23 Go mango omuntu arhabâlira omukolo, agulegererekwo birinde bijinga.
24 Mushâna Nyamwagirwa emikolo yawe guli mwandu! Burhimanya wàyijiragamwo yoshi: igulu lyoshi liyunjwire biremwa byawe.
25 Olole oku enyanja eluga n’oku egaliha: ebiyôga muli yo birhankaganjwa, ebinyinyi n’ebinênêne mwo bishundwa.
26 Amârho mwo gagera, n’envubu, biremwa byawe nabyo, mwo bisharhira.
27 Byoshi byoshi wene bilokakwo, mpu obiyikuze amango gabyo gahika.
28 Nk’obihire binayunamirize birhologole, okabumbula enfune zawe lyo bilugirwa.
29 Okafulika obusù bwawe binakomakomye, okabinyaga omûka binafe bicishubirire omw’idaho.
30 Okarhuma omûka gwawe ebindi binalemwe; n’obusù bw’igulu onabuhindule buhyahya.
31 Irenge lya Nyakasane liyimbwe ensiku n’amango: neci Nyakasane acîtakir’emikolo yage.
32 Kâli akalola okw’igulu linageremw’omusisi wani! akahuma oku ntondo enatumbûke cigi!
33 Oku nciyisa omiûka erhi kuyimba nanyimbira Nyakasane, oku ncihabà erhi kuziha nanzihira Nyamuzinda wirhu olulanga.
34 Ebinwa byani bimununire màshi: nânacizigiriza muli Nyakasane.
35 Abanya-byâha barheng’en’igulu, banyankola-maligo nabo barhacihabâga. Murhima gwani kuza Nnâmahanga!
Psalms 104
1 בָּרֲכִ֥י נַפְשִׁ֗י אֶת־יְה֫וָ֥ה יְהוָ֣ה אֱ֭לֹהַי גָּדַ֣לְתָּ מְּאֹ֑ד הֹ֭וד וְהָדָ֣ר לָבָֽשְׁתָּ׃
2 עֹֽטֶה־אֹ֭ור כַּשַּׂלְמָ֑ה נֹוטֶ֥ה שָׁ֝מַ֗יִם כַּיְרִיעָֽה׃
3 הַ֥מְקָרֶֽה בַמַּ֗יִם עֲֽלִיֹּ֫ותָ֥יו הַשָּׂם־עָבִ֥ים רְכוּבֹ֑ו הַֽ֝מְהַלֵּ֗ךְ עַל־כַּנְפֵי־רֽוּחַ׃
4 עֹשֶׂ֣ה מַלְאָכָ֣יו רוּחֹ֑ות מְ֝שָׁרְתָ֗יו אֵ֣שׁ לֹהֵֽט׃
5יָֽסַד־אֶ֭רֶץ עַל־מְכֹונֶ֑יהָ בַּל־תִּ֝מֹּ֗וט עֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
6 תְּ֭הֹום כַּלְּב֣וּשׁ כִּסִּיתֹ֑ו עַל־הָ֝רִ֗ים יַֽעַמְדוּ־מָֽיִם׃
7 מִן־גַּעֲרָ֣תְךָ֣ יְנוּס֑וּן מִן־קֹ֥ול רַֽ֝עַמְךָ֗ יֵחָפֵזֽוּן׃
8 יַעֲל֣וּ הָ֭רִים יֵרְד֣וּ בְקָעֹ֑ות אֶל־מְ֝קֹ֗ום זֶ֤ה׀ יָסַ֬דְתָּ לָהֶֽם׃
9 גְּֽבוּל־שַׂ֭מְתָּ בַּל־יַֽעֲבֹר֑וּן בַּל־יְ֝שׁוּב֗וּן לְכַסֹּ֥ות הָאָֽרֶץ׃
10 הַֽמְשַׁלֵּ֣חַ מַ֭עְיָנִים בַּנְּחָלִ֑ים בֵּ֥ין הָ֝רִ֗ים יְהַלֵּכֽוּן׃
11 יַ֭שְׁקוּ כָּל־חַיְתֹ֣ו שָׂדָ֑י יִשְׁבְּר֖וּ פְרָאִ֣ים צְמָאָֽם׃
12 עֲ֭לֵיהֶם עֹוף־הַשָּׁמַ֣יִם יִשְׁכֹּ֑ון מִבֵּ֥ין עֳ֝פָאיִ֗ם יִתְּנוּ־קֹֽול׃
13 מַשְׁקֶ֣ה הָ֭רִים מֵעֲלִיֹּותָ֑יו מִפְּרִ֥י מַ֝עֲשֶׂ֗יךָ תִּשְׂבַּ֥ע הָאָֽרֶץ׃
14 מַצְמִ֤יחַ חָצִ֨יר׀ לַבְּהֵמָ֗ה וְ֭עֵשֶׂב לַעֲבֹדַ֣ת הָאָדָ֑ם לְהֹ֥וצִיא לֶ֝֗חֶם מִן־הָאָֽרֶץ׃
15 וְיַ֤יִן׀ יְשַׂמַּ֬ח לְֽבַב־אֱנֹ֗ושׁ לְהַצְהִ֣יל פָּנִ֣ים מִשָּׁ֑מֶן וְ֝לֶ֗חֶם לְֽבַב־אֱנֹ֥ושׁ יִסְעָֽד׃
16 יִ֭שְׂבְּעוּ עֲצֵ֣י יְהוָ֑ה אַֽרְזֵ֥י לְ֝בָנֹ֗ון אֲשֶׁ֣ר נָטָֽע׃
17 אֲשֶׁר־שָׁ֭ם צִפֳּרִ֣ים יְקַנֵּ֑נוּ חֲ֝סִידָ֗ה בְּרֹושִׁ֥ים בֵּיתָֽהּ׃
18 הָרִ֣ים הַ֭גְּבֹהִים לַיְּעֵלִ֑ים סְ֝לָעִ֗ים מַחְסֶ֥ה לַֽשְׁפַנִּֽים׃
19 עָשָׂ֣ה יָ֭רֵחַ לְמֹועֲדִ֑ים שֶׁ֝֗מֶשׁ יָדַ֥ע מְבֹואֹֽו׃
20 תָּֽשֶׁת־חֹ֭שֶׁךְ וִ֣יהִי לָ֑יְלָה בֹּֽו־תִ֝רְמֹ֗שׂ כָּל־חַיְתֹו־יָֽעַר׃
21 הַ֭כְּפִירִים שֹׁאֲגִ֣ים לַטָּ֑רֶף וּלְבַקֵּ֖שׁ מֵאֵ֣ל אָכְלָֽם׃
22 תִּזְרַ֣ח הַ֭שֶּׁמֶשׁ יֵאָסֵפ֑וּן וְאֶל־מְ֝עֹונֹתָ֗ם יִרְבָּצֽוּן׃
23 יֵצֵ֣א אָדָ֣ם לְפָעֳלֹ֑ו וְֽלַעֲבֹ֖דָתֹ֣ו עֲדֵי־עָֽרֶב׃
24 מָֽה־רַבּ֬וּ מַעֲשֶׂ֨יךָ׀ יְֽהוָ֗ה כֻּ֭לָּם בְּחָכְמָ֣ה עָשִׂ֑יתָ מָלְאָ֥ה הָ֝אָ֗רֶץ קִנְיָנֶֽךָ׃
25 זֶ֤ה׀ הַיָּ֥ם גָּדֹול֮ וּרְחַ֪ב יָ֫דָ֥יִם שָֽׁם־רֶ֭מֶשׂ וְאֵ֣ין מִסְפָּ֑ר חַיֹּ֥ות קְ֝טַנֹּ֗ות עִם־גְּדֹלֹֽות׃
26 שָׁ֭ם אֳנִיֹּ֣ות יְהַלֵּכ֑וּן לִ֝וְיָתָ֗ן זֶֽה־יָצַ֥רְתָּ לְשַֽׂחֶק־בֹּֽו׃
27 כֻּ֭לָּם אֵלֶ֣יךָ יְשַׂבֵּר֑וּן לָתֵ֖ת אָכְלָ֣ם בְּעִתֹּֽו׃
28 תִּתֵּ֣ן לָ֭הֶם יִלְקֹט֑וּן תִּפְתַּ֥ח יָֽ֝דְךָ֗ יִשְׂבְּע֥וּן טֹֽוב׃
29 תַּסְתִּ֥יר פָּנֶיךָ֮ יִֽבָּהֵ֫ל֥וּן תֹּסֵ֣ף ר֭וּחָם יִגְוָע֑וּן וְֽאֶל־עֲפָרָ֥ם יְשׁוּבֽוּן׃
30 תְּשַׁלַּ֣ח ר֭וּחֲךָ יִבָּרֵא֑וּן וּ֝תְחַדֵּ֗שׁ פְּנֵ֣י אֲדָמָֽה׃
31 יְהִ֤י כְבֹ֣וד יְהוָ֣ה לְעֹולָ֑ם יִשְׂמַ֖ח יְהוָ֣ה בְּמַעֲשָֽׂיו׃
32 הַמַּבִּ֣יט לָ֭אָרֶץ וַתִּרְעָ֑ד יִגַּ֖ע בֶּהָרִ֣ים וְֽיֶעֱשָֽׁנוּ׃
33 אָשִׁ֣ירָה לַיהוָ֣ה בְּחַיָּ֑י אֲזַמְּרָ֖ה לֵאלֹהַ֣י בְּעֹודִֽי׃
34 יֶעֱרַ֣ב עָלָ֣יו שִׂיחִ֑י אָ֝נֹכִ֗י אֶשְׂמַ֥ח בַּיהוָֽה׃
35 יִתַּ֤מּוּ חַטָּאִ֨ים׀ מִן־הָאָ֡רֶץ וּרְשָׁעִ֤ים׀ עֹ֤וד אֵינָ֗ם בָּרֲכִ֣י נַ֭פְשִׁי אֶת־יְהוָ֗ה הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
105
OLULANGA LWA 104 (105): Amaganîro g’okurhangaza g’Israheli
Aleluya!
1 Mukuze Nyakasane, muyakûze izîno lyage, mumanyise emikolo yage omu karhi k’amashanja.
2 Mumuyimbire, mumuzihire ennanga, muyigâne ebinja àjizire by’okurhangâza.
3 Mucîtakire izîno lyage limâna, omurhima gwa ngasi balonza Nyakasane gurhimûkwe.
4 Musinze Nyakasane, musingirize obuhashe bwage, mukaz’iyôrha mulongereza obusù bwage.
5 Mukengêre emikolo y’okurhangâza àkozire, mukengêre ebisômerine byage n’ebinwa byage.
6 Mw’oyo bene mwambali wage Abrahamu mw’oyo bene enshâgi yage Yakobo.
7 Yene ye Nyakasane Nnâmahanga, akanwa kage igulu lyoshi karhegeka.
8 Arhayibagira endagâno yage ensiku n’amango, arhayibagira akanwa àfundikiraga maburhwa cihumbi.
9 Kalya kanwa àfundikaga bo na Abrahamu, n’erya ndahiro àlahiriraga Izaki.
10 Kalya àgwikaga kashuba irhegeko kuli Yakobo; kanaba ndagâno y’ensiku n’amango kuli Israheli.
11 Bulyala aderha, erhi: «Nâkugabira ishwa lya Kanani, bishube byo binyu birugu by’omwimo.
12 Amango bàciri banyi, amango barhâli baciluga banaba bigolo eyo mwa bene;
13 amango bàkazagija babunga, batwika mwami bashige wundi.
14 Ago mango ntaye azigire abarhindibuza, ciru banarhuma hajira abami ahana. 15 Mpu: «Murhahîraga mukahuma oku nshâgi zani», mpu: «Murhahîraga mukashonza abageremwa bani.»
16 Lero anacirikira ecizombo omw’igulu, abanyaga ciru n’omugati bàkazagicîkubagira.
17 Erhi ànarhanzirigirhuma omuntu wàbashokolera obwo; n’omuntu erhi ye Yozefu bàguzagya buja.
18 Amagulu gage crhi gali mazirike migozi, n’igosi lyage erhi bamàlizonza budagulè.
19 Ayôrha ntyo kuhika akanwa àderhaga kàbâ, n’akanwa ka Nnâmahanga kàmubêra.
20 Mwami arhumiza obwo mpu bamulike, omurhambo w’amashanja amulikûza.
21 Amujira mukulu w’enyumpa yage, ànamubîsa ngasi hyage hyoshi.
22 Mpu lyo akaziyigiriza abagula bage nk’oku anabwine yene, anakazibwiriza abashamuka bage oburhimanya.
23 Ago mango Israheli ahika omu Misiri, Yakobo abalamira omu ishwa lya Kamu.
24 Olubaga lwage lwanaciluga bwenêne, lwaluga lwarhaluka abashombanyi bage.
25 Atulongola omurhima gw’abo bashombanyi mpu bamînyize olubaga lwage banalenganye abambali.
26 Oku bundi arhuma omwambali Musa, arhuma n’omwishogwa wage Aroni.
27 Bakolera ebisômcrine byage omu karhî kabo. bakola ebirhangâzo omw’ishwa lya Kamu.
28 Arhuma omwizimya, endundulya yacibêra, bàyumva ebinwa byage.
29 Amishi gabo agahindula muko, n’enfi zabo azinigûza.
30 Ecihugo cabo cayunjula bikere, byahika ciru n’omu rhwonga rhw’oku bwami. 31 Aderha akanwa kwayisha irumbu ly’ebibugu, ecihugo coshi cayunjula mihusha.
32 Abashobôza olubula mpu nkuba, ecihugo cabo coshi acirhulirakwo omuliro gw’engulumira.
33 Emizabibu yabo n’emirhi yabo y’amalehe ayihira oku’idaho, ashangula na ngasi murhi gwàli gumezire omu cihugo cabo.
34 Alika akanwa, enzige zagwa, amahanzi gôhe garhânkaganjirwe.
35 Zakera ngasi hyasi hyànali omu cihugo, zayôna ngasi mburho yànali omu mashwa gabo.
36 Enfula z’omu cihugo cabo azilambika okw’idaho, ngasi lubere lwa magala gabo lwoshi.
37 Abahulusa bacîyikîre amagerha n’amasholo, harhànali omuzamba ciru n’omuguma omu mashanja gabo.
38 Ab’e Misiri erhi bàbona bàgenda basîma, bulyala ebihamba byàli byamàbagwarha.
39 Alambùla ecitu cabacinga, atwâna omuliro gwabamolekera budufu.
40 Basengera, abarhumira enkwale, anabashalûla n’omugati gw’empingu.
41 Abasa ibuye amishi gàpamukamwo, gàhulula omu irungu nka lwîshi erubanda.
42 Ajira ntyo bulyala àli akengire akanwa kage kimâma, kalya kanwa àbwiraga omwambali Abrahamu.
43 Anahulusa olubaga lwage omu nshagadu, n’abishogwa bage abalika n’omwishingo.
44 Abashobôza ecihugo c’amashanja, banayîma omu by’abanyamahanga.
45 Ajira ntyo mpu lyo baseza akanwa kage, banalange amarhegeko gage!
Psalms 105
1 הֹוד֣וּ לַ֭יהוָה קִרְא֣וּ בִּשְׁמֹ֑ו הֹודִ֥יעוּ בָ֝עַמִּ֗ים עֲלִילֹותָֽיו׃
2 שִֽׁירוּ־לֹ֖ו זַמְּרוּ־לֹ֑ו שִׂ֝֗יחוּ בְּכָל־נִפְלְאֹותָֽיו׃
3 הִֽ֭תְהַלְלוּ בְּשֵׁ֣ם קָדְשֹׁ֑ו יִ֝שְׂמַ֗ח לֵ֤ב׀ מְבַקְשֵׁ֬י יְהוָֽה׃
4 דִּרְשׁ֣וּ יְהוָ֣ה וְעֻזֹּ֑ו בַּקְּשׁ֖וּ פָנָ֣יו תָּמִֽיד׃
5 זִכְר֗וּ נִפְלְאֹותָ֥יו אֲשֶׁר־עָשָׂ֑ה מֹ֝פְתָ֗יו וּמִשְׁפְּטֵי־פִֽיו׃
6 זֶ֭רַע אַבְרָהָ֣ם עַבְדֹּ֑ו בְּנֵ֖י יַעֲקֹ֣ב בְּחִירָֽיו׃
7 ה֭וּא יְהוָ֣ה אֱלֹהֵ֑ינוּ בְּכָל־הָ֝אָ֗רֶץ מִשְׁפָּטָֽיו׃
8 זָכַ֣ר לְעֹולָ֣ם בְּרִיתֹ֑ו דָּבָ֥ר צִ֝וָּ֗ה לְאֶ֣לֶף דֹּֽור׃
9 אֲשֶׁ֣ר כָּ֭רַת אֶת־אַבְרָהָ֑ם וּשְׁב֖וּעָתֹ֣ו לְיִשְׂחָֽק׃
10 וַיַּֽעֲמִידֶ֣הָ לְיַעֲקֹ֣ב לְחֹ֑ק לְ֝יִשְׂרָאֵ֗ל בְּרִ֣ית עֹולָֽם׃
11 לֵאמֹ֗ר לְךָ֗ אֶתֵּ֥ן אֶת־אֶֽרֶץ־כְּנָ֑עַן חֶ֝֗בֶל נַחֲלַתְכֶֽם׃
12 בִּֽ֭הְיֹותָם מְתֵ֣י מִסְפָּ֑ר כִּ֝מְעַ֗ט וְגָרִ֥ים בָּֽהּ׃
13 וַֽ֭יִּתְהַלְּכוּ מִגֹּ֣וי אֶל־גֹּ֑וי מִ֝מַּמְלָכָ֗ה אֶל־עַ֥ם אַחֵֽר׃
14 לֹֽא־הִנִּ֣יחַ אָדָ֣ם לְעָשְׁקָ֑ם וַיֹּ֖וכַח עֲלֵיהֶ֣ם מְלָכִֽים׃
15 אַֽל־תִּגְּע֥וּ בִמְשִׁיחָ֑י וְ֝לִנְבִיאַי אַל־תָּרֵֽעוּ׃
16 וַיִּקְרָ֣א רָ֭עָב עַל־הָאָ֑רֶץ כָּֽל־מַטֵּה־לֶ֥חֶם שָׁבָֽר׃
17 שָׁלַ֣ח לִפְנֵיהֶ֣ם אִ֑ישׁ לְ֝עֶ֗בֶד נִמְכַּ֥ר יֹוסֵֽף׃
18 עִנּ֣וּ בַכֶּ֣בֶל רַגְלָיו בַּ֝רְזֶ֗ל בָּ֣אָה נַפְשֹֽׁו׃
19 עַד־עֵ֥ת בֹּֽא־דְבָרֹ֑ו אִמְרַ֖ת יְהוָ֣ה צְרָפָֽתְהוּ׃
20 שָׁ֣לַח מֶ֭לֶךְ וַיַתִּירֵ֑הוּ מֹשֵׁ֥ל עַ֝מִּ֗ים וַֽיְפַתְּחֵֽהוּ׃
21 שָׂמֹ֣ו אָדֹ֣ון לְבֵיתֹ֑ו וּ֝מֹשֵׁ֗ל בְּכָל־קִנְיָנֹֽו׃
22 לֶאְסֹ֣ר שָׂרָ֣יו בְּנַפְשֹׁ֑ו וּזְקֵנָ֥יו יְחַכֵּֽם׃
23 וַיָּבֹ֣א יִשְׂרָאֵ֣ל מִצְרָ֑יִם וְ֝יַעֲקֹ֗ב גָּ֣ר בְּאֶֽרֶץ־חָֽם׃
24 וַיֶּ֣פֶר אֶת־עַמֹּ֣ו מְאֹ֑ד וַ֝יַּֽעֲצִמֵהוּ מִצָּרָֽיו׃
25 הָפַ֣ךְ לִ֭בָּם לִשְׂנֹ֣א עַמֹּ֑ו לְ֝הִתְנַכֵּ֗ל בַּעֲבָדָֽיו׃
26 שָׁ֭לַח מֹשֶׁ֣ה עַבְדֹּ֑ו אַ֝הֲרֹ֗ן אֲשֶׁ֣ר בָּֽחַר־בֹּֽו׃
27 שָֽׂמוּ־בָ֭ם דִּבְרֵ֣י אֹתֹותָ֑יו וּ֝מֹפְתִ֗ים בְּאֶ֣רֶץ חָֽם׃
28 :שָׁ֣לַֽח חֹ֭שֶׁךְ וַיַּחְשִׁ֑ךְ וְלֹֽא־מָ֝ר֗וּ אֶת־דְּבָרָוו
29 הָפַ֣ךְ אֶת־מֵימֵיהֶ֣ם לְדָ֑ם וַ֝יָּ֗מֶת אֶת־דְּגָתָֽם׃
30 שָׁרַ֣ץ אַרְצָ֣ם צְפַרְדְּעִ֑ים בְּ֝חַדְרֵ֗י מַלְכֵיהֶֽם׃
31 אָ֭מַר וַיָּבֹ֣א עָרֹ֑ב כִּ֝נִּ֗ים בְּכָל־גְּבוּלָֽם׃
32 נָתַ֣ן גִּשְׁמֵיהֶ֣ם בָּרָ֑ד אֵ֖שׁ לֶהָבֹ֣ות בְּאַרְצָֽם׃
33 וַיַּ֣ךְ גַּ֭פְנָם וּתְאֵנָתָ֑ם וַ֝יְשַׁבֵּ֗ר עֵ֣ץ גְּבוּלָֽם׃
34 אָ֭מַר וַיָּבֹ֣א אַרְבֶּ֑ה וְ֝יֶ֗לֶק וְאֵ֣ין מִסְפָּֽר׃
35 וַיֹּ֣אכַל כָּל־עֵ֣שֶׂב בְּאַרְצָ֑ם וַ֝יֹּ֗אכַל פְּרִ֣י אַדְמָתָֽם׃
36 וַיַּ֣ךְ כָּל־בְּכֹ֣ור בְּאַרְצָ֑ם רֵ֝אשִׁ֗ית לְכָל־אֹונָֽם׃
37 וַֽ֭יֹּוצִיאֵם בְּכֶ֣סֶף וְזָהָ֑ב וְאֵ֖ין בִּשְׁבָטָ֣יו כֹּושֵֽׁל׃
38 שָׂמַ֣ח מִצְרַ֣יִם בְּצֵאתָ֑ם כִּֽי־נָפַ֖ל פַּחְדָּ֣ם עֲלֵיהֶֽם׃
39 פָּרַ֣שׂ עָנָ֣ן לְמָסָ֑ךְ וְ֝אֵ֗שׁ לְהָאִ֥יר לָֽיְלָה׃
40 שָׁאַ֣ל וַיָּבֵ֣א שְׂלָ֑ו וְלֶ֥חֶם שָׁ֝מַ֗יִם יַשְׂבִּיעֵֽם׃
41 פָּ֣תַח צ֭וּר וַיָּז֣וּבוּ מָ֑יִם הָ֝לְכ֗וּ בַּצִּיֹּ֥ות נָהָֽר׃
42 כִּֽי־זָ֭כַר אֶת־דְּבַ֣ר קָדְשֹׁ֑ו אֶֽת־אַבְרָהָ֥ם עַבְדֹּֽו׃
43וַיֹּוצִ֣א עַמֹּ֣ו בְשָׂשֹׂ֑ון בְּ֝רִנָּ֗ה אֶת־בְּחִירָֽיו׃
44 וַיִּתֵּ֣ן לָ֭הֶם אַרְצֹ֣ות גֹּויִ֑ם וַעֲמַ֖ל לְאֻמִּ֣ים יִירָֽשׁוּ׃
45 בַּעֲב֤וּר׀ יִשְׁמְר֣וּ חֻ֭קָּיו וְתֹורֹתָ֥יו יִנְצֹ֗רוּ הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
106
OLULANGA LWA 105 (106): Obuciyunjuze bw’olubaga
1 Aleluya
Kuzagyi Nyakasane, bulya ali mwinja, na bulyala olukogo lwage luba lw’ensiku n’amango
2 Emikolo y’obuhashe bwa Nyakasane ndi wankayiderha wani? emyanzi y’obukuze bwage ndi wankayiganira wani?
3 Bali bany’iragi abashimba amarhgeko, abajira okushinganine ngasi mango.
4 Muhânyi onkengêre nani omu burhonyi orhonyamw’olubaga lwawe, okanye ontandûle onantabâle.
5 Lyo nyumva nani omwishingo gw’enshâgi zawe, nshagaluke n’enshagadu y’olubaga lwawe, nnancîtakîre haguma n’omwimo gwawe.
6 Kwo rhwàbîhire aka balarha, rhwàjizire ecâha, rhwashuba nkola-maligo.
7 Balarha nabo amango bàli e Misiri, barhashibiriraga balola emikolo yawe y’okurhangâza. Barhakengêraga obunji bw’olukogo lwawe, ci erhi bahika aha Nyanja Ndukula, bagomera Ow’Enyanya bwenêne.
8 Kwonene yehe abaciza oku bukulu bw’izîno lyage, mpu babone obuhashe bwage.
9 Akànkamira Enyanja y’akaduku yakala, abageza omu mîshi nka kulya bayisha omu irungu.
10 Abakûla omu nfune z’omushombanyi, abalikûza oku mubisha.
11 N’amîshi gamanukira oku bânzi, barharhengagamwo ciru omuguma walobôka.
12 Baja bayemera ebinwa byage obwo, banaciyîmba irenge lyage.
13 Ci barharhamagiyibagira ebi àkozire, barhanalindaga mpu babone ebi ashubijira.
14 N’erhi bahika omw’irungu amîru gabagwarha banakuyumva, mpu: «Rhurhangigera Nyamuzinda muno mpinga».
15 Naye ayumva omusengero gwabo, abarhumira ebyabalwâza engagira.
16 Kandi omu bihando baja aho bàbâ mitula ya Musa bo na Aroni mutagatifu wa Nnâmahanga.
17 Lero igulu lyàyashama lyamirangusa Datani, lyamira n’engabo y’Abiramu.
18 Omuliro gwanacipamuka muli eyo ngabo, gwasingônola abagoma boshi.
19 Erhi bahika e Horebu batula akamina, banaharâmya oyo nyamuzinda bàtulaga n’amasholo.
20 lrenge lya Nyamuzinda baligerera oku mpanzi, eyi mpanzi enashêga ebyasi.
21 Bayibagira Nnâmahanga wàbacizagya, Nnâmahanga owàbajiriraga ebisômerine e Misiri!
22 Owàkolaga ebingana halya omu cihugo ca Kamu, anajirira eby’okurhangaza aha Nyanja Ndukula,
23 Ali akola mpu abahungumule, ci omurhonyi wage Musa amusengera, mpu ashukire arhabahungumulaga.
24 Kandi aho bagayaguza ecihugo nkana barhayemeraga ebinwa byage,
25 Baciduduma omu birâlo byabo, barhenguha Nyakasane.
26 Lero alengeza okuboko acîgasha, mpu arhabalambisiri omu mpinga,
27 mpu akaba arhabashandâzizi omu banya-mahanga, akanaba arhabahabuliri omu bihugo bya bene!
28 Kandi bayanka bacishwêkera kuli Bali-Peori, balyà n’oku nterekêro za banyamuzinda b’emifù.
29 Bamushonza obwo n’amabi gabo, lero obuhanya bwabajakwo.
30 Finehesi anaciyimuka obwo, akazitwa emmanja, bulya buhanya bwahwa. 31 Bamurhonyeza okwo obwo, omu maburhwa goshi n’ensiku n’amango.
32 Kandi bamushomboza aha mishi g’e Meriba, ciru Musa alinda atumula erhi bo barhuma.
33 Erhi bamujira burhe bwenêne bwenêne, aderha ebinwa bigalugalu.
34 Barhacihungumulaga amashanja Nyakasane àli ababwizire mpu bahungumule.
35 Bashandâla omu banya-mashanja, banayiga okukola ebihenyehenye byabo. 36 Bakazigashaniza banyamuzinda b’ago mashanja, kwashuba kugwarhwa omu murhego kwabo.
37 Bakazirherekêra abana babo abashetani, abana-rhabana n’abana-nyere.
38 Babulaga omuko gw’abêru-kwêru, omuko gwa bagala babo n’ogwa bâli babo. Bàkagihanwa nterekêro emwa banyamuzinda b’e Kanani, igulu lyahemuka n’omuko gwabo.
39 Nabo bône bahemuka n’ebi bakazag’ikola, bacishûbula n’ebijiro byabo.
40 Lero Nyakasane anacigwarhwa n’omutula gw’olubaga lwage, omwimo gwage gwamurhenga oku murhima.
41 Abalikira omu nfune z’amashanja, barhegekwa n’abashombanyi babo.
42 Balibuzibwa n’abo bashombanyi, banarhindibuzibwa nabo.
43 Abalikûzize kanji-kanji, ci bôhe bakazimujira burhe n’omurhima gwabo mubi.
44 Ci kwone, erhi àyumva omulenge gwabo, alolêreza amalibuko gabo.
45 Akengêra omulagi àbalaganyagya, ayumva omutula bulyala olukogo lwage luba lunji.
46 Abashobôza omurhima gw’olukogo, omu karhî k’abâli babagwasire mpira, 47 Orhulikuzagye Yagirwa Nyamuzinda wirhu, onarhushûbûze rhurhenge ihanga lya bene. Rhujikuza izîno lyawe limâna, rhunacîtakire irenge lyawe.
48 Ayagirwe omu myaka n’emyaka Nyakasane Nyamuzinda w’Israheli, n’olubaga lwoshi lushuze, mpu: «Amen!»
Psalms 106
1 הַֽלְלוּיָ֨הּ׀ הֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה כִּי־טֹ֑וב כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
2 מִ֗י יְ֭מַלֵּל גְּבוּרֹ֣ות יְהוָ֑ה יַ֝שְׁמִ֗יעַ כָּל־תְּהִלָּתֹֽו׃
3 אַ֭שְׁרֵי שֹׁמְרֵ֣י מִשְׁפָּ֑ט עֹשֵׂ֖ה צְדָקָ֣ה בְכָל־עֵֽת׃
4 זָכְרֵ֣נִי יְ֭הוָה בִּרְצֹ֣ון עַמֶּ֑ךָ פָּ֝קְדֵ֗נִי בִּישׁוּעָתֶֽךָ׃
5 לִרְאֹ֤ות׀ בְּטֹ֘ובַ֤ת בְּחִירֶ֗יךָ לִ֭שְׂמֹחַ בְּשִׂמְחַ֣ת גֹּויֶ֑ךָ לְ֝הִתְהַלֵּ֗ל עִם־נַחֲלָתֶֽךָ׃
6 חָטָ֥אנוּ עִם־אֲבֹותֵ֗ינוּ הֶעֱוִ֥ינוּ הִרְשָֽׁעְנוּ׃
7 אֲבֹ֘ותֵ֤ינוּ בְמִצְרַ֨יִם׀ לֹא־הִשְׂכִּ֬ילוּ נִפְלְאֹותֶ֗יךָ לֹ֣א זָ֭כְרוּ אֶת־רֹ֣ב חֲסָדֶ֑יךָ וַיַּמְר֖וּ עַל־יָ֣ם בְּיַם־סֽוּף׃
8 וַֽ֭יֹּושִׁיעֵם לְמַ֣עַן שְׁמֹ֑ו לְ֝הֹודִ֗יעַ אֶת־גְּבוּרָתֹֽו׃
9 וַיִּגְעַ֣ר בְּיַם־ס֭וּף וַֽיֶּחֱרָ֑ב וַיֹּולִיכֵ֥ם בַּ֝תְּהֹמֹ֗ות כַּמִּדְבָּֽר׃
10 וַֽ֭יֹּושִׁיעֵם מִיַּ֣ד שֹׂונֵ֑א וַ֝יִּגְאָלֵ֗ם מִיַּ֥ד אֹויֵֽב׃
11 וַיְכַסּוּ־מַ֥יִם צָרֵיהֶ֑ם אֶחָ֥ד מֵ֝הֶ֗ם לֹ֣א נֹותָֽר׃
12 וַיַּאֲמִ֥ינוּ בִדְבָרָ֑יו יָ֝שִׁ֗ירוּ תְּהִלָּתֹֽו׃
13 מִֽ֭הֲרוּ שָׁכְח֣וּ מַעֲשָׂ֑יו לֹֽא־חִ֝כּ֗וּ לַעֲצָתֹֽו׃
14 וַיִּתְאַוּ֣וּ תַ֭אֲוָה בַּמִּדְבָּ֑ר וַיְנַסּוּ־אֵ֝֗ל בִּֽישִׁימֹֽון׃
15 וַיִּתֵּ֣ן לָ֭הֶם שֶׁאֱלָתָ֑ם וַיְשַׁלַּ֖ח רָזֹ֣ון בְּנַפְשָֽׁם׃
16 וַיְקַנְא֣וּ לְ֭מֹשֶׁה בַּֽמַּחֲנֶ֑ה לְ֝אַהֲרֹ֗ן קְדֹ֣ושׁ יְהוָֽה׃
17 תִּפְתַּח־אֶ֭רֶץ וַתִּבְלַ֣ע דָּתָ֑ן וַ֝תְּכַ֗ס עַל־עֲדַ֥ת אֲבִירָֽם׃
18 וַתִּבְעַר־אֵ֥שׁ בַּעֲדָתָ֑ם לֶ֝הָבָ֗ה תְּלַהֵ֥ט רְשָׁעִֽים׃
19 יַעֲשׂוּ־עֵ֥גֶל בְּחֹרֵ֑ב וַ֝יִּשְׁתַּחֲו֗וּ לְמַסֵּכָֽה׃
20 וַיָּמִ֥ירוּ אֶת־כְּבֹודָ֑ם בְּתַבְנִ֥ית שֹׁ֝֗ור אֹכֵ֥ל עֵֽשֶׂב׃
21 שָׁ֭כְחוּ אֵ֣ל מֹושִׁיעָ֑ם עֹשֶׂ֖ה גְדֹלֹ֣ות בְּמִצְרָֽיִם׃
22 נִ֭פְלָאֹות בְּאֶ֣רֶץ חָ֑ם נֹ֝ורָאֹ֗ות עַל־יַם־סֽוּף׃
23 וַיֹּ֗אמֶר לְֽהַשְׁמִ֫ידָ֥ם לוּלֵ֡י מֹ֘שֶׁ֤ה בְחִירֹ֗ו עָמַ֣ד בַּפֶּ֣רֶץ לְפָנָ֑יו לְהָשִׁ֥יב חֲ֝מָתֹ֗ו מֵֽהַשְׁחִֽית׃
24 וַֽ֭יִּמְאֲסוּ בְּאֶ֣רֶץ חֶמְדָּ֑ה לֹֽא־הֶ֝אֱמִ֗ינוּ לִדְבָרֹֽו׃
25 וַיֵּרָגְנ֥וּ בְאָהֳלֵיהֶ֑ם לֹ֥א שָׁ֝מְע֗וּ בְּקֹ֣ול יְהוָֽה׃
26 וַיִּשָּׂ֣א יָדֹ֣ו לָהֶ֑ם לְהַפִּ֥יל אֹ֝ותָ֗ם בַּמִּדְבָּֽר׃
27 וּלְהַפִּ֣יל זַ֭רְעָם בַּגֹּויִ֑ם וּ֝לְזָרֹותָ֗ם בָּאֲרָצֹֽות׃
28 וַ֭יִּצָּ֣מְדוּ לְבַ֣עַל פְּעֹ֑ור וַ֝יֹּאכְל֗וּ זִבְחֵ֥י מֵתִֽים׃
29 וַ֭יַּכְעִיסוּ בְּמַֽעַלְלֵיהֶ֑ם וַתִּפְרָץ־בָּ֝֗ם מַגֵּפָֽה׃
30 וַיַּעֲמֹ֣ד פִּֽ֭ינְחָס וַיְפַלֵּ֑ל וַ֝תֵּעָצַ֗ר הַמַּגֵּפָֽה׃
31 וַתֵּחָ֣שֶׁב לֹ֭ו לִצְדָקָ֑ה לְדֹ֥ר וָ֝דֹ֗ר עַד־עֹולָֽם׃
32 וַ֭יַּקְצִיפוּ עַל־מֵ֥י מְרִיבָ֑ה וַיֵּ֥רַע לְ֝מֹשֶׁ֗ה בַּעֲבוּרָֽם׃
33 כִּֽי־הִמְר֥וּ אֶת־רוּחֹ֑ו וַ֝יְבַטֵּ֗א בִּשְׂפָתָֽיו׃
34 לֹֽא־הִ֭שְׁמִידוּ אֶת־הָֽעַמִּ֑ים אֲשֶׁ֤ר אָמַ֖ר יְהוָ֣ה לָהֶֽם׃
35 וַיִּתְעָרְב֥וּ בַגֹּויִ֑ם וַֽ֝יִּלְמְד֗וּ מַֽעֲשֵׂיהֶֽם׃
36 וַיַּעַבְד֥וּ אֶת־עֲצַבֵּיהֶ֑ם וַיִּהְי֖וּ לָהֶ֣ם לְמֹוקֵֽשׁ׃
37 וַיִּזְבְּח֣וּ אֶת־בְּ֭נֵיהֶם וְאֶת־בְּנֹֽותֵיהֶ֗ם לַשֵּֽׁדִים׃
38 וַיִּֽשְׁפְּכ֨וּ דָ֪ם נָקִ֡י דַּם־בְּנֵ֘יהֶ֤ם וּֽבְנֹותֵיהֶ֗ם אֲשֶׁ֣ר זִ֭בְּחוּ לַעֲצַבֵּ֣י כְנָ֑עַן וַתֶּחֱנַ֥ף הָ֝אָ֗רֶץ בַּדָּמִֽים׃
39 וַיִּטְמְא֥וּ בְמַעֲשֵׂיהֶ֑ם וַ֝יִּזְ֗נוּ בְּמַֽעַלְלֵיהֶֽם׃
40 וַיִּֽחַר־אַ֣ף יְהוָ֣ה בְּעַמֹּ֑ו וַ֝יְתָעֵ֗ב אֶת־נַחֲלָתֹֽו׃
41 וַיִּתְּנֵ֥ם בְּיַד־גֹּויִ֑ם וַֽיִּמְשְׁל֥וּ בָ֝הֶ֗ם שֹׂנְאֵיהֶֽם׃
42 וַיִּלְחָצ֥וּם אֹויְבֵיהֶ֑ם וַ֝יִּכָּנְע֗וּ תַּ֣חַת יָדָֽם׃
43 פְּעָמִ֥ים רַבֹּ֗ות יַצִּ֫ילֵ֥ם וְ֭הֵמָּה יַמְר֣וּ בַעֲצָתָ֑ם וַ֝יָּמֹ֗כּוּ בַּעֲוֹנָֽם׃
44 וַ֭יַּרְא בַּצַּ֣ר לָהֶ֑ם בְּ֝שָׁמְעֹ֗ו אֶת־רִנָּתָֽם׃
45 : וַיִּזְכֹּ֣ר לָהֶ֣ם בְּרִיתֹ֑ו וַ֝יִּנָּחֵ֗ם כְּרֹ֣ב חַסְדֹּו
46 וַיִּתֵּ֣ן אֹותָ֣ם לְרַחֲמִ֑ים לִ֝פְנֵ֛י כָּל־שֹׁובֵיהֶֽם׃
47 הֹושִׁיעֵ֨נוּ׀ יְה֘וָ֤ה אֱלֹהֵ֗ינוּ וְקַבְּצֵנוּ֮ מִֽן־הַגֹּ֫ויִ֥ם לְ֭הֹדֹות לְשֵׁ֣ם קָדְשֶׁ֑ךָ לְ֝הִשְׁתַּבֵּ֗חַ בִּתְהִלָּתֶֽךָ׃
48 בָּר֤וּךְ־יְהוָ֨ה אֱלֹהֵ֪י יִשְׂרָאֵ֡ל מִן־הָ֤עֹולָ֨ם׀ וְעַ֬ד הָעֹולָ֗ם וְאָמַ֖ר כָּל־הָעָ֥ם אָמֵ֗ן הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
107
OLULANGA LWA 106 (107): Nyamuzinda ye yôkola omuntu omu ngasi marhabi
Aleluya!
1 Mukuze Nyakasane bulya ali mwinja, bulyala olukogo lwage luli lw’ensiku n’amango.
2 Bakuderhe aba Nyakasane àcungwire boshi, balya boshi àkûzire omu nfune z’omubisha.
3 Balyala àhamagaliraga ndêko nguma kurhenga omu mahugo, kurhenga emahanga g’ebushoshokero bw’izûba kuhika emunda liziki ra, kurhenga emahanga g’e mwênè kuhik’ emukôndwe.
4 Bàli omw’irungu, omu mpinga, lero bahabuka, balonza enjira y’ekà bayibula.
5 Bashalika banagwarhwa n’enyôrha, bayumva kukola kufa.
6 Bayakûza Nyakasane muli obwo bulagirire bwabo, abalikûza muli ago malibuko.
7 Abalangûla enjira nnungêdu, erya yabahisa ahali enyumpa.
8 Bavuga Nyakasane omunkwa oku lukogo lwage, bamuvuga omunkwa oku binja àjirire ababurhwa n’abantu.
9 Bamuvuga omunkwa bulya àshalwire omushalye, anagaza owàli bufà n’enyôrha.
10 Bàli batamire omu mpehema, omu ndundulya y’omwizimya, bànali bashwêke n’emigozi y’obuhanya n’ey’obudagulè,
11 kulya kuba bàli barhanzirirhenguha akanwa ka Nyamuzinda, bànali barhanzirigayaguza irhegeko ly’Ow’Enyanya bwenêne.
12 Lero emirhima yabo ayibarhuza omutula, gwabadandabaganya banabula cirhabire.
13 Bayakûza Nyakasane muli obwo bulagirire bwabo, abalikûza kuli ago malibuko.
14 Abakûla omu mpehema, omu ndundulya y’omwizimya, emigozi yàlibashwesire ayitwa.
15 Bavugage Nyakasane omunkwa oku lukogo lwage, bamuvuge omunkwa oku binja ajirire ababurhwa n’abantu.
16 Kulya kuba àvungunywire enyumvi z’amarhale, ashangula orhuhamikizo rhw’ecûma.
17 Balwâla erhi byâha byabo birhuma, balibuka barhindibuka erhi bubi bwabo burhuma.
18 Baderha mpu balye akalyo bayumve karhabali oku murhima; babona ekola ekuzimu bayerekire.
19 Bayakûza Nyakasane muli obwo bulagirire bwabo, abalikûza kuli ago malibuko.
20 Arhuma oluderho lwage mpu lubafumye, lunabalikûze oku lufû.
21 Bavugage Nyakasane omunkwa oku lukogo lwage, bamuvuge omunkwa oku binja ajirire ababurhwa n’abantu.
22 Banarherekêre enterekêro z’okumukuza, n’ebijiro byage babiyimbe n’enshagadu.
23 Abàli omu bwarho mpu bayikire enyanja, mpu bayikire enyanja baje burhunzi,
24 Babona ebi Nyakasane abamwo, Babonera ebisômerine byage omu karhî k’enyanja.
21 Aba nk’aderha n’akanwa: empûsi y’omulaba yazûka, amîshi gakazilwira omu nyanya.
26 Garhalihamira emalunga, garhaliyandagalira ekuzimu, omurhima gwabo gwashalama.
27 Batabataba banadandabagana nka balalwe, obulenga bàkazagicîkubagira bwahirigirha.
28 Lero bayakûza Nyakasane muli obwo bulagirire bwabo abalikûza kuli ago malibuko.
29 Erya mpûsi ndârhi ayigombya hyashuba hiboho hyashungurha, obukali bw’erya nyanja bwalemba.
30 Basima erhi babona akahwenyenye kabâ, abahêka abahisa ah’iziko balonzagya okuhika.
31 Bavugage Nyakasane omunkwa oku lukogo lwage, bamuvuge omunkwa oku binja àjirire ababurhwa n’abantu.
32 Bamukuze omu ndêko y’abantu, banamuyimbire irenge lyage aha karhî k’abagula.
33 Ezàli nyîshi azihindula mpinga, n’ezàli nshôko azihindula idaho lya canda.
34 Ecihugo câkazagiyêra acihindula mushenyi gwa munyu. erhi bubi bwa bantu bamwo burhuma.
35 Eryàli irungu alihindula cidêka ca mîshi, n’idaho lyàli lya canda alihindula nshôko zàburha enyîshi.
36 Ayubasamwo abantu bàli bufâ n’obuligo, n’akalengwe, bayubakamwo olugo lwànakaderhwa.
37 Bahinga amashwa, bagwika emizabibu, barhenzamwo birhali binyi.
38 Abagisha baluga bwenêne, abahà na bintu birhali binyi.
39 Ci kwone baja banyiha, gashuba mahungâ erhi kuhanyagala n’okulagirira kwabo kurhuma.
40 Agaya abaluzi bwenêne, àbahabuliraga omw’irungu, omu nyâma wàndya,
41 akula omukenyi mwo bulya buhanya, analuza emilala yashuba minji nka maso.
42 Omushinganyanya abwine anasìmire, ci ababi boshi aha irhama bôhe banacigwerhe.
43 Oli murhimanya, ashimbe ebi byoshi, arhimanye anakengêre bwinja emikolo ya Nnâmahanga.
Psalms 107
1 הֹד֣וּ לַיהוָ֣ה כִּי־טֹ֑וב כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
2 יֹ֭אמְרוּ גְּאוּלֵ֣י יְהוָ֑ה אֲשֶׁ֥ר גְּ֝אָלָ֗ם מִיַּד־צָֽר׃
3 וּֽמֵאֲרָצֹ֗ות קִ֫בְּצָ֥ם מִמִּזְרָ֥ח וּמִֽמַּעֲרָ֑ב מִצָּפֹ֥ון וּמִיָּֽם׃
4 תָּע֣וּ בַ֭מִּדְבָּר בִּישִׁימֹ֣ון דָּ֑רֶךְ עִ֥יר מֹ֝ושָׁ֗ב לֹ֣א מָצָֽאוּ׃
5 רְעֵבִ֥ים גַּם־צְמֵאִ֑ים נַ֝פְשָׁ֗ם בָּהֶ֥ם תִּתְעַטָּֽף׃
6 וַיִּצְעֲק֣וּ אֶל־יְ֭הוָה בַּצַּ֣ר לָהֶ֑ם מִ֝מְּצֽוּקֹותֵיהֶ֗ם יַצִּילֵֽם׃
7 וַ֭יַּֽדְרִיכֵם בְּדֶ֣רֶךְ יְשָׁרָ֑ה לָ֝לֶ֗כֶת אֶל־עִ֥יר מֹושָֽׁב׃
8 יֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה חַסְדֹּ֑ו וְ֝נִפְלְאֹותָ֗יו לִבְנֵ֥י אָדָֽם׃
9 כִּי־הִ֭שְׂבִּיעַ נֶ֣פֶשׁ שֹׁקֵקָ֑ה וְנֶ֥פֶשׁ רְ֝עֵבָה מִלֵּא־טֹֽוב׃
10 יֹ֭שְׁבֵי חֹ֣שֶׁךְ וְצַלְמָ֑וֶת אֲסִירֵ֖י עֳנִ֣י וּבַרְזֶֽל׃
11 כִּֽי־הִמְר֥וּ אִמְרֵי־אֵ֑ל וַעֲצַ֖ת עֶלְיֹ֣ון נָאָֽצוּ׃
12 וַיַּכְנַ֣ע בֶּעָמָ֣ל לִבָּ֑ם כָּ֝שְׁל֗וּ וְאֵ֣ין עֹזֵֽר׃
13 וַיִּזְעֲק֣וּ אֶל־יְ֭הוָה בַּצַּ֣ר לָהֶ֑ם מִ֝מְּצֻֽקֹותֵיהֶ֗ם יֹושִׁיעֵֽם׃
14 יֹֽ֭וצִיאֵם מֵחֹ֣שֶׁךְ וְצַלְמָ֑וֶת וּמֹוסְרֹ֖ותֵיהֶ֣ם יְנַתֵּֽק׃
15 יֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה חַסְדֹּ֑ו וְ֝נִפְלְאֹותָ֗יו לִבְנֵ֥י אָדָֽם׃
16 כִּֽי־שִׁ֭בַּר דַּלְתֹ֣ות נְחֹ֑שֶׁת וּבְרִיחֵ֖י בַרְזֶ֣ל גִּדֵּֽעַ׃
17 אֱ֭וִלִים מִדֶּ֣רֶךְ פִּשְׁעָ֑ם וּֽ֝מֵעֲוֹֽנֹתֵיהֶ֗ם יִתְעַנּֽוּ׃
18 כָּל־אֹ֭כֶל תְּתַעֵ֣ב נַפְשָׁ֑ם וַ֝יַּגִּ֗יעוּ עַד־שַׁ֥עֲרֵי מָֽוֶת׃
19 וַיִּזְעֲק֣וּ אֶל־יְ֭הוָה בַּצַּ֣ר לָהֶ֑ם מִ֝מְּצֻֽקֹותֵיהֶ֗ם יֹושִׁיעֵֽם׃
20 יִשְׁלַ֣ח דְּ֭בָרֹו וְיִרְפָּאֵ֑ם וִֽ֝ימַלֵּ֗ט מִשְּׁחִיתֹותָֽם׃ ׆
21 יֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה חַסְדֹּ֑ו וְ֝נִפְלְאֹותָ֗יו לִבְנֵ֥י אָדָֽם׃
22 וְ֭יִזְבְּחוּ זִבְחֵ֣י תֹודָ֑ה וִֽיסַפְּר֖וּ מַעֲשָׂ֣יו בְּרִנָּֽה׃
23 יֹורְדֵ֣י הַ֭יָּם בָּאֳנִיֹּ֑ות עֹשֵׂ֥י מְ֝לָאכָ֗ה בְּמַ֣יִם רַבִּֽים׃ ׆
24 הֵ֣מָּה רָ֭אוּ מַעֲשֵׂ֣י יְהוָ֑ה וְ֝נִפְלְאֹותָ֗יו בִּמְצוּלָֽה׃ ׆
25 וַיֹּ֗אמֶר וַֽ֭יַּעֲמֵד ר֣וּחַ סְעָרָ֑ה וַתְּרֹומֵ֥ם גַּלָּֽיו׃ ׆
26 יַעֲל֣וּ שָׁ֭מַיִם יֵרְד֣וּ תְהֹומֹ֑ות נַ֝פְשָׁ֗ם בְּרָעָ֥ה תִתְמֹוגָֽג׃
27 יָחֹ֣וגּוּ וְ֭יָנוּעוּ כַּשִּׁכֹּ֑ור וְכָל־חָ֝כְמָתָ֗ם תִּתְבַּלָּֽע׃
28 וַיִּצְעֲק֣וּ אֶל־יְ֭הוָה בַּצַּ֣ר לָהֶ֑ם וּֽ֝מִמְּצֽוּקֹתֵיהֶ֗ם יֹוצִיאֵֽם׃
29 יָקֵ֣ם סְ֭עָרָה לִדְמָמָ֑ה וַ֝יֶּחֱשׁ֗וּ גַּלֵּיהֶֽם׃
30 וַיִּשְׂמְח֥וּ כִֽי־יִשְׁתֹּ֑קוּ וַ֝יַּנְחֵ֗ם אֶל־מְחֹ֥וז חֶפְצָֽם׃
31 יֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה חַסְדֹּ֑ו וְ֝נִפְלְאֹותָ֗יו לִבְנֵ֥י אָדָֽם׃
32 וִֽ֭ירֹמְמוּהוּ בִּקְהַל־עָ֑ם וּבְמֹושַׁ֖ב זְקֵנִ֣ים יְהַלְלֽוּהוּ׃
33 יָשֵׂ֣ם נְהָרֹ֣ות לְמִדְבָּ֑ר וּמֹצָ֥אֵי מַ֝֗יִם לְצִמָּאֹֽון׃
34 אֶ֣רֶץ פְּ֭רִי לִמְלֵחָ֑ה מֵ֝רָעַ֗ת יֹ֣שְׁבֵי בָֽהּ׃
35 יָשֵׂ֣ם מִ֭דְבָּר לַֽאֲגַם־מַ֑יִם וְאֶ֥רֶץ צִ֝יָּ֗ה לְמֹצָ֥אֵי מָֽיִם׃
36 וַיֹּ֣ושֶׁב שָׁ֣ם רְעֵבִ֑ים וַ֝יְכֹונְנ֗וּ עִ֣יר מֹושָֽׁב׃
37 וַיִּזְרְע֣וּ שָׂ֭דֹות וַיִּטְּע֣וּ כְרָמִ֑ים וַ֝יַּעֲשׂ֗וּ פְּרִ֣י תְבֽוּאָה׃
38 וַיְבָרֲכֵ֣ם וַיִּרְבּ֣וּ מְאֹ֑ד וּ֝בְהֶמְתָּ֗ם לֹ֣א יַמְעִֽיט׃
39 וַיִּמְעֲט֥וּ וַיָּשֹׁ֑חוּ מֵעֹ֖צֶר רָעָ֣ה וְיָגֹֽון׃
40 שֹׁפֵ֣ךְ בּ֭וּז עַל־נְדִיבִ֑ים וַ֝יַּתְעֵ֗ם בְּתֹ֣הוּ לֹא־דָֽרֶךְ׃
41 וַיְשַׂגֵּ֣ב אֶבְיֹ֣ון מֵעֹ֑ונִי וַיָּ֥שֶׂם כַּ֝צֹּ֗אן מִשְׁפָּחֹֽות׃
42 יִרְא֣וּ יְשָׁרִ֣ים וְיִשְׂמָ֑חוּ וְכָל־עַ֝וְלָ֗ה קָ֣פְצָה פִּֽיהָ׃
43 מִי־חָכָ֥ם וְיִשְׁמָר־אֵ֑לֶּה וְ֝יִתְבֹּֽונְנ֗וּ חַֽסְדֵ֥י יְהוָֽה׃
108
OLULANGA LWA 107 (108): Lwimbo lwa sêzi na musengero gw’olubaga
1 Lwimbo. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Omurhima gwani guli muzibu Nyamwagirwa, omurhima gwani gurhahombagana; nkola nakuzihira nnankuyigânire.
3 Tulûka murhima gwani; tulûka lulanga lwani, tulûka nzenze yani, nkola natula obucè buzûke.
4 Nâkukuza omu karhî k’amashanja, Nyamwagirwa, nâkuzihira olulanga omu karhî k’ab’ekuli;
5 bulyala olukogo lwawe luli lunji: luhisire emalunga, oburhabesha bwawe nabwo, buhisire oku nkuba.
6 Nyamuzinda mâshi orhangiba nka wacîyerekanira oku nyanya z’amalunga, irenge lyawe libonekane omw’igulu lyoshi.
7 Orhurhabâle n’okuboko kwawe onarhuyumve, lyo abarhonyi bawe balobôka.
8 Nyamuzinda erhi ali omu ngombe yage, ayisha erhi nkola nayimuka njigaba Siyoni, n’olubanda lwa Sukoti ndugabire bandi.
9 Erhi ishwa lya Galadi liba lyani n’erya Manase kwo na kwo, Efrayimu yehe yo mpenzi y’irhwe lyani na Yuda ye kayundwè wani.
10 Mowabu lwo lwôgero ncikalabiramwo, Edomu yehe namugera oku lwêru lw’enda, na Filistiya namuhima kano kanya.
11 Lero ndi wakampisa omu lugo luzibu? Ndi wakampisa cingana e Edomu wani?
12 Nnâmahanga kali we wànarhucinagizagya wani! Kali orhacidwirhi wayisha okarhabâla mwe n’abalwi birhu!
13 Mâshi mâshi orhurhabâle kw’oyu mubisha, bulyala okurhabâlwa n’abantu kuli busha.
14 Rhwakola emyônè oku burhabâlc bwa Nnâmahanga, yêne ya wâjonjaga abashombanyi birhu.
Psalms 108
1 שִׁ֖יר מִזְמֹ֣ור לְדָוִֽד׃
2 נָכֹ֣ון לִבִּ֣י אֱלֹהִ֑ים אָשִׁ֥ירָה וַ֝אֲזַמְּרָ֗ה אַף־כְּבֹודִֽי׃
3 ע֭וּרָֽה הַנֵּ֥בֶל וְכִנֹּ֗ור אָעִ֥ירָה שָּֽׁחַר׃
4 אֹודְךָ֖ בָעַמִּ֥ים׀ יְהוָ֑ה וַ֝אֲזַמֶּרְךָ֗ בַּל־אֻמִּֽים׃
5 כִּֽי־גָדֹ֣ול מֵֽעַל־שָׁמַ֣יִם חַסְדֶּ֑ךָ וְֽעַד־שְׁחָקִ֥ים אֲמִתֶּֽךָ׃
6 ר֣וּמָה עַל־שָׁמַ֣יִם אֱלֹהִ֑ים וְעַ֖ל כָּל־הָאָ֣רֶץ כְּבֹודֶֽךָ׃
7 לְ֭מַעַן יֵחָלְצ֣וּן יְדִידֶ֑יךָ הֹושִׁ֖יעָה יְמִֽינְךָ֣ וַעֲנֵֽנִי׃
8 אֱלֹהִ֤ים׀ דִּבֶּ֥ר בְּקָדְשֹׁ֗ו אֶעְלֹ֥זָה אֲחַלְּקָ֥ה שְׁכֶ֑ם וְעֵ֖מֶק סֻכֹּ֣ות אֲמַדֵּֽד׃
9 לִ֤י גִלְעָ֨ד׀ לִ֤י מְנַשֶּׁ֗ה וְ֭אֶפְרַיִם מָעֹ֣וז רֹאשִׁ֑י יְ֝הוּדָ֗ה מְחֹקְקִֽי׃
10 מֹואָ֤ב׀ סִ֬יר רַחְצִ֗י עַל־אֱ֭דֹום אַשְׁלִ֣יךְ נַעֲלִ֑י עֲלֵֽי־פְ֝לֶ֗שֶׁת אֶתְרֹועָֽע׃
11 מִ֣י יֹ֭בִלֵנִי עִ֣יר מִבְצָ֑ר מִ֖י נָחַ֣נִי עַד־אֱדֹֽום׃
12 הֲלֹֽא־אֱלֹהִ֥ים זְנַחְתָּ֑נוּ וְֽלֹא־תֵצֵ֥א אֱ֝לֹהִ֗ים בְּצִבְאֹתֵֽינוּ׃
13 הָֽבָה־לָּ֣נוּ עֶזְרָ֣ת מִצָּ֑ר וְ֝שָׁ֗וְא תְּשׁוּעַ֥ת אָדָֽם׃
14 בֵּֽאלֹהִ֥ים נַעֲשֶׂה־חָ֑יִל וְ֝ה֗וּא יָב֥וּס צָרֵֽינוּ׃
109
OLULANGA LWA 108 (109): Endûlù y’omurhumisi wa Nnâmahanga
1 Gwarhì omukulu w’abîmbiza. Lulanga. Lwa Daudì.
Nnâmahanga, we ncîtakira, orhahulike, orhahulike,
2 bulyala bankâyîrekwo ebinwa by’obulyalya.
3 bambwizire akanwa k’obunywesi, banzihula ebinwa by’obushombanyi, bananshimbulula buzira igwarhiro.
4 Oku niehe ndi wa buzigire, bôhe babâ kushobeka banshobeka, omu kubona ntyo nagwira nasalira.
5 Oku minja mbajirira bôhe bangalulira amabi, n’oku buzigire bwani kuli bo, bôhe bangalulira enshombo.
6 Orhangimunîkakwo omusirhe, n’omubisha arhangimuyimanga aha burhambi.
7 Irhondo àkaja lubanja, lurhahambûlaga, n’okusamba kwage kushube kuyâga.
8 Ensiku zage bazitwemwo, owundi ayîme omu byage.
9 Abagala bashube nfûzi, na mukâge ashube mukana.
10 Abagala ntaye obayûbakiraga, bahabuke baje bahulahula, bahulusibwe ciru n’omu bigûkà by’enyumpa zabo.
11 Oyu àlire omwenda amucêse buroha, n’owagera amunyage ehi àli acîbikire.
12 Arhabonaga cafira bwonjo, n’enfûzi zage zirhafàga zâbuganyire omuzire w’olukogo.
13 Iburha lyage lihwêre okw’itumu, n’izîno lyage lihirigirhe oku mwimo murhanzi. 14 Nyakasane âkengêre obubi bwa bashakulu wage, n’ecâha ca nnina cirhazâzibagwa.
15 Biyorhe bikengêrwa na Nyakasane, anamuzazc hano igulu, irhondo ntaye ocimukengêraga.
16 Yehe arhadesiri mpu abe lukogo, ci agwira ayabula omukenyi muhanya, olyala oli bufà n’omutula mpu amuholèrezc.
17 Obwòla asimire okuhèhererwa, ahehérerwe, n’obwòla arhalonza mugisho, gumurhengekwo.
18 Obuhanya bumuhwikc nka mushangi, bumuje omu nda nka mishi, bumujc omu njingo nka mavurha.
19 Bumuzonge nka gwo mushangi acibwika, nka gwo mukaba ayorha ayambala.
20 Abagendikanshobeka n’abanderhcra ebirhali byo, Nyakasane abahe olwo luhembo.
21 Wehe, Yagirwa Nniìmahanga, ondwirekwo erhi izîno lyawe lirhuma, onandikùze bulyala olukogo lwawe buzigire.
22 Obwine oku ndi mukenyi nnampanyagire, n’omurhima gwanfundire omu nda.
23 Nahwire nka cihôho ca mafuluko, nazûzùrhire nka luzige empûsi ehunisire.
24 Nkola ndwìrhe nakomanya amadwi erhì kucîshalisa kurhuma, n’omubiri gwani gwahosire erhi kubula mavurha kurhuma.
25 Nakwâmirwe nanashekerwa narhama, abadwîrhe bambona irhwe badwirhe badunda.
26 Ontabâle, Yagirwa Nnâmahanga, ondîkûze wene oku lukogo lwawe,
27 babone oku lukogo lwawe lukozire ebyo, oku wene we oncizize, Yagirwa Nyakasane.
28 Bampehêrere ci wehe ongishe, àbanshimbire baturutumbe, mwambali wawe yehe acishinge.
29 Abakaz’indega enshonyì zibabumbe; okurumbaguza kwabo kubabwike nka cirondo.
30 Niehe nayimbira Nyakasane n’akanwa kani, namukuza omu karhî k’engabo y’abantu:
31 Bulyala anayîmangire omukenyi, mpu lyo amulîkûza omu bazûzi.
Psalms 109
1 לַ֭מְנַצֵּחַ לְדָוִ֣ד מִזְמֹ֑ור אֱלֹהֵ֥י תְ֝הִלָּתִ֗י אַֽל־תֶּחֱרַֽשׁ׃
2 כִּ֤י פִ֪י רָשָׁ֡ע וּֽפִי־מִ֭רְמָה עָלַ֣י פָּתָ֑חוּ דִּבְּר֥וּ אִ֝תִּ֗י לְשֹׁ֣ון שָֽׁקֶר׃
3 וְדִבְרֵ֣י שִׂנְאָ֣ה סְבָב֑וּנִי וַיִּֽלָּחֲמ֥וּנִי חִנָּֽם׃
4 תַּֽחַת־אַהֲבָתִ֥י יִשְׂטְנ֗וּנִי וַאֲנִ֥י תְפִלָּֽה׃
5 וַיָּ֘שִׂ֤ימוּ עָלַ֣י רָ֭עָה תַּ֣חַת טֹובָ֑ה וְ֝שִׂנְאָ֗ה תַּ֣חַת אַהֲבָתִֽי׃
6 הַפְקֵ֣ד עָלָ֣יו רָשָׁ֑ע וְ֝שָׂטָ֗ן יַעֲמֹ֥ד עַל־יְמִינֹֽו׃
7 בְּ֭הִשָּׁ֣פְטֹו יֵצֵ֣א רָשָׁ֑ע וּ֝תְפִלָּתֹ֗ו תִּהְיֶ֥ה לַֽחֲטָאָֽה׃
8 יִֽהְיֽוּ־יָמָ֥יו מְעַטִּ֑ים פְּ֝קֻדָּתֹ֗ו יִקַּ֥ח אַחֵֽר׃
9 יִֽהְיוּ־בָנָ֥יו יְתֹומִ֑ים וְ֝אִשְׁתֹּו אַלְמָנָֽה׃
10 וְנֹ֤ועַ יָנ֣וּעוּ בָנָ֣יו וְשִׁאֵ֑לוּ וְ֝דָרְשׁ֗וּ מֵחָרְבֹותֵיהֶֽם׃
11 יְנַקֵּ֣שׁ נֹ֭ושֶׁה לְכָל־אֲשֶׁר־לֹ֑ו וְיָבֹ֖זּוּ זָרִ֣ים יְגִיעֹֽו׃
12 אַל־יְהִי־לֹ֖ו מֹשֵׁ֣ךְ חָ֑סֶד וְֽאַל־יְהִ֥י חֹ֝ונֵ֗ן לִיתֹומָֽיו׃
13 יְהִֽי־אַחֲרִיתֹ֥ו לְהַכְרִ֑ית בְּדֹ֥ור אַ֝חֵ֗ר יִמַּ֥ח שְׁמָֽם׃
14 יִזָּכֵ֤ר׀ עֲוֹ֣ן אֲ֭בֹתָיו אֶל־יְהוָ֑ה וְחַטַּ֥את אִ֝מֹּ֗ו אַל־תִּמָּֽח׃
15 יִהְי֣וּ נֶֽגֶד־יְהוָ֣ה תָּמִ֑יד וְיַכְרֵ֖ת מֵאֶ֣רֶץ זִכְרָֽם׃
16 יַ֗עַן אֲשֶׁ֤ר׀ לֹ֥א זָכַר֮ עֲשֹׂ֪ות חָ֥סֶד וַיִּרְדֹּ֡ף אִישׁ־עָנִ֣י וְ֭אֶבְיֹון וְנִכְאֵ֨ה לֵבָ֬ב לְמֹותֵֽת׃
17 וַיֶּאֱהַ֣ב קְ֭לָלָה וַתְּבֹואֵ֑הוּ וְֽלֹא־חָפֵ֥ץ בִּ֝בְרָכָ֗ה וַתִּרְחַ֥ק מִמֶּֽנּוּ׃
18 וַיִּלְבַּ֥שׁ קְלָלָ֗ה כְּמַ֫דֹּ֥ו וַתָּבֹ֣א כַמַּ֣יִם בְּקִרְבֹּ֑ו וְ֝כַשֶּׁ֗מֶן בְּעַצְמֹותָֽיו׃
19 תְּהִי־לֹ֖ו כְּבֶ֣גֶד יַעְטֶ֑ה וּ֝לְמֵ֗זַח תָּמִ֥יד יַחְגְּרֶֽהָ׃
20 זֹ֤את פְּעֻלַּ֣ת שֹׂ֭טְנַי מֵאֵ֣ת יְהוָ֑ה וְהַדֹּבְרִ֥ים רָ֝֗ע עַל־נַפְשִֽׁי׃
21 וְאַתָּ֤ה׀ יְה֘וִ֤ה אֲדֹנָ֗י עֲֽשֵׂה־אִ֭תִּי לְמַ֣עַן שְׁמֶ֑ךָ כִּי־טֹ֥וב חַ֝סְדְּךָ֗ הַצִּילֵֽנִי׃
22 כִּֽי־עָנִ֣י וְאֶבְיֹ֣ון אָנֹ֑כִי וְ֝לִבִּ֗י חָלַ֥ל בְּקִרְבִּֽי׃
23 כְּצֵל־כִּנְטֹותֹ֥ו נֶהֱלָ֑כְתִּי נִ֝נְעַ֗רְתִּי כָּֽאַרְבֶּֽה׃
24 בִּ֭רְכַּי כָּשְׁל֣וּ מִצֹּ֑ום וּ֝בְשָׂרִ֗י כָּחַ֥שׁ מִשָּֽׁמֶן׃
25 וַאֲנִ֤י׀ הָיִ֣יתִי חֶרְפָּ֣ה לָהֶ֑ם יִ֝רְא֗וּנִי יְנִיע֥וּן רֹאשָֽׁם׃
26 עָ֭זְרֵנִי יְהוָ֣ה אֱלֹהָ֑י הֹ֭ושִׁיעֵ֣נִי כְחַסְדֶּֽךָ׃
27 וְֽ֭יֵדְעוּ כִּי־יָ֣דְךָ זֹּ֑את אַתָּ֖ה יְהוָ֣ה עֲשִׂיתָֽהּ׃
28 יְקַֽלְלוּ־הֵמָּה֮ וְאַתָּ֪ה תְבָ֫רֵ֥ךְ קָ֤מוּ׀ וַיֵּבֹ֗שׁוּ וְֽעַבְדְּךָ֥ יִשְׂמָֽח׃
29 יִלְבְּשׁ֣וּ שֹׂוטְנַ֣י כְּלִמָּ֑ה וְיַעֲט֖וּ כַמְעִ֣יל בָּשְׁתָּֽם׃
30 אֹ֘ודֶ֤ה יְהוָ֣ה מְאֹ֣ד בְּפִ֑י וּבְתֹ֖וךְ רַבִּ֣ים אֲהַֽלְלֶֽנּוּ׃
31 כִּֽי־יַ֭עֲמֹד לִימִ֣ין אֶבְיֹ֑ון לְ֝הֹושִׁ֗יעַ מִשֹּׁפְטֵ֥י נַפְשֹֽׁו׃
110
OLULANGA LWA 109 (110): Obwami, Obukulu n’Obudâhwa bwa Masiha
1 Lulanga. Lwa Daudi.
Nyakasane àjire aho abwira Nnawirhub akanwa, erhi: «Bwarhala ekulyo kwanî, ntangiyandaza abashombanyì bawe aha magulu gawe.
2 Nyakasane ayanka ìtumu ly’obwamì bwawe alirhogeza oku Sìyonic, mpu: «Nj’oyîme omu karhi k’abashombanyì bawe.»
3 Mpu: «Kurhenga okuburhwa kwawe oli n’obukulu omu bulangashane bw’obutagatìfu: niene nakuburhaga embere z’omucêrecêra nka lumè.»
4 Nyakasane acîgashìre arhanatwe omu kanwa kage: «Oli mudâhwa w’ensiku n’amango kulya kwa Melkisedeki.»d
5 Nyakasane aha kulyo kwawe ali: olusiku atulumukirwa lyo amâmì-mâmi gaherêrherwa.
6 Go mango olw’amashanja lwâmanywa, emirhumba elundumane; amarhwe gahinagwe omw’ìgulu lyoshi.
7 Omu njira mîshi ga muhona ânywa, kurhume alengeza irhwe.
Psalms 110
1 לְדָוִ֗ד מִ֫זְמֹ֥ור נְאֻ֤ם יְהוָ֨ה׀ לַֽאדֹנִ֗י שֵׁ֥ב לִֽימִינִ֑י עַד־אָשִׁ֥ית אֹ֝יְבֶ֗יךָ הֲדֹ֣ם לְרַגְלֶֽיךָ׃
2 מַטֵּֽה־עֻזְּךָ֗ יִשְׁלַ֣ח יְ֭הוָה מִצִּיֹּ֑ון רְ֝דֵ֗ה בְּקֶ֣רֶב אֹיְבֶֽיךָ׃
3 עַמְּךָ֣ נְדָבֹת֮ בְּיֹ֪ום חֵ֫ילֶ֥ךָ בְּֽהַדְרֵי־קֹ֖דֶשׁ מֵרֶ֣חֶם מִשְׁחָ֑ר לְ֝ךָ֗ טַ֣ל יַלְדֻתֶֽיךָ׃
4 נִשְׁבַּ֤ע יְהוָ֨ה׀ וְלֹ֥א יִנָּחֵ֗ם אַתָּֽה־כֹהֵ֥ן לְעֹולָ֑ם עַל־דִּ֝בְרָתִ֗י מַלְכִּי־צֶֽדֶק׃
5 אֲדֹנָ֥י עַל־יְמִֽינְךָ֑ מָחַ֖ץ בְּיֹום־אַפֹּ֣ו מְלָכִֽים׃
6 יָדִ֣ין בַּ֭גֹּויִם מָלֵ֣א גְוִיֹּ֑ות מָ֥חַץ רֹ֝֗אשׁ עַל־אֶ֥רֶץ רַבָּֽה׃
7 מִ֭נַּחַל בַּדֶּ֣רֶךְ יִשְׁתֶּ֑ה עַל־כֵּ֝֗ן יָרִ֥ים רֹֽאשׁ׃
b110.1 Nyakasane abwira Nnawirhu: Nyamuzinda yenene odesire ntyola: Lul 2,7-9. – Bwarhala ekulyo kwani: ahantu h’olukengwa. Masiha âbâ n’ecikono c’obwâmi, âbâ Mudâhwa w’ensiku n’amango: Mt 22,44; Ebj 2, 34-35; Hb 1,13.
c110.2 Kurhenga e Siyoni: Masiha âbâ côkola w’abantu boshi. Lul 2 na Lul 71.
d110.4 Kurhenga e Siyoni: Masiha âbâ côkola w’abantu boshi. Lul 2 na Lul 71.
111
OLULANGA LWA 110 (111): Irenge ly’emikolo ya Nyamuzinda
1 Aleluya!
Nkola nakuza Nyakasane n’omurhima gwani gwoshi, omu ndêko y’abemezi n’ey’abashinganyanya.
2 Emikolo ya Nyakasane erhankagerwa ekwanine emanywe n’abayisîma boshi.
3 Omukolo gwage bubâ. bwami bunabâ bulangashane; n’obushinganyanya bwage buyôrha buhabâ ensiku n’amango.
4 Ajijire ebirhangâzo analonza bikazikengêrwa, Nyakasane abâ wa bwonjo anabâ wa lukogo.
5 Abamukenga àbahire ebiryo, ayôrha akengera endagâno yage ensiku zoshi. 6 Amanyisize olubaga lwage obuhashe bw’emikolo yage, erhi àlushobôza eby’amashanja.
7 Emikolo y’amaboko gage erhabâ ya bunywesi enabâ mimâna; amarhegeko gage goshi gali magwike buzibu.
8 Gali magwike akantashugulwa, oku nsiku n’amango, garhajiragwa n’oluhinzo erhi n’obulyalya.
9 Arhumira olubaga lwage owalucungula, àjizire endagâno yage ebe ya nsiku n’amango, izîno lyage liri limâna liri na lya kukengwa.
10 Okurhinya Nyakasane gwo murhondêro gw’obushinganyanya, ngasi bamukenga boshi, bo barhondekezi b’okunali; irenge lyage liyorhe lihabâ cnsiku n’amango.
Psalms 111
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ אֹודֶ֣ה יְ֭הוָה בְּכָל־לֵבָ֑ב בְּסֹ֖וד יְשָׁרִ֣ים וְעֵדָֽה׃
2 גְּ֭דֹלִים מַעֲשֵׂ֣י יְהוָ֑ה דְּ֝רוּשִׁ֗ים לְכָל־חֶפְצֵיהֶֽם׃
3 הֹוד־וְהָדָ֥ר פָּֽעֳלֹ֑ו וְ֝צִדְקָתֹ֗ו עֹמֶ֥דֶת לָעַֽד׃
4 זֵ֣כֶר עָ֭שָׂה לְנִפְלְאֹתָ֑יו חַנּ֖וּן וְרַח֣וּם יְהוָֽה׃
5 טֶ֭רֶף נָתַ֣ן לִֽירֵאָ֑יו יִזְכֹּ֖ר לְעֹולָ֣ם בְּרִיתֹֽו׃
6 כֹּ֣חַ מַ֭עֲשָׂיו הִגִּ֣יד לְעַמֹּ֑ו לָתֵ֥ת לָ֝הֶ֗ם נַחֲלַ֥ת גֹּויִֽם׃
7 מַעֲשֵׂ֣י יָ֭דָיו אֱמֶ֣ת וּמִשְׁפָּ֑ט נֶ֝אֱמָנִ֗ים כָּל־פִּקּוּדָֽיו׃
8 סְמוּכִ֣ים לָעַ֣ד לְעֹולָ֑ם עֲ֝שׂוּיִ֗ם בֶּאֱמֶ֥ת וְיָשָֽׁר׃
9 פְּד֤וּת׀ שָׁ֘לַ֤ח לְעַמֹּ֗ו צִוָּֽה־לְעֹולָ֥ם בְּרִיתֹ֑ו קָדֹ֖ושׁ וְנֹורָ֣א שְׁמֹֽו׃
10 רֵ֘אשִׁ֤ית חָכְמָ֨ה׀ יִרְאַ֬ת יְהוָ֗ה שֵׂ֣כֶל טֹ֖וב לְכָל־עֹשֵׂיהֶ֑ם תְּ֝הִלָּתֹ֗ו עֹמֶ֥דֶת לָעַֽד׃
112
OLULANGA LWA 111 (112): lragi ly’omuntu mushinganyanya
1 Aleluya!
Iragi lyage omuntu orhinya Nyakasane, omuntu oyumva anunirwe n’amarhegeko gage.
2 lburha lyage lyâyishilushana hano igulu, n’obuko bw’abashinganyanya bwâbona omugisho.
3 Omu mwage mwâyunjula buhirhi n’ebirugu, n’obushinganyanya bwage buli bwa kuyôrha ensiku n’amango.
4 Omu mwizimya ali kamole k’ab’emirhima nkana, obwonjo, olukogo, oburhimanya, ye nnabyo.
5 Omuntu mwinja abâ wa lukogo, ebyage arharhinya bwabihoza abandi, ebyage byoshi burhondekezi bubirhegeka.
6 Omuntu mushinganyanya nta mango ahuligane, na nta mango ânayibagirwe.
7 Arhayôboha mwanzi mubi, omurhima gwage guyôrha gudekerire, bulya Nnâmahanga acikubagira.
8 Omurhima gwage kusêra gusêra, arhishi entemu byo bici. abashombanyi bage enshonyi zababumba erhi anasinza.
9 Arhahimwa kuhâna n’okushibirira abakenyi, obushinganyanya bwage burhakàhwa kuderhwa, irenge lyage kugandâza lyanagandâza.
10 Enkola-maligo ekamubona enazizimire emurhima, ekenyeze amino eje yagangabala, enyifinjo z’abalenzi kufanânda zinafanânda.
Psalms 112
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ אַשְׁרֵי־אִ֭ישׁ יָרֵ֣א אֶת־יְהוָ֑ה בְּ֝מִצְוֹתָ֗יו חָפֵ֥ץ מְאֹֽד׃
2 גִּבֹּ֣ור בָּ֭אָרֶץ יִהְיֶ֣ה זַרְעֹ֑ו דֹּ֭ור יְשָׁרִ֣ים יְבֹרָֽךְ׃
3 הֹון־וָעֹ֥שֶׁר בְּבֵיתֹ֑ו וְ֝צִדְקָתֹ֗ו עֹמֶ֥דֶת לָעַֽד׃
4 זָ֘רַ֤ח בַּחֹ֣שֶׁךְ אֹ֖ור לַיְשָׁרִ֑ים חַנּ֖וּן וְרַח֣וּם וְצַדִּֽיק׃
5 טֹֽוב־אִ֭ישׁ חֹונֵ֣ן וּמַלְוֶ֑ה יְכַלְכֵּ֖ל דְּבָרָ֣יו בְּמִשְׁפָּֽט׃
6 כִּֽי־לְעֹולָ֥ם לֹא־יִמֹּ֑וט לְזֵ֥כֶר עֹ֝ולָ֗ם יִהְיֶ֥ה צַדִּֽיק׃
7 מִשְּׁמוּעָ֣ה רָ֭עָה לֹ֣א יִירָ֑א נָכֹ֥ון לִ֝בֹּ֗ו בָּטֻ֥חַ בַּיהוָֽה׃
8 סָמ֣וּךְ לִ֭בֹּו לֹ֣א יִירָ֑א עַ֖ד אֲשֶׁר־יִרְאֶ֣ה בְצָרָֽיו׃
9 פִּזַּ֤ר׀ נָ֘תַ֤ן לָאֶבְיֹונִ֗ים צִ֭דְקָתֹו עֹמֶ֣דֶת לָעַ֑ד קַ֝רְנֹ֗ו תָּר֥וּם בְּכָבֹֽוד׃
10 רָ֘שָׁ֤ע יִרְאֶ֨ה׀ וְכָעָ֗ס שִׁנָּ֣יו יַחֲרֹ֣ק וְנָמָ֑ס תַּאֲוַ֖ת רְשָׁעִ֣ים תֹּאבֵֽד׃
113
OLULANGA LWA 112 (113): Kuli Nyamuzinda w’irenge n’ow’olukogo
1 Aleluya!
Mwe bambali ba Nyakasane, mukuze, mukuze izîno lya Nyakasane.
2 Lij’irenge izîno lya Nyakasane, bunola n’ensiku n’amango.
3 Kurhenga ebushoshokero bw’izûba na kuhika emunda lizikira, likuzibwe izîno lya Nyakasane.
4 Nyakasane Nnâmahanga w’abantu boshi, irenge lyage liyunjwire empingu yoshi.
5 Ndi oli aka Nyakasane Nyamuzinda wirhu, ôbâ enyanya bwenêne,
6 ôyûnama kurheng’enyanya alola idako, abone ebiri empingu n’en’igulu?
7 ye rhenza omuzamba omu katulo Ye nayimanza omukenyi, amukûle oku cavu.
8 Amutamaze oku ntebe haguma n’abaluzi, haguma n’abaluzi b’omulala gwage.
9 Ye tamaza owàli ngumba omu nyumpa; amuhe obusime bw’okubà nnina w’abana.
Psalms 113
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ הַ֭לְלוּ עַבְדֵ֣י יְהוָ֑ה הַֽ֝לְלוּ אֶת־שֵׁ֥ם יְהוָֽה׃
2 יְהִ֤י שֵׁ֣ם יְהוָ֣ה מְבֹרָ֑ךְ מֵֽ֝עַתָּ֗ה וְעַד־עֹולָֽם׃
3 מִמִּזְרַח־שֶׁ֥מֶשׁ עַד־מְבֹואֹ֑ו מְ֝הֻלָּ֗ל שֵׁ֣ם יְהוָֽה׃
4 רָ֖ם עַל־כָּל־גֹּויִ֥ם׀ יְהוָ֑ה עַ֖ל הַשָּׁמַ֣יִם כְּבֹודֹֽו׃
5 מִ֭י כַּיהוָ֣ה אֱלֹהֵ֑ינוּ הַֽמַּגְבִּיהִ֥י לָשָֽׁבֶת׃
6 הַֽמַּשְׁפִּילִ֥י לִרְאֹ֑ות בַּשָּׁמַ֥יִם וּבָאָֽרֶץ׃
7 מְקִֽימִ֣י מֵעָפָ֣ר דָּ֑ל מֵֽ֝אַשְׁפֹּ֗ת יָרִ֥ים אֶבְיֹֽון׃
8 לְהֹושִׁיבִ֥י עִם־נְדִיבִ֑ים עִ֝֗ם נְדִיבֵ֥י עַמֹּֽו׃
9 מֹֽושִׁיבִ֨י׀ עֲקֶ֬רֶת הַבַּ֗יִת אֵֽם־הַבָּנִ֥ים שְׂמֵחָ֗ה הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
114
OLULANGA LWA 113 A (114): Olwimbo lwa Basâka
1 Aleluya!
Olusiku Israheli arhenga e Misiri,
olusiku enyumpa ya Yakobo erhenga omu lubaga lw’abahalanjisi,
2 Yuda lwashuba luhêro lwage, lsraheli bwashuba bwami bwage.
3 Enyanja yabona okwo yakûla omulindi, Yordani ashubira nyuma.
4 Entondo zahama nka nganda-buzi. Orhurhondo rhwacanacana nka bana-buzi.
5 Wanyanja kurhi wamâbâ obu wayâka? Yordani kurhi oku washubira nyuma?
6 Kurhi mwe birhondo obu mwahama nka ngandabuzi? Kurhi ninyu mwe rhurhondo obu mwacanacana nka bana-buzi?
7 Igulu, neci dirhimana omu masù ga Nyakasane, omu masù ga Nyamuzinda wa Yakobo.
8 Owàhindulaga ibuye cidêka ca mîshi, n’olwala aluhindula nshôko.
Psalms 114
1 בְּצֵ֣את יִ֭שְׂרָאֵל מִמִּצְרָ֑יִם בֵּ֥ית יַ֝עֲקֹ֗ב מֵעַ֥ם לֹעֵֽז׃
2 הָיְתָ֣ה יְהוּדָ֣ה לְקָדְשֹׁ֑ו יִ֝שְׂרָאֵ֗ל מַמְשְׁלֹותָֽיו׃
3 הַיָּ֣ם רָ֭אָה וַיָּנֹ֑ס הַ֝יַּרְדֵּ֗ן יִסֹּ֥ב לְאָחֹֽור׃
4 הֶֽ֭הָרִים רָקְד֣וּ כְאֵילִ֑ים גְּ֝בָעֹ֗ות כִּבְנֵי־צֹֽאן׃
5 מַה־לְּךָ֣ הַ֭יָּם כִּ֣י תָנ֑וּס הַ֝יַּרְדֵּ֗ן תִּסֹּ֥ב לְאָחֹֽור׃
6 הֶֽ֭הָרִים תִּרְקְד֣וּ כְאֵילִ֑ים גְּ֝בָעֹ֗ות כִּבְנֵי־צֹֽאן׃
7 מִלִּפְנֵ֣י אָ֭דֹון ח֣וּלִי אָ֑רֶץ מִ֝לִּפְנֵ֗י אֱלֹ֣והַּ יַעֲקֹֽב׃
8 הַהֹפְכִ֣י הַצּ֣וּר אֲגַם־מָ֑יִם חַ֝לָּמִ֗ישׁ לְמַעְיְנֹו־מָֽיִם׃
115
OLULANGA LWA 113 B (115): Obukulu n’obwinja bwa Nyamuzinda w’okuli
1 Irenge arhali rhwe Yagirwa, ci izîno lyawe Waliha, bulya oli mwinja orhanarhebana.
2 Cici càkazirhuma ab’emahugo barhukangula, mpu: «Ngahi Nyamuzinda wabo aligi?»
3 Nyamuzinda wirhu omu mpingu abâ, ebi alonzize byoshi byo anajira.
4 Ebi bagashâniza abo biri bya cûma, biri bya masholo, bunali bushanja burhenga omu nfune z’abantu .
5 Bigwerhe akanwa birhanaderha, bigwerhe amasù birhanabona.
6 Bijira amarhwiri birhanayumva, bijira amazûlu birhanabayirwa na cici.
7 Bijira amaboko birhanahuma kantu, bijira amagulu birhanarhenga aha biri; ciru nta izù lirhcnga ekanwa kabyo.
8 Ababitula babishushe, ngasi boshi babihirakw’omurhima babishushe.
9 Enyumpa y’Israheli yôhe Nyakasane eîkubagira, Ye Mufungizi wabo ye na mpênzi yabo.
10 Enyumpa ya Aroni yôhe Nyakasane ecîkubagira, Ye Mufungizi wabo ye na mpênzi yaho.
11 Abarhinya Nyakasane yene hahirakwo omurhima ye mufungizi waho ye na mpênzi yabo.
12 Nyakasane arharhuyibagira, kugisha arhugisha, kugisha agisha enyumpa y’Israheli, kugisha agisha enyumpa ya Aroni.
13 Agisha ngasi boshi barhinya Nyakasane, abarho n’abakulu.
14 Nyakasane âmmuluza, mw’oyo n’abana binyu, 15 Mw’oyo mukola mugwerhe omugisho gwa Nyakasane, Ya wàjiraga empingu n’igulu.
16 Empingu ebâ ya Nyakasane, igulu lyôhe abantu bàlishobwìre.
17 Arhali abalinda-mhoho bo bakuza Nyakasane, arhali abàjîre ekuzimu bo bamukuza.
18 Ci rhwe rhuzìne rhwe rhwakuza Nyakasane, buna n’omu myaka n’emyaka.
Psalms 115
1 לֹ֤א לָ֥נוּ יְהוָ֗ה לֹ֫א לָ֥נוּ כִּֽי־לְ֭שִׁמְךָ תֵּ֣ן כָּבֹ֑וד עַל־חַ֝סְדְּךָ֗ עַל־אֲמִתֶּֽךָ׃
2 לָ֭מָּה יֹאמְר֣וּ הַגֹּויִ֑ם אַיֵּה־נָ֝֗א אֱלֹהֵיהֶֽם׃
3 וֵֽאלֹהֵ֥ינוּ בַשָּׁמָ֑יִם כֹּ֭ל אֲשֶׁר־חָפֵ֣ץ עָשָֽׂה׃
4 עֲֽ֭צַבֵּיהֶם כֶּ֣סֶף וְזָהָ֑ב מַ֝עֲשֵׂ֗ה יְדֵ֣י אָדָֽם׃
5 פֶּֽה־לָ֭הֶם וְלֹ֣א יְדַבֵּ֑רוּ עֵינַ֥יִם לָ֝הֶ֗ם וְלֹ֣א יִרְאֽוּ׃
6 אָזְנַ֣יִם לָ֭הֶם וְלֹ֣א יִשְׁמָ֑עוּ אַ֥ף לָ֝הֶ֗ם וְלֹ֣א יְרִיחֽוּן׃
7 יְדֵיהֶ֤ם׀ וְלֹ֬א יְמִישׁ֗וּן רַ֭גְלֵיהֶם וְלֹ֣א יְהַלֵּ֑כוּ לֹֽא־יֶ֝הְגּ֗וּ בִּגְרֹונָֽם׃
8 כְּ֭מֹוהֶם יִהְי֣וּ עֹשֵׂיהֶ֑ם כֹּ֭ל אֲשֶׁר־בֹּטֵ֣חַ בָּהֶֽם׃
9 יִ֭שְׂרָאֵל בְּטַ֣ח בַּיהוָ֑ה עֶזְרָ֖ם וּמָגִנָּ֣ם הֽוּא׃
10 בֵּ֣ית אַ֭הֲרֹן בִּטְח֣וּ בַיהוָ֑ה עֶזְרָ֖ם וּמָגִנָּ֣ם הֽוּא׃
11 יִרְאֵ֣י יְ֭הוָה בִּטְח֣וּ בַיהוָ֑ה עֶזְרָ֖ם וּמָגִנָּ֣ם הֽוּא׃
12 יְהוָה֮ זְכָרָ֪נוּ יְבָ֫רֵ֥ךְ יְ֭בָרֵךְ אֶת־בֵּ֣ית יִשְׂרָאֵ֑ל יְ֝בָרֵ֗ךְ אֶת־בֵּ֥ית אַהֲרֹֽן׃
13 יְ֭בָרֵךְ יִרְאֵ֣י יְהוָ֑ה הַ֝קְּטַנִּ֗ים עִם־הַגְּדֹלִֽים׃
14יֹסֵ֣ף יְהוָ֣ה עֲלֵיכֶ֑ם עֲ֝לֵיכֶ֗ם וְעַל־בְּנֵיכֶֽם׃
15 בְּרוּכִ֣ים אַ֭תֶּם לַיהוָ֑ה עֹ֝שֵׂ֗ה שָׁמַ֥יִם וָאָֽרֶץ׃
16 הַשָּׁמַ֣יִם שָׁ֭מַיִם לַיהוָ֑ה וְ֝הָאָ֗רֶץ נָתַ֥ן לִבְנֵי־אָדָֽם׃
17 לֹ֣א הַ֭מֵּתִים יְהַֽלְלוּ־יָ֑הּ וְ֝לֹ֗א כָּל־יֹרְדֵ֥י דוּמָֽה׃
18 וַאֲנַ֤חְנוּ׀ נְבָ֘רֵ֤ךְ יָ֗הּ מֵֽעַתָּ֥ה וְעַד־עֹולָ֗ם הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
116
OLULANGA LWA 114 (116 A): Okuvuga omunkwa
Aleluya!
1 Ndwirhe nacîshinga: bulya Nyakasane ayumvirhìze izu ly’omusengero gwani.
2 Antege okurhwiri, olusiku mmusengìre.
3 Emibanga y’olufu enziririnzire n’entanya z’olufu zantubire, oburhe n’amaganya bingwerhe.
4 Nyakuzize izîno lya Nyakasane mâshi Yagirwa, ocize obuzine bwani.
5 Nyakasane abâ mwonjo na murhondekezi, Nyamuzinda wirhu arhahimwa lukogo.
6 Abanyi bo Nyakasane alwira, nàli mubi ananciza.
7 Oshubiluhûka murhima gwani, bulya Nyakasane akuyumvirhize
8 Omuka gwaani alilikûzize oku lufù, amasù gani àgahôrhola emirenge, n’amagulu gani arhuma garhahirima.
9 Nâbera haguma na Nyakasane, omu cihugo c’abazine.
Psalms 116
1 אָ֭הַבְתִּי כִּֽי־יִשְׁמַ֥ע׀ יְהוָ֑ה אֶת־קֹ֝ולִ֗י תַּחֲנוּנָֽי׃
2 כִּֽי־הִטָּ֣ה אָזְנֹ֣ו לִ֑י וּבְיָמַ֥י אֶקְרָֽא׃
3 אֲפָפ֤וּנִי׀ חֶבְלֵי־מָ֗וֶת וּמְצָרֵ֣י שְׁאֹ֣ול מְצָא֑וּנִי צָרָ֖ה וְיָגֹ֣ון אֶמְצָֽא׃
4 וּבְשֵֽׁם־יְהוָ֥ה אֶקְרָ֑א אָנָּ֥ה יְ֝הוָ֗ה מַלְּטָ֥ה נַפְשִֽׁי׃
5 חַנּ֣וּן יְהֹוָ֣ה וְצַדִּ֑יק וֵ֖אלֹהֵ֣ינוּ מְרַחֵֽם׃
6 שֹׁמֵ֣ר פְּתָאיִ֣ם יְהֹוָ֑ה דַּ֝לֹּותִ֗י וְלִ֣י יְהֹושִֽׁיעַ׃
7 שׁוּבִ֣י נַ֭פְשִׁי לִמְנוּחָ֑יְכִי כִּֽי־יְ֝הוָ֗ה גָּמַ֥ל עָלָֽיְכִי׃
8 כִּ֤י חִלַּ֥צְתָּ נַפְשִׁ֗י מִ֫מָּ֥וֶת אֶת־עֵינִ֥י מִן־דִּמְעָ֑ה אֶת־רַגְלִ֥י מִדֶּֽחִי׃
9 אֶ֭תְהַלֵּךְ לִפְנֵ֣י יְהוָ֑ה בְּ֝אַרְצֹ֗ות הַֽחַיִּֽים׃
10 הֶ֭אֱמַנְתִּי כִּ֣י אֲדַבֵּ֑ר אֲ֝נִ֗י עָנִ֥יתִי מְאֹֽד׃
11 אֲ֭נִי אָמַ֣רְתִּי בְחָפְזִ֑י כָּֽל־הָאָדָ֥ם כֹּזֵֽב׃
12 מָֽה־אָשִׁ֥יב לַיהוָ֑ה כָּֽל־תַּגְמוּלֹ֥והִי עָלָֽי׃
13 כֹּוס־יְשׁוּעֹ֥ות אֶשָּׂ֑א וּבְשֵׁ֖ם יְהוָ֣ה אֶקְרָֽא׃
14 נְ֭דָרַי לַיהוָ֣ה אֲשַׁלֵּ֑ם נֶגְדָה־נָּ֝֗א לְכָל־עַמֹּֽו׃
15 יָ֭קָר בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה הַ֝מָּ֗וְתָה לַחֲסִידָֽיו׃
16 אָֽנָּ֣ה יְהוָה֮ כִּֽי־אֲנִ֪י עַ֫בְדֶּ֥ךָ אֲֽנִי־עַ֭בְדְּךָ בֶּן־אֲמָתֶ֑ךָ פִּ֝תַּ֗חְתָּ לְמֹוסֵרָֽי׃
17 לְֽךָ־אֶ֭זְבַּח זֶ֣בַח תֹּודָ֑ה וּבְשֵׁ֖ם יְהוָ֣ה אֶקְרָֽא׃
18 נְ֭דָרַי לַיהוָ֣ה אֲשַׁלֵּ֑ם נֶגְדָה־נָּ֝֗א לְכָל־עַמֹּֽו׃
19 בְּחַצְרֹ֤ות׀ בֵּ֤ית יְהוָ֗ה בְּֽתֹ֘וכֵ֤כִי יְֽרוּשָׁלִָ֗ם הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
OLULANGA LWA 115 (116 B) yo milongo 10 mizinda y’Olulanga 116 omu cihebrania
1 Ndangalire ciru nkaderha nti narhindibusire;
2 Omu ntemu yani nahahabuka, nti: «Omuntu ycshi munywesì.»
3 Lero bici navugamwo Nnâmahanga omunkwa oku nshokano zage zoshi?
4 Nalengeza akabehe k’okuciza, nnangashanize izîno lya Nyakasane.
5 Ebi nàlaganyagya Nyakasane, nkolaga nabikola omu masù g’olubaga lwage.
6 Embere za Nnâmahanga, olufu lw’abira bage luli lwa citwiro.
7 Waliha omu migozi wankûzire nie mwambali wawe, ndi mwambali wawe, mugala wa mwambalikazi wawe.
8 Nkolaga nakurherekèra enterekêro y’obukuze nnangashanize izîno lyawe Nyakasane.
9 Ebi nalaganyagya Nyakasane, nkolaga nabikola omu masù g’olubaga lwage.
10 Omu côgo ca Nyakasane, aha karhi kawe Yeruzalemu.
117
OLULANGA LWA 116 (117): Mwe mashanja mweshi, mukuze Nyakasane
Aleluya!
1 Mukuze Nyakasane, mwe mashanja mweshi,
muyimbe irenge lyage, mwe bihugo mweshi.
2 Bulya obuzigire bwage kuli rhwe busêzire buzibu,
n’oburhabesha bwa Nyakasane buli bw’ensiku n’amango.
Psalms 117
1 הַֽלְל֣וּ אֶת־יְ֭הוָה כָּל־גֹּויִ֑ם שַׁ֝בְּח֗וּהוּ כָּל־הָאֻמִּֽים׃
2 כִּ֥י גָ֘בַ֤ר עָלֵ֨ינוּ׀ חַסְדֹּ֗ו וֶֽאֱמֶת־יְהוָ֥ה לְעֹולָ֗ם הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
118
OLULANGA LWA 117 (118): Obugashanîze bw’olusiku lukulu lw’Ebihando
Aleluya!
1 Muvuge Nyakasane omunkwa bulya ali mwinja, bulya obwonjo bwage buli bw’ensiku n’amango.
2 Ab’omu Israheli bakuderhe, mpu: «Obwonjo bwage buli bw’ensiku n’amango.»
3 Ab’omu mwa Aroni bakuderhe, mpu: «Obwonjo bwage buli bw’ensiku n’amango.»
4 Abarhinya Nyakasane bakuderhe, mpu: «Obwonjo bwage buli bw’ensiku n’amango.»
5 Erhi omutula gungwerhe nayakûza Nyakasane, arhega izu lyani okurhwiri anandikûza.
6 Neci Nyakasane ali haguma nani: nta bwôba bungwerhe; kurhi abantu banjira?
7 Nyakasane ali haguma nani: ye burhabâle bwani, abanshomba nâbona oku enshonyi zababumba.
8 Aha wankacîkubagira abantu wakayakira hali Nyakasane.
9 Aha wakacikubagira abagale, wakayakira hali Nyakasane.
10 Amashanja goshi nabona gangorha, oku izîno lya Nyakasane nagagezamwo engôrho.
11 Gànyisha ekulyo n’ekulembe, oku izîno lya Nyakasane nagahinaga.
12 Ganyishakwo nka njuci, gayàkiriza nka ngulumira omu mishûgi: oku izîno Jya Nyakasane nagalabarhanya.
13 Gàntunika, gàntunika nalonzihirima, ci Nyakasane àngalukira.
14 Nyakasane ye busêre na buzibu bwani, ye wambêrire Mugaruka.
15 lzu ly’okucîshingira okulobôka, liyumvikane omu bihando by’abashinga nyanya, mpu: «Okulyo kwa Nyakasane kwàkozire akirumè.»
16 Kulyo kwa Nyakasane kwànzûsize, mpu: «Okulyo kwa Nyakasane kirumè kwàkozire.»
17 Ntacife, kulama nkola nalama, nkaziyimba emikolo ya Nyakasane.
18 Buhane Nyakasane àbâga nk’ampâ, ci kurhâli kundikira walufù.
19 Mumpamûlire olumvi lw’obushinganyanya, mpikemwo mvuge Nyakasane omunkwa. 20 Muhango gwa Nyakasane ogu, bashinganyanya bagugeramwo.
21 Nakuvuga omunkwa kulya kuba wanyumvirhize, wanambêrire Mugaruka.
22 Ibuye abûbasi bagayaguzagya, lyàyishiriba kaboko ka nyumpa.
23 Okwola Nyakasane wàkujiraga, kurhangâzize amasù girhu.
24 Lulya lusiku Nyakasane àjirag’olu, rhucishinge rhunasîme muli lwo.
25 Yagirwa mâshi, orhucize, Yagirwa mâshi orhulwirekwo.
26 Ayagirwe Oyishire okw’izîno lya Nyakasane, rhukugishîre omu nyumpa ya Nyakasane.
27 Mushâna Nyamwagirwa yene Nyakasane, rhwàbwine arhumolekera. Mucigwâse haguma, munafumbarhe amashami gagazire oku byâsi; muje mwahinda muhike ah’irhwêrhwê ly’oluhêro.
28 Obâ Nyamuzinda wani, nkuvuzire omunkwa, Nyamuzinda wani nkukuzize.
29 Muvuge Nyakasane omunkwa bulyala ali mwinja, bulyala obwonjo bwage buli bw’ensiku n’amango.
Psalms 118
1 הֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה כִּי־טֹ֑וב כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
2 יֹֽאמַר־נָ֥א יִשְׂרָאֵ֑ל כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
3 יֹֽאמְרוּ־נָ֥א בֵֽית־אַהֲרֹ֑ן כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
4 יֹֽאמְרוּ־נָ֭א יִרְאֵ֣י יְהוָ֑ה כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
5 מִֽן־הַ֭מֵּצַ֥ר קָרָ֣אתִי יָּ֑הּ עָנָ֖נִי בַמֶּרְחָ֣ב יָֽהּ׃
6 יְהוָ֣ה לִ֭י לֹ֣א אִירָ֑א מַה־יַּעֲשֶׂ֖ה לִ֣י אָדָֽם׃
7 יְהוָ֣ה לִ֭י בְּעֹזְרָ֑י וַ֝אֲנִ֗י אֶרְאֶ֥ה בְשֹׂנְאָֽי׃
8 טֹ֗וב לַחֲסֹ֥ות בַּיהוָ֑ה מִ֝בְּטֹ֗חַ בָּאָדָֽם׃
9 טֹ֗וב לַחֲסֹ֥ות בַּיהוָ֑ה מִ֝בְּטֹ֗חַ בִּנְדִיבִֽים׃
10 כָּל־גֹּויִ֥ם סְבָב֑וּנִי בְּשֵׁ֥ם יְ֝הוָ֗ה כִּ֣י אֲמִילַֽם׃
11 סַבּ֥וּנִי גַם־סְבָב֑וּנִי בְּשֵׁ֥ם יְ֝הוָ֗ה כִּ֣י אֲמִילַֽם׃
12 סַבּ֤וּנִי כִדְבֹורִ֗ים דֹּ֭עֲכוּ כְּאֵ֣שׁ קֹוצִ֑ים בְּשֵׁ֥ם יְ֝הוָ֗ה כִּ֣י אֲמִילַֽם׃
13 דַּחֹ֣ה דְחִיתַ֣נִי לִנְפֹּ֑ל וַ֖יהוָ֣ה עֲזָרָֽנִי׃
14 עָזִּ֣י וְזִמְרָ֣ת יָ֑הּ וַֽיְהִי־לִ֝֗י לִֽישׁוּעָֽה׃
15 קֹ֤ול׀ רִנָּ֬ה וִֽישׁוּעָ֗ה בְּאָהֳלֵ֥י צַדִּיקִ֑ים יְמִ֥ין יְ֝הוָה עֹ֣שָׂה חָֽיִל׃
16 יְמִ֣ין יְ֭הוָה רֹומֵמָ֑ה יְמִ֥ין יְ֝הוָה עֹ֣שָׂה חָֽיִל׃
17 לֹֽא אָמ֥וּת כִּי־אֶֽחְיֶ֑ה וַ֝אֲסַפֵּ֗ר מַֽעֲשֵׂ֥י יָֽהּ׃
18יַסֹּ֣ר יִסְּרַ֣נִּי יָּ֑הּ וְ֝לַמָּ֗וֶת לֹ֣א נְתָנָֽנִי׃
19 פִּתְחוּ־לִ֥י שַׁעֲרֵי־צֶ֑דֶק אָֽבֹא־בָ֝ם אֹודֶ֥ה יָֽהּ׃
20 זֶֽה־הַשַּׁ֥עַר לַיהוָ֑ה צַ֝דִּיקִ֗ים יָבֹ֥אוּ בֹֽו׃
21 אֹ֭ודְךָ כִּ֣י עֲנִיתָ֑נִי וַתְּהִי־לִ֝֗י לִֽישׁוּעָֽה׃
22 אֶ֭בֶן מָאֲס֣וּ הַבֹּונִ֑ים הָ֝יְתָ֗ה לְרֹ֣אשׁ פִּנָּֽה׃
23 מֵאֵ֣ת יְ֭הוָה הָ֣יְתָה זֹּ֑את הִ֖יא נִפְלָ֣את בְּעֵינֵֽינוּ׃
24 זֶה־הַ֭יֹּום עָשָׂ֣ה יְהוָ֑ה נָגִ֖ילָה וְנִשְׂמְחָ֣ה בֹֽו׃
25 אָנָּ֣א יְ֭הוָה הֹושִׁ֘יעָ֥ה נָּ֑א אָֽנָּ֥א יְ֝הוָ֗ה הַצְלִ֘יחָ֥ה נָּֽא׃
26 בָּר֣וּךְ הַ֭בָּא בְּשֵׁ֣ם יְהוָ֑ה בֵּ֝רַֽכְנוּכֶ֗ם מִבֵּ֥ית יְהוָֽה׃
27 אֵ֤ל׀ יְהוָה֮ וַיָּ֪אֶר לָ֥נוּ אִסְרוּ־חַ֥ג בַּעֲבֹתִ֑ים עַד־קַ֝רְנֹ֗ות הַמִּזְבֵּֽחַ׃
28 אֵלִ֣י אַתָּ֣ה וְאֹודֶ֑ךָּ אֱ֝לֹהַ֗י אֲרֹומְמֶֽךָּ׃ 29הֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה כִּי־טֹ֑וב כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
119
OLULANGA LWA 118 (119): lrhegeko lya Nyamuzinda kabâ kamole kabwiriza ecidâga obugula
1 Bajira iragi ababâ omu njira nnungedu, abashimbulira irhegeko lya Nyakasane.
2 Bajira iragi abashimba akanwa kage, bamulonze n’omurhima gwoshi.
3 Balya babula bwakola amabi, basêre omu njira zage,
4 Wene wahâna amarhegeko gawe, mpu abantu bagashimbe bwinja-bwinja.
5 Mâshi nani enjira zani zikomere, omu kulanga akanwa kawe mâshi.
6 Lyoki nakabula bugwarhwa n’enshonyi, amango ndikire amasù oku marhegeko gawe goshi.
7 Nâkuvuga omunkwa n’omurhima mwimana, hano mba namâyiga ebinwa byawe by’obushinganyanya.
8 Nâbêra oku marhegeko gawe, nawe omanyage wakandekêrera.
9 Kurhi omusole gusêra omu njira gulimwo? omu kubìkirira ebinwa byawe.
10 W’ono ndwirhe nalongereza n’omurhima gwoshi, orhazigaga nahabuka ntiba akanwa kawe.
11 Nsegîze akanwa kawe oku murhima, nti ndeki hemuka.
12 Nyakasane mâshi we kasinga, onyigirize amarhegeko gawe.
13 Ebinwa by’akanwa kawe, ndwirhe nahigeramwo n’akani kanwa.
14 Omunjira y’amarhegeko gawe kwo nyumva nshagalusire, kula omuntu ashagaluka omu bundi buhirhi.
15 Nârhimanya nkengêre amarhegeko gawe, n’enjira zawe nzije ebulâbi
16 Nnunîrwe n’amarhegeko gawe, ntanaciyibagiraga ebinwa byawe.
17 Ndi mwambali wawe: ompe akalamo, onampe nshibirire ebinwa byawe.
18 Ozibûle amasù gani, mbonemwo obwinja bw’irhegeko lyawe.
19 Ndi cigolo hano igulu, omanye wakanfulika amarhegeko gawe,
20 Omurhima gwani gwayumîrire n’iralà, ly’okulonza mmanye ngasi mango ebi orhegesire.
21 Abacibona wàbakalihire, abarhiba amarhegeko gawe bahehêrîrwe.
22 Onkûle nshonyi barhacingayaga, babone nkola nshimbire amarhegeko gawe.
23 Ciru abakulu bakadahala bampurana, kurhankahanza mwambali wawe bwarhimanya n’okukengêra akanwa kawe.
24 Bulyala ebinwa byawe kununa bikazinnunira, amarhegeko gawe bo bahanûzi njira.
25 Bampizire okw’idaho: ompembûlage nka kulya wàderhaga.
26 Enjira ngeramwo nàkubwizirezo wanaziyumva: ombwirage nawe emihigo yawe.
27 Ommanyise oku amarhegeko gawe gagenda, ntimanye nkengêre ebinja byawe.
28 Omurhima gwani gwaganûkirwe n’emirenge erhi mutula gurhuma, onyimusagye wene kulya wàderhaga.
29 Orhazigaga nayerekera omu njira yampabula, onanshobôze irhegeko lyawe.
30 Enjira y’okunali yo nàcishozire, ebinwa byawe byo ntonyize.
31 Amarhegeko gawe go ncishwekîrekwo, Yagirwa, omanyage wambonesa nshonyi.
32 Nkola nakombêra enjira y’amarhegeko gawe, obûla washagalusize omurhima gwani.
33 Nyamwagirwa, nyereka oku amarhegeko gawe gagenzire, ngashimbe kula omuntu ashimba enjira.
34 Onyigirize nshimbe irhegeko lyawe, ndilange n’omurhima gwoshi.
35 Ongeze omu njira y’amarhegeko gawe, bulya ntahimwa kununirwa nago.
36 Omurhima gwani ahâli h’okuhenekera ebirugu, guyerekere emunda amarhegeko gawe gali erhi yo.
37 Amasù gani ogahabûle garhagihenekera ebya busha, enjira yawe empise oku kalamo mâshi.
38 Mwambali wawe erya ndagâno yawe emugwe oku murhima, erya ndagâno wàlagaga abakurhinya.
39 Oncingekwo zirya nshonyi nyôboha, bulyala amarhegeko gawe kushagalusa gashagalusa.
40 Kucifinja okwo ncifinjire irhegeko lyawe obwo: orhalyalyanya: ompe nani akalamo.
41 Nyamwagirwa mâshi olukogo lwawe lumpikekwo nani, kulya wàlaganyagya abantu, oburhabâle bwawe bundwirekwo nani!
42 Nani mmanye akanwa nashuza balya bakazinshekera; bulyala binwa byawe ncikubagira.
43 Orhazigaga nabula akanwa kashinganine, bulyala amarhegeko gawe g’omurhima gwani gucikubagira.
44 Irhegeko lyawe kulanga nakazililanga, ensiku n’amango.
45 Nkazigera omu njira ngali, bulyala amarhegeko gawe kulongereza ngalongereza.
46 Amarhegeko gawe nkazicîtakirago omu masù g’abami, ntanakubêre nshonyi.
47 Nnunirwe n’amarhegeko gawe, nie ngazigira nka bici.
48 Ndengereze amaboko emunda ebinwa byawe biri, mbigerereze nnambilôrhe.
49 Okengêre kalya kanwa wàbwiraga mwambali wawe, kalyâla wàmpâgamwo omulagi.
50 Ko kantûliriza omu burhe, bulyala akanwa kawe buzine kahâna.
51 Abacibonyi nka banjacira barhagera, ci kurhakarhuma narhiba irhegeko lyawe.
52 Nanga Yagirwa, ntâyibagire ebinwa wàderhaga mira, byo bintiìliriza.
53 Ci omungo gungwerhe erhi nkola-maligo zirhuma, zirya zikazirhiba irhegeko lyawe.
54 Amarhegeko gawe lwambêrirage lwimbo, muli cino cirâlo cani c’olubungo.
55 Ndwirhe nalâla nakengêra izìno lyawe, ntâbulè bulanga irhegeko lyawe.
56 Kwo bibire ntyo, bulya kulanga ndanga amarhegeko gawe.
57 Kwo ndesire Yagirwa, nti okulanga ebinwa byawe gwo gwani mwanya.
58 Nsengire obusù bwawe Yagirwa, n’omurhima gwani gwoshi, ombabalire kulya wàlaganyagya abantu.
59 Nalolerîze enjira zani, nashubiza amagulu omu njira y’amarhegeko gawe.
60 Nakanyize nabiduha, nti nkazilanga amarhegeko gawe.
61 Emigozi y’enkola-maligo yanzônzire, ci ntâyibagire irhegeko lyawe.
62 Aha karhi k’obudufu nzûka nti nkuvuge omunkwa, oku bushinganyanya bw’amarhegeko gawe.
63 Ngasi bakurhinya boshi, na ngasi balanga amarhegeko gawe bo nyinjibana.
64 Nyamwagirwa, igulu liyunjwire burhonyi bwawe, onyigirize nani ebinwa byawe.
65 Mwambali wawe bwinja wàmujìrire, Yagirwa kwo wàmujirire kulya wànaderhaga wene.
66 Onyigiriz’emmanya ompe n’obukengere bulya go ncikubagira amarhegeko gawe.
67 Embere mbabale erhi ndi muhabâ, lero akanwa kawe namàkasêza nti nkalange.
68 Oyinjiha orhajibwa omw’irhwe, onyigirize nani amarhegeko gawe.
69 Abagayana bantezire eby’obunywesi nkolaga nacishwekera oku marhegeko gawe ngashimbe.
70 Omurhima gwabo kwo gujagalire nka muhuli gwa ngano, niehe nnunirwe n’irhegeko lyawe.
71 Akwizize nnambabale, nkolaga nayiga amarhegeko gawe.
72 Kuli nie, irhegeko lyawe lyo likulu bwenêne, oku bihumbi by’ amasholo n’amarhale.
73 Maboko gawe gàmbumbaga ganambinja, onyigirizagye, mmanye amarhegeko gawe.
74 Abakurhinya, hano mbabona basîma, bulya kanwa kawe nàli ncikubagire.
75 Mmanyire Yagirwa, oku amarhegeko gawe gayôrha, gashinganine, nànali wa kubabazibwa.
76 Olukogo lwawe luhabè mâshi, luntulirize, kulya wàlaganyagya mwambali wawe.
77 Nshobôle obwonjo bwawe, nkûlemwo akalamo, bulyala irhegcko lyawe ncîtakira.
78 Abagayana enshonyi zirhangibabûmba, bulyala bàntindibulize obusha: nkolaga nagerêreza ngeregere omu marhegeko gawe.
79 Abakurhinya bayerekere emunda ndi, n’abashibirira amarhegeko gawe kwo na kwo.
80 Omurhima gwani gube mwimâna omu kushimba amarhegeko gawe, lyo ndekibumbwa n’enshonyi.
81 Omurhima gwani guyumirire gwalinga oburhabâle bwawe, akanwa kawe ko ncikubagire.
82 Amasù gani gayumire galinga oku waderha akanwa: mangaci okolaga wantuliriza obwo?
83 Bulya, kwo nàbire nka ndaha mmanike omu mugì, amarhegeko gawe ntagayibagîri.
84 Ensiku za mwambali wawe ziri inga? abanshimbulwìre, mangaci galya olwabo wâlutwa?
85 Balya bagayana, bajîre aho; bampumbira emina, bôhe barhayisha omu njira y’amarhcgeko gawe.
86 Amarhegcko gawe goshi garhalimwo elirhebana, abo basirhe busha banshimbìre: obantabâlekwo.
87 Okwisi bantenze en’igulu, ci kwone niehe ntarhibè amarhegeko gawe.
88 Oku lukogo lwawe ondange mugumaguma, nani ndange ebinwa byawe.
89 Akanwa kawe, Yagirwa, ka nsiku n’amango, karhahuligana, kwo kali ak’amalunga.
90 Oburhabesha bwawe bwa kurhenga amaburhwa, wàlemire igulu, ho linaciba kuhika buna.
91 Oku orhegesire kwo binayôrha ngasi mango, bulyala byoshi we biyôrha bishiga.
92 Ncibâga ntanunirwa n’irhegeko lyawe, singa mira nàfâga n’ogu mutula gungwerhe
93 Ntakafâ nayibagire amarhegeko gawe, bulya go wàmpâgamwo akalamo.
94 Oncize, ndi mwambali wawe, bulyala amarhegeko gawe kulonza ngalonza.
95 Enkola-maligo ziri mpu zimpeze, niehe marhegeko gawe nashwira.
96 Nàbwine oku ngasi kantu kajira aha kahekire, irhegeko lyawe lyôhe ye nyamugali.
97 Ntahimwa kurhonya irhegeko lyawe, Yagirwa, omulegerege gwoshi erhi nalikengêra.
98 Lyo lyarhumire nalenga abashombanyi bani bugula, bulyala lirhantenga emurhima.
99 Abanyigiriza boshi, mbalushire bwirhonzi, bulyala amarhegeko gawe kukengêra ngakengêra.
100 N’abashosi mbalushire bwenge, bulyala marhegeko gawe nshimba.
101 Amagulu gani ntâzigè gagera omu njira mbi, nti lyo ndanga ebinwa byawe.
102 Ntananûka oku marhegeko gawe, bulya wene wànyigirizagya.
103 Ebinwa byawe, oku binnunira! Ekanwa kani, byo binunu oku bûci.
104 Namàjâga nayumva amarhegeko gawe, namàjâga nashomba enjira z’obulyalya.
105 Akanwa kawe, ko kamole ngendamwo ko kamole k’enjira ngeramwo.
106 Ncigashire nnampizire, okulanga amarhegeko gawe gashinganine.
107 Yagirwa, omutula gungwerhe lero gwanyirha, akanwa kawe kamanye ntafâga.
108 Yagirwa, yanka zino ntûlo z’akanwa kani, onanyigirize amarhegeko gawe.
109 Omurhima gwani ntamango gudêkerera, ci nta mango nyibagire irhegeko lyawe.
110 Enkola-maligo zintezire akasà, ci nta mango ntenge oku marhegeko gawe.
111 Ebinwa byawe gwo mwimo gwani omu nsiku n’amango, bulyala bibâ busime bw’omurhima gwani.
112 Nagombize omurhima gwani nti ebi orhegesire omu marhegeko gawe, gubikole bwinjinja ensiku n’amango.
113 Bala b’emirhima ibirhi ntababâkwo, n’irhegeko lyawe, ntahimwa kulirhonya.
114 We Mufungizi wani, we na mpenzi yani, kanwa kawe ncìkubagire.
115 Ntengiho, ezi nkola-maligo, ntengiho, nshimbe amarhegeko ga Nnawirhu Nnâmahanga.
116 Oleke nkuyegemere lyo ndama, wene wàrhulaganyagyakwo.
117 Ondikûze lyo ncira, nshimbulire bwinja amarhegeko gawe.
118 Abarhenguha akanwa waderhaga, orhababakwo, bulya kurhebwa barhebwa n’obwenge.
119 Enkola-maligo z’igulu, kwo ozilola nka bishweka, co nsîmira amarhegeko gawe.
120 Ndwirhe nageramwo omusisi erhi kurhimanya kurhuma, ngwerhwe n’obwôba bw’akanwa waderhaga.
121 Ntahimwa kurhonya ebishinganine n’ebiringanine, orhankwebaga omu nfune z’ababisha.
122 Olwire mwambali wawe bwinja, balya bangayire, bakanampima.
123 Amasù ganyumîre embuga, galinga oburhabesha n’obushinganyanya bw’akanwa kawe.
124 Mwambali wawe omulwirekwo n’obwinja bwawe, onanyigirize amarhegeko gawe.
125 Mba mushizi, emunda oli, onyigirize mmanye amarhcgeko gawe.
126 Amango ga Nyakasane g’okukola gahisire, irhegeko lyawe balivunyire.
127 Co cirhuma nsîma amarhegeko gawe kulusha amarhale n’amasholo.
128 Co cinarhuma ncìshoga enjira y’amarhegeko gawe, nnanshomba ngasi njira y’obulyâlya.
129 Amarhegeko gawe kusômerana gasômerana, co cirhuma ngashîmbûlira.
130 Ebinwa byawe kumoleka bimoleka, kuyigiriza biyigiriza abahwinja.
131 Namàyashama namànayisa munyi kurhonya amarhegeko gawe okwo.
132 Ndolakwo obwonjo bukugwarhe, kw’oyôrha ojirira abasîma izîno lyawe.
133 Amagulu gani ogayerekeze omu njira y’ebinwa byawe, harhanajiraga obubi bwampasha.
134 Ondikûze oku buminya bw’abantu, wâbona oku nâlanga amarhegeko gawe.
135 Yereka mwambali wawe obusù bw’enshagadu, onanyigirize amarhegeko gawe.
136 Lero nyîshi za mirenge nvugumwire·, omu kubona abarhashîmba amarhegeko gawe.
137 Obâ mushinganyanya, Yagirwa, n’okutwa olubanja kwawe kuyôrha kushinganine.
138 Amarhegeko gawe wàgahànyire n’obushinganyanya, haguma n’obuzibu bunji.
139 Obushiru bwanvunikiremwo, erhi kubona abashombanyi bayibagira amarhegeko gawe kurhuma.
140 Akanwa kawe kabâ kakomokomo, co cirhuma mwambali wawe akarhonya.
141 Ndi munyi nnandi mushombe, ci amarhegeko gawe ntagayibagira.
142 Obushinganyanya bwawe bubâ bw’ensiku n’amango, n’irhegeko lyawe libâ lizibuzibu, lirhahuligana.
143 Omutula n’amalibuko byanjirekwo, byashanga amarhegeko gawe, gwo mwishingo gwani.
144 Obushinganyanya bw’amarhegeko gawe bubâ bw’ensiku n’amango, onyigirize mbone akalamo.
145 Nyakûzize n’omurhima gwoshi: onyumvirhize Yagirwa.
146 We mperhekwo emirenge: nciza mâshi, nani nkazilanga amarhegeko gawe.
147 Kulamukira ndamukire nti nsengere oburhabâle, binwa byawe ncikubagira.
148 Kuyîza amasù gani gayîza, nti nkengêre akanwa kawe
149 Olukogo lwawe, Yagirwa, lurhume wayumva izu lyani, n’irhegeko lyawe lirhume wanshobôza akalamo.
150 Abanshimbira obusha bamàshegera, ngasi hoshi bali barhaba n’amarhegeko gawe.
151 Nyakasane wehe hofi oli, n’amarhegeko gawe gacibêra «mutabesha».
152 Oku myandiko yawe namànyiraga ago marhegeko. wene wagasinganga kurhenga emyaka n’emyaka.
153 Olole omutula gungwerhe onandikûze, bulyala irhegeko lyawe ntaliyibagira.
154 Onsambire onancize, onanshobôze akalamo wàderhaga.
155 Abanya-byâha barhaba hofi n’obucire, bulya barhashibirira amarhegcko gawe.
156 Nyamwagirwa, olukogo lwawe luba lunji, onshobôzc akalamo amarhegeko gawe gadesire.
157 Abadwirhe banshimbulula n’okundibuza balì banji, ci ntayahuka nti ntenge omu njira y’amarhegeko gawe.
158 Nabwine enkola-maligo omutula gwangwarha, bulya zirhalanga ebinwa byawe.
159 Lola Nyakasane, oku niehe kurhonya ntonya amarhegeko gawe, oku lukogo lwawe onnange mugumaguma.
160 Okuli lyo ifûndo ly’ebinwa byawe n’obucirânuzi bwawe bw’obushinganyanya buyôrha buli bw’ensiku n’amango
161 Abaluzi banshimbîre obusha, ci omurhima gwani kukenga gwanakenga ebinwa byawe
162 Kwo ebinwa byawe binsîmisa, nka muhivi ogwasize nsimba nyinji
163 Obulyalya, ntahimwa kubushomba, irhegeko lyawe lyôhe kurhonya ndirhonya.
164 Kali nda nkukuza omu lusiku, erhi bushinganyanya bwawe omu kutwa emmanja burhuma.
165 Abarhonya irhegeko lyawe murhûla munji bayumva, barhanajira kantu bankasârhalakwo.
166 Burhabâle bwawe ncìkubagîre, Yagirwa, n’amarhegeko gawe kushimba ngashimba.
167 Omurhima gwani kulanga gulanga amarhegeko gawe, gunagarhonya bwenêne.
168 Kulanga nàlanzire amarhegeko gawe, bulyala enjira ngeramwo, zoshi omu masù gawe ziri.
169 Omulenge gwani gukuhikekwo mâshi Nyamwagirwa, mâshi, onyigirize n’oluderho lwawe.
170 Mâshi omusengero gwani guhike ah’oli mâshi mbone ondikûzc nka kulyâla warhulaganyagya.
171 Akanwa kani karhenge mw’ebîtakìro, kakuyimbire mbona wamànyigiriza amarhegeko gawe.
172 Olulimi lwani luderhe lunayimbe akanwa kawe bulya amarhegeko gawe goshi gaba gashinganìne.
173 Okuboko kwawe kuyôrhe kuhabâ kukazintabâla, bulyala marhegeko gawe nàcîshozire.
174 Obucire wene ndwirhe nabulolakwo Yagirwa, n’okushagaluka kwani erhi irhegeko lyawe.
175 Omurhima gwani gulame gukaz’ikukuza, n’amarhegeko gawe gakaz’intabâla.
176 Kwo nàhezire kula ecibuzi cihabuka, okanye oje walonza mwambali wawe bulyala ntayibagiraga amarhegeko gawe.
Psalms 119
1אַשְׁרֵ֥י תְמִֽימֵי־דָ֑רֶךְ הַֽ֝הֹלְכִ֗ים בְּתֹורַ֥ת יְהוָֽה׃
2אַ֭שְׁרֵי נֹצְרֵ֥י עֵדֹתָ֗יו בְּכָל־לֵ֥ב יִדְרְשֽׁוּהוּ׃
3אַ֭ף לֹֽא־פָעֲל֣וּ עַוְלָ֑ה בִּדְרָכָ֥יו הָלָֽכוּ׃
4אַ֭תָּה צִוִּ֥יתָה פִקֻּדֶ֗יךָ לִשְׁמֹ֥ר מְאֹֽד׃
5אַ֭חֲלַי יִכֹּ֥נוּ דְרָכָ֗י לִשְׁמֹ֥ר חֻקֶּֽיךָ׃
6אָ֥ז לֹא־אֵבֹ֑ושׁ בְּ֝הַבִּיטִ֗י אֶל־כָּל־מִצְוֹתֶֽיךָ׃
7אֹ֭ודְךָ בְּיֹ֣שֶׁר לֵבָ֑ב בְּ֝לָמְדִ֗י מִשְׁפְּטֵ֥י צִדְקֶֽךָ׃
8אֶת־חֻקֶּ֥יךָ אֶשְׁמֹ֑ר אַֽל־תַּעַזְבֵ֥נִי עַד־מְאֹֽד׃
9בַּמֶּ֣ה יְזַכֶּה־נַּ֭עַר אֶת־אָרְחֹ֑ו לִ֝שְׁמֹ֗ר כִּדְבָרֶֽךָ׃
10בְּכָל־לִבִּ֥י דְרַשְׁתִּ֑יךָ אַל־תַּ֝שְׁגֵּ֗נִי מִמִּצְוֹתֶֽיךָ׃
11בְּ֭לִבִּי צָפַ֣נְתִּי אִמְרָתֶ֑ךָ לְ֝מַ֗עַן לֹ֣א אֶֽחֱטָא־לָֽךְ׃
12בָּר֖וּךְ אַתָּ֥ה יְהוָ֗ה לַמְּדֵ֥נִי חֻקֶּֽיךָ׃
13בִּשְׂפָתַ֥י סִפַּ֑רְתִּי כֹּ֝֗ל מִשְׁפְּטֵי־פִֽיךָ׃
14בְּדֶ֖רֶךְ עֵדְוֹתֶ֥יךָ שַׂ֗שְׂתִּי כְּעַ֣ל כָּל־הֹֽון׃
15בְּפִקֻּדֶ֥יךָ אָשִׂ֑יחָה וְ֝אַבִּ֗יטָה אֹרְחֹתֶֽיךָ׃
16בְּחֻקֹּתֶ֥יךָ אֶֽשְׁתַּעֲשָׁ֑ע לֹ֭א אֶשְׁכַּ֣ח דְּבָרֶֽךָ׃
17גְּמֹ֖ל עַֽל־עַבְדְּךָ֥ אֶֽחְיֶ֗ה וְאֶשְׁמְרָ֥ה דְבָרֶֽךָ׃
18גַּל־עֵינַ֥י וְאַבִּ֑יטָה נִ֝פְלָאֹ֗ות מִתֹּורָתֶֽךָ׃
19גֵּ֣ר אָנֹכִ֣י בָאָ֑רֶץ אַל־תַּסְתֵּ֥ר מִ֝מֶּ֗נִּי מִצְוֹתֶֽיךָ׃
20גָּרְסָ֣ה נַפְשִׁ֣י לְתַאֲבָ֑ה אֶֽל־מִשְׁפָּטֶ֥יךָ בְכָל־עֵֽת׃
21גָּ֭עַרְתָּ זֵדִ֣ים אֲרוּרִ֑ים הַ֝שֹּׁגִים מִמִּצְוֹתֶֽיךָ׃
22גַּ֣ל מֵֽ֭עָלַי חֶרְפָּ֣ה וָב֑וּז כִּ֖י עֵדֹתֶ֣יךָ נָצָֽרְתִּי׃
23גַּ֤ם יָֽשְׁב֣וּ שָׂ֭רִים בִּ֣י נִדְבָּ֑רוּ עַ֝בְדְּךָ֗ יָשִׂ֥יחַ בְּחֻקֶּֽיךָ׃
24גַּֽם־עֵ֭דֹתֶיךָ שַׁעֲשֻׁעָ֗י אַנְשֵׁ֥י עֲצָתִֽי׃
25דָּֽבְקָ֣ה לֶעָפָ֣ר נַפְשִׁ֑י חַ֝יֵּ֗נִי כִּדְבָרֶֽךָ׃
26דְּרָכַ֣י סִ֭פַּרְתִּי וַֽתַּעֲנֵ֗נִי לַמְּדֵ֥נִי חֻקֶּֽיךָ׃
27דֶּֽרֶךְ־פִּקּוּדֶ֥יךָ הֲבִינֵ֑נִי וְ֝אָשִׂ֗יחָה בְּנִפְלְאֹותֶֽיךָ׃
28דָּלְפָ֣ה נַ֭פְשִׁי מִתּוּגָ֑ה קַ֝יְּמֵ֗נִי כִּדְבָרֶֽךָ׃
29דֶּֽרֶךְ־שֶׁ֭קֶר הָסֵ֣ר מִמֶּ֑נִּי וְֽתֹורָתְךָ֥ חָנֵּֽנִי׃
30דֶּֽרֶךְ־אֱמוּנָ֥ה בָחָ֑רְתִּי מִשְׁפָּטֶ֥יךָ שִׁוִּֽיתִי׃
31דָּבַ֥קְתִּי בְעֵֽדְוֹתֶ֑יךָ יְ֝הוָ֗ה אַל־תְּבִישֵֽׁנִי׃
32דֶּֽרֶךְ־מִצְוֹתֶ֥יךָ אָר֑וּץ כִּ֖י תַרְחִ֣יב לִבִּֽי׃
33הֹורֵ֣נִי יְ֭הוָה דֶּ֥רֶךְ חֻקֶּ֗יךָ וְאֶצְּרֶ֥נָּה עֵֽקֶב׃
34הֲ֭בִינֵנִי וְאֶצְּרָ֥ה תֹֽורָתֶ֗ךָ וְאֶשְׁמְרֶ֥נָּה בְכָל־לֵֽב׃
35הַ֭דְרִיכֵנִי בִּנְתִ֣יב מִצְוֹתֶ֑יךָ כִּי־בֹ֥ו חָפָֽצְתִּי׃
36הַט־לִ֭בִּי אֶל־עֵדְוֹתֶ֗יךָ וְאַ֣ל אֶל־בָּֽצַע׃
37הַעֲבֵ֣ר עֵ֭ינַי מֵרְאֹ֣ות שָׁ֑וְא בִּדְרָכֶ֥ךָ חַיֵּֽנִי׃
38הָקֵ֣ם לְ֭עַבְדְּךָ אִמְרָתֶ֑ךָ אֲ֝שֶׁ֗ר לְיִרְאָתֶֽךָ׃
39הַעֲבֵ֣ר חֶ֭רְפָּתִי אֲשֶׁ֣ר יָגֹ֑רְתִּי כִּ֖י מִשְׁפָּטֶ֣יךָ טֹובִֽים׃
40הִ֭נֵּה תָּאַ֣בְתִּי לְפִקֻּדֶ֑יךָ בְּצִדְקָתְךָ֥ חַיֵּֽנִי׃
41וִֽיבֹאֻ֣נִי חֲסָדֶ֣ךָ יְהוָ֑ה תְּ֝שֽׁוּעָתְךָ֗ כְּאִמְרָתֶֽךָ׃
42וְאֶֽעֱנֶ֣ה חֹרְפִ֣י דָבָ֑ר כִּֽי־בָ֝טַחְתִּי בִּדְבָרֶֽךָ׃
43וְֽאַל־תַּצֵּ֬ל מִפִּ֣י דְבַר־אֱמֶ֣ת עַד־מְאֹ֑ד כִּ֖י לְמִשְׁפָּטֶ֣ךָ יִחָֽלְתִּי׃
44וְאֶשְׁמְרָ֖ה תֹורָתְךָ֥ תָמִ֗יד לְעֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
45וְאֶתְהַלְּכָ֥ה בָרְחָבָ֑ה כִּ֖י פִקֻּדֶ֣יךָ דָרָֽשְׁתִּי׃
46וַאֲדַבְּרָ֣ה בְ֭עֵדֹתֶיךָ נֶ֥גֶד מְלָכִ֗ים וְלֹ֣א אֵבֹֽושׁ׃
47וְאֶשְׁתַּֽעֲשַׁ֥ע בְּמִצְוֹתֶ֗יךָ אֲשֶׁ֣ר אָהָֽבְתִּי׃
48וְאֶשָּֽׂא־כַפַּ֗י אֶֽל־מִ֭צְוֹתֶיךָ אֲשֶׁ֥ר אָהָ֗בְתִּי וְאָשִׂ֥יחָה בְחֻקֶּֽיךָ׃
49זְכֹר־דָּבָ֥ר לְעַבְדֶּ֑ךָ עַ֝֗ל אֲשֶׁ֣ר יִֽחַלְתָּֽנִי׃
50זֹ֣את נֶחָמָתִ֣י בְעָנְיִ֑י כִּ֖י אִמְרָתְךָ֣ חִיָּֽתְנִי׃
51זֵ֭דִים הֱלִיצֻ֣נִי עַד־מְאֹ֑ד מִ֝תֹּֽורָתְךָ֗ לֹ֣א נָטִֽיתִי׃
52זָ֘כַ֤רְתִּי מִשְׁפָּטֶ֖יךָ מֵעֹולָ֥ם׀ יְהוָ֗ה וָֽאֶתְנֶחָֽם׃
53זַלְעָפָ֣ה אֲ֭חָזַתְנִי מֵרְשָׁעִ֑ים עֹ֝זְבֵ֗י תֹּורָתֶֽךָ׃
54זְ֭מִרֹות הָֽיוּ־לִ֥י חֻקֶּ֗יךָ בְּבֵ֣ית מְגוּרָֽי׃
55זָ֘כַ֤רְתִּי בַלַּ֣יְלָה שִׁמְךָ֣ יְהוָ֑ה וָֽ֝אֶשְׁמְרָ֗ה תֹּורָתֶֽךָ׃
56זֹ֥את הָֽיְתָה־לִּ֑י כִּ֖י פִקֻּדֶ֣יךָ נָצָֽרְתִּי׃
57חֶלְקִ֖י יְהוָ֥ה אָמַ֗רְתִּי לִשְׁמֹ֥ר דְּבָרֶֽיךָ׃
58חִלִּ֣יתִי פָנֶ֣יךָ בְכָל־לֵ֑ב חָ֝נֵּ֗נִי כְּאִמְרָתֶֽךָ׃
59חִשַּׁ֥בְתִּי דְרָכָ֑י וָאָשִׁ֥יבָה רַ֝גְלַ֗י אֶל־עֵדֹתֶֽיךָ׃
60חַ֭שְׁתִּי וְלֹ֣א הִתְמַהְמָ֑הְתִּי לִ֝שְׁמֹ֗ר מִצְוֹתֶֽיךָ׃
61חֶבְלֵ֣י רְשָׁעִ֣ים עִוְּדֻ֑נִי תֹּֽ֝ורָתְךָ֗ לֹ֣א שָׁכָֽחְתִּי׃
62חֲצֹֽות־לַ֗יְלָה אָ֭קוּם לְהֹודֹ֣ות לָ֑ךְ עַ֝֗ל מִשְׁפְּטֵ֥י צִדְקֶֽךָ׃
63חָבֵ֣ר אָ֭נִי לְכָל־אֲשֶׁ֣ר יְרֵא֑וּךָ וּ֝לְשֹׁמְרֵ֗י פִּקּוּדֶֽיךָ׃
64חַסְדְּךָ֣ יְ֭הוָה מָלְאָ֥ה הָאָ֗רֶץ חֻקֶּ֥יךָ לַמְּדֵֽנִי׃
65טֹ֭וב עָשִׂ֣יתָ עִֽם־עַבְדְּךָ֑ יְ֝הוָ֗ה כִּדְבָרֶֽךָ׃
66ט֤וּב טַ֣עַם וָדַ֣עַת לַמְּדֵ֑נִי כִּ֖י בְמִצְוֹתֶ֣יךָ הֶאֱמָֽנְתִּי׃
67טֶ֣רֶם אֶ֭עֱנֶה אֲנִ֣י שֹׁגֵ֑ג וְ֝עַתָּ֗ה אִמְרָתְךָ֥ שָׁמָֽרְתִּי׃
68טֹוב־אַתָּ֥ה וּמֵטִ֗יב לַמְּדֵ֥נִי חֻקֶּֽיךָ׃
69טָפְל֬וּ עָלַ֣י שֶׁ֣קֶר זֵדִ֑ים אֲ֝נִ֗י בְּכָל־לֵ֤ב׀ אֱצֹּ֬ר פִּקּוּדֶֽיךָ׃
70טָפַ֣שׁ כַּחֵ֣לֶב לִבָּ֑ם אֲ֝נִ֗י תֹּורָתְךָ֥ שִֽׁעֲשָֽׁעְתִּי׃
71טֹֽוב־לִ֥י כִֽי־עֻנֵּ֑יתִי לְ֝מַ֗עַן אֶלְמַ֥ד חֻקֶּֽיךָ׃
72טֹֽוב־לִ֥י תֹֽורַת־פִּ֑יךָ מֵ֝אַלְפֵ֗י זָהָ֥ב וָכָֽסֶף׃
73יָדֶ֣יךָ עָ֭שׂוּנִי וַֽיְכֹונְנ֑וּנִי הֲ֝בִינֵ֗נִי וְאֶלְמְדָ֥ה מִצְוֹתֶֽיךָ׃
74יְ֭רֵאֶיךָ יִרְא֣וּנִי וְיִשְׂמָ֑חוּ כִּ֖י לִדְבָרְךָ֣ יִחָֽלְתִּי׃
75יָדַ֣עְתִּי יְ֭הוָה כִּי־צֶ֣דֶק מִשְׁפָּטֶ֑יךָ וֶ֝אֱמוּנָ֗ה עִנִּיתָֽנִי׃
76יְהִי־נָ֣א חַסְדְּךָ֣ לְנַחֲמֵ֑נִי כְּאִמְרָתְךָ֥ לְעַבְדֶּֽךָ׃
77יְבֹא֣וּנִי רַחֲמֶ֣יךָ וְאֶֽחְיֶ֑ה כִּי־תֹֽ֝ורָתְךָ֗ שַֽׁעֲשֻׁעָֽי׃
78יֵבֹ֣שׁוּ זֵ֭דִים כִּי־שֶׁ֣קֶר עִוְּת֑וּנִי אֲ֝נִ֗י אָשִׂ֥יחַ בְּפִקּוּדֶֽיךָ׃
79יָשׁ֣וּבוּ לִ֣י יְרֵאֶ֑יךָ וְיָדְעוּ עֵדֹתֶֽיךָ׃
80יְהִֽי־לִבִּ֣י תָמִ֣ים בְּחֻקֶּ֑יךָ לְ֝מַ֗עַן לֹ֣א אֵבֹֽושׁ׃
81כָּלְתָ֣ה לִתְשׁוּעָתְךָ֣ נַפְשִׁ֑י לִדְבָרְךָ֥ יִחָֽלְתִּי׃
82כָּל֣וּ עֵ֭ינַי לְאִמְרָתֶ֑ךָ לֵ֝אמֹ֗ר מָתַ֥י תְּֽנַחֲמֵֽנִי׃
83כִּֽי־הָ֭יִיתִי כְּנֹ֣אד בְּקִיטֹ֑ור חֻ֝קֶּ֗יךָ לֹ֣א שָׁכָֽחְתִּי׃
84כַּמָּ֥ה יְמֵֽי־עַבְדֶּ֑ךָ מָתַ֬י תַּעֲשֶׂ֖ה בְרֹדְפַ֣י מִשְׁפָּֽט׃
85כָּֽרוּ־לִ֣י זֵדִ֣ים שִׁיחֹ֑ות אֲ֝שֶׁ֗ר לֹ֣א כְתֹורָתֶֽךָ׃
86כָּל־מִצְוֹתֶ֥יךָ אֱמוּנָ֑ה שֶׁ֖קֶר רְדָפ֣וּנִי עָזְרֵֽנִי׃
87כִּ֭מְעַט כִּלּ֣וּנִי בָאָ֑רֶץ וַ֝אֲנִ֗י לֹא־עָזַ֥בְתִּי פִקֻּודֶֽיךָ׃
88כְּחַסְדְּךָ֥ חַיֵּ֑נִי וְ֝אֶשְׁמְרָ֗ה עֵד֥וּת פִּֽיךָ׃
89לְעֹולָ֥ם יְהוָ֑ה דְּ֝בָרְךָ֗ נִצָּ֥ב בַּשָּׁמָֽיִם׃
90לְדֹ֣ר וָ֭דֹר אֱמֽוּנָתֶ֑ךָ כֹּונַ֥נְתָּ אֶ֝֗רֶץ וַֽתַּעֲמֹֽד׃
91לְֽ֭מִשְׁפָּטֶיךָ עָמְד֣וּ הַיֹּ֑ום כִּ֖י הַכֹּ֣ל עֲבָדֶֽיךָ׃
92לוּלֵ֣י תֹ֭ורָתְךָ שַׁעֲשֻׁעָ֑י אָ֝֗ז אָבַ֥דְתִּי בְעָנְיִֽי׃
93לְ֭עֹולָם לֹא־אֶשְׁכַּ֣ח פִּקּוּדֶ֑יךָ כִּ֥י בָ֝֗ם חִיִּיתָֽנִי׃
94לְֽךָ־אֲ֭נִי הֹושִׁיעֵ֑נִי כִּ֖י פִקּוּדֶ֣יךָ דָרָֽשְׁתִּי׃
95לִ֤י קִוּ֣וּ רְשָׁעִ֣ים לְאַבְּדֵ֑נִי עֵ֝דֹתֶ֗יךָ אֶתְבֹּונָֽן׃
96לְֽכָל תִּ֭כְלָה רָאִ֣יתִי קֵ֑ץ רְחָבָ֖ה מִצְוָתְךָ֣ מְאֹֽד׃
97מָֽה־אָהַ֥בְתִּי תֹורָתֶ֑ךָ כָּל־הַ֝יֹּ֗ום הִ֣יא שִׂיחָתִֽי׃
98מֵ֭אֹ֣יְבַי תְּחַכְּמֵ֣נִי מִצְוֹתֶ֑ךָ כִּ֖י לְעֹולָ֣ם הִיא־לִֽי׃
99מִכָּל־מְלַמְּדַ֥י הִשְׂכַּ֑לְתִּי כִּ֥י עֵ֝דְוֹתֶ֗יךָ שִׂ֣יחָה לִֽֿי׃
100מִזְּקֵנִ֥ים אֶתְבֹּונָ֑ן כִּ֖י פִקּוּדֶ֣יךָ נָצָֽרְתִּי׃
101מִכָּל־אֹ֣רַח רָ֭ע כָּלִ֣אתִי רַגְלָ֑י לְ֝מַ֗עַן אֶשְׁמֹ֥ר דְּבָרֶֽךָ׃
102מִמִּשְׁפָּטֶ֥יךָ לֹא־סָ֑רְתִּי כִּֽי־אַ֝תָּ֗ה הֹורֵתָֽנִי׃
103מַה־נִּמְלְצ֣וּ לְ֭חִכִּי אִמְרָתֶ֗ךָ מִדְּבַ֥שׁ לְפִֽי׃
104מִפִּקּוּדֶ֥יךָ אֶתְבֹּונָ֑ן עַל־כֵּ֝֗ן שָׂנֵ֤אתִי׀ כָּל־אֹ֬רַח שָֽׁקֶר׃
105נֵר־לְרַגְלִ֥י דְבָרֶ֑ךָ וְ֝אֹ֗ור לִנְתִיבָתִֽי׃
106נִשְׁבַּ֥עְתִּי וָאֲקַיֵּ֑מָה לִ֝שְׁמֹ֗ר מִשְׁפְּטֵ֥י צִדְקֶֽךָ׃
107נַעֲנֵ֥יתִי עַד־מְאֹ֑ד יְ֝הוָ֗ה חַיֵּ֥נִי כִדְבָרֶֽךָ׃
108נִדְבֹ֣ות פִּ֭י רְצֵה־נָ֣א יְהוָ֑ה וּֽמִשְׁפָּטֶ֥יךָ לַמְּדֵֽנִי׃
109נַפְשִׁ֣י בְכַפִּ֣י תָמִ֑יד וְ֝תֹֽורָתְךָ֗ לֹ֣א שָׁכָֽחְתִּי׃
110נָתְנ֬וּ רְשָׁעִ֣ים פַּ֣ח לִ֑י וּ֝מִפִּקּוּדֶ֗יךָ לֹ֣א תָעִֽיתִי׃
111נָחַ֣לְתִּי עֵדְוֹתֶ֣יךָ לְעֹולָ֑ם כִּֽי־שְׂשֹׂ֖ון לִבִּ֣י הֵֽמָּה׃
112נָטִ֣יתִי לִ֭בִּי לַעֲשֹׂ֥ות חֻקֶּ֗יךָ לְעֹולָ֥ם עֵֽקֶב׃
113סֵעֲפִ֥ים שָׂנֵ֑אתִי וְֽתֹורָתְךָ֥ אָהָֽבְתִּי׃
114סִתְרִ֣י וּמָגִנִּ֣י אָ֑תָּה לִדְבָרְךָ֥ יִחָֽלְתִּי׃
115סֽוּרוּ־מִמֶּ֥נִּי מְרֵעִ֑ים וְ֝אֶצְּרָ֗ה מִצְוֹ֥ת אֱלֹהָֽי׃
116סָמְכֵ֣נִי כְאִמְרָתְךָ֣ וְאֶֽחְיֶ֑ה וְאַל־תְּ֝בִישֵׁ֗נִי מִשִּׂבְרִֽי׃
117סְעָדֵ֥נִי וְאִוָּשֵׁ֑עָה וְאֶשְׁעָ֖ה בְחֻקֶּ֣יךָ תָמִֽיד׃
118סָ֭לִיתָ כָּל־שֹׁוגִ֣ים מֵחֻקֶּ֑יךָ כִּי־שֶׁ֝֗קֶר תַּרְמִיתָֽם׃
119סִגִ֗ים הִשְׁבַּ֥תָּ כָל־רִשְׁעֵי־אָ֑רֶץ לָ֝כֵ֗ן אָהַ֥בְתִּי עֵדֹתֶֽיךָ׃
120סָמַ֣ר מִפַּחְדְּךָ֣ בְשָׂרִ֑י וּֽמִמִּשְׁפָּטֶ֥יךָ יָרֵֽאתִי׃
121עָ֭שִׂיתִי מִשְׁפָּ֣ט וָצֶ֑דֶק בַּל־תַּ֝נִּיחֵ֗נִי לְעֹֽשְׁקָֽי׃
122עֲרֹ֣ב עַבְדְּךָ֣ לְטֹ֑וב אַֽל־יַעַשְׁקֻ֥נִי זֵדִֽים׃
123עֵ֭ינַי כָּל֣וּ לִֽישׁוּעָתֶ֑ךָ וּלְאִמְרַ֥ת צִדְקֶֽךָ׃
124עֲשֵׂ֖ה עִם־עַבְדְּךָ֥ כְחַסְדֶּ֗ךָ וְחֻקֶּ֥יךָ לַמְּדֵֽנִי׃
125עַבְדְּךָ־אָ֥נִי הֲבִינֵ֑נִי וְ֝אֵדְעָ֗ה עֵדֹתֶֽיךָ׃
126עֵ֭ת לַעֲשֹׂ֣ות לַיהוָ֑ה הֵ֝פֵ֗רוּ תֹּורָתֶֽךָ׃
127עַל־כֵּ֭ן אָהַ֣בְתִּי מִצְוֹתֶ֑יךָ מִזָּהָ֥ב וּמִפָּֽז׃
128עַל־כֵּ֤ן׀ כָּל־פִּקּ֣וּדֵי כֹ֣ל יִשָּׁ֑רְתִּי כָּל־אֹ֖רַח שֶׁ֣קֶר שָׂנֵֽאתִי׃
129פְּלָאֹ֥ות עֵדְוֹתֶ֑יךָ עַל־כֵּ֝֗ן נְצָרָ֥תַם נַפְשִֽׁי׃
130פֵּ֖תַח דְּבָרֶ֥יךָ יָאִ֗יר מֵבִ֥ין פְּתָיִֽים׃
131פִּֽי־פָ֭עַרְתִּי וָאֶשְׁאָ֑פָה כִּ֖י לְמִצְוֹתֶ֣יךָ יָאָֽבְתִּי׃
132פְּנֵה־אֵלַ֥י וְחָנֵּ֑נִי כְּ֝מִשְׁפָּ֗ט לְאֹהֲבֵ֥י שְׁמֶֽךָ׃
133פְּ֭עָמַי הָכֵ֣ן בְּאִמְרָתֶ֑ךָ וְֽאַל־תַּשְׁלֶט־בִּ֥י כָל־אָֽוֶן׃
134פְּ֭דֵנִי מֵעֹ֣שֶׁק אָדָ֑ם וְ֝אֶשְׁמְרָ֗ה פִּקּוּדֶֽיךָ׃
135פָּ֭נֶיךָ הָאֵ֣ר בְּעַבְדֶּ֑ךָ וְ֝לַמְּדֵ֗נִי אֶת־חֻקֶּֽיךָ׃
פַּלְגֵי־מַ֭יִם יָרְד֣וּ עֵינָ֑י עַ֝֗ל לֹא־שָׁמְר֥וּ תֹורָתֶֽךָ׃136
137צַדִּ֣יק אַתָּ֣ה יְהוָ֑ה וְ֝יָשָׁ֗ר מִשְׁפָּטֶֽיךָ׃
138צִ֭וִּיתָ צֶ֣דֶק עֵדֹתֶ֑יךָ וֶֽאֱמוּנָ֥ה מְאֹֽד׃
139צִמְּתַ֥תְנִי קִנְאָתִ֑י כִּֽי־שָׁכְח֖וּ דְבָרֶ֣יךָ צָרָֽי׃
140צְרוּפָ֖ה אִמְרָתְךָ֥ מְאֹ֗ד וְֽעַבְדְּךָ֥ אֲהֵבָֽהּ׃
141צָעִ֣יר אָנֹכִ֣י וְנִבְזֶ֑ה פִּ֝קֻּדֶ֗יךָ לֹ֣א שָׁכָֽחְתִּי׃
142צִדְקָתְךָ֣ צֶ֣דֶק לְעֹולָ֑ם וְֽתֹורָתְךָ֥ אֱמֶֽת׃
143צַר־וּמָצֹ֥וק מְצָא֑וּנִי מִ֝צְוֹתֶ֗יךָ שַׁעֲשֻׁעָֽי׃
144צֶ֖דֶק עֵדְוֹתֶ֥יךָ לְעֹולָ֗ם הֲבִינֵ֥נִי וְאֶחְיֶֽה׃
145קָרָ֣אתִי בְכָל־לֵ֭ב עֲנֵ֥נִי יְהוָ֗ה חֻקֶּ֥יךָ אֶצֹּֽרָה׃
146קְרָאתִ֥יךָ הֹושִׁיעֵ֑נִי וְ֝אֶשְׁמְרָ֗ה עֵדֹתֶֽיךָ׃
147קִדַּ֣מְתִּי בַ֭נֶּשֶׁף וָאֲשַׁוֵּ֑עָה לִדְבָרֶיךָ יִחָֽלְתִּי׃
148קִדְּמ֣וּ עֵ֭ינַי אַשְׁמֻרֹ֑ות לָ֝שִׂ֗יחַ בְּאִמְרָתֶֽךָ׃
149קֹ֭ולִי שִׁמְעָ֣ה כְחַסְדֶּ֑ךָ יְ֝הוָ֗ה כְּֽמִשְׁפָּטֶ֥ךָ חַיֵּֽנִי׃
150קָ֭רְבוּ רֹדְפֵ֣י זִמָּ֑ה מִתֹּורָתְךָ֥ רָחָֽקוּ׃
151קָרֹ֣וב אַתָּ֣ה יְהוָ֑ה וְֽכָל־מִצְוֹתֶ֥יךָ אֱמֶֽת׃
152קֶ֣דֶם יָ֭דַעְתִּי מֵעֵדֹתֶ֑יךָ כִּ֖י לְעֹולָ֣ם יְסַדְתָּֽם׃
153רְאֵֽה־עָנְיִ֥י וְחַלְּצֵ֑נִי כִּי־תֹֽ֝ורָתְךָ֗ לֹ֣א שָׁכָֽחְתִּי׃
154רִיבָ֣ה רִ֭יבִי וּגְאָלֵ֑נִי לְאִמְרָתְךָ֥ חַיֵּֽנִי׃
155רָחֹ֣וק מֵרְשָׁעִ֣ים יְשׁוּעָ֑ה כִּֽי־חֻ֝קֶּיךָ לֹ֣א דָרָֽשׁוּ׃
156רַחֲמֶ֖יךָ רַבִּ֥ים׀ יְהוָ֑ה כְּֽמִשְׁפָּטֶ֥יךָ חַיֵּֽנִי׃
157רַ֭בִּים רֹדְפַ֣י וְצָרָ֑י מֵ֝עֵדְוֹתֶ֗יךָ לֹ֣א נָטִֽיתִי׃
158רָאִ֣יתִי בֹ֭גְדִים וָֽאֶתְקֹוטָ֑טָה אֲשֶׁ֥ר אִ֝מְרָתְךָ֗ לֹ֣א שָׁמָֽרוּ׃
159רְ֭אֵה כִּי־פִקּוּדֶ֣יךָ אָהָ֑בְתִּי יְ֝הוָ֗ה כְּֽחַסְדְּךָ֥ חַיֵּֽנִי׃
160רֹאשׁ־דְּבָרְךָ֥ אֱמֶ֑ת וּ֝לְעֹולָ֗ם כָּל־מִשְׁפַּ֥ט צִדְקֶֽךָ׃
161שָׂ֭רִים רְדָפ֣וּנִי חִנָּ֑ם וּמִדְּבָרֶיךָ פָּחַ֥ד לִבִּֽי׃
162שָׂ֣שׂ אָ֭נֹכִֽי עַל־אִמְרָתֶ֑ךָ כְּ֝מֹוצֵ֗א שָׁלָ֥ל רָֽב׃
163שֶׁ֣קֶר שָׂ֭נֵאתִי וַאֲתַעֵ֑בָה תֹּורָתְךָ֥ אָהָֽבְתִּי׃
164שֶׁ֣בַע בַּ֭יֹּום הִלַּלְתִּ֑יךָ עַ֝֗ל מִשְׁפְּטֵ֥י צִדְקֶֽךָ׃
165שָׁלֹ֣ום רָ֭ב לְאֹהֲבֵ֣י תֹורָתֶ֑ךָ וְאֵֽין־לָ֥מֹו מִכְשֹֽׁול׃
166שִׂבַּ֣רְתִּי לִֽישׁוּעָתְךָ֣ יְהוָ֑ה וּֽמִצְוֹתֶ֥יךָ עָשִֽׂיתִי׃
167שָֽׁמְרָ֣ה נַ֭פְשִׁי עֵדֹתֶ֑יךָ וָאֹהֲבֵ֥ם מְאֹֽד׃
168שָׁמַ֣רְתִּי פִ֭קּוּדֶיךָ וְעֵדֹתֶ֑יךָ כִּ֖י כָל־דְּרָכַ֣י נֶגְדֶּֽךָ׃
169תִּקְרַ֤ב רִנָּתִ֣י לְפָנֶ֣יךָ יְהוָ֑ה כִּדְבָרְךָ֥ הֲבִינֵֽנִי׃
170תָּבֹ֣וא תְּחִנָּתִ֣י לְפָנֶ֑יךָ כְּ֝אִמְרָתְךָ֗ הַצִּילֵֽנִי׃
171תַּבַּ֣עְנָה שְׂפָתַ֣י תְּהִלָּ֑ה כִּ֖י תְלַמְּדֵ֣נִי חֻקֶּֽיךָ׃
172תַּ֣עַן לְ֭שֹׁונִי אִמְרָתֶ֑ךָ כִּ֖י כָל־מִצְוֹתֶ֣יךָ צֶּֽדֶק׃
173תְּהִֽי־יָדְךָ֥ לְעָזְרֵ֑נִי כִּ֖י פִקּוּדֶ֣יךָ בָחָֽרְתִּי׃
174תָּאַ֣בְתִּי לִֽישׁוּעָתְךָ֣ יְהוָ֑ה וְ֝תֹֽורָתְךָ֗ שַׁעֲשֻׁעָֽי׃
175תְּֽחִי־נַ֭פְשִׁי וּֽתְהַֽלְלֶ֑ךָּ וּֽמִשְׁפָּטֶ֥ךָ יַעֲזְרֻֽנִי׃
176תָּעִ֗יתִי כְּשֶׂ֣ה אֹ֭בֵד בַּקֵּ֣שׁ עַבְדֶּ֑ךָ כִּ֥י מִ֝צְוֹתֶ֗יךָ לֹ֣א שָׁכָֽחְתִּי׃
120
OLULANGA LWA 119 (120): Abashombanyi b’omurhûla
1 Lwimbo. Lwa kusoka.
Nkayumva omutula, Nyakasane, Nyakasane ye nyakûza ananshuze.
2 Yagirwa, ofungire omûka gwani oku rhunwa rhubi, n’oku ndimi zibêsha.
3 Lero olulimi lw’endyalya cici ludesire lwankakuha erhi lukuyushulire?
4 Kâli bisonga byoji omu nfune z’entwâli, makala g’omurhi gwa Yenista.
5 Namahera nie mba muli Meshekie, nie mpanzire e Kedari.
6 Mwo nyubasire omu karhì kabo, balya barhakwirirwa murhûla.
7 Oku ndi nti omurhûla, bôhe mpu entambala là.
Psalms 120
1 שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות אֶל־יְ֭הוָה בַּצָּרָ֣תָה לִּ֑י קָ֝רָ֗אתִי וַֽיַּעֲנֵֽנִי׃
2 יְֽהוָ֗ה הַצִּ֣ילָה נַ֭פְשִׁי מִשְּׂפַת־שֶׁ֑קֶר מִלָּשֹׁ֥ון רְמִיָּֽה׃
3 מַה־יִּתֵּ֣ן לְ֭ךָ וּמַה־יֹּסִ֥יף לָ֗ךְ לָשֹׁ֥ון רְמִיָּֽה׃
4 חִצֵּ֣י גִבֹּ֣ור שְׁנוּנִ֑ים עִ֝֗ם גַּחֲלֵ֥י רְתָמִֽים׃
5 אֹֽויָה־לִ֭י כִּי־גַ֣רְתִּי מֶ֑שֶׁךְ שָׁ֝כַ֗נְתִּי עִֽם־אָהֳלֵ֥י קֵדָֽר׃
6 רַ֭בַּת שָֽׁכְנָה־לָּ֣הּ נַפְשִׁ֑י עִ֝֗ם שֹׂונֵ֥א שָׁלֹֽום׃
7 אֲֽנִי־שָׁ֭לֹום וְכִ֣י אֲדַבֵּ֑ר הֵ֝֗מָּה לַמִּלְחָמָֽה׃
121
OLULANGA LWA 120 (121): Nyakasane ye mulanzi w’Israheli
1 Lwimbo. Lwa kusoka.
Ngalamulire amasù ebwa ntondo, Lero owantabâla ngahi ayisha?
2 Nyakasane ye wantabâla, ye wajiraga empingu n’igulu.
3 Arhâzigè okugulu kwani kwalabuka, arhahunira omulanzi okulanga.
4 Neci, arhahunga arhânahunge, omulanzi olanga Israheli.
5 Nyakasane ye kulanga Nyakasane ye mulanzi okuli aha burhambi.
6 Gubire mûshi, izûba lirhâkukomè, bubire budufu, omwezi gurhâkujire kurhi.
7 Nyakasane akucinga oku ngasi kubi, âfungira omûka gwawe.
8 Akulanga omu kubalama n’omu kushubûka buno n’ensiku zoshi.
Psalms 121
1 שִׁ֗יר לַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות אֶשָּׂ֣א עֵ֭ינַי אֶל־הֶהָרִ֑ים מֵ֝אַ֗יִן יָבֹ֥א עֶזְרִֽי׃
2 עֶ֭זְרִי מֵעִ֣ם יְהוָ֑ה עֹ֝שֵׂ֗ה שָׁמַ֥יִם וָאָֽרֶץ׃
3 אַל־יִתֵּ֣ן לַמֹּ֣וט רַגְלֶ֑ךָ אַל־יָ֝נ֗וּם שֹֽׁמְרֶֽךָ׃
4 הִנֵּ֣ה לֹֽא־יָ֭נוּם וְלֹ֣א יִישָׁ֑ן שֹׁ֝ומֵ֗ר יִשְׂרָאֵֽל׃
5 יְהוָ֥ה שֹׁמְרֶ֑ךָ יְהוָ֥ה צִ֝לְּךָ֗ עַל־יַ֥ד יְמִינֶֽךָ׃
6יֹומָ֗ם הַשֶּׁ֥מֶשׁ לֹֽא־יַכֶּ֗כָּה וְיָרֵ֥חַ בַּלָּֽיְלָה׃
7 יְֽהוָ֗ה יִשְׁמָרְךָ֥ מִכָּל־רָ֑ע יִ֝שְׁמֹ֗ר אֶת־נַפְשֶֽׁךָ׃
8 יְֽהוָ֗ה יִשְׁמָר־צֵאתְךָ֥ וּבֹואֶ֑ךָ מֵֽ֝עַתָּ֗ה וְעַד־עֹולָֽם׃
122
OLULANGA LWA 121 (122): Obucire e Yeruzalemu burhenga
1 Lwimbo kwa kusôka. Lwa Daudi.
Nàyumvirhe nanasîma ene bambwira, mpu: mwo rhwaja omu nyumpa ya Nyakasane.
2 Amagulu girhu gano gakola gali, omu bululi bwawe Yeruzalemu.
3 Yeruzalemu kwo ali muyûbake nka cishagala, nka cishagala cisêzire buzibu.
4 Yo amashanja gayinamukira, amashanja ga Nyakasane. Mpu gakûze izîno lya Nyakasane nk’oku Israheli anarhegesire.
5 Yo entebe z’okutwira emmanja ziba, entebe z’omu nyumpa ya Daudi.
6 Yâkûlizagyi Yeruzalemu omurhûla abakurhonya babe n’omurhûla,
7 Akalembe kabe omu bululi bwawe, n’omurhûla omu minene yawe.
8 Bene wirhu haguma n’abirhu bo barhumire nakuderha nti: «Obêmwo omurhûla.»
9 Neci nakusengerera ebinja, erhi eyi nyumpa ya Nyakasane Nnâmahanga wirhu yo erhuma.
Psalms 122
1 שִׁ֥יר הַֽמַּעֲלֹ֗ות לְדָ֫וִ֥ד שָׂ֭מַחְתִּי בְּאֹמְרִ֣ים לִ֑י בֵּ֖ית יְהוָ֣ה נֵלֵֽךְ׃
2 עֹ֭מְדֹות הָי֣וּ רַגְלֵ֑ינוּ בִּ֝שְׁעָרַ֗יִךְ יְרוּשָׁלִָֽם׃
3 יְרוּשָׁלִַ֥ם הַבְּנוּיָ֑ה כְּ֝עִ֗יר שֶׁחֻבְּרָה־לָּ֥הּ יַחְדָּֽו׃
4 שֶׁשָּׁ֨ם עָל֪וּ שְׁבָטִ֡ים שִׁבְטֵי־יָ֭הּ עֵד֣וּת לְיִשְׂרָאֵ֑ל לְ֝הֹדֹ֗ות לְשֵׁ֣ם יְהוָֽה׃
5 כִּ֤י שָׁ֨מָּה׀ יָשְׁב֣וּ כִסְאֹ֣ות לְמִשְׁפָּ֑ט כִּ֝סְאֹ֗ות לְבֵ֣ית דָּוִֽיד׃
6 שַׁ֭אֲלוּ שְׁלֹ֣ום יְרוּשָׁלִָ֑ם יִ֝שְׁלָ֗יוּ אֹהֲבָֽיִךְ׃
7 יְהִֽי־שָׁלֹ֥ום בְּחֵילֵ֑ךְ שַׁ֝לְוָ֗ה בְּאַרְמְנֹותָֽיִךְ׃
8 לְ֭מַעַן אַחַ֣י וְרֵעָ֑י אֲדַבְּרָה־נָּ֖א שָׁלֹ֣ום בָּֽךְ׃
9 לְ֭מַעַן בֵּית־יְהוָ֣ה אֱלֹהֵ֑ינוּ אֲבַקְשָׁ֖ה טֹ֣וב לָֽךְ׃
123
OLULANGA LWA 122 (123): Rhulikûze oku kagayo k’abacîbona
1 Lwimbo lwa kusôka.
Ngalamulire amasù emund’oli, We bâ omu mpingu.
2 Kulyala amasù g’abashizi, ganayerekera enfune za ba nnawabo,
kulyala amasù g’omuja-kazi gahenekera enfune za nn’omumwabo,
kwo amasù girhu gadwirhe galolakwo Nyakasane Nyamuzinda wirhu,
kuhika olukogo lwirhu lumugwarhe.
3 Rhubêre nirhu olukogo, Yagirwa, rhubêre nirhu olukogo,
barhulibuzize n’akagayo.
4 Omurhima gwirhu gwayihisirwe n’amasheka g’abacîbwine bagale,
n’aka gayo k’abacîbona.
Psalms 123
1 שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות אֵ֭לֶיךָ נָשָׂ֣אתִי אֶת־עֵינַ֑י הַ֝יֹּשְׁבִ֗י בַּשָּׁמָֽיִם׃
2 הִנֵּ֨ה כְעֵינֵ֪י עֲבָדִ֡ים אֶל־יַ֤ד אֲֽדֹונֵיהֶ֗ם כְּעֵינֵ֣י שִׁפְחָה֮ אֶל־יַ֪ד גְּבִ֫רְתָּ֥הּ כֵּ֣ן עֵ֭ינֵינוּ אֶל־יְהוָ֣ה אֱלֹהֵ֑ינוּ עַ֝֗ד שֶׁיְּחָנֵּֽנוּ׃
3 חָנֵּ֣נוּ יְהוָ֣ה חָנֵּ֑נוּ כִּֽי־רַ֝֗ב שָׂבַ֥עְנוּ בֽוּז׃
4 :רַבַּת֮ שָֽׂבְעָה־לָּ֪הּ נַ֫פְשֵׁ֥נוּ הַלַּ֥עַג הַשַּׁאֲנַנִּ֑ים הַ֝בּ֗וּז לְגַאֲיֹונִים
124
OLULANGA LWA 123 (124): Omucunguzi w’Israheli
1 Lwimbo lwa kusôka. Lwa Daudi.
Nyakasane acibulaga bwarhulwirakwo -Israheli neci kuderhe-
2 Nyakasane acibulaga bwarhulwirakwo, bulyala bayisha barhuharhîrekwo,
3 singa bàrhumizire bagumaguma. Bulyala bayisha barhudwirhekwo omutula,
4 sînga rhwàzisire omu mîshi, singa emigezi yàrhuhulwirekwo.
5 Singa amîshi g’enshalalo gàrhubirundukirekwo.
6 Nyakasane ayagirwe obu àrharhulîkiriraga, mpu rhube minyama bazikamwo amîno.
7 Omûka gwirhu kwo gwàfulumusire nka kanyunyi, gwatwa oku isi ly’abarhezi, olusi lwatwika, nirhu rhwàcifulumukira.
8 Oburhabâle bwirhu kwo burhenga okw’izîno lya Nyakasane Ye wàlemaga empingu n’igulu.
Psalms 124
1 שִׁ֥יר הַֽמַּעֲלֹ֗ות לְדָ֫וִ֥ד לוּלֵ֣י יְ֭הוָה שֶׁהָ֣יָה לָ֑נוּ יֹֽאמַר־נָ֝א יִשְׂרָאֵֽל׃
2 לוּלֵ֣י יְ֭הוָה שֶׁהָ֣יָה לָ֑נוּ בְּק֖וּם עָלֵ֣ינוּ אָדָֽם׃
3 אֲ֭זַי חַיִּ֣ים בְּלָע֑וּנוּ בַּחֲרֹ֖ות אַפָּ֣ם בָּֽנוּ׃
4 אֲ֭זַי הַמַּ֣יִם שְׁטָפ֑וּנוּ נַ֝֗חְלָה עָבַ֥ר עַל־נַפְשֵֽׁנוּ׃
5 אֲ֭זַי עָבַ֣ר עַל־נַפְשֵׁ֑נוּ הַ֝מַּ֗יִם הַזֵּֽידֹונִֽים׃
6 בָּר֥וּךְ יְהוָ֑ה שֶׁלֹּ֥א נְתָנָ֥נוּ טֶ֝֗רֶף לְשִׁנֵּיהֶֽם׃
7 נַפְשֵׁ֗נוּ כְּצִפֹּ֥ור נִמְלְטָה֮ מִפַּ֪ח יֹ֫וקְשִׁ֥ים הַפַּ֥ח נִשְׁבָּ֗ר וַאֲנַ֥חְנוּ נִמְלָֽטְנוּ׃
8 עֶ֭זְרֵנוּ בְּשֵׁ֣ם יְהוָ֑ה עֹ֝שֵׂ֗ה שָׁמַ֥יִם וָאָֽרֶץ׃
125
OLULANGA LWA 124 (125): Nyamuzinda ye langa abage
1 Lwimbo lwa kusôka.
Abacikubagira Nyakasane kwo bali ak’entondo ya Siyoni,
yo erhahuligana enahabâ ensiku n’amango.
2 Kula Yeruzalemu entondo zimugosire,
kwo na Nyamuzinda agosire olubaga lwage buna n’ensiku zoshi.
3 Nanga nta mango akarhif k’endyalya
kwânahume oku mwanya gw’abashinganyanya.
Abashinganyanya bakanalambûla okuboko kwabo mpu bajiremw’okubi.
4 Nyamwagirwa abinja obajirire ebinja,
n’ab’omurhima gushinganine kwo n’okwo.
5 Abagera omu njira zikubire bôhe, Nyakasane abalibirhekwo,
abageze omu njira nguma n’ababi.
Omurhûla muli Israheli!
Psalms 125
1 שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות הַבֹּטְחִ֥ים בַּיהוָ֑ה כְּֽהַר־צִיֹּ֥ון לֹא־יִ֝מֹּ֗וט לְעֹולָ֥ם יֵשֵֽׁב׃
2 יְֽרוּשָׁלִַ֗ם הָרִים֮ סָבִ֪יב לָ֥הּ וַ֭יהוָה סָבִ֣יב לְעַמֹּ֑ו מֵ֝עַתָּ֗ה וְעַד־עֹולָֽם׃
3 כִּ֤י לֹ֪א יָנ֡וּחַ שֵׁ֤בֶט הָרֶ֗שַׁע עַל֮ גֹּורַ֪ל הַֽצַּדִּ֫יקִ֥ים לְמַ֡עַן לֹא־יִשְׁלְח֖וּ הַצַּדִּיקִ֨ים בְּעַוְלָ֬תָה יְדֵיהֶֽם׃
4 הֵיטִ֣יבָה יְ֭הוָה לַטֹּובִ֑ים וְ֝לִֽישָׁרִ֗ים בְּלִבֹּותָֽם׃
5 :וְהַמַּטִּ֤ים עַֽקַלְקַלֹּותָ֗ם יֹולִיכֵ֣ם יְ֭הוָה אֶת־פֹּעֲלֵ֣י הָאָ֑וֶן שָׁ֝לֹ֗ום עַל־יִשְׂרָאֵֽל
126
OLULANGA LWA 125 (126): Okugaluka kw’abàli balulize
1 Lwimbo lwa kusôka.
Erhi Nyakasane àgalula empira z’e Siyoni
kwo rhwàli nk’abalôrha.
2 Lero akanwa kirhu kanaciyunjula masheka,
n’endimi zirhu zayunjula mwishingo.
Agandi mashanja gakaziderha, mpu:
Nyakasane abakolîre akirumè.
3 Neci Nyakasane arhujirire birhali binyi,
rhw’oyu rhukola rhushagalusire.
4 Okûla rhuyôsire, Yagirwa, okuhindule,
kula bahindula omugezi gw’ebumosho bw’izûba
5 Abarhwêra omu mulenge,
omu mwishingo basârûla.
6 Banagenda baja balaka,
banagenda babarhwire emburho barhwêra.
Erhi bagaluka erhi bayisha bacîshinga
n’emiha yabo okw’irhwe.
Psalms 126
1 שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות בְּשׁ֣וּב יְ֭הוָה אֶת־שִׁיבַ֣ת צִיֹּ֑ון הָ֝יִ֗ינוּ כְּחֹלְמִֽים׃
2 אָ֤ז יִמָּלֵ֪א שְׂחֹ֡וק פִּינוּ֮ וּלְשֹׁונֵ֪נוּ רִ֫נָּ֥ה אָ֭ז יֹאמְר֣וּ בַגֹּויִ֑ם הִגְדִּ֥יל יְ֝הוָ֗ה לַעֲשֹׂ֥ות עִם־אֵֽלֶּה׃
3 הִגְדִּ֣יל יְ֭הוָה לַעֲשֹׂ֥ות עִמָּ֗נוּ הָיִ֥ינוּ שְׂמֵחִֽים׃
4 שׁוּבָ֣ה יְ֭הוָה אֶת־שְׁבוּתֵנוּ כַּאֲפִיקִ֥ים בַּנֶּֽגֶב׃
5 הַזֹּרְעִ֥ים בְּדִמְעָ֗ה בְּרִנָּ֥ה יִקְצֹֽרוּ׃
6 הָ֘לֹ֤וךְ יֵלֵ֨ךְ׀ וּבָכֹה֮ נֹשֵׂ֪א מֶֽשֶׁךְ־הַ֫זָּ֥רַע בֹּֽא־יָבֹ֥וא בְרִנָּ֑ה נֹ֝שֵׂ֗א אֲלֻמֹּתָֽיו׃
127
OLULANGA LWA 126 (127): Okucîhira omu maboko ga Nyamuzinda
1 Lwimbo lwa kusôka. Lwa Salomoni.
Nka Nyakasane arhayûbasiri enyumpa, abayiyûbaka erhi na busha bârhamira.
Nka Nyakasane arhalanziri olugo, omulâlizi erhi na busha ârhamira.
2 Busha mwarhamira mpu mwazûka sêzisezi burhacica,
mpu murhajigwishirra duba, mpu murhalya ehi murharhamiri,
kâli anashobôze abarhonyi bage banali iro!
3 Kâli abana ngalo ya Nyakasane, akarhenga omu nda luhembo.
4 Ababurhirwa ebusole, kwo bali nka bisonga omu nfune z’entwâli.
5 Ali w’iragi omulume obumbire omurhana gwage myampi ya bene eyo,
enshonyi zirhâmubumbe amango ababisha bamuja aha luso.
Psalms 127
1 שִׁ֥יר הַֽמַּֽעֲלֹ֗ות לִשְׁלֹ֫מֹ֥ה אִם־יְהוָ֤ה׀ לֹא־יִבְנֶ֬ה בַ֗יִת שָׁ֤וְא׀ עָמְל֣וּ בֹונָ֣יו בֹּ֑ו אִם־יְהוָ֥ה לֹֽא־יִשְׁמָר־עִ֝֗יר שָׁ֤וְא׀ שָׁקַ֬ד שֹׁומֵֽר׃
2 שָׁ֤וְא לָכֶ֨ם׀ מַשְׁכִּ֪ימֵי ק֡וּם מְאַֽחֲרֵי־שֶׁ֗בֶת אֹ֭כְלֵי לֶ֣חֶם הָעֲצָבִ֑ים כֵּ֤ן יִתֵּ֖ן לִֽידִידֹ֣ו שֵׁנָֽא׃
3 הִנֵּ֤ה נַחֲלַ֣ת יְהוָ֣ה בָּנִ֑ים שָׂ֝כָ֗ר פְּרִ֣י הַבָּֽטֶן׃
4 כְּחִצִּ֥ים בְּיַד־גִּבֹּ֑ור כֵּ֝֗ן בְּנֵ֣י הַנְּעוּרִֽים׃
5 אַשְׁרֵ֤י הַגֶּ֗בֶר אֲשֶׁ֤ר מִלֵּ֥א אֶת־אַשְׁפָּתֹ֗ו מֵ֫הֶ֥ם לֹֽא־יֵבֹ֑שׁוּ כִּֽי־יְדַבְּר֖וּ אֶת־אֹויְבִ֣ים בַּשָּֽׁעַר׃
128
OLULANGA LWA 127 (128): Omugisho oku muntu okenga Lulema
1 Lwimbo lwa kusôka.
Iragi lyawe we rhinya Nyakasane,
we shimba enjira zage.
2 By’omu maboko gawe wâlye
obone iragi onasîme.
3 Mukâwe kwo ali nka muzabibu
guyâna bwenêne omu mwawe.
Abana bawe kwo bali nka mirhô ya mizabibu,
bazungulusire ecìbo omu bululi bwawe.
4 Kwo agishwa ntyo, omuntu orhinya Nnâmahanga.
5 Nyakasane akugishe kurheng’e Siyoni,
ensiku zoshi z’obuzine bwawe.
6 Obone oku Yeruzalemu agandâza,
obone abana b’abana bawe.
Omurhûla gube omu Israheli!
Psalms 128
1שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות אַ֭שְׁרֵי כָּל־יְרֵ֣א יְהוָ֑ה הַ֝הֹלֵ֗ךְ בִּדְרָכָֽיו׃
2יְגִ֣יעַ כַּ֭פֶּיךָ כִּ֣י תֹאכֵ֑ל אַ֝שְׁרֶ֗יךָ וְטֹ֣וב לָֽךְ׃
3אֶשְׁתְּךָ֤׀ כְּגֶ֥פֶן פֹּרִיָּה֮ בְּיַרְכְּתֵ֪י בֵ֫יתֶ֥ךָ בָּ֭נֶיךָ כִּשְׁתִלֵ֣י זֵיתִ֑ים סָ֝בִ֗יב לְשֻׁלְחָנֶֽךָ׃
4הִנֵּ֣ה כִי־כֵ֭ן יְבֹ֥רַךְ גָּ֗בֶר יְרֵ֣א יְהוָֽה׃
5יְבָרֶכְךָ֥ יְהוָ֗ה מִצִּ֫יֹּ֥ון וּ֭רְאֵה בְּט֣וּב יְרוּשָׁלִָ֑ם כֹּ֝֗ל יְמֵ֣י חַיֶּֽיךָ׃ 6וּרְאֵֽה־בָנִ֥ים לְבָנֶ֑יךָ שָׁ֝לֹ֗ום עַל־יִשְׂרָאֵֽל׃
129
OLULANGA LWA 128 (129): Oku bashombanyi ba Siyoni
1 Lwimbo lwa kusôka.
Mushâna wani, kurhenga ndi murho erhi banshimbulula, -lsraheli neci kuderhe-
2 Kurhenga ndi murho erhi banshimbulula, ci barhàmpashaga.
3 Abahinzi bàgwira bampinga oku mugongo, bahumba bahumba;
4 Nyakasane yehe bula arhalyalyanya, àtwira ababisha emigozi.
5 Enshonyi zirhangibabumba, bashubire nyuma, balya boshi banashomba Israheli.
6 Bashube nka casi cimerera oku nyumpa, co ciyûma barhanacicishugula.
7 Co cirhabumba nfune z’owasârûla! nisi erhi ecîbo c’owashubûza ebirundo.
8 N’abâgera barhâderhe, mpu: «Nyakasane amugishe»,
mpu: «Rhumugishire okw’izîno lya Nyakasane.»
Psalms 129
1 שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות רַ֭בַּת צְרָר֣וּנִי מִנְּעוּרַ֑י יֹֽאמַר־נָ֝א יִשְׂרָאֵֽל׃
2 רַ֭בַּת צְרָר֣וּנִי מִנְּעוּרָ֑י גַּ֝ם לֹא־יָ֥כְלוּ לִֽי׃
3 עַל־גַּ֭בִּי חָרְשׁ֣וּ חֹרְשִׁ֑ים הֶ֝אֱרִ֗יכוּ לְמַעֲנֹותָם
4 יְהוָ֥ה צַדִּ֑יק קִ֝צֵּ֗ץ עֲבֹ֣ות רְשָׁעִֽים׃
5 יֵ֭בֹשׁוּ וְיִסֹּ֣גוּ אָחֹ֑ור כֹּ֝֗ל שֹׂנְאֵ֥י צִיֹּֽון׃
6 יִ֭הְיוּ כַּחֲצִ֣יר גַּגֹּ֑ות שֶׁקַּדְמַ֖ת שָׁלַ֣ף יָבֵֽשׁ׃
7 שֶׁלֹּ֤א מִלֵּ֖א כַפֹּ֥ו קֹוצֵ֗ר וְחִצְנֹ֥ו מְעַמֵּֽר׃
8 וְלֹ֤א אָֽמְר֨וּ׀ הָעֹבְרִ֗ים בִּרְכַּֽת־יְהוָ֥ה אֲלֵיכֶ֑ם בֵּרַ֥כְנוּ אֶ֝תְכֶ֗ם בְּשֵׁ֣ם יְהוָֽה׃
130
OLULANGA LWA 129 (130): Nyamuzinda ye shundwakwo obwonjo
1 Lwimbo lwa kusôka.
Oku ndi emuhengere, Yagirwa, nakuyakûza.
2 Waliha, yumva omulenge gwani! amarhwiri gawe garhegêre, gayumve izu ly’omusengero gwani.
3 Erhi wakalola ebyâha, Yagirwa, Yagirwa ndi wakayêra?
4 Caba aha burhambi bwawe h’obwonjo bw’ebyâha bushundwa, mpu lyo bakukolera banakukenzire.
5 Niehe Nyamwagirwa ye ncîkubagîre, n’omurhima gwani luderho lwage gucîkubagire.
6 Omurhima gwani gudwirhe gwagungêza Nyakasane, kulusha kula omulâlîzi agungêza obucè.
7 Kulusha omulâlîzi walinga oku lukula ârhanda, Israheli alinge Nyakasane.
8 Yêne ye walikûza Israheli, oku byâha byage byoshi.
Psalms 130
1 שִׁ֥יר הַֽמַּעֲלֹ֑ות מִמַּעֲמַקִּ֖ים קְרָאתִ֣יךָ יְהוָֽה׃
2 אֲדֹנָי֮ שִׁמְעָ֪ה בְקֹ֫ולִ֥י תִּהְיֶ֣ינָה אָ֭זְנֶיךָ קַשֻּׁבֹ֑ות לְ֝קֹ֗ול תַּחֲנוּנָֽי׃
3 אִם־עֲוֹנֹ֥ות תִּשְׁמָר־יָ֑הּ אֲ֝דֹנָ֗י מִ֣י יַעֲמֹֽד׃
4 כִּֽי־עִמְּךָ֥ הַסְּלִיחָ֑ה לְ֝מַ֗עַן תִּוָּרֵֽא׃
5 קִוִּ֣יתִי יְ֭הוָה קִוְּתָ֣ה נַפְשִׁ֑י וְֽלִדְבָרֹ֥ו הֹוחָֽלְתִּי׃
6 נַפְשִׁ֥י לַֽאדֹנָ֑י מִשֹּׁמְרִ֥ים לַ֝בֹּ֗קֶר שֹׁמְרִ֥ים לַבֹּֽקֶר׃
7 יַחֵ֥ל יִשְׂרָאֵ֗ל אֶל־יְה֫וָה כִּֽי־עִם־יְהוָ֥ה הַחֶ֑סֶד וְהַרְבֵּ֖ה עִמֹּ֣ו פְדֽוּת׃
8 וְ֭הוּא יִפְדֶּ֣ה אֶת־יִשְׂרָאֵ֑ל מִ֝כֹּ֗ל עֲוֹנֹתָֽיו׃
e120.5 Mesheki: cihugo ciri hofi n’Enyanja Nyiru. Kedari: omu irungu ly’e Siriya.
f125.3 Akarhi k’endyalya: kwo kuderha obwami bw’enkola-maligo.
131
OLULANGA LWA 130 (131): Omurhima gw’oburho
1 Lwimbo lwa kusôka. Lwa Daudi.
Yagirwa omurhima gwani gurhalimwo bya kucîbona,
n’amasù gani garhalimwo bya cisûli,
ntaharhîri bya bukulu ntanahambîri ebindenzire bulî.
2 Kâli ciru n’omurhima gwani gurhûzize gwanadêkerera,
kula omwana obagalirwe na nnina ayôrha,
kula omwana arhûlûla, kwo n’omurhima gukola gunyosiremwo.
3 Israheli, okazicîkubagira Nyakasane, buno n’ensiku zoshi.
Psalms 131
1 שִׁ֥יר הַֽמַּֽעֲלֹ֗ות לְדָ֫וִ֥ד יְהוָ֤ה׀ לֹא־גָבַ֣הּ לִ֭בִּי וְלֹא־רָמ֣וּ עֵינַ֑י וְלֹֽא־הִלַּ֓כְתִּי׀ בִּגְדֹלֹ֖ות וּבְנִפְלָאֹ֣ות מִמֶּֽנִּי׃
2 אִם־לֹ֤א שִׁוִּ֨יתִי׀ וְדֹומַ֗מְתִּי נַ֫פְשִׁ֥י כְּ֭גָמֻל עֲלֵ֣י אִמֹּ֑ו כַּגָּמֻ֖ל עָלַ֣י נַפְשִֽׁי׃
3 יַחֵ֣ל יִ֝שְׂרָאֵל אֶל־יְהוָ֑ה מֵֽ֝עַתָּ֗ה וְעַד־עֹולָֽם׃
132
OLULANGA LWA 131 (132): Okukengera okuhêkwa kw’Omucîmba gw’Amalaganyo
7 Lwimbo lwa kusôka.
Yagirwa, okengêre Daudi. n’obukombedu bwage bwoshi.
2 Okengêre oku alahiriraga Nyakasane, okengêre eciragane àlaganyagya Mugala-byoshi wa Yakobo, erhi:
3 «Ntasheshere omu cirâlo nti omu mwani, ntasôkere oku ncingo nti ngwishire,
4 ntanayemere amasù gani gaja iro, ntazige engohe zani zarhamûka
5 ntanacibonera Nyakasane ahantu, ntanacibonera Mugala-byoshi wa Yakobo ecirâlo.»
6 Lola oku badwirhe baguderha omu Efrata, rhwàgushanzire omu bihugo by’emuzirhu.
7 Rhuhike omu mwage, rhuharâmize aha magulu gage.
8 Yimuka, Nyamwagirwa, oje aha warhamûkira, mwe n’omucîmba gw’obwami bwawe.
9 Abadâhwa bawe bacîhundikîre n’omwishingo.
10 Mâshi mâshi, mwambali wawe Daudi orhumire, omanye wakayôza omushige wawe.
11 Nyakasane alahirîre Daudi, àmulaganya endagâno y’enkwira, eryâla erhatûbwamwo, erhi: «Mwana oburha nâtamaza oku ntebe yawe.»
12 Erhi: «Abana bawe bâkalanga eciragâne cani, bakanalanga amarhegeko nâbarhegekaga, abana babo nabo, bâtamala oku ntebe yawe ensiku zoshi.»
13 Bulya neci Nyakasane acîshozire Siyoni, àcimwîshozire mpu eshube ntebe yage, erhi:
14 «Kuno kwo nkola nakaziluhûkira ensiku zoshi»; erhi: «Kuno kwo nkola nayûbaka bulya kuno kwo ncîshozire.»
15 Erhi: «Ebijiro byakwo nkolaga nabigisha, n’abakenyi bakwo mbayîguse mugati.
16 Abadâhwa bakwo nkolaga nababwîka obucire, n’abemezi bakwo bashembuke n’omwishingo.
17 Eyo munda yo nâmereza Daudi ihembe, nnankolêgeze omushige wani akamole.
18 Abamushomba boshi nâbabonesa nshonyi, n’irhwe lyage lilabukekwo akashambala kani.»
Psalms 132
1 שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות זְכֹור־יְהוָ֥ה לְדָוִ֑ד אֵ֝ת כָּל־עֻנֹּותֹֽו׃
2 אֲשֶׁ֣ר נִ֭שְׁבַּע לַיהוָ֑ה נָ֝דַ֗ר לַאֲבִ֥יר יַעֲקֹֽב׃
3 אִם־אָ֭בֹא בְּאֹ֣הֶל בֵּיתִ֑י אִם־אֶ֝עֱלֶ֗ה עַל־עֶ֥רֶשׂ יְצוּעָֽי׃
4 אִם־אֶתֵּ֣ן שְׁנַ֣ת לְעֵינָ֑י לְֽעַפְעַפַּ֥י תְּנוּמָֽה׃
5 עַד־אֶמְצָ֣א מָ֭קֹום לַיהוָ֑ה מִ֝שְׁכָּנֹ֗ות לַאֲבִ֥יר יַעֲקֹֽב׃
6 הִנֵּֽה־שְׁמַֽעֲנ֥וּהָ בְאֶפְרָ֑תָה מְ֝צָאנ֗וּהָ בִּשְׂדֵי־יָֽעַר׃
7 נָבֹ֥ואָה לְמִשְׁכְּנֹותָ֑יו נִ֝שְׁתַּחֲוֶ֗ה לַהֲדֹ֥ם רַגְלָֽיו׃
8 קוּמָ֣ה יְ֭הוָה לִמְנוּחָתֶ֑ךָ אַ֝תָּ֗ה וַאֲרֹ֥ון עֻזֶּֽךָ׃
9 כֹּהֲנֶ֥יךָ יִלְבְּשׁוּ־צֶ֑דֶק וַחֲסִידֶ֥יךָ יְרַנֵּֽנוּ׃
10 בַּ֭עֲבוּר דָּוִ֣ד עַבְדֶּ֑ךָ אַל־תָּ֝שֵׁ֗ב פְּנֵ֣י מְשִׁיחֶֽךָ׃
11 נִשְׁבַּֽע־יְהוָ֨ה׀ לְדָוִ֡ד אֱמֶת֮ לֹֽא־יָשׁ֪וּב מִ֫מֶּ֥נָּה מִפְּרִ֥י בִטְנְךָ֑ אָ֝שִׁ֗ית לְכִסֵּא־לָֽךְ׃
12 אִֽם־יִשְׁמְר֬וּ בָנֶ֨יךָ׀ בְּרִיתִי֮ וְעֵדֹתִ֥י זֹ֗ו אֲלַ֫מְּדֵ֥ם גַּם־בְּנֵיהֶ֥ם עֲדֵי־עַ֑ד יֵ֝שְׁב֗וּ לְכִסֵּא־לָֽךְ׃
13 כִּֽי־בָחַ֣ר יְהוָ֣ה בְּצִיֹּ֑ון אִ֝וָּ֗הּ לְמֹושָׁ֥ב לֹֽו׃
14 זֹאת־מְנוּחָתִ֥י עֲדֵי־עַ֑ד פֹּֽה־אֵ֝שֵׁ֗ב כִּ֣י אִוִּתִֽיהָ׃
15 צֵ֭ידָהּ בָּרֵ֣ךְ אֲבָרֵ֑ךְ אֶ֝בְיֹונֶ֗יהָ אַשְׂבִּ֥יעַֽ לָֽחֶם׃
16 וְֽ֭כֹהֲנֶיהָ אַלְבִּ֣ישׁ יֶ֑שַׁע וַ֝חֲסִידֶ֗יהָ רַנֵּ֥ן יְרַנֵּֽנוּ׃
17 שָׁ֤ם אַצְמִ֣יחַ קֶ֣רֶן לְדָוִ֑ד עָרַ֥כְתִּי נֵ֝֗ר לִמְשִׁיחִֽי׃
18 אֹ֭ויְבָיו אַלְבִּ֣ישׁ בֹּ֑שֶׁת וְ֝עָלָ֗יו יָצִ֥יץ נִזְרֹֽו׃
133
OLULANGA LWA 132 (133): Akalamo k’ecinyabuguma
1 Lwimbo lwa kusôka. Lwa Daudi.
Ala nka kwayinjiha, ala nka kwanuna, okubêra haguma cinyabuguma kw’abalondana.
2 Kwo kuli nka kula banadêkereza ensholo y’amavurha okw’irhwe, gahonere omu bwanwa, omu bwanwa bwa Aroni, gayandagalire omw’igosi ly’omushangi gwage.
3 Kwo kuli nka kula olumè lwa kuli Hermoni luyandagalira kuli Siyoni; kwo Nyakasane ahânira omugisho, n’akalamo kashinga emyaka n’emyaka.
Psalms 133
1 שִׁ֥יר הַֽמַּעֲלֹ֗ות לְדָ֫וִ֥ד הִנֵּ֣ה מַה־טֹּ֭וב וּמַה־נָּעִ֑ים שֶׁ֖בֶת אַחִ֣ים גַּם־יָֽחַד׃
2 כַּשֶּׁ֤מֶן הַטֹּ֨וב׀ עַל־הָרֹ֗אשׁ יֹרֵ֗ד עַֽל־הַזָּקָ֥ן זְקַֽן־אַהֲרֹ֑ן שֶׁ֝יֹּרֵ֗ד עַל־פִּ֥י מִדֹּותָֽיו׃
3 כְּטַל־חֶרְמֹ֗ון שֶׁיֹּרֵד֮ עַל־הַרְרֵ֪י צִ֫יֹּ֥ון כִּ֤י שָׁ֨ם׀ צִוָּ֣ה יְ֭הוָה אֶת־הַבְּרָכָ֑ה חַ֝יִּ֗ים עַד־הָעֹולָֽם׃
134
OLULANGA LWA 133 (134): Oku lusiku lukulu lw’obudufu
1 Lwimbo lwa kusôka.
Kanyi! mugashanize Nyakasane,
mwe munashiga Nnawirhu mweshi,
mwe muyimanzire omu idubiro lya Nyakasane
gano mango g’obudufu!
2 Mulengereze amaboko ginyu ebwa ngombe yage,
mugashànize Nn’igulu.
3 Nyakasane akugishe kurhenga e Siyoni,
ye wàjiraga empingu n’igulu.
Psalms 134
1 שִׁ֗יר הַֽמַּ֫עֲלֹ֥ות הִנֵּ֤ה׀ בָּרֲכ֣וּ אֶת־יְ֭הוָה כָּל־עַבְדֵ֣י יְהוָ֑ה הָעֹמְדִ֥ים בְּבֵית־יְ֝הוָ֗ה בַּלֵּילֹֽות׃
2 שְׂאֽוּ־יְדֵכֶ֥ם קֹ֑דֶשׁ וּ֝בָרֲכוּ אֶת־יְהוָֽה׃
3 יְבָרֶכְךָ֣ יְ֭הוָה מִצִּיֹּ֑ון עֹ֝שֵׂ֗ה שָׁמַ֥יִם וָאָֽרֶץ׃
135
OLULANGA LWA 134 (135): Okukuza Omulemi wa byoshi
1 Aleluya!
Mukuze izîno lya Nyakasane, kuzi ye mwe bambali ba Nyakasane.
2 Mwe muli omu ka-Nyamuzinda, omu bululi bw’enyumpa ya Nnawirhu Nnâmahanga. 3 Mukuze Nyakasane bulya arhahimwa bwinja Nyakasane, muzihire izîno lyage bulya ali wa kusîmwa.
4 Na bulyala Nyakasane àcîshozire Yakobo, Israheli gwo gwage mwânya acîshozire.
5 Niehe mmanyire oku Nyamubâho ali mukulu, Nnawirhu Nnâmahanga alushire banyamuzinda boshi.
6 Ebi alonzize byoshi binabe, en’igulu n’emalunga, omu nyanja n’omu ngasi muhengere.
7 Ye rhenza ebitù kurhenga enyuma z’ebihugo, ahindule emilazò eshube nkuba, n’empusi ayishâze aha yali ecifulisire.
8 Aja aho, abanda enfula z’e Misiri, ez’abantu n’ez’ebintu.
9 Arhuma ebisômerine n’ebimanyîso emund’oli bulya wa Misiri, abirhumira Faraoni n’abambali boshi.
10 Abanda amashanja garhali manyi, ahungumula abami b’entwâli:
11 Sehoni mwami w’Abamoriti, na Ogu mwami w’e Bashani, n’amami goshi g’e Kanani.
12 Amashwa gabo agagabira Israheli, olubaga lwage Israheli lwagayimamwo.
13 Mushâna Nyakasane izîno lyawe ho liyorha liba ensiku n’amango, mushâna Nyakasane oyôrhe okengwa emyaka n’emyaka.
14 Bulyala Nyakasane ye lungere w’olubaga lwage, yene ye nalufa lukogo.
15 Abapagani nabo mpu bajira ba nyamuzinda, bala b’amabuye n’ebyûma! bala babinjwa n’enfune z’abantu!
16 Irumbi mpu bagwerhe akanwa barhanaderha, mpu bagwerhe amasù barhanabona!
17 Mpu bagwerhe amarhwiri barhanayumva, ciru lerhaga ehyûka omu kanwa kabo!
18 Ababatula bamôbashusha, abacîkubagira bo nabo nabo.
19 Nyumpa y’Israheli, kuza Nyakasane, bûko bwa Aroni, kuza Nyamubâho,
20 Nyumpa ya Levi, nawe kuza Nyakasane mwe muharâmya Nyamubâho mweshi, mukuze Nyakasane.
21 Nyakasane aj’irenge omu Siyoni, ye yûbaka omu Yeruzalemu!
Psalms 135
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ הַֽ֭לְלוּ אֶת־שֵׁ֣ם יְהוָ֑ה הַֽ֝לְלוּ עַבְדֵ֥י יְהוָֽה׃
2 שֶׁ֣֭עֹֽמְדִים בְּבֵ֣ית יְהוָ֑ה בְּ֝חַצְרֹ֗ות בֵּ֣ית אֱלֹהֵֽינוּ׃
3 הַֽ֭לְלוּ־יָהּ כִּי־טֹ֣וב יְהוָ֑ה זַמְּר֥וּ לִ֝שְׁמֹ֗ו כִּ֣י נָעִֽים׃
4 כִּֽי־יַעֲקֹ֗ב בָּחַ֣ר לֹ֣ו יָ֑הּ יִ֝שְׂרָאֵ֗ל לִסְגֻלָּתֹֽו׃
5 כִּ֤י אֲנִ֣י יָ֭דַעְתִּי כִּי־גָדֹ֣ול יְהוָ֑ה וַ֝אֲדֹנֵ֗ינוּ מִכָּל־אֱלֹהִֽים׃
6 כֹּ֤ל אֲשֶׁר־חָפֵ֥ץ יְהוָ֗ה עָ֫שָׂ֥ה בַּשָּׁמַ֥יִם וּבָאָ֑רֶץ בַּ֝יַּמִּ֗ים וְכָל־תְּהֹומֹֽות׃
7 מַֽעֲלֶ֣ה נְשִׂאִים֮ מִקְצֵ֪ה הָ֫אָ֥רֶץ בְּרָקִ֣ים לַמָּטָ֣ר עָשָׂ֑ה מֹֽוצֵא־ר֝וּחַ מֵאֹֽוצְרֹותָֽיו׃
8 שֶֽׁ֭הִכָּה בְּכֹורֵ֣י מִצְרָ֑יִם מֵ֝אָדָ֗ם עַד־בְּהֵמָֽה׃
9 שָׁלַ֤ח׀ אֹתֹ֣ות וּ֭מֹפְתִים בְּתֹוכֵ֣כִי מִצְרָ֑יִם בְּ֝פַרְעֹ֗ה וּבְכָל־עֲבָדָֽיו׃
10 שֶֽׁ֭הִכָּה גֹּויִ֣ם רַבִּ֑ים וְ֝הָרַ֗ג מְלָכִ֥ים עֲצוּמִֽים׃
11 לְסִיחֹ֤ון׀ מֶ֤לֶךְ הָאֱמֹרִ֗י וּ֭לְעֹוג מֶ֣לֶךְ הַבָּשָׁ֑ן וּ֝לְכֹ֗ל מַמְלְכֹ֥ות כְּנָֽעַן׃
12 וְנָתַ֣ן אַרְצָ֣ם נַחֲלָ֑ה נַ֝חֲלָ֗ה לְיִשְׂרָאֵ֥ל עַמֹּֽו׃
13 יְ֭הוָה שִׁמְךָ֣ לְעֹולָ֑ם יְ֝הוָ֗ה זִכְרְךָ֥ לְדֹר־וָדֹֽר׃
14 כִּֽי־יָדִ֣ין יְהוָ֣ה עַמֹּ֑ו וְעַל־עֲ֝בָדָ֗יו יִתְנֶחָֽם׃
15 עֲצַבֵּ֣י הַ֭גֹּויִם כֶּ֣סֶף וְזָהָ֑ב מַ֝עֲשֵׂ֗ה יְדֵ֣י אָדָֽם׃
16 פֶּֽה־לָ֭הֶם וְלֹ֣א יְדַבֵּ֑רוּ עֵינַ֥יִם לָ֝הֶ֗ם וְלֹ֣א יִרְאֽוּ׃
17 אָזְנַ֣יִם לָ֭הֶם וְלֹ֣א יַאֲזִ֑ינוּ אַ֝֗ף אֵין־יֶשׁ־ר֥וּחַ בְּפִיהֶֽם׃
18 כְּ֭מֹוהֶם יִהְי֣וּ עֹשֵׂיהֶ֑ם כֹּ֭ל אֲשֶׁר־בֹּטֵ֣חַ בָּהֶֽם׃
19 בֵּ֣ית יִ֭שְׂרָאֵל בָּרֲכ֣וּ אֶת־יְהוָ֑ה בֵּ֥ית אַ֝הֲרֹ֗ן בָּרֲכ֥וּ אֶת־יְהוָֽה׃
20 בֵּ֣ית הַ֭לֵּוִי בָּרֲכ֣וּ אֶת־יְהוָ֑ה יִֽרְאֵ֥י יְ֝הוָ֗ה בָּרֲכ֥וּ אֶת־יְהוָֽה׃
21 בָּ֘ר֤וּךְ יְהוָ֨ה׀ מִצִּיֹּ֗ון שֹׁ֘כֵ֤ן יְֽרוּשָׁלִָ֗ם הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
136
OLULANGA LWA 135 (136): Litaniya linene ly’okuvuga omunkwa
Aleluya!
1 Kuzagi Nyakasane bulyala ali mwinja,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
2 Kusagi Nyamuzinda okulire banyamuzinda boshi,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
3 Kuzagi Nyakasane Mwâmi w’abâmi,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
4 Yene ye jira ebirhangâzo nta wundi,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
5 Ye wàlemaga empingu n’obushinganyanya,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
6 Ye walàmbûliraga igulu oku nyanya ly’amîshi,
bulya obuzigirc bwage buli bw’ensiku n’amango.
7 Ye wàjiraga ebimole binênênè,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
8 Ajira izûba mpu likâmoleka mûshi,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
9 Omwezi n’enyenyezi mpu bikâmoleka budufu,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
10 Ahana ab’e Misiri erhi àhuma oku nfula zabo,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
11 Agalikûla Israheli ekarhî kabo,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
12 N’obuzibu bw’okuboko kwage n’obuhashe bunji,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
13 Enyanja Ndukula àyiberamwo mpande ibirhi,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
14 Ageza Israheli omu karhî kayo,
bulya obuzigire bwage boli bw’ensiku n’amango.
15 Alohamwo Faraoni n’engabo yage,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
16 Olubaga lwage alutwisa irungu,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
17 Ahana abâmi banênênè,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
18 Abâmi badarhi abahira okw’itumu,
bulya obuzigirc bwage buli bw’ensiku n’amango.
19 Sehoni mwami w’Abamoriti,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
20 Na Ogu mwâmi w’e Bashani,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
21 Amashwa gabo agashobôza abandi,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
22 Agashobôza omwambali Israheli,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
23 Arhukengêra amango bamàrhulungumarhiza,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango,
24 Arhurhenza omu nfune z’ababisha,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
25 Ye hà ngasi ciremwa ebi cirya byoshi,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
26 Mukuze Nyamuzinda w’empingu,
bulya obuzigire bwage buli bw’ensiku n’amango.
Psalms 136
1 הֹוד֣וּ לַיהוָ֣ה כִּי־טֹ֑וב כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
2 הֹ֭ודוּ לֵֽאלֹהֵ֣י הָאֱלֹהִ֑ים כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
3 הֹ֭ודוּ לַאֲדֹנֵ֣י הָאֲדֹנִ֑ים כִּ֖י לְעֹלָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
4 לְעֹ֘שֵׂ֤ה נִפְלָאֹ֣ות גְּדֹלֹ֣ות לְבַדֹּ֑ו כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
5 לְעֹשֵׂ֣ה הַ֭שָּׁמַיִם בִּתְבוּנָ֑ה כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
6 לְרֹקַ֣ע הָ֭אָרֶץ עַל־הַמָּ֑יִם כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
7 לְ֭עֹשֵׂה אֹורִ֣ים גְּדֹלִ֑ים כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
8 אֶת־הַ֭שֶּׁמֶשׁ לְמֶמְשֶׁ֣לֶת בַּיֹּ֑ום כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
9 אֶת־הַיָּרֵ֣חַ וְ֭כֹוכָבִים לְמֶמְשְׁלֹ֣ות בַּלָּ֑יְלָה כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
10 לְמַכֵּ֣ה מִ֭צְרַיִם בִּבְכֹורֵיהֶ֑ם כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
11 וַיֹּוצֵ֣א יִ֭שְׂרָאֵל מִתֹּוכָ֑ם כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
12 בְּיָ֣ד חֲ֭זָקָה וּבִזְרֹ֣ועַ נְטוּיָ֑ה כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
13 לְגֹזֵ֣ר יַם־ס֭וּף לִגְזָרִ֑ים כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
14 וְהֶעֱבִ֣יר יִשְׂרָאֵ֣ל בְּתֹוכֹ֑ו כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
15 וְנִ֘עֵ֤ר פַּרְעֹ֣ה וְחֵילֹ֣ו בְיַם־ס֑וּף כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
16 לְמֹולִ֣יךְ עַ֭מֹּו בַּמִּדְבָּ֑ר כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
17 לְ֭מַכֵּה מְלָכִ֣ים גְּדֹלִ֑ים כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
18 וַֽ֭יַּהֲרֹג מְלָכִ֣ים אַדִּירִ֑ים כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
19 לְ֭סִיחֹון מֶ֣לֶךְ הָאֱמֹרִ֑י כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
20 וּ֭לְעֹוג מֶ֣לֶךְ הַבָּשָׁ֑ן כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
21 וְנָתַ֣ן אַרְצָ֣ם לְנַחֲלָ֑ה כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
22 נַ֭חֲלָה לְיִשְׂרָאֵ֣ל עַבְדֹּ֑ו כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
23 שֶׁ֭בְּשִׁפְלֵנוּ זָ֣כַר לָ֑נוּ כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
24 וַיִּפְרְקֵ֥נוּ מִצָּרֵ֑ינוּ כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
25 נֹתֵ֣ן לֶ֭חֶם לְכָל־בָּשָׂ֑ר כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
26 הֹ֭ודוּ לְאֵ֣ל הַשָּׁמָ֑יִם כִּ֖י לְעֹולָ֣ם חַסְדֹּֽו׃
137
OLULANGA LWA 136 (137): Owayibagira ah’omunyunyu gwage guba erhi arhamubâ
1 Erhi rhwabàga rhudahire
oku bikunguzo by’enyîshi z’e Babiloni,
yone mirenge rhwakàgidubula
erhi kufa Siyoni mûngo kurhuma.
2 Kwarhuma ciru n’ennanga zirhu rhukâzimanika,
oku mirhi ya mw’eryo ihanga.
3 Abarhuhekaga mw’eryo ihanga
erhi barhurhenza omu cihugo c’amasîma,
balinda bakala enshonyi z’okurhuhûna enyimbo, mpu:
«Rhuyimbiri enyimbo z’omwishingo gw’e Siyoni.»
4 Kurhigi rhwakayimba enyimbo z’okukuza Nyakasane omw’ihanga lya bene?
5 Yeruzalemu wehe aha nakakuyibagira,
nankashingana okulyo kwani kwahozire.
6 Neci olulimi lwani, waliha Yeruzalemu,
luyûmire ebiraka, aha nankakuyîbagira
nisi erhi aha nankabula kuderha oku we rnurhanzi omu bansimîsa.
7 Kengêra Nyamwagirwa, kurhi bene Edomu bàjizîre Yeruzalemu
mpu ehyajirwe kuhika okw’ibuye lizinda.
8 Kashâba we, mwâli wa Babeli,
ali w’iragi linene owabona amabi wàrhujirìre.
9 Neci ali w’iragi owagwarha ebirhaba byawe
n’okubivunyungulira oku mabuye.
Psalms 137
1 עַ֥ל נַהֲרֹ֨ות׀ בָּבֶ֗ל שָׁ֣ם יָ֭שַׁבְנוּ גַּם־בָּכִ֑ינוּ בְּ֝זָכְרֵ֗נוּ אֶת־צִיֹּֽון׃
2 עַֽל־עֲרָבִ֥ים בְּתֹוכָ֑הּ תָּ֝לִ֗ינוּ כִּנֹּרֹותֵֽינוּ׃
3 כִּ֤י שָׁ֨ם שְֽׁאֵל֪וּנוּ שֹׁובֵ֡ינוּ דִּבְרֵי־שִׁ֭יר וְתֹולָלֵ֣ינוּ שִׂמְחָ֑ה שִׁ֥ירוּ לָ֝֗נוּ מִשִּׁ֥יר צִיֹּֽון׃
4 אֵ֗יךְ נָשִׁ֥יר אֶת־שִׁיר־יְהוָ֑ה עַ֝֗ל אַדְמַ֥ת נֵכָֽר׃
5 אִֽם־אֶשְׁכָּחֵ֥ךְ יְֽרוּשָׁלִָ֗ם תִּשְׁכַּ֥ח יְמִינִֽי׃
6 תִּדְבַּ֥ק־לְשֹׁונִ֨י׀ לְחִכִּי֮ אִם־לֹ֪א אֶ֫זְכְּרֵ֥כִי אִם־לֹ֣א אַ֭עֲלֶה אֶת־יְרוּשָׁלִַ֑ם עַ֝֗ל רֹ֣אשׁ שִׂמְחָתִֽי׃
7 זְכֹ֤ר יְהוָ֨ה׀ לִבְנֵ֬י אֱדֹ֗ום אֵת֮ יֹ֤ום יְֽרוּשָׁ֫לִָ֥ם הָ֭אֹ֣מְרִים עָ֤רוּ׀ עָ֑רוּ עַ֝֗ד הַיְסֹ֥וד בָּֽהּ׃
8 בַּת־בָּבֶ֗ל הַשְּׁד֫וּדָ֥ה אַשְׁרֵ֥י שֶׁיְשַׁלֶּם־לָ֑ךְ אֶת־גְּ֝מוּלֵ֗ךְ שֶׁגָּמַ֥לְתְּ לָֽנוּ׃
9 אַשְׁרֵ֤י׀ שֶׁיֹּאחֵ֓ז וְנִפֵּ֬ץ אֶֽת־עֹ֝לָלַ֗יִךְ אֶל־הַסָּֽלַע׃
138
OLULANGA LWA 137 (138): Olwimbo lw’okuvuga omunkwa
1 Lwa Daudi.
Nakugashâniza Nyamwagirwa, n’omurhima gwani gwoshi,
bulya wayumvirhîze ebinwa byani,
nkolaga nakuzihira embere za bamalaika bawe,
2 nkola nakuyimbìra enyimbo z’obukuze,
erhi nnankumbire bûbi omu ka-Nyamuzinda kawe.
Nakuza izîno lyawe,
erhi buzigire bwawe n’okurhahemuka kwawe kurhuma,
bulya eciragâne cawe cabire ca mwâmi w’izîno.
3 Olusiku nàkufukamiraga wànyumvirhiza,
wànyushûlira emisi y’omurhima.
4 Nyamwagirwa, abâmi b’omw’igulu boshi bakuvuga omunkwa,
bulya bàyumvirhe ebirhangâzo by’ekanwa kawe.
5 Neci bayimba enjira za Nnâmahanga,
bulya irenge lya Nnâmahanga liri likulu lwoshi.
6 Omu bukulu bwage kurharhuma arhashibirira abanyinyi,
n’okukengula abacibona binja.
7 Nkabâ omu maganya, onanzibuhye,
onalambûle okuboko kwawe wagombyamwo abanshomba, onancize.
8 Neci, obuzigire bwawe buli bw’ensiku n’amango,
omanye wankacilîkirira emikolo y’okuboko kwawe.
Psalms 138
1 לְדָוִ֨ד׀ אֹודְךָ֥ בְכָל־לִבִּ֑י נֶ֖גֶד אֱלֹהִ֣ים אֲזַמְּרֶֽךָּ׃
2 אֶשְׁתַּחֲוֶ֨ה אֶל־הֵיכַ֪ל קָדְשְׁךָ֡ וְאֹ֘ודֶ֤ה אֶת־שְׁמֶ֗ךָ עַל־חַסְדְּךָ֥
וְעַל־אֲמִתֶּ֑ךָ כִּֽי־הִגְדַּ֥לְתָּ עַל־כָּל־שִׁ֝מְךָ֗ אִמְרָתֶֽךָ׃
3 בְּיֹ֣ום קָ֭רָֽאתִי וַֽתַּעֲנֵ֑נִי תַּרְהִבֵ֖נִי בְנַפְשִׁ֣י עֹֽז׃
4 יֹוד֣וּךָ יְ֭הוָה כָּל־מַלְכֵי־אָ֑רֶץ כִּ֥י שָׁ֝מְע֗וּ אִמְרֵי־פִֽיךָ׃
5 וְ֭יָשִׁירוּ בְּדַרְכֵ֣י יְהוָ֑ה כִּ֥י גָ֝דֹ֗ול כְּבֹ֣וד יְהוָֽה׃
6 כִּי־רָ֣ם יְ֭הוָה וְשָׁפָ֣ל יִרְאֶ֑ה וְ֝גָבֹ֗הַּ מִמֶּרְחָ֥ק יְיֵדָֽע׃
7 אִם־אֵלֵ֤ךְ׀ בְּקֶ֥רֶב צָרָ֗ה תְּחַ֫יֵּ֥נִי עַ֤ל אַ֣ף אֹ֖יְבַי תִּשְׁלַ֣ח יָדֶ֑ךָ וְתֹ֖ושִׁיעֵ֣נִי יְמִינֶֽךָ׃
8 יְהוָה֮ יִגְמֹ֪ר בַּ֫עֲדִ֥י יְ֭הוָה חַסְדְּךָ֣ לְעֹולָ֑ם מַעֲשֵׂ֖י יָדֶ֣יךָ אַל־תֶּֽרֶף׃
139
OLULANGA LWA 138 (139): Irenge kuli olya oyishi byoshi
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
Nyakasane, wàndolêrize wammanya:
2 Ntamîre, nyimanzire, orhahabiri,
enkengêro zani oku ziciri kulì, erhi okola ozimanyire;
3 ngwishìre, ndambagîre, erhi wambona,
enjira zani zoshi nta nguma ohabire.
4 Akanwa kanabe kacindi emurhima karhacihika oku lulimi,
erhi na mira wakamanyaga koshi.
5 Ongwarhîre emalanga n’ebirhugo,
onandêkerîzekwo okuboko kwawe.
6 Obumanye buli ntyo bunsômîre bwenêne,
buntalusire bwenêne, ntakabuyumva.
7 Ngahi nakaja nderhe nti nkola ndi kulî n’omiûka gwawe?
ngahi nakayâkira amasù gawe?
8 Nsôkîre emalunga, yo obà!,
ngwishîre ekuzimu-bwinini, we Nnayo.
9 Erhi nakalamukira mucêracêra,
nti njiyûbaka iduli ly’enyanja:
10 Ciru n’eyo munda nayo kuboko kwawe kwayimpisa,
kulyo kwawe kwayisha kundwirhe.
11 Erhi nakanderha, nti: «Ciru omwizimya gumbwìke,
n’obudufu bunzonge nka mûshi.»
12 Omwizimya wehe gurhakubêra mwizimya,
n’obudufu kuli we kwo buli nka mûshi,
endundulya y’omwizimya kuli we kw’eri nka mûshi.
13 We wàburungusagya ensiko zani,
We wàmbumbaga omu nda ya nyâmà.
14 Ncikwitàkire bulya oku wànjirîre kusômerine,
bulyala emikolo yawe eri ya kurhangaza.
Omurhima gwani ogumanyire bwinja,
15 na nta kavuha kandimwo ohabire.
Nàbîre ndwirhe nabumbwa bushâla-shâla,
nabîre ncidwirhe nashwinjirwa omu kuzimu,
16 erhi n’amasù gawe mîra gabonaga ebijiro byani,
erhi byoshi binakola biri biyandike omu citabu cawe;
ensiku zani zayôrhaga ziri nganje,
erhi n’olurhanzi-rhanzi muli zo lurhacija oku nkuba.
17 Enkengêro zawe Nnâmahanga,
mbwine ziri ndârhi; gunali mwandu, zirhankaganjwa!
18 Erhi nderha nti nziganje zoshi,
nàshanga zo nyinji oku mushenyi;
erhi nankaderha nti namàyûsa lero,
nnanashanga rhwembi rhuciri.
19 Nyamuzinda, mâshi oyirhe enkolamaligo,
n’abîsi b’abantu barhengeho omuntu!
20 Bulyala bàkugomîre okubozire,
abashombanyi bawe bàrhwâmire kubi.
21 Abakushomba, Yagirwa, kàli nani kushomba mbashomba!
Ka mbonakwo abasharhirakwo Nyamuzinda!
22 Kushomba mbashomba, ntabakwirirwa,
omu masù gani bali bagoma.
23 Nnâmahanga, ondolêreze obone omurhima gwani,
onje emurhima obone enkengêro zani.
24 Wâbona oku arhali njira mbi ngeramwo,
ongeze omu njira y’aba mîra, Muhânyi.
Psalms 139
1 לַ֭מְנַצֵּחַ לְדָוִ֣ד מִזְמֹ֑ור יְהוָ֥ה חֲ֝קַרְתַּ֗נִי וַתֵּדָֽע׃
2 אַתָּ֣ה יָ֭דַעְתָּ שִׁבְתִּ֣י וְקוּמִ֑י בַּ֥נְתָּה לְ֝רֵעִ֗י מֵרָחֹֽוק׃
3 אָרְחִ֣י וְרִבְעִ֣י זֵרִ֑יתָ וְֽכָל־דְּרָכַ֥י הִסְכַּֽנְתָּה׃
4 כִּ֤י אֵ֣ין מִ֭לָּה בִּלְשֹׁונִ֑י הֵ֥ן יְ֝הוָ֗ה יָדַ֥עְתָּ כֻלָּֽהּ׃
5 אָחֹ֣ור וָקֶ֣דֶם צַרְתָּ֑נִי וַתָּ֖שֶׁת עָלַ֣י כַּפֶּֽכָה׃
6 פִּלְאִיָּה דַ֣עַת מִמֶּ֑נִּי נִ֝שְׂגְּבָ֗ה לֹא־א֥וּכַֽל לָֽהּ׃
7 אָ֭נָ֥ה אֵלֵ֣ךְ מֵרוּחֶ֑ךָ וְ֝אָ֗נָה מִפָּנֶ֥יךָ אֶבְרָֽח׃
8 אִם־אֶסַּ֣ק שָׁ֭מַיִם שָׁ֣ם אָ֑תָּה וְאַצִּ֖יעָה שְּׁאֹ֣ול הִנֶּֽךָּ׃
9 אֶשָּׂ֥א כַנְפֵי־שָׁ֑חַר אֶ֝שְׁכְּנָ֗ה בְּאַחֲרִ֥ית יָֽם׃
10 גַּם־שָׁ֭ם יָדְךָ֣ תַנְחֵ֑נִי וְֽתֹאחֲזֵ֥נִי יְמִינֶֽךָ׃
11 וָ֭אֹמַר אַךְ־חֹ֣שֶׁךְ יְשׁוּפֵ֑נִי וְ֝לַ֗יְלָה אֹ֣ור בַּעֲדֵֽנִי׃
12 גַּם־חֹשֶׁךְ֮ לֹֽא־יַחְשִׁ֪יךְ מִ֫מֶּ֥ךָ וְ֭לַיְלָה כַּיֹּ֣ום יָאִ֑יר כַּ֝חֲשֵׁיכָ֗ה כָּאֹורָֽה׃
13 כִּֽי־אַ֭תָּה קָנִ֣יתָ כִלְיֹתָ֑י תְּ֝סֻכֵּ֗נִי בְּבֶ֣טֶן אִמִּֽי׃
14 אֹֽודְךָ֗ עַ֤ל כִּ֥י נֹורָאֹ֗ות נִ֫פְלֵ֥יתִי נִפְלָאִ֥ים מַעֲשֶׂ֑יךָ וְ֝נַפְשִׁ֗י יֹדַ֥עַת מְאֹֽד׃
15 לֹא־נִכְחַ֥ד עָצְמִ֗י מִ֫מֶּ֥ךָּ אֲשֶׁר־עֻשֵּׂ֥יתִי בַסֵּ֑תֶר רֻ֝קַּ֗מְתִּי בְּֽתַחְתִּיֹּ֥ות אָֽרֶץ׃
16 גָּלְמִ֤י׀ רָ֘א֤וּ עֵינֶ֗יךָ וְעַֽל־סִפְרְךָ֮ כֻּלָּ֪ם יִכָּ֫תֵ֥בוּ יָמִ֥ים יֻצָּ֑רוּ וְלֹא אֶחָ֣ד בָּהֶֽם׃
17 וְלִ֗י מַה־יָּקְר֣וּ רֵעֶ֣יךָ אֵ֑ל מֶ֥ה עָ֝צְמוּ רָאשֵׁיהֶֽם׃
18 אֶ֭סְפְּרֵם מֵחֹ֣ול יִרְבּ֑וּן הֱ֝קִיצֹ֗תִי וְעֹודִ֥י עִמָּֽךְ׃
19 אִם־תִּקְטֹ֖ל אֱלֹ֥והַּ׀ רָשָׁ֑ע וְאַנְשֵׁ֥י דָ֝מִ֗ים ס֣וּרוּ מֶֽנִּי׃
20 אֲשֶׁ֣ר יֹ֭אמְרֻךָ לִמְזִמָּ֑ה נָשֻׂ֖א לַשָּׁ֣וְא עָרֶֽיךָ׃
21 הֲלֹֽוא־מְשַׂנְאֶ֖יךָ יְהוָ֥ה׀ אֶשְׂנָ֑א וּ֝בִתְקֹומְמֶ֗יךָ אֶתְקֹוטָֽט׃
22 תַּכְלִ֣ית שִׂנְאָ֣ה שְׂנֵאתִ֑ים לְ֝אֹויְבִ֗ים הָ֣יוּ לִֽי׃
23 חָקְרֵ֣נִי אֵ֭ל וְדַ֣ע לְבָבִ֑י בְּ֝חָנֵ֗נִי וְדַ֣ע שַׂרְעַפָּֽי׃
24 וּרְאֵ֗ה אִם־דֶּֽרֶךְ־עֹ֥צֶב בִּ֑י וּ֝נְחֵ֗נִי בְּדֶ֣רֶךְ עֹולָֽם׃
140
OLULANGA LWA 139 (140): Endyalya erhakike aha yamera emvi, mâshi!
1 Gwarhi omukulu w’abimbiza. Lulanga. Lwa Daudi.
2 Yagirwa mâshi, ondikûze nani oku muntu mubi, ncinga oku muntu w’ecikalarhu.
3 Oncinge kuli balya bagerêreza okubi omu murhima, abakazitula entambala bwaca bwayira.
4 Endimi zabo banakaz’izirhyaza nka njoka, omu kanwa kabo mino ga mpiri gamuli.
5 Nciza mâshi, Yagirwa, nkûla omu nfune z’omubisha, ncinga oku muntu w’ecikalarhu: abalâlire mpu bankube,
6 Abaminya bakazintega emirhego banayifulike, banakanûle emigozi nka kasirha.
7 We mbwizire, Yagirwa: we Nyamuzinda wani, mâshi, Waliha, oyumvirhize izu ly’omusengero gwani.
8 Yagirwa Nyamuzinda wani, we burhabale we na misi yani, we cingikiza irhwe lyani olusiku lw’entambala.
9 Yagirwa mâshi, orhayemeraga enyifinjo z’omubi, mâshi mâshi orhazigaga emihigo yage yayunjula.
10 Abandi eburhambi balengezize irhwe, mâshi mâshi obubi bw’ebinwa byabo burhankarhang’ibafundêza mâshi.
11 Enkuba y’ebisêsè ebarhogere, abo bakakûmba elushâyo babule cazûsa.
12 Omuntu w’olulimi lubi arhâshinge kasanzi hano igulu, omuntu w’ecikalarhu buhanya bwamushamula.
13 Mmanyire, Yagirwa, oku orhalenganya oli bûmu-bûmu, naye omukenyi orhamuzimba lubanja.
14 Neci abashinganyanya bo bakaz’ikuza izîno lyawe abarhalyalyanya bo babêra omu masù gawe.
Psalms 140
1 לַמְנַצֵּ֗חַ מִזְמֹ֥ור לְדָוִֽד׃
2 חַלְּצֵ֣נִי יְ֭הוָה מֵאָדָ֣ם רָ֑ע מֵאִ֖ישׁ חֲמָסִ֣ים תִּנְצְרֵֽנִי׃
3 אֲשֶׁ֤ר חָשְׁב֣וּ רָעֹ֣ות בְּלֵ֑ב כָּל־יֹ֝֗ום יָג֥וּרוּ מִלְחָמֹֽות׃
4 שָֽׁנֲנ֣וּ לְשֹׁונָם֮ כְּֽמֹו־נָ֫חָ֥שׁ חֲמַ֥ת עַכְשׁ֑וּב תַּ֖חַת שְׂפָתֵ֣ימֹו סֶֽלָה׃
5 שָׁמְרֵ֤נִי יְהוָ֨ה׀ מִ֘ידֵ֤י רָשָׁ֗ע מֵאִ֣ישׁ חֲמָסִ֣ים תִּנְצְרֵ֑נִי אֲשֶׁ֥ר חָ֝שְׁב֗וּ לִדְחֹ֥ות פְּעָמָֽי׃
6 טָֽמְנֽוּ־גֵאִ֨ים׀ פַּ֡ח לִ֗י וַחֲבָלִ֗ים פָּ֣רְשׂוּ רֶ֭שֶׁת לְיַד־מַעְגָּ֑ל מֹקְשִׁ֖ים שָֽׁתוּ־לִ֣י סֶֽלָה׃
7 אָמַ֣רְתִּי לַ֭יהוָה אֵ֣לִי אָ֑תָּה הַאֲזִ֥ינָה יְ֝הוָ֗ה קֹ֣ול תַּחֲנוּנָֽי׃
8 יְהֹוִ֣ה אֲ֭דֹנָי עֹ֣ז יְשׁוּעָתִ֑י סַכֹּ֥תָה לְ֝רֹאשִׁ֗י בְּיֹ֣ום נָֽשֶׁק׃
9 אַל־תִּתֵּ֣ן יְ֭הוָה מַאֲוַיֵּ֣י רָשָׁ֑ע זְמָמֹ֥ו אַל־תָּ֝פֵ֗ק יָר֥וּמוּ סֶֽלָה׃
10 רֹ֥אשׁ מְסִבָּ֑י עֲמַ֖ל שְׂפָתֵ֣ימֹו יְכַסּוּמֹו
11יָמִיטוּ עֲלֵיהֶ֗ם גֶּֽחָ֫לִ֥ים בָּאֵ֥שׁ יַפִּלֵ֑ם בְּ֝מַהֲמֹרֹ֗ות בַּֽל־יָקֽוּמוּ׃
12 אִ֥ישׁ לָשֹׁון֮ בַּל־יִכֹּ֪ון בָּ֫אָ֥רֶץ אִישׁ־חָמָ֥ס רָ֑ע יְ֝צוּדֶ֗נּוּ לְמַדְחֵפֹֽת׃
13 יָדַעְתָּ כִּֽי־יַעֲשֶׂ֣ה יְ֭הוָה דִּ֣ין עָנִ֑י מִ֝שְׁפַּ֗ט אֶבְיֹנִֽים׃
14 אַ֣ךְ צַ֭דִּיקִים יֹוד֣וּ לִשְׁמֶ֑ךָ יֵשְׁב֥וּ יְ֝שָׁרִ֗ים אֶת־פָּנֶֽיךָ׃
141
OLULANGA LWA 140 (141): Oyimangirwe na wa-Ngwi adorna gashongwire
1 Lulanga. Lwa Daudi.
Yagirwa w’ono ndwirhe nayakûza, ntabâla duba we kasinga, yumvirhiz’omulenge gwani w’ono ndwirhe nayakûza.
2 Omusengero gwani gusôker’emund’oli nka mugi gwa nshangi, n’aga maboko nalengeza gayêrekereyo nka burherekêre bwa bijingo.
3 Yagirwa ohire omulanzi aha kanwa kani, n’omulâlîzi aha luso lw’omunwa gwani. 4 Mâshi mâshi omanye wakayêrekeza omurhima gwani emund’okubi buli, mpu gujire ebibi birhakwânînî. Ntanajaga omu bantu bajir’okubi, mpu ndye oku biryo byabo.
5 Omushinganyanya ankomekwo: kwo kukulu. Ankalihire erhi kwo: gali mavurha omw’irhwe. Irhwe lyani lirhâgalahire, Nâkazicisîlirira oku bali omu bubi bwabo.
6 Abakulu babo omu kucihukula oku mabuye, lyo bajirage bayumva obununu bw’ebinwa byani.
7 Kula owahinga ashandâza ebidaka na kula akoma irongo, kwo ebivuha byabo byashandalire ekuzimu.
8 Neci Yagirwa Nyamubâho, amasù gani yo gayerekire emund’oli, yo nyakire emund’oli, omanye wakaherêrekeza omûka gwani.
9 Onnange oku murhego bantezire, n’oku rhusa rhw’abajira ebibi.
10 Abo babi mâshi bagwe caligumiza omu mirhego badwirhe barhega, oku nâcifulumukira.
Psalms 141
1 מִזְמֹ֗ור לְדָ֫וִ֥ד יְהוָ֣ה קְ֭רָאתִיךָ ח֣וּשָׁה לִּ֑י הַאֲזִ֥ינָה קֹ֝ולִ֗י בְּקָרְאִי־לָֽךְ׃
2 תִּכֹּ֤ון תְּפִלָּתִ֣י קְטֹ֣רֶת לְפָנֶ֑יךָ מַֽשְׂאַ֥ת כַּ֝פַּ֗י מִנְחַת־עָֽרֶב׃
3 שִׁיתָ֣ה יְ֭הוָה שָׁמְרָ֣ה לְפִ֑י נִ֝צְּרָ֗ה עַל־דַּ֥ל שְׂפָתָֽי׃
4 אַל־תַּט־לִבִּ֨י לְדָבָ֪ר׀ רָ֡ע לְהִתְעֹ֘ולֵ֤ל עֲלִלֹ֨ות׀ בְּרֶ֗שַׁע אֶת־אִישִׁ֥ים פֹּֽעֲלֵי־אָ֑וֶן וּבַל־אֶ֝לְחַ֗ם בְּמַנְעַמֵּיהֶֽם׃
5 יֶֽהֶלְמֵֽנִי־צַדִּ֨יק׀ חֶ֡סֶד וְֽיֹוכִיחֵ֗נִי שֶׁ֣מֶן רֹ֭אשׁ אַל־יָנִ֣י רֹאשִׁ֑י כִּי־עֹ֥וד וּ֝תְפִלָּתִ֗י בְּרָעֹותֵיהֶֽם׃
6 נִשְׁמְט֣וּ בִֽידֵי־סֶ֭לַע שֹׁפְטֵיהֶ֑ם וְשָׁמְע֥וּ אֲ֝מָרַ֗י כִּ֣י נָעֵֽמוּ׃
7 כְּמֹ֤ו פֹלֵ֣חַ וּבֹקֵ֣עַ בָּאָ֑רֶץ נִפְזְר֥וּ עֲ֝צָמֵ֗ינוּ לְפִ֣י שְׁאֹֽול׃
8 כִּ֤י אֵלֶ֨יךָ׀ יְהוִ֣ה אֲדֹנָ֣י עֵינָ֑י בְּכָ֥ה חָ֝סִ֗יתִי אַל־תְּעַ֥ר נַפְשִֽׁי׃
9 שָׁמְרֵ֗נִי מִ֣ידֵי פַ֭ח יָ֣קְשׁוּ לִ֑י וּ֝מֹקְשֹׁ֗ות פֹּ֣עֲלֵי אָֽוֶן׃
10 יִפְּל֣וּ בְמַכְמֹרָ֣יו רְשָׁעִ֑ים יַ֥חַד אָ֝נֹכִ֗י עַֽד־אֶעֱבֹֽור׃
142
OLULANGA LWA 141 (142): Omusengero gw’odwirhe alibuzibwa anacîfulisire
1 Lwigânwa. Lwa Daudi. Amango àli omu lukunda. Lulanga.
2 Izu linene nâyakûzamwo Nyakasane, Izu linene nâyingingamwo Nyamwagirwa. 3 Omu masù gage narhûla omutula gungwerhe, embere zage nabulagira oburhe bungwerhe.
4 Obu omûka gunfundûremwo; câba orhahabiri enjira yani. Enjira nâyishamwo, bantegâremwo olubambo.
5 Ndozir’ekulyo nnambwine, ci ntaye mbwine wankanshibirira. Ntaho mbwine nakayâkira, na ntaye mbwine wakafungira omûka gwani.
6 We nyakûzize, Yagirwa; We nabwira, wene lwakiro lwani, Weri gwani mwanya mw’er’igulu ly’abazine.
7 Yumvirhiza omulenge gwani, bulyala mbengîre kurhali kunyi. Ndikûza kuli aba banshimbire, bulyala bandushire misi.
8 Nkûla mw’eyi mpamikwa, nvuge izîno lyawe omunkwa. Abashinganyanya bakolaga bangorha, hano obâ wamânjirira bwinja.
Psalms 142
1 מַשְׂכִּ֥יל לְדָוִ֑ד בִּהְיֹותֹ֖ו בַמְּעָרָ֣ה תְפִלָּֽה׃
2 קֹ֭ולִי אֶל־יְהוָ֣ה אֶזְעָ֑ק קֹ֝ולִ֗י אֶל־יְהוָ֥ה אֶתְחַנָּֽן׃
3 אֶשְׁפֹּ֣ךְ לְפָנָ֣יו שִׂיחִ֑י צָ֝רָתִ֗י לְפָנָ֥יו אַגִּֽיד׃
4 בְּהִתְעַטֵּ֬ף עָלַ֨י׀ רוּחִ֗י וְאַתָּה֮ יָדַ֪עְתָּ נְֽתִיבָ֫תִ֥י בְּאֹֽרַח־ז֥וּ אֲהַלֵּ֑ךְ טָמְנ֖וּ פַ֣ח לִֽי׃
5 הַבֵּ֤יט יָמִ֨ין׀ וּרְאֵה֮ וְאֵֽין־לִ֪י מַ֫כִּ֥יר אָבַ֣ד מָנֹ֣וס מִמֶּ֑נִּי אֵ֖ין דֹּורֵ֣שׁ לְנַפְשִֽׁי׃
6 זָעַ֥קְתִּי אֵלֶ֗יךָ יְה֫וָ֥ה אָ֭מַרְתִּי אַתָּ֣ה מַחְסִ֑י חֶ֝לְקִ֗י בְּאֶ֣רֶץ הַֽחַיִּים׃
7 הַקְשִׁ֤יבָה׀ אֶֽל־רִנָּתִי֮ כִּֽי־דַלֹּ֪ותִ֫י מְאֹ֥ד הַצִּילֵ֥נִי מֵרֹדְפַ֑י כִּ֖י אָמְצ֣וּ מִמֶּֽנִּי׃
8 הֹ֘וצִ֤יאָה מִמַּסְגֵּ֨ר׀ נַפְשִׁי֮ לְהֹודֹ֪ות אֶת־שְׁ֫מֶ֥ךָ בִּ֭י יַכְתִּ֣רוּ צַדִּיקִ֑ים כִּ֖י תִגְמֹ֣ל עָלָֽי׃
143
OLULANGA LWA 142 (143): Amingingo g’obwirhohye
1 Lulanga. Lwa Daudi.
Waliha yumva omusengero gwani, oyumve amingingo gani bulya we Mudahemuka, onyumvirhize bulya we Mushinganyanya.
2 Omanye wankajisa mwambali wawe lubanja, bulya nta wàbusirwe oli mushinganyanya embere zawe.
3 Kulya kuba onshombire ashimbulwîre omuka gwani; obuzine bwani abuhizire aha nshi; anandekerize omu mwizimya aka abakola bali nsiku bafire.
4 Omûka gundimwo gukola ntagwo, n’omurhima gwani gwarhemusire.
5 Namàkengêra ensiku zâli burhanzi, namàyibuka emikolo yawe yoshi, namàsingiriza obushanja enfunc zawe zàkolaga.
6 Arhali bw’obu ndambùlire amaboko emund’oli omurhima gwani enyôrha yagukabize nk’idaho lya canda.
7 Nyumva duba mâshi, Yagirwa, bulyala omûka gundimwo gukola ntagwo. omanye wakananfulika obusù bwawe, nankanaba nka abayandagalira emwina.
8 Ndisa duba oku burhonyi bwawe, bulyala wene ncikubagira. Nyereka njira ehi nashimba, bulyala emund’oli yo ndengerize omûka gwani.
9 Ndikûza oku bantu banshomba, Yagirwa, wene ndangalire.
10 Nyigiriza nkazijira oku olonzize, bulya we Nyamubâho wani. Mûka wawe arhahimwa kuyinjiha ampise omu cibandâna.
11 Izîno lyawe, Yagirwa, lirhume wannanga mugumaguma, olukogo lwawe lurhume warhenza omûka gwani omu burhe.
12 N’obwinja bwawe burhume wahungumula abanshomba. N’abalibuza omûka gwani boshi, obaherêrekeze, bulya ndi mwambali wawe.
Psalms 143
1 מִזְמֹ֗ור לְדָ֫וִ֥ד יְהוָ֤ה׀ שְׁמַ֬ע תְּפִלָּתִ֗י הַאֲזִ֥ינָה אֶל־תַּחֲנוּנַ֑י בֶּאֱמֻנָתְךָ֥ עֲ֝נֵ֗נִי בְּצִדְקָתֶֽךָ׃
2 וְאַל־תָּבֹ֣וא בְ֭מִשְׁפָּט אֶת־עַבְדֶּ֑ךָ כִּ֤י לֹֽא־יִצְדַּ֖ק לְפָנֶ֣יךָ כָל־חָֽי׃
3 כִּ֥י רָ֘דַ֤ף אֹויֵ֨ב׀ נַפְשִׁ֗י דִּכָּ֣א לָ֭אָרֶץ חַיָּתִ֑י הֹושִׁיבַ֥נִי בְ֝מַחֲשַׁכִּ֗ים כְּמֵתֵ֥י עֹולָֽם׃
4 וַתִּתְעַטֵּ֣ף עָלַ֣י רוּחִ֑י בְּ֝תֹוכִ֗י יִשְׁתֹּומֵ֥ם לִבִּֽי׃
5 זָ֘כַ֤רְתִּי יָמִ֨ים׀ מִקֶּ֗דֶם הָגִ֥יתִי בְכָל־פָּעֳלֶ֑ךָ בְּֽמַעֲשֵׂ֖ה יָדֶ֣יךָ אֲשֹׂוחֵֽחַ׃
6 פֵּרַ֣שְׂתִּי יָדַ֣י אֵלֶ֑יךָ נַפְשִׁ֓י׀ כְּאֶֽרֶץ־עֲיֵפָ֖ה לְךָ֣ סֶֽלָה׃
7 מַ֘הֵ֤ר עֲנֵ֨נִי׀ יְהוָה֮ כָּלְתָ֪ה ר֫וּחִ֥י אַל־תַּסְתֵּ֣ר פָּנֶ֣יךָ מִמֶּ֑נִּי וְ֝נִמְשַׁ֗לְתִּי עִם־יֹ֥רְדֵי בֹֽור׃
8 הַשְׁמִ֘יעֵ֤נִי בַבֹּ֨קֶר׀ חַסְדֶּךָ֮ כִּֽי־בְךָ֪ בָ֫טָ֥חְתִּי הֹודִיעֵ֗נִי דֶּֽרֶךְ־ז֥וּ אֵלֵ֑ךְ כִּֽי־אֵ֝לֶיךָ נָשָׂ֥אתִי נַפְשִֽׁי׃
9 הַצִּילֵ֖נִי מֵאֹיְבַ֥י׀ יְהוָ֗ה אֵלֶ֥יךָ כִסִּֽתִי׃
10 לַמְּדֵ֤נִי׀ לַֽעֲשֹׂ֣ות רְצֹונֶךָ֮ כִּֽי־אַתָּ֪ה אֱלֹ֫והָ֥י רוּחֲךָ֥ טֹובָ֑ה תַּ֝נְחֵ֗נִי בְּאֶ֣רֶץ מִישֹֽׁור׃
11 לְמַֽעַן־שִׁמְךָ֣ יְהוָ֣ה תְּחַיֵּ֑נִי בְּצִדְקָתְךָ֓׀ תֹוצִ֖יא מִצָּרָ֣ה נַפְשִֽׁי׃
12 וּֽבְחַסְדְּךָ֮ תַּצְמִ֪ית אֹ֫יְבָ֥י וְֽ֭הַאֲבַדְתָּ כָּל־צֹרֲרֵ֣י נַפְשִׁ֑י כִּ֝֗י אֲנִ֣י עַבְדֶּֽךָ׃
144
OLULANGA LWA 143 (144): Olwimbo lw’amatabâro n’obuhimanyi
1 Lwa Daudi.
Nnâmahanga Nyamubâho agashâne, ye mutungo gwani, Ye komeza amaboko gani oku matabâro, anayigirize eminwe yani okulwa.
2 Ye buzigire bwani, ye mpenzi yani, Ye lwakiro na Muciza wani, yene ye kereka emirhwe oku burhegesi bwani.
3 Nyamwagirwa, omuntu co cici obu omukoyakoyakwo okungan’aha? Mwene-omuntu co cici obu omushìbirira ntya?
4 N’obwo omuntu kwo ali nka mpûsi, ensiku zage kwo ziri nka cizunguzungu câgera.
5 Nyamuzinda Nyamubâho gombya amalunga oyandagale, ohume oku ntondo zitwike mabira.
6 Zûsa emilazô oshandabanyemwo ababisha, ofôle obageze mihanda erhashinganana.
7 Nyandagaliza okuboko, ondikûze, onyûlubule emûbi, n’okuboko kwawe ontenze omu nfune z’ab’emahanga.
8 Aba akanwa karhaderha oburhali busha, n’ab’okuboko kulenzi.
9 Nyamwagirwa, Nyamubâho, nakuyimbira olwimbo luhyahya, nakuzihira olulanga lwa misi ikumi.
10 Yagirwa, Nyamubâho, we rhuma abami bahima, we wàkûlaga Daudi oku bwôji bw’itumu ly’ababisha.
11 Nyôkola, nkûla omu maboko g’ab’emahanga, ab’akanwa karhaderha oburhali bulenzi, n’ab’amaboko gakola amaligo.
12 Ecabona bagala birhu bayûshûsire nka mburho enazire omu busole bwabo, na bâli birhu nka mitungo minjinja na mibinje nka nkingi z’omu bwami bwa Nyamuzinda.
13 Nazo enguli zirhu ziyunjule na ngasi lubero lwa myaka, omu malambo girhu ebibuzi birhu biyôloloke.
14 Enkafu zirhu ziburhane, rhurhanazimbagwa erhi kunyagwa, ntyo harhabaga ndûlù omu mihanda yirhu.
15 Bali bany’iragi abantu bagishirwe ntyo, bali bany’iragi abantu bajira Nyakasane nka Nyamuzinda wabo.
Psalms 144
1 לְדָוִ֨ד׀ בָּ֘ר֤וּךְ יְהוָ֨ה׀ צוּרִ֗י הַֽמְלַמֵּ֣ד יָדַ֣י לַקְרָ֑ב אֶ֝צְבְּעֹותַ֗י לַמִּלְחָמָֽה׃
2 חַסְדִּ֥י וּמְצוּדָתִי֮ מִשְׂגַּבִּ֪י וּֽמְפַלְטִ֫י לִ֥י מָ֭גִנִּי וּבֹ֣ו חָסִ֑יתִי הָרֹודֵ֖ד עַמִּ֣י תַחְתָּֽי׃
3 יְֽהוָ֗ה מָה־אָ֭דָם וַתֵּדָעֵ֑הוּ בֶּן־אֱ֝נֹ֗ושׁ וַֽתְּחַשְּׁבֵֽהוּ׃
4 אָ֭דָם לַהֶ֣בֶל דָּמָ֑ה יָ֝מָ֗יו כְּצֵ֣ל עֹובֵֽר׃
5 יְ֭הוָה הַט־שָׁמֶ֣יךָ וְתֵרֵ֑ד גַּ֖ע בֶּהָרִ֣ים וְֽיֶעֱשָֽׁנוּ׃
6בְּרֹ֣וק בָּ֭רָק וּתְפִיצֵ֑ם שְׁלַ֥ח חִ֝צֶּ֗יךָ וּתְהֻמֵּֽם׃
7 שְׁלַ֥ח יָדֶ֗יךָ מִמָּ֫רֹ֥ום פְּצֵ֣נִי וְ֭הַצִּילֵנִי מִמַּ֣יִם רַבִּ֑ים מִ֝יַּ֗ד בְּנֵ֣י נֵכָֽר׃
8 אֲשֶׁ֣ר פִּ֭יהֶם דִּבֶּר־שָׁ֑וְא וִֽ֝ימִינָ֗ם יְמִ֣ין שָֽׁקֶר׃
9 אֱֽלֹהִ֗ים שִׁ֣יר חָ֭דָשׁ אָשִׁ֣ירָה לָּ֑ךְ בְּנֵ֥בֶל עָ֝שֹׂ֗ור אֲזַמְּרָה־לָּֽךְ׃
10 הַנֹּותֵ֥ן תְּשׁוּעָ֗ה לַמְּלָ֫כִ֥ים הַ֭פֹּוצֶה אֶת־דָּוִ֥ד עַבְדֹּ֗ו מֵחֶ֥רֶב רָעָֽה׃
11 פְּצֵ֥נִי וְהַצִּילֵנִי֮ מִיַּ֪ד בְּֽנֵי־נֵ֫כָ֥ר אֲשֶׁ֣ר פִּ֭יהֶם דִּבֶּר־שָׁ֑וְא וִֽ֝ימִינָ֗ם יְמִ֣ין שָֽׁקֶר׃
12 אֲשֶׁ֤ר בָּנֵ֨ינוּ׀ כִּנְטִעִים֮ מְגֻדָּלִ֪ים בִּֽנְעוּרֵ֫יהֶ֥ם בְּנֹותֵ֥ינוּ כְזָוִיֹּ֑ת מְ֝חֻטָּבֹ֗ות תַּבְנִ֥ית הֵיכָֽל׃
13 מְזָוֵ֣ינוּ מְלֵאִים֮ מְפִיקִ֥ים מִזַּ֗ן אֶ֫ל־זַ֥ן צֹאונֵ֣נוּ מַ֭אֲלִיפֹות מְרֻבָּבֹ֗ות בְּחוּצֹותֵֽינוּ׃
14 אַלּוּפֵ֗ינוּ מְֽסֻבָּ֫לִ֥ים אֵֽין־פֶּ֭רֶץ וְאֵ֣ין יֹוצֵ֑את וְאֵ֥ין צְ֝וָחָ֗ה בִּרְחֹבֹתֵֽינוּ׃
15 אַשְׁרֵ֣י הָ֭עָם שֶׁכָּ֣כָה לֹּ֑ו אַֽשְׁרֵ֥י הָ֝עָ֗ם שֶׁיֲהוָ֥ה אֱלֹהָֽיו׃
145
OLULANGA LWA 144 (145): lrenge lya Mwâmi Nyamubâho
1 Lwimbo. Lwa Daudi.
Nnâmahanga Mwâmi wani, nalonza okukuza, nacîtakirira izîno lyawe ensiku zoshi.
2 Nalonza ngasi lusiku nkukuze, na ngasi luj’oku nkuba nyimbire izîno lyawe irenge.
3 Nnlìmahanga ali w’izîno anali wa kukengwa bwenêne, obukulu bwage burhankayumvìibwa.
4 Ngasi iburha lyabwiriza eryabo ebirhangâzo byawe, n’ebisômerine byawe byahekwa irenge.
5 Neci nyimba irenge ly’obukulu bwawe, n’ebirhangâzo byawe.
6 Abantu bakaz’iganira obuhashe bwawe bujugumya. nani nkazibaganirira obukulu bwawe.
7 Bakâhamagaza aminja gawe manene, n’okubandira obwirhônzi bwawe empûndu.
8 Nyamubâho aba mwinja na wa lukogo, arhakunira duba aba na wa buzigire.
9 Nyamubâho aba mwinja kuli boshi, nn’olukogo lwage luyerekera emikolo yage.
10 Aminja gawe wajizire kukuza gakukuza Muhanyi n’abarhonyi bawe bakugashaniza.
11 Banaganire irenge ly’obwami bwawe n’okulumiza irenge ly’ebisômerine byawe.
12 Lyo bamanyis’abantu ebirhangâzo wàbajirire. irenge ly’obwami bwawe.
13 0bwami bwawe buli bw’emyaka n’emyaka, oburhegesi bwawe buyôrha buli oku ngasi iburha. Nyakasane ali w’okuli omu nderho zage zoshi, ali na Mwimâna omu bijiro byage byoshi.
14 Nyakasane ye kakoma ka ngasi bahirima, ye Cînamula wa ngasi bashâyire.
15 Boshi we bahirakw’omurhima n’amasù omu bulagirire, n’amango gakwanine nawe obahe cbi bàlya
16 Onalambûle okuboko, oyiguse n’obugale bwawe ngasi coshi cibàmwo omûka.
17 Nnâmahanga ali mwirhônzi omu njira zage zoshi, na wa lukogo omu mikolo yage yoshi.
18 Nnâmahanga ali hofi ha ngasi yeshi omusengera, ngasi yeshi omusengera n’omurhima gurhajira bulyalya.
19 Abamurhinya anabajirire ngasi byoshi bacifinja, anayumve emirengc yabo anabacize.
20 Nnâmahanga analange abamuzigira boshi, anahererekeze endyalya.
21 Ecabona akanwa kani kayimba irenge lya Nnâmahanga, na ngasi bàhirwe omubiri boshi bagashanize izîno lyage litagatifu.
Psalms 145
1 תְּהִלָּ֗ה לְדָ֫וִ֥ד אֲרֹומִמְךָ֣ אֱלֹוהַ֣י הַמֶּ֑לֶךְ וַאֲבָרֲכָ֥ה שִׁ֝מְךָ֗ לְעֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
2 בְּכָל־יֹ֥ום אֲבָרֲכֶ֑ךָּ וַאֲהַלְלָ֥ה שִׁ֝מְךָ֗ לְעֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
3 גָּ֘דֹ֤ול יְהוָ֣ה וּמְהֻלָּ֣ל מְאֹ֑ד וְ֝לִגְדֻלָּתֹ֗ו אֵ֣ין חֵֽקֶר׃
4 דֹּ֣ור לְ֭דֹור יְשַׁבַּ֣ח מַעֲשֶׂ֑יךָ וּגְב֖וּרֹתֶ֣יךָ יַגִּֽידוּ׃
5 הֲ֭דַר כְּבֹ֣וד הֹודֶ֑ךָ וְדִבְרֵ֖י נִפְלְאֹותֶ֣יךָ אָשִֽׂיחָה׃
6 וֶעֱז֣וּז נֹורְאֹתֶ֣יךָ יֹאמֵ֑רוּ וּגְדוּלֹּתֶיךָ אֲסַפְּרֶֽנָּה׃
7 זֵ֣כֶר רַב־טוּבְךָ֣ יַבִּ֑יעוּ וְצִדְקָתְךָ֥ יְרַנֵּֽנוּ׃
8 חַנּ֣וּן וְרַח֣וּם יְהוָ֑ה אֶ֥רֶךְ אַ֝פַּ֗יִם וּגְדָל־חָֽסֶד׃
9 טֹוב־יְהוָ֥ה לַכֹּ֑ל וְ֝רַחֲמָ֗יו עַל־כָּל־מַעֲשָֽׂיו׃
10 יֹוד֣וּךָ יְ֭הוָה כָּל־מַעֲשֶׂ֑יךָ וַ֝חֲסִידֶ֗יךָ יְבָרֲכֽוּכָה׃
11 כְּבֹ֣וד מַלְכוּתְךָ֣ יֹאמֵ֑רוּ וּגְבוּרָתְךָ֥ יְדַבֵּֽרוּ׃
12 לְהֹודִ֤יעַ׀ לִבְנֵ֣י הָ֭אָדָם גְּבוּרֹתָ֑יו וּ֝כְבֹ֗וד הֲדַ֣ר מַלְכוּתֹֽו׃
13 מַֽלְכוּתְךָ֗ מַלְכ֥וּת כָּל־עֹֽלָמִ֑ים וּ֝מֶֽמְשֶׁלְתְּךָ֗ בְּכָל־דֹּ֥ור וָדֹֽור׃
14 סֹומֵ֣ךְ יְ֭הוָה לְכָל־הַנֹּפְלִ֑ים וְ֝זֹוקֵ֗ף לְכָל־הַכְּפוּפִֽים׃
15 עֵֽינֵי־כֹ֭ל אֵלֶ֣יךָ יְשַׂבֵּ֑רוּ וְאַתָּ֤ה נֹֽותֵן־לָהֶ֖ם אֶת־אָכְלָ֣ם בְּעִתֹּֽו׃
16 פֹּותֵ֥חַ אֶת־יָדֶ֑ךָ וּמַשְׂבִּ֖יעַ לְכָל־חַ֣י רָצֹֽון׃
17 צַדִּ֣יק יְ֭הוָה בְּכָל־דְּרָכָ֑יו וְ֝חָסִ֗יד בְּכָל־מַעֲשָֽׂיו׃
18 קָרֹ֣וב יְ֭הוָה לְכָל־קֹרְאָ֑יו לְכֹ֤ל אֲשֶׁ֖ר יִקְרָאֻ֣הוּ בֶאֱמֶֽת׃
19 רְצֹון־יְרֵאָ֥יו יַעֲשֶׂ֑ה וְֽאֶת־שַׁוְעָתָ֥ם יִ֝שְׁמַ֗ע וְיֹושִׁיעֵֽם׃
20 שֹׁומֵ֣ר יְ֭הוָה אֶת־כָּל־אֹהֲבָ֑יו וְאֵ֖ת כָּל־הָרְשָׁעִ֣ים יַשְׁמִֽיד׃
21 תְּהִלַּ֥ת יְהוָ֗ה יְֽדַבֶּ֫ר־פִּ֥י וִיבָרֵ֣ךְ כָּל־בָּ֭שָׂר שֵׁ֥ם קָדְשֹׁ֗ו לְעֹולָ֥ם וָעֶֽד׃
146
OLULANGA LWA 145 (146): Iragi lyage ocîkubagira Nnâmahanga
1 Aleluya!
Murhima gwani kuza Nyamuzinda
2 Oku ncibamw’omûka, nâkazikuza Nyamwagirwa, amango goshi ncizîne nakâyimbira Nyamuzinda irenge.
3 Mumanye mwakakâlangalira abaluzi, nisi erhi okucîkubagira iburha ly’omuntu elirhaciza,
4 erhi omûka gumurhengamwo anashubire omu budaka n’obwo emihigo yage yoshi ehirigirhe.
5 Ali w’iragi oyu Nyamuzinda wa Yakobo aba murhabâzi wage, olangalira Nnâmahanga Nyamwagirwa wage.
6 Nnâmahanga ye walemaga empingu n’igulu, enyanja n’ebiyibâmwo byoshi. Azibuhize endagâno zage ensiku zoshi.
7 Abalenganyire anabagalulire obushinganyanya bwabo, ye yigusa abashalye n’ebiryo.
8 Empira Nnâmahanga ye zirikûza, abahusire anabazibûle engohe.
9 Ye yimanza abagogomirwe, Nnâmahanga azigira abîrhônzi.
10 Nyamuzinda analange abakenyi, Ye lamira enfuzi n’abakana. Ci enjira z’abanya-byâha anaziyêrekeze erushâyo.
Nyamubâho ali Mwâmi, arhegeka emyaka erhaganjwa, wani Siyoni, Nnamahanga ali wawe ensiku zoshi.
Psalms 146
1 הַֽלְלוּ־יָ֡הּ הַלְלִ֥י נַ֝פְשִׁ֗י אֶת־יְהוָֽה׃
2 אֲהַלְלָ֣ה יְהוָ֣ה בְּחַיָּ֑י אֲזַמְּרָ֖ה לֵֽאלֹהַ֣י בְּעֹודִֽי׃
3 אַל־תִּבְטְח֥וּ בִנְדִיבִ֑ים בְּבֶן־אָדָ֓ם׀ שֶׁ֤אֵֽין לֹ֥ו תְשׁוּעָֽה׃
4 תֵּצֵ֣א ר֭וּחֹו יָשֻׁ֣ב לְאַדְמָתֹ֑ו בַּיֹּ֥ום הַ֝ה֗וּא אָבְד֥וּ עֶשְׁתֹּנֹתָֽיו׃
5 אַשְׁרֵ֗י שֶׁ֤אֵ֣ל יַעֲקֹ֣ב בְּעֶזְרֹ֑ו שִׂ֝בְרֹ֗ו עַל־יְהוָ֥ה אֱלֹהָֽיו׃
6 עֹשֶׂ֤ה׀ שָׁ֘מַ֤יִם וָאָ֗רֶץ אֶת־הַיָּ֥ם וְאֶת־כָּל־אֲשֶׁר־בָּ֑ם הַשֹּׁמֵ֖ר אֱמֶ֣ת לְעֹולָֽם׃
7 עֹשֶׂ֤ה מִשְׁפָּ֨ט׀ לָעֲשׁוּקִ֗ים נֹתֵ֣ן לֶ֭חֶם לָרְעֵבִ֑ים יְ֝הוָ֗ה מַתִּ֥יר אֲסוּרִֽים׃
8 יְהוָ֤ה׀ פֹּ֘קֵ֤חַ עִוְרִ֗ים יְ֭הוָה זֹקֵ֣ף כְּפוּפִ֑ים יְ֝הוָ֗ה אֹהֵ֥ב צַדִּיקִֽים׃
9 יְהוָ֤ה׀ שֹׁ֘מֵ֤ר אֶת־גֵּרִ֗ים יָתֹ֣ום וְאַלְמָנָ֣ה יְעֹודֵ֑ד וְדֶ֖רֶךְ רְשָׁעִ֣ים יְעַוֵּֽת׃
10 יִמְלֹ֤ךְ יְהוָ֨ה׀ לְעֹולָ֗ם אֱלֹהַ֣יִךְ צִ֭יֹּון לְדֹ֥ר וָדֹ֗ר הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
147
OLULANGA LWA 146 (147, 1-20): Olwimbo lw’okuyimbira Ogala-Byoshi
1 Aleluya!
Kuzagi Nyamuzinda buly’ali mwinja, Yimbiri Nyamuzinda wirhu bulya irengc alikwanine.
2 Nyamwagirwa, mûbasi wa Yeruzalemu, ashubuza olubaga lw’Israheli.
3 Anabuke abagogomirwe omu murhima, anabuke ebibande byabo.
4 Ayishi omuganjo gw’enyenyezi, ntayo ahabire izîno lyayo.
5 Nyamuzinda wirhu ali mukulu, obuhashe bwage burhagerwa, obukengêre bwage burhahimwa.
6 Nyamuzinda ye rhabala abazamba, abanya-byâha anatuntumire okw’idaho.
7 Yimbiri Nyamuzinda olwimbo lw’okuvuga omunkwa, zihi omu lulanga obukuze bwa Nyamuzinda.
8 Amalunga anagabwikire n’ebitù, arheganyize idaho enkuba, ameze obwâsi oku ntondo
9 Ye hâ enkafu obwâsi zikera, n’ebyana bya hungwe bimuyêrekezize omulomo.
10 Arhali misi ya citerusi emushagalusa, nisi erhi magulu ga muntu.
11 Nnamahanga ashagaluka erhi abamurhìnya barhumire erhi abacìkuhagira obwinja bwage barhuma.
12 Yeruzalemu, gashâniza Nnâmahanga, Siyoni, kuza Nyamubâho.
13 Bulya ahamikirîze enyumvi zawe, abana bawe abagishìre aha mwâwe.
14 Amaziko gawe agalanzire, akugaza n’emburho y’emyaka yâwe.
15 Akanwa kage kanazunguluk’igulu lyoshi akanwa kage kwo kalibirha nka mpûsi.
16 Ananiese olubula lwêru nka boya bwa cibuzi, alumîze ecimè c’emboho nka luvu.
17 Kwo aniesa enkuba nk’ahungumula mugati, emboho yage enakayûze ciru n’amishi ganage.
18 Akarhuma akanwa binajonge, akarhuma empûsi yage amîshi ganashubihulula.
19 Yene wamanyisa Yakobo akanwa kage, n’Israheli âmumanyisa amarhegeko gage.
20 Nta lindi ishanja ajirîre okungan’aho, nta lindi ishanja lyamanyire ecimuba emurhima.
Psalms 147
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ כִּי־טֹ֖וב זַמְּרָ֣ה אֱלֹהֵ֑ינוּ כִּֽי־נָ֝עִים נָאוָ֥ה תְהִלָּֽה׃
2 בֹּונֵ֣ה יְרוּשָׁלִַ֣ם יְהוָ֑ה נִדְחֵ֖י יִשְׂרָאֵ֣ל יְכַנֵּֽס׃
3 הָ֭רֹפֵא לִשְׁב֣וּרֵי לֵ֑ב וּ֝מְחַבֵּ֗שׁ לְעַצְּבֹותָֽם׃
4 מֹונֶ֣ה מִ֭סְפָּר לַכֹּוכָבִ֑ים לְ֝כֻלָּ֗ם שֵׁמֹ֥ות יִקְרָֽא׃
5 גָּדֹ֣ול אֲדֹונֵ֣ינוּ וְרַב־כֹּ֑חַ לִ֝תְבוּנָתֹ֗ו אֵ֣ין מִסְפָּֽר׃
6 מְעֹודֵ֣ד עֲנָוִ֣ים יְהוָ֑ה מַשְׁפִּ֖יל רְשָׁעִ֣ים עֲדֵי־אָֽרֶץ׃
7 עֱנ֣וּ לַיהוָ֣ה בְּתֹודָ֑ה זַמְּר֖וּ לֵאלֹהֵ֣ינוּ בְכִנֹּֽור׃
8 הַֽמְכַסֶּ֬ה שָׁמַ֨יִם׀ בְּעָבִ֗ים הַמֵּכִ֣ין לָאָ֣רֶץ מָטָ֑ר הַמַּצְמִ֖יחַ הָרִ֣ים חָצִֽיר׃
9 נֹותֵ֣ן לִבְהֵמָ֣ה לַחְמָ֑הּ לִבְנֵ֥י עֹ֝רֵ֗ב אֲשֶׁ֣ר יִקְרָֽאוּ׃
10 לֹ֤א בִגְבוּרַ֣ת הַסּ֣וּס יֶחְפָּ֑ץ לֹֽא־בְשֹׁוקֵ֖י הָאִ֣ישׁ יִרְצֶֽה׃
11 רֹוצֶ֣ה יְ֭הוָה אֶת־יְרֵאָ֑יו אֶת־הַֽמְיַחֲלִ֥ים לְחַסְדֹּֽו׃
12 שַׁבְּחִ֣י יְ֭רוּשָׁלִַם אֶת־יְהוָ֑ה הַֽלְלִ֖י אֱלֹהַ֣יִךְ צִיֹּֽון׃
13 כִּֽי־חִ֭זַּק בְּרִיחֵ֣י שְׁעָרָ֑יִךְ בֵּרַ֖ךְ בָּנַ֣יִךְ בְּקִרְבֵּֽךְ׃
14 הַשָּׂם־גְּבוּלֵ֥ךְ שָׁלֹ֑ום חֵ֥לֶב חִ֝טִּ֗ים יַשְׂבִּיעֵֽךְ׃
15 הַשֹּׁלֵ֣חַ אִמְרָתֹ֣ו אָ֑רֶץ עַד־מְ֝הֵרָ֗ה יָר֥וּץ דְּבָרֹֽו׃
16 הַנֹּתֵ֣ן שֶׁ֣לֶג כַּצָּ֑מֶר כְּ֝פֹ֗ור כָּאֵ֥פֶר יְפַזֵּֽר׃
17 מַשְׁלִ֣יךְ קַֽרְחֹ֣ו כְפִתִּ֑ים לִפְנֵ֥י קָ֝רָתֹ֗ו מִ֣י יַעֲמֹֽד׃
18 יִשְׁלַ֣ח דְּבָרֹ֣ו וְיַמְסֵ֑ם יַשֵּׁ֥ב ר֝וּחֹ֗ו יִזְּלוּ־מָֽיִם׃
19 מַגִּ֣יד דְּבָרֹו לְיַעֲקֹ֑ב חֻקָּ֥יו וּ֝מִשְׁפָּטָ֗יו לְיִשְׂרָאֵֽל׃
20 לֹ֘א עָ֤שָׂה כֵ֨ן׀ לְכָל־גֹּ֗וי וּמִשְׁפָּטִ֥ים בַּל־יְדָע֗וּם הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
148
OLULANGA LWA 148: Empingu n’igulu bikuze Nyakasane
1 Aleluya!
Kuzagi Nyamuzinda kurhenga enyanya emalunga mumukuze oku nkuba.
2 Mweshi Bamalahika bage mumukuze, ninyu mweshi mirhwe yage mumukuze.
3 Mwe mwezi n’izûba mumukuze mwe nyenyezi zilangashana mumukuze.
4 Mumukuze mwe malunga g’oku nkuba, ninyu mwe mishi muba emalunga mumukuze.
5 Byoshi bikuze izîno lya Nyakasane bulya kanwa kaguma kône àdesire byanabà.
6 Abizibuhize emyaka erhaganjwa, àgwisire irhegeko lirhakahindulwa.
7 Murhondêrere en’igulu mwamukuza, mwe biryanyi by’omu mîshi, ninyu mwe nyanja.
8 Omuliro, olubula n’olwikungu na ba-kalemera, barhahumba irhegeko lya Nyamuzinda.
9 Mwe ntondo n’orhurhondo rhwoshi emirhi y’amalehe n’emirhi yoshi.
10 Ensimba z’emuzirhu n’ebishwêkwa bya ngasi lubero, ebinyâgâsi n’ebinyunyi bibalala.
11 Abâmi b’igulu n’amashanja goshi, abaluzi ninyu batwi b’emmanja b’igulu. 12 Emisole n’ensûli, abashosi n’abana.
13 Bakuze izîno lya Nyamuzinda, bulya izîno lyage lyône liri likulu, irenge lyage liri enyanya ly’igulu n’amalunga.
14 Ajìsize olubaga lwage irenge, ngwarhiro ya bukuze oku barhonyi bage, bo bana b’Israheli, ishanja limuyêgêra.
Psalms 148
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ הַֽלְל֣וּ אֶת־יְ֭הוָה מִן־הַשָּׁמַ֑יִם הַֽ֝לְל֗וּהוּ בַּמְּרֹומִֽים׃
2 הַֽלְל֥וּהוּ כָל־מַלְאָכָ֑יו הַֽ֝לְל֗וּהוּ כָּל־צְבָאֹו
3 הַֽ֭לְלוּהוּ שֶׁ֣מֶשׁ וְיָרֵ֑חַ הַ֝לְל֗וּהוּ כָּל־כֹּ֥וכְבֵי אֹֽור׃
4 הַֽ֭לְלוּהוּ שְׁמֵ֣י הַשָּׁמָ֑יִם וְ֝הַמַּ֗יִם אֲשֶׁ֤ר׀ מֵעַ֬ל הַשָּׁמָֽיִם׃
5 יְֽ֭הַֽלְלוּ אֶת־שֵׁ֣ם יְהוָ֑ה כִּ֤י ה֭וּא צִוָּ֣ה וְנִבְרָֽאוּ׃
6 וַיַּעֲמִידֵ֣ם לָעַ֣ד לְעֹולָ֑ם חָק־נָ֝תַ֗ן וְלֹ֣א יַעֲבֹֽור׃
7 הַֽלְל֣וּ אֶת־יְ֭הוָה מִן־הָאָ֑רֶץ תַּ֝נִּינִ֗ים וְכָל־תְּהֹמֹֽות׃
8 אֵ֣שׁ וּ֭בָרָד שֶׁ֣לֶג וְקִיטֹ֑ור ר֥וּחַ סְ֝עָרָ֗ה עֹשָׂ֥ה דְבָרֹֽו׃
9 הֶהָרִ֥ים וְכָל־גְּבָעֹ֑ות עֵ֥ץ פְּ֝רִ֗י וְכָל־אֲרָזִֽים׃
10 הַֽחַיָּ֥ה וְכָל־בְּהֵמָ֑ה רֶ֝֗מֶשׂ וְצִפֹּ֥ור כָּנָֽף׃
11 מַלְכֵי־אֶ֭רֶץ וְכָל־לְאֻמִּ֑ים שָׂ֝רִ֗ים וְכָל־שֹׁ֥פְטֵי אָֽרֶץ׃
12 בַּחוּרִ֥ים וְגַם־בְּתוּלֹ֑ות זְ֝קֵנִ֗ים עִם־נְעָרִֽים׃
13 יְהַלְל֤וּ׀ אֶת־שֵׁ֬ם יְהוָ֗ה כִּֽי־נִשְׂגָּ֣ב שְׁמֹ֣ו לְבַדֹּ֑ו הֹ֝ודֹ֗ו עַל־אֶ֥רֶץ וְשָׁמָֽיִם׃
14 וַיָּ֤רֶם קֶ֨רֶן׀ לְעַמֹּ֡ו תְּהִלָּ֤ה לְֽכָל־חֲסִידָ֗יו לִבְנֵ֣י יִ֭שְׂרָאֵל עַֽם־קְרֹבֹ֗ו הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
149
OLULANGA LWA 149: Olwimbo lw’obuhimanyi
1 Aleluya!
Yimbiri Nnâmahanga olwimbo luhyahya, irenge lyage liyumvikane omu ndêko y’abarhonyi bage.
2 Israheli ashagalukire Nnâmahanga Mulemi wâge, abana b’e Siyoni bacîtakirire omwâmi wabo.
3 Bakuze banasàmire izîno lyage, bamuzihire ennanga banamurhimbire engoma.
4 Bulya Nyamuzinda ashagaluka n’olubaga lwâge, Ye ciza abanyinyi anabakuze.
5 Abarhonyi bage banagandâze omw’irenge, banashagaluke n’omw’iro.
6 Obukuze bwa Nnamahanga burhabarhenga omu kanwa, omu nfune zabo murharhenga engôrho ya mòji abirhi.
7 Y’okucihôla amashanja, n’okuhana emirhwe
8 Okuhanika abâmi babo n’enkoba, n’abaluzi babo omu caburhinda.
9 Lyo olushika lwàtubagwa kuli bo luyunjula, lyo irenge lyàbikîrwe abarhonyi bage boshi
Psalms 149
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ שִׁ֣ירוּ לַֽ֭יהוָה שִׁ֣יר חָדָ֑שׁ תְּ֝הִלָּתֹ֗ו בִּקְהַ֥ל חֲסִידִֽים׃
2 יִשְׂמַ֣ח יִשְׂרָאֵ֣ל בְּעֹשָׂ֑יו בְּנֵֽי־צִ֝יֹּ֗ון יָגִ֥ילוּ בְמַלְכָּֽם׃
3 יְהַֽלְל֣וּ שְׁמֹ֣ו בְמָחֹ֑ול בְּתֹ֥ף וְ֝כִנֹּ֗ור יְזַמְּרוּ־לֹֽו׃
4 כִּֽי־רֹוצֶ֣ה יְהוָ֣ה בְּעַמֹּ֑ו יְפָאֵ֥ר עֲ֝נָוִ֗ים בִּישׁוּעָֽה׃
5 יַעְלְז֣וּ חֲסִידִ֣ים בְּכָבֹ֑וד יְ֝רַנְּנ֗וּ עַל־מִשְׁכְּבֹותָֽם׃
6 רֹומְמֹ֣ות אֵ֭ל בִּגְרֹונָ֑ם וְחֶ֖רֶב פִּֽיפִיֹּ֣ות בְּיָדָֽם׃
7 לַעֲשֹׂ֣ות נְ֭קָמָה בַּגֹּויִ֑ם תֹּֽ֝וכֵחֹ֗ת בַּל־אֻמִּֽים׃
8 לֶאְסֹ֣ר מַלְכֵיהֶ֣ם בְּזִקִּ֑ים וְ֝נִכְבְּדֵיהֶ֗ם בְּכַבְלֵ֥י בַרְזֶֽל׃
9 לַעֲשֹׂ֤ות בָּהֶ֨ם׀ מִשְׁפָּ֬ט כָּת֗וּב הָדָ֣ר ה֭וּא לְכָל־חֲסִידָ֗יו הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
150
OLULANGA LWA 150: Obukuze bw’okufundika
1 Aleluya!
Kuzagi Nyakasane omu ka-Nyamuzinda,
Kuzagi ye oku nkuba omu buhashe bwâge.
2 Kuzagi ye oku birhangâzo byage, Kuzagi ye oku bukulu bwâge bunji
3 Kuzagi ye n’izu ly’empanda, Kuzagi ye n’ennanga n’enzenze.
4 Kuzagi ye n’amasâmo n’engoma, Kuzagi ye n’olunyege n’orhurhera.
5 Kuzagi ye n’emijegereza y’izu linja, Kuzagi ye n’ebyûma by’izu lilongîre.
6 Ngasi byoshi bibamwo omûka, kuzagi Nyakasane Aleluya!
Psalms 150
1 הַ֥לְלוּ יָ֨הּ׀ הַֽלְלוּ־אֵ֥ל בְּקָדְשֹׁ֑ו הַֽ֝לְל֗וּהוּ בִּרְקִ֥יעַ עֻזֹּֽו׃
2 הַֽלְל֥וּהוּ בִגְבוּרֹתָ֑יו הַֽ֝לְל֗וּהוּ כְּרֹ֣ב גֻּדְלֹֽו׃
3 הַֽ֭לְלוּהוּ בְּתֵ֣קַע שֹׁופָ֑ר הַֽ֝לְל֗וּהוּ בְּנֵ֣בֶל וְכִנֹּֽור׃
4 הַֽ֭לְלוּהוּ בְתֹ֣ף וּמָחֹ֑ול הַֽ֝לְל֗וּהוּ בְּמִנִּ֥ים וְעוּגָֽב׃
5 הַֽלְל֥וּהוּ בְצִלְצְלֵי־שָׁ֑מַע הַֽ֝לְל֗וּהוּ בְּֽצִלְצְלֵ֥י תְרוּעָֽה׃
6 כֹּ֣ל הַ֭נְּשָׁמָה תְּהַלֵּ֥ל יָ֗הּ הַֽלְלוּ־יָֽהּ׃
Bibliya omu mashi n’omu lulimi Yezu akagiderha Omurhondero GenesisMashi Hebrew
Amaruba emwa Abafilipi garhubwizire, erhi: « ngasi oyumva izîno lya Yezu, akaba emalunga, akaba en’igulu, akaba omu kuzimu, afukame; na ngasi lulimi lulumize oku Yezu Kristu ye Nyakasane, oku irenge lya Nyamuzinda Ishe » (Abafilipi 2,10-11). Rhuvuzire omunkwa oku Badahwa b’e Bukafu n’Akagombe k’Obwêrekeza, bo barhuhikizagya Bibliya omu mashi. Ci rhwalonza okulusa eyi Bibliya n’ebinwa bya lulya lulimi Mwami Yezu adadaga anakaziluderha bwenene omu ndêko z’amasala omu sinagogi n’omu kuyalîza Emyanzi y’Akalembe. Bulya mpu owalonza agashogwire anakahika aha nshoko co cirhumire rhucifinjire ngasi binwa bya mashi bilusibwè n’ebinwa byarhengagamwo co cihebraniya n’ecigreki. Rhushenge lulema agwase abali kuli ogu, mukolo e bitabu bya Bibliya byoshi birinde bikereka. ECITABU C’OMURHONDÊRO ECI
GEN – – DRC MASHI-HEBREW
1
I Ecisiki c’igulu n’ec’abantu
Emyanzi mirhanzi y’obulemi
1 Aha murhôndêro Nnâmahanga alema amalunga n’igulu. 2 Igulu lyali cimpirimpiri, civange, cimpinage lirhaligwerhe oku liyosire lirhanalimwo bici ci Mûka gwa Nnâmahanga akagiyerêra oku mîshi.
3 Nnâmahanga aderha, erhi: «Obulangashane bube». Obulangashane bwanaciba. 4 Nnâmahanga abona oku obulangashane buli bwinja. Anaberûla obulangashane n’omwizimya. 5 Ayirika obulangashane mûshi n’omwizimya aguyirika budufu. Bwayira bwanaca, lwo lusiku lurhanzi.
6 Nnâmahanga aderha, erhi: «Ecirêre cibe aha karhi k’amîshi ciberûle amîshi n’amashi». 7 Nnâmahanga ajira ecirêre caba lubibi lw’amîshi gali idako n’agali enyanya ly’ecirêre. Byanaciba ntyo 8 Nnâmahanga ayîrika ecirêre malunga. Bwayira bwanaca, lwo lusiku lwa kabiri.
9 Nnâmahanga aderha, erhi: « Amîshi gali idako ly’ecirêre gacigushe haguma n’ahakazire habonekane ». Byanaciba ntyo. 10 Nnâmahanga ayîrika ahakazire budaka n’ecirundo c’amîshi aciyirika nyanja. Nnâmahanga abona oku kuli kwinja.
11 Nnâmahanga aderha, erhi: « Obudaka bumerekwo olubala lulimwo emburho, ngasi lubero n’emirhi y’amalehe, era emera oku idaho enaleheke n’obujuru bwayo, ngasi lubero». Byanaciba ntyo. 12 Idaho lyamerakwo olubala lubamwo olujuru, ngasi lubero n’emirhi eleheka n’olugemu ngasi lubero. Nnâmahanga abona oku kuli kwinja. 13 Bwayira bwanaca, lwo lusiku lwa kasharhu.
14 Nnâmahanga aderha, erhi: « Ebimole bibe omu cirêre c’emalunga lyo biberûla omûshi n’obudufu; byaba bimanyiso by’empondo n’ecanda, ensiku n’emyaka, 15 binabe bimole bimanike emalunga bya kumolekera igulu ». Byanaciba ntyo 16 Nnâmahanga ajira bimole bibiri binene, ecimole cinenene mpu cikamoleka mûshi, n’ecimole cinyinyi mpu cikamoleka budufu, boshi n’enyenyêzi. 17 Nnâmahanga abimanika omu cirêre c’emalunga mpu bikamolekera igulu, 18 mpu binamanyise omûshi n’obudufu n’okuberûla obulangashane n’omwizimya. Nnâmahanga abona oku kuli kwinja. 19 Bwayira bwanaca, lwo lusiku lwa kani
20 Nnâmahanga aderha, erhi: « Amîshi gadudûsemwo ebizine n’ebinyunyi bibalale enyanya ly’igulu, embere z’ecirêre c’amalunga ». 21 Nnâmahanga alema abasimba banenene b’omu nyanja na ngasi bizine biyandala n’ebidudûsa omu mîshi, bya ngasi lubero na ngasi rhunyunyi rhujira ebyubi kushimbana n’omwanya gwarhwo. Nnâmahanga abona oku kuli kwinja. 22 Nnâmahanga abigisha erhi: « Muyololoke, muluge, mubumbe nyishi n’enyanja; n’ebiyunyi bilunge okw’igulu ». 23 Bwayira bwanaca, lwo lusiku lwa karhanu
24 Nnâmahanga aderha, erhi: « Obudaka buvûlule ebizine bya ngasi lubero: ensimba, ebiyandala n’ensimba z’erubala za ngasi lubero ». Byanaciba ntyo. 25 Nnâmahanga abona oku kuli kwinja.
26 Nnâmahanga aderha, erhi: « Rhujire omuntu orhushusha, orhugwerhekwo ecikebo, yewarhambula enfi z’omu nyanja n’orhunyunyi rhw’emalunga, ebishwekwa n’eby’erubala byoshi, n’ebiyandala byoshi binadudûsa oku igulu 27 Nnâmahanga alema omuntu omushusha: oku nshusho ya Nnâmahanga amulemire, amulema mulume n’omukazi. 28 Nnâmahanga abagisha anababwira, erhi: « Muburhe muluge, mubumbe igulu, mulirhambule munarhegeke enfi z’omu nyanja n’orhunyunyi rhw’emalunga, na ngasi cizine cigera oku idaho.
29 Nnâmahanga ashub’iderha, erhi: « Loli oku mmuhire ngasi lubala lujira olujuru lunali oku idaho na ngasi murhi guleheka gunajira olujuru byo byaba biryo binyu. 30 Olubala nkana byo biryo mpire ngasi c’erubala, ngasi kanyunyi k’emalunga, ngasi cigera oku idaho cinayisa omuka». Byanaciba ntyo. 31 Nnâmahanga abona oku ebi anajiraga biri binja bwenêne. Bwayira bwanaca, lwo lusiku lwa kalindarhu.
Genesis BHS 1: 1 בְּרֵאשִׁ֖ית בָּרָ֣א אֱלֹהִ֑ים אֵ֥ת הַשָּׁמַ֖יִם וְאֵ֥ת הָאָֽרֶץ׃ 2 וְהָאָ֗רֶץ הָיְתָ֥ה תֹ֨הוּ֙ וָבֹ֔הוּ וְחֹ֖שֶׁךְ עַל־פְּנֵ֣י תְהֹ֑ום וְר֣וּחַ אֱלֹהִ֔ים מְרַחֶ֖פֶת עַל־פְּנֵ֥י הַמָּֽיִם׃ 3וַיֹּ֥אמֶר אֱלֹהִ֖ים יְהִ֣י אֹ֑ור וַֽיְהִי־אֹֽור׃ 4וַיַּ֧רְא אֱלֹהִ֛ים אֶת־הָאֹ֖ור כִּי־טֹ֑וב וַיַּבְדֵּ֣ל אֱלֹהִ֔ים בֵּ֥ין הָאֹ֖ור וּבֵ֥ין הַחֹֽשֶׁךְ׃ 5וַיִּקְרָ֨א אֱלֹהִ֤ים׀ לָאֹור֙ יֹ֔ום וְלַחֹ֖שֶׁךְ קָ֣רָא לָ֑יְלָה וַֽיְהִי־עֶ֥רֶב וַֽיְהִי־בֹ֖קֶר יֹ֥ום אֶחָֽד׃ פ 6וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֔ים יְהִ֥י רָקִ֖יעַ בְּתֹ֣וךְ הַמָּ֑יִם וִיהִ֣י מַבְדִּ֔יל בֵּ֥ין מַ֖יִם לָמָֽיִם׃ 7וַיַּ֣עַשׂ אֱלֹהִים֮ אֶת־הָרָקִיעַ֒ וַיַּבְדֵּ֗ל בֵּ֤ין הַמַּ֨יִם֙ אֲשֶׁר֙ מִתַּ֣חַת לָרָקִ֔יעַ וּבֵ֣ין הַמַּ֔יִם אֲשֶׁ֖ר מֵעַ֣ל לָרָקִ֑יעַ וַֽיְהִי־כֵֽן׃ 8וַיִּקְרָ֧א אֱלֹהִ֛ים לָֽרָקִ֖יעַ שָׁמָ֑יִם וַֽיְהִי־עֶ֥רֶב וַֽיְהִי־בֹ֖קֶר יֹ֥ום שֵׁנִֽי׃ פ 9וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים יִקָּו֨וּ הַמַּ֜יִם מִתַּ֤חַת הַשָּׁמַ֨יִם֙ אֶל־מָקֹ֣ום אֶחָ֔ד וְתֵרָאֶ֖ה הַיַּבָּשָׁ֑ה וַֽיְהִי־כֵֽן׃ 10וַיִּקְרָ֨א אֱלֹהִ֤ים׀ לַיַּבָּשָׁה֙ אֶ֔רֶץ וּלְמִקְוֵ֥ה הַמַּ֖יִם קָרָ֣א יַמִּ֑ים וַיַּ֥רְא אֱלֹהִ֖ים כִּי־טֹֽוב׃ 11וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים תַּֽדְשֵׁ֤א הָאָ֨רֶץ֙ דֶּ֔שֶׁא עֵ֚שֶׂב מַזְרִ֣יעַ זֶ֔רַע עֵ֣ץ פְּרִ֞י עֹ֤שֶׂה פְּרִי֙ לְמִינֹ֔ו אֲשֶׁ֥ר זַרְעֹו־בֹ֖ו עַל־הָאָ֑רֶץ וַֽיְהִי־כֵֽן׃ 12וַתֹּוצֵ֨א הָאָ֜רֶץ דֶּ֠שֶׁא עֵ֣שֶׂב מַזְרִ֤יעַ זֶ֨רַע֙ לְמִינֵ֔הוּ וְעֵ֧ץ עֹֽשֶׂה־פְּרִ֛י אֲשֶׁ֥ר זַרְעֹו־בֹ֖ו לְמִינֵ֑הוּ וַיַּ֥רְא אֱלֹהִ֖ים כִּי־טֹֽוב׃ 13וַֽיְהִי־עֶ֥רֶב וַֽיְהִי־בֹ֖קֶר יֹ֥ום שְׁלִישִֽׁי׃ פ 14וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים יְהִ֤י מְאֹרֹת֙ בִּרְקִ֣יעַ הַשָּׁמַ֔יִם לְהַבְדִּ֕יל בֵּ֥ין הַיֹּ֖ום וּבֵ֣ין הַלָּ֑יְלָה וְהָי֤וּ לְאֹתֹת֙ וּלְמֹ֣ועֲדִ֔ים וּלְיָמִ֖ים וְשָׁנִֽים׃ 15וְהָי֤וּ לִמְאֹורֹת֙ בִּרְקִ֣יעַ הַשָּׁמַ֔יִם לְהָאִ֖יר עַל־הָאָ֑רֶץ וַֽיְהִי־כֵֽן׃ 16וַיַּ֣עַשׂ אֱלֹהִ֔ים אֶת־שְׁנֵ֥י הַמְּאֹרֹ֖ת הַגְּדֹלִ֑ים אֶת־הַמָּאֹ֤ור הַגָּדֹל֙ לְמֶמְשֶׁ֣לֶת הַיֹּ֔וםוְאֶת־הַמָּאֹ֤ור הַקָּטֹן֙ לְמֶמְשֶׁ֣לֶת הַלַּ֔יְלָה וְאֵ֖ת הַכֹּוכָבִֽים׃ 17וַיִּתֵּ֥ן אֹתָ֛ם אֱלֹהִ֖ים בִּרְקִ֣יעַ הַשָּׁמָ֑יִם לְהָאִ֖יר עַל־הָאָֽרֶץ׃ 18וְלִמְשֹׁל֙ בַּיֹּ֣ום וּבַלַּ֔יְלָה וּֽלֲהַבְדִּ֔יל בֵּ֥ין הָאֹ֖ור וּבֵ֣ין הַחֹ֑שֶׁךְ וַיַּ֥רְא אֱלֹהִ֖ים כִּי־טֹֽוב׃ 19וַֽיְהִי־עֶ֥רֶב וַֽיְהִי־בֹ֖קֶר יֹ֥ום רְבִיעִֽי׃ פ 20וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֔ים יִשְׁרְצ֣וּ הַמַּ֔יִם שֶׁ֖רֶץ נֶ֣פֶשׁ חַיָּ֑ה וְעֹוף֙ יְעֹופֵ֣ף עַל־הָאָ֔רֶץ עַל־פְּנֵ֖י רְקִ֥יעַהַ שָּׁמָֽיִם׃ 21וַיִּבְרָ֣א אֱלֹהִ֔ים אֶת־הַתַּנִּינִ֖ם הַגְּדֹלִ֑ים וְאֵ֣ת כָּל־נֶ֣פֶשׁ הַֽחַיָּ֣ה׀ הָֽרֹמֶ֡שֶׂת אֲשֶׁר֩ שָׁרְצ֨וּ הַמַּ֜יִם לְמִֽינֵהֶ֗ם וְאֵ֨ת כָּל־עֹ֤וף כָּנָף֙ לְמִינֵ֔הוּ וַיַּ֥רְא אֱלֹהִ֖ים כִּי־טֹֽוב׃ 22וַיְבָ֧רֶךְ אֹתָ֛ם אֱלֹהִ֖ים לֵאמֹ֑ר פְּר֣וּ וּרְב֗וּ וּמִלְא֤וּ אֶת־הַמַּ֨יִם֙ בַּיַּמִּ֔ים וְהָעֹ֖וף יִ֥רֶב בָּאָֽרֶץ׃ 23וַֽיְהִי־עֶ֥רֶב וַֽיְהִי־בֹ֖קֶר יֹ֥ום חֲמִישִֽׁי׃ פ 24וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים תֹּוצֵ֨א הָאָ֜רֶץ נֶ֤פֶשׁ חַיָּה֙ לְמִינָ֔הּ בְּהֵמָ֥ה וָרֶ֛מֶשׂ וְחַֽיְתֹו־אֶ֖רֶץ לְמִינָ֑הּוַֽיְהִי־כֵֽן׃ 25וַיַּ֣עַשׂ אֱלֹהִים֩ אֶת־חַיַּ֨ת הָאָ֜רֶץ לְמִינָ֗הּ וְאֶת־הַבְּהֵמָה֙ לְמִינָ֔הּ וְאֵ֛ת כָּל־רֶ֥מֶשׂ הָֽאֲדָמָ֖הלְמִינֵ֑הוּ וַיַּ֥רְא אֱלֹהִ֖ים כִּי־טֹֽוב׃ 26וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֔ים נַֽעֲשֶׂ֥ה אָדָ֛ם בְּצַלְמֵ֖נוּ כִּדְמוּתֵ֑נוּ וְיִרְדּוּ֩ בִדְגַ֨ת הַיָּ֜ם וּבְעֹ֣וף הַשָּׁמַ֗יִםוּבַבְּהֵמָה֙ וּבְכָל־הָאָ֔רֶץ וּבְכָל־הָרֶ֖מֶשׂ הָֽרֹמֵ֥שׂ עַל־הָאָֽרֶץ׃ 27וַיִּבְרָ֨א אֱלֹהִ֤ים׀ אֶת־הָֽאָדָם֙ בְּצַלְמֹ֔ו בְּצֶ֥לֶם אֱלֹהִ֖ים בָּרָ֣א אֹתֹ֑ו זָכָ֥ר וּנְקֵבָ֖ה בָּרָ֥א אֹתָֽם׃ 28וַיְבָ֣רֶךְ אֹתָם֮ אֱלֹהִים֒ וַיֹּ֨אמֶר לָהֶ֜ם אֱלֹהִ֗ים פְּר֥וּ וּ 29 וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים הִנֵּה֩ נָתַ֨תִּי לָכֶ֜ם אֶת־כָּל־עֵ֣שֶׂב_׀ זֹרֵ֣עַ זֶ֗רַע אֲשֶׁר֙ עַל־פְּנֵ֣י כָל־הָאָ֔רֶץ וְאֶת־כָּל־הָעֵ֛ץ אֲשֶׁר־בּ֥וֹ פְרִי־עֵ֖ץ זֹרֵ֣עַ זָ֑רַע לָכֶ֥ם יִֽהְיֶ֖ה לְאָכְלָֽה׃ 30 וּֽלְכָל־חַיַּ֣ת הָ֠אָרֶץ וּלְכָל־ע֨וֹף הַשָּׁמַ֜יִם וּלְכֹ֣ל_׀ רוֹמֵ֣שׂ עַל־הָאָ֗רֶץ אֲשֶׁר־בּוֹ֙ נֶ֣פֶשׁ חַיָּ֔ה אֶת־כָּל־יֶ֥רֶק עֵ֖שֶׂב לְאָכְלָ֑ה וַֽיְהִי־כֵֽן׃ 31 וַיַּ֤רְא אֱלֹהִים֙ אֶת־כָּל־אֲשֶׁ֣ר עָשָׂ֔ה וְהִנֵּה־ט֖וֹב מְאֹ֑ד וֽ͏ַיְהִי־עֶ֥רֶב וֽ͏ַיְהִי־בֹ֖קֶר י֥וֹם הַשִּׁשִּֽׁי׃ פ
2
1 Ntyo kwo amalunga n’igulu bya shwinjagwa; haguma n’ebimuba byoshi. 2 Erhi aba amayusa omukolo akazâgikola, Nyamuzinda arhamûka oku lusiku lwa kalinda, ahûmûka omu mukolo akâgijira 3 Nyamuzinda ahûmûka oku lusiku lwa kalinda, alujira lwîmâna. 4 a. Yo nkomoka y’amalunga n’igulu eyo erhi bilemwa.
Emyanzi ya kabiri y’okulemwa kw’igulu. Ishhwa ly’amasîma
b. Erhi Nyakasane Nyamuzinda ajira igulu n’amalunga, 5 nta ishaka yaliciba en’igulu, nta lubala lwalilucimera – bulya Nyakasane Nyamuzinda arhaliciniesa enkuba en’igulu na ntaye walicihinga obudaka 6 erhi okuhuluza amîshi omu mibunda y’okudômerera obudaka-; 7 Nyakasane Nyamuzinda abumba omuntu n’akatulo k’oku idaho , amubûhira omûka gw’obuzine omu mazulu, ntyo nnamutu ahinduka ciremwa cizine. 8 Obwo Nyakasane Nyamuzinda arhwera ishwa ly’amalehe e Edeni, ebushoshokero, ahiramwo omuntu abumbaga 9 Nyakasane Nyamuzinda ameza oku budaka emirhi ya ngasi bûko, yakusimisa isu na minja okulibwa, yalimwo omurhi gw’obuzine aha karhî k’ishwa n’omurhi gw’okumanya aminja n’amabi. 10 Kurhenga omu Edeni (ishwa ly’amasîma) olwishi lwakag’ihulula lwaj’idômerera ishwa, lwakacigabamwo kani lushube nyishi ini. 11 Olwîshi lurhanzi ye Pishone, luhulula luzunguluke ecihugo ca Avila, era munda eba amasholo, 12 n’amasholo g’eyo garhahimwa kuyinjiha, eyo eba n’obuku bubaya bwinja n’ibuye ly’onice. 13 Olwîshi lwa kabiri luderhwa Gihone: luhulula luzunguluke ecihugo ca Etiopiya. 14 Olwîshi lwa kasharhu luderhwa Tigri: luhulula ebushohokero bwa Asuru. Olwîshi lwa kani luderhwa Eufrate. 15 Nyakasane Nyamuzinda arhola olya muntu amuhira omu ishwa lya Edeni, mpu akalihinga analilange. 16 Nyakasane Nyamuzinda aha omuntu eri irhegeko: « Wanalya oku ngasi murhi guli omu ishwa, 17 ci omurhi gw’okumanya aminja n’amabi orhahîraga okagulyakwo, bulya amango wacishomya wagulya erhi onafire ». 18 Nyakasane Nyamuzinda aderha, erhi: « Kurhali kwinja omuntu ayôrhe yene, rhumujirire omurhabazi omushushire ». 19 Nyakasane Nyamuzinda arhôla obudaka abumbamwo ngasi nsimba y’erubala n’ebinyunyi by’emalunga byoshi, abihêkera omuntu mpu alole kurhi abiyirika: ngasi oku omuntu abiyirikaga kwo byanayirisirwe. 20 Ntyo omuntu ayîrika ebishwekwa byoshi, orhunyunyi rhw’emalunga rhwoshi n’ensimba z’erubala, ci omuntu arhabonagamwo murhabazi omushushire. 21 Nyakasane Nyamuzinda arhogezakwo omuntu iro ly’enkwira, nnamuntu ahunira; amushugula omurhibadu ashosha eminyafu aha omurhibadu gwarhengaga. 22 Ogwo murhibadu, Nyakasane Nyamuzinda ashugulaga oku mulume, atulamwo omukazi anamulerhera omulume. 23 Nnamulume, erhi: « Lero oyu ye munyafu gw’omunyafu gwani na kavuha k’orhuvuha rhwani. Ayish’ikaderhwa mukazi (isha) bulya omu mulume (ish) arhenzire » (Ayish’ikaderhwa muka-mulume bulya omu mulume arhenzire). 24 Co cirhuma omulume akwanine aleke îshe na nnina acîshwekerekwo mukâge n’oku bali babiri bahinduke mubiri muguma (bayish’ihinduka muguma) 25 N’obwo bombi bâli bushugunu; omulume n’omukazi, ci barhakag’iyumvanya nshonyi.
Genesis 2: 1וַיְכֻלּ֛וּ הַשָּׁמַ֥יִם וְהָאָ֖רֶץ וְכָל־צְבָאָֽם׃ 2וַיְכַ֤ל אֱלֹהִים֙ בַּיֹּ֣ום הַשְּׁבִיעִ֔י מְלַאכְתֹּ֖ו אֲשֶׁ֣ר עָשָׂ֑ה וַיִּשְׁבֹּת֙ בַּיֹּ֣ום הַשְּׁבִיעִ֔י מִכָּל־מְלַאכְתֹּ֖ו אֲשֶׁ֥ר עָשָֽׂה׃ 3וַיְבָ֤רֶךְ אֱלֹהִים֙ אֶת־יֹ֣ום הַשְּׁבִיעִ֔י וַיְקַדֵּ֖שׁ אֹתֹ֑ו כִּ֣י בֹ֤ו שָׁבַת֙ מִכָּל־מְלַאכְתֹּ֔ו אֲשֶׁר־בָּרָ֥א אֱלֹהִ֖ים לַעֲשֹֽׂות׃ פ 4אֵ֣לֶּה תֹולְדֹ֧ות הַשָּׁמַ֛יִם וְהָאָ֖רֶץ בְּהִבָּֽרְאָ֑ם בְּיֹ֗ום עֲשֹׂ֛ות יְהוָ֥ה אֱלֹהִ֖ים אֶ֥רֶץ וְשָׁמָֽיִם׃ 5וְכֹ֣ל׀ שִׂ֣יחַ הַשָּׂדֶ֗ה טֶ֚רֶם יִֽהְיֶ֣ה בָאָ֔רֶץ וְכָל־עֵ֥שֶׂב הַשָּׂדֶ֖ה טֶ֣רֶם יִצְמָ֑ח כִּי֩ לֹ֨א הִמְטִ֜יר יְהוָ֤ה אֱלֹהִים֙ עַל־הָאָ֔רֶץ וְאָדָ֣ם אַ֔יִן לַֽעֲבֹ֖ד אֶת־הָֽאֲדָמָֽה׃ 6וְאֵ֖ד יַֽעֲלֶ֣ה מִן־הָאָ֑רֶץ וְהִשְׁקָ֖ה אֶֽת־כָּל־פְּנֵֽי־הָֽאֲדָמָֽה׃ 7וַיִּיצֶר֩ יְהוָ֨ה אֱלֹהִ֜ים אֶת־הָֽאָדָ֗ם עָפָר֙ מִן־הָ֣אֲדָמָ֔ה וַיִּפַּ֥ח בְּאַפָּ֖יו נִשְׁמַ֣ת חַיִּ֑ים וַֽיְהִ֥י הָֽאָדָ֖ם לְנֶ֥פֶשׁ חַיָּֽה׃ 8וַיִּטַּ֞ע יְהוָ֧ה אֱלֹהִ֛ים גַּן־בְּעֵ֖דֶן מִקֶּ֑דֶם וַיָּ֣שֶׂם שָׁ֔ם אֶת־הָֽאָדָ֖ם אֲשֶׁ֥ר יָצָֽר׃ 9וַיַּצְמַ֞ח יְהוָ֤ה אֱלֹהִים֙ מִן־הָ֣אֲדָמָ֔ה כָּל־עֵ֛ץ נֶחְמָ֥ד לְמַרְאֶ֖ה וְטֹ֣וב לְמַאֲכָ֑ל וְעֵ֤ץ הַֽחַיִּים֙ בְּתֹ֣וךְ הַגָּ֔ן וְעֵ֕ץ הַדַּ֖עַת טֹ֥וב וָרָֽע׃ 10וְנָהָר֙ יֹצֵ֣א מֵעֵ֔דֶן לְהַשְׁקֹ֖ות אֶת־הַגָּ֑ן וּמִשָּׁם֙ יִפָּרֵ֔ד וְהָיָ֖ה לְאַרְבָּעָ֥ה רָאשִֽׁים׃ 11שֵׁ֥ם הָֽאֶחָ֖ד פִּישֹׁ֑ון ה֣וּא הַסֹּבֵ֗ב אֵ֚ת כָּל־אֶ֣רֶץ הַֽחֲוִילָ֔ה אֲשֶׁר־שָׁ֖ם הַזָּהָֽב׃ 12וּֽזֲהַ֛ב הָאָ֥רֶץ הַהִ֖וא טֹ֑וב שָׁ֥ם הַבְּדֹ֖לַח וְאֶ֥בֶן הַשֹּֽׁהַם׃ 13וְשֵֽׁם־הַנָּהָ֥ר הַשֵּׁנִ֖י גִּיחֹ֑ון ה֣וּא הַסֹּובֵ֔ב אֵ֖ת כָּל־אֶ֥רֶץ כּֽוּשׁ׃ 14וְשֵׁ֨ם הַנָּהָ֤ר הַשְּׁלִישִׁי֙ חִדֶּ֔קֶל ה֥וּא הַֽהֹלֵ֖ךְ קִדְמַ֣ת אַשּׁ֑וּר וְהַנָּהָ֥ר הָֽרְבִיעִ֖י ה֥וּא פְרָֽת׃ 15וַיִּקַּ֛ח יְהוָ֥ה אֱלֹהִ֖ים אֶת־הָֽאָדָ֑ם וַיַּנִּחֵ֣הוּ בְגַן־עֵ֔דֶן לְעָבְדָ֖הּ וּלְשָׁמְרָֽהּ׃ 16וַיְצַו֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהִ֔ים עַל־הָֽאָדָ֖ם לֵאמֹ֑ר מִכֹּ֥ל עֵֽץ־הַגָּ֖ן אָכֹ֥ל תֹּאכֵֽל׃ 17וּמֵעֵ֗ץ הַדַּ֨עַת֙ טֹ֣וב וָרָ֔ע לֹ֥א תֹאכַ֖ל מִמֶּ֑נּוּ כִּ֗י בְּיֹ֛ום אֲכָלְךָ֥ מִמֶּ֖נּוּ מֹ֥ות תָּמֽוּת׃ 18וַיֹּ֨אמֶר֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהִ֔ים לֹא־טֹ֛וב הֱיֹ֥ות הָֽאָדָ֖ם לְבַדֹּ֑ו אֶֽעֱשֶׂהּ־לֹּ֥ו עֵ֖זֶר כְּנֶגְדֹּֽו׃ 19וַיִּצֶר֩ יְהוָ֨ה אֱלֹהִ֜ים מִן־הָֽאֲדָמָ֗ה כָּל־חַיַּ֤ת הַשָּׂדֶה֙ וְאֵת֙ כָּל־עֹ֣וף הַשָּׁמַ֔יִם וַיָּבֵא֙אֶל־הָ֣אָדָ֔ם לִרְאֹ֖ות מַה־יִּקְרָא־לֹ֑ו וְכֹל֩ אֲשֶׁ֨ר יִקְרָא־לֹ֧ו הָֽאָדָ֛ם נֶ֥פֶשׁ חַיָּ֖ה ה֥וּא שְׁמֹֽו׃ 20וַיִּקְרָ֨א הָֽאָדָ֜ם שֵׁמֹ֗ות לְכָל־הַבְּהֵמָה֙ וּלְעֹ֣וף הַשָּׁמַ֔יִם וּלְכֹ֖ל חַיַּ֣ת הַשָּׂדֶ֑ה וּלְאָדָ֕ם לֹֽא־מָצָ֥א עֵ֖זֶר כְּנֶגְדֹּֽו׃ 21וַיַּפֵּל֩ יְהוָ֨ה אֱלֹהִ֧ים׀ תַּרְדֵּמָ֛ה עַל־הָאָדָ֖ם וַיִּישָׁ֑ן וַיִּקַּ֗ח אַחַת֙ מִצַּלְעֹתָ֔יו וַיִּסְגֹּ֥ר בָּשָׂ֖ר תַּחְתֶּֽנָּה׃ 22וַיִּבֶן֩ יְהוָ֨ה אֱלֹהִ֧ים׀ אֶֽת־הַצֵּלָ֛ע אֲשֶׁר־לָקַ֥ח מִן־הָֽאָדָ֖ם לְאִשָּׁ֑ה וַיְבִאֶ֖הָ אֶל־הָֽאָדָֽם׃ 23וַיֹּאמֶר֮ הָֽאָדָם֒ זֹ֣את הַפַּ֗עַם עֶ֚צֶם מֵֽעֲצָמַ֔י וּבָשָׂ֖ר מִבְּשָׂרִ֑י לְזֹאת֙ יִקָּרֵ֣א אִשָּׁ֔ה כִּ֥י מֵאִ֖ישׁ לֻֽקֳחָה־זֹּֽאת׃ 24עַל־כֵּן֙ יַֽעֲזָב־אִ֔ישׁ אֶת־אָבִ֖יו וְאֶת־אִמֹּ֑ו וְדָבַ֣ק בְּאִשְׁתֹּ֔ו וְהָי֖וּ לְבָשָׂ֥ר אֶחָֽד׃ 25וַיִּֽהְי֤וּ שְׁנֵיהֶם֙ עֲרוּמִּ֔ים הָֽאָדָ֖ם וְאִשְׁתֹּ֑ו וְלֹ֖א יִתְבֹּשָֽׁשׁוּ׃
3
Ecâha cirhanzi
1 Enjoka yo yali nsimba nyengûza omu nsimba z’erubala zoshi Nyakasane Nyamuzinda ajiraga. Wanjoka abwira omukazi, erhi: «Ka kwo kunali Nnâmahanga adesire: Murhahîraga mukalya oku murhi ciru n’omuguma gw’omu ishwa?» 2 Nyamukazi ashuza wanjoka, erhi: « Rhwanalya amalehe g’emirhi eri omu ishwa, 3 ci amalehe g’omurhi guli aha kagarhî k’ishwa gwoki, Nnâmahanga adesire: murha galyakakwo, ciru murhaguhumagakwo bulya erhi kufa munafire » 4 Ci wanjoka abwira nyamukazi, erhi: « Nanga murhakafa mâshi! 5 Kali ciru Nnâmahanga amanyire oku amango mwanâgulyekwo amasu ginyu ganayiguke munahinduke nka Nnâmahanga mukamanya aminja n’amabi ». 6 Lero nyamukazi abona nku omurhi guli mwinja okulibwa, gunali gwakusimîsa amasu gunali gwa kucifinjwa n’okudômwamwo obwenge; arhola irehe alyako, anaha iba wali bonaye, naye alyakwo. 7 Erhi amasu gabo bombi gayiguka, babona oku bali bashugunu; bazingazinga ebyasi by’omulehe babiyambalira omu cibunu. 8 Banaciyumva Nyakasane Nyamuzinda aja acigezageza omu ishwa oku hihusi hy’olusiku, omulume na mukâge bacifulika Nyakasane Nyamuzinda, omu karhî k’emirhi y’omu ishwa. 9 Ci Nyakasane Nyamuzinda ayakûza omulume amubwira, erhi: « Ngahi oli? » 10 Ashuza, erhi: « Nayumvirhe wadunda amashando omu ishwa, namayoboha, bulya ndi mushugunu co carhumire nacifulika ». 11 Ashub’idôsa, erhi: «Ndi wakumanyisize oku oli mushugunu? Ci akaba walire kwa gulya murhi nakuhanzagya nti irhondo orhahîraga okalya? » 12 Nyamulume ashuza, erhi: « Omukazi wampebaga aha burhambi anampire kwa gulya murhi nani namanalyakwo ». 13 Nyakasane Nyamuzinda abwira omukazi, erhi : « Bici ebyo wamajira wani? ». Nyamukazi ashuza, erhi: « Kali enjoka yamanteba lero namalya ». 14 Go mango Nyakasane Nyamuzinda abwizirage enjoka, erhi: » Obwo wanajizire ntyo, ohehêrirwe kulusha ngasi cishwekwa na kulusha ensimba z’erubala zoshi; oku nda okola wakagendera na katulo okola wakalya ensiku zoshi z’akalamo kawe. 15 Nkola naheba enshombo ekarhî kawe n’omukazi, ekarhî k’iburha lyawe n’iburha lyage: oyu akusinaga irhwe nawe omukomolere oku kansisira ». 16 Abwira nyamukazi, erhi: «Nkolanayushula amalumwa gawe, n’amazimi gawe omu malumwa okola wakaburha abana. Kulalikira okolaga wakalalikira balo, ci naye akola ayish’ikakuzidohera. 17 Abwira nnamulume, erhi: « Obwo wayumvirhe mukawe, wanalya kuli gulya murhi, n’obwo nakurhegekaga, nti irhondo orhahîraga okagulyakwo, idaho lihehêrirwe erhi werhuma. Omu malibûko okola wakakulamwo eci walya, ensiku zoshi z’akalamo kawe. 18 Mahwa n’emishugi likola lyakakufulukiza, okalya n’enshogo lubala. 19 Kurhubanukirwa emalanga okola wakabonamwo omugati (biryo): kuhika oshubire omu budaka bulya mwo warhengaga. Oli katulo n’omu katulo wanashubire! ». 20 Omuntu ayîrika mukâge erya Eva, «Hawa» bulya ye nnina wa abazine boshi. 21 Nyakasane Nyamuzinda ajirira omulume n’omukazi ebishuli by’empu abayambika. 22 Nyakasane Nyamuzinda aderha, erhi: « Alagi oku omuntu akola ali ak’ìrhu erhi kumanya aminja n’amabi kurhuma. Mumanyage, arhag’ilambûla okuboko arhanacirhôle oku murhi gw’obuzine, agulye alame ensiku zoshi! ». 23 Nyakasane Nyamuzinda amuhimva omu ishwa lya Edeni (masîma), mpu ly’agend’ihinga obudaka arhengagamwo. 24 Ahimva omuntu anahira bakerubini n’engulumira y’engôrho yalaza ebushoshokero bw’ishwa ly’amasîma, lyo balanga enjira eja ebwa murhi gw’obuzine (lyo bahagalika omuntu arhahume oku murhi gw’obuzine).
Genesis 3: 1וְהַנָּחָשׁ֙ הָיָ֣ה עָר֔וּם מִכֹּל֙ חַיַּ֣ת הַשָּׂדֶ֔ה אֲשֶׁ֥ר עָשָׂ֖ה יְהוָ֣ה אֱלֹהִ֑ים וַיֹּ֨אמֶר֙ אֶל־הָ֣אִשָּׁ֔ה אַ֚ףכִּֽי־אָמַ֣ר אֱלֹהִ֔ים לֹ֣א תֹֽאכְל֔וּ מִכֹּ֖ל עֵ֥ץ הַגָּֽן׃ 2וַתֹּ֥אמֶר הָֽאִשָּׁ֖ה אֶל־הַנָּחָ֑שׁ מִפְּרִ֥י עֵֽץ־הַגָּ֖ן נֹאכֵֽל׃ 3וּמִפְּרִ֣י הָעֵץ֮ אֲשֶׁ֣ר בְּתֹוךְ־הַגָּן֒ אָמַ֣ר אֱלֹהִ֗ים לֹ֤א תֹֽאכְלוּ֙ מִמֶּ֔נּוּ וְלֹ֥א תִגְּע֖וּ בֹּ֑ו פֶּן־תְּמֻתֽוּן׃ 4וַיֹּ֥אמֶר הַנָּחָ֖שׁ אֶל־הָֽאִשָּׁ֑ה לֹֽא־מֹ֖ות תְּמֻתֽוּן׃ 5כִּ֚י יֹדֵ֣עַ אֱלֹהִ֔ים כִּ֗י בְּיֹום֙ אֲכָלְכֶ֣ם מִמֶּ֔נּוּ וְנִפְקְח֖וּ עֵֽינֵיכֶ֑ם וִהְיִיתֶם֙ כֵּֽאלֹהִ֔ים יֹדְעֵ֖י טֹ֥וב וָרָֽע׃ 6וַתֵּ֣רֶא הָֽאִשָּׁ֡ה כִּ֣י טֹוב֩ הָעֵ֨ץ לְמַאֲכָ֜ל וְכִ֧י תַֽאֲוָה־ה֣וּא לָעֵינַ֗יִם וְנֶחְמָ֤ד הָעֵץ֙ לְהַשְׂכִּ֔יל וַתִּקַּ֥חמִפִּרְיֹ֖ו וַתֹּאכַ֑ל וַתִּתֵּ֧ן גַּם־לְאִישָׁ֛הּ עִמָּ֖הּ וַיֹּאכַֽל׃ 7וַתִּפָּקַ֨חְנָה֙ עֵינֵ֣י שְׁנֵיהֶ֔ם וַיֵּ֣דְע֔וּ כִּ֥י עֵֽירֻמִּ֖ם הֵ֑ם וַֽיִּתְפְּרוּ֙ עֲלֵ֣ה תְאֵנָ֔ה וַיַּעֲשׂ֥וּ לָהֶ֖ם חֲגֹרֹֽת׃ 8וַֽיִּשְׁמְע֞וּ אֶת־קֹ֨ול יְהוָ֧ה אֱלֹהִ֛ים מִתְהַלֵּ֥ךְ בַּגָּ֖ן לְר֣וּחַ הַיֹּ֑ום וַיִּתְחַבֵּ֨א הָֽאָדָ֜ם וְאִשְׁתֹּ֗ו מִפְּנֵי֙יְהוָ֣ה אֱלֹהִ֔ים בְּתֹ֖וךְ עֵ֥ץ הַגָּֽן׃ 9וַיִּקְרָ֛א יְהוָ֥ה אֱלֹהִ֖ים אֶל־הָֽאָדָ֑ם וַיֹּ֥אמֶר לֹ֖ו אַיֶּֽכָּה׃ 10וַיֹּ֕אמֶר אֶת־קֹלְךָ֥ שָׁמַ֖עְתִּי בַּגָּ֑ן וָאִירָ֛א כִּֽי־עֵירֹ֥ם אָנֹ֖כִי וָאֵחָבֵֽא׃ 11וַיֹּ֕אמֶר מִ֚י הִגִּ֣יד לְךָ֔ כִּ֥י עֵירֹ֖ם אָ֑תָּה הֲמִן־הָעֵ֗ץ אֲשֶׁ֧ר צִוִּיתִ֛יךָ לְבִלְתִּ֥י אֲכָל־מִמֶּ֖נּוּ אָכָֽלְתָּ׃ 12וַיֹּ֖אמֶר הָֽאָדָ֑ם הָֽאִשָּׁה֙ אֲשֶׁ֣ר נָתַ֣תָּה עִמָּדִ֔י הִ֛וא נָֽתְנָה־לִּ֥י מִן־הָעֵ֖ץ וָאֹכֵֽל׃ 13וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֧ה אֱלֹהִ֛ים לָאִשָּׁ֖ה מַה־זֹּ֣את עָשִׂ֑ית וַתֹּ֨אמֶר֙ הָֽאִשָּׁ֔ה הַנָּחָ֥שׁ הִשִּׁיאַ֖נִי וָאֹכֵֽל׃ 14וַיֹּאמֶר֩ יְהֹוָ֨ה אֱלֹהִ֥ים׀ אֶֽל־הַנָּחָשׁ֮ כִּ֣י עָשִׂ֣יתָ זֹּאת֒ אָר֤וּר אַתָּה֙ מִכָּל־ הַבְּהֵמָ֔ה וּמִכֹּ֖לחַיַּ֣ת הַשָּׂדֶ֑ה עַל־גְּחֹנְךָ֣ תֵלֵ֔ךְ וְעָפָ֥ר תֹּאכַ֖ל כָּל־יְמֵ֥י חַיֶּֽיךָ׃ 15וְאֵיבָ֣ה׀ אָשִׁ֗ית בֵּֽינְךָ֙ וּבֵ֣ין הָֽאִשָּׁ֔ה וּבֵ֥ין זַרְעֲךָ֖ וּבֵ֣ין זַרְעָ֑הּ ה֚וּא יְשׁוּפְךָ֣ רֹ֔אשׁ וְאַתָּ֖ה תְּשׁוּפֶ֥נּוּ עָקֵֽב׃ ס 16אֶֽל־הָאִשָּׁ֣ה אָמַ֗ר הַרְבָּ֤ה אַרְבֶּה֙ עִצְּבֹונֵ֣ךְ וְהֵֽרֹנֵ֔ךְ בְּעֶ֖צֶב תֵּֽלְדִ֣י בָנִ֑ים וְאֶל־אִישֵׁךְ֙ תְּשׁ֣וּקָתֵ֔ךְ וְה֖וּא יִמְשָׁל־בָּֽךְ׃ ס 17וּלְאָדָ֣ם אָמַ֗ר כִּֽי־שָׁמַעְתָּ֮ לְקֹ֣ול אִשְׁתֶּךָ֒ וַתֹּ֨אכַל֙ מִן־הָעֵ֔ץ אֲשֶׁ֤ר צִוִּיתִ֨יךָ֙ לֵאמֹ֔ר לֹ֥א תֹאכַ֖ל מִמֶּ֑נּוּ אֲרוּרָ֤ה הָֽאֲדָמָה֙ בַּֽעֲבוּרֶ֔ךָ בְּעִצָּבֹון֙ תֹּֽאכֲלֶ֔נָּה כֹּ֖ל יְמֵ֥י חַיֶּֽיךָ׃ 18וְקֹ֥וץ וְדַרְדַּ֖ר תַּצְמִ֣יחַֽ לָ֑ךְ וְאָכַלְתָּ֖ אֶת־עֵ֥שֶׂב הַשָּׂדֶֽה׃ 19בְּזֵעַ֤ת אַפֶּ֨יךָ֙ תֹּ֣אכַל לֶ֔חֶם עַ֤ד שֽׁוּבְךָ֙ אֶל־הָ֣אֲדָמָ֔ה כִּ֥י מִמֶּ֖נָּה לֻקָּ֑חְתָּ כִּֽי־עָפָ֣ר אַ֔תָּה וְאֶל־עָפָ֖ר תָּשֽׁוּב׃ 20וַיִּקְרָ֧א הָֽאָדָ֛ם שֵׁ֥ם אִשְׁתֹּ֖ו חַוָּ֑ה כִּ֛י הִ֥וא הָֽיְתָ֖ה אֵ֥ם כָּל־חָֽי׃ 21וַיַּעַשׂ֩ יְהוָ֨ה אֱלֹהִ֜ים לְאָדָ֧ם וּלְאִשְׁתֹּ֛ו כָּתְנֹ֥ות עֹ֖ור וַיַּלְבִּשֵֽׁם׃ פ 22וַיֹּ֣אמֶר׀ יְהוָ֣ה אֱלֹהִ֗ים הֵ֤ן הָֽאָדָם֙ הָיָה֙ כְּאַחַ֣ד מִמֶּ֔נּוּ לָדַ֖עַת טֹ֣וב וָרָ֑ע וְעַתָּ֣ה׀ פֶּן־יִשְׁלַ֣ח יָדֹ֗ו וְלָקַח֙ גַּ֚ם מֵעֵ֣ץ הַֽחַיִּ֔ים וְאָכַ֖ל וָחַ֥י לְעֹלָֽם׃ 23וַֽיְשַׁלְּחֵ֛הוּ יְהוָ֥ה אֱלֹהִ֖ים מִגַּן־עֵ֑דֶן לַֽעֲבֹד֙ אֶת־הָ֣אֲדָמָ֔ה אֲשֶׁ֥ר לֻקַּ֖ח מִשָּֽׁם׃ 24וַיְגָ֖רֶשׁ אֶת־הָֽאָדָ֑ם וַיַּשְׁכֵּן֩ מִקֶּ֨דֶם לְגַן־עֵ֜דֶן אֶת־הַכְּרֻבִ֗ים וְאֵ֨ת לַ֤הַט הַחֶ֨רֶב֙ הַמִּתְהַפֶּ֔כֶתלִשְׁמֹ֕ר אֶת־דֶּ֖רֶךְ עֵ֥ץ הַֽחַיִּֽים׃ ס
4
Olwa Kayini na Abeli
1 Adamu ashamuka kuli mukâge Eva. Eva ayalala anaburha Kayini. Aderha, erhi: «Namashobôla omuntu emwa Nyakasane ». 2 Ashub’iburha omulumuna Abeli. Abeli ali mushwesi wa bishwekwa ci Kayini ali muhinzi wa budaka. 3 Erhi kugera mango, Kayini arhûla nterekêro emwa Nyakasane ebi akûlaga omu budaka, 4 Abeli naye arhûla ebiburhwa birhanzi by’ebibuzi byage n’amashushi gabyo. Nyakasane ayankirira Abeli n’entûlo yage, 5 ci arhayankiriraga Kayini n’eyage ntûlo. Kayini akunirira okwo n’obusu bwage bwazinzibala. 6 Nyakasane abwira Kayini, erhi: « Cirhumire wakunira, cirhumire obusu bwawe bwazinzibala? 7 Nkawal’ijizire bwinja, karhinga orhayinamwiri amalanga? Ci akaba orhajiziri bwinja, ecâha cishurhamire aha luso lwawe, ciri cakulalira, ci ocihangane ocihime ». 8 Kayini abwira omulumuna Abeli, erhi: « Rhuje ebulambo! ». Oku bali omu bulambo, Kayini ayinamula okuboko acirhulirakwo Abeli anamuniga. 9 Go mango Nyakasane abwizire Kayini, erhi: « Ngahi mulumuna wawe Abeli ali? ». Ashuza, erhi: »Ntamanyiri. Ka nie mmulanga mulumuna wani? ». 10 Amushuza, erhi: « Bici ebi wamajira? Izu ly’omuko gwa mulumuna wawe lyamanyakuza kurhenga okw’idaho. 11 Buyorhe buhehêrirwe obudaka bwamiraga omuko gwa mulumuna wawe erhi werhuma. 12 Erhi okacihinga obudaka burhakacikuyerera bici, waba kahûkà na karhebera omu igulu ». 13 Kayini abwira Nyakasane, erhi: « K’ecâha cani ciri cinene bwenêne cirhakababalirwa? ». 14 Lola oku wamampiva muli lino ishwa nnangwasirwe ncifulike hali na nawe; nkolaga naba karharhinda na karhebera muno igulu, owanambugane hali amango akanyirha ». 15 Ci Nyakasane amubwira, erhi: « Ci kwoki ngasi wayirhe Kayini aciholwa kali nda! ». Nyakasane ahirakwo Kayini ecimanyiso, mpu lyo ngasi wamurhimane arhamushurhaga. 16 Kayini aciyegûla kuli Nyakasane anayubaka omu cihugo ca Nodu, ebushoshokero bw’ishwa ly’amasîma. 17 Kayini ashamûka bona mukâge, mukâge ayalala anaburha Enoku; ayubaka ecishagala aciyirika erya Enoku, cirhenzire oku izino ly’omugala. 18 Enoku aburhirwa Iradi, Iradi aburha Mehuyael na Mekuyael aburha Metushael. Metushael aburha Lamek. 19 Lamek arhola bakazi babiri: muguma ye Ada n’owundi ye Zila. 20 Ada aburha Yabal: y’îshe w’abahanda omu bifumba bajabalusa ebishwekwa. 21 Omulumuna yewali Yubal: yewali îshe w’abaziha olulanga n’akarhera. 22 Zila naye aburha Tubalkayini, mutuzi, y’îshe w’abakola amarhale n’ebyuma. Mwali wabo Tubalkayini yewali Nahama. 23 Lamek abwira bakage, erhi: » Ada na Zila, yumvirhizi izu lyani; baka Lamek, rhegi amarhwiri oku bino namubwira: nayisire omuntu okwenge amanyagaza nayirha n’omushikira okwenge amampukula. 24 Kayini anaciholerwe kalinda ci Lamek yehe kali makumi gali nda na nda. 25 Adamu ashub’ishamuka bona mukâge, nnamukazi aburha Set, » bulya aderha, erhi: Nyamuzinda amanshobôza owundi mwana ahali ha Abeli, bulya Kayini amuyisire ». 26 Set naye aburhirwa omugala, amuyirika erya Enosh. Go mango barhangiraga okucîkumba YHWH, Nyakasane.
Genesis 4: 1וְהָ֣אָדָ֔ם יָדַ֖ע אֶת־חַוָּ֣ה אִשְׁתֹּ֑ו וַתַּ֨הַר֙ וַתֵּ֣לֶד אֶת־קַ֔יִן וַתֹּ֕אמֶר קָנִ֥יתִי אִ֖ישׁ אֶת־יְהוָֽה׃ 2וַתֹּ֣סֶף לָלֶ֔דֶת אֶת־אָחִ֖יו אֶת־הָ֑בֶל וַֽיְהִי־הֶ֨בֶל֙ רֹ֣עֵה צֹ֔אן וְקַ֕יִן הָיָ֖ה עֹבֵ֥ד אֲדָמָֽה׃ 3וַֽיְהִ֖י מִקֵּ֣ץ יָמִ֑ים וַיָּבֵ֨א קַ֜יִן מִפְּרִ֧י הָֽאֲדָמָ֛ה מִנְחָ֖ה לַֽיהוָֽה׃ 4וְהֶ֨בֶל הֵבִ֥יא גַם־ה֛וּא מִבְּכֹרֹ֥ות צֹאנֹ֖ו וּמֵֽחֶלְבֵהֶ֑ן וַיִּ֣שַׁע יְהוָ֔ה אֶל־הֶ֖בֶל וְאֶל־מִנְחָתֹֽו׃ 5וְאֶל־קַ֥יִן וְאֶל־מִנְחָתֹ֖ו לֹ֣א שָׁעָ֑ה וַיִּ֤חַר לְקַ֨יִן֙ מְאֹ֔ד וַֽיִּפְּל֖וּ פָּנָֽיו׃ 6וַיֹּ֥אמֶר יְהוָ֖ה אֶל־קָ֑יִן לָ֚מָּה חָ֣רָה לָ֔ךְ וְלָ֖מָּה נָפְל֥וּ פָנֶֽיךָ׃ 7הֲלֹ֤וא אִם־תֵּיטִיב֙ שְׂאֵ֔ת וְאִם֙ לֹ֣א תֵיטִ֔יב לַפֶּ֖תַח חַטָּ֣את רֹבֵ֑ץ וְאֵלֶ֨יךָ֙ תְּשׁ֣וּקָתֹ֔ו וְאַתָּ֖התִּמְשָׁל־בֹּֽו׃ 8וַיֹּ֥אמֶר קַ֖יִן אֶל־הֶ֣בֶל אָחִ֑יו וַֽיְהִי֙ בִּהְיֹותָ֣ם בַּשָּׂדֶ֔ה וַיָּ֥קָם קַ֛יִן אֶל־הֶ֥בֶל אָחִ֖יו וַיַּהַרְגֵֽהוּ׃ 9וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ אֶל־קַ֔יִן אֵ֖י הֶ֣בֶל אָחִ֑יךָ וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣א יָדַ֔עְתִּי הֲשֹׁמֵ֥ר אָחִ֖י אָנֹֽכִי׃ 10וַיֹּ֖אמֶר מֶ֣ה עָשִׂ֑יתָ קֹ֚ול דְּמֵ֣י אָחִ֔יךָ צֹעֲקִ֥ים אֵלַ֖י מִן־הָֽאֲדָמָֽה׃ 11וְעַתָּ֖ה אָר֣וּר אָ֑תָּה מִן־הָֽאֲדָמָה֙ אֲשֶׁ֣ר פָּצְתָ֣ה אֶת־פִּ֔יהָ לָקַ֛חַת אֶת־דְּמֵ֥י אָחִ֖יךָ מִיָּדֶֽךָ׃ 12כִּ֤י תַֽעֲבֹד֙ אֶת־הָ֣אֲדָמָ֔ה לֹֽא־תֹסֵ֥ף תֵּת־כֹּחָ֖הּ לָ֑ךְ נָ֥ע וָנָ֖ד תִּֽהְיֶ֥ה בָאָֽרֶץ׃ 13וַיֹּ֥אמֶר קַ֖יִן אֶל־יְהוָ֑ה גָּדֹ֥ול עֲוֹנִ֖י מִנְּשֹֽׂא׃ 14הֵן֩ גֵּרַ֨שְׁתָּ אֹתִ֜י הַיֹּ֗ום מֵעַל֙ פְּנֵ֣י הָֽאֲדָמָ֔ה וּמִפָּנֶ֖יךָ אֶסָּתֵ֑ר וְהָיִ֜יתִי נָ֤ע וָנָד֙ בָּאָ֔רֶץ וְהָיָ֥ה כָל־מֹצְאִ֖י יַֽהַרְגֵֽנִי׃ 15וַיֹּ֧אמֶר לֹ֣ו יְהוָ֗ה לָכֵן֙ כָּל־הֹרֵ֣ג קַ֔יִן שִׁבְעָתַ֖יִם יֻקָּ֑ם וַיָּ֨שֶׂם יְהוָ֤ה לְקַ֨יִן֙ אֹ֔ות לְבִלְתִּ֥יהַכֹּות־אֹתֹ֖ו כָּל־מֹצְאֹֽו׃ 16וַיֵּ֥צֵא קַ֖יִן מִלִּפְנֵ֣י יְהוָ֑ה וַיֵּ֥שֶׁב בְּאֶֽרֶץ־נֹ֖וד קִדְמַת־עֵֽדֶן׃ 17וַיֵּ֤דַע קַ֨יִן֙ אֶת־אִשְׁתֹּ֔ו וַתַּ֖הַר וַתֵּ֣לֶד אֶת־חֲנֹ֑וךְ וַֽיְהִי֙ בֹּ֣נֶה עִ֔יר וַיִּקְרָא֙ שֵׁ֣ם הָעִ֔יר כְּשֵׁ֖םבְּנֹ֥ו חֲנֹֽוךְ׃ 18וַיִּוָּלֵ֤ד לַֽחֲנֹוךְ֙ אֶת־עִירָ֔ד וְעִירָ֕ד יָלַ֖ד אֶת־מְחֽוּיָאֵ֑ל וּמְחִיּיָאֵ֗ל יָלַד֙ אֶת־מְת֣וּשָׁאֵ֔לוּמְתוּשָׁאֵ֖ל יָלַ֥ד אֶת־לָֽמֶךְ׃ 19וַיִּֽקַּֽח־לֹ֥ו לֶ֖מֶךְ שְׁתֵּ֣י נָשִׁ֑ים שֵׁ֤ם הָֽאַחַת֙ עָדָ֔ה וְשֵׁ֥ם הַשֵּׁנִ֖ית צִלָּֽה׃ 20וַתֵּ֥לֶד עָדָ֖ה אֶת־יָבָ֑ל ה֣וּא הָיָ֔ה אֲבִ֕י יֹשֵׁ֥ב אֹ֖הֶל וּמִקְנֶֽה׃ 21וְשֵׁ֥ם אָחִ֖יו יוּבָ֑ל ה֣וּא הָיָ֔ה אֲבִ֕י כָּל־תֹּפֵ֥שׂ כִּנֹּ֖ור וְעוּגָֽב׃ 22וְצִלָּ֣ה גַם־הִ֗וא יָֽלְדָה֙ אֶת־תּ֣וּבַל קַ֔יִן לֹטֵ֕שׁ כָּל־חֹרֵ֥שׁ נְחֹ֖שֶׁת וּבַרְזֶ֑ל וַֽאֲחֹ֥ות תּֽוּבַל־קַ֖יִן נַֽעֲמָֽה׃ 23וַיֹּ֨אמֶר לֶ֜מֶךְ לְנָשָׁ֗יו עָדָ֤ה וְצִלָּה֙ שְׁמַ֣עַן קֹולִ֔י נְשֵׁ֣י לֶ֔מֶךְ הַאְזֵ֖נָּה אִמְרָתִ֑י כִּ֣י אִ֤ישׁ הָרַ֨גְתִּי֙לְפִצְעִ֔י וְיֶ֖לֶד לְחַבֻּרָתִֽי׃ 24כִּ֥י שִׁבְעָתַ֖יִם יֻקַּם־קָ֑יִן וְלֶ֖מֶךְ שִׁבְעִ֥ים וְשִׁבְעָֽה׃ 25וַיֵּ֨דַע אָדָ֥ם עֹוד֙ אֶת־אִשְׁתֹּ֔ו וַתֵּ֣לֶד בֵּ֔ן וַתִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו שֵׁ֑ת כִּ֣י שָֽׁת־לִ֤י אֱלֹהִים֙ זֶ֣רַעאַחֵ֔ר תַּ֣חַת הֶ֔בֶל כִּ֥י הֲרָגֹ֖ו קָֽיִן׃ 26וּלְשֵׁ֤ת גַּם־הוּא֙ יֻלַּד־בֵּ֔ן וַיִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו אֱנֹ֑ושׁ אָ֣ז הוּחַ֔ל לִקְרֹ֖א בְּשֵׁ֥ם יְהוָֽה׃ פ
5
Bashakulûza b’embere w’ecihonzi cinene
1 Alaga ecitabu c’emimo y’Adamu. Erhi Nnâmahanga alema omuntu, amujira oku nshusho ya Nnâmahanga; 2 mulume n’omukazi abalemire, abagisha anabayîrika bantu erhi abalema. 3 Adamu al’igwerhe myaka igana na makumi asharhu, erhi aburha omugala oku nshusho yage n’okucikebo cage, anamuha izino lya Set. 4 Erhi ayus’iburha Seti, Adamu ashub’ilama myaka magana munani anaburha abagala n’abali. 5 Akalamo k’Adamu koshi kali ka myaka magana mwenda na makumi asharhu, agal’ifa. 6 Set al’igwerhe myaka igana n’irhanu erhi aburha Enosh. 7 Erhi aba amaburha Enoshi, Set ashub’ilama myaka magana munani na nda anaburha abagala n’abali. 8 Akalamo ka Set koshi kali ka myaka magana mwenda n’ikumi n’ibiri: agal’ifa. 9 Enoshi al’igwerhe myaka makumi gali mwenda erhi aburha Kenan; 10 erhi aba amaburha Kenan, Enosh ashub’ilama myaka magana munani n’ikumi n’irhanu, anashub’iburha abagala n’abali. 11 Akalamo ka Enosh koshi kali ka myaka magana mwenda n’irhanu; agal’ifa. 12 Kenan al’igwerhe myaka makumi gali nda erhi aburha Mahalaleel. 13 Erhi aba amaburha Mahalaleel. Kenan ashu’ilama myaka magana munani na makumi ani, anakaburha abagala n’abali 14 Akalamo ka Kenan koshi kali ka myaka magana mwenda n’ikumi, agal’ifa. 15 Mahalaleel aligwerhe myaka makumi gali ndarhu n’irhanu erhi aburha Yared: 16 Erhi aba amaburha Yared, Mahalaleel ashub’ilama myaka magana munani na makumi asharhu, anakaburha abagala n’abali. 17 Akalamo ka Mahalaleel koshi kali ka myaka magana munani na makumi galimwenda n’irhanu, agal’ifa. 18 Yared aligwerhe myaka makumi galindarhu n’ibiri erhi aburha Enokh; 19 Erhi aba amaburha Enokh, Yared ashub’ilama myaka magana munani anakaburha abagala n’abali. 20 Akalamo ka Yared koshi kali ka myaka magana mwenda na makumi galindarhu n’ibiri: agali’ifa 21 Enokh aligwerhe myaka makumi galindarhu n’irhanu erhi aburha Matushaleme. 22 Enokh alusibwa na Nnâmahanga. Erhi aba amaburha Matushaleme, Enokh ashub’ilama myaka magana asharhu anakaburha abagala n’abali. 23 Akalamo ka Enokh koshi kali ka myaka magana asharhu na makumi galindarhu n’irhanu. 24 Bulya Enokh alilusibwe na Nyamuzinda, arhaciberaga eno igulu. Nyamuzinda amuhêka. 25 Metushaleme aligwerhe myaka igana na makumi galimunani na nda erhi aburha Lamek. 26 Erhi aba amaburha Lamek, Metushaleme ashub’ilama myaka magana nda na makumi galimunani n’ibiri, anakaburha abagala n’abali. 27 Akalamo ka Metushaleme koshi kali ka myaka magana mwenda na makumi galimwenda na mwenda, agal’ifa. 28 Lamek aligwerhe myaka igana na makumi galimunani n’ibiri erhi aburha omugala. 29 Amuyirika erya Nuhu, omu kuderha, erhi: » Oyu ayishirhurhûliliza oku mukolo n’omurhamo gw’amaboko girhu, bulya Nyakasane aheherire obudaka ». 30 Erhi aba amaburha Nuhu, Lamek ashub’ilama myaka magana mwenda na makumi galimwenda n’irhanu, anakaburha abagala n’abali. 31 31 Akalamo ka Lamek koshi kali ka myaka magana nda na makumi galinda na nda, anagal’ifa. 32 Nuhu aligwerhe myaka magana arhanu erhi aburha Sem, Ham na Yafet.
Genesis 5: 1זֶ֣ה סֵ֔פֶר תֹּולְדֹ֖ת אָדָ֑ם בְּיֹ֗ום בְּרֹ֤א אֱלֹהִים֙ אָדָ֔ם בִּדְמ֥וּת אֱלֹהִ֖ים עָשָׂ֥ה אֹתֹֽו׃ 2זָכָ֥ר וּנְקֵבָ֖ה בְּרָאָ֑ם וַיְבָ֣רֶךְ אֹתָ֗ם וַיִּקְרָ֤א אֶת־שְׁמָם֙ אָדָ֔ם בְּיֹ֖ום הִבָּֽרְאָֽם׃ ס 3וַֽיְחִ֣י אָדָ֗ם שְׁלֹשִׁ֤ים וּמְאַת֙ שָׁנָ֔ה וַיֹּ֥ולֶד בִּדְמוּתֹ֖ו כְּצַלְמֹ֑ו וַיִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו שֵֽׁת׃ 4וַיִּֽהְי֣וּ יְמֵי־אָדָ֗ם אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־שֵׁ֔ת שְׁמֹנֶ֥ה מֵאֹ֖ת שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 5וַיִּֽהְי֞וּ כָּל־יְמֵ֤י אָדָם֙ אֲשֶׁר־חַ֔י תְּשַׁ֤ע מֵאֹות֙ שָׁנָ֔ה וּשְׁלֹשִׁ֖ים שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ ס 6וַֽיְחִי־שֵׁ֕ת חָמֵ֥שׁ שָׁנִ֖ים וּמְאַ֣ת שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־אֱנֹֽושׁ׃ 7וַֽיְחִי־שֵׁ֗ת אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־אֱנֹ֔ושׁ שֶׁ֣בַע שָׁנִ֔ים וּשְׁמֹנֶ֥ה מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 8וַיִּֽהְיוּ֙ כָּל־יְמֵי־שֵׁ֔ת שְׁתֵּ֤ים עֶשְׂרֵה֙ שָׁנָ֔ה וּתְשַׁ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ ס 9וַֽיְחִ֥י אֱנֹ֖ושׁ תִּשְׁעִ֣ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־קֵינָֽן׃ 10וַֽיְחִ֣י אֱנֹ֗ושׁ אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־קֵינָ֔ן חֲמֵ֤שׁ עֶשְׂרֵה֙ שָׁנָ֔ה וּשְׁמֹנֶ֥ה מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 11וַיִּֽהְיוּ֙ כָּל־יְמֵ֣י אֱנֹ֔ושׁ חָמֵ֣שׁ שָׁנִ֔ים וּתְשַׁ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ ס 12וַֽיְחִ֥י קֵינָ֖ן שִׁבְעִ֣ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־מַֽהֲלַלְאֵֽל׃ 13וַיְחִ֣י קֵינָ֗ן אַחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־מַֽהֲלַלְאֵ֔ל אַרְבָּעִ֣ים שָׁנָ֔ה וּשְׁמֹנֶ֥ה מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 14וַיִּֽהְיוּ֙ כָּל־יְמֵ֣י קֵינָ֔ן עֶ֣שֶׂר שָׁנִ֔ים וּתְשַׁ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ ס 15וַֽיְחִ֣י מַֽהֲלַלְאֵ֔ל חָמֵ֥שׁ שָׁנִ֖ים וְשִׁשִּׁ֣ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־יָֽרֶד׃ 16וַֽיְחִ֣י מַֽהֲלַלְאֵ֗ל אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־יֶ֔רֶד שְׁלֹשִׁ֣ים שָׁנָ֔ה וּשְׁמֹנֶ֥ה מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖יםוּבָנֹֽות׃ 17וַיִּהְיוּ֙ כָּל־יְמֵ֣י מַהֲלַלְאֵ֔ל חָמֵ֤שׁ וְתִשְׁעִים֙ שָׁנָ֔ה וּשְׁמֹנֶ֥ה מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ ס 18וַֽיְחִי־יֶ֕רֶד שְׁתַּ֧יִם וְשִׁשִּׁ֛ים שָׁנָ֖ה וּמְאַ֣ת שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־חֲנֹֽוךְ׃ 19וַֽיְחִי־יֶ֗רֶד אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־חֲנֹ֔וךְ שְׁמֹנֶ֥ה מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 20וַיִּֽהְיוּ֙ כָּל־יְמֵי־יֶ֔רֶד שְׁתַּ֤יִם וְשִׁשִּׁים֙ שָׁנָ֔ה וּתְשַׁ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ פ 21וַֽיְחִ֣י חֲנֹ֔וךְ חָמֵ֥שׁ וְשִׁשִּׁ֖ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־מְתוּשָֽׁלַח׃ 22וַיִּתְהַלֵּ֨ךְ חֲנֹ֜וךְ אֶת־הָֽאֱלֹהִ֗ים אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־מְתוּשֶׁ֔לַח שְׁלֹ֥שׁ מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶדבָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 23וַיְהִ֖י כָּל־יְמֵ֣י חֲנֹ֑וךְ חָמֵ֤שׁ וְשִׁשִּׁים֙ שָׁנָ֔ה וּשְׁלֹ֥שׁ מֵאֹ֖ות שָׁנָֽה׃ 24וַיִּתְהַלֵּ֥ךְ חֲנֹ֖וךְ אֶת־הָֽאֱלֹהִ֑ים וְאֵינֶ֕נּוּ כִּֽי־לָקַ֥ח אֹתֹ֖ו אֱלֹהִֽים׃ פ 25וַיְחִ֣י מְתוּשֶׁ֔לַח שֶׁ֧בַע וּשְׁמֹנִ֛ים שָׁנָ֖ה וּמְאַ֣ת שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־לָֽמֶךְ׃ 26וַֽיְחִ֣י מְתוּשֶׁ֗לַח אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־לֶ֔מֶךְ שְׁתַּ֤יִם וּשְׁמֹונִים֙ שָׁנָ֔ה וּשְׁבַ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶדבָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 27וַיִּהְיוּ֙ כָּל־יְמֵ֣י מְתוּשֶׁ֔לַח תֵּ֤שַׁע וְשִׁשִּׁים֙ שָׁנָ֔ה וּתְשַׁ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ פ 28וַֽיְחִי־לֶ֕מֶךְ שְׁתַּ֧יִם וּשְׁמֹנִ֛ים שָׁנָ֖ה וּמְאַ֣ת שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד בֵּֽן׃ 29וַיִּקְרָ֧א אֶת־שְׁמֹ֛ו נֹ֖חַ לֵאמֹ֑ר זֶ֞֠ה יְנַחֲמֵ֤נוּ מִֽמַּעֲשֵׂ֨נוּ֙ וּמֵעִצְּבֹ֣ון יָדֵ֔ינוּ מִן־הָ֣אֲדָמָ֔ה אֲשֶׁ֥ר אֵֽרְרָ֖הּ יְהוָֽה׃ 30וַֽיְחִי־לֶ֗מֶךְ אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־נֹ֔חַ חָמֵ֤שׁ וְתִשְׁעִים֙ שָׁנָ֔ה וַחֲמֵ֥שׁ מֵאֹ֖ת שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ 31וַֽיְהִי֙ כָּל־יְמֵי־לֶ֔מֶךְ שֶׁ֤בַע וְשִׁבְעִים֙ שָׁנָ֔ה וּשְׁבַ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ ס 32וַֽיְהִי־נֹ֕חַ בֶּן־חֲמֵ֥שׁ מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֣ולֶד נֹ֔חַ אֶת־שֵׁ֖ם אֶת־חָ֥ם וְאֶת־יָֽפֶת׃
6
Obumînya bwaluga omu igulu
1 Erhi abantu barhangira baluga en’igulu, baburha abanyere, 2 bene Nyamuzinda babona oku abanyere b’abantu bali binja. Babayankamwo aba banalilonzize. 3 Lero Nyakasane aderha, erhi: «Omûka gwani gurhacibêre ensiku zoshi omu muntu, bulya ali mubiri n’akalamo kage kakola kaba ka myaka igana na makumi abiri». 4 Ago mango, en’igulu yali abanenene-mikalarhu- ciru n’enyuma zaho, amango bene Nyamuzinda bakag’iyanka abanyere b’abantu, abo banyere bakaburha abana: zo zirya ntwâli za mira, bantu b’irenge. 5 Nyakasane abona oku amabi g’abantu galuzire en’igulu na ngasi muhigo gwabali emurhima gwali gwa mabi gwone. 6 Nyakasane aderha, erhi: «Omu igulu nkola naholola abantu nalemaga; bone ensimba n’ebinyagâsi n’ebinyunyi by’emalunga, bulya namaciganya ecarhumaga nabijira». 7 Nyakasane aderha, erhi: «Omu igulu nkola naholola abantu nalemaga; bone ensimba n’ebinyagâsi n’ebinyunyi by’emalunga, bulya namaciganya ecarhumaga nabijira». 8 Ci Nuhu yehe arhona emwa Nyakasane. 9 Olwa Nuhu luno. Nuhu ali muntu mushinganyanya na mwirhonzi omu bantu b’amango gage analikulikire Nyakasane. 10 Nuhu aburha abagala: Set, Ham na Yafet 11 Obwo igulu lyalilihimbwire embere za Nyakasane linayunjwire buminya. 12 Nyakasane alola igulu, abona oku lisherire, bulya ngasi muntu alihemusire omu lugendo lwage en’igulu.
Okucirheganya oku lw’ecihonzi
13 Go mango Nyakasane abwizirage Nuhu, erhi: «Kuli nie, amango g’obuzinda bw’omuntu gahisire, bulya igulu lyasherire erhi bo barhuma, liyunjwire buminya. Niene nkolaga nabashaba haguma n’igulu. 14 Ocitulire obwarho bw’omurhi gw’enshebeyi gwadwa amagoba; ogabe obwarho mwo rhuyumpa rhuyumpa, onabushige enungulu omu ndalala n’emugongo. 15 Alaga oku wajira: obwarho bube na makano makumi asharhu ga buli, makumi arhanu ga bugali, makumi asharhu ga kadubwi. 16 Omu bwarho ohiremw’oburhungiri n’ah’ikano liguma enyanya oshwinje. Lunda luguma ohireyo omuhango gw’obwarho. Olujire mishonezo: ah’idoko, aha karhi n’aha nyanya. 17 Nkolaga narhuma ecihonzi, kwo kuderha mîshi, en’igulu, ah’idako ly’amalunga, gashabe ngasi ciremwa ciyîsa omûka; ebiri en’igulu biherêrekere. 18 Cikwone wehe nakuha endagâno. Wayish’ija omu bwarho mwen’abana bawe, mukawe, na bali-kazi bawe. 19 Omu bizine byoshi, na ngasi mubiri, orhôle bibiri bibiri bya ngasi lubero, obihugire omu bwarho, lyo bibêrana obuzine haguma nawe: hakâba akalume n’akakazi. 20 Ebinyunyi kushimbana n’obûko bwabyo, ebishwekwa kushimbana n’obûko bwabyo, n’ebinyagâsi kushimbana n’obûko bwabyo, bibiri bya ngasi bûko bibêre nawe, lyo bibêrana akalamo. 21 Wehe orhole ngasi bûko kalyo, olunde hofi hawe: byayishi ba biryo byawe na biryo by’ebyo bintu ». 22 Nuhu ashimba byoshi, nk’oku Nyakasane alimurhegesire, kwo anajizire.
Genesis 6: 1וַֽיְהִי֙ כִּֽי־הֵחֵ֣ל הָֽאָדָ֔ם לָרֹ֖ב עַל־פְּנֵ֣י הָֽאֲדָמָ֑ה וּבָנֹ֖ות יֻלְּד֥וּ לָהֶֽם׃ 2וַיִּרְא֤וּ בְנֵי־הָֽאֱלֹהִים֙ אֶת־בְּנֹ֣ות הָֽאָדָ֔ם כִּ֥י טֹבֹ֖ת הֵ֑נָּה וַיִּקְח֤וּ לָהֶם֙ נָשִׁ֔ים מִכֹּ֖ל אֲשֶׁ֥ר בָּחָֽרוּ׃ 3וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֗ה לֹֽא־יָדֹ֨ון רוּחִ֤י בָֽאָדָם֙ לְעֹלָ֔ם בְּשַׁגַּ֖ם ה֣וּא בָשָׂ֑ר וְהָי֣וּ יָמָ֔יו מֵאָ֥ה וְעֶשְׂרִ֖ים שָׁנָֽה׃ 4הַנְּפִלִ֞ים הָי֣וּ בָאָרֶץ֮ בַּיָּמִ֣ים הָהֵם֒ וְגַ֣ם אַֽחֲרֵי־כֵ֗ן אֲשֶׁ֨ר יָבֹ֜אוּ בְּנֵ֤י הָֽאֱלֹהִים֙ אֶל־בְּנֹ֣ות הָֽאָדָ֔ם וְיָלְד֖וּ לָהֶ֑ם הֵ֧מָּה הַגִּבֹּרִ֛ים אֲשֶׁ֥ר מֵעֹולָ֖ם אַנְשֵׁ֥י הַשֵּֽׁם׃ פ 5וַיַּ֣רְא יְהוָ֔ה כִּ֥י רַבָּ֛ה רָעַ֥ת הָאָדָ֖ם בָּאָ֑רֶץ וְכָל־יֵ֨צֶר֙ מַחְשְׁבֹ֣ת לִבֹּ֔ו רַ֥ק רַ֖ע כָּל־הַיֹּֽום׃ 6וַיִּנָּ֣חֶם יְהוָ֔ה כִּֽי־עָשָׂ֥ה אֶת־הָֽאָדָ֖ם בָּאָ֑רֶץ וַיִּתְעַצֵּ֖ב אֶל־לִבֹּֽו׃ 7וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֗ה אֶמְחֶ֨ה אֶת־הָאָדָ֤ם אֲשֶׁר־בָּרָ֨אתִי֙ מֵעַל֙ פְּנֵ֣י הָֽאֲדָמָ֔ה מֵֽאָדָם֙ עַד־בְּהֵמָ֔ה עַד־רֶ֖מֶשׂ וְעַד־עֹ֣וף הַשָּׁמָ֑יִם כִּ֥י נִחַ֖מְתִּי כִּ֥י עֲשִׂיתִֽם׃ 8וְנֹ֕חַ מָ֥צָא חֵ֖ן בְּעֵינֵ֥י יְהוָֽה׃ פ 9אֵ֚לֶּה תֹּולְדֹ֣ת נֹ֔חַ נֹ֗חַ אִ֥ישׁ צַדִּ֛יק תָּמִ֥ים הָיָ֖ה בְּדֹֽרֹתָ֑יו אֶת־הָֽאֱלֹהִ֖ים הִֽתְהַלֶּךְ־נֹֽחַ׃ 10וַיֹּ֥ולֶד נֹ֖חַ שְׁלֹשָׁ֣ה בָנִ֑ים אֶת־שֵׁ֖ם אֶת־חָ֥ם וְאֶת־יָֽפֶת׃ 11וַתִּשָּׁחֵ֥ת הָאָ֖רֶץ לִפְנֵ֣י הָֽאֱלֹהִ֑ים וַתִּמָּלֵ֥א הָאָ֖רֶץ חָמָֽס׃ 12וַיַּ֧רְא אֱלֹהִ֛ים אֶת־הָאָ֖רֶץ וְהִנֵּ֣ה נִשְׁחָ֑תָה כִּֽי־הִשְׁחִ֧ית כָּל־בָּשָׂ֛ר אֶת־דַּרְכֹּ֖ו עַל־הָאָֽרֶץ׃ ס 13וַיֹּ֨אמֶר אֱלֹהִ֜ים לְנֹ֗חַ קֵ֤ץ כָּל־בָּשָׂר֙ בָּ֣א לְפָנַ֔י כִּֽי־מָלְאָ֥ה הָאָ֛רֶץ חָמָ֖ס מִפְּנֵיהֶ֑ם וְהִנְנִ֥ימַשְׁחִיתָ֖ם אֶת־הָאָֽרֶץ׃ 14עֲשֵׂ֤ה לְךָ֙ תֵּבַ֣ת עֲצֵי־גֹ֔פֶר קִנִּ֖ים תַּֽעֲשֶׂ֣ה אֶת־הַתֵּבָ֑ה וְכָֽפַרְתָּ֥ אֹתָ֛הּ מִבַּ֥יִת וּמִח֖וּץ בַּכֹּֽפֶר׃ 15וְזֶ֕ה אֲשֶׁ֥ר תַּֽעֲשֶׂ֖ה אֹתָ֑הּ שְׁלֹ֧שׁ מֵאֹ֣ות אַמָּ֗ה אֹ֚רֶךְ הַתֵּבָ֔ה חֲמִשִּׁ֤ים אַמָּה֙ רָחְבָּ֔הּוּשְׁלֹשִׁ֥ים אַמָּ֖ה קֹומָתָֽהּ׃ 16צֹ֣הַר׀ תַּעֲשֶׂ֣ה לַתֵּבָ֗ה וְאֶל־אַמָּה֙ תְּכַלֶ֣נָּה מִלְמַ֔עְלָה וּפֶ֥תַח הַתֵּבָ֖ה בְּצִדָּ֣הּ תָּשִׂ֑יםתַּחְתִּיִּ֛ם שְׁנִיִּ֥ם וּשְׁלִשִׁ֖ים תַּֽעֲשֶֽׂהָ׃ 17וַאֲנִ֗י הִנְנִי֩ מֵבִ֨יא אֶת־הַמַּבּ֥וּל מַ֨יִם֙ עַל־הָאָ֔רֶץ לְשַׁחֵ֣ת כָּל־בָּשָׂ֗ר אֲשֶׁר־בֹּו֙ ר֣וּחַ חַיִּ֔יםמִתַּ֖חַת הַשָּׁמָ֑יִם כֹּ֥ל אֲשֶׁר־בָּאָ֖רֶץ יִגְוָֽע׃ 18וַהֲקִמֹתִ֥י אֶת־בְּרִיתִ֖י אִתָּ֑ךְ וּבָאתָ֙ אֶל־הַתֵּבָ֔ה אַתָּ֕ה וּבָנֶ֛יךָ וְאִשְׁתְּךָ֥ וּנְשֵֽׁי־בָנֶ֖יךָ אִתָּֽךְ׃ 19וּמִכָּל־הָ֠חַי מִֽכָּל־בָּשָׂ֞ר שְׁנַ֧יִם מִכֹּ֛ל תָּבִ֥יא אֶל־הַתֵּבָ֖ה לְהַחֲיֹ֣ת אִתָּ֑ךְ זָכָ֥ר וּנְקֵבָ֖ה יִֽהְיֽוּ׃ 20מֵהָעֹ֣וף לְמִינֵ֗הוּ וּמִן־הַבְּהֵמָה֙ לְמִינָ֔הּ מִכֹּ֛ל רֶ֥מֶשׂ הָֽאֲדָמָ֖ה לְמִינֵ֑הוּ שְׁנַ֧יִם מִכֹּ֛ל יָבֹ֥אוּאֵלֶ֖יךָ לְהַֽחֲיֹֽות׃ 21וְאַתָּ֣ה קַח־לְךָ֗ מִכָּל־מַֽאֲכָל֙ אֲשֶׁ֣ר יֵֽאָכֵ֔ל וְאָסַפְתָּ֖ אֵלֶ֑יךָ וְהָיָ֥ה לְךָ֛ וְלָהֶ֖ם לְאָכְלָֽה׃ 22וַיַּ֖עַשׂ נֹ֑חַ כְּ֠כֹל אֲשֶׁ֨ר צִוָּ֥ה אֹתֹ֛ו אֱלֹהִ֖ים כֵּ֥ן עָשָֽׂה׃ ס
7
Nuhu aja omu nkuge
1 Nyakasane ashub’ibwira Nuhu, erhi: «Jaga omu bwarho mwene omulala gwawe gwoshi, bulya nabwine oku oli mushinganyanya embere zani muli elira iburha. 2 Oku ngasi bûko bwa nsimba ecîre, orhôlemwo mahali nda, akalume n’akakazi kako; omu bûko bw’ensimba zihumânya orhôle ihasha liguma, akalume n’akakazi kako. 3 N’omu ngasi bûko bwa binyunyi bicire, orhôle mahasha nda, akaluke n’akakazi kako, lyo obûko burhag’ihera en’igulu. 4 Bulya enyuma lya nsiku nda, naniesa enkuba en’igulu nsiku makumi ani na madufu makumi ani; en’igulu naholola ngasi cizine najiraga ». 5 Nuhu ajira ebi Nyakasane ali amurhegesire byoshi. 6 Nuhu aligwerhe myaka magana ndarhu erhi ecihonzi ciyisha, go mîshi okw’igulu. 7 Nuhu aja omu bwarho haguma n’abagala na mukâge n’abali-kazi, lyo bayaka amîshi g’ecihonzi. 8 Ensimba zicîre n’ezihumânya, ebinyunyi na ngasi biyâgarha oku idaho byadaha omu bwarho bibiri bibiri, 9 akalume n’akakazi byoshi na Nuhu, nk’oku Nyakasane analirhegesire Nuhu. 10 Erhi ensiku nda zihika, amîshi g’ecihonzi gacihira oku idaho; 11 omu mwaka gwa magana ndarhu g’akalamo ka Nuhu, omu omwezi gwa kabiri, omu nsiku ikumi na nda z’omwezi, lwo n’olwo lusiku, amaliba g’ekuzimu gafunûnuka n’enshalalo z’emalunga zahulula. 12 Enkuba yania en’igulu nsiku makumi ani na madufu makumi ani. 13 Lwo n’olwo lusiku lyo Nuhu, boshi n’abagala Sem, Ham na Yafet, muka Nuhu, abali-kazi basharhu baka abagala: 14 boshi n’ebizine byoshi kushimbana n’obûko bwabyo, ensimba kushimbana n’obûko bwazo, ebinyâgarha oku idaho kushimbana n’obûko bwabyo, ebibalala kushimbana n’obûko bwabyo, ebinyunyi byoshi na ngasi hibalala, bàjaga omu bwarho. 15 Baja emunda Nuhu ali omu bwarho, babiri babiri ba ngasi ciyìsa omuka. 16 Abo bayishaga ndume n’ekakazi ba ngasi bûko, bobadâhire nk’oku Nyamuzinda anabarhegekaga. Nyakasane ayìgala obwarho abaha omugongo.
Namugege
17 Ecihonzi caba nsiku makumi ani, oku amîshi gayushuka n’obwarho bwasôkera enyanya z’izugulu. 18 Oku amîshi galuga ganayushuka okw’igulu n’obwarho bwayerêra oku mîshi. 19 Amîshi gaja gayushuka kulusha oku nyanya z’igulu ganabwika ngasi ntondo ndiri zinaba ah’idako ly’amalunga. 20 Amîshi gabwikaga entondo, garhaluka makoro ikumi n’arhanu. 21 Ngasi kazine kaherêrekera: ebigera okw’idaho, ebinyunyi, ebishwekwa, ensimba z’erubala, na ngasi bidûdûsa en’igulu na abantu boshi. 22 Kwo kuderha oku ngasi hyali en’igulu hyafa: ngasi biyîsa omuka emazûlu. 23 Ntyo kwo ebyali en’igulu byoshi byaholokaga: haguma n’abantu, ebishwekwa, ebiyandala n’ebinyunyi by’emalunga; byoshi byahirigirha en’igulu ci hasigala Nuhu yene na ngasi kali omu bwarho bo naye. 24 Amîshi gayôrha gabwikìre igulu nsiku igana na makumi arhanu.
Genesis 7: 1וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ לְנֹ֔חַ בֹּֽא־אַתָּ֥ה וְכָל־בֵּיתְךָ֖ אֶל־הַתֵּבָ֑ה כִּֽי־אֹתְךָ֥ רָאִ֛יתִי צַדִּ֥יק לְפָנַ֖י בַּדֹּ֥ור הַזֶּֽה׃ 2מִכֹּ֣ל׀ הַבְּהֵמָ֣ה הַטְּהֹורָ֗ה תִּֽקַּח־לְךָ֛ שִׁבְעָ֥ה שִׁבְעָ֖ה אִ֣ישׁ וְאִשְׁתֹּ֑ו וּמִן־הַבְּהֵמָ֡ה אֲ֠שֶׁר לֹ֣א טְהֹרָ֥ה הִ֛וא שְׁנַ֖יִם אִ֥ישׁ וְאִשְׁתֹּֽו׃ 3גַּ֣ם מֵעֹ֧וף הַשָּׁמַ֛יִם שִׁבְעָ֥ה שִׁבְעָ֖ה זָכָ֣ר וּנְקֵבָ֑ה לְחַיֹּ֥ות זֶ֖רַע עַל־פְּנֵ֥י כָל־הָאָֽרֶץ׃ 4כִּי֩ לְיָמִ֨ים עֹ֜וד שִׁבְעָ֗ה אָֽנֹכִי֙ מַמְטִ֣יר עַל־הָאָ֔רֶץ אַרְבָּעִ֣ים יֹ֔ום וְאַרְבָּעִ֖ים לָ֑יְלָה וּמָחִ֗יתִי אֶֽת־כָּל־הַיְקוּם֙ אֲשֶׁ֣ר עָשִׂ֔יתִי מֵעַ֖ל פְּנֵ֥י הָֽאֲדָמָֽה׃ 5וַיַּ֖עַשׂ נֹ֑חַ כְּכֹ֥ל אֲשֶׁר־צִוָּ֖הוּ יְהוָֽה׃ 6וְנֹ֕חַ בֶּן־שֵׁ֥שׁ מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וְהַמַּבּ֣וּל הָיָ֔ה מַ֖יִם עַל־הָאָֽרֶץ׃ 7וַיָּ֣בֹא נֹ֗חַ וּ֠בָנָיו וְאִשְׁתֹּ֧ו וּנְשֵֽׁי־בָנָ֛יו אִתֹּ֖ו אֶל־הַתֵּבָ֑ה מִפְּנֵ֖י מֵ֥י הַמַּבּֽוּל׃ 8מִן־הַבְּהֵמָה֙ הַטְּהֹורָ֔ה וּמִן־הַ֨בְּהֵמָ֔ה אֲשֶׁ֥ר אֵינֶ֖נָּה טְהֹרָ֑ה וּמִ֨ן־הָעֹ֔וף וְכֹ֥ל אֲשֶׁר־רֹמֵ֖שׂ עַל־הָֽאֲדָמָֽה׃ 9שְׁנַ֨יִם שְׁנַ֜יִם בָּ֧אוּ אֶל־נֹ֛חַ אֶל־הַתֵּבָ֖ה זָכָ֣ר וּנְקֵבָ֑ה כַּֽאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה אֱלֹהִ֖ים אֶת־נֹֽחַ׃ 10וַֽיְהִ֖י לְשִׁבְעַ֣ת הַיָּמִ֑ים וּמֵ֣י הַמַּבּ֔וּל הָי֖וּ עַל־הָאָֽרֶץ׃ 11בִּשְׁנַ֨ת שֵׁשׁ־מֵאֹ֤ות שָׁנָה֙ לְחַיֵּי־נֹ֔חַ בַּחֹ֨דֶשׁ֙ הַשֵּׁנִ֔י בְּשִׁבְעָֽה־עָשָׂ֥ר יֹ֖ום לַחֹ֑דֶשׁ בַּיֹּ֣ום הַזֶּ֗ה נִבְקְעוּ֙ כָּֽל־מַעְיְנֹת֙ תְּהֹ֣ום רַבָּ֔ה וַאֲרֻבֹּ֥ת הַשָּׁמַ֖יִם נִפְתָּֽחוּ׃ 12וַֽיְהִ֥י הַגֶּ֖שֶׁם עַל־הָאָ֑רֶץ אַרְבָּעִ֣ים יֹ֔ום וְאַרְבָּעִ֖ים לָֽיְלָה׃ 13בְּעֶ֨צֶם הַיֹּ֤ום הַזֶּה֙ בָּ֣א נֹ֔חַ וְשֵׁם־וְחָ֥ם וָיֶ֖פֶת בְּנֵי־נֹ֑חַ וְאֵ֣שֶׁת נֹ֗חַ וּשְׁלֹ֧שֶׁת נְשֵֽׁי־בָנָ֛יו אִתָּ֖םאֶל־הַתֵּבָֽה׃ 14הֵ֜מָּה וְכָל־הַֽחַיָּ֣ה לְמִינָ֗הּ וְכָל־הַבְּהֵמָה֙ לְמִינָ֔הּ וְכָל־הָרֶ֛מֶשׂ הָרֹמֵ֥שׂ עַל־הָאָ֖רֶץ לְמִינֵ֑הוּ וְכָל־הָעֹ֣וף לְמִינֵ֔הוּ כֹּ֖ל צִפֹּ֥ור כָּל־כָּנָֽף׃ 15וַיָּבֹ֥אוּ אֶל־נֹ֖חַ אֶל־הַתֵּבָ֑ה שְׁנַ֤יִם שְׁנַ֨יִם֙ מִכָּל־הַבָּשָׂ֔ר אֲשֶׁר־בֹּ֖ו ר֥וּחַ חַיִּֽים׃ 16וְהַבָּאִ֗ים זָכָ֨ר וּנְקֵבָ֤ה מִכָּל־בָּשָׂר֙ בָּ֔אוּ כַּֽאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה אֹתֹ֖ו אֱלֹהִ֑ים וַיִּסְגֹּ֥ר יְהוָ֖ה בַּֽעֲדֹֽו׃ 17וַֽיְהִ֧י הַמַּבּ֛וּל אַרְבָּעִ֥ים יֹ֖ום עַל־הָאָ֑רֶץ וַיִּרְבּ֣וּ הַמַּ֗יִם וַיִּשְׂאוּ֙ אֶת־הַתֵּבָ֔ה וַתָּ֖רָם מֵעַ֥ל הָאָֽרֶץ׃ 18וַיִּגְבְּר֥וּ הַמַּ֛יִם וַיִּרְבּ֥וּ מְאֹ֖ד עַל־הָאָ֑רֶץ וַתֵּ֥לֶךְ הַתֵּבָ֖ה עַל־פְּנֵ֥י הַמָּֽיִם׃ 19וְהַמַּ֗יִם גָּ֥בְר֛וּ מְאֹ֥ד מְאֹ֖ד עַל־הָאָ֑רֶץ וַיְכֻסּ֗וּ כָּל־הֶֽהָרִים֙ הַגְּבֹהִ֔ים אֲשֶׁר־תַּ֖חַת כָּל־הַשָּׁמָֽיִם׃ 20חֲמֵ֨שׁ עֶשְׂרֵ֤ה אַמָּה֙ מִלְמַ֔עְלָה גָּבְר֖וּ הַמָּ֑יִם וַיְכֻסּ֖וּ הֶהָרִֽים׃ 21וַיִּגְוַ֞ע כָּל־בָּשָׂ֣ר׀ הָרֹמֵ֣שׂ עַל־הָאָ֗רֶץ בָּעֹ֤וף וּבַבְּהֵמָה֙ וּבַ֣חַיָּ֔ה וּבְכָל־הַשֶּׁ֖רֶץ הַשֹּׁרֵ֣ץ עַל־הָאָ֑רֶץ וְכֹ֖ל הָאָדָֽם׃ 22כֹּ֡ל אֲשֶׁר֩ נִשְׁמַת־ר֨וּחַ חַיִּ֜ים בְּאַפָּ֗יו מִכֹּ֛ל אֲשֶׁ֥ר בֶּחָֽרָבָ֖ה מֵֽתוּ׃ 23וַיִּ֜מַח אֶֽת־כָּל־הַיְק֣וּם׀ אֲשֶׁ֣ר׀ עַל־פְּנֵ֣י הָֽאֲדָמָ֗ה מֵאָדָ֤ם עַד־בְּהֵמָה֙ עַד־ רֶ֨מֶשׂ֙ וְעַד־עֹ֣וף הַשָּׁמַ֔יִם וַיִּמָּח֖וּ מִן־הָאָ֑רֶץ וַיִשָּׁ֧אֶר אַךְ־נֹ֛חַ וַֽאֲשֶׁ֥ר אִתֹּ֖ו בַּתֵּבָֽה׃ 24וַיִּגְבְּר֥וּ הַמַּ֖יִם עַל־הָאָ֑רֶץ חֲמִשִּׁ֥ים וּמְאַ֖ת יֹֽום׃
8
Okuyûrha kw’ecihonzi
1 Nyamuzinda akengêra Nuhu, ensimba n’ebishwekwa byali bo naye omu bwarho. Nyamuzinda ageza empusi oku igulu, ntyo amîshi gahonôka. 2 Amaliba g’ekuzimu n’enshalalo z’emalunga byayigalwa; n’enkuba yayimanzibwa emalunga; 3 amîshi gaja gayonda bunyi bunyi, gagana erhi kugera nsiku igana na makumi arhanu. 4 Omu mwezi gwa kalinda omu nsiku ikumi na nda z’omwezi, obwarho bwadekerera oku ntondo Ararat. 5 Amîshi gaja gayonda gaja gayonda bunyi bunyi kuhika mwezi gw’ikumi. Omu mwezi gw’ikumi, olusiku lurhanzi lw’omwezi orhurhwerhwe rhw’entondo rhwaboneka. 6 Erhi hagera nsiku makumi ani, Nuhu ayigula ilolero ly’obwarho alijizire omu bwarho anahulusa hungwe mpu aj’ilola erhi amîshi gakazire. 7 Hungwe ahuluka ci akaja eyi n’eyi alinda oku amîshi gakala okw’igulu. 8 Lero Nuhu ahulusa engûku mpu alole erhi amîshi gakazire okw’idaho; 9 ci wangûku erhi abona arhabwini aha ahira obulà bw’olushando, ashubira omu bwarho, bulya amîshi gaciri okw’igulu. Nuhu alambûla okuboko, ayigwarha anashub’iyidahya omu bwarho hofi naye. 10 Alinda zindi nsiku nda, ashub’ihulusa engûku omu bwarho, 11 engûku yamushubirakwo bijingo, abona ekola edwirhe ehishami hy’omuzetuni omu mulomo. Nuhu ayumva oku amîshi gaganyire okw’igulu. 12 Ashub’ilinda zindi nsiku nda, ashub’ilika engûku egende: erhacigalukaga aha ali. 13 Omu mwaka gwa magana ndarhu na muguma y’akalamo ka Nuhu, omu mwezi gwa burhanzi, omu lusiku lurhanzi ly’omwezi, amîshi gali gamagana okw’igulu; Nuhu akula omufuniko gw’obwarho, abona oku obululi b’igulu bwakazirekwo amîshi. 14 Omu mwezi gwa kabiri, omu nsiku makumi abiri na nda igulu lyoshi lyakala.
Okurhenga omu nkuge
15 Nyamuzinda arhegeka Nuhu, erhi: 16 « Huluka omu bwarho mwena mukawe, bagala bawe na bali-kazi bawe haguma nawe. 17 Ensimba za ngasi lubero muli mweshi, orhunyunyi, ebishwekwa na ngasi binyâgârha binadûdûsa okw’igulu, obihuluse haguma nawe, lyo bihasha okulumîra igulu, biyololoke biluge hoshi. » 18 Nuhu ahuluka n’abagala, na mukâge, n’abali-kazi. 19 Ebizine byoshi na ngasi bishwekwa n’orhunyunyi rhwoshi n’ebinyâgârha binadûdûsa oku igulu kushimbana n’obûko bwabyo, byahuluka omu bwarho. 20 Go mango Nuhu ayubasirage oluhêrero lwa Nyakasane; arhôla ngasi bûko bwa nsimba ecire na ngasi rhunyunyi rhucire, arhûla embagwa z’okusingônola oku luhêrero. 21 Nyakasane abayiza hirya hibayo hinja anacigerereza, erhi: « Ntakacihehêrera igulu bundi erhi muntu orhuma, bulya irala lyage liba liyerekire amabi kurhenga emuhimbo, ntakacishangula bundi ebizine nk’oku nzind’ijira. 22 Oku igulu licihaba, okumîra/kurhwera n’okusarûla, emboho n’idurhu, ecanda n’empondo, obudufu n’omushi, birhakacihusa kubaho».
Genesis 8: 1וַיִּזְכֹּ֤ר אֱלֹהִים֙ אֶת־נֹ֔חַ וְאֵ֤ת כָּל־הַֽחַיָּה֙ וְאֶת־כָּל־הַבְּהֵמָ֔ה אֲשֶׁ֥ר אִתֹּ֖ו בַּתֵּבָ֑ה וַיַּעֲבֵ֨ראֱלֹהִ֥ים ר֨וּחַ֙ עַל־הָאָ֔רֶץ וַיָּשֹׁ֖כּוּ הַמָּֽיִם׃ 2וַיִּסָּֽכְרוּ֙ מַעְיְנֹ֣ת תְּהֹ֔ום וַֽאֲרֻבֹּ֖ת הַשָּׁמָ֑יִם וַיִּכָּלֵ֥א הַגֶּ֖שֶׁם מִן־הַשָּׁמָֽיִם׃ 3וַיָּשֻׁ֧בוּ הַמַּ֛יִם מֵעַ֥ל הָאָ֖רֶץ הָלֹ֣וךְ וָשֹׁ֑וב וַיַּחְסְר֣וּ הַמַּ֔יִם מִקְצֵ֕ה חֲמִשִּׁ֥ים וּמְאַ֖ת יֹֽום׃ 4וַתָּ֤נַח הַתֵּבָה֙ בַּחֹ֣דֶשׁ הַשְּׁבִיעִ֔י בְּשִׁבְעָה־עָשָׂ֥ר יֹ֖ום לַחֹ֑דֶשׁ עַ֖ל הָרֵ֥י אֲרָרָֽט׃ 5וְהַמַּ֗יִם הָיוּ֙ הָלֹ֣וךְ וְחָסֹ֔ור עַ֖ד הַחֹ֣דֶשׁ הָֽעֲשִׂירִ֑י בָּֽעֲשִׂירִי֙ בְּאֶחָ֣ד לַחֹ֔דֶשׁ נִרְא֖וּ רָאשֵׁ֥י הֶֽהָרִֽים׃ 6וַֽיְהִ֕י מִקֵּ֖ץ אַרְבָּעִ֣ים יֹ֑ום וַיִּפְתַּ֣ח נֹ֔חַ אֶת־חַלֹּ֥ון הַתֵּבָ֖ה אֲשֶׁ֥ר עָשָֽׂה׃ 7וַיְשַׁלַּ֖ח אֶת־הָֽעֹרֵ֑ב וַיֵּצֵ֤א יָצֹוא֙ וָשֹׁ֔וב עַד־יְבֹ֥שֶׁת הַמַּ֖יִם מֵעַ֥ל הָאָֽרֶץ׃ 8וַיְשַׁלַּ֥ח אֶת־הַיֹּונָ֖ה מֵאִתֹּ֑ו לִרְאֹות֙ הֲקַ֣לּוּ הַמַּ֔יִם מֵעַ֖ל פְּנֵ֥י הָֽאֲדָמָֽה׃ 9וְלֹֽא־מָצְאָה֩ הַיֹּונָ֨ה מָנֹ֜וחַ לְכַף־רַגְלָ֗הּ וַתָּ֤שָׁב אֵלָיו֙ אֶל־הַתֵּבָ֔ה כִּי־מַ֖יִם עַל־פְּנֵ֣י כָל־הָאָ֑רֶץ וַיִּשְׁלַ֤ח יָדֹו֙ וַיִּקָּחֶ֔הָ וַיָּבֵ֥א אֹתָ֛הּ אֵלָ֖יו אֶל־הַתֵּבָֽה׃ 10וַיָּ֣חֶל עֹ֔וד שִׁבְעַ֥ת יָמִ֖ים אֲחֵרִ֑ים וַיֹּ֛סֶף שַׁלַּ֥ח אֶת־הַיֹּונָ֖ה מִן־הַתֵּבָֽה׃ 11וַתָּבֹ֨א אֵלָ֤יו הַיֹּונָה֙ לְעֵ֣ת עֶ֔רֶב וְהִנֵּ֥ה עֲלֵה־זַ֖יִת טָרָ֣ף בְּפִ֑יהָ וַיֵּ֣דַע נֹ֔חַ כִּי־קַ֥לּוּ הַמַּ֖יִםמֵ עַ֥ל הָאָֽרֶץ׃ 12וַיִּיָּ֣חֶל עֹ֔וד שִׁבְעַ֥ת יָמִ֖ים אֲחֵרִ֑ים וַיְשַׁלַּח֙ אֶת־הַיֹּונָ֔ה וְלֹֽא־יָסְפָ֥ה שׁוּב־אֵלָ֖יו עֹֽוד׃ 13וַֽ֠יְהִי בְּאַחַ֨ת וְשֵׁשׁ־מֵאֹ֜ות שָׁנָ֗ה בָּֽרִאשֹׁון֙ בְּאֶחָ֣ד לַחֹ֔דֶשׁ חָֽרְב֥וּ הַמַּ֖יִם מֵעַ֣ל הָאָ֑רֶץ וַיָּ֤סַרנֹ֨חַ֙ אֶת־מִכְסֵ֣ה הַתֵּבָ֔ה וַיַּ֕רְא וְהִנֵּ֥ה חָֽרְב֖וּ פְּנֵ֥י הָֽאֲדָמָֽה׃ 14וּבַחֹ֨דֶשׁ֙ הַשֵּׁנִ֔י בְּשִׁבְעָ֧ה וְעֶשְׂרִ֛ים יֹ֖ום לַחֹ֑דֶשׁ יָבְשָׁ֖ה הָאָֽרֶץ׃ ס 15וַיְדַבֵּ֥ר אֱלֹהִ֖ים אֶל־נֹ֥חַ לֵאמֹֽר׃ 16צֵ֖א מִן־הַתֵּבָ֑ה אַתָּ֕ה וְאִשְׁתְּךָ֛ וּבָנֶ֥יךָ וּנְשֵֽׁי־בָנֶ֖יךָ אִתָּֽךְ׃ 17כָּל־הַחַיָּ֨ה אֲשֶֽׁר־אִתְּךָ֜ מִכָּל־בָּשָׂ֗ר בָּעֹ֧וף וּבַבְּהֵמָ֛ה וּבְכָל־הָרֶ֛מֶשׂ הָרֹמֵ֥שׂ עַל־הָאָ֖רֶץ הֹוצֵא אִתָּ֑ךְ וְשָֽׁרְצ֣וּ בָאָ֔רֶץ וּפָר֥וּ וְרָב֖וּ עַל־הָאָֽרֶץ׃ 18וַיֵּ֖צֵא־נֹ֑חַ וּבָנָ֛יו וְאִשְׁתֹּ֥ו וּנְשֵֽׁי־בָנָ֖יו אִתֹּֽו׃ 19כָּל־הַֽחַיָּ֗ה כָּל־הָרֶ֨מֶשׂ֙ וְכָל־הָעֹ֔וף כֹּ֖ל רֹומֵ֣שׂ עַל־הָאָ֑רֶץ לְמִשְׁפְּחֹ֣תֵיהֶ֔ם יָצְא֖וּ מִן־הַתֵּבָֽה׃ 20וַיִּ֥בֶן נֹ֛חַ מִזְבֵּ֖חַ לַֽיהוָ֑ה וַיִּקַּ֞ח מִכֹּ֣ל׀ הַבְּהֵמָ֣ה הַטְּהֹורָ֗ה וּמִכֹּל֙ הָעֹ֣וף הַטָּהֹ֔ר וַיַּ֥עַל עֹלֹ֖ת בַּמִּזְבֵּֽחַ׃ 21וַיָּ֣רַח יְהוָה֮ אֶת־רֵ֣יחַ הַנִּיחֹחַ֒ וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֶל־לִבֹּ֗ו לֹֽא־אֹ֠סִף לְקַלֵּ֨ל עֹ֤וד אֶת־הָֽאֲדָמָה֙ בַּעֲב֣וּר הָֽאָדָ֔ם כִּ֠י יֵ֣צֶר לֵ֧ב הָאָדָ֛ם רַ֖ע מִנְּעֻרָ֑יו וְלֹֽא־אֹסִ֥ף עֹ֛וד לְהַכֹּ֥ות אֶת־כָּל־חַ֖י כַּֽאֲשֶׁ֥ר עָשִֽׂיתִי׃ 22עֹ֖ד כָּל־יְמֵ֣י הָאָ֑רֶץ זֶ֡רַע וְ֠קָצִיר וְקֹ֨ר וָחֹ֜ם וְקַ֧יִץ וָחֹ֛רֶף וְיֹ֥ום וָלַ֖יְלָה לֹ֥א יִשְׁבֹּֽתוּ׃
9
Bworhere buhyahya bw’igulu. Endagâno ya Nnâmahanga n’ebiremwa byage
1 Nyamuzinda anacigisha Nuhu boshi n’abagala anacibabwira, erhi: «Muburhe, muyôloloke, munabumbe igulu bantu. 2 Mube côbà na bacôbohwa b’ensimba zoshi z’oku igulu n’enyunyi zoshi z’emalunga, n’ebinyagârha oku igulu lyoshi, n’enfi zoshi z’omu nyanja: byoshi mbihizire omu nfune zinyu. 3 Ngasi bibà bizine binafukunya byoshi byabà biryo binyu, mmuhire byo byoshi kuguma n’ebyasi by’emburho. 4 Cikwone murhalyaga enyama mukanalya n’obuzine bwayo, kwo kuderha omuko. 5 Ci kwonene namudôsa oku muko gwa ngasi muguma muli mwe. Nanâdôse ebiryânyi byoshi ndôse n’omuntu, abantu bone na bone nanâdôse ogw’omuko gw’omuntu. 6 Owabulage omuko gw’omuntu, naye omuko gwage gunabulagwe n’omuntu. Bulya oku nshusho ya Nyamuzinda omuntu alemagwa. 7 Mwehe muburhe, muyôloloke, mubumbe igulu bantu munalirhegeke.» 8 Nyamuzinda anacibwira Nuhu n’abagala, erhi: «Loli oku nahira endagâno yani ekarhî kinyu n’ekarhî k’iburha linyu enyuma zinyu. 9 Nanjizire eyi ndagâno haguma n’ebizine biri haguma ninyu: enyunyi, ebintu bishwekwa, ensimba muli mweshi, 10 rhuderhe omu kutwa bwofi, birya byanarhengaga omu nkuge, ensimba z’igulu. 11 Nfundisire endagâno yani haguma ninyu: nta mubiri gwacisherêre n’amîshi g’ecihonzi, harhakacibà cihonzi casherêza igulu.» 12 Nyamuzinda anaciderha, erhi: «Lolagi ecimanyiso c’endagâno nfundisire ekarhî kinyu na nani, ekarhî k’ebindi biremwa munali mweshi nabyo, oku maburhwa gayisha. 13 Niono mpizire omuherho gwani omu bitù, co cabà cimanyiso c’endagâno yani n’igulu. 14 Mango nkashûbûliza ebitù oku nyanya z’igulu n’omuherho gukaboneka omu citù, 15 aho nanakengêra endagâno nafundikaga ninyu, amîshi garhacihinduke cihonzi c’okusherêza ngasi mubiri. 16 Mango omuherho gukabà guli omu citù, nanagubona, nankengêre erya ndagâno y’ensiku n’amango eri ekarhî ka Nyamuzinda n’ebiyîsa omûka byoshi, rhuderhe ngasi mubiri gubà oku igulu.» 17 Nyamuzinda anacibwira Nuhu, erhi: «Eco co cimanyiso c’endagâno mpizire ekarhî kâni na ngasi mubiri guli oku igulu».
Iburha lya Nuhu
18 Bagala ba Nuhu barhengaga omu nkuge bâli: Semu, Hamu na Yafeti. Hamu ye îshe wa Kanani. 19 Abo oku banali basharhu bâli bene Nuhu bo banarhenzirekwo abantu, bàlumira igulu lyoshi. 20 Nuhu ebwa kuba àbâga muhinzi, arhondêra okukâhinga emizabibu. 21 Erhi aciba amanywa idivayi, àlaluka, àyôrha bushugunu omu ihêma lyage. 22 Ham îshe wa Kanan abona îshe ali bushugunu, ajìbwira bene wabo oku bali babirhi embuga. 23 Ci Sem na Yafet banacirhôla ecirondo, bacihira bombi oku birhugo bayisha bagenda cinyumanyumà, babwika îshe, barhahindulaga obusu, barhabonaga obushugunu bw’îshe. 24 Erhi Nuhu arhengamwo erya ndalwe, amanya kurhi omugala murho anamujirîre. 25 Anacimubwira, erhi: «Kanani ahehêrirwe mâshi! Kuli bene wabo abe ye wa buzinda omu bajà!». 26 Anaciderha kandi, erhi: «Ayagirwe Nyakasane Nyamuzinda wa Semu, ci Kanani abè muja wage». 27 Nyamuzinda agalihye Yafet, ahande omu mahema ga Sem; ci Kanani abe muja wage». 28 Enyuma ly’ecihonzi, Nuhu acilamire yindi myaka magana asharhu na makumi arhanu. 29 Akalamo ka Nuhu koshi kahisire omu myaka magana gali mwenda na makumi arhanu, buzinda bw’aho àfà.
Genesis 9: 1וַיְבָ֣רֶךְ אֱלֹהִ֔ים אֶת־נֹ֖חַ וְאֶת־בָּנָ֑יו וַיֹּ֧אמֶר לָהֶ֛ם פְּר֥וּ וּרְב֖וּ וּמִלְא֥וּ אֶת־הָאָֽרֶץ׃ 2וּמֹורַאֲכֶ֤ם וְחִתְּכֶם֙ יִֽהְיֶ֔ה עַ֚ל כָּל־חַיַּ֣ת הָאָ֔רֶץ וְעַ֖ל כָּל־עֹ֣וף הַשָּׁמָ֑יִם בְּכֹל֩ אֲשֶׁ֨ר תִּרְמֹ֧שׂ הָֽאֲדָמָ֛ה וּֽבְכָל־דְּגֵ֥י הַיָּ֖ם בְּיֶדְכֶ֥ם נִתָּֽנוּ׃ 3כָּל־רֶ֨מֶשׂ֙ אֲשֶׁ֣ר הוּא־חַ֔י לָכֶ֥ם יִהְיֶ֖ה לְאָכְלָ֑ה כְּיֶ֣רֶק עֵ֔שֶׂב נָתַ֥תִּי לָכֶ֖ם אֶת־כֹּֽל׃ 4אַךְ־בָּשָׂ֕ר בְּנַפְשֹׁ֥ו דָמֹ֖ו לֹ֥א תֹאכֵֽלוּ׃ 5וְאַ֨ךְ אֶת־דִּמְכֶ֤ם לְנַפְשֹֽׁתֵיכֶם֙ אֶדְרֹ֔שׁ מִיַּ֥ד כָּל־חַיָּ֖ה אֶדְרְשֶׁ֑נּוּ וּמִיַּ֣ד הָֽאָדָ֗ם מִיַּד֙ אִ֣ישׁ אָחִ֔יו אֶדְרֹ֖שׁ אֶת־נֶ֥פֶשׁ הָֽאָדָֽם׃ 6שֹׁפֵךְ֙ דַּ֣ם הָֽאָדָ֔ם בָּֽאָדָ֖ם דָּמֹ֣ו יִשָּׁפֵ֑ךְ כִּ֚י בְּצֶ֣לֶם אֱלֹהִ֔ים עָשָׂ֖ה אֶת־הָאָדָֽם׃ 7וְאַתֶּ֖ם פְּר֣וּ וּרְב֑וּ שִׁרְצ֥וּ בָאָ֖רֶץ וּרְבוּ־בָֽהּ׃ ס 8וַיֹּ֤אמֶר אֱלֹהִים֙ אֶל־נֹ֔חַ וְאֶל־בָּנָ֥יו אִתֹּ֖ו לֵאמֹֽר׃ 9וַאֲנִ֕י הִנְנִ֥י מֵקִ֛ים אֶת־בְּרִיתִ֖י אִתְּכֶ֑ם וְאֶֽת־זַרְעֲכֶ֖ם אַֽחֲרֵיכֶֽם׃ 10וְאֵ֨ת כָּל־נֶ֤פֶשׁ הַֽחַיָּה֙ אֲשֶׁ֣ר אִתְּכֶ֔ם בָּעֹ֧וף בַּבְּהֵמָ֛ה וּֽבְכָל־חַיַּ֥ת הָאָ֖רֶץ אִתְּכֶ֑ם מִכֹּל֙ יֹצְאֵ֣י הַתֵּבָ֔ה לְכֹ֖ל חַיַּ֥ת הָאָֽרֶץ׃ 11וַהֲקִמֹתִ֤י אֶת־בְּרִיתִי֙ אִתְּכֶ֔ם וְלֹֽא־יִכָּרֵ֧ת כָּל־בָּשָׂ֛ר עֹ֖וד מִמֵּ֣י הַמַּבּ֑וּל וְלֹֽא־יִהְיֶ֥ה עֹ֛וד מַבּ֖וּל לְשַׁחֵ֥ת הָאָֽרֶץ׃ 12וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים זֹ֤את אֹֽות־הַבְּרִית֙ אֲשֶׁר־אֲנִ֣י נֹתֵ֗ן בֵּינִי֙ וּבֵ֣ינֵיכֶ֔ם וּבֵ֛ין כָּל־נֶ֥פֶשׁ חַיָּ֖האֲשֶׁ֣ר אִתְּכֶ֑ם לְדֹרֹ֖ת עֹולָֽם׃ 13אֶת־קַשְׁתִּ֕י נָתַ֖תִּי בֶּֽעָנָ֑ן וְהָֽיְתָה֙ לְאֹ֣ות בְּרִ֔ית בֵּינִ֖י וּבֵ֥ין הָאָֽרֶץ׃ 14וְהָיָ֕ה בְּעַֽנְנִ֥י עָנָ֖ן עַל־הָאָ֑רֶץ וְנִרְאֲתָ֥ה הַקֶּ֖שֶׁת בֶּעָנָֽן׃ 15וְזָכַרְתִּ֣י אֶת־בְּרִיתִ֗י אֲשֶׁ֤ר בֵּינִי֙ וּבֵ֣ינֵיכֶ֔ם וּבֵ֛ין כָּל־נֶ֥פֶשׁ חַיָּ֖ה בְּכָל־בָּשָׂ֑ר וְלֹֽא־יִֽהְיֶ֨ה עֹ֤וד הַמַּ֨יִם֙ לְמַבּ֔וּל לְשַׁחֵ֖ת כָּל־בָּשָֽׂר׃ 16וְהָיְתָ֥ה הַקֶּ֖שֶׁת בֶּֽעָנָ֑ן וּרְאִיתִ֗יהָ לִזְכֹּר֙ בְּרִ֣ית עֹולָ֔ם בֵּ֣ין אֱלֹהִ֔ים וּבֵין֙ כָּל־נֶ֣פֶשׁ חַיָּ֔ה בְּכָל־בָּשָׂ֖ר אֲשֶׁ֥ר עַל־הָאָֽרֶץ׃ 17וַיֹּ֥אמֶר אֱלֹהִ֖ים אֶל־נֹ֑חַ זֹ֤את אֹֽות־הַבְּרִית֙ אֲשֶׁ֣ר הֲקִמֹ֔תִי בֵּינִ֕י וּבֵ֥ין כָּל־בָּשָׂ֖ר אֲשֶׁ֥ר עַל־הָאָֽרֶץ׃ פ 18וַיִּֽהְי֣וּ בְנֵי־נֹ֗חַ הַיֹּֽצְאִים֙ מִן־הַתֵּבָ֔ה שֵׁ֖ם וְחָ֣ם וָיָ֑פֶת וְחָ֕ם ה֖וּא אֲבִ֥י כְנָֽעַן׃ 19שְׁלֹשָׁ֥ה אֵ֖לֶּה בְּנֵי־נֹ֑חַ וּמֵאֵ֖לֶּה נָֽפְצָ֥ה כָל־הָאָֽרֶץ׃ 20וַיָּ֥חֶל נֹ֖חַ אִ֣ישׁ הָֽאֲדָמָ֑ה וַיִּטַּ֖ע כָּֽרֶם׃ 21וַיֵּ֥שְׁתְּ מִן־הַיַּ֖יִן וַיִּשְׁכָּ֑ר וַיִּתְגַּ֖ל בְּתֹ֥וךְ אהלה 22וַיַּ֗רְא חָ֚ם אֲבִ֣י כְנַ֔עַן אֵ֖ת עֶרְוַ֣ת אָבִ֑יו וַיַּגֵּ֥ד לִשְׁנֵֽי־אֶחָ֖יו בַּחֽוּץ׃ 23וַיִּקַּח֩ שֵׁ֨ם וָיֶ֜פֶת אֶת־הַשִּׂמְלָ֗ה וַיָּשִׂ֨ימוּ֙ עַל־שְׁכֶ֣ם שְׁנֵיהֶ֔ם וַיֵּֽלְכוּ֙ אֲחֹ֣רַנִּ֔ית וַיְכַסּ֕וּ אֵ֖ת עֶרְוַ֣ת אֲבִיהֶ֑ם וּפְנֵיהֶם֙ אֲחֹ֣רַנִּ֔ית וְעֶרְוַ֥ת אֲבִיהֶ֖ם לֹ֥א רָאֽוּ׃ 24וַיִּ֥יקֶץ נֹ֖חַ מִיֵּינֹ֑ו וַיֵּ֕דַע אֵ֛ת אֲשֶׁר־עָ֥שָׂה־לֹ֖ו בְּנֹ֥ו הַקָּטָֽן׃ 25וַיֹּ֖אמֶר אָר֣וּר כְּנָ֑עַן עֶ֥בֶד עֲבָדִ֖ים יִֽהְיֶ֥ה לְאֶחָֽיו׃ 26וַיֹּ֕אמֶר בָּר֥וּךְ יְהֹוָ֖ה אֱלֹ֣הֵי שֵׁ֑ם וִיהִ֥י כְנַ֖עַן עֶ֥בֶד לָֽמֹו׃ 27יַ֤פְתְּ אֱלֹהִים֙ לְיֶ֔פֶת וְיִשְׁכֹּ֖ן בְּאָֽהֳלֵי־שֵׁ֑ם וִיהִ֥י כְנַ֖עַן עֶ֥בֶד לָֽמֹו׃ 28וַֽיְחִי־נֹ֖חַ אַחַ֣ר הַמַּבּ֑וּל שְׁלֹ֤שׁ מֵאֹות֙ שָׁנָ֔ה וַֽחֲמִשִּׁ֖ים שָׁנָֽה׃ 29וַיִּֽהְיוּ֙ כָּל־יְמֵי־נֹ֔חַ תְּשַׁ֤ע מֵאֹות֙ שָׁנָ֔ה וַחֲמִשִּׁ֖ים שָׁנָ֑ה וַיָּמֹֽת׃ פ
10
Okushandabana kw’amashanja
1 Alaga iburha lya bene Nuhu, Sem, Khamu na Yafeti, n’abana babusire enyuma ly’ecihonzi cinene. 2 Yafeti àburha Gomeri, Magegi, Madayi, Yavani, Tubali, Mesheki na Tirasi. 3 Bene Gomeri: Askenazi, Rifati, Togarma. 4 Bene Yavani: Elisha, Tarsisi, Abakitimi n’Abadodani. 5 Kuli bo barhengaga abashandabanaga omu birhwa bibà omu nyanja emwa amashanja. Bene Yafeti bagendibà ntyo ngasi baguma n’ecihugo cabo, n’olulimi lwabo, n’emilala yabo, n’amashanja gabo. 6 Bene Khamu bo: Kushi, Misrayimu, Puti na Kanani. 7 Bene Kushi bo: Seba, Havila, Sabata, Rama na Sabuteka. Bene Rama bo: Sheba na Dedani. 8 Kushi àburha Nemrodi, ye warhangiraga oburhambo hano igulu. 9 Ali muhivi mukulu embere za Nyamubâho, co cinarhuma baderha mpu: «Kwo oli aka Nemrodi muhivi mukulu embere za Nyamubâho». 10 Ecihugo c’aga mashanja canacirhondêrera e Babeli, Ereki n’Akadi, bishagala biri byoshi omu cihugo ca Shineari. 11 Arhulukâna mw’eco cihugo aja e Asuru, ayubaka Ninive, Rehoboti-Iri, Kalaha, na 12 Reseni ekarhî ka Ninive na Kalaha, lugo lunene la. 13 Misarayim àburha bene Ludimu, bene Anemu, Lehabimu na Nafutuhimu. 14 Aburha Patrosimu, ba Kasiluhimu, bo barhengakwo Abafilistini na ba Kafutorimu. 15 Kanani aburha Sidoni yo nfula yage, kandi Heti. 16 Ahirakwo aba Yebuseni, aba Amoriti, aba Girgasi, 17 ahirakwo aba Hiviti, aba Arkeni, aba Siniti, 18 ahirakwo aba Abaarvadi, aba Semariti, aba-Hamatiti; enyuma z’aho emilala ya bene Kanani yashadabana yoshi. 19 Ecihugo ca bene Kanani cali kurhenga e Sidoni, kugera e Gerari kuja e Gaza, kandi kugera olunda lw’e Sodomo, Gomora, Adma na Seboyimi caj’ihwera e Lesha. 20 Byanacibà ntyo kuli bene Khamu, ngasi baguma n’emilala yabo n’ebihugo byabo, haguma n’amashanja gabo. 21 Semu naye agwerhe eryage iburha, ye îshe wa bene Eberi boshi ye na mukulu wa Yafeti. 22 Semu ye burha Elami, Asuri, Aripakisadi, Ludi na Arami. 23 Bene Arami: Usi, Huli, Geteri na Mash. 24 Aripakisadi àburha Selahi, na Selahi àburha Eberi. 25 Eberi àburha bana babirhi: owa burhanzi aderhwa Pelegi, bulya omu mango gage mwo igulu lyagabanyikanaga, omulumuna naye aderhwa Yokotani. 26 Yokotani aburha Almodadi, Selefi, Hasarmaveti na Yera , 27 Hadorami, Uzali, Dikala, 28 Obali, Abimayeli na Sheba. 29 Ofiri, Havila, Yobabu, abôla boshi bali bana ba Yokotani. 30 Ecihugo cabo cali kurhenga e Mesha kuja e Sefari, ntondo eri ebushoshokero bw’izûba. 31 Kwo bali ntyo bene Semu, omu kushimba emilala yabo, olulimi lwabo na kandi omu kushimba ecihugo cabo n’amashanja gabo. 32 Kwo bene Nuhu bayôlolosire ntyo omu milala, omu bûko n’omu mashanja gabo. Baligi cisiki c’agandi mashanja goshi gabumbire igulu kurhenga amango g’ecihonzi.
Genesis 10: 1וְאֵ֨לֶּה֙ תֹּולְדֹ֣ת בְּנֵי־נֹ֔חַ שֵׁ֖ם חָ֣ם וָיָ֑פֶת וַיִּוָּלְד֥וּ לָהֶ֛ם בָּנִ֖ים אַחַ֥ר הַמַּבּֽוּל׃ 2בְּנֵ֣י יֶ֔פֶת גֹּ֣מֶר וּמָגֹ֔וג וּמָדַ֖י וְיָוָ֣ן וְתֻבָ֑ל וּמֶ֖שֶׁךְ וְתִירָֽס׃ 3וּבְנֵ֖י גֹּ֑מֶר אַשְׁכֲּנַ֥ז וְרִיפַ֖ת וְתֹגַרְמָֽה׃ 4וּבְנֵ֥י יָוָ֖ן אֱלִישָׁ֣ה וְתַרְשִׁ֑ישׁ כִּתִּ֖ים וְדֹדָנִֽים׃ 5מֵ֠אֵלֶּה נִפְרְד֞וּ אִיֵּ֤י הַגֹּויִם֙ בְּאַרְצֹתָ֔ם אִ֖ישׁ לִלְשֹׁנֹ֑ו לְמִשְׁפְּחֹתָ֖ם בְּגֹויֵהֶֽם׃ 6וּבְנֵ֖י חָ֑ם כּ֥וּשׁ וּמִצְרַ֖יִם וּפ֥וּט וּכְנָֽעַן׃ 7וּבְנֵ֣י כ֔וּשׁ סְבָא֙ וַֽחֲוִילָ֔ה וְסַבְתָּ֥ה וְרַעְמָ֖ה וְסַבְתְּכָ֑א וּבְנֵ֥י רַעְמָ֖ה שְׁבָ֥א וּדְדָֽן׃ 8וְכ֖וּשׁ יָלַ֣ד אֶת־נִמְרֹ֑ד ה֣וּא הֵחֵ֔ל לִֽהְיֹ֥ות גִּבֹּ֖ר בָּאָֽרֶץ׃ 9הֽוּא־הָיָ֥ה גִבֹּֽר־צַ֖יִד לִפְנֵ֣י יְהוָ֑ה עַל־כֵּן֙ יֵֽאָמַ֔ר כְּנִמְרֹ֛ד גִּבֹּ֥ור צַ֖יִד לִפְנֵ֥י יְהוָֽה׃ 10וַתְּהִ֨י רֵאשִׁ֤ית מַמְלַכְתֹּו֙ בָּבֶ֔ל וְאֶ֖רֶךְ וְאַכַּ֣ד וְכַלְנֵ֑ה בְּאֶ֖רֶץ שִׁנְעָֽר׃ 11מִן־הָאָ֥רֶץ הַהִ֖וא יָצָ֣א אַשּׁ֑וּר וַיִּ֨בֶן֙ אֶת־נִ֣ינְוֵ֔ה וְאֶת־רְחֹבֹ֥ת עִ֖יר וְאֶת־כָּֽלַח׃ 12וְֽאֶת־רֶ֔סֶן בֵּ֥ין נִֽינְוֵ֖ה וּבֵ֣ין כָּ֑לַח הִ֖וא הָעִ֥יר הַגְּדֹלָֽה׃ 13וּמִצְרַ֡יִם יָלַ֞ד אֶת־לוּדִ֧ים וְאֶת־עֲנָמִ֛ים וְאֶת־לְהָבִ֖ים וְאֶת־נַפְתֻּחִֽים׃ 14וְֽאֶת־פַּתְרֻסִ֞ים וְאֶת־כַּסְלֻחִ֗ים אֲשֶׁ֨ר יָצְא֥וּ מִשָּׁ֛ם פְּלִשְׁתִּ֖ים וְאֶת־כַּפְתֹּרִֽים׃ ס 15וּכְנַ֗עַן יָלַ֛ד אֶת־צִידֹ֥ן בְּכֹרֹ֖ו וְאֶת־חֵֽת׃ 16וְאֶת־הַיְבוּסִי֙ וְאֶת־הָ֣אֱמֹרִ֔י וְאֵ֖ת הַגִּרְגָּשִֽׁי׃ 17וְאֶת־הַֽחִוִּ֥י וְאֶת־הַֽעַרְקִ֖י וְאֶת־הַסִּינִֽי׃ 18וְאֶת־הָֽאַרְוָדִ֥י וְאֶת־הַצְּמָרִ֖י וְאֶת־הַֽחֲמָתִ֑י וְאַחַ֣ר נָפֹ֔צוּ מִשְׁפְּחֹ֖ות הַֽכְּנַעֲנִֽי׃ 19וַֽיְהִ֞י גְּב֤וּל הַֽכְּנַעֲנִי֙ מִצִּידֹ֔ן בֹּאֲכָ֥ה גְרָ֖רָה עַד־עַזָּ֑ה בֹּאֲכָ֞ה סְדֹ֧מָה וַעֲמֹרָ֛ה וְאַדְמָ֥ה וּצְבֹיִ֖םעַד־לָֽשַׁע׃ 20אֵ֣לֶּה בְנֵי־חָ֔ם לְמִשְׁפְּחֹתָ֖ם לִלְשֹֽׁנֹתָ֑ם בְּאַרְצֹתָ֖ם בְּגֹויֵהֶֽם׃ ס 21וּלְשֵׁ֥ם יֻלַּ֖ד גַּם־ה֑וּא אֲבִי֙ כָּל־בְּנֵי־עֵ֔בֶר אֲחִ֖י יֶ֥פֶת הַגָּדֹֽול׃ 22בְּנֵ֥י שֵׁ֖ם עֵילָ֣ם וְאַשּׁ֑וּר וְאַרְפַּכְשַׁ֖ד וְל֥וּד וַֽאֲרָֽם׃ 23וּבְנֵ֖י אֲרָ֑ם ע֥וּץ וְח֖וּל וְגֶ֥תֶר וָמַֽשׁ׃ 24וְאַרְפַּכְשַׁ֖ד יָלַ֣ד אֶת־שָׁ֑לַח וְשֶׁ֖לַח יָלַ֥ד אֶת־עֵֽבֶר׃ 25וּלְעֵ֥בֶר יֻלַּ֖ד שְׁנֵ֣י בָנִ֑ים שֵׁ֣ם הָֽאֶחָ֞ד פֶּ֗לֶג כִּ֤י בְיָמָיו֙ נִפְלְגָ֣ה הָאָ֔רֶץ וְשֵׁ֥ם אָחִ֖יו יָקְטָֽן׃ 26וְיָקְטָ֣ן יָלַ֔ד אֶת־אַלְמֹודָ֖ד וְאֶת־שָׁ֑לֶף וְאֶת־חֲצַרְמָ֖וֶת וְאֶת־יָֽרַח׃ 27וְאֶת־הֲדֹורָ֥ם וְאֶת־אוּזָ֖ל וְאֶת־דִּקְלָֽה׃ 28וְאֶת־עֹובָ֥ל וְאֶת־אֲבִֽימָאֵ֖ל וְאֶת־שְׁבָֽא׃ 29וְאֶת־אֹופִ֥ר וְאֶת־חֲוִילָ֖ה וְאֶת־יֹובָ֑ב כָּל־אֵ֖לֶּה בְּנֵ֥י יָקְטָֽן׃ 30וַֽיְהִ֥י מֹושָׁבָ֖ם מִמֵּשָׁ֑א בֹּאֲכָ֥ה סְפָ֖רָה הַ֥ר הַקֶּֽדֶם׃ 31אֵ֣לֶּה בְנֵי־שֵׁ֔ם לְמִשְׁפְּחֹתָ֖ם לִלְשֹׁנֹתָ֑ם בְּאַרְצֹתָ֖ם לְגֹויֵהֶֽם׃ 32אֵ֣לֶּה מִשְׁפְּחֹ֧ת בְּנֵי־נֹ֛חַ לְתֹולְדֹתָ֖ם בְּגֹויֵהֶ֑ם וּמֵאֵ֜לֶּה נִפְרְד֧וּ הַגֹּויִ֛ם בָּאָ֖רֶץ אַחַ֥ר הַמַּבּֽוּל׃פ
11
Enkingi ya Babeli
1 Igulu lyoshi lyagwerhe iderha liguma na binwa biguma. 2 Ebwa kuba abantu bajâga bagendagenda olunda lw’ebushoshokero bw’izûba, lero banacirhinda omu kabanda k’omu cihugo ca Shineyari: banaciyûbaka ahôla. 3 Banacibwirana mpu: «Ewa yagi, rhujire amatofali, rhugayoce n’omuliro». Amatofali gaba go mabuye g’okuyubaka n’obulembo yaba yo nsima yagagwarha. 4 Banacibwirana mpu: «Ewa yagi: Rhuyûbake olugo, kandi rhuhirekwo enkingi yahika oku nkuba malunga. Ntyo nirhu rhwanakâderha oku nirhu rhuli balume là, na kandi okwôla kwanarhuma rhurhacishandabana omu igulu». 5 Nyamuzinda anacihona oku nkuba mpu naye ayish’ilola olugo n’enkingi abantu bayubasire. 6 Nyamuzinda anaciderha erhi: «Ala oku boshi bali lubaga luguma banagwerhe iderha liguma, ogwola gwo murhondêro gw’eyi mikolo yabo. Na bunôla nta muhigo gwabo gwakabula buyunjula kuli bo. 7 Kanya rhubunguluke, rhubashandire iderha, bahuzagure nta baguma baciyumva ababo. 8 Nyamubâho abashandabanya omu igulu lyoshi, kurhenga aho, baleka okuyubaka olwo lugo. 9 Aho bahayîrika Babeli, bulya ho Nyamubâho ashandiraga iderha ly’abantu oku igulu, ahôla ho anabashandabanyizagya, bashandâla omu igulu lyoshi.
Bashakulûza ba Abrahamu.
10 Alaga iburha lya Semu: Erhi ajira myaka igana, àburha Aripakisadi, myaka ibirhi enyuma ly’ecihonzi. 11 Enyuma ly’okuburhwa kwa Aripakisadi, Semu ashub’ilama myaka magana arhanu, àburha abarhabana àburha n’abanyere. 12 Erhi Aripakisadi àjira myaka makumi asharhu n’irhanu, àburha Selahi. 13 Aripakisadi abire amaburha Selahi, ashub’ilama yindi myaka magana ani n’isharhu, àburha abarhabana n’abanyere. 14 Erhi Selahi àjira myaka makumi asharhu, àburha Eberi. 15 Selahi abìre amaburha Eberi, ashub’ilama yindi myaka magana ani n’irhanu, àburha abarhabana àburha n’abanyere. 16 Erhi Eberi àjira myaka makumi asharhu n’ini, àburha Pelegi. 17 Eberi abìre amaburha Pelegi, ashub’ilama yindi myaka magana ani na makumi asharhu àburha abarhabana àburha n’abanyere. 18 Erhi Pelegi àjira myaka makumi asharhu, àburha Rewu, 19 Pelegi abìre amaburha Rewu, ashub’ilama yindi myaka magana ani na makumi asharhu àburha abarhabana àburha n’abanyere. 20 Erhi Rewu àjira myaka makumi asharhu n’ibirhi, àburha Serugi. 21 Rewu abìre amaburha Serugi, ashub’ilama yindi myaka magana abirhi na nda, àburha abarhabana àburha n’abanyere. 22 Erhi Serugi àjira myaka makumi asharhu, àburha Nahori. 23 Serugi abìre amaburha Nahori, ashub’ilama yindi myaka magana abirhi, àburha abarhabana àburha n’abanyere. 24 Erhi Nahori àjira myaka makumi abirhi na mwenda, àburha Terahi. 25 Nahori abìre amaburha Terahi, ashub’ilama yindi myaka igana n’ikumi na mwenda, àburha abarhabana, àburha n’abanyere. 26 Erhi Terahi ajira myaka makumi galinda, àburha Abramu, Nahori na Harani.
Iburha lya Terahi
27 Alaga iburha lya Terahi: Terahi àburha Abramu, Nahori na Harani. Harani àburha Loti. 28 Harani afire embere z’îshe Terahi omu cihugo baburhiragwamwo, e Uru omu Kaldeya. 29 Abramu na Nahori banacija omu buhya: muka Abramu izìno lyage erhi ye Sarayi; muka Nahori izìno lyage erhi ye Milka, mwali wa Harani, àligi îshe wa Milka na Yisika . 30 Sarayi anacigumba: arhabonaga mwana. 31 Terahi anacirhôla omugala Abramu, n’omwinjikulu Loti mwene Harani, n’omwalikazi Sarayi muka omugala Abramu, boshi barhenga e Uru omu Kaldeya baja omu cihugo c’e Kanani, ci erhi bahika e Harani bayûbaka yo. 32 Ensiku z’akalamo ka Terahi: myaka magana abirhi n’irhanu, buzinda afìra aha Harani.
Genesis11: 1
וַֽיְהִ֥י כָל־הָאָ֖רֶץ שָׂפָ֣ה אֶחָ֑ת וּדְבָרִ֖ים אֲחָדִֽים׃ 2וַֽיְהִ֖י בְּנָסְעָ֣ם מִקֶּ֑דֶם וַֽיִּמְצְא֥וּ בִקְעָ֛ה בְּאֶ֥רֶץ שִׁנְעָ֖ר וַיֵּ֥שְׁבוּ שָֽׁם׃ 3וַיֹּאמְר֞וּ אִ֣ישׁ
אֶל־רֵעֵ֗הוּ הָ֚בָה נִלְבְּנָ֣ה לְבֵנִ֔ים וְנִשְׂרְפָ֖ה לִשְׂרֵפָ֑ה וַתְּהִ֨י לָהֶ֤ם הַלְּבֵנָה֙ לְאָ֔בֶןוְהַ֣חֵמָ֔ר הָיָ֥ה לָהֶ֖ם לַחֹֽמֶר׃ 4וַיֹּאמְר֞וּ הָ֣בָה׀ נִבְנֶה־לָּ֣נוּ עִ֗יר וּמִגְדָּל֙ וְרֹאשֹׁ֣ו בַשָּׁמַ֔יִם וְנַֽעֲשֶׂה־לָּ֖נוּ שֵׁ֑ם פֶּן־נָפ֖וּץ עַל־פְּנֵ֥יכָל־הָאָֽרֶץ׃ 5וַיֵּ֣רֶד יְהוָ֔ה לִרְאֹ֥ת אֶת־הָעִ֖יר וְאֶת־הַמִּגְדָּ֑ל אֲשֶׁ֥ר בָּנ֖וּ בְּנֵ֥י הָאָדָֽם׃ 6וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֗ה הֵ֣ן עַ֤ם אֶחָד֙ וְשָׂפָ֤ה אַחַת֙ לְכֻלָּ֔ם וְזֶ֖ה הַחִלָּ֣ם לַעֲשֹׂ֑ות וְעַתָּה֙ לֹֽא־יִבָּצֵ֣רמֵהֶ֔ם כֹּ֛ל אֲשֶׁ֥ר יָזְמ֖וּ לַֽעֲשֹֽׂות׃ 7הָ֚בָה נֵֽרְדָ֔ה וְנָבְלָ֥ה שָׁ֖ם שְׂפָתָ֑ם אֲשֶׁר֙ לֹ֣א יִשְׁמְע֔וּ אִ֖ישׁ שְׂפַ֥ת רֵעֵֽהוּ׃ 8וַיָּ֨פֶץ יְהוָ֥ה אֹתָ֛ם מִשָּׁ֖ם עַל־פְּנֵ֣י כָל־הָאָ֑רֶץ וַֽיַּחְדְּל֖וּ לִבְנֹ֥ת הָעִֽיר׃ 9עַל־כֵּ֞ן קָרָ֤א שְׁמָהּ֙ בָּבֶ֔ל כִּי־שָׁ֛ם בָּלַ֥ל יְהוָ֖ה שְׂפַ֣ת כָּל־הָאָ֑רֶץ וּמִשָּׁם֙ הֱפִיצָ֣ם יְהוָ֔העַל־פְּנֵ֖י כָּל־הָאָֽרֶץ׃ פ 10אֵ֚לֶּה תֹּולְדֹ֣ת שֵׁ֔ם שֵׁ֚ם בֶּן־מְאַ֣ת שָׁנָ֔ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־אַרְפַּכְשָׁ֑ד שְׁנָתַ֖יִם אַחַ֥ר הַמַּבּֽוּל׃ 11וַֽיְחִי־שֵׁ֗ם אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־אַרְפַּכְשָׁ֔ד חֲמֵ֥שׁ מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ ס 12וְאַרְפַּכְשַׁ֣ד חַ֔י חָמֵ֥שׁ וּשְׁלֹשִׁ֖ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־שָֽׁלַח׃ 13וַֽיְחִ֣י אַרְפַּכְשַׁ֗ד אַֽחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־שֶׁ֔לַח שָׁלֹ֣שׁ שָׁנִ֔ים וְאַרְבַּ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖יםוּבָנֹֽות׃ ס 14וְשֶׁ֥לַח חַ֖י שְׁלֹשִׁ֣ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־עֵֽבֶר׃ 15וַֽיְחִי־שֶׁ֗לַח אַחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־עֵ֔בֶר שָׁלֹ֣שׁ שָׁנִ֔ים וְאַרְבַּ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖יםוּבָנֹֽות׃ ס 16וַֽיְחִי־עֵ֕בֶר אַרְבַּ֥ע וּשְׁלֹשִׁ֖ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־פָּֽלֶג׃ 17וַֽיְחִי־עֵ֗בֶר אַחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־פֶּ֔לֶג שְׁלֹשִׁ֣ים שָׁנָ֔ה וְאַרְבַּ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖יםוּבָנֹֽות׃ ס 18וַֽיְחִי־פֶ֖לֶג שְׁלֹשִׁ֣ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־רְעֽוּ׃ 19וַֽיְחִי־פֶ֗לֶג אַחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־רְע֔וּ תֵּ֥שַׁע שָׁנִ֖ים וּמָאתַ֣יִם שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ ס 20וַיְחִ֣י רְע֔וּ שְׁתַּ֥יִם וּשְׁלֹשִׁ֖ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־שְׂרֽוּג׃ 21וַיְחִ֣י רְע֗וּ אַחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־שְׂר֔וּג שֶׁ֥בַע שָׁנִ֖ים וּמָאתַ֣יִם שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ ס 22וַיְחִ֥י שְׂר֖וּג שְׁלֹשִׁ֣ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־נָחֹֽור׃ 23וַיְחִ֣י שְׂר֗וּג אַחֲרֵ֛י הֹולִידֹ֥ו אֶת־נָחֹ֖ור מָאתַ֣יִם שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ ס 24וַיְחִ֣י נָחֹ֔ור תֵּ֥שַׁע וְעֶשְׂרִ֖ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֖ולֶד אֶת־תָּֽרַח׃ 25וַיְחִ֣י נָחֹ֗ור אַחֲרֵי֙ הֹולִידֹ֣ו אֶת־תֶּ֔רַח תְּשַֽׁע־עֶשְׂרֵ֥ה שָׁנָ֖ה וּמְאַ֣ת שָׁנָ֑ה וַיֹּ֥ולֶד בָּנִ֖ים וּבָנֹֽות׃ס 26וַֽיְחִי־תֶ֖רַח שִׁבְעִ֣ים שָׁנָ֑ה וַיֹּ֨ולֶד֙ אֶת־אַבְרָ֔ם אֶת־נָחֹ֖ור וְאֶת־הָרָֽן׃ 27וְאֵ֨לֶּה֙ תֹּולְדֹ֣ת תֶּ֔רַח תֶּ֚רַח הֹולִ֣יד אֶת־אַבְרָ֔ם אֶת־נָחֹ֖ור וְאֶת־הָרָ֑ן וְהָרָ֖ן הֹולִ֥ידאֶת־לֹֽוט׃ 28וַיָּ֣מָת הָרָ֔ן עַל־פְּנֵ֖י תֶּ֣רַח אָבִ֑יו בְּאֶ֥רֶץ מֹולַדְתֹּ֖ו בְּא֥וּר כַּשְׂדִּֽים׃ 29וַיִּקַּ֨ח אַבְרָ֧ם וְנָחֹ֛ור לָהֶ֖ם נָשִׁ֑ים שֵׁ֤ם אֵֽשֶׁת־אַבְרָם֙ שָׂרָ֔י וְשֵׁ֤ם אֵֽשֶׁת־נָחֹור֙ מִלְכָּ֔הבַּת־הָרָ֥ן אֲבִֽי־מִלְכָּ֖ה וַֽאֲבִ֥י יִסְכָּֽה׃ 30וַתְּהִ֥י שָׂרַ֖י עֲקָרָ֑ה אֵ֥ין לָ֖הּ וָלָֽד׃ 31וַיִּקַּ֨ח תֶּ֜רַח אֶת־אַבְרָ֣ם בְּנֹ֗ו וְאֶת־לֹ֤וט בֶּן־הָרָן֙ בֶּן־בְּנֹ֔ו וְאֵת֙ שָׂרַ֣י כַּלָּתֹ֔ו אֵ֖שֶׁת אַבְרָ֣םבְּנֹ֑ו וַיֵּצְא֨וּ אִתָּ֜ם מֵא֣וּר כַּשְׂדִּ֗ים לָלֶ֨כֶת֙ אַ֣רְצָה כְּנַ֔עַן וַיָּבֹ֥אוּ עַד־חָרָ֖ן וַיֵּ֥שְׁבוּ שָֽׁם׃ 32וַיִּהְי֣וּ יְמֵי־תֶ֔רַח חָמֵ֥שׁ שָׁנִ֖ים וּמָאתַ֣יִם שָׁנָ֑ה וַיָּ֥מָת תֶּ֖רַח בְּחָרָֽן׃ ס
12
II . Olw’Abrahamu
Okuhamagalwa kw’Abrahamu
1 Nyamubâho anacibwira Abramu, erhi: «Orhenge omu cihugo cinyu, omulala gwawe n’enyumpa ya sho, oje omu cihugo nakuyereka. 2 Nakujira ishanja linene, nakugisha n’izîno lyawe lije irenge, lyabà mugisho! 3 Nagisha abakugisha, nahana n’abakakuhehêrera. N’amashanja g’igulu goshi gagishwa muli we.» 4 Abramu anacilikùla nk’oku Nyamubâho anamubwiraga, bagenda boshi na Loti. Abramu ali agwerhe myaka makumi gali nda n’irhanu erhi arhenga e Harani. 5 Abramu anacirhôla mukâge Sarayi na Loti, mugala w’omulumuna, ashana ebirugu byage byoshi n’abambali ali akola agwerhe aha Harani; balikùla, bàja omu cihugo c’e Kanani. Banacihika obwo omu cihugo c’e Kanani. 6 Abramu anacirhulukàna mw’ecola cihugo, ahika ahantu hatagatifu e Sikemi, aha murhi gwa More. Ago mango erhi Banyakanani bayubasire ecihugo. 7 Nyamubâho abonekera Abramu anacimubwira, erhi: «Iburha lyawe lyo naha eci cihugo». Oku bundi Abramu ayubakira Nyamubâho, wamubonekeraga, oluhêrero ahòla. 8 Kurhenga aho anacisôkera oku ntondo olunda lw’e bushoshokero bwa Beteli, agwikayo ecirâlo. Akâsinza Beteli e buzikiro na Ai e bushoshokero. Ayubakaho oluhêrero lwa Nyamubâho, anaciyakûza izîno lyage. 9 Ntyo Abramu aja abanda anahandùla, alinda ahika e Negebu.
Abramu aj’e Misiri
10 Ecizombo canacizùka omu cihugo, naye Abramu abungulukira e Misiri mpu aj’ibérayo bulya ecizombo cali cidàrhi bwenêne mw’eco cihugo. 11 Erhi bakola baling’ihika e Misiri, Abramu anacibwira mukâge Sarayi, erhi: «Lola, nyishi oku obà mukazi w’iranga linja. 12 Abanya-Misiri hano banarhubona ntya banaderha mpu mukâge oyu, n’abo bananyirha, bakuleke. 13 Kuziga okàderha oku oli mwali wirhu lyo nani bandola bwinja, bandeke nkulamirekwo». 14 Byanabà kulya, Abramu erhi ahika e Misiri, Abanyamisiri babona oku nyamukazi anali mwinja bwenêne. 15 Abarhambo ba Faraoni bamubona bakàmukunga bwenêne embere za Faraoni. Barhòla nyamukazi, Sara, bamuhèka omu bwami bwa Faraoni. 16 Faraoni arhonya Abramu erhi nyamukazi orhuma: ashobòla enkafu n’ebibuzi, endogomi ndume, abajà, abajàkazi, endogomi nkazi n’engamiya. 17 Ci kwone Nyamubâho arhogezakwo Faraoni obuhanya bunene ye n’omulala gwage erhi Sarayi muka Abramu orhuma. 18 Faraoni anacihamagala Abramu amubwira, erhi: «Kwo kurhi oku wanjizire? Carhumaga orhambwira oku ali mukawe? 19 Carhumaga oderha, erhi: «Ali mwali wirhu?» n’aho nalinda mmuyanka? Buno buno alaga mukawe, rhòla ye wenaye ontengere kuno». 20 Faraoni amuha abantu bamulusa bamukûla omu cihugo ye na mukâge n’ebintu byage byoshi.
Genesis12: 1וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ אֶל־אַבְרָ֔ם לֶךְ־לְךָ֛ מֵאַרְצְךָ֥ וּמִמֹּֽולַדְתְּךָ֖ וּמִבֵּ֣ית אָבִ֑יךָ אֶל־הָאָ֖רֶץ אֲשֶׁ֥ראַרְאֶֽךָּ׃ 2וְאֶֽעֶשְׂךָ֙ לְגֹ֣וי גָּדֹ֔ול וַאֲבָ֣רֶכְךָ֔ וַאֲגַדְּלָ֖ה שְׁמֶ֑ךָ וֶהְיֵ֖ה בְּרָכָֽה׃ 3וַאֲבָֽרֲכָה֙ מְבָ֣רְכֶ֔יךָ וּמְקַלֶּלְךָ֖ אָאֹ֑ר וְנִבְרְכ֣וּ בְךָ֔ כֹּ֖ל מִשְׁפְּחֹ֥ת הָאֲדָמָֽה׃ 4וַיֵּ֣לֶךְ אַבְרָ֗ם כַּאֲשֶׁ֨ר דִּבֶּ֤ר אֵלָיו֙ יְהוָ֔ה וַיֵּ֥לֶךְ אִתֹּ֖ו לֹ֑וט וְאַבְרָ֗ם בֶּן־חָמֵ֤שׁ שָׁנִים֙ וְשִׁבְעִ֣יםשָׁנָ֔ה בְּצֵאתֹ֖ו מֵחָרָֽן׃ 5וַיִּקַּ֣ח אַבְרָם֩ אֶת־שָׂרַ֨י אִשְׁתֹּ֜ו וְאֶת־לֹ֣וט בֶּן־אָחִ֗יו וְאֶת־כָּל־רְכוּשָׁם֙ אֲשֶׁ֣ר רָכָ֔שׁוּוְאֶת־הַנֶּ֖פֶשׁ אֲשֶׁר־עָשׂ֣וּ בְחָרָ֑ן וַיֵּצְא֗וּ לָלֶ֨כֶת֙ אַ֣רְצָה כְּנַ֔עַן וַיָּבֹ֖אוּ אַ֥רְצָה כְּנָֽעַן׃ 6וַיַּעֲבֹ֤ר אַבְרָם֙ בָּאָ֔רֶץ עַ֚ד מְקֹ֣ום שְׁכֶ֔ם עַ֖ד אֵלֹ֣ון מֹורֶ֑ה וְהַֽכְּנַעֲנִ֖י אָ֥ז בָּאָֽרֶץ׃ 7וַיֵּרָ֤א יְהוָה֙ אֶל־אַבְרָ֔ם וַיֹּ֕אמֶר לְזַ֨רְעֲךָ֔ אֶתֵּ֖ן אֶת־הָאָ֣רֶץ הַזֹּ֑את וַיִּ֤בֶן שָׁם֙ מִזְבֵּ֔חַ לַיהוָ֖ההַנִּרְאֶ֥ה אֵלָֽיו׃ 8וַיַּעְתֵּ֨ק מִשָּׁ֜ם הָהָ֗רָה מִקֶּ֛דֶם לְבֵֽית־אֵ֖ל וַיֵּ֣ט אהלה בֵּֽית־אֵ֤ל מִיָּם֙ וְהָעַ֣י מִקֶּ֔דֶם וַיִּֽבֶן־שָׁ֤םמִזְבֵּ֨חַ֙ לַֽיהוָ֔ה וַיִּקְרָ֖א בְּשֵׁ֥ם יְהוָֽה׃ 9וַיִּסַּ֣ע אַבְרָ֔ם הָלֹ֥וךְ וְנָסֹ֖ועַ הַנֶּֽגְבָּה׃ פ 10וַיְהִ֥י רָעָ֖ב בָּאָ֑רֶץ וַיֵּ֨רֶד אַבְרָ֤ם מִצְרַ֨יְמָה֙ לָג֣וּר שָׁ֔ם כִּֽי־כָבֵ֥ד הָרָעָ֖ב בָּאָֽרֶץ׃ 11וַיְהִ֕י כַּאֲשֶׁ֥ר הִקְרִ֖יב לָבֹ֣וא מִצְרָ֑יְמָה וַיֹּ֨אמֶר֙ אֶל־שָׂרַ֣י אִשְׁתֹּ֔ו הִנֵּה־נָ֣א יָדַ֔עְתִּי כִּ֛י אִשָּׁ֥היְפַת־מַרְאֶ֖ה אָֽתְּ׃ 12וְהָיָ֗ה כִּֽי־יִרְא֤וּ אֹתָךְ֙ הַמִּצְרִ֔ים וְאָמְר֖וּ אִשְׁתֹּ֣ו זֹ֑את וְהָרְג֥וּ אֹתִ֖י וְאֹתָ֥ךְ יְחַיּֽוּ׃ 13אִמְרִי־נָ֖א אֲחֹ֣תִי אָ֑תְּ לְמַ֨עַן֙ יִֽיטַב־לִ֣י בַעֲבוּרֵ֔ךְ וְחָיְתָ֥ה נַפְשִׁ֖י בִּגְלָלֵֽךְ׃ 14וַיְהִ֕י כְּבֹ֥וא אַבְרָ֖ם מִצְרָ֑יְמָה וַיִּרְא֤וּ הַמִּצְרִים֙ אֶת־הָ֣אִשָּׁ֔ה כִּֽי־יָפָ֥ה הִ֖וא מְאֹֽד׃ 15וַיִּרְא֤וּ אֹתָהּ֙ שָׂרֵ֣י פַרְעֹ֔ה וַיְהַֽלְל֥וּ אֹתָ֖הּ אֶל־פַּרְעֹ֑ה וַתֻּקַּ֥ח הָאִשָּׁ֖ה בֵּ֥ית פַּרְעֹֽה׃ 16וּלְאַבְרָ֥ם הֵיטִ֖יב בַּעֲבוּרָ֑הּ וַֽיְהִי־לֹ֤ו צֹאן־וּבָקָר֙ וַחֲמֹרִ֔ים וַעֲבָדִים֙ וּשְׁפָחֹ֔ת וַאֲתֹנֹ֖תוּגְמַלִּֽים׃ 17וַיְנַגַּ֨ע יְהוָ֧ה׀ אֶת־פַּרְעֹ֛ה נְגָעִ֥ים גְּדֹלִ֖ים וְאֶת־בֵּיתֹ֑ו עַל־דְּבַ֥ר שָׂרַ֖י אֵ֥שֶׁת אַבְרָֽם׃ 18וַיִּקְרָ֤א פַרְעֹה֙ לְאַבְרָ֔ם וַיֹּ֕אמֶר מַה־זֹּ֖את עָשִׂ֣יתָ לִּ֑י לָ֚מָּה לֹא־הִגַּ֣דְתָּ לִּ֔י כִּ֥י אִשְׁתְּךָ֖ הִֽוא׃ 19לָמָ֤ה אָמַ֨רְתָּ֙ אֲחֹ֣תִי הִ֔וא וָאֶקַּ֥ח אֹתָ֛הּ לִ֖י לְאִשָּׁ֑ה וְעַתָּ֕ה הִנֵּ֥ה אִשְׁתְּךָ֖ קַ֥ח וָלֵֽךְ׃ 20וַיְצַ֥ו עָלָ֛יו פַּרְעֹ֖ה אֲנָשִׁ֑ים וַֽיְשַׁלְּח֥וּ אֹתֹ֛ו וְאֶת־אִשְׁתֹּ֖ו וְאֶת־כָּל־אֲשֶׁר־לֹֽו׃
13
Abrahamu alekana boshi na Loti
1 Abramu arhenga e Misiri, ye, mukâge n’ebintu byage byoshi, kuguma na Loti ashubisôkera e Negebu. 2 Abramu ali muhirhi bwenêne oku maso g’ebintu bishwekwa, oku nsaranga n’oku masholo. 3 Kandi ashub’ijà ahanda anahandûla kurhenga e Negebu kuhika e Beteli, alinda ashubihika halya agwikaga ecirâlo burhanzi ekarhî ka Beteli na Ai , 4 halya ayubakiraga Nyamubâho oluhêrero burhangiriza, kandi ahôla Abramu ashubiyâkuza izîno lya Nyamubâho. 5 Loti wajâga agenda boshi na Abramu ali agwerhe naye amaso g’enkafu n’ag’ebibuzi, haguma n’amahema. 6 Ecihugo cafundera, okuba n’ebintu binji kurhacizigaga babêra haguma. 7 Abangere ba Abramu n’abangere ba Loti barhondêra emirongwe. Mw’ago mango Abanya-Kanani ri’aba Periziti bo balibayubasire omu cihugo. 8 Abramu abwira Loti, erhi: «Yaga ntalonza hazûke emirongwe ekarhî kâni nawe nisi erhi ekarhî k’abangere bâni n’abangere bawe bulya rhwamabà baguma. 9 K’ecihugo cirhali cigali embere zawe. Ontengekwo. Okaja e kulembe naja ekulyo, okaja ekulyo, naja ekulembe.» 10 Loti ayinamula amasu, abona olubanda lwa Yordani lwali ludômerirwe bwinja hoshi. Okwo kwabâga embere Nyamubâho ashàbe Sodomo na Gomora, olwo lubanda kwo lwali nka busâni bwa Nyamubâho, nk’ecihugo c’e Misiri kuja elunda lw’e Sowari. 11 Loti acîshoga olwo lubanda lwa Yordani lwoshi, agandûla agend’iyûbaka olunda lw’e bushoshokero, ntyo kwo barhenginekwo. 12 Abramu ayûbaka omu cihugo ca bene Kanani, naye Loti ayûbaka omu bishagala by’elubanda, agwika ebirâlo byage kuhika e Sodomo. 13 Abantu b’e Sodomo bali bantu babì bwenêne, na banyabyâha embere za Nyamubâho. 14 Nyamubâho anacibwira Abramu, erhi Loti aba amamurhengakwo, erhi:«Yinamula amasu obone, kurhenga aho oli kuja e mwenè n’emukondwe, kuja e bushoshokero n’ebuzikiro. 15 Eco cihugo coshi wabona nakuha co we n’iburha lyawe, cibè cinyu ensiku zoshi. 16 Iburha lyawe najira hyôloloke liluge nka katulo k’okw’idaho: owakahash’iganja emogomogo z’akatulo k’okw’idaho ye wanahash’iganja iburha lyawe. 17 Yimuka! orhandagire eci cihugo omu buli n’omu bugali, bulya co nakuha.» 18. Abramu yoyo n’amahema gage, akanyaagend’igwika ecirâlo aha murhi gwa Mambri, oguli aha Hebroni, n’ahóla ayubakiraho Nyamubâho oluhêrero. 18 Abramu yoyo n’amahêma gage, akanya agend’igwika ecirâlo aha murhi gwa Mambri, oguli aha Hebroni, n’ahôla ayubakiraho Nyamubâho oluhêrero.
Genesis 13 1וַיַּעַל֩ אַבְרָ֨ם מִמִּצְרַ֜יִם ה֠וּא וְאִשְׁתֹּ֧ו וְכָל־אֲשֶׁר־לֹ֛ו וְלֹ֥וט עִמֹּ֖ו הַנֶּֽגְבָּה׃ 2וְאַבְרָ֖ם כָּבֵ֣ד מְאֹ֑ד בַּמִּקְנֶ֕ה בַּכֶּ֖סֶף וּבַזָּהָֽב׃ 3וַיֵּ֨לֶךְ֙ לְמַסָּעָ֔יו מִנֶּ֖גֶב וְעַד־בֵּֽית־אֵ֑ל עַד־הַמָּקֹ֗ום אֲשֶׁר־הָ֨יָה שָׁ֤ם אָהֳלֹה בַּתְּחִלָּ֔ה בֵּ֥יןבֵּֽית־אֵ֖ל וּבֵ֥ין הָעָֽי׃ 4אֶל־מְקֹום֙ הַמִּזְבֵּ֔חַ אֲשֶׁר־עָ֥שָׂה שָׁ֖ם בָּרִאשֹׁנָ֑ה וַיִּקְרָ֥א שָׁ֛ם אַבְרָ֖ם בְּשֵׁ֥ם יְהוָֽה׃ 5וְגַם־לְלֹ֔וט הַהֹלֵ֖ךְ אֶת־אַבְרָ֑ם הָיָ֥ה צֹאן־וּבָקָ֖ר וְאֹהָלִֽים׃ 6וְלֹא־נָשָׂ֥א אֹתָ֛ם הָאָ֖רֶץ לָשֶׁ֣בֶת יַחְדָּ֑ו כִּֽי־הָיָ֤ה רְכוּשָׁם֙ רָ֔ב וְלֹ֥א יָֽכְל֖וּ לָשֶׁ֥בֶת יַחְדָּֽו׃ 7וַֽיְהִי־רִ֗יב בֵּ֚ין רֹעֵ֣י מִקְנֵֽה־אַבְרָ֔ם וּבֵ֖ין רֹעֵ֣י מִקְנֵה־לֹ֑וט וְהַֽכְּנַעֲנִי֙ וְהַפְּרִזִּ֔י אָ֖ז יֹשֵׁ֥ב בָּאָֽרֶץ׃ 8וַיֹּ֨אמֶר אַבְרָ֜ם אֶל־לֹ֗וט אַל־נָ֨א תְהִ֤י מְרִיבָה֙ בֵּינִ֣י וּבֵינֶ֔יךָ וּבֵ֥ין רֹעַ֖י וּבֵ֣ין רֹעֶ֑יךָ כִּֽי־אֲנָשִׁ֥יםאַחִ֖ים אֲנָֽחְנוּ׃ 9הֲלֹ֤א כָל־הָאָ֨רֶץ֙ לְפָנֶ֔יךָ הִפָּ֥רֶד נָ֖א מֵעָלָ֑י אִם־הַשְּׂמֹ֣אל וְאֵימִ֔נָה וְאִם־הַיָּמִ֖ין וְאַשְׂמְאִֽילָה׃ 10וַיִּשָּׂא־לֹ֣וט אֶת־עֵינָ֗יו וַיַּרְא֙ אֶת־כָּל־כִּכַּ֣ר הַיַּרְדֵּ֔ן כִּ֥י כֻלָּ֖הּ מַשְׁקֶ֑ה לִפְנֵ֣י׀ שַׁחֵ֣ת יְהוָ֗האֶת־סְדֹם֙ וְאֶת־עֲמֹרָ֔ה כְּגַן־יְהוָה֙ כְּאֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם בֹּאֲכָ֖ה צֹֽעַר׃ 11וַיִּבְחַר־לֹ֣ו לֹ֗וט אֵ֚ת כָּל־כִּכַּ֣ר הַיַּרְדֵּ֔ן וַיִּסַּ֥ע לֹ֖וט מִקֶּ֑דֶם וַיִּפָּ֣רְד֔וּ אִ֖ישׁ מֵעַ֥ל אָחִֽיו׃ 12אַבְרָ֖ם יָשַׁ֣ב בְּאֶֽרֶץ־כְּנָ֑עַן וְלֹ֗וט יָשַׁב֙ בְּעָרֵ֣י הַכִּכָּ֔ר וַיֶּאֱהַ֖ל עַד־סְדֹֽם׃ 13וְאַנְשֵׁ֣י סְדֹ֔ם רָעִ֖ים וְחַטָּאִ֑ים לַיהוָ֖ה מְאֹֽד׃ 14וַֽיהוָ֞ה אָמַ֣ר אֶל־אַבְרָ֗ם אַחֲרֵי֙ הִפָּֽרֶד־לֹ֣וט מֵֽעִמֹּ֔ו שָׂ֣א נָ֤א עֵינֶ֨יךָ֙ וּרְאֵ֔ה מִן־הַמָּקֹ֖וםאֲשֶׁר־אַתָּ֣ה שָׁ֑ם צָפֹ֥נָה וָנֶ֖גְבָּה וָקֵ֥דְמָה וָיָֽמָּה׃ 15כִּ֧י אֶת־כָּל־הָאָ֛רֶץ אֲשֶׁר־אַתָּ֥ה רֹאֶ֖ה לְךָ֣ אֶתְּנֶ֑נָּה וּֽלְזַרְעֲךָ֖ עַד־עֹולָֽם׃ 16וְשַׂמְתִּ֥י אֶֽת־זַרְעֲךָ֖ כַּעֲפַ֣ר הָאָ֑רֶץ אֲשֶׁ֣ר׀ אִם־יוּכַ֣ל אִ֗ישׁ לִמְנֹות֙ אֶת־עֲפַ֣ר הָאָ֔רֶץגַּֽם־זַרְעֲךָ֖ יִמָּנֶֽה׃ 17ק֚וּם הִתְהַלֵּ֣ךְ בָּאָ֔רֶץ לְאָרְכָּ֖הּ וּלְרָחְבָּ֑הּ כִּ֥י לְךָ֖ אֶתְּנֶֽנָּה׃ 18וַיֶּאֱהַ֣ל אַבְרָ֗ם וַיָּבֹ֛א וַיֵּ֛שֶׁב בְּאֵלֹנֵ֥י מַמְרֵ֖א אֲשֶׁ֣ר בְּחֶבְרֹ֑ון וַיִּֽבֶן־שָׁ֥ם מִזְבֵּ֖חַ לַֽיהוָֽה׃ פ
14
Entambala y’abami bani
1 Omu mango ga Amrafeli mwami w’e Shineyari, Ariyoko mwami w’e Elasari na Kedori-Laomeri mwami w’e Elami na Tideali mwami w’e Goyimi, 2 abôla bami banacitula entambala oku babo bami bo baligi: Bera mwami w’e Sodomo, Birsha mwami w’e Gomora, Shineabi mwami w’e Adma, Shemeberi mwami w’e Seboyimi n’omwami w’e Bela izino lyage ye Sowari. 3 Abâla bazinda bayankira omuhigo omu kabanda ka Sidimi yo enaligi nyanja y’omunyu. 4 Bagezize myaka ikumi n’ibirhi erhi badwirbe barhegekwa na Kedori-Laomeri, lero omu mwaka gw’ikumi na kasharhu, bàgoma. 5 Ci omu mwaka gw’ikumi na karhanu Kedori -Laomeri àyisha haguma n’omurhwe gw’abandi bami, balya bali bayumvinye boshi naye. Ahimira bene Refayimi aha Ashtaroti-Karnayimi, Abazuzimi abahimira aha Hama, Aba-Emimi omu kabanda ka Kiriyatayimi, 6 Aba Horiti abahimira oku ntondo za Setiri kuhika aha Eli-Parani lugo luli elubibi n’irungu. 7 Bagonjolokera e Ayini Mîshipati omu Kadesi. Bahima ab’omu cihugo c’aba-Amaleki, kuguma n’aba Amoreni, bo babàga e Hasasoni-Tamari. 8 Naye omwami w’e Sodomo, omwami w’e Gomora, omwami w’e Adma, omwami w’e Seboyimi n’omwami w’e Bela izino lyage ye Sowari nabo bàhiga okulwa; babalwikiza omu kabanda ka Sidimi. 9 Bakoza Kedori-Laomeri, mwami w’e Elami, Tideali mwami w’e Goyimi, Amrafeli mwami w’e Shineyari na Ariyoko mwami w’e Elasari, bami bani oku barhanu! 10 Omu kabanda ka Sidimi mwali muyunjwire bideka bya bulembo; omu kuyaka omwami w’e Sodomo n’omwami w’e Gomora bahirimamwo, abasigalaga bayakira omu ntondo. 11 Abahimaga basàbunga ebyali omu Sodomo n’omu Gomora byoshi, n’ebiryo byamuli byoshi banacigendera. 12 Loti naye, mugala wa mulumuna wa Abramu, bamugwarha, banyaga n’ebirugu byage byoshi banacigendera. Yo ali ayubasire e Sodomo. 13 Muguma omu bashugunukaga, akanya aj’ibwira Abramu muhabraniya wali yubasire aha murhi gwa Mambri Amoriti, mwene wabo Esikoli na Aneri, bàli bìra b’Abramu. 14 Abramu erhi ayumva oku kwo mwene wabo anahèsirwe mpira ntyo, asinga omurhwe gwa balume magana asharhu na bantu ikumi na munani, balwi bakulu baburhagwa omu mwage, abalibirhakwo kuhika aha Dani. 15 Erhi babà bamacìgabamwo bikembe bibirhi, Abramu ye n’engabo yage, bàbarhéra budufu, anabahima abaminika kuhika aha Hoba olunda lw’ebwa murhi gwa Damasi. 16 Alîkûza ebirugu byoshi, haguma na mwene wabo Loti n’ebirugu byage, kuguma n’abakazi n’abalume.
Oburherekêre bwa Melkisedeki
17 Abramu erhi akola arhabâluka emunda anahimiraga Kederi-Lomeri, ye n’abami bali boshi naye, omwami w’e Sodomo ayish’imuyankirira omu njira omu kabanda ka Sawe (lwo lubanda lwa mwami). 18 Melkisedeki mwami w’e Salemu ayisha adwirhe omugati n’irivayi; ali mudâhwa wa Nyamuzinda w’enyanya bwenêne. 19 Anacigisha Abramu ederha, erhi: «Abramu agishwe na Nyamuzinda w’enyanya bwenêne owalemaga amalunga n’igulu, 20 Ayagirwe Nyamuzinda w’enyanya bwenêne owahiraga abashombanyi bawe omu nfune zawe». Abramu anacimurhûla oku ngasi ebi anali adwirhe byoshi. 21 Oyu mwami w’e Sodomo anacibwira Abramu, erhi: «Ompe abantu oyôrhane ebirugu». 22 Ci kwone Abramu ahûna oyo mwami w’e Sodomo, erhi: «Ndengezize okuboko kwani emunda Nyamuzinda w’enyanya bwenêne ali ye walemaga amalunga n’igulu. 23 Ciru n’ehigozi ciru n’ehishumi hy’enkwerho zawe ntahyo narhôla omu birugu byawe: orhag’iderha erhi: «Nie nagazize Abramu». 24 Ntahyo ntôzire ciru n’ehitya. Byo ntaderha ebi abarhumisi bàni balyaga n’ecigabi nahàga abira bantabalaga bo Aneri, Esikoli na Mambri; abola barhôla ngasi muguma ecage cigabi».
Genesis 14 1וַיְהִ֗י בִּימֵי֙ אַמְרָפֶ֣ל מֶֽלֶךְ־שִׁנְעָ֔ר אַרְיֹ֖וךְ מֶ֣לֶךְ אֶלָּסָ֑ר כְּדָרְלָעֹ֨מֶר֙ מֶ֣לֶךְ עֵילָ֔ם וְתִדְעָ֖ל מֶ֥לֶךְגֹּויִֽם׃ 2עָשׂ֣וּ מִלְחָמָ֗ה אֶת־בֶּ֨רַע֙ מֶ֣לֶךְ סְדֹ֔ם וְאֶת־בִּרְשַׁ֖ע מֶ֣לֶךְ עֲמֹרָ֑ה שִׁנְאָ֣ב׀ מֶ֣לֶךְ אַדְמָ֗ה וְשֶׁמְאֵ֨בֶר֙ מֶ֣לֶךְ צְבֹיִים וּמֶ֥לֶךְ בֶּ֖לַע הִיא־צֹֽעַר׃ 3כָּל־אֵ֨לֶּה֙ חָֽבְר֔וּ אֶל־עֵ֖מֶק הַשִּׂדִּ֑ים ה֖וּא יָ֥ם הַמֶּֽלַח׃ 4שְׁתֵּ֤ים עֶשְׂרֵה֙ שָׁנָ֔ה עָבְד֖וּ אֶת־כְּדָרְלָעֹ֑מֶר וּשְׁלֹשׁ־עֶשְׂרֵ֥ה שָׁנָ֖ה מָרָֽדוּ׃ 5וּבְאַרְבַּע֩ עֶשְׂרֵ֨ה שָׁנָ֜ה בָּ֣א כְדָרְלָעֹ֗מֶר וְהַמְּלָכִים֙ אֲשֶׁ֣ר אִתֹּ֔ו וַיַּכּ֤וּ אֶת־רְפָאִים֙ בְּעַשְׁתְּרֹ֣תקַרְנַ֔יִם וְאֶת־הַזּוּזִ֖ים בְּהָ֑ם וְאֵת֙ הָֽאֵימִ֔ים בְּשָׁוֵ֖ה קִרְיָתָֽיִם׃ 6וְאֶת־הַחֹרִ֖י בְּהַרְרָ֣ם שֵׂעִ֑יר עַ֚ד אֵ֣יל פָּארָ֔ן אֲשֶׁ֖ר עַל־הַמִּדְבָּֽר׃ 7וַ֠יָּשֻׁבוּ וַיָּבֹ֜אוּ אֶל־עֵ֤ין מִשְׁפָּט֙ הִ֣וא קָדֵ֔שׁ וַיַּכּ֕וּ אֶֽת־כָּל־שְׂדֵ֖ה הָעֲמָלֵקִ֑י וְגַם֙ אֶת־הָ֣אֱמֹרִ֔יהַיֹּשֵׁ֖ב בְּחַֽצְצֹ֥ן תָּמָֽר׃ 8וַיֵּצֵ֨א מֶֽלֶךְ־סְדֹ֜ם וּמֶ֣לֶךְ עֲמֹרָ֗ה וּמֶ֤לֶךְ אַדְמָה֙ וּמֶ֣לֶךְ צְבֹיִים וּמֶ֥לֶךְ בֶּ֖לַע הִוא־צֹ֑עַר וַיַּֽעַרְכ֤וּאִתָּם֙ מִלְחָמָ֔ה בְּעֵ֖מֶק הַשִּׂדִּֽים׃ 9אֵ֣ת כְּדָרְלָעֹ֜מֶר מֶ֣לֶךְ עֵילָ֗ם וְתִדְעָל֙ מֶ֣לֶךְ גֹּויִ֔ם וְאַמְרָפֶל֙ מֶ֣לֶךְ שִׁנְעָ֔ר וְאַרְיֹ֖וךְ מֶ֣לֶךְ אֶלָּסָ֑ראַרְבָּעָ֥ה מְלָכִ֖ים אֶת־הַחֲמִשָּֽׁה׃ 10וְעֵ֣מֶק הַשִׂדִּ֗ים בֶּֽאֱרֹ֤ת בֶּאֱרֹת֙ חֵמָ֔ר וַיָּנֻ֛סוּ מֶֽלֶךְ־סְדֹ֥ם וַעֲמֹרָ֖ה וַיִּפְּלוּ־שָׁ֑מָּה וְהַנִּשְׁאָרִ֖יםהֶ֥רָה נָּֽסוּ׃ 11וַ֠יִּקְחוּ אֶת־כָּל־רְכֻ֨שׁ סְדֹ֧ם וַעֲמֹרָ֛ה וְאֶת־כָּל־אָכְלָ֖ם וַיֵּלֵֽכוּ׃ 12וַיִּקְח֨וּ אֶת־לֹ֧וט וְאֶת־רְכֻשֹׁ֛ו בֶּן־אֲחִ֥י אַבְרָ֖ם וַיֵּלֵ֑כוּ וְה֥וּא יֹשֵׁ֖ב בִּסְדֹֽם׃ 13וַיָּבֹא֙ הַפָּלִ֔יט וַיַּגֵּ֖ד לְאַבְרָ֣ם הָעִבְרִ֑י וְהוּא֩ שֹׁכֵ֨ן בְּאֵֽלֹנֵ֜י מַמְרֵ֣א הָאֱמֹרִ֗י אֲחִ֤י אֶשְׁכֹּל֙ וַאֲחִ֣יעָנֵ֔ר וְהֵ֖ם בַּעֲלֵ֥י בְרִית־אַבְרָֽם׃ 14וַיִּשְׁמַ֣ע אַבְרָ֔ם כִּ֥י נִשְׁבָּ֖ה אָחִ֑יו וַיָּ֨רֶק אֶת־חֲנִיכָ֜יו יְלִידֵ֣י בֵיתֹ֗ו שְׁמֹנָ֤ה עָשָׂר֙ וּשְׁלֹ֣שׁ מֵאֹ֔ותוַיִּרְדֹּ֖ף עַד־דָּֽן׃ 15וַיֵּחָלֵ֨ק עֲלֵיהֶ֧ם׀ לַ֛יְלָה ה֥וּא וַעֲבָדָ֖יו וַיַּכֵּ֑ם וַֽיִּרְדְּפֵם֙ עַד־חֹובָ֔ה אֲשֶׁ֥ר מִשְּׂמֹ֖אל לְדַמָּֽשֶׂק׃ 16וַיָּ֕שֶׁב אֵ֖ת כָּל־הָרְכֻ֑שׁ וְגַם֩ אֶת־לֹ֨וט אָחִ֤יו וּרְכֻשֹׁו֙ הֵשִׁ֔יב וְגַ֥ם אֶת־הַנָּשִׁ֖ים וְאֶת־הָעָֽם׃ 17וַיֵּצֵ֣א מֶֽלֶךְ־סְדֹם֮ לִקְרָאתֹו֒ אַחֲרֵ֣י שׁוּבֹ֗ו מֵֽהַכֹּות֙ אֶת־כְּדָר־לָעֹ֔מֶר וְאֶת־הַמְּלָכִ֖ים אֲשֶׁ֣ראִתֹּ֑ו אֶל־עֵ֣מֶק שָׁוֵ֔ה ה֖וּא עֵ֥מֶק הַמֶּֽלֶךְ׃ 18וּמַלְכִּי־צֶ֨דֶק֙ מֶ֣לֶךְ שָׁלֵ֔ם הֹוצִ֖יא לֶ֣חֶם וָיָ֑יִן וְה֥וּא כֹהֵ֖ן לְאֵ֥ל עֶלְיֹֽון׃ 19וַֽיְבָרְכֵ֖הוּ וַיֹּאמַ֑ר בָּר֤וּךְ אַבְרָם֙ לְאֵ֣ל עֶלְיֹ֔ון קֹנֵ֖ה שָׁמַ֥יִם וָאָֽרֶץ׃ 20וּבָרוּךְ֙ אֵ֣ל עֶלְיֹ֔ון אֲשֶׁר־מִגֵּ֥ן צָרֶ֖יךָ בְּיָדֶ֑ךָ וַיִּתֶּן־לֹ֥ו מַעֲשֵׂ֖ר מִכֹּֽל׃ 21וַיֹּ֥אמֶר מֶֽלֶךְ־סְדֹ֖ם אֶל־אַבְרָ֑ם תֶּן־לִ֣י הַנֶּ֔פֶשׁ וְהָרְכֻ֖שׁ קַֽח־לָֽךְ׃ 22וַיֹּ֥אמֶר אַבְרָ֖ם אֶל־מֶ֣לֶךְ סְדֹ֑ם הֲרִימֹ֨תִי יָדִ֤י אֶל־יְהוָה֙ אֵ֣ל עֶלְיֹ֔ון קֹנֵ֖ה שָׁמַ֥יִם וָאָֽרֶץ׃ 23אִם־מִחוּט֙ וְעַ֣ד שְׂרֹֽוךְ־נַ֔עַל וְאִם־אֶקַּ֖ח מִכָּל־אֲשֶׁר־לָ֑ךְ וְלֹ֣א תֹאמַ֔ר אֲנִ֖י הֶעֱשַׁ֥רְתִּיאֶת־אַבְרָֽם׃ 24בִּלְעָדַ֗י רַ֚ק אֲשֶׁ֣ר אָֽכְל֣וּ הַנְּעָרִ֔ים וְחֵ֨לֶק֙ הָֽאֲנָשִׁ֔ים אֲשֶׁ֥ר הָלְכ֖וּ אִתִּ֑י עָנֵר֙ אֶשְׁכֹּ֣ל וּמַמְרֵ֔אהֵ֖ם יִקְח֥וּ חֶלְקָֽם׃ ס
15
Endagâno ya Nyamubâho boshi na Abrahamu
1 Enyuma ly’ebyo, akanwa ka Nyamubâho kanacirhindakwo Abramu omu cilôrho, kaderha ntya, erhi: «Orhayobohaga Abramu, nie mpenzi yawe, oluhembo lwawe lwabà lunene». 2 Abramu ashuza, erhi: «Waliha Nyamubâho bicigi wanshobôza? Niono nafà buzira mwana, niono omu njira rhwene Eleazari w’e Damasko, ye wayîma omu byani….» 3 Abramu aderha, erhi: «Lola oku orhampâga iburha na muguma omu bene wirhu ye wayish’iyîma omu byani». 4 Kandi aho, akanwa ka Nyamubâho kanacimurhindakwo, erhi: «Arhali wabene oyo wanayîme omu byawe ci muguma warhenga omu muko gwawe». 5 Oku bundi amujâna embuga amubwira, erhi: «Galamira emalunga, oganje enyenyezi z’emalunga nk’oku onahashire», anacimubwira, erhi: «Kwo iburha lyawe lyabà ntyo». 6 Abramu ayemera Nyamubâho, naye Nyamubâho erhi abà amamuganjira birya, amuyereka oku kwoshi kunali k’okuli. 7 Ashub’ibwira Abramu, erhi: «Nie Nyamubâho wakurhenzagya e Uru omu Kaldeya nti nkuhe eci cihugo cibe cawe». 8 Abramu ashuza, erhi: «Yagirwa Nyamubâho, bici namanyirakwo oku neci canabà cani?» 9 Anacimushuza, erhi: «Kanyagya ondêrhere endaku ya myaka isharhu, empene ya myaka isharhu, engandabuzi ya myaka isharhu, orhôle n’empingà n’ecananyunyi c’engûku». 10 Ayisha amudwirhire ebyo bintu, abiberanga analambika ngasi luhande omu masu g’olwabo, ebinyunyi byoki arhaberangaga. 11 Bacigukuma mpu bacirhunike kuli erya mirhumba, Abramu akazibahâhanya. 12 Erhi izûba liba likola lyazika, enjôli nnene yarhogerakwo Abramu, ecôba cinene camugwarha. 13 Nyamubâho anacibwira Abramu, erhi: «Omanye bwinja oku abana bawe bâba nka bigolo omu cihugo cirhali cabo. Baba baja eyo munda banabalibuze myaka magana ani. 14 Ci olubaga lwabarhindibuza ntyo niene nalutwira olubanja na buzinda bayagaluke erhi banadwirhe birugu mwandu. 15 Wehe wakulikira basho n’omurhûla, wagishwa omu bushanja bwinja. 16 Oku iburha lya kani go mango banashubire eno, bulya obubi bw’abanya-Amoriti burhacihika oku muhiro». 17 Izûba lyabîrage lyamazika n’obudufu erhi bwamarumbâna, lola oku ecibêye c’omugi n’ecimole n’omuliro byàgera ekarhî ka zirya nyama mberange. 18 Olwo lusiku Nyamubâho àfundika endagâno boshi n’Abramu ederha, erhi: «Iburha lyawe ndihîre eci cihugo, kurhenga oku lwishi lw’e Misiri kuhika oku lwishi lunene, lwo lwishi lwa Efrata. 19 Cihugo c’aba Keniti, aba Keniziti, aba Kadimoniti, 20 aba Hititi, aba Periziti, aba Refayimi, 21 aba Hamoriti, abanya-Kanani, aba Girigashiti n’aba Yebuseni».
Genesis 15 1אַחַ֣ר׀ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֗לֶּה הָיָ֤ה דְבַר־יְהוָה֙ אֶל־אַבְרָ֔ם בַּֽמַּחֲזֶ֖ה לֵאמֹ֑ר אַל־תִּירָ֣א אַבְרָ֗ם אָנֹכִי֙ מָגֵ֣ן לָ֔ךְ שְׂכָרְךָ֖ הַרְבֵּ֥ה מְאֹֽד׃ 2וַיֹּ֣אמֶר אַבְרָ֗ם אֲדֹנָ֤י יֱהוִה֙ מַה־תִּתֶּן־לִ֔י וְאָנֹכִ֖י הֹולֵ֣ךְ עֲרִירִ֑י וּבֶן־מֶ֣שֶׁק בֵּיתִ֔י ה֖וּא דַּמֶּ֥שֶׂקאֱלִיעֶֽזֶר׃ 3וַיֹּ֣אמֶר אַבְרָ֔ם הֵ֣ן לִ֔י לֹ֥א נָתַ֖תָּה זָ֑רַע וְהִנֵּ֥ה בֶן־בֵּיתִ֖י יֹורֵ֥שׁ אֹתִֽי׃ 4וְהִנֵּ֨ה דְבַר־יְהוָ֤ה אֵלָיו֙ לֵאמֹ֔ר לֹ֥א יִֽירָשְׁךָ֖ זֶ֑ה כִּי־אִם֙ אֲשֶׁ֣ר יֵצֵ֣א מִמֵּעֶ֔יךָ ה֖וּא יִֽירָשֶֽׁךָ׃ 5וַיֹּוצֵ֨א אֹתֹ֜ו הַח֗וּצָה וַיֹּ֨אמֶר֙ הַבֶּט־נָ֣א הַשָּׁמַ֗יְמָה וּסְפֹר֙ הַכֹּ֣וכָבִ֔ים אִם־תּוּכַ֖ל לִסְפֹּ֣ר אֹתָ֑םוַיֹּ֣אמֶר לֹ֔ו כֹּ֥ה יִהְיֶ֖ה זַרְעֶֽךָ׃ 6וְהֶאֱמִ֖ן בַּֽיהוָ֑ה וַיַּחְשְׁבֶ֥הָ לֹּ֖ו צְדָקָֽה׃ 7וַיֹּ֖אמֶר אֵלָ֑יו אֲנִ֣י יְהוָ֗ה אֲשֶׁ֤ר הֹוצֵאתִ֨יךָ֙ מֵא֣וּר כַּשְׂדִּ֔ים לָ֧תֶת לְךָ֛ אֶת־הָאָ֥רֶץ הַזֹּ֖אתלְרִשְׁתָּֽהּ׃ 8וַיֹּאמַ֑ר אֲדֹנָ֣י יֱהוִ֔ה בַּמָּ֥ה אֵדַ֖ע כִּ֥י אִֽירָשֶֽׁנָּה׃ 9וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֗יו קְחָ֥ה לִי֙ עֶגְלָ֣ה מְשֻׁלֶּ֔שֶׁת וְעֵ֥ז מְשֻׁלֶּ֖שֶׁת וְאַ֣יִל מְשֻׁלָּ֑שׁ וְתֹ֖ר וְגֹוזָֽל׃ 10וַיִּֽקַּֽח־לֹ֣ו אֶת־כָּל־אֵ֗לֶּה וַיְבַתֵּ֤ר אֹתָם֙ בַּתָּ֔וֶךְ וַיִּתֵּ֥ן אִישׁ־בִּתְרֹ֖ו לִקְרַ֣את רֵעֵ֑הוּ וְאֶת־הַצִפֹּ֖רלֹ֥א בָתָֽר׃ 11וַיֵּ֥רֶד הָעַ֖יִט עַל־הַפְּגָרִ֑ים וַיַּשֵּׁ֥ב אֹתָ֖ם אַבְרָֽם׃ 12וַיְהִ֤י הַשֶּׁ֨מֶשׁ֙ לָבֹ֔וא וְתַרְדֵּמָ֖ה נָפְלָ֣ה עַל־אַבְרָ֑ם וְהִנֵּ֥ה אֵימָ֛ה חֲשֵׁכָ֥ה גְדֹלָ֖ה נֹפֶ֥לֶת עָלָֽיו׃ 13וַיֹּ֣אמֶר לְאַבְרָ֗ם יָדֹ֨עַ תֵּדַ֜ע כִּי־גֵ֣ר׀ יִהְיֶ֣ה זַרְעֲךָ֗ בְּאֶ֨רֶץ֙ לֹ֣א לָהֶ֔ם וַעֲבָד֖וּם וְעִנּ֣וּ אֹתָ֑םאַרְבַּ֥ע מֵאֹ֖ות שָׁנָֽה׃ 14וְגַ֧ם אֶת־הַגֹּ֛וי אֲשֶׁ֥ר יַעֲבֹ֖דוּ דָּ֣ן אָנֹ֑כִי וְאַחֲרֵי־כֵ֥ן יֵצְא֖וּ בִּרְכֻ֥שׁ גָּדֹֽול׃ 15וְאַתָּ֛ה תָּבֹ֥וא אֶל־אֲבֹתֶ֖יךָ בְּשָׁלֹ֑ום תִּקָּבֵ֖ר בְּשֵׂיבָ֥ה טֹובָֽה׃ 16וְדֹ֥ור רְבִיעִ֖י יָשׁ֣וּבוּ הֵ֑נָּה כִּ֧י לֹא־שָׁלֵ֛ם עֲוֹ֥ן הָאֱמֹרִ֖י עַד־הֵֽנָּה׃ 17וַיְהִ֤י הַשֶּׁ֨מֶשׁ֙ בָּ֔אָה וַעֲלָטָ֖ה הָיָ֑ה וְהִנֵּ֨ה תַנּ֤וּר עָשָׁן֙ וְלַפִּ֣יד אֵ֔שׁ אֲשֶׁ֣ר עָבַ֔ר בֵּ֖ין הַגְּזָרִ֥יםהָאֵֽלֶּה׃ 18בַּיֹּ֣ום הַה֗וּא כָּרַ֧ת יְהוָ֛ה אֶת־אַבְרָ֖ם בְּרִ֣ית לֵאמֹ֑ר לְזַרְעֲךָ֗ נָתַ֨תִּי֙ אֶת־הָאָ֣רֶץ הַזֹּ֔אתמִנְּהַ֣ר מִצְרַ֔יִם עַד־הַנָּהָ֥ר הַגָּדֹ֖ל נְהַר־פְּרָֽת׃ 19אֶת־הַקֵּינִי֙ וְאֶת־הַקְּנִזִּ֔י וְאֵ֖ת הַקַּדְמֹנִֽי׃ 20וְאֶת־הַחִתִּ֥י וְאֶת־הַפְּרִזִּ֖י וְאֶת־הָרְפָאִֽים׃ 21וְאֶת־הָֽאֱמֹרִי֙ וְאֶת־הַֽכְּנַעֲנִ֔י וְאֶת־הַגִּרְגָּשִׁ֖י וְאֶת־הַיְבוּסִֽי׃ ס
16
Okuburhwa kwa Ismaeli
1 Sarayi muka Abramu arhâlisag’imuhâ mwana. Cikwonene Sarayi ali agwerhe omuja-kazi wage w’e Misiri izîno lyage ye Hagari. 2 Sarayi, anacibwira Abramu, erhi: «Lola, wekasinga obu Nyamubâho arhanyemereraga okuburha, j’emunda omujakazi wani ali, nkaba hali amango ankacimbonera abana». Abramu ayumva izu lya Sarayi. 3 Ntyo, Abramu erhi ajira myaka ikumi ali omu cihugo c’e Kanani, mukâge Sarayi amuha Hagari, mujakazi wage munyamisiri, amuha iba Abramu mpu amuyanke. 4 Naye, anacija emunda Hagari ali, arhôla izîmi. Nyamukazi kurhenga amango abonaga akola ali izîmi arhacilolaga nn’omumwabo nka muntu. 5 Sarayi anacibwira Abramu, erhi: «We orhumire njakwo aka kagayo! Nayansire omujakazi wani nakufumbikaye, na kurhenga amango abonaga akola ali izîmi, niono ntacibonwa nka muntu omu masu gage. Nyamuzinda yene arhufunge rhwembi!». 6 Abramu abwira Sarayi, erhi: «Omujakazi wawe omu maboko gawe anali, wene omujirire oku onasîmire». Abwo Sarayi akaz’ilibuza owabo kuhika owabo amuyaka. 7 Malahika wa Nyamubâho anacishimana Hagari hofi n’iriba liguma omu irungu, lyo iriba liba oku burhambi bw’enjira y’e Shuru. 8 Amudôsa , erhi: «Hagari, mujakazi wa Sarayi, ngahi warhenga na ngahi waja?». Hagari anacimushuza, erhi: «Naja nayâka nn’omumwirhu Sarayi». 9 Malahika wa Nyamubâho amubwira, erhi: «Galuka , oshubire emwa nn’omumwinyu onakazimuyumva». 10 Malahika wa Nyamubâho amubwira, èrhi: «Naluza bwenêne iburha lyawe, lyaluga liyabirane okuganjwa». 11 Malahika wa Nyamubâho anacimubwira, erhi: «W’oyo oli izîmi, waburha omwanarhabana, wayish’imuyirika izîno lya Ismaeli, bulya Nyamuzinda anayumvirhe omulenge gwawe. 12 Oyo mwana abà ndogomi nkali ya muntu, okuboko kwage kwakâlikirwa abandi boshi n’okuboko kw’abandi boshi ye kwalikirwa. Ayimanga yene omu masu ga bene wabo boshi.» 13 Hagari ayîrika Nyamubâho wamubonekeraga eri izîno: erhi: «we El Royi», kwo kuderha «We Nyamuzinda Obona», bulya gwarhi yene, «Ka ye nshubir’ibona aha olya odwirhe ambona?» 14 Co cirhuma eryo iriba liderhwa mpu iriba lya Lahayi-Royi, liba ekarhî ka Kadesi na Beredi. 15 Hagari anaciburhira Abramu omwanarhabana, naye Abramu àyirika mugala wa Hagari izîno lya Ismaeli. 16 Abramu ali akola agwerhe myaka makumi gali munani na ndarhu erhi Hagari amujira Ishe wa Ismaeli.
Genesis 16 1וְשָׂרַי֙ אֵ֣שֶׁת אַבְרָ֔ם לֹ֥א יָלְדָ֖ה לֹ֑ו וְלָ֛הּ שִׁפְחָ֥ה מִצְרִ֖ית וּשְׁמָ֥הּ הָגָֽר׃ 2וַתֹּ֨אמֶר שָׂרַ֜י אֶל־אַבְרָ֗ם הִנֵּה־נָ֞א עֲצָרַ֤נִי יְהוָה֙ מִלֶּ֔דֶת בֹּא־נָא֙ אֶל־שִׁפְחָתִ֔י אוּלַ֥י אִבָּנֶ֖המִמֵּ֑נָּה וַיִּשְׁמַ֥ע אַבְרָ֖ם לְקֹ֥ול שָׂרָֽי׃ 3וַתִּקַּ֞ח שָׂרַ֣י אֵֽשֶׁת־אַבְרָ֗ם אֶת־הָגָ֤ר הַמִּצְרִית֙ שִׁפְחָתָ֔הּ מִקֵּץ֙ עֶ֣שֶׂר שָׁנִ֔ים לְשֶׁ֥בֶת אַבְרָ֖םבְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וַתִּתֵּ֥ן אֹתָ֛הּ לְאַבְרָ֥ם אִישָׁ֖הּ לֹ֥ו לְאִשָּֽׁה׃ 4וַיָּבֹ֥א אֶל־הָגָ֖ר וַתַּ֑הַר וַתֵּ֨רֶא֙ כִּ֣י הָרָ֔תָה וַתֵּקַ֥ל גְּבִרְתָּ֖הּ בְּעֵינֶֽיהָ׃ 5וַתֹּ֨אמֶר שָׂרַ֣י אֶל־אַבְרָם֮ חֲמָסִ֣י עָלֶיךָ֒ אָנֹכִ֗י נָתַ֤תִּי שִׁפְחָתִי֙ בְּחֵיקֶ֔ךָ וַתֵּ֨רֶא֙ כִּ֣י הָרָ֔תָהוָאֵקַ֖ל בְּעֵינֶ֑יהָ יִשְׁפֹּ֥ט יְהוָ֖ה בֵּינִ֥י וּבֵינֶֽיׄךָ׃ 6וַיֹּ֨אמֶר אַבְרָ֜ם אֶל־שָׂרַ֗י הִנֵּ֤ה שִׁפְחָתֵךְ֙ בְּיָדֵ֔ךְ עֲשִׂי־לָ֖הּ הַטֹּ֣וב בְּעֵינָ֑יִךְ וַתְּעַנֶּ֣הָ שָׂרַ֔יוַתִּבְרַ֖ח מִפָּנֶֽיהָ׃ 7וַֽיִּמְצָאָ֞הּ מַלְאַ֧ךְ יְהוָ֛ה עַל־עֵ֥ין הַמַּ֖יִם בַּמִּדְבָּ֑ר עַל־הָעַ֖יִן בְּדֶ֥רֶךְ שֽׁוּר׃ 8וַיֹּאמַ֗ר הָגָ֞ר שִׁפְחַ֥ת שָׂרַ֛י אֵֽי־מִזֶּ֥ה בָ֖את וְאָ֣נָה תֵלֵ֑כִי וַתֹּ֕אמֶר מִפְּנֵי֙ שָׂרַ֣י גְּבִרְתִּ֔י אָנֹכִ֖יבֹּרַֽחַת׃ 9וַיֹּ֤אמֶר לָהּ֙ מַלְאַ֣ךְ יְהוָ֔ה שׁ֖וּבִי אֶל־גְּבִרְתֵּ֑ךְ וְהִתְעַנִּ֖י תַּ֥חַת יָדֶֽיהָ׃ 10וַיֹּ֤אמֶר לָהּ֙ מַלְאַ֣ךְ יְהוָ֔ה הַרְבָּ֥ה אַרְבֶּ֖ה אֶת־זַרְעֵ֑ךְ וְלֹ֥א יִסָּפֵ֖ר מֵרֹֽב׃ 11וַיֹּ֤אמֶר לָהּ֙ מַלְאַ֣ךְ יְהוָ֔ה הִנָּ֥ךְ הָרָ֖ה וְיֹלַ֣דְתְּ בֵּ֑ן וְקָרָ֤את שְׁמֹו֙ יִשְׁמָעֵ֔אל כִּֽי־שָׁמַ֥ע יְהוָ֖האֶל־עָנְיֵֽךְ׃ 12וְה֤וּא יִהְיֶה֙ פֶּ֣רֶא אָדָ֔ם יָדֹ֣ו בַכֹּ֔ל וְיַ֥ד כֹּ֖ל בֹּ֑ו וְעַל־פְּנֵ֥י כָל־אֶחָ֖יו יִשְׁכֹּֽן׃ 13וַתִּקְרָ֤א שֵׁם־יְהוָה֙ הַדֹּבֵ֣ר אֵלֶ֔יהָ אַתָּ֖ה אֵ֣ל רֳאִ֑י כִּ֣י אָֽמְרָ֗ה הֲגַ֥ם הֲלֹ֛ם רָאִ֖יתִי אַחֲרֵ֥ירֹאִֽי׃ 14עַל־כֵּן֙ קָרָ֣א לַבְּאֵ֔ר בְּאֵ֥ר לַחַ֖י רֹאִ֑י הִנֵּ֥ה בֵין־קָדֵ֖שׁ וּבֵ֥ין בָּֽרֶד׃ 15וַתֵּ֧לֶד הָגָ֛ר לְאַבְרָ֖ם בֵּ֑ן וַיִּקְרָ֨א אַבְרָ֧ם שֶׁם־בְּנֹ֛ו אֲשֶׁר־יָלְדָ֥ה הָגָ֖ר יִשְׁמָעֵֽאל׃ 16וְאַבְרָ֕ם בֶּן־שְׁמֹנִ֥ים שָׁנָ֖ה וְשֵׁ֣שׁ שָׁנִ֑ים בְּלֶֽדֶת־הָגָ֥ר אֶת־יִשְׁמָעֵ֖אל לְאַבְרָֽם׃ ס
17
Endagâno n’okukembûlwa kwa Abrahamu
1 Abramu erhi ajira myaka makumi gali mwenda, Nyamubâho amubonekera amubwira, erhi: «Nie El-Shadayi, Nyamuzinda Ogala-byoshi, olambagire embere zani onayôrhe mwimana. 2 Nafundika endagâno yani na nawe, nakuluza bwenêne». 3 Abramu anacikumba bûbi, na Nyamuzinda amubwira, erhi: 4 «Niono, endagâno yani nawe yeyi: Wabà îshe w’amashanja manji manji. 5 Barhakanacikuderha Abramu, ci we kola Abrahamu, bulya nakujira îshe wa mashanja manji manji. 6 Nakuha iburha lirhali linyi, wabà îshe wa mashanja manji na bami banji bakurhengamwo. 7 Nafundika endagâno yani rhwembi, ekarhî kani n’iburha lyawe enyuma zawe, n’obûko bwawe enyuma zawe, kurhenga oku iburha kuja oku lidi, yabà ndagâno y’ensiku zoshi, kuderha nti mbe Nyamuzinda wawe na Nyamuzinda w’iburha lyawe enyuma zawe. 8 Nakuha w’oyo n’iburha lyawe ecira cihugo oyubasiremwo, ecihugo ca Kanani coshi, caba cawe ensiku zoshi, nani nabà nie Nyamuzinda wawe». 9 Nyamuzinda abwira Abrahamu, erhi: «Woyo olange bwinja endagâno yani, woyo n’iburha lyawe enyuma kurhenga oku iburha kuja oku lindi. 10 Alaga endagâno yani mukwanine mulange, ndagâno ekarhî kani na nawe, kwo kuderha we n’iburha lyawe enyuma zawe: Ngasi mwanarhabana w’omu nyumpa yawe yeshi akwanine akembûlwe. 11 Mujire bammukembûle, kwo kuderha batwe ehishisha hy’obulume bwinyu, co cabà cimanyiso c’endagâno yani ekarhî kani na ninyu. 12 Ngasi mwanarhabana winyu, erhi akajira nsiku munani abusirwe, anakembûlwe, kurhenga oku iburha kuja oku lindi. Oyo anabà mwanarhabana waburhwa omu nyumpa yawe nisi erhi omwanarhabana waguliragwa ecigolo cirhali c’omu bûko bwawe. 13 Oyo obusirwe omu nyumpa yawe, n’oyo wagulagwa nsaranga, kukwanine bakembûlwe. Endagàno yani yashâkwa omu mubiri gwinyu nka ndagâno y’ensiku zoshi. 14 Orhali mukembûle, omulume barhatwiri ehishisha hy’oku bulume bwage, oyôla kukwanine akagwe omu bûko bwinyu, bulya arhakenziri endagâno yani». 15 Nyamuzinda abwira Abrahamu, erhi: «Mukawe Sarayi irhondo orhacihìîraga okamuderba mpu ye Sarayi, ci izino lyage ye kola waba Sara. 16 Namugisha nankuhe omwanarhabana wa kuli ye, namugisha abe nnina w’amashanja, anaburhe amashanja aburhe n’abami b’amashanja». 17 Abrahamu akumba bûbi, arhondêra asheka, erhi amacidesa yene, erhi: «K’omwana akaciburhwa n’omushosi wa myaka igana, na Sara ogwerhe myaka makumi gali mwenda, ka anaciburha? 18 Abrahamu, erhi: «Ciru Ismael arhanarhang’ilama embere zawe!» 19 Nyamuzinda ashuza, erhi: «Kwo binali, mukawe Sara akuburhira omwanarhabana, wanamuyirika izìno lya Izaki, nafundika endagâno yani haguma naye, yabà ndagâno y’ensiku n’amango, kuderha nti mbe Nyamuzinda wage n’ow’obûko bwage bwayisha enyuma zage. 20 Oku biyerekire Ismaeli neci nkuyumvirhe; naye mmugishire, namuha iburha, namujire aluge bwenêne, aburha baluzi ikumi na babirhi, namujira ishanja linene. 21 Ci kwonene endagâno yani, Izaki ye rhwayifundika rhweshi, mugala wawe waburhwa na Sara mwaka irhondo nka gano mango». 22 Erhi ayusa ashambâla, Nyamuzinda asêzera Abrahamu. 23 Oku bundi Abrahamu anarhôla omugala Ismaeli, ngasi bandi banali ba maburhwa omu mwage, n’abandi bambali agulaga n’enfaranga, rhuderhe ngasi banali balume b’aha mwa Abrahamu boshi abakembûla ehishisha hy’obulume bwabo olwo lusiku lwonêne na kuhika ene nk’oku Nyamuzinda anamubwiraga. 24 Erhi Abrahamu akembùlwa erhi agwerhe myaka makumi gali mwenda na mwenda, anacikembûlwa ehishisha hy’obulume bwage. 25 Omugala Ismaeli naye ali agwerhe myaka ikumi n’isharhu erhi akembûlwa ehishisha hy’obulume bwage. 26 Olwo lusiku lwonênè, Abrahamu n’omugala Ismael, bakembûlwa. 27 Abalume b’aha mwage boshi, abana b’omu mulala gwage, na ngasi bandi agulaga nfaranga embuga, boshi bakembûlwa kuguma naye.
Genesis 17 1וַיְהִ֣י אַבְרָ֔ם בֶּן־תִּשְׁעִ֥ים שָׁנָ֖ה וְתֵ֣שַׁע שָׁנִ֑ים וַיֵּרָ֨א יְהוָ֜ה אֶל־אַבְרָ֗ם וַיֹּ֤אמֶר אֵלָיו֙ אֲנִי־אֵ֣לשַׁדַּ֔י הִתְהַלֵּ֥ךְ לְפָנַ֖י וֶהְיֵ֥ה תָמִֽים׃ 2וְאֶתְּנָ֥ה בְרִיתִ֖י בֵּינִ֣י וּבֵינֶ֑ךָ וְאַרְבֶּ֥ה אֹותְךָ֖ בִּמְאֹ֥ד מְאֹֽד׃ 3וַיִּפֹּ֥ל אַבְרָ֖ם עַל־פָּנָ֑יו וַיְדַבֵּ֥ר אִתֹּ֛ו אֱלֹהִ֖ים לֵאמֹֽר׃ 4אֲנִ֕י הִנֵּ֥ה בְרִיתִ֖י אִתָּ֑ךְ וְהָיִ֕יתָ לְאַ֖ב הֲמֹ֥ון גֹּויִֽם׃ 5וְלֹא־יִקָּרֵ֥א עֹ֛וד אֶת־שִׁמְךָ֖ אַבְרָ֑ם וְהָיָ֤ה שִׁמְךָ֙ אַבְרָהָ֔ם כִּ֛י אַב־הֲמֹ֥ון גֹּויִ֖ם נְתַתִּֽיךָ׃ 6וְהִפְרֵתִ֤י אֹֽתְךָ֙ בִּמְאֹ֣ד מְאֹ֔ד וּנְתַתִּ֖יךָ לְגֹויִ֑ם וּמְלָכִ֖ים מִמְּךָ֥ יֵצֵֽאוּ׃ 7וַהֲקִמֹתִ֨י אֶת־בְּרִיתִ֜י בֵּינִ֣י וּבֵינֶ֗ךָ וּבֵ֨ין זַרְעֲךָ֧ אַחֲרֶ֛יךָ לְדֹרֹתָ֖ם לִבְרִ֣ית עֹולָ֑ם לִהְיֹ֤ות לְךָ֙לֵֽאלֹהִ֔ים וּֽלְזַרְעֲךָ֖ אַחֲרֶֽיךָ׃ 8וְנָתַתִּ֣י לְ֠ךָ וּלְזַרְעֲךָ֨ אַחֲרֶ֜יךָ אֵ֣ת׀ אֶ֣רֶץ מְגֻרֶ֗יךָ אֵ֚ת כָּל־אֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן לַאֲחֻזַּ֖ת עֹולָ֑ם וְהָיִ֥יתִילָהֶ֖ם לֵאלֹהִֽים׃ 9וַיֹּ֤אמֶר אֱלֹהִים֙ אֶל־אַבְרָהָ֔ם וְאַתָּ֖ה אֶת־בְּרִיתִ֣י תִשְׁמֹ֑ר אַתָּ֛ה וְזַרְעֲךָ֥ אַֽחֲרֶ֖יךָ לְדֹרֹתָֽם׃ 10זֹ֣את בְּרִיתִ֞י אֲשֶׁ֣ר תִּשְׁמְר֗וּ בֵּינִי֙ וּבֵ֣ינֵיכֶ֔ם וּבֵ֥ין זַרְעֲךָ֖ אַחֲרֶ֑יךָ הִמֹּ֥ול לָכֶ֖ם כָּל־זָכָֽר׃ 11וּנְמַלְתֶּ֕ם אֵ֖ת בְּשַׂ֣ר עָרְלַתְכֶ֑ם וְהָיָה֙ לְאֹ֣ות בְּרִ֔ית בֵּינִ֖י וּבֵינֵיכֶֽם׃ 12וּבֶן־שְׁמֹנַ֣ת יָמִ֗ים יִמֹּ֥ול לָכֶ֛ם כָּל־זָכָ֖ר לְדֹרֹתֵיכֶ֑ם יְלִ֣יד בָּ֔יִת וּמִקְנַת־כֶּ֨סֶף֙ מִכֹּ֣ל בֶּן־נֵכָ֔ראֲשֶׁ֛ר לֹ֥א מִֽזַּרְעֲךָ֖ הֽוּא׃ 13הִמֹּ֧ול׀ יִמֹּ֛ול יְלִ֥יד בֵּֽיתְךָ֖ וּמִקְנַ֣ת כַּסְפֶּ֑ךָ וְהָיְתָ֧ה בְרִיתִ֛י בִּבְשַׂרְכֶ֖ם לִבְרִ֥ית עֹולָֽם׃ 14וְעָרֵ֣ל׀ זָכָ֗ר אֲשֶׁ֤ר לֹֽא־יִמֹּול֙ אֶת־בְּשַׂ֣ר עָרְלָתֹ֔ו וְנִכְרְתָ֛ה הַנֶּ֥פֶשׁ הַהִ֖וא מֵעַמֶּ֑יהָאֶת־בְּרִיתִ֖י הֵפַֽר׃ ס 15וַיֹּ֤אמֶר אֱלֹהִים֙ אֶל־אַבְרָהָ֔ם שָׂרַ֣י אִשְׁתְּךָ֔ לֹא־תִקְרָ֥א אֶת־שְׁמָ֖הּ שָׂרָ֑י כִּ֥י שָׂרָ֖ה שְׁמָֽהּ׃ 16וּבֵרַכְתִּ֣י אֹתָ֔הּ וְגַ֨ם נָתַ֧תִּי מִמֶּ֛נָּה לְךָ֖ בֵּ֑ן וּבֵֽרַכְתִּ֨יהָ֙ וְהָֽיְתָ֣ה לְגֹויִ֔ם מַלְכֵ֥י עַמִּ֖ים מִמֶּ֥נָּהיִהְיֽוּ׃ 17וַיִּפֹּ֧ל אַבְרָהָ֛ם עַל־פָּנָ֖יו וַיִּצְחָ֑ק וַיֹּ֣אמֶר בְּלִבֹּ֗ו הַלְּבֶ֤ן מֵאָֽה־שָׁנָה֙ יִוָּלֵ֔ד וְאִ֨ם־שָׂרָ֔ההֲבַת־תִּשְׁעִ֥ים שָׁנָ֖ה תֵּלֵֽד׃ 18וַיֹּ֥אמֶר אַבְרָהָ֖ם אֶל־הָֽאֱלֹהִ֑ים ל֥וּ יִשְׁמָעֵ֖אל יִחְיֶ֥ה לְפָנֶֽיךָ׃ 19וַיֹּ֣אמֶר אֱלֹהִ֗ים אֲבָל֙ שָׂרָ֣ה אִשְׁתְּךָ֗ יֹלֶ֤דֶת לְךָ֙ בֵּ֔ן וְקָרָ֥אתָ אֶת־שְׁמֹ֖ו יִצְחָ֑ק וַהֲקִמֹתִ֨יאֶת־בְּרִיתִ֥י אִתֹּ֛ו לִבְרִ֥ית עֹולָ֖ם לְזַרְעֹ֥ו אַחֲרָֽיו׃ 20וּֽלְיִשְׁמָעֵאל֮ שְׁמַעְתִּיךָ֒ הִנֵּ֣ה׀ בֵּרַ֣כְתִּי אֹתֹ֗ו וְהִפְרֵיתִ֥י אֹתֹ֛ו וְהִרְבֵּיתִ֥י אֹתֹ֖ו בִּמְאֹ֣ד מְאֹ֑דשְׁנֵים־עָשָׂ֤ר נְשִׂיאִם֙ יֹולִ֔יד וּנְתַתִּ֖יו לְגֹ֥וי גָּדֹֽול׃ 21וְאֶת־בְּרִיתִ֖י אָקִ֣ים אֶת־יִצְחָ֑ק אֲשֶׁר֩ תֵּלֵ֨ד לְךָ֤ שָׂרָה֙ לַמֹּועֵ֣ד הַזֶּ֔ה בַּשָּׁנָ֖ה הָאַחֶֽרֶת׃ 22וַיְכַ֖ל לְדַבֵּ֣ר אִתֹּ֑ו וַיַּ֣עַל אֱלֹהִ֔ים מֵעַ֖ל אַבְרָהָֽם׃ 23וַיִּקַּ֨ח אַבְרָהָ֜ם אֶת־יִשְׁמָעֵ֣אל בְּנֹ֗ו וְאֵ֨ת כָּל־יְלִידֵ֤י בֵיתֹו֙ וְאֵת֙ כָּל־מִקְנַ֣ת כַּסְפֹּ֔ו כָּל־זָכָ֕רבְּאַנְשֵׁ֖י בֵּ֣ית אַבְרָהָ֑ם וַיָּ֜מָל אֶת־בְּשַׂ֣ר עָרְלָתָ֗ם בְּעֶ֨צֶם֙ הַיֹּ֣ום הַזֶּ֔ה כַּאֲשֶׁ֛ר דִּבֶּ֥ר אִתֹּ֖ו אֱלֹהִֽים׃ 24וְאַ֨בְרָהָ֔ם בֶּן־תִּשְׁעִ֥ים וָתֵ֖שַׁע שָׁנָ֑ה בְּהִמֹּלֹ֖ו בְּשַׂ֥ר עָרְלָתֹֽו׃ 25וְיִשְׁמָעֵ֣אל בְּנֹ֔ו בֶּן־שְׁלֹ֥שׁ עֶשְׂרֵ֖ה שָׁנָ֑ה בְּהִ֨מֹּלֹ֔ו אֵ֖ת בְּשַׂ֥ר עָרְלָתֹֽו׃ 26בְּעֶ֨צֶם֙ הַיֹּ֣ום הַזֶּ֔ה נִמֹּ֖ול אַבְרָהָ֑ם וְיִשְׁמָעֵ֖אל בְּנֹֽו׃ 27וְכָל־אַנְשֵׁ֤י בֵיתֹו֙ יְלִ֣יד בָּ֔יִת וּמִקְנַת־כֶּ֖סֶף מֵאֵ֣ת בֶּן־נֵכָ֑ר נִמֹּ֖לוּ אִתֹּֽו׃ פ
18
Nnâmahanga ashub’ibonekera Abrahamu aha Mambri
1 Nyamubâho amubonekera aha murhi gwa Mambri erhi atamire aha luso lw’ecirâlo cage, amango g’idûrhu likali ly’omûshi. 2 Erhi alambûla amasu abona bantu basharhu bamuyimanzire aha burhambi. Erhi ababona arhenga aha luso lw’ecirâlo aja emunda bali, ahwera oku idaho. 3 Ababwira, erhi: «Yagirwa Nnahamwirhu nkusengire, akaba ntonyire omu masu gawe, orhageraga aha burhambi bwa mwambali wawe buzira kuyimanga. 4 Baj’ilerha mîshi masungunu mukalabe amagulu, munarhamûkire hali ogu murhi. 5 Naj’ilonza ecihimbi c’omugati murhûzemwo omurhima mubul’igenda, e kuli mwaja co canarhumaga mugera aha mwa mwambali winyu eco!». Banacishuza mpu: «Ojirage nk’okwo odesire». 6 Abrahamu anacibadukira omu cirâlo emunda Sara ali ambwira, erhi: «Orhôle mirengo ishanrhu ya nshâno, obumbe onabajiriremwo orhugati. 7 Abrahamu akanya aja omu buso bwage, arhôlamwo akanina k’omutwira kashushagire bwinja akaha omwambali, naye akanya aj’ikarheganya. 8 Ayisha adwirhe amashanza, empyuhyu na kalya kanina anabâgaga, adekereza embere zabo; naye ayimanga hofi nabo aha idako ly’omurhi oku bakâlya. 9 Banacimudòsa, mpu: «Ngahi mukawe Sara ali?» Abashuza, erhi: «Yoyo otamire omu cirâlo». 10 Olya w’ecigolo ederha, erhi: «Mwaka irhondo nashub’igera hano mwawe kandi, n’ago mango, erhi mukawe Sara agwerhe mugala». Sara akazâg’iyumviza aha luso lw’ecirâlo câli enyuma zage. 11 Ci Abrahamu na Sara bali bakola bashosi ba myaka minji, na Sara ali amahwerwa arhacijâga omu mugongo. 12 Lero Sara acishesa, erhi: «K’aga mango nahwire nakaciyumva amasîma! N’ibanie oyula okola luvandagwa!». 13 Ci kwone Nyamubâho abwira Abrahamu, erhi: «Cirhumire Sara asheka anaderha erhi: Ka kuburha nani nakaciburha nankola ncîberîre ntaye? 14 Ka hali ebirhangâzo byankayabira Nyakasane okujira? Mwaka irhondo nka gano mango, nashubira eno mwawe na Sara aburha mugala.» 15 Sara acìhakanula, erhi: «Mâshi ntashesire», ali amayoboha, ci kwone amubwira, erhi: «Neci washesire».
Abrahamu asengerera ab’e Sodomo
16 Balya balume banaciyimuka, bagenda, bàhika aha bàkalangìra Sodomo. Abrahamu àja alambagira boshi nabo mpu abaluse. 17 Nyamubâho àcîdôsa erhi: «Kurhi nafulikaga Abrahamu akantu ndâlire okujira, 18 n’obwo Abrahamu aba ishanja linene na lizibu n’agandi mashanja g’igulu goshi gagishwa muli ye? 19 Bulya nacîmwishozire nti arhegeke abana bage n’enyumpa yage enyuma zage mpu balange enjira ya Nyamubâho omu kujira ebishinganine n’ebilongîre»; na ntyo, Nyamubâho anajirira Abrahamu ebi amulaganyagya. 20 Ntyo, Nyamubâho anaciderha, erhi: «Omulenge gushobesire Sodoma na Gomora gurhali munyi! Ecâha cabo carhalusire. 21 Nkolaga nabunguluka ndole erhi nanga erhi neci bajizire ebira omulenge gubashobesire emunda ndi gumanyisize: nani ntacihabè». 22 Balya bantu barhenga halya bàja olunda lw’e Sodomo. Abrahamu erhi aciyimanzire embere za Nyamubâho. 23 Abrahamu ayegêra, ederha, erhi: «Kâli onakolaga waherêrekeza omushinganyanya haguma n’enkola-maligo?». 24 Kwankaba habonekana bantu bashinganyanya makumi arhanu mw’olwo lugo. Kàli onakolaga wabaherêrekeza? K’orhankababalira olwo lugo erhi abo bashinganyanya makumi arhanu galulimwo garhuma? 25 Nanga orhankajira ntyo! Okuherêrekeza omushinganyanya haguma n’enkola-maligo, okugeza omushinganyanya cikembe ciguma n’omunyabyâha. Nanga nta mango. K’omutwi w’emmanja w’igulu lyoshi arhakacitwa mmanja?» 26 Nyamubâho anacishuza, erhi: «Nkashigâna e Sodomo bantu makumi arhanu bashinganyanya omu lugo, nanababalira ecishagala coshi bo barhuma» 27 Abrahamu ashub’iderha, erhi: «Ciru nkabâ katulo na luvû, nashub’icìshomya okushambâza Nnahamwirhu. 28 Hali amango omu bashinganya makumi arhanu hankabula barhanu: Ka wanahana ecishagala coshi erhi abo barhanu bo barhumire?» Nyamubâho amushuza, erhi: «Nanga, erhi hankabâ bashinganyanya makumi ani na barhanu, ntankaciluhana». 29 Abrahamu ashubirira, erhi: «Nkaba hanayish’ibonekana makumi ani gone». Nyamubâho amushuza, erhi; «Ntakujire erhi ago makumi ani garhuma». 30 Abrahamu, erhi: «Nnawirhu arhabâga burhe, nshub’iderha; nkaba hanaciboneka makumi asharhu». Naye, erhi ntaluhane hakabonekana ago asharhu. 31 Ayushûla, erhi; «Nashub’icîshomya okushambâza Nnawirhu: Nkaba hanaciboneka makumi abirhi». Nyamubâho amushuza, erhi; «Ntacishâbe erhi ago makumi abirhi go garhuma». 32 Abrahamu, erhi: «Nnawirhu arhabâga burhe, nderhe ecinwa cizinda: Nkaba hankaciboneka ikumi lyone»; Nyamubâho amushuza, erhi: «Ntacihane erhi eryo ikumi lyo lirhumire» 33 Nyamubâho erhi ays’ishambâza Abrahamu, agenda, naye Abrahamu ashubira emwage.
Genesis 18 1וַיֵּרָ֤א אֵלָיו֙ יְהוָ֔ה בְּאֵלֹנֵ֖י מַמְרֵ֑א וְה֛וּא יֹשֵׁ֥ב פֶּֽתַח־הָאֹ֖הֶל כְּחֹ֥ם הַיֹּֽום׃ 2וַיִּשָּׂ֤א עֵינָיו֙ וַיַּ֔רְא וְהִנֵּה֙ שְׁלֹשָׁ֣ה אֲנָשִׁ֔ים נִצָּבִ֖ים עָלָ֑יו וַיַּ֗רְא וַיָּ֤רָץ לִקְרָאתָם֙ מִפֶּ֣תַח הָאֹ֔הֶלוַיִּשְׁתַּ֖חוּ אָֽרְצָה׃ 3וַיֹּאמַ֑ר אֲדֹנָ֗י אִם־נָ֨א מָצָ֤אתִי חֵן֙ בְּעֵינֶ֔יךָ אַל־נָ֥א תַעֲבֹ֖ר מֵעַ֥ל עַבְדֶּֽךָ׃ 4יֻקַּֽח־נָ֣א מְעַט־מַ֔יִם וְרַחֲצ֖וּ רַגְלֵיכֶ֑ם וְהִֽשָּׁעֲנ֖וּ תַּ֥חַת הָעֵֽץ׃ 5וְאֶקְחָ֨ה פַת־לֶ֜חֶם וְסַעֲד֤וּ לִבְּכֶם֙ אַחַ֣ר תַּעֲבֹ֔רוּ כִּֽי־עַל־כֵּ֥ן עֲבַרְתֶּ֖ם עַֽל־עַבְדְּכֶ֑ם וַיֹּ֣אמְר֔וּ כֵּ֥ןתַּעֲשֶׂ֖ה כַּאֲשֶׁ֥ר דִּבַּֽרְתָּ׃ 6וַיְמַהֵ֧ר אַבְרָהָ֛ם הָאֹ֖הֱלָה אֶל־שָׂרָ֑ה וַיֹּ֗אמֶר מַהֲרִ֞י שְׁלֹ֤שׁ סְאִים֙ קֶ֣מַח סֹ֔לֶת ל֖וּשִׁי וַעֲשִׂ֥יעֻגֹֽות׃ 7וְאֶל־הַבָּקָ֖ר רָ֣ץ אַבְרָהָ֑ם וַיִּקַּ֨ח בֶּן־בָּקָ֜ר רַ֤ךְ וָטֹוב֙ וַיִּתֵּ֣ן אֶל־הַנַּ֔עַר וַיְמַהֵ֖ר לַעֲשֹׂ֥ות אֹתֹֽו׃ 8וַיִּקַּ֨ח חֶמְאָ֜ה וְחָלָ֗ב וּבֶן־הַבָּקָר֙ אֲשֶׁ֣ר עָשָׂ֔ה וַיִּתֵּ֖ן לִפְנֵיהֶ֑ם וְהֽוּא־עֹמֵ֧ד עֲלֵיהֶ֛ם תַּ֥חַת הָעֵ֖ץוַיֹּאכֵֽלוּ׃ 9וַיֹּאמְר֣וּ אֵׄלָ֔ׄיׄוׄ אַיֵּ֖ה שָׂרָ֣ה אִשְׁתֶּ֑ךָ וַיֹּ֖אמֶר הִנֵּ֥ה בָאֹֽהֶל׃ 10וַיֹּ֗אמֶר שֹׁ֣וב אָשׁ֤וּב אֵלֶ֨יךָ֙ כָּעֵ֣ת חַיָּ֔ה וְהִנֵּה־בֵ֖ן לְשָׂרָ֣ה אִשְׁתֶּ֑ךָ וְשָׂרָ֥ה שֹׁמַ֛עַת פֶּ֥תַחהָאֹ֖הֶל וְה֥וּא אַחֲרָֽיו׃ 11וְאַבְרָהָ֤ם וְשָׂרָה֙ זְקֵנִ֔ים בָּאִ֖ים בַּיָּמִ֑ים חָדַל֙ לִהְיֹ֣ות לְשָׂרָ֔ה אֹ֖רַח כַּנָּשִֽׁים׃ 12וַתִּצְחַ֥ק שָׂרָ֖ה בְּקִרְבָּ֣הּ לֵאמֹ֑ר אַחֲרֵ֤י בְלֹתִי֙ הָֽיְתָה־לִּ֣י עֶדְנָ֔ה וַֽאדֹנִ֖י זָקֵֽן׃ 13וַיֹּ֥אמֶר יְהוָ֖ה אֶל־אַבְרָהָ֑ם לָ֣מָּה זֶּה֩ צָחֲקָ֨ה שָׂרָ֜ה לֵאמֹ֗ר הַאַ֥ף אֻמְנָ֛ם אֵלֵ֖ד וַאֲנִ֥יזָקַֽנְתִּי׃ 14הֲיִפָּלֵ֥א מֵיְהוָ֖ה דָּבָ֑ר לַמֹּועֵ֞ד אָשׁ֥וּב אֵלֶ֛יךָ כָּעֵ֥ת חַיָּ֖ה וּלְשָׂרָ֥ה בֵֽן׃ 15וַתְּכַחֵ֨שׁ שָׂרָ֧ה׀ לֵאמֹ֛ר לֹ֥א צָחַ֖קְתִּי כִּ֣י׀ יָרֵ֑אָה וַיֹּ֥אמֶר׀ לֹ֖א כִּ֥י צָחָֽקְתְּ׃ 16וַיָּקֻ֤מוּ מִשָּׁם֙ הָֽאֲנָשִׁ֔ים וַיַּשְׁקִ֖פוּ עַל־פְּנֵ֣י סְדֹ֑ם וְאַ֨בְרָהָ֔ם הֹלֵ֥ךְ עִמָּ֖ם לְשַׁלְּחָֽם׃ 17וַֽיהֹוָ֖ה אָמָ֑ר הַֽמְכַסֶּ֤ה אֲנִי֙ מֵֽאַבְרָהָ֔ם אֲשֶׁ֖ר אֲנִ֥י עֹשֶֽׂה׃ 18וְאַ֨בְרָהָ֔ם הָיֹ֧ו יִֽהְיֶ֛ה לְגֹ֥וי גָּדֹ֖ול וְעָצ֑וּם וְנִ֨בְרְכוּ בֹ֔ו כֹּ֖ל גֹּויֵ֥י הָאָֽרֶץ׃ 19כִּ֣י יְדַעְתִּ֗יו לְמַעַן֩ אֲשֶׁ֨ר יְצַוֶּ֜ה אֶת־בָּנָ֤יו וְאֶת־בֵּיתֹו֙ אַחֲרָ֔יו וְשָֽׁמְרוּ֙ דֶּ֣רֶךְ יְהוָ֔ה לַעֲשֹׂ֥ותצְדָקָ֖ה וּמִשְׁפָּ֑ט לְמַ֗עַן הָבִ֤יא יְהוָה֙ עַל־אַבְרָהָ֔ם אֵ֥ת אֲשֶׁר־דִּבֶּ֖ר עָלָֽיו׃ 20וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֔ה זַעֲקַ֛ת סְדֹ֥ם וַעֲמֹרָ֖ה כִּי־רָ֑בָּה וְחַ֨טָּאתָ֔ם כִּ֥י כָבְדָ֖ה מְאֹֽד׃ 21אֵֽרֲדָה־נָּ֣א וְאֶרְאֶ֔ה הַכְּצַעֲקָתָ֛הּ הַבָּ֥אָה אֵלַ֖י עָשׂ֣וּ׀ כָּלָ֑ה וְאִם־לֹ֖א אֵדָֽעָה׃ 22וַיִּפְנ֤וּ מִשָּׁם֙ הָֽאֲנָשִׁ֔ים וַיֵּלְכ֖וּ סְדֹ֑מָה וְאַ֨בְרָהָ֔ם עֹודֶ֥נּוּ עֹמֵ֖ד לִפְנֵ֥י יְהוָֽה׃ 23וַיִּגַּ֥שׁ אַבְרָהָ֖ם וַיֹּאמַ֑ר הַאַ֣ף תִּסְפֶּ֔ה צַדִּ֖יק עִם־רָשָֽׁע׃ 24אוּלַ֥י יֵ֛שׁ חֲמִשִּׁ֥ים צַדִּיקִ֖ם בְּתֹ֣וךְ הָעִ֑יר הַאַ֤ף תִּסְפֶּה֙ וְלֹא־תִשָּׂ֣א לַמָּקֹ֔ום לְמַ֛עַן חֲמִשִּׁ֥יםהַצַּדִּיקִ֖ם אֲשֶׁ֥ר בְּקִרְבָּֽהּ׃ 25חָלִ֨לָה לְּךָ֜ מֵעֲשֹׂ֣ת׀ כַּדָּבָ֣ר הַזֶּ֗ה לְהָמִ֤ית צַדִּיק֙ עִם־רָשָׁ֔ע וְהָיָ֥ה כַצַּדִּ֖יק כָּרָשָׁ֑ע חָלִ֣לָהלָּ֔ךְ הֲשֹׁפֵט֙ כָּל־הָאָ֔רֶץ לֹ֥א יַעֲשֶׂ֖ה מִשְׁפָּֽט׃ 26וַיֹּ֣אמֶר יְהוָ֔ה אִם־אֶמְצָ֥א בִסְדֹ֛ם חֲמִשִּׁ֥ים צַדִּיקִ֖ם בְּתֹ֣וךְ הָעִ֑יר וְנָשָׂ֥אתִי לְכָל־הַמָּקֹ֖וםבַּעֲבוּרָֽם׃ 27וַיַּ֥עַן אַבְרָהָ֖ם וַיֹּאמַ֑ר הִנֵּה־נָ֤א הֹואַ֨לְתִּי֙ לְדַבֵּ֣ר אֶל־אֲדֹנָ֔י וְאָנֹכִ֖י עָפָ֥ר וָאֵֽפֶר׃ 28א֠וּלַי יַחְסְר֞וּן חֲמִשִּׁ֤ים הַצַּדִּיקִם֙ חֲמִשָּׁ֔ה הֲתַשְׁחִ֥ית בַּחֲמִשָּׁ֖ה אֶת־כָּל־הָעִ֑יר וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣אאַשְׁחִ֔ית אִם־אֶמְצָ֣א שָׁ֔ם אַרְבָּעִ֖ים וַחֲמִשָּֽׁה׃ 29וַיֹּ֨סֶף עֹ֜וד לְדַבֵּ֤ר אֵלָיו֙ וַיֹּאמַ֔ר אוּלַ֛י יִמָּצְא֥וּן שָׁ֖ם אַרְבָּעִ֑ים וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣א אֶֽעֱשֶׂ֔ה בַּעֲב֖וּרהָאַרְבָּעִֽים׃ 30וַ֠יֹּאמֶר אַל־נָ֞א יִ֤חַר לַֽאדֹנָי֙ וַאֲדַבֵּ֔רָה אוּלַ֛י יִמָּצְא֥וּן שָׁ֖ם שְׁלֹשִׁ֑ים וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣א אֶֽעֱשֶׂ֔האִם־אֶמְצָ֥א שָׁ֖ם שְׁלֹשִֽׁים׃ 31וַיֹּ֗אמֶר הִנֵּֽה־נָ֤א הֹואַ֨לְתִּי֙ לְדַבֵּ֣ר אֶל־אֲדֹנָ֔י אוּלַ֛י יִמָּצְא֥וּן שָׁ֖ם עֶשְׂרִ֑ים וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣אאַשְׁחִ֔ית בַּעֲב֖וּר הָֽעֶשְׂרִֽים׃ 32וַ֠יֹּאמֶר אַל־נָ֞א יִ֤חַר לַֽאדֹנָי֙ וַאֲדַבְּרָ֣ה אַךְ־הַפַּ֔עַם אוּלַ֛י יִמָּצְא֥וּן שָׁ֖ם עֲשָׂרָ֑ה וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣אאַשְׁחִ֔ית בַּעֲב֖וּר הָעֲשָׂרָֽה׃ 33וַיֵּ֣לֶךְ יְהוָ֔ה כַּאֲשֶׁ֣ר כִּלָּ֔ה לְדַבֵּ֖ר אֶל־אַבְרָהָ֑ם וְאַבְרָהָ֖ם שָׁ֥ב לִמְקֹמֹֽו׃
19
Okushâbwa kwa Sodomo
1 Erhi balya bamalahika babirhi bahika aha Sodomo càjingwè, Loti ali abwarhire aha muhango gw’olugo. Erhi Loti ababona ayimuka, akanya aj’ibayankirira, ahwera oku idaho. 2 Aderba, erhi: «Mmuhûnyire mâshi banawirhu muyîshe muyandagalire emwa mwambali winyu muj’ihandayo, mugeze amîshi oku magulu, n’irhondo sezi mwanahira njira», ci bobe bashuza, mpu: «Nanga, rhwalâla muno ngo». 3 Ci kwone abayinginga bwenêne kuhika bayemera okuja emwage n’okuja omu nyumpa. Abarheganyiza ebiryo, abayokera omugati gurhalimwo lwango, banacilya. 4 Oku barhacigwishira, enyumpa yoshi yagorhwa n’abalume b’omu lugo, bantu b’e Sodomo, kurhenga oku misole kuhika oku bashosi, olubaga lwoshi buzira kusiga ndi nyuma. 5 Bayakûza Loti banacimudôsa, mpu: «Ngahi bali balya bantu bajìire hanola mwawe buno budufu? Orhuhe bo rhubalâlane». 6 Loti ahuluka aja emunda bali emuhanda, anayigal a olumvi enyuma zage. 7 Anacibabwira, erhi: «Bene wirhu, mwe mukasinga, mumanye mwankakola amabi! 8 Yumvi mmubwire, ngwerhe banyere babirhi barhasag’imanya balume, nnammulerherabo: mubajire oku mubwine kwinja, ci abola bantu mumanye mwankaderha mpu mwabahumakwo, bulya mwo bajire omu cihoho c’enyumpa yani». 9 Ci bahuza, mpu: «Orhenge aho! Azind’iyisha ali mubunga, yoyo wamacijiraga mutwi wamanja! Waba we rhujira kubi kubalusha». Bacirhunika kuli Loti bwenêne; bamuyishakwo bakola bapamula olumvi. 10 Ci balya balume bombi, banacirîka okuboko, bakululira Loti aha burhambi bwabo, omu nyumpa, banahamika olumvi. 11 Bahunika balya bantu kw’olumbwibwi aha luso, kurhenga oku murho kuhika oku mukulu, bayabirwa ciru n’okubona omuhango. 12 Balya bantu babirhi banacibwira Loti, mpu: «Ka hali bandi bene winyu ojira enola munda? Bagala bawe, ngasi bene winyu bali munola lugo boshi obarhenze hanola. 13 Rhukola rhwashâba luno lugo, bulya omulenge kuli abala bantu emwa Nyamubâho gwarhalusire, na Nyamubâho anarhurhumire mpu rhubamalire». 14 Loti akanya aj’ibwira abakwi bakazagisheba abâli, erhi: «Yimuki murhenge muli cino cihugo bulya Nyamuzinda alâlire okucishâba; ci abakwi bamaya mpu kuhalîza. 15 Erhi kuba mucêracêra, bamalahika banacisêza Loti, mpu: «Yimuka orhôle mukawe n’aba bâli bawe bali ahala bombi, ogende lyo orhag’igwa omu buhane Nyamubâho ahanamwo bino bishagala. 16 Mpu acizindoloka, balya balume babirhi bamugwarhira oku kuboko ant mukâge n’abâli oku banali babirhi, bulya Nyamuzinda ali alonzize okubacinga. Bamuhulusa banamulekera emuhanda gw’olugo. 17 Oku bamuhêka e muhanda, muguma muh balya bamalahika amubwira, erhi: «Kanya oyake duba duba, ocize omûka gwawe, orhakabaganaga enyuma orhanayimangaga ngahi omu kabanda ci oyakire oku ntondo lyo olek’ihêkwa omu nsanyâ». 18 Loti abashuza, erhi: «Nanga, Nnahamwirhu. 19 Mwambali wawe arhonyire omu masu gawe, wananyeresire olukogo lwawe ene ofungira omûka gwani. Ci kwone, ntankayakira oku ntondo, mpike n’obwo buhanya burhantindakwo, obone namafâ».
Obûko bwa bene Mowabu n’obwa bene Amoni
20 Lola lula lugo luli hofi; omuntu anayakiramwo, lurhali lunganaci. Oleke nyakiremwo; luligi lunganaci? Lyoki nankalobôka». 21 Naye amushuza, erhi: «Nkubêrire kandi olwo lukogo, ntacishâbe olwo lugo odesire». 22 Kanyagya oyakiremwo bulya ntaco najira orhanacihikamwo.» Co carhumire bayîrika olwo lugo izìno lya Sowari. 23 Erhi izûba likola lyashoshôka, Loti ahika omu Sowari. 24 Oku bundi Nyamubâho anacirhogeza enshâno y’ecibiriti n’omuliro kuli Sodomo na kuli Gomora. 25 Anacishâba ebyo bishagala n’olubanda lwoshi, haguma n’abantu balimwo na ngasi hyasi hy’oku idaho. 26 Muka Loti mpu akabagana enyuma, ashuba cirundo ca munyu. 27 Abrahamu azûka sêzisêzi aja halya ayimangaga embere za Nyamuzinda. 28 Alâba Sodomo na Gomora n’akabanda koshi, alangîra omugì gwatumbûka omu cihugo nka mugì gw’omu cibêye. 29 Ntyo ago mango, Nyamuzinda ashâbaga ebishagala by’omu kabanda, akengêra Abrahamu, akûla Loti muli obwo buhanya, erhi akola ashanda ebishagala Loti ayubakagamwo. Obûko bwa bene Mowabu n’obwa bene Amoni. 30 Loti arhenga e Sowari, agend’iyubaka oku ntondo bone abâli bombi, bulya ali ayobohire okubêra e Sowari. Banacigend’ibêra omu lukunda bon’abâli bombi. 31 Omwali mukulu anacibwira omurho, erhi: «Larha oyula okola mushosi anta mulume wankaja emunda rhuli nk’oku banajira omu igulu lyoshi. 32 Oyîshe rhunywese Larha idivayi rhunalâle rhwe naye; ntyo larha rhwanamukûlakwo iburha.» 33 Banacinywesa îshe idivayi mw’obwo budufu, omunyere mukulu aj’igwishira aha burhambi bw’îshe, arhamanyaga ciru amango azukaga. 34 Erhi buca, omunyere mukulu abwira omulumuna, erhi: «Injo budufu nalâzire rhwe na larha; rhushub’imunywesa idivayi muli obu budufu, nawe ogend’ilâla mwe naye, ntyo larha rhwamukulakwo iburha». 35 Banacinywesa îshe idivayi kandi obwo budufu, n’omunyere murho agend’igwishira aha burhambi bwage. Arhamanyaga amango agwishiraga ciru n’amango azûkaga. 36 Bâli ba Loti bombi banaciba izimi, erhi n’izimi liri ly’îshe. 37 Omukulu aburha murhabana, anacimuyirika erya Mowabu, ye shakuluza wa bene Mowabu. 38 Omurho naye aburha murhabana, amuyirika erya Beni-Ami, ye shakuluza wa bene Amoni. OMURHONDERO XIX Okushâbwa kwa Sodomo Genesis 19 1וַ֠יָּבֹאוּ שְׁנֵ֨י הַמַּלְאָכִ֤ים סְדֹ֨מָה֙ בָּעֶ֔רֶב וְלֹ֖וט יֹשֵׁ֣ב בְּשַֽׁעַר־סְדֹ֑ם וַיַּרְא־לֹוט֙ וַיָּ֣קָם לִקְרָאתָ֔םוַיִּשְׁתַּ֥חוּ אַפַּ֖יִם אָֽרְצָה׃ 2וַיֹּ֜אמֶר הִנֶּ֣ה נָּא־אֲדֹנַ֗י ס֣וּרוּ נָ֠א אֶל־בֵּ֨ית עַבְדְּכֶ֤ם וְלִ֨ינוּ֙ וְרַחֲצ֣וּ רַגְלֵיכֶ֔ם וְהִשְׁכַּמְתֶּ֖םוַהְלַכְתֶּ֣ם לְדַרְכְּכֶ֑ם וַיֹּאמְר֣וּ לֹּ֔א כִּ֥י בָרְחֹ֖וב נָלִֽין׃ 3וַיִּפְצַר־בָּ֣ם מְאֹ֔ד וַיָּסֻ֣רוּ אֵלָ֔יו וַיָּבֹ֖אוּ אֶל־בֵּיתֹ֑ו וַיַּ֤עַשׂ לָהֶם֙ מִשְׁתֶּ֔ה וּמַצֹּ֥ות אָפָ֖ה וַיֹּאכֵֽלוּ׃ 4טֶרֶם֮ יִשְׁכָּבוּ֒ וְאַנְשֵׁ֨י הָעִ֜יר אַנְשֵׁ֤י סְדֹם֙ נָסַ֣בּוּ עַל־הַבַּ֔יִת מִנַּ֖עַר וְעַד־זָקֵ֑ן כָּל־הָעָ֖ם מִקָּצֶֽה׃ 5וַיִּקְרְא֤וּ אֶל־לֹוט֙ וַיֹּ֣אמְרוּ לֹ֔ו אַיֵּ֧ה הָאֲנָשִׁ֛ים אֲשֶׁר־בָּ֥אוּ אֵלֶ֖יךָ הַלָּ֑יְלָה הֹוצִיאֵ֣ם אֵלֵ֔ינוּוְנֵדְעָ֖ה אֹתָֽם׃ 6וַיֵּצֵ֧א אֲלֵהֶ֛ם לֹ֖וט הַפֶּ֑תְחָה וְהַדֶּ֖לֶת סָגַ֥ר אַחֲרָֽיו׃ 7וַיֹּאמַ֑ר אַל־נָ֥א אַחַ֖י תָּרֵֽעוּ׃ 8הִנֵּה־נָ֨א לִ֜י שְׁתֵּ֣י בָנֹ֗ות אֲשֶׁ֤ר לֹֽא־יָדְעוּ֙ אִ֔ישׁ אֹוצִֽיאָה־נָּ֤א אֶתְהֶן֙ אֲלֵיכֶ֔ם וַעֲשׂ֣וּ לָהֶ֔ן כַּטֹּ֖ובבְּעֵינֵיכֶ֑ם רַ֠ק לָֽאֲנָשִׁ֤ים הָאֵל֙ אַל־תַּעֲשׂ֣וּ דָבָ֔ר כִּֽי־עַל־כֵּ֥ן בָּ֖אוּ בְּצֵ֥ל קֹרָתִֽי׃ 9וַיֹּאמְר֣וּ׀ גֶּשׁ־הָ֗לְאָה וַיֹּֽאמְרוּ֙ הָאֶחָ֤ד בָּֽא־לָגוּר֙ וַיִּשְׁפֹּ֣ט שָׁפֹ֔וט עַתָּ֕ה נָרַ֥ע לְךָ֖ מֵהֶ֑ם וַיִּפְצְר֨וּבָאִ֤ישׁ בְּלֹוט֙ מְאֹ֔ד וַֽיִּגְּשׁ֖וּ לִשְׁבֹּ֥ר הַדָּֽלֶת׃ 10וַיִּשְׁלְח֤וּ הָֽאֲנָשִׁים֙ אֶת־יָדָ֔ם וַיָּבִ֧יאוּ אֶת־לֹ֛וט אֲלֵיהֶ֖ם הַבָּ֑יְתָה וְאֶת־הַדֶּ֖לֶת סָגָֽרוּ׃ 11וְֽאֶת־הָאֲנָשִׁ֞ים אֲשֶׁר־פֶּ֣תַח הַבַּ֗יִת הִכּוּ֙ בַּסַּנְוֵרִ֔ים מִקָּטֹ֖ן וְעַד־גָּדֹ֑ול וַיִּלְא֖וּ לִמְצֹ֥א הַפָּֽתַח׃ 12וַיֹּאמְר֨וּ הָאֲנָשִׁ֜ים אֶל־לֹ֗וט עֹ֚ד מִֽי־לְךָ֣ פֹ֔ה חָתָן֙ וּבָנֶ֣יךָ וּבְנֹתֶ֔יךָ וְכֹ֥ל אֲשֶׁר־לְךָ֖ בָּעִ֑ירהֹוצֵ֖א מִן־הַמָּקֹֽום׃ 13כִּֽי־מַשְׁחִתִ֣ים אֲנַ֔חְנוּ אֶת־הַמָּקֹ֖ום הַזֶּ֑ה כִּֽי־גָֽדְלָ֤ה צַעֲקָתָם֙ אֶת־פְּנֵ֣י יְהוָ֔ה וַיְשַׁלְּחֵ֥נוּיְהוָ֖ה לְשַׁחֲתָֽהּ׃ 14וַיֵּצֵ֨א לֹ֜וט וַיְדַבֵּ֣ר׀ אֶל־חֲתָנָ֣יו׀ לֹקְחֵ֣י בְנֹתָ֗יו וַיֹּ֨אמֶר֙ ק֤וּמוּ צְּאוּ֙ מִן־הַמָּקֹ֣ום הַזֶּ֔הכִּֽי־מַשְׁחִ֥ית יְהוָ֖ה אֶת־הָעִ֑יר וַיְהִ֥י כִמְצַחֵ֖ק בְּעֵינֵ֥י חֲתָנָֽיו׃ 15וּכְמֹו֙ הַשַּׁ֣חַר עָלָ֔ה וַיָּאִ֥יצוּ הַמַּלְאָכִ֖ים בְּלֹ֣וט לֵאמֹ֑ר קוּם֩ קַ֨ח אֶֽת־אִשְׁתְּךָ֜ וְאֶת־שְׁתֵּ֤יבְנֹתֶ֨יךָ֙ הַנִּמְצָאֹ֔ת פֶּן־תִּסָּפֶ֖ה בַּעֲוֹ֥ן הָעִֽיר׃ 16וַֽיִּתְמַהְמָ֓הּ׀ וַיַּחֲזִ֨קוּ הָאֲנָשִׁ֜ים בְּיָדֹ֣ו וּבְיַד־אִשְׁתֹּ֗ו וּבְיַד֙ שְׁתֵּ֣י בְנֹתָ֔יו בְּחֶמְלַ֥ת יְהוָ֖ה עָלָ֑יווַיֹּצִאֻ֥הוּ וַיַּנִּחֻ֖הוּ מִח֥וּץ לָעִֽיר׃ 17וַיְהִי֩ כְהֹוצִיאָ֨ם אֹתָ֜ם הַח֗וּצָה וַיֹּ֨אמֶר֙ הִמָּלֵ֣ט עַל־נַפְשֶׁ֔ךָ אַל־תַּבִּ֣יט אַחֲרֶ֔יךָ וְאַֽל־תַּעֲמֹ֖דבְּכָל־הַכִּכָּ֑ר הָהָ֥רָה הִמָּלֵ֖ט פֶּן־תִּסָּפֶֽה׃ 18וַיֹּ֥אמֶר לֹ֖וט אֲלֵהֶ֑ם אַל־נָ֖א אֲדֹנָֽי׃ 19הִנֵּה־נָ֠א מָצָ֨א עַבְדְּךָ֣ חֵן֮ בְּעֵינֶיךָ֒ וַתַּגְדֵּ֣ל חַסְדְּךָ֗ אֲשֶׁ֤ר עָשִׂ֨יתָ֙ עִמָּדִ֔י לְהַחֲיֹ֖ות אֶת־נַפְשִׁ֑יוְאָנֹכִ֗י לֹ֤א אוּכַל֙ לְהִמָּלֵ֣ט הָהָ֔רָה פֶּן־תִּדְבָּקַ֥נִי הָרָעָ֖ה וָמַֽתִּי׃ 20הִנֵּה־נָ֠א הָעִ֨יר הַזֹּ֧את קְרֹבָ֛ה לָנ֥וּס שָׁ֖מָּה וְהִ֣יא מִצְעָ֑ר אִמָּלְטָ֨ה נָּ֜א שָׁ֗מָּה הֲלֹ֥א מִצְעָ֛רהִ֖וא וּתְחִ֥י נַפְשִֽׁי׃ 21וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֔יו הִנֵּה֙ נָשָׂ֣אתִי פָנֶ֔יךָ גַּ֖ם לַדָּבָ֣ר הַזֶּ֑ה לְבִלְתִּ֛י הָפְכִּ֥י אֶת־הָעִ֖יר אֲשֶׁ֥ר דִּבַּֽרְתָּ׃ 22מַהֵר֙ הִמָּלֵ֣ט שָׁ֔מָּה כִּ֣י לֹ֤א אוּכַל֙ לַעֲשֹׂ֣ות דָּבָ֔ר עַד־בֹּאֲךָ֖ שָׁ֑מָּה עַל־כֵּ֛ן קָרָ֥א שֵׁם־הָעִ֖ירצֹֽועַר׃ 23הַשֶּׁ֖מֶשׁ יָצָ֣א עַל־הָאָ֑רֶץ וְלֹ֖וט בָּ֥א צֹֽעֲרָה׃ 24וַֽיהוָ֗ה הִמְטִ֧יר עַל־סְדֹ֛ם וְעַל־עֲמֹרָ֖ה גָּפְרִ֣ית וָאֵ֑שׁ מֵאֵ֥ת יְהוָ֖ה מִן־הַשָּׁמָֽיִם׃ 25וַֽיַּהֲפֹךְ֙ אֶת־הֶעָרִ֣ים הָאֵ֔ל וְאֵ֖ת כָּל־הַכִּכָּ֑ר וְאֵת֙ כָּל־יֹשְׁבֵ֣י הֶעָרִ֔ים וְצֶ֖מַח הָאֲדָמָֽה׃ 26וַתַּבֵּ֥ט אִשְׁתֹּ֖ו מֵאַחֲרָ֑יו וַתְּהִ֖י נְצִ֥יב מֶֽלַח׃ 27וַיַּשְׁכֵּ֥ם אַבְרָהָ֖ם בַּבֹּ֑קֶר אֶל־הַ֨מָּקֹ֔ום אֲשֶׁר־עָ֥מַד שָׁ֖ם אֶת־פְּנֵ֥י יְהוָֽה׃ 28וַיַּשְׁקֵ֗ף עַל־פְּנֵ֤י סְדֹם֙ וַעֲמֹרָ֔ה וְעַֽל־כָּל־פְּנֵ֖י אֶ֣רֶץ הַכִּכָּ֑ר וַיַּ֗רְא וְהִנֵּ֤ה עָלָה֙ קִיטֹ֣ר הָאָ֔רֶץכְּקִיטֹ֖ר הַכִּבְשָֽׁן׃ 29וַיְהִ֗י בְּשַׁחֵ֤ת אֱלֹהִים֙ אֶת־עָרֵ֣י הַכִּכָּ֔ר וַיִּזְכֹּ֥ר אֱלֹהִ֖ים אֶת־אַבְרָהָ֑ם וַיְשַׁלַּ֤ח אֶת־לֹוט֙מִתֹּ֣וךְ הַהֲפֵכָ֔ה בַּהֲפֹךְ֙ אֶת־הֶ֣עָרִ֔ים אֲשֶׁר־יָשַׁ֥ב בָּהֵ֖ן לֹֽוט׃ 30וַיַּעַל֩ לֹ֨וט מִצֹּ֜ועַר וַיֵּ֣שֶׁב בָּהָ֗ר וּשְׁתֵּ֤י בְנֹתָיו֙ עִמֹּ֔ו כִּ֥י יָרֵ֖א לָשֶׁ֣בֶת בְּצֹ֑ועַר וַיֵּ֨שֶׁב֙ בַּמְּעָרָ֔הה֖וּא וּשְׁתֵּ֥י בְנֹתָֽיו׃ 31וַתֹּ֧אמֶר הַבְּכִירָ֛ה אֶל־הַצְּעִירָ֖ה אָבִ֣ינוּ זָקֵ֑ן וְאִ֨ישׁ אֵ֤ין בָּאָ֨רֶץ֙ לָבֹ֣וא עָלֵ֔ינוּ כְּדֶ֖רֶךְכָּל־הָאָֽרֶץ׃ 32לְכָ֨ה נַשְׁקֶ֧ה אֶת־אָבִ֛ינוּ יַ֖יִן וְנִשְׁכְּבָ֣ה עִמֹּ֑ו וּנְחַיֶּ֥ה מֵאָבִ֖ינוּ זָֽרַע׃ 33וַתַּשְׁקֶ֧יןָ אֶת־אֲבִיהֶ֛ן יַ֖יִן בַּלַּ֣יְלָה ה֑וּא וַתָּבֹ֤א הַבְּכִירָה֙ וַתִּשְׁכַּ֣ב אֶת־אָבִ֔יהָ וְלֹֽא־יָדַ֥עבְּשִׁכְבָ֖הּ וּבְקוּׄמָֽהּ׃ 34וַֽיְהִי֙ מִֽמָּחֳרָ֔ת וַתֹּ֤אמֶר הַבְּכִירָה֙ אֶל־הַצְּעִירָ֔ה הֵן־שָׁכַ֥בְתִּי אֶ֖מֶשׁ אֶת־אָבִ֑י נַשְׁקֶ֨נּוּ יַ֜יִןגַּם־הַלַּ֗יְלָה וּבֹ֨אִי֙ שִׁכְבִ֣י עִמֹּ֔ו וּנְחַיֶּ֥ה מֵאָבִ֖ינוּ זָֽרַע׃ 35וַתַּשְׁקֶ֜יןָ גַּ֣ם בַּלַּ֧יְלָה הַה֛וּא אֶת־אֲבִיהֶ֖ן יָ֑יִן וַתָּ֤קָם הַצְּעִירָה֙ וַתִּשְׁכַּ֣ב עִמֹּ֔ו וְלֹֽא־יָדַ֥עבְּשִׁכְבָ֖הּ וּבְקֻמָֽהּ׃ 36וַֽתַּהֲרֶ֛יןָ שְׁתֵּ֥י בְנֹֽות־לֹ֖וט מֵאֲבִיהֶֽן׃ 37וַתֵּ֤לֶד הַבְּכִירָה֙ בֵּ֔ן וַתִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו מֹואָ֑ב ה֥וּא אֲבִֽי־מֹואָ֖ב עַד־הַיֹּֽום׃ 38וְהַצְּעִירָ֤ה גַם־הִוא֙ יָ֣לְדָה בֵּ֔ן וַתִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו בֶּן־עַמִּ֑י ה֛וּא אֲבִ֥י בְנֵֽי־עַמֹּ֖ון עַד־הַיֹּֽום׃ ס
20
Abrahamu aha Gerari
1 Abrahamu arhenga eyo munda aja omu cihugo ca Negebu, ayubaka ekarhì ka Kadesi na Shuru. Abêra aha Gerari. 2 Abrahamu, omu kuderha mukâge Sara, ayisha, erhi: «Mwali wirhu oyo», lero Abimeleki mwami w’e Gerari arhumiza mpu bamugwarhire Sara. 3 Ci kwone Nyamuzinda abonekera Abimelekì omu bilôrho budufu amubwira, erhi: «Wafâ kuli oyu mukazi oyansire, bulya ali mukazi ogwerhe iba». 4 Abimelekì, arhâli acimuyegêra, kwo kuderhaga, erhi: «Muhânyi, ka wayirha n’abêru kweru?. 5 Kàli Abrahamu yene wambwiraga, erhi mwali wirhu oyu, na nyamukazi naye yene ederha erhi mushinja wirhu oyu? Nakujizire n’obushinganyanya bw’omurhima n’obw’ amaboko garhalikwo izabyo». 6 Nyamuzinda anacimubwira kandi omu bilôrho, erhi: «Nani mmanyire bwinja oku wajiraga okwôla n’omurhima gw’obushinganyanya na kandi niene nakucîkaga nti olek’ingayisa n’ecâha; co carhumire ntaziga wamuhumakwo. 7 Na bunôla, ogalulage muka oyu mulume: aba mulêbi akânakusengerera mpu lyo olama. Ci akaba orhamugalwiri, onamanye oku kufa wanafa, we n’aba aha mwawe boshi.» 8 Abimelekì azûkiriza sêzisêzi ahamagala abambali boshi, abarhondêreza ebyola byoshi anabwiragwa, nabo barhungwa n’obwôba bunene. 9 Oku bundi Abimelekì ahamagala Abrahamu amudòsa, erhi: «Kurhi oku warhujizire? Kubi kuci nakujirire obûla walonza okumbarhuza ecâha cingan’aha nie n’ab’oku bwami bwani? Wankolîre ebirhakolwa.» 10 Abimelekì ashub’idôsa Abrahamu, erhi: «Bici wali ogererize ene ojira ntyola?» 11 Abrahamu ashuza, erhi: «Nakazâg’iderha omu murhima gwani nti okurhàrhindira okurhinya Nyamuzinda kurhankaboneka mw’eci cihugo: banyirha kw’oyu mukazi. 12 Ci kwone kandi anali mwali wirhu, aburhwa na larha ci arhaburhwa na nyâma, ahindusirage mukanie. 13 Na kandi, amango Nyamuzinda antegekaga mpu nje nazungula kuli n’enyumpa ya larha, nabwira nyamukazi, nti: «Alaga oku wantabâlamwo: ngasi aha rhwakahika hoshi oderhe oku ndi mushinja winyu.» 14 Abimelekì arhôla oku bintu bishwekwa, ebinyinyi n’ebinenene, oku bajà n’oku bajâkazi bage aha Abrahamu anamugalulira mukâge Sara. 15 Abimelekì anamubwira, erhi: «Lola ecihugo cani, eci cilambûle embere zawe, oyubake aha onalonzize!» 16 Abwira Sara, erhi: «Obwine oku mpire mushinja winyu bikoroti cihumbi bya nfaranga. okwôla kwakukûla enshonyi embere z’aba muli mweshi, na ntyo, nta mwenda gwinyu nsigiremwo. 17 Abrahamu asengerera Abimelekì emunda Nyamuzinda ali, naye Nyamuzinda afumya Abimelekì, mpu muka Abimelekì n’abajakazi bage lyo babona abana. 18 Nyamuzinda aliamazanganya abakazi b’aha mwa Abimelekì boshi n’owal’irhumire, ali Sara, muka Abrahamu. OMURHONDERO XX Abrahamu aha Gerari Genesis 20, 1וַיִּסַּ֨ע מִשָּׁ֤ם אַבְרָהָם֙ אַ֣רְצָה הַנֶּ֔גֶב וַיֵּ֥שֶׁב בֵּין־קָדֵ֖שׁ וּבֵ֣ין שׁ֑וּר וַיָּ֖גָר בִּגְרָֽר׃ 2וַיֹּ֧אמֶר אַבְרָהָ֛ם אֶל־שָׂרָ֥ה אִשְׁתֹּ֖ו אֲחֹ֣תִי הִ֑וא וַיִּשְׁלַ֗ח אֲבִימֶ֨לֶךְ֙ מֶ֣לֶךְ גְּרָ֔ר וַיִּקַּ֖חאֶת־שָׂרָֽה׃ 3וַיָּבֹ֧א אֱלֹהִ֛ים אֶל־אֲבִימֶ֖לֶךְ בַּחֲלֹ֣ום הַלָּ֑יְלָה וַיֹּ֣אמֶר לֹ֗ו הִנְּךָ֥ מֵת֙ עַל־הָאִשָּׁ֣ה אֲשֶׁר־לָקַ֔חְתָּוְהִ֖וא בְּעֻ֥לַת בָּֽעַל׃ 4וַאֲבִימֶ֕לֶךְ לֹ֥א קָרַ֖ב אֵלֶ֑יהָ וַיֹּאמַ֕ר אֲדֹנָ֕י הֲגֹ֥וי גַּם־צַדִּ֖יק תַּהֲרֹֽג׃ 5הֲלֹ֨א ה֤וּא אָֽמַר־לִי֙ אֲחֹ֣תִי הִ֔וא וְהִֽיא־גַם־הִ֥וא אָֽמְרָ֖ה אָחִ֣י ה֑וּא בְּתָם־לְבָבִ֛י וּבְנִקְיֹ֥ן כַּפַּ֖יעָשִׂ֥יתִי זֹֽאת׃ 6וַיֹּאמֶר֩ אֵלָ֨יו הָֽאֱלֹהִ֜ים בַּחֲלֹ֗ם גַּ֣ם אָנֹכִ֤י יָדַ֨עְתִּי֙ כִּ֤י בְתָם־לְבָבְךָ֙ עָשִׂ֣יתָ זֹּ֔את וָאֶחְשֹׂ֧ךְגַּם־אָנֹכִ֛י אֹֽותְךָ֖ מֵחֲטֹו־לִ֑י עַל־כֵּ֥ן לֹא־נְתַתִּ֖יךָ לִנְגֹּ֥עַ אֵלֶֽיהָ׃ 7וְעַתָּ֗ה הָשֵׁ֤ב אֵֽשֶׁת־הָאִישׁ֙ כִּֽי־נָבִ֣יא ה֔וּא וְיִתְפַּלֵּ֥ל בַּֽעַדְךָ֖ וֶֽחְיֵ֑ה וְאִם־אֵֽינְךָ֣ מֵשִׁ֗יב דַּ֚עכִּי־מֹ֣ות תָּמ֔וּת אַתָּ֖ה וְכָל־אֲשֶׁר־לָֽךְ׃ 8וַיַּשְׁכֵּ֨ם אֲבִימֶ֜לֶךְ בַּבֹּ֗קֶר וַיִּקְרָא֙ לְכָל־עֲבָדָ֔יו וַיְדַבֵּ֛ר אֶת־כָּל־הַדְּבָרִ֥ים הָאֵ֖לֶּה בְּאָזְנֵיהֶ֑ם וַיִּֽירְא֥וּ הָאֲנָשִׁ֖ים מְאֹֽד׃ 9וַיִּקְרָ֨א אֲבִימֶ֜לֶךְ לְאַבְרָהָ֗ם וַיֹּ֨אמֶר לֹ֜ו מֶֽה־עָשִׂ֤יתָ לָּ֨נוּ֙ וּמֶֽה־חָטָ֣אתִי לָ֔ךְ כִּֽי־הֵבֵ֧אתָ עָלַ֛יוְעַל־מַמְלַכְתִּ֖י חֲטָאָ֣ה גְדֹלָ֑ה מַעֲשִׂים֙ אֲשֶׁ֣ר לֹא־יֵֽעָשׂ֔וּ עָשִׂ֖יתָ עִמָּדִֽי׃ 10וַיֹּ֥אמֶר אֲבִימֶ֖לֶךְ אֶל־אַבְרָהָ֑ם מָ֣ה רָאִ֔יתָ כִּ֥י עָשִׂ֖יתָ אֶת־הַדָּבָ֥ר הַזֶּֽה׃ 11וַיֹּ֨אמֶר֙ אַבְרָהָ֔ם כִּ֣י אָמַ֗רְתִּי רַ֚ק אֵין־יִרְאַ֣ת אֱלֹהִ֔ים בַּמָּקֹ֖ום הַזֶּ֑ה וַהֲרָג֖וּנִי עַל־דְּבַ֥ראִשְׁתִּֽי׃ 12וְגַם־אָמְנָ֗ה אֲחֹתִ֤י בַת־אָבִי֙ הִ֔וא אַ֖ךְ לֹ֣א בַת־אִמִּ֑י וַתְּהִי־לִ֖י לְאִשָּֽׁה׃ 13וַיְהִ֞י כַּאֲשֶׁ֧ר הִתְע֣וּ אֹתִ֗י אֱלֹהִים֮ מִבֵּ֣ית אָבִי֒ וָאֹמַ֣ר לָ֔הּ זֶ֣ה חַסְדֵּ֔ךְ אֲשֶׁ֥ר תַּעֲשִׂ֖י עִמָּדִ֑יאֶ֤ל כָּל־הַמָּקֹום֙ אֲשֶׁ֣ר נָבֹ֣וא שָׁ֔מָּה אִמְרִי־לִ֖י אָחִ֥י הֽוּא׃ 14וַיִּקַּ֨ח אֲבִימֶ֜לֶךְ צֹ֣אן וּבָקָ֗ר וַעֲבָדִים֙ וּשְׁפָחֹ֔ת וַיִּתֵּ֖ן לְאַבְרָהָ֑ם וַיָּ֣שֶׁב לֹ֔ו אֵ֖ת שָׂרָ֥ה אִשְׁתֹּֽו׃ 15וַיֹּ֣אמֶר אֲבִימֶ֔לֶךְ הִנֵּ֥ה אַרְצִ֖י לְפָנֶ֑יךָ בַּטֹּ֥וב בְּעֵינֶ֖יךָ שֵֽׁב׃ 16וּלְשָׂרָ֣ה אָמַ֗ר הִנֵּ֨ה נָתַ֜תִּי אֶ֤לֶף כֶּ֨סֶף֙ לְאָחִ֔יךְ הִנֵּ֤ה הוּא־לָךְ֙ כְּס֣וּת עֵינַ֔יִם לְכֹ֖ל אֲשֶׁ֣ראִתָּ֑ךְ וְאֵ֥ת כֹּ֖ל וְנֹכָֽחַת׃ 17וַיִּתְפַּלֵּ֥ל אַבְרָהָ֖ם אֶל־הָאֱלֹהִ֑ים וַיִּרְפָּ֨א אֱלֹהִ֜ים אֶת־אֲבִימֶ֧לֶךְ וְאֶת־אִשְׁתֹּ֛ו וְאַמְהֹתָ֖יווַיֵּלֵֽדוּ׃ 18כִּֽי־עָצֹ֤ר עָצַר֙ יְהוָ֔ה בְּעַ֥ד כָּל־רֶ֖חֶם לְבֵ֣ית אֲבִימֶ֑לֶךְ עַל־דְּבַ֥ר שָׂרָ֖ה אֵ֥שֶׁת אַבְרָהָֽם׃ ס
21
Okuburhwa kwa Izaki
1 Nnâmahanga ayish’irhangula Sara, nk’oku anaderhaga; anamujirira nk’oku amulaganyagya. 2 Sara arhôla izimi, aburhira Abrahamu omwanarhabana omu bushosi bwage, omu mango Nyamuzinda anali atwire. 3 Abrahamu ayîrika omwana Sara amuburhiraga izino lya Izaki (Cishesa) nka kulya Nyamuzinda anarhegekaga. 4 Abrahamu akembûla omugala Izaki enyuma lya nsiku munani abusirwe, nk’oku Nyamuzinda anamurhegekaga. 5 Abrahamu ali akola agwerhe myaka igana erhi omugala Izaki aburhwa. 6 Sara anaciderha, erhi: «Nyamuzinda amanpa cishesa, ngasi boshi abayumva ogu mwanzi kushesa nabashesa». 7 Ashub’iderha, erhi: «Ndi wankabwizire Abrahamu oku Sara ankaciyonsize abana! bulya niono namaha obushosi bwage omwana».
Hagari na Ismaeli bàkagwa
8 Omwana akula ananena amonka, Abrahamu ajirisa olusiku lukulu, olusiku banenesagya Izaki amonka. 9 Lero Sara alangira olya mwanarhabana omunya-Misiri Hagari aburhiraga Abrahamu adwirhe ashârha boshi n’omugala Izaki. 10 Abwira Abrahamu, erhi: «Ohuluse oyu mukazi boshi n’omugala, kurhakwanini omwana w’omujakazi ayime bo na mugala wani Izaki.» 11 Ako kanwa kababaza bwenêne Abrahamu kuli oyo mugala, 12 ci kwone Nyamuzinda abwira Abrahamu, erhi: «Omanye orhabâga burhe erhi oyo mwana w’omujakazi wawe orhuma, ngasi oku Sara akanakuhûna onakuyemere bulyala Izaki lyo iburha lyahêka izino lyawe ensiku zoshi. 13 Ci oyu mwana w’omujakazi naye namujiramwo ishanja, bulya naye ali mugala wawe. 14 Abrahamu azûka sêzisêzi, arhôla omugati n’ehibindi hy’amîshi ashanira Hagari, ahira omugala aha lurhugo, abahulusa. Nyamukazi aja ahabuka omu irungu lya Bersheba. 15 Erhi amîshi gali omu hibindi gamuhwera akweba omwana wage omu hishaka 16 aj’ibwarhala aha akalangira ishaka, nka aha omuntu ankalasha omwampi. Bulya kwo akazag’iderha emurhima, erhi: «Ntalonza mbone oku oyu mwana afâ.» Atamala erya burhambi, arhondêra ayâma analaka. 17 Nyamuzinda ayumva omulenge gw’omwana erhi anali empingu, malahika wa Nyamuzinda ahamagala Hagari amubwira, erhi: «Kurhi wabire Hagari? Orhôbohaga bulya Nyamuzinda ayumvirhe olujamu lw’omwana aho ali. 18 Yimuka, ogwarhe omwana bwinja bulya namujira lubaga lunene. 19 Nyamuzinda arhenza olubwibwi omu masu ga Hagari, alangira iriba. Akanya aj’idôma abumba ehibindi, anaciywesa omugala. 20 Nyamuzinda ayôrha ali boshi n’olya mwana, akula, anabèra omu irungu, àbâ nfôla miherho. 21 Ayubaka omu irungu lya Parani, na nnina aj’imushebera omukazi Munya-Misiri.
Abrahamu bo na Abimeleki aha Bersheba
22 Muli ago mango, Abimeleki ayisha boshi na Pikoli, murhambo w’abalwi bage, abwira Abrahamu, erhi: «Nyamuzinda ali haguma nawe muli ebi odwirhe wajira byoshi. 23 Ocigashage buno oku izino lya Nyamuzinda, oku orhakandenganya nie n’abana bâni n’abinjikulu bàni; n’oku emunda ndi n’emunda ciri eci cihugo wayishagamwo nka cigolo, walanga obwira buli nk’obùla nkujirakwo.» 24 Abrahamu ashuza, erhi: «Neci ncîgashire kwo». 25 Naye Abrahamu atumuza Abimeleki iriba lyage ly’amîshi bambali ba Abimeleki bamunyagaga. 26 Abimeleki ashuza, erhi: «Ntamanyiri ndi wankajizire ntyo: nawe wene orhasag’imbwira akantu kuli ebyo, nani niene ene bwo burhanzi nkumanya.» 27 Abrahamu arhôla omu bintu byage, ebinyînyî n’ebinene abiha Abimeleki na bombi oku bali babirhi bajira endagâno. 28 Abrahamu arhôla bibuzi nda by’omu buso bwage abihira hago hago. 29 Abimeleki amudôsa, erhi: «Ebyo bibuzi nda ohizire hago hago, bici byajira aho?» 30 Amushuza, erhi: «Kuderha nti oyemere okurhôla ebira bibuzi nda by’omu maboko gani, bibe buhamirizi oku nie nanahûmbaga eryo iriba. 31 Co cirhuma ahôla haderhwa Bersheba, kulya kuba ahôla ho bombi bacîgashiraga. 32 Erhi babà bamafundika endagâno aha Bersheba, Abimeleki ayimuka boshi na Pikoli, murhambo w’engabo n’abalwi bage, ashubira omu cihugo c’Abafilistini. 33 Abrahamu agwika omurhi gw’etamarisi ahôla Bersheba anashengeraho izîno lya Nyamubâho, Nyamuzinda w’ensiku n’amango. 34 Abrahamu ashinga myaka erhali minyi omu cihugo c’Abafilistini.
Genesis 21 1וַֽיהוָ֛ה פָּקַ֥ד אֶת־שָׂרָ֖ה כַּאֲשֶׁ֣ר אָמָ֑ר וַיַּ֧עַשׂ יְהוָ֛ה לְשָׂרָ֖ה כַּאֲשֶׁ֥ר דִּבֵּֽר׃ 2וַתַּהַר֩ וַתֵּ֨לֶד שָׂרָ֧ה לְאַבְרָהָ֛ם בֵּ֖ן לִזְקֻנָ֑יו לַמֹּועֵ֕ד אֲשֶׁר־דִּבֶּ֥ר אֹתֹ֖ו אֱלֹהִֽים׃ 3וַיִּקְרָ֨א אַבְרָהָ֜ם אֶֽת־שֶׁם־בְּנֹ֧ו הַנֹּֽולַד־לֹ֛ו אֲשֶׁר־יָלְדָה־לֹּ֥ו שָׂרָ֖ה יִצְחָֽק׃ 4וַיָּ֤מָל אַבְרָהָם֙ אֶת־יִצְחָ֣ק בְּנֹ֔ו בֶּן־שְׁמֹנַ֖ת יָמִ֑ים כַּאֲשֶׁ֛ר צִוָּ֥ה אֹתֹ֖ו אֱלֹהִֽים׃ 5וְאַבְרָהָ֖ם בֶּן־מְאַ֣ת שָׁנָ֑ה בְּהִוָּ֣לֶד לֹ֔ו אֵ֖ת יִצְחָ֥ק בְּנֹֽו׃ 6וַתֹּ֣אמֶר שָׂרָ֔ה צְחֹ֕ק עָ֥שָׂה לִ֖י אֱלֹהִ֑ים כָּל־הַשֹּׁמֵ֖עַ יִֽצְחַק־לִֽי׃ 7וַתֹּ֗אמֶר מִ֤י מִלֵּל֙ לְאַבְרָהָ֔ם הֵינִ֥יקָה בָנִ֖ים שָׂרָ֑ה כִּֽי־יָלַ֥דְתִּי בֵ֖ן לִזְקֻנָֽיו׃ 8וַיִּגְדַּ֥ל הַיֶּ֖לֶד וַיִּגָּמַ֑ל וַיַּ֤עַשׂ אַבְרָהָם֙ מִשְׁתֶּ֣ה גָדֹ֔ול בְּיֹ֖ום הִגָּמֵ֥ל אֶת־יִצְחָֽק׃ 9וַתֵּ֨רֶא שָׂרָ֜ה אֶֽת־בֶּן־הָגָ֧ר הַמִּצְרִ֛ית אֲשֶׁר־יָלְדָ֥ה לְאַבְרָהָ֖ם מְצַחֵֽק׃ 10וַתֹּ֨אמֶר֙ לְאַבְרָהָ֔ם גָּרֵ֛שׁ הָאָמָ֥ה הַזֹּ֖את וְאֶת־בְּנָ֑הּ כִּ֣י לֹ֤א יִירַשׁ֙ בֶּן־הָאָמָ֣ה הַזֹּ֔אתעִם־בְּנִ֖י עִם־יִצְחָֽק׃ 11וַיֵּ֧רַע הַדָּבָ֛ר מְאֹ֖ד בְּעֵינֵ֣י אַבְרָהָ֑ם עַ֖ל אֹודֹ֥ת בְּנֹֽו׃ 12וַיֹּ֨אמֶר אֱלֹהִ֜ים אֶל־אַבְרָהָ֗ם אַל־יֵרַ֤ע בְּעֵינֶ֨יךָ֙ עַל־הַנַּ֣עַר וְעַל־אֲמָתֶ֔ךָ כֹּל֩ אֲשֶׁ֨ר תֹּאמַ֥ראֵלֶ֛יךָ שָׂרָ֖ה שְׁמַ֣ע בְּקֹלָ֑הּ כִּ֣י בְיִצְחָ֔ק יִקָּרֵ֥א לְךָ֖ זָֽרַע׃ 13וְגַ֥ם אֶת־בֶּן־הָאָמָ֖ה לְגֹ֣וי אֲשִׂימֶ֑נּוּ כִּ֥י זַרְעֲךָ֖ הֽוּא׃ 14וַיַּשְׁכֵּ֣ם אַבְרָהָ֣ם׀ בַּבֹּ֡קֶר וַיִּֽקַּֽח־לֶחֶם֩ וְחֵ֨מַת מַ֜יִם וַיִּתֵּ֣ן אֶל־הָ֠גָר שָׂ֧ם עַל־שִׁכְמָ֛הּוְאֶת־הַיֶּ֖לֶד וַֽיְשַׁלְּחֶ֑הָ וַתֵּ֣לֶךְ וַתֵּ֔תַע בְּמִדְבַּ֖ר בְּאֵ֥ר שָֽׁבַע׃ 15וַיִּכְל֥וּ הַמַּ֖יִם מִן־הַחֵ֑מֶת וַתַּשְׁלֵ֣ךְ אֶת־הַיֶּ֔לֶד תַּ֖חַת אַחַ֥ד הַשִּׂיחִֽם׃ 16וַתֵּלֶךְ֩ וַתֵּ֨שֶׁב לָ֜הּ מִנֶּ֗גֶד הַרְחֵק֙ כִּמְטַחֲוֵ֣י קֶ֔שֶׁת כִּ֣י אָֽמְרָ֔ה אַל־אֶרְאֶ֖ה בְּמֹ֣ות הַיָּ֑לֶדוַתֵּ֣שֶׁב מִנֶּ֔גֶד וַתִּשָּׂ֥א אֶת־קֹלָ֖הּ וַתֵּֽבְךְּ׃ 17וַיִּשְׁמַ֣ע אֱלֹהִים֮ אֶת־קֹ֣ול הַנַּעַר֒ וַיִּקְרָא֩ מַלְאַ֨ךְ אֱלֹהִ֤ים׀ אֶל־הָגָר֙ מִן־הַשָּׁמַ֔יִם וַיֹּ֥אמֶר לָ֖הּמַה־לָּ֣ךְ הָגָ֑ר אַל־תִּ֣ירְאִ֔י כִּֽי־שָׁמַ֧ע אֱלֹהִ֛ים אֶל־קֹ֥ול הַנַּ֖עַר בַּאֲשֶׁ֥ר הוּא־שָֽׁם׃ 18ק֚וּמִי שְׂאִ֣י אֶת־הַנַּ֔עַר וְהַחֲזִ֥יקִי אֶת־יָדֵ֖ךְ בֹּ֑ו כִּֽי־לְגֹ֥וי גָּדֹ֖ול אֲשִׂימֶֽנּוּ׃ 19וַיִּפְקַ֤ח אֱלֹהִים֙ אֶת־עֵינֶ֔יהָ וַתֵּ֖רֶא בְּאֵ֣ר מָ֑יִם וַתֵּ֜לֶךְ וַתְּמַלֵּ֤א אֶת־הַחֵ֨מֶת֙ מַ֔יִם וַתַּ֖שְׁקְאֶת־הַנָּֽעַר׃ 20וַיְהִ֧י אֱלֹהִ֛ים אֶת־הַנַּ֖עַר וַיִּגְדָּ֑ל וַיֵּ֨שֶׁב֙ בַּמִּדְבָּ֔ר וַיְהִ֖י רֹבֶ֥ה קַשָּֽׁת׃ 21וַיֵּ֖שֶׁב בְּמִדְבַּ֣ר פָּארָ֑ן וַתִּֽקַּֽח־לֹ֥ו אִמֹּ֛ו אִשָּׁ֖ה מֵאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ פ 22וַֽיְהִי֙ בָּעֵ֣ת הַהִ֔וא וַיֹּ֣אמֶר אֲבִימֶ֗לֶךְ וּפִיכֹל֙ שַׂר־צְבָאֹ֔ו אֶל־אַבְרָהָ֖ם לֵאמֹ֑ר אֱלֹהִ֣ים עִמְּךָ֔בְּכֹ֥ל אֲשֶׁר־אַתָּ֖ה עֹשֶֽׂה׃ 23וְעַתָּ֗ה הִשָּׁ֨בְעָה לִּ֤י בֵֽאלֹהִים֙ הֵ֔נָּה אִם־תִּשְׁקֹ֣ר לִ֔י וּלְנִינִ֖י וּלְנֶכְדִּ֑י כַּחֶ֜סֶד אֲשֶׁר־עָשִׂ֤יתִיעִמְּךָ֙ תַּעֲשֶׂ֣ה עִמָּדִ֔י וְעִם־הָאָ֖רֶץ אֲשֶׁר־גַּ֥רְתָּה בָּֽהּ׃ 24וַיֹּ֨אמֶר֙ אַבְרָהָ֔ם אָנֹכִ֖י אִשָּׁבֵֽעַ׃ 25וְהֹוכִ֥חַ אַבְרָהָ֖ם אֶת־אֲבִימֶ֑לֶךְ עַל־אֹדֹות֙ בְּאֵ֣ר הַמַּ֔יִם אֲשֶׁ֥ר גָּזְל֖וּ עַבְדֵ֥י אֲבִימֶֽלֶךְ׃ 26וַיֹּ֣אמֶר אֲבִימֶ֔לֶךְ לֹ֣א יָדַ֔עְתִּי מִ֥י עָשָׂ֖ה אֶת־הַדָּבָ֣ר הַזֶּ֑ה וְגַם־אַתָּ֞ה לֹא־הִגַּ֣דְתָּ לִּ֗י וְגַ֧םאָנֹכִ֛י לֹ֥א שָׁמַ֖עְתִּי בִּלְתִּ֥י הַיֹּֽום׃ 27וַיִּקַּ֤ח אַבְרָהָם֙ צֹ֣אן וּבָקָ֔ר וַיִּתֵּ֖ן לַאֲבִימֶ֑לֶךְ וַיִּכְרְת֥וּ שְׁנֵיהֶ֖ם בְּרִֽית׃ 28וַיַּצֵּ֣ב אַבְרָהָ֗ם אֶת־שֶׁ֛בַע כִּבְשֹׂ֥ת הַצֹּ֖אן לְבַדְּהֶֽן׃ 29וַיֹּ֥אמֶר אֲבִימֶ֖לֶךְ אֶל־אַבְרָהָ֑ם מָ֣ה הֵ֗נָּה שֶׁ֤בַע כְּבָשֹׂת֙ הָאֵ֔לֶּה אֲשֶׁ֥ר הִצַּ֖בְתָּ לְבַדָּֽנָה׃ 30וַיֹּ֕אמֶר כִּ֚י אֶת־שֶׁ֣בַע כְּבָשֹׂ֔ת תִּקַּ֖ח מִיָּדִ֑י בַּעֲבוּר֙ תִּֽהְיֶה־לִּ֣י לְעֵדָ֔ה כִּ֥י חָפַ֖רְתִּיאֶת־הַבְּאֵ֥ר הַזֹּֽאת׃ 31עַל־כֵּ֗ן קָרָ֛א לַמָּקֹ֥ום הַה֖וּא בְּאֵ֣ר שָׁ֑בַע כִּ֛י שָׁ֥ם נִשְׁבְּע֖וּ שְׁנֵיהֶֽם׃ 32וַיִּכְרְת֥וּ בְרִ֖ית בִּבְאֵ֣ר שָׁ֑בַע וַיָּ֣קָם אֲבִימֶ֗לֶךְ וּפִיכֹל֙ שַׂר־צְבָאֹ֔ו וַיָּשֻׁ֖בוּ אֶל־אֶ֥רֶץ פְּלִשְׁתִּֽים׃ 33וַיִּטַּ֥ע אֶ֖שֶׁל בִּבְאֵ֣ר שָׁ֑בַע וַיִּ֨קְרָא־שָׁ֔ם בְּשֵׁ֥ם יְהוָ֖ה אֵ֥ל עֹולָֽם׃ 34וַיָּ֧גָר אַבְרָהָ֛ם בְּאֶ֥רֶץ פְּלִשְׁתִּ֖ים יָמִ֥ים רַבִּֽים׃ פ
22
Abrahamu alikola ahâna ommwana enterekêro byayerekana oku arhinya Nyamuzinda. Yene ashubimuhanza
1 Enyuma z’aho, Nyamuzinda arhangula Abrahamu, amubwira, erhi: «Abrahamu ! Abrahamu! » Naye ashuza, erhi: «Ho ndi hano. » 2 Nyamuzinda anacimubwira, erhi: «Oyanke mugala wawe cûsha, oyôla orhonya, Izaki, omujâne omu cihugo c’e Moriya, n’eyo munda, omuhâne nterekêro ya kusingonoka. 3 Abrahamu azûka sêzisêzi arheganya endogomi yage na bambali babirhi n’omugala Izaki. Abeza enshâli z’enterekêro, bàhira njira bàja erya munda Nyamuzinda amubwiraga. 4 Oku lusiku lwa kasharhu, Abrahamu agalamira, alangîra erya ntondo ci erhi enaciri kuli. 5 Abrahamu anacibwira abambali erhi mubêrage aha mweshi n’eyi ndogomi, nani rhwe n’oyu mwana, rhwahika hala, rhwaharamya rhunashub’iyandagalira emunda muli. 6 Abrahamu ayanka enshâli z’enterekêro azibarhuza omugala Izaki, naye yene afumbarha omuliro n’akêre, banagenda bombi. 7 Izaki anacidôsa îshe Abrahamu, erhi: «Larha!» Naye ashuza erhi: «Kurhi mwana wani?» Izaki, erhi: «Omuliro ogu rhudwirhe, n’ensháli z’enterekêro , ci ngahi omwanabuzi rhwagend’irherekêra ali?» 8 Abrahamu ashuza, erhi: «Nyamuzinda yene abona aha arhenza omwanabuzi w’enterekêro, mwana wani». Banacigenda bombi oku bali babirhi. 9 Erhi bahika aho Nyamuzinda amulangûlaga, Abrahamu ayubaka oluhêrero, arherekeza enshâli, aziriringa omugala Izaki, amulambika oku luhêrero oku nyanya ly’enshâli. 10 Abrahamu alambûla okuboko arhôla akêre mpu akolaga abâga omugala. 11 Ci kwone Malahika wa Nyakasane anacimuyakûza kurhenga empingu, erhi: «Abrahamu! Abrahamu!» Abrahamu, erhi: «Ho ndi hano!» 12 Malahika amubwira, erhi: «Leka, orhalambûlire omwana kwo okuboko! Orhanamujiraga kubi kuci! Namamanyaga oku kurhinya orhinya Nyamuzinda: orhandahirire mugala wawe, mugala wawe cûsha». 13 13 Abrahamu, alangira engandabuzi ehangarhine amahembe omu ishaka; Abrahamu aj’irhôla erya ngandabuzi ayirherekêra nterekêro ya kusingonoka ahâli h’omugala. 14 Abrahamu ayîrika aho hantu izîno lya «Nyamuzinda yene abona ebyo», ciru na kuhika ene kwo bacihaderha mpu «Oku ntondo Nyamuzinda yene abona ebyo». 15 Malahika wa Nyamubâho ashub’ihamagala Abrahamu obwa kabirhi kurhenga empingu, 16 17 nkolaga nakuyunjuza migisho, iburha lyawe naliluza nka nyenyezi z’oku nkuba na nka mushenyi gw’omu nyanja n’eryo iburha lyawe lyakâhima omuhango gw’abashombanyi balyo. 18 Amashanja goshi g’igulu gagishwa erhi iburha lyawe lirhuma bulya wanyumvirhize. 19 Abrahamu ashubira emunda abambali bali. Bayimuka , bashubira boshi emwabo e Bersheba. Abrahamu agend’iyubaka e Bersheba.
Iburha lya Nahori
20 Enyuma z’aho, babwira Abrahamu oku Milka naye aburhîre omulumuna Nahori abarhabana. 21 Olubere ye Uzi, na Buzi amulonda, ahebakwo na Kemweli, îshe wa Aramu. 22 Kandi Kesedi, Hazo, Pilidashi, Yidilafu na Betweli. 23 Betweli aburha Rebeka; bo bana munani Milka aburhîre Nahori, mulumuna wa Abrahamu. 24 Ali agwerhe omukazi w’omuherula, izino lyage ye Reuma, naye amuburhira abana: Tebahi, Gahama, Tahasha na Mahaka.
. Genesis 22 1וַיְהִ֗י אַחַר֙ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה וְהָ֣אֱלֹהִ֔ים נִסָּ֖ה אֶת־אַבְרָהָ֑ם וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֔יו אַבְרָהָ֖ם וַיֹּ֥אמֶרהִנֵּֽנִי׃ 2וַיֹּ֡אמֶר קַח־נָ֠א אֶת־בִּנְךָ֙ אֶת־יְחִֽידְךָ֤ אֲשֶׁר־אָהַ֨בְתָּ֙ אֶת־יִצְחָ֔ק וְלֶךְ־לְךָ֔ אֶל־אֶ֖רֶץ הַמֹּרִיָּ֑הוְהַעֲלֵ֤הוּ שָׁם֙ לְעֹלָ֔ה עַ֚ל אַחַ֣ד הֶֽהָרִ֔ים אֲשֶׁ֖ר אֹמַ֥ר אֵלֶֽיךָ׃ 3וַיַּשְׁכֵּ֨ם אַבְרָהָ֜ם בַּבֹּ֗קֶר וַֽיַּחֲבֹשׁ֙ אֶת־חֲמֹרֹ֔ו וַיִּקַּ֞ח אֶת־שְׁנֵ֤י נְעָרָיו֙ אִתֹּ֔ו וְאֵ֖ת יִצְחָ֣ק בְּנֹ֑ווַיְבַקַּע֙ עֲצֵ֣י עֹלָ֔ה וַיָּ֣קָם וַיֵּ֔לֶךְ אֶל־הַמָּקֹ֖ום אֲשֶׁר־אָֽמַר־לֹ֥ו הָאֱלֹהִֽים׃ 4בַּיֹּ֣ום הַשְּׁלִישִׁ֗י וַיִּשָּׂ֨א אַבְרָהָ֧ם אֶת־עֵינָ֛יו וַיַּ֥רְא אֶת־הַמָּקֹ֖ום מֵרָחֹֽק׃ 5וַיֹּ֨אמֶר אַבְרָהָ֜ם אֶל־נְעָרָ֗יו שְׁבוּ־לָכֶ֥ם פֹּה֙ עִֽם־הַחֲמֹ֔ור וַאֲנִ֣י וְהַנַּ֔עַר נֵלְכָ֖ה עַד־כֹּ֑הוְנִֽשְׁתַּחֲוֶ֖ה וְנָשׁ֥וּבָה אֲלֵיכֶֽם׃ 6וַיִּקַּ֨ח אַבְרָהָ֜ם אֶת־עֲצֵ֣י הָעֹלָ֗ה וַיָּ֨שֶׂם֙ עַל־יִצְחָ֣ק בְּנֹ֔ו וַיִּקַּ֣ח בְּיָדֹ֔ו אֶת־הָאֵ֖שׁוְאֶת־הַֽמַּאֲכֶ֑לֶת וַיֵּלְכ֥וּ שְׁנֵיהֶ֖ם יַחְדָּֽו׃ 7וַיֹּ֨אמֶר יִצְחָ֜ק אֶל־אַבְרָהָ֤ם אָבִיו֙ וַיֹּ֣אמֶר אָבִ֔י וַיֹּ֖אמֶר הִנֶּ֣נִּֽי בְנִ֑י וַיֹּ֗אמֶר הִנֵּ֤ה הָאֵשׁ֙ וְהָ֣עֵצִ֔יםוְאַיֵּ֥ה הַשֶּׂ֖ה לְעֹלָֽה׃ 8וַיֹּ֨אמֶר֙ אַבְרָהָ֔ם אֱלֹהִ֞ים יִרְאֶה־לֹּ֥ו הַשֶּׂ֛ה לְעֹלָ֖ה בְּנִ֑י וַיֵּלְכ֥וּ שְׁנֵיהֶ֖ם יַחְדָּֽו׃ 9וַיָּבֹ֗אוּ אֶֽל־הַמָּקֹום֮ אֲשֶׁ֣ר אָֽמַר־לֹ֣ו הָאֱלֹהִים֒ וַיִּ֨בֶן שָׁ֤ם אַבְרָהָם֙ אֶת־הַמִּזְבֵּ֔חַ וַֽיַּעֲרֹ֖ךְאֶת־הָעֵצִ֑ים וַֽיַּעֲקֹד֙ אֶת־יִצְחָ֣ק בְּנֹ֔ו וַיָּ֤שֶׂם אֹתֹו֙ עַל־הַמִּזְבֵּ֔חַ מִמַּ֖עַל לָעֵצִֽים׃ 10וַיִּשְׁלַ֤ח אַבְרָהָם֙ אֶת־יָדֹ֔ו וַיִּקַּ֖ח אֶת־הַֽמַּאֲכֶ֑לֶת לִשְׁחֹ֖ט אֶת־בְּנֹֽו׃ 11וַיִּקְרָ֨א אֵלָ֜יו מַלְאַ֤ךְ יְהוָה֙ מִן־הַשָּׁמַ֔יִם וַיֹּ֖אמֶר אַבְרָהָ֣ם׀ אַבְרָהָ֑ם וַיֹּ֖אמֶר הִנֵּֽנִי׃ 12וַיֹּ֗אמֶר אַל־תִּשְׁלַ֤ח יָֽדְךָ֙ אֶל־הַנַּ֔עַר וְאַל־תַּ֥עַשׂ לֹ֖ו מְא֑וּמָּה כִּ֣י׀ עַתָּ֣ה יָדַ֗עְתִּי כִּֽי־יְרֵ֤אאֱלֹהִים֙ אַ֔תָּה וְלֹ֥א חָשַׂ֛כְתָּ אֶת־בִּנְךָ֥ אֶת־יְחִידְךָ֖ מִמֶּֽנִּי׃ 13וַיִּשָּׂ֨א אַבְרָהָ֜ם אֶת־עֵינָ֗יו וַיַּרְא֙ וְהִנֵּה־אַ֔יִל אַחַ֕ר נֶאֱחַ֥ז בַּסְּבַ֖ךְ בְּקַרְנָ֑יו וַיֵּ֤לֶךְ אַבְרָהָם֙וַיִּקַּ֣ח אֶת־הָאַ֔יִל וַיַּעֲלֵ֥הוּ לְעֹלָ֖ה תַּ֥חַת בְּנֹֽו׃ 14וַיִּקְרָ֧א אַבְרָהָ֛ם שֵֽׁם־הַמָּקֹ֥ום הַה֖וּא יְהוָ֣ה׀ יִרְאֶ֑ה אֲשֶׁר֙ יֵאָמֵ֣ר הַיֹּ֔ום בְּהַ֥ר יְהוָ֖ה יֵרָאֶֽה׃ 15וַיִּקְרָ֛א מַלְאַ֥ךְ יְהוָ֖ה אֶל־אַבְרָהָ֑ם שֵׁנִ֖ית מִן־הַשָּׁמָֽיִם׃ 16וַיֹּ֕אמֶר בִּ֥י נִשְׁבַּ֖עְתִּי נְאֻם־יְהוָ֑ה כִּ֗י יַ֚עַן אֲשֶׁ֤ר עָשִׂ֨יתָ֙ אֶת־הַדָּבָ֣ר הַזֶּ֔ה וְלֹ֥א חָשַׂ֖כְתָּאֶת־בִּנְךָ֥ אֶת־יְחִידֶֽךָ׃ 17כִּֽי־בָרֵ֣ךְ אֲבָרֶכְךָ֗ וְהַרְבָּ֨ה אַרְבֶּ֤ה אֶֽת־זַרְעֲךָ֙ כְּכֹוכְבֵ֣י הַשָּׁמַ֔יִם וְכַחֹ֕ול אֲשֶׁ֖ר עַל־שְׂפַ֣תהַיָּ֑ם וְיִרַ֣שׁ זַרְעֲךָ֔ אֵ֖ת שַׁ֥עַר אֹיְבָֽיו׃ 18וְהִתְבָּרֲכ֣וּ בְזַרְעֲךָ֔ כֹּ֖ל גֹּויֵ֣י הָאָ֑רֶץ עֵ֕קֶב אֲשֶׁ֥ר שָׁמַ֖עְתָּ בְּקֹלִֽי׃ 19וַיָּ֤שָׁב אַבְרָהָם֙ אֶל־נְעָרָ֔יו וַיָּקֻ֛מוּ וַיֵּלְכ֥וּ יַחְדָּ֖ו אֶל־בְּאֵ֣ר שָׁ֑בַע וַיֵּ֥שֶׁב אַבְרָהָ֖ם בִּבְאֵ֥רשָֽׁבַע׃ פ 20וַיְהִ֗י אַחֲרֵי֙ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה וַיֻּגַּ֥ד לְאַבְרָהָ֖ם לֵאמֹ֑ר הִ֠נֵּה יָלְדָ֨ה מִלְכָּ֥ה גַם־הִ֛וא בָּנִ֖יםלְנָחֹ֥ור אָחִֽיךָ׃ 21אֶת־ע֥וּץ בְּכֹרֹ֖ו וְאֶת־בּ֣וּז אָחִ֑יו וְאֶת־קְמוּאֵ֖ל אֲבִ֥י אֲרָֽם׃ 22וְאֶת־כֶּ֣שֶׂד וְאֶת־חֲזֹ֔ו וְאֶת־פִּלְדָּ֖שׁ וְאֶת־יִדְלָ֑ף וְאֵ֖ת בְּתוּאֵֽל׃ 23וּבְתוּאֵ֖ל יָלַ֣ד אֶת־רִבְקָ֑ה שְׁמֹנָ֥ה אֵ֨לֶּה֙ יָלְדָ֣ה מִלְכָּ֔ה לְנָחֹ֖ור אֲחִ֥י אַבְרָהָֽם׃ 24וּפִֽילַגְשֹׁ֖ו וּשְׁמָ֣הּ רְאוּמָ֑ה וַתֵּ֤לֶד גַּם־הִוא֙ אֶת־טֶ֣בַח וְאֶת־גַּ֔חַם וְאֶת־תַּ֖חַשׁ וְאֶֽת־מַעֲכָֽה׃ס 20 20וַיְהִ֗י אַחֲרֵי֙ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה וַיֻּגַּ֥ד לְאַבְרָהָ֖ם לֵאמֹ֑ר הִ֠נֵּה יָלְדָ֨ה מִלְכָּ֥ה גַם־הִ֛וא בָּנִ֖יםלְנָחֹ֥ור אָחִֽיךָ׃ 21 21אֶת־ע֥וּץ בְּכֹרֹ֖ו וְאֶת־בּ֣וּז אָחִ֑יו וְאֶת־קְמוּאֵ֖ל אֲבִ֥י אֲרָֽם׃ 22 22וְאֶת־כֶּ֣שֶׂד וְאֶת־חֲזֹ֔ו וְאֶת־פִּלְדָּ֖שׁ וְאֶת־יִדְלָ֑ף וְאֵ֖ת בְּתוּאֵֽל׃ 23 23וּבְתוּאֵ֖ל יָלַ֣ד אֶת־רִבְקָ֑ה שְׁמֹנָ֥ה אֵ֨לֶּה֙ יָלְדָ֣ה מִלְכָּ֔ה לְנָחֹ֖ור אֲחִ֥י אַבְרָהָֽם׃ 24 24וּפִֽילַגְשֹׁ֖ו וּשְׁמָ֣הּ רְאוּמָ֑ה וַתֵּ֤לֶד גַּם־הִוא֙ אֶת־טֶ֣בַח וְאֶת־גַּ֔חַם וְאֶת־תַּ֖חַשׁ וְאֶֽת־מַעֲכָֽה׃ס
23
Oluvumbu lwa bashakulûza
1 Emyaka Sara alamire liri igana na makumi abirhi na nda, 2 afìra aha Kiriyati-Arba , ho haligi aha Hebroni, omu cihugo c’e Kanani. Abrahamu ayisha ali oku bufire bwa Sara. 3 Abrahamu ayimanga embere z’omugogo gwage, abwira bene Heti, erhi: 4 «Eno mwinyu, ndi yo mubunga nanciri cigolo. Mumpe nani oluvumbu ntenze oyu muntu wani mmubishemwo. » 5 Bene Heti bashuza Abrahamu, mpu: 6 «Yagirwa orhuyumve nirhu! Woyo ekarhì kirhu, oliyo muluzi wa Nyamuzinda, ocishoge nguma omu nshinda zirhu, obishemwo omuntu wawe, ntaye wankakulahirira enshinda wabishamwo mukawe.» 7 Abrahamu ayimanga ayunama embere z’olubaga lw’ecihugo ca bene Heti, 8 abashambàlira ntya, erhi: «Akaba muyemire ogu mugogo gwani guntengekwo ngubîshe, munyumve munansengerere emwa Efroni, mugala wa Sohari, 9 andekere olukunda lwa Makipela.luba lwage lunali oku irhwerhwe ly’ishwa lyage. Alumpe namuguliralwo lwoshi ernbere ziyu,lube luvumbu lwani.» 10 Ago mango Efroni ali àbwarhire ekarhî ka bene Heti; Efroni, Muhititi ashuza Abrahamu embere za bene Héti «boshi n’embere z’abakazag’itwa ec’olusoso n’okuja omu lugo, 11 erhi: «Nanga, nnahamwirhu onyumve erhi kwo. Nkuhire eryo ishwa, nkuhîre n’olwo lukunda lilimwo, nkugabirelyo omu masu g’abana b’ekà. Obishemwo omuntu wawe.» 12 Abrahamu ayunama embere z’olubaga lw’eco cihugo. 13 Abwira Efroni embere z’olubaga lw’eco cihugo, erhi: «Orhang’iyumva erhi kwo! Mpânyire engulo y’eryo ishwa, oyiyemere nani, na ntyo nanabishamwo omuntu wani.» 14 Efroni ashuza Abrahamu, erhi: 15 Nnahamwirhu, onyumve erhi kwo: ishwa lya magana ani ga sikeli za nsaranga cirigi cici eco kuli rhwe rhwembi? Obîshe omuntu wawe. 16 Abrahamu ayemera Efroni, Abrahamu agerera Efroni zirya nfaranga anaderhaga embere za bene Heti, galya magana ani g’esikeli z’enfaranga; go magerha gali garhonyire emwa abarhunzi. 17 Ntyo ishwa lya Efroni liba aha Makipela, ishiriza lya Mambri, ishwa n’olukunda lulirimwo, haguma n’emirhi yalirimwo kuhebakwo n’olubibi lwalyo, 18 byoshi byashuba bya Abrahamu omu masu ga bene Heti boshi n’embere za ngasi boshi banakazag’itwa ec’oluso n’okuja omu lugo. 19 Oku bundi, Abrahamu abisha mukâge Sara omu lwâla lwa Makipela ishiriza lya Mambri omu Hebroni, cihugo ca Kanani. 20 Ntyo kwo Abrahamu abonaga ishwa n’olukunda lwalibagamwo emwa bene Heti; lwashuba luvumbu lwage.
Genesis 23 1וַיִּהְיוּ֙ חַיֵּ֣י שָׂרָ֔ה מֵאָ֥ה שָׁנָ֛ה וְעֶשְׂרִ֥ים שָׁנָ֖ה וְשֶׁ֣בַע שָׁנִ֑ים שְׁנֵ֖י חַיֵּ֥י שָׂרָֽה׃ 2וַתָּ֣מָת שָׂרָ֗ה בְּקִרְיַ֥ת אַרְבַּ֛ע הִ֥וא חֶבְרֹ֖ון בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וַיָּבֹא֙ אַבְרָהָ֔ם לִסְפֹּ֥ד לְשָׂרָ֖הוְלִבְכֹּתָֽהּ׃ 3וַיָּ֨קָם֙ אַבְרָהָ֔ם מֵעַ֖ל פְּנֵ֣י מֵתֹ֑ו וַיְדַבֵּ֥ר אֶל־בְּנֵי־חֵ֖ת לֵאמֹֽר׃ 4גֵּר־וְתֹושָׁ֥ב אָנֹכִ֖י עִמָּכֶ֑ם תְּנ֨וּ לִ֤י אֲחֻזַּת־קֶ֨בֶר֙ עִמָּכֶ֔ם וְאֶקְבְּרָ֥ה מֵתִ֖י מִלְּפָנָֽי׃ 5וַיַּעֲנ֧וּ בְנֵי־חֵ֛ת אֶת־אַבְרָהָ֖ם לֵאמֹ֥ר לֹֽו׃ 6שְׁמָעֵ֣נוּ׀ אֲדֹנִ֗י נְשִׂ֨יא אֱלֹהִ֤ים אַתָּה֙ בְּתֹוכֵ֔נוּ בְּמִבְחַ֣ר קְבָרֵ֔ינוּ קְבֹ֖ר אֶת־מֵתֶ֑ךָ אִ֣ישׁ מִמֶּ֔נּוּאֶת־קִבְרֹ֛ו לֹֽא־יִכְלֶ֥ה מִמְּךָ֖ מִקְּבֹ֥ר מֵתֶֽךָ׃ 7וַיָּ֧קָם אַבְרָהָ֛ם וַיִּשְׁתַּ֥חוּ לְעַם־הָאָ֖רֶץ לִבְנֵי־חֵֽת׃ 8וַיְדַבֵּ֥ר אִתָּ֖ם לֵאמֹ֑ר אִם־יֵ֣שׁ אֶֽת־נַפְשְׁכֶ֗ם לִקְבֹּ֤ר אֶת־מֵתִי֙ מִלְּפָנַ֔י שְׁמָע֕וּנִי וּפִגְעוּ־לִ֖יבְּעֶפְרֹ֥ון בֶּן־צֹֽחַר׃ 9וְיִתֶּן־לִ֗י אֶת־מְעָרַ֤ת הַמַּכְפֵּלָה֙ אֲשֶׁר־לֹ֔ו אֲשֶׁ֖ר בִּקְצֵ֣ה שָׂדֵ֑הוּ בְּכֶ֨סֶף מָלֵ֜א יִתְּנֶ֥נָּה לִ֛יבְּתֹוכְכֶ֖ם לַאֲחֻזַּת־קָֽבֶר׃ 10וְעֶפְרֹ֥ון יֹשֵׁ֖ב בְּתֹ֣וךְ בְּנֵי־חֵ֑ת וַיַּעַן֩ עֶפְרֹ֨ון הַחִתִּ֤י אֶת־אַבְרָהָם֙ בְּאָזְנֵ֣י בְנֵי־חֵ֔ת לְכֹ֛ל בָּאֵ֥ישַֽׁעַר־עִירֹ֖ו לֵאמֹֽר׃ 11לֹֽא־אֲדֹנִ֣י שְׁמָעֵ֔נִי הַשָּׂדֶה֙ נָתַ֣תִּי לָ֔ךְ וְהַמְּעָרָ֥ה אֲשֶׁר־בֹּ֖ו לְךָ֣ נְתַתִּ֑יהָ לְעֵינֵ֧י בְנֵי־עַמִּ֛ינְתַתִּ֥יהָ לָּ֖ךְ קְבֹ֥ר מֵתֶֽךָ׃ 12וַיִּשְׁתַּ֨חוּ֙ אַבְרָהָ֔ם לִפְנֵ֖י עַ֥ם הָאָֽרֶץ׃ 13וַיְדַבֵּ֨ר אֶל־עֶפְרֹ֜ון בְּאָזְנֵ֤י עַם־הָאָ֨רֶץ֙ לֵאמֹ֔ר אַ֛ךְ אִם־אַתָּ֥ה ל֖וּ שְׁמָעֵ֑נִי נָתַ֜תִּי כֶּ֤סֶףהַשָּׂדֶה֙ קַ֣ח מִמֶּ֔נִּי וְאֶקְבְּרָ֥ה אֶת־מֵתִ֖י שָֽׁמָּה׃ 14וַיַּ֧עַן עֶפְרֹ֛ון אֶת־אַבְרָהָ֖ם לֵאמֹ֥ר לֹֽו׃ 15אֲדֹנִ֣י שְׁמָעֵ֔נִי אֶרֶץ֩ אַרְבַּ֨ע מֵאֹ֧ת שֶֽׁקֶל־כֶּ֛סֶף בֵּינִ֥י וּבֵֽינְךָ֖ מַה־הִ֑וא וְאֶת־מֵתְךָ֖ קְבֹֽר׃ 16וַיִּשְׁמַ֣ע אַבְרָהָם֮ אֶל־עֶפְרֹון֒ וַיִּשְׁקֹ֤ל אַבְרָהָם֙ לְעֶפְרֹ֔ן אֶת־הַכֶּ֕סֶף אֲשֶׁ֥ר דִּבֶּ֖ר בְּאָזְנֵ֣יבְנֵי־חֵ֑ת אַרְבַּ֤ע מֵאֹות֙ שֶׁ֣קֶל כֶּ֔סֶף עֹבֵ֖ר לַסֹּחֵֽר׃ 17וַיָּ֣קָם׀ שְׂדֵ֣ה עֶפְרֹ֗ון אֲשֶׁר֙ בַּמַּכְפֵּלָ֔ה אֲשֶׁ֖ר לִפְנֵ֣י מַמְרֵ֑א הַשָּׂדֶה֙ וְהַמְּעָרָ֣ה אֲשֶׁר־בֹּ֔ווְכָל־הָעֵץ֙ אֲשֶׁ֣ר בַּשָּׂדֶ֔ה אֲשֶׁ֥ר בְּכָל־גְּבֻלֹ֖ו סָבִֽיב׃ 18לְאַבְרָהָ֥ם לְמִקְנָ֖ה לְעֵינֵ֣י בְנֵי־חֵ֑ת בְּכֹ֖ל בָּאֵ֥י שַֽׁעַר־עִירֹֽו׃ 19וְאַחֲרֵי־כֵן֩ קָבַ֨ר אַבְרָהָ֜ם אֶת־שָׂרָ֣ה אִשְׁתֹּ֗ו אֶל־מְעָרַ֞ת שְׂדֵ֧ה הַמַּכְפֵּלָ֛ה עַל־פְּנֵ֥י מַמְרֵ֖אהִ֣וא חֶבְרֹ֑ון בְּאֶ֖רֶץ כְּנָֽעַן׃ 20וַיָּ֨קָם הַשָּׂדֶ֜ה וְהַמְּעָרָ֧ה אֲשֶׁר־בֹּ֛ו לְאַבְרָהָ֖ם לַאֲחֻזַּת־קָ֑בֶר מֵאֵ֖ת בְּנֵי־חֵֽת׃ ס
24
Obuhya bwa Izaki
1 Abrahamu ali akola mushosi wa myaka minji, Nyamubâho ali erhi amuhîre omugisho muli ngasi kantu. 2 Abrahamu abwira omwambali, mugula wage omu bambali, ye wanakazag’ilanga ebyage byoshi, erhi: «Ohebe okuboko kwawe idako ly’olurhungu lwani, 3 nakulahiriza oku îzino lya Nyamubâho Nyamuzinda w’empingu n’igulu, oku orhalongeze mugala wani omukazi omu banyere b’Anya-Kanani nyubasire ekarhî kabo. 4 Ci kwonene, yo waja emwirhu, omu mulala gwirhu, mwo wacîshoga omukazi washebera mugala wani Izaki.» 5 Omwambali anacimubwira, erhi: «Haligi amango nyamukazi ankalahira mpu arhankulikire mwo cino cihugo, k’ago mango nanagalula mugala wawe emunda warhengaga?» 6 Abrahamu amushuza, erhi: «Nanga, orhahîraga okashubiza mugala wani eyo munda. 7 Nyamubâho, Nyamuzinda w’empingu, Nyamuzinda w’igulu yenene wantenzagya omu nyumpa ya larha, n’omu cihugo ca bene wirhu, yene ye wanshambâzagya anandaganya n’endahiro oku eci cihugo aciha iburha lyani. Yene arhuma malahika wage embere zawe, lyo abonera mugala wani omukazi eyo munda. 8 Akaba oyo mukazi arhalonzizi okukushimba, orhacife n’ecihango, ci orhahîraga okashubiza mugala wani eyo munda». 9 Oku bundi omwambali ahira okuboko oku cibero ca nnawabo Abrahamu, anacigashira olwo lubanja.
10 Nyamushizi anacirhôla ngamiya ikumi omu ngamiya za nnawabo, anagendana n’oku ngasi hinja nnawabo ali agwerhe, anacirikûla aja entambiz’e Aram-Naharayimu omu lugo lwa Nahoro. 11 Engamiya zage azifukamya emuhanda gw’olugo, hofi n’iriba, càjingwè, gala mango abakazi banahuluka mpu bagend’idôma amîshi. 12 Anaciderha, erhi: «Nyakasane, Nyamuzinda wa nnawirhu Abrahamu, ongashânire ene, onayerekane oku kurhonya orhonya mwambali wawe Abrahamu. 13 Niono nyimanzire hano iriba, na bali b’abantu ba mw’olu lugo, bakola bayish’idôma amîshi. 14 Omwananyere nakabwira, nti: «Hengeka akabindi kawe ompe nani nywe, akananshuza, erhi: Neci, nywaga onaleke nywese n’engamiya zawe, erhi ye mukazi wali obikîre mwambali wawe Izaki, co cimanyiso namanyirakwo oku orhonyize nnawirhu.»
15 Oku arhaciyusa ederha, Rebeka, mwali wa Betweli, mwene Milka, muka Nahori, mulumuna wa Abrahamu ayisha n’akabindi oku cirhugo. 16 Oyo munyere ali mwinjinja, mwananyere mushugi, nta mulume walisag’imuyegêra, abungulukira aha iriba abumba akabindi kage anarherema. 17 Olya mushizi akanya aj’imurhangîra, amubwira, erhi: «Mâshi, oleke nywe rhwishi rhutya kw’ago gali omu kabindi kawe.» 18 Olya munyere anacishuza, erhi: «Nywaga, Yagirwa». Anaciyandagaliza dubaduba akabindi omu nfune mpu amunywese. 19 Erhi ayus’imunywesa, anaciderha, erhi: «Nkola naj’idômera n’engamiya zawe, kuhika zihâge». 20 Anacidubulira galya mîshi duba duba omu ciranga ashubirira aha iriba mpu adôme , anadômera engamiya zoshi. 21 Olya mulume oku ahuluka, akaz’imusinza, erhi anadwirbe acidôsa erhi nanga erhi neci Nyamubâho amuhisize.
22 Erhi engamiya ziyus’inywa, olya mulume arhôla ehigondo hy’amasholo hya buzirho bwaluhande luguma lw’esikeli, amuyambisahyo, anacirhôla na rhulinga rhubirhi rhwa masholo rhwa buzirho bwa sikeli ikumi amuyambisa rhwo ekuboko. 23 Anacimubwira, erhi: «Oli mwali wa ndi? K’aha mwinyu, sho ankabona aha abantu bahanda?» 24 Ashuza, erhi: «Ndi mwali wa Betweli, mugala wa Milka mwene Nahori.» 25 Ashub’iderha, erhi: «Neci aha mwirhu bali ebyasi birhali binyi, hanaboneka n’ecirâlo.» 26 Oku bundi olya mulume afukama aharamya Nyamubâho , 27 ederha, erhi: «Oyagirwe Nyakasane, Nyamuzinda wa nnawirhu Abrahamu, ôrharhinyirire okurhonya n’okulumehera nnahamwirhu. Nyamubâho yene oyula onnongolîne kuhika aha mwa mwene wabo nnahamwirhu.» 28 Olya mwananyere alibirha aj’ibwira nnina ebyabire. 29 Rebeka âli agwerhe mushinja wabo, izîno lyage ye Labani, Labani anacilibirhira embuga emunda olya mulume ali, ebw’iriba. 30 Erhi aba amabona ehigondo n’orhulinga mwali wabo ali ayambirhe, n’erhi aba amayumva mwali wabo Rebeka ederha, erhi: «Kw’oyo mulume ambwizire ntyo», ago mango alibirhira emunda nyamulume ali, amushimana aciyimanzire aha burhambi bw’engamiya ah’iriba. 31 Anacimubwira, erhi: «Yisha mugishwa wa Nyamubâho! Cici cirhumire obera embuga n’obwo narheganyize enyumpa n’ahantu engamiya zawe zabêra?». 32 Olya mulume akanya aj’ekà, Labani ashwekûla emizigo y’engamiya, anaziha ebyasi, analerha amîshi mpu oyo mulume boshi h’ababo bashukemwo amagulu.
33 Bamulerhera ebiryo mpu alye. Ci kwone ashuza, erhi: «Ntalya ntanaciderha akanwa kandwirhe.» Labani ashuza, erhi; «Derhaga!» 34 Naye, erhi: «Niono ndi mwambali wa Abrahamu. 35 Nyamuzinda agishire nnawirhu; akola àbà mugale, àmuhîre ebintu bishwekwa, ebinyinyi n’ebinenene, enfaranga n’amasholo, abambali n’abambalikazi, engamiya n’endogomi. 36 Sara, muka nnawirhu, Abrahamu, omu bugikulu bwage, amuburhira omwanarhabana, n’oyo mwanarhabana ye afumbisire ebyage byoshi. 37 Nnawirhu andahirize, erhi: «Irhondo orhahiraga okarhôlera mugala wani omukazi omu banyere ba-nya-Kanani, muli cino cihugo rhuyubasiremwo. 38 Akaba orhajiri omu nyumpa ya larha, omu bûko bwirhu okugend’ilogezamwo omukazi waha mugala wani, erhi wamanahera!» 39 Nabwizire nnawirhu, nti: «Hall amango oyo mukazi ankalahira bwankulikira». 40 Naye anshuza, erhi: «Nyamuzinda nyôrha ngenda embere zage, akurhumira malahika wage akuluse akuhisakwo ehi walonza, ly’obonera mugala wani omukazi w’omu bûko bwirhu n’omu nyumpa ya larha. 41 Wafuma ecihango erhi wankahika omu bûko bwirhu, bakanakuyima omukazi, ecihango cirhacikuyirhe. 42 Ene mpika aha iriba naderha, nti: Nyamubâho Nyamuzinda wa nnawirhu, wekasinga, oyerekane, akaba olonzize okuhisa eyi njira ndimo kw’ehi nshimbire. 43 Niono ndi hano iriba, omunyere wayish’al’idôma, nani nkamubwira, nti: Nkuhûnyire ompe nani rhwishi rhusungunu rhw’omu kabindi kawe, 44 akanashuza, erhi: wene onywage, nagend’idômera n’engamiya zawe, erhi ye mukazi Nyamubâho abîkire mwene nnawirhu. 45 Ntali nciyusa naderha ebyo binwa omu murhima gwani, ene Rebeka ayisha n’akabindi kage oku cirhugo. Abungulukira ebw’iriba, anadôma. Namubwira nti mpa nani nywe, wekasinga. 46 Ho na halya, akûla akabindi kage oku cirhugo, ederha, erhi: «Nywaga nagend’idômera n’engamiya zawe.» Nanywire, agal’inywesa n’engamiya zani. 47 Namudôsize, nti: Oli mwali wa ndi? Naye anshuza, erhi: «Ndi mwali wa Betweli, mulume Milka aburhiraga Nahori.» Oku bundi namuyambisa ehi higondo oku izûlu n’orhu rhulinga aha maboko. 48 Aho, nafukamiriza naharamya Nyamubâho, Nyamuzinda wa nnanwirhu Abrahamu, ye wali annongolîne omu njira nyinja mpu ntôlere omugala mwali wa muci wa nnahamwirhu. 49 Bunola akaba mulonzize okuyereka nnahamwirhu oku mumusîmire munamurhonyize, mumbwire n’akaba nanga kandi mumbwire, lyo nyerekera ebwa kulyo erhi ebwa kumosho».
50 Labani bo na Betweli bashuza baderha, mpu: «Okûla emwa Nyamuzinda kurhenzire, rhurhankahash’ikushuza nti neci erhi nanga. 51 Rebeka oyo embere zawe: rhôla ye omuhêke , aj’iba muka mwene nnawinyu nk’oku Nyamubâho anadesire.» 52 Erhi mwambali w’Abrahamu ayumva ebyo binwa, aharamya embere za Nyamubâho. 53 Ayômola ebisikiyo by’ecûma n’eby’amasholo, ayomola n’emishangi, aha Rebeka. Aha na mushinja wabo boshi na nnina ebindi bikulo.
54 Oku bundi bàlya bànanywa bo n’ababo bàli boshi, banalâla halya. Sêzi erhi babà bamazûka, ederha, erhi: «Mundîke nshubire emwa nnawirhu.» 55 Mushinja wa Rebeka na nnina baderha, mpu: «Oyu munyere arhang’ibêra hano zindi nsiku nk’ibirhi erhi ikumi n’enyuma z’aho anagenda.» 56 Abashuza, erhi: «Murhacindegerezagya n’obwo Nyamubâho ampisizekwo ehi nalonzagya. Muleke ngende, nshubire emwa nnawirhu.» 57 Banaciderba, mpu: «Rhuhamagalage namunyere rhumudòse naye kurhi adesire». 58 Banacihamagala Rebeka bamudôsa, mpu: «K’olonzize okugenda mweshi n’oyu mulume?» Naye anacishuza, erhi: «Neci, nnonzize ngende.» 59 Okubundi, bahka omunyere wabo Rebeka mpu agende bo n’omulezi wage n’oyo mwambali w’Abrahamu na balya balume âli boshi. 60 Banacihà Rebeka obwanga, mpu: «Woyo mwali wirhu oyololoke ohinduke bihumbi n’ebihumbi n’iburha lyawe lihime enyumpa z’abashombanyi balyo. 61 Rebeka ayimuka boshi n’abambali-kazi, bashonera oku ngamiya, bakulikira olya mulume. Mwambali w’Abrahamu arhôla Rebeka, bahira njira.
62 Ago mango Izaki âli ayishire omu irungu ly’iriba lya Lahayi-Royi, bulya mwo ali ayubasire omu cihugo ca Negebu. 63 Izaki ahuluka mpu aje acigezageza ebwa mashwa càjingwè, erhi ayinamula amasu alangîra engamiya zayisha. 64 Rebeka naye mpu ayinamula amasu, alangîra Izaki, ashonôka oku ngamiya. 65 Adôsa olya murhumisi, erhi: «Ye ndi ola mulume wayisha alambagira omu ishwa anayerekîre eno munda rhuli? 66 Olya mushizi ashuza, erhi: «Ye nnahamwirhu oyo.» Namunyere arhôla ecitambara acîhundikira co. Olya mushizi ashambâlira Izaki oku agendaga kwoshi. 67 Izaki ahêka Rebeka omu cirâlo cali ca nnina Sara, ayanka Rebeka, amujira mukâge, anamurhonya. Na ntyo Izaki arhûla, arhacilakaga olufù lwa nnina.
Genesis 24: 1וְאַבְרָהָ֣ם זָקֵ֔ן בָּ֖א בַּיָּמִ֑ים וַֽיהוָ֛ה בֵּרַ֥ךְ אֶת־אַבְרָהָ֖ם בַּכֹּֽל׃ 2וַיֹּ֣אמֶר אַבְרָהָ֗ם אֶל־עַבְדֹּו֙ זְקַ֣ן בֵּיתֹ֔ו הַמֹּשֵׁ֖ל בְּכָל־אֲשֶׁר־לֹ֑ו שִֽׂים־נָ֥א יָדְךָ֖ תַּ֥חַת יְרֵכִֽי׃ 3וְאַשְׁבִּ֣יעֲךָ֔ בַּֽיהוָה֙ אֱלֹהֵ֣י הַשָּׁמַ֔יִם וֵֽאלֹהֵ֖י הָאָ֑רֶץ אֲשֶׁ֨ר לֹֽא־תִקַּ֤ח אִשָּׁה֙ לִבְנִ֔י מִבְּנֹות֙הַֽכְּנַעֲנִ֔י אֲשֶׁ֥ר אָנֹכִ֖י יֹושֵׁ֥ב בְּקִרְבֹּֽו׃ 4כִּ֧י אֶל־אַרְצִ֛י וְאֶל־מֹולַדְתִּ֖י תֵּלֵ֑ךְ וְלָקַחְתָּ֥ אִשָּׁ֖ה לִבְנִ֥י לְיִצְחָֽק׃ 5וַיֹּ֤אמֶר אֵלָיו֙ הָעֶ֔בֶד אוּלַי֙ לֹא־תֹאבֶ֣ה הָֽאִשָּׁ֔ה לָלֶ֥כֶת אַחֲרַ֖י אֶל־הָאָ֣רֶץ הַזֹּ֑את הֶֽהָשֵׁ֤באָשִׁיב֙ אֶת־בִּנְךָ֔ אֶל־הָאָ֖רֶץ אֲשֶׁר־יָצָ֥אתָ מִשָּֽׁם׃ 6וַיֹּ֥אמֶר אֵלָ֖יו אַבְרָהָ֑ם הִשָּׁ֣מֶר לְךָ֔ פֶּן־תָּשִׁ֥יב אֶת־בְּנִ֖י שָֽׁמָּה׃ 7יְהוָ֣ה׀ אֱלֹהֵ֣י הַשָּׁמַ֗יִם אֲשֶׁ֨ר לְקָחַ֜נִי מִבֵּ֣ית אָבִי֮ וּמֵאֶ֣רֶץ מֹֽולַדְתִּי֒ וַאֲשֶׁ֨ר דִּבֶּר־לִ֜י וַאֲשֶׁ֤רנִֽשְׁבַּֽע־לִי֙ לֵאמֹ֔ר לְזַ֨רְעֲךָ֔ אֶתֵּ֖ן אֶת־הָאָ֣רֶץ הַזֹּ֑את ה֗וּא יִשְׁלַ֤ח מַלְאָכֹו֙ לְפָנֶ֔יךָ וְלָקַחְתָּ֥ אִשָּׁ֛הלִבְנִ֖י מִשָּֽׁם׃ 8וְאִם־לֹ֨א תֹאבֶ֤ה הָֽאִשָּׁה֙ לָלֶ֣כֶת אַחֲרֶ֔יךָ וְנִקִּ֕יתָ מִשְּׁבֻעָתִ֖י זֹ֑את רַ֣ק אֶת־בְּנִ֔י לֹ֥א תָשֵׁ֖בשָֽׁמָּה׃ 9וַיָּ֤שֶׂם הָעֶ֨בֶד֙ אֶת־יָדֹ֔ו תַּ֛חַת יֶ֥רֶךְ אַבְרָהָ֖ם אֲדֹנָ֑יו וַיִּשָּׁ֣בַֽע לֹ֔ו עַל־הַדָּבָ֖ר הַזֶּֽה׃ 10וַיִּקַּ֣ח הָ֠עֶבֶד עֲשָׂרָ֨ה גְמַלִּ֜ים מִגְּמַלֵּ֤י אֲדֹנָיו֙ וַיֵּ֔לֶךְ וְכָל־ט֥וּב אֲדֹנָ֖יו בְּיָדֹ֑ו וַיָּ֗קָם וַיֵּ֛לֶךְאֶל־אֲרַ֥ם נַֽהֲרַ֖יִם אֶל־עִ֥יר נָחֹֽור׃ 11וַיַּבְרֵ֧ךְ הַגְּמַלִּ֛ים מִח֥וּץ לָעִ֖יר אֶל־בְּאֵ֣ר הַמָּ֑יִם לְעֵ֣ת עֶ֔רֶב לְעֵ֖ת צֵ֥את הַשֹּׁאֲבֹֽת׃ 12וַיֹּאמַ֓ר׀ יְהוָ֗ה אֱלֹהֵי֙ אֲדֹנִ֣י אַבְרָהָ֔ם הַקְרֵה־נָ֥א לְפָנַ֖י הַיֹּ֑ום וַעֲשֵׂה־חֶ֕סֶד עִ֖ם אֲדֹנִ֥יאַבְרָהָֽם׃ 13הִנֵּ֛ה אָנֹכִ֥י נִצָּ֖ב עַל־עֵ֣ין הַמָּ֑יִם וּבְנֹות֙ אַנְשֵׁ֣י הָעִ֔יר יֹצְאֹ֖ת לִשְׁאֹ֥ב מָֽיִם׃ 14וְהָיָ֣ה הַֽנַּעֲרָ֗ אֲשֶׁ֨ר אֹמַ֤ר אֵלֶ֨יהָ֙ הַטִּי־נָ֤א כַדֵּךְ֙ וְאֶשְׁתֶּ֔ה וְאָמְרָ֣ה שְׁתֵ֔ה וְגַם־גְּמַלֶּ֖יךָאַשְׁקֶ֑ה אֹתָ֤הּ הֹכַ֨חְתָּ֙ לְעַבְדְּךָ֣ לְיִצְחָ֔ק וּבָ֣הּ אֵדַ֔ע כִּי־עָשִׂ֥יתָ חֶ֖סֶד עִם־אֲדֹנִֽי׃ 15וַֽיְהִי־ה֗וּא טֶרֶם֮ כִּלָּ֣ה לְדַבֵּר֒ וְהִנֵּ֧ה רִבְקָ֣ה יֹצֵ֗את אֲשֶׁ֤ר יֻלְּדָה֙ לִבְתוּאֵ֣ל בֶּן־מִלְכָּ֔ה אֵ֥שֶׁתנָחֹ֖ור אֲחִ֣י אַבְרָהָ֑ם וְכַדָּ֖הּ עַל־שִׁכְמָֽהּ׃ 16וְהַֽנַּעֲרָ֗ טֹבַ֤ת מַרְאֶה֙ מְאֹ֔ד בְּתוּלָ֕ה וְאִ֖ישׁ לֹ֣א יְדָעָ֑הּ וַתֵּ֣רֶד הָעַ֔יְנָה וַתְּמַלֵּ֥א כַדָּ֖הּ וַתָּֽעַל׃ 17וַיָּ֥רָץ הָעֶ֖בֶד לִקְרָאתָ֑הּ וַיֹּ֕אמֶר הַגְמִיאִ֥ינִי נָ֛א מְעַט־מַ֖יִם מִכַּדֵּֽךְ׃ 18וַתֹּ֖אמֶר שְׁתֵ֣ה אֲדֹנִ֑י וַתְּמַהֵ֗ר וַתֹּ֧רֶד כַּדָּ֛הּ עַל־יָדָ֖הּ וַתַּשְׁקֵֽהוּ׃ 19וַתְּכַ֖ל לְהַשְׁקֹתֹ֑ו וַתֹּ֗אמֶר גַּ֤ם לִגְמַלֶּ֨יךָ֙ אֶשְׁאָ֔ב עַ֥ד אִם־כִּלּ֖וּ לִשְׁתֹּֽת׃ 20וַתְּמַהֵ֗ר וַתְּעַ֤ר כַּדָּהּ֙ אֶל־הַשֹּׁ֔קֶת וַתָּ֥רָץ עֹ֛וד אֶֽל־הַבְּאֵ֖ר לִשְׁאֹ֑ב וַתִּשְׁאַ֖ב לְכָל־גְּמַלָּֽיו׃ 21וְהָאִ֥ישׁ מִשְׁתָּאֵ֖ה לָ֑הּ מַחֲרִ֕ישׁ לָדַ֗עַת הַֽהִצְלִ֧יחַ יְהוָ֛ה דַּרְכֹּ֖ו אִם־לֹֽא׃ 22וַיְהִ֗י כַּאֲשֶׁ֨ר כִּלּ֤וּ הַגְּמַלִּים֙ לִשְׁתֹּ֔ות וַיִּקַּ֤ח הָאִישׁ֙ נֶ֣זֶם זָהָ֔ב בֶּ֖קַע מִשְׁקָלֹ֑ו וּשְׁנֵ֤י צְמִידִים֙עַל־יָדֶ֔יהָ עֲשָׂרָ֥ה זָהָ֖ב מִשְׁקָלָֽם׃ 23וַיֹּ֨אמֶר֙ בַּת־מִ֣י אַ֔תְּ הַגִּ֥ידִי נָ֖א לִ֑י הֲיֵ֧שׁ בֵּית־אָבִ֛יךְ מָקֹ֥ום לָ֖נוּ לָלִֽין׃ 24וַתֹּ֣אמֶר אֵלָ֔יו בַּת־בְּתוּאֵ֖ל אָנֹ֑כִי בֶּן־מִלְכָּ֕ה אֲשֶׁ֥ר יָלְדָ֖ה לְנָחֹֽור׃ 25וַתֹּ֣אמֶר אֵלָ֔יו גַּם־תֶּ֥בֶן גַּם־מִסְפֹּ֖וא רַ֣ב עִמָּ֑נוּ גַּם־מָקֹ֖ום לָלֽוּן׃ 26וַיִּקֹּ֣ד הָאִ֔ישׁ וַיִּשְׁתַּ֖חוּ לַֽיהוָֽה׃ 27וַיֹּ֗אמֶר בָּר֤וּךְ יְהוָה֙ אֱלֹהֵי֙ אֲדֹנִ֣י אַבְרָהָ֔ם אֲ֠שֶׁר לֹֽא־עָזַ֥ב חַסְדֹּ֛ו וַאֲמִתֹּ֖ו מֵעִ֣ם אֲדֹנִ֑י אָנֹכִ֗יבַּדֶּ֨רֶךְ֙ נָחַ֣נִי יְהוָ֔ה בֵּ֖ית אֲחֵ֥י אֲדֹנִֽי׃ 28וַתָּ֨רָץ֙ הַֽנַּעֲרָ֔ וַתַּגֵּ֖ד לְבֵ֣ית אִמָּ֑הּ כַּדְּבָרִ֖ים הָאֵֽלֶּה׃ 29וּלְרִבְקָ֥ה אָ֖ח וּשְׁמֹ֣ו לָבָ֑ן וַיָּ֨רָץ לָבָ֧ן אֶל־הָאִ֛ישׁ הַח֖וּצָה אֶל־הָעָֽיִן׃ 30וַיְהִ֣י׀ כִּרְאֹ֣ת אֶת־הַנֶּ֗זֶם וְֽאֶת־הַצְּמִדִים֮ עַל־יְדֵ֣י אֲחֹתֹו֒ וּכְשָׁמְעֹ֗ו אֶת־דִּבְרֵ֞י רִבְקָ֤ה אֲחֹתֹו֙לֵאמֹ֔ר כֹּֽה־דִבֶּ֥ר אֵלַ֖י הָאִ֑ישׁ וַיָּבֹא֙ אֶל־הָאִ֔ישׁ וְהִנֵּ֛ה עֹמֵ֥ד עַל־הַגְּמַלִּ֖ים עַל־הָעָֽיִן׃ 31וַיֹּ֕אמֶר בֹּ֖וא בְּר֣וּךְ יְהוָ֑ה לָ֤מָּה תַעֲמֹד֙ בַּח֔וּץ וְאָנֹכִי֙ פִּנִּ֣יתִי הַבַּ֔יִת וּמָקֹ֖ום לַגְּמַלִּֽים׃ 32וַיָּבֹ֤א הָאִישׁ֙ הַבַּ֔יְתָה וַיְפַתַּ֖ח הַגְּמַלִּ֑ים וַיִּתֵּ֨ן תֶּ֤בֶן וּמִסְפֹּוא֙ לַגְּמַלִּ֔ים וּמַ֨יִם֙ לִרְחֹ֣ץ רַגְלָ֔יווְרַגְלֵ֥י הָאֲנָשִׁ֖ים אֲשֶׁ֥ר אִתֹּֽו׃ 33וַיִּישֶׂם לְפָנָיו֙ לֶאֱכֹ֔ל וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣א אֹכַ֔ל עַ֥ד אִם־דִּבַּ֖רְתִּי דְּבָרָ֑י וַיֹּ֖אמֶר דַּבֵּֽר׃ 34וַיֹּאמַ֑ר עֶ֥בֶד אַבְרָהָ֖ם אָנֹֽכִי׃ 35וַיהוָ֞ה בֵּרַ֧ךְ אֶת־אֲדֹנִ֛י מְאֹ֖ד וַיִּגְדָּ֑ל וַיִּתֶּן־לֹ֞ו צֹ֤אן וּבָקָר֙ וְכֶ֣סֶף וְזָהָ֔ב וַעֲבָדִם֙ וּשְׁפָחֹ֔תוּגְמַלִּ֖ים וַחֲמֹרִֽים׃ 36וַתֵּ֡לֶד שָׂרָה֩ אֵ֨שֶׁת אֲדֹנִ֥י בֵן֙ לַֽאדֹנִ֔י אַחֲרֵ֖י זִקְנָתָ֑הּ וַיִּתֶּן־לֹּ֖ו אֶת־כָּל־אֲשֶׁר־לֹֽו׃ 37וַיַּשְׁבִּעֵ֥נִי אֲדֹנִ֖י לֵאמֹ֑ר לֹא־תִּקַּ֤ח אִשָּׁה֙ לִבְנִ֔י מִבְּנֹות֙ הַֽכְּנַעֲנִ֔י אֲשֶׁ֥ר אָנֹכִ֖י יֹשֵׁ֥ב בְּאַרְצֹֽו׃ 38אִם־לֹ֧א אֶל־בֵּית־אָבִ֛י תֵּלֵ֖ךְ וְאֶל־מִשְׁפַּחְתִּ֑י וְלָקַחְתָּ֥ אִשָּׁ֖ה לִבְנִֽי׃ 39וָאֹמַ֖ר אֶל־אֲדֹנִ֑י אֻלַ֛י לֹא־תֵלֵ֥ךְ הָאִשָּׁ֖ה אַחֲרָֽי׃ 40וַיֹּ֖אמֶר אֵלָ֑י יְהוָ֞ה אֲשֶׁר־הִתְהַלַּ֣כְתִּי לְפָנָ֗יו יִשְׁלַ֨ח מַלְאָכֹ֤ו אִתָּךְ֙ וְהִצְלִ֣יחַ דַּרְכֶּ֔ךָ וְלָקַחְתָּ֤אִשָּׁה֙ לִבְנִ֔י מִמִּשְׁפַּחְתִּ֖י וּמִבֵּ֥ית אָבִֽי׃ 41אָ֤ז תִּנָּקֶה֙ מֵאָ֣לָתִ֔י כִּ֥י תָבֹ֖וא אֶל־מִשְׁפַּחְתִּ֑י וְאִם־לֹ֤א יִתְּנוּ֙ לָ֔ךְ וְהָיִ֥יתָ נָקִ֖י מֵאָלָתִֽי׃ 42וָאָבֹ֥א הַיֹּ֖ום אֶל־הָעָ֑יִן וָאֹמַ֗ר יְהוָה֙ אֱלֹהֵי֙ אֲדֹנִ֣י אַבְרָהָ֔ם אִם־יֶשְׁךָ־נָּא֙ מַצְלִ֣יחַ דַּרְכִּ֔יאֲשֶׁ֥ר אָנֹכִ֖י הֹלֵ֥ךְ עָלֶֽיהָ׃ 43הִנֵּ֛ה אָנֹכִ֥י נִצָּ֖ב עַל־עֵ֣ין הַמָּ֑יִם וְהָיָ֤ה הָֽעַלְמָה֙ הַיֹּצֵ֣את לִשְׁאֹ֔ב וְאָמַרְתִּ֣י אֵלֶ֔יהָהַשְׁקִֽינִי־נָ֥א מְעַט־מַ֖יִם מִכַּדֵּֽךְ׃ 44וְאָמְרָ֤ה אֵלַי֙ גַּם־אַתָּ֣ה שְׁתֵ֔ה וְגַ֥ם לִגְמַלֶּ֖יךָ אֶשְׁאָ֑ב הִ֣וא הָֽאִשָּׁ֔ה אֲשֶׁר־הֹכִ֥יחַ יְהוָ֖הלְבֶן־אֲדֹנִֽי׃ 45אֲנִי֩ טֶ֨רֶם אֲכַלֶּ֜ה לְדַבֵּ֣ר אֶל־לִבִּ֗י וְהִנֵּ֨ה רִבְקָ֤ה יֹצֵאת֙ וְכַדָּ֣הּ עַל־שִׁכְמָ֔הּ וַתֵּ֥רֶד הָעַ֖יְנָהוַתִּשְׁאָ֑ב וָאֹמַ֥ר אֵלֶ֖יהָ הַשְׁקִ֥ינִי נָֽא׃ 46וַתְּמַהֵ֗ר וַתֹּ֤ורֶד כַּדָּהּ֙ מֵֽעָלֶ֔יהָ וַתֹּ֣אמֶר שְׁתֵ֔ה וְגַם־גְּמַלֶּ֖יךָ אַשְׁקֶ֑ה וָאֵ֕שְׁתְּ וְגַ֥ם הַגְּמַלִּ֖יםהִשְׁקָֽתָה׃ 47וָאֶשְׁאַ֣ל אֹתָ֗הּ וָאֹמַר֮ בַּת־מִ֣י אַתְּ֒ וַתֹּ֗אמֶר בַּת־בְּתוּאֵל֙ בֶּן־נָחֹ֔ור אֲשֶׁ֥ר יָֽלְדָה־לֹּ֖ו מִלְכָּ֑הוָאָשִׂ֤ם הַנֶּ֨זֶם֙ עַל־אַפָּ֔הּ וְהַצְּמִידִ֖ים עַל־יָדֶֽיהָ׃ 48וָאֶקֹּ֥ד וָֽאֶשְׁתַּחֲוֶ֖ה לַיהוָ֑ה וָאֲבָרֵ֗ךְ אֶת־יְהוָה֙ אֱלֹהֵי֙ אֲדֹנִ֣י אַבְרָהָ֔ם אֲשֶׁ֤ר הִנְחַ֨נִי֙ בְּדֶ֣רֶךְאֱמֶ֔ת לָקַ֛חַת אֶת־בַּת־אֲחִ֥י אֲדֹנִ֖י לִבְנֹֽו׃ 49וְ֠עַתָּה אִם־יֶשְׁכֶ֨ם עֹשִׂ֜ים חֶ֧סֶד וֶֽאֱמֶ֛ת אֶת־אֲדֹנִ֖י הַגִּ֣ידוּ לִ֑י וְאִם־לֹ֕א הַגִּ֣ידוּ לִ֔י וְאֶפְנֶ֥העַל־יָמִ֖ין אֹ֥ו עַל־שְׂמֹֽאל׃ 50וַיַּ֨עַן לָבָ֤ן וּבְתוּאֵל֙ וַיֹּ֣אמְר֔וּ מֵיְהוָ֖ה יָצָ֣א הַדָּבָ֑ר לֹ֥א נוּכַ֛ל דַּבֵּ֥ר אֵלֶ֖יךָ רַ֥ע אֹו־טֹֽוב׃ 51הִנֵּֽה־רִבְקָ֥ה לְפָנֶ֖יךָ קַ֣ח וָלֵ֑ךְ וּתְהִ֤י אִשָּׁה֙ לְבֶן־אֲדֹנֶ֔יךָ כַּאֲשֶׁ֖ר דִּבֶּ֥ר יְהוָֽה׃ 52וַיְהִ֕י כַּאֲשֶׁ֥ר שָׁמַ֛ע עֶ֥בֶד אַבְרָהָ֖ם אֶת־דִּבְרֵיהֶ֑ם וַיִּשְׁתַּ֥חוּ אַ֖רְצָה לַֽיהוָֽה׃ 53וַיֹּוצֵ֨א הָעֶ֜בֶד כְּלֵי־כֶ֨סֶף וּכְלֵ֤י זָהָב֙ וּבְגָדִ֔ים וַיִּתֵּ֖ן לְרִבְקָ֑ה וּמִ֨גְדָּנֹ֔ת נָתַ֥ן לְאָחִ֖יהָ וּלְאִמָּֽהּ׃ 54וַיֹּאכְל֣וּ וַיִּשְׁתּ֗וּ ה֛וּא וְהָאֲנָשִׁ֥ים אֲשֶׁר־עִמֹּ֖ו וַיָּלִ֑ינוּ וַיָּק֣וּמוּ בַבֹּ֔קֶר וַיֹּ֖אמֶר שַׁלְּחֻ֥נִי לַֽאדֹנִֽי׃ 55וַיֹּ֤אמֶר אָחִ֨יהָ֙ וְאִמָּ֔הּ תֵּשֵׁ֨ב הַנַּעֲרָ֥ אִתָּ֛נוּ יָמִ֖ים אֹ֣ו עָשֹׂ֑ור אַחַ֖ר תֵּלֵֽךְ׃ 56וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ אַל־תְּאַחֲר֣וּ אֹתִ֔י וַֽיהוָ֖ה הִצְלִ֣יחַ דַּרְכִּ֑י שַׁלְּח֕וּנִי וְאֵלְכָ֖ה לַֽאדֹנִֽי׃ 57וַיֹּאמְר֖וּ נִקְרָ֣א לַֽנַּעֲרָ֑ וְנִשְׁאֲלָ֖ה אֶת־פִּֽיהָ׃ 58וַיִּקְרְא֤וּ לְרִבְקָה֙ וַיֹּאמְר֣וּ אֵלֶ֔יהָ הֲתֵלְכִ֖י עִם־הָאִ֣ישׁ הַזֶּ֑ה וַתֹּ֖אמֶר אֵלֵֽךְ׃ 59וַֽיְשַׁלְּח֛וּ אֶת־רִבְקָ֥ה אֲחֹתָ֖ם וְאֶת־מֵנִקְתָּ֑הּ וְאֶת־עֶ֥בֶד אַבְרָהָ֖ם וְאֶת־אֲנָשָֽׁיו׃ 60וַיְבָרֲכ֤וּ אֶת־רִבְקָה֙ וַיֹּ֣אמְרוּ לָ֔הּ אֲחֹתֵ֕נוּ אַ֥תְּ הֲיִ֖י לְאַלְפֵ֣י רְבָבָ֑ה וְיִירַ֣שׁ זַרְעֵ֔ךְ אֵ֖ת שַׁ֥עַרשֹׂנְאָֽיו׃ 61וַתָּ֨קָם רִבְקָ֜ה וְנַעֲרֹתֶ֗יהָ וַתִּרְכַּ֨בְנָה֙ עַל־הַגְּמַלִּ֔ים וַתֵּלַ֖כְנָה אַחֲרֵ֣י הָאִ֑ישׁ וַיִּקַּ֥ח הָעֶ֛בֶדאֶת־רִבְקָ֖ה וַיֵּלַֽךְ׃ 62וְיִצְחָק֙ בָּ֣א מִבֹּ֔וא בְּאֵ֥ר לַחַ֖י רֹאִ֑י וְה֥וּא יֹושֵׁ֖ב בְּאֶ֥רֶץ הַנֶּֽגֶב׃ 63וַיֵּצֵ֥א יִצְחָ֛ק לָשׂ֥וּחַ בַּשָּׂדֶ֖ה לִפְנֹ֣ות עָ֑רֶב וַיִּשָּׂ֤א עֵינָיו֙ וַיַּ֔רְא וְהִנֵּ֥ה גְמַלִּ֖ים בָּאִֽים׃ 64וַתִּשָּׂ֤א רִבְקָה֙ אֶת־עֵינֶ֔יהָ וַתֵּ֖רֶא אֶת־יִצְחָ֑ק וַתִּפֹּ֖ל מֵעַ֥ל הַגָּמָֽל׃ 65וַתֹּ֣אמֶר אֶל־הָעֶ֗בֶד מִֽי־הָאִ֤ישׁ הַלָּזֶה֙ הַהֹלֵ֤ךְ בַּשָּׂדֶה֙ לִקְרָאתֵ֔נוּ וַיֹּ֥אמֶר הָעֶ֖בֶד ה֣וּאאֲדֹנִ֑י וַתִּקַּ֥ח הַצָּעִ֖יף וַתִּתְכָּֽס׃ 66וַיְסַפֵּ֥ר הָעֶ֖בֶד לְיִצְחָ֑ק אֵ֥ת כָּל־הַדְּבָרִ֖ים אֲשֶׁ֥ר עָשָֽׂה׃ 67וַיְבִאֶ֣הָ יִצְחָ֗ק הָאֹ֨הֱלָה֙ שָׂרָ֣ה אִמֹּ֔ו וַיִּקַּ֧ח אֶת־רִבְקָ֛ה וַתְּהִי־לֹ֥ו לְאִשָּׁ֖ה וַיֶּאֱהָבֶ֑הָ וַיִּנָּחֵ֥םיִצְחָ֖ק אַחֲרֵ֥י אִמֹּֽו׃ פ
25
Abrahamu ayanka Ketura: iburha lya Ketura
1 Abrahamu ayanka owundi mukazi izìno lyage ye Ketura. 2 Nyamukazi anacimuburhira Zimurani, Yokisani, Medani, Madiyani, Yisibaki na Shuwahi. 3 Yokisani aburha Sheba, na Dedani. Nabo bene Dedani: Basurimi na Baletusimi na Baleumini. 4 Bene Madiyani bali: Eferi, Efa, Hanoki, Abida na Elda. Abo boshi bàli bagala ba Ketura.
Okufa kwa Abrahamu
5 Abrahamu àhâ Izaki ebyage byoshi. 6 Abandi bagala akazag’iburha oku baherula bage, abaha eby’okucîrhabâla, na kandi, oku acizîne yene, abarhuma kuli n’omugala Izaki, omu cihugo c’ebushoshokero. 7 Alaga emyaka y’akalamo k’Abrahamu: Alamire myaka igana na makumi gali nda n’irhanu. 8 Buzinda bw’aho, Abrahamu arhengamwo omûka, afa akola ali omu bushosi bwinja, afa akola mukulu, erhi amanayigurha ensiku, aja kuli bene wabo. 9 Abagala, Izaki na Ismaeli bamubisha omu lukunda lwa Makipela, omu ishwa lya Efroni, mwene Sowari, muhititi aha ishiriza ly’e Mambri. 10 Lyo ishwa Abrahamu aguliraga bene Heti. Mwo Abrahamu abishîrwe bo na mukâge Sara. 11 Erhi Abrahamu abà amafà, Nyamuzinda agisha omugala Izaki ayubaka hofi n’iriba lya Lahayi-Royi. 12 Alaga iburha lya Ismaeli, mugala wa Abrahamu, ye waburhagwa n’omunya-misiri, Hagari, muja-kazi wa Sara. 13 Alaga amazìno ga bene Ismaeli omu kushimba amazîno n’okuburhwa kwabo: Enfula y’Ismaeli ye Nebayoti, alondwa na Kedari, Abudeli, Mibsamu, 14 Mishma, Duma, Masa, 15 Hadadi, Tema, Yeturi, Nafisheti na Kedma. 16 Bo bene Ismaeli abo, n’amazîno gabo nk’oku ebishagala n’ebihando byabo binali, bo barhambo ikumi na babirhi b’emilala yabo oku enali. 17 Alaga n’emyaka y’akalamo ka Ismaeli: igana na makumi asharhu na nda. Oku bundi arhengamwo omûka, afa, aja kuli bene wabo. 18 Ayubaka kurhenga e Hawila kuja e Shuru, olunda lw’ebushoshokero bwa Misiri omu kuja e Asiriya. Ali ayubasire ishiriza lya bene wabo boshi.
III. Olwa Izaki n’olwa Yakobo
Okuburhwa kwa Ezau naYakobo
19 Alaga emyanzi ya Izaki mwene Abrahamu. Abrahamu aburha Izaki. 20 Izaki ali akola agwerhe myaka makumi ani erhi ayanka Rebeka mwali wa Betweli, Munyarameyo w’e Padani-Arami, mwali wabo Labani naye Muharameyo. 21 Izaki asengerera mukâge emwa Nyamubâho, erhi amaba ngumba, Nyamubâho amuyumva, mukâge Rebeka arhôla izimi. 22 Abana bakazihukulana omu nda, lero aderha, erhi: «Akaba kwo biri ntya, bici omuntu alamakwo?» Akanya aj’idôsa Nyamubâho, 23 naye amushuza, erhi: «Mashanja abirhi gali omu nda yawe, mashanja abirhi g’omu nda yawe gagabanyika; mulala muguma gwahima ogwabo, omukulu ashiga omurho.» 24 Erhi amango gage g’okuburha gahika, lâba oku lyâli izimi lya mahasha. 25 Owaburhagwa wa burhanzi, ali mudukula wa bishamvu ayunjwire byoyabyoya. Bamuyirika izino lya Ezau. 26 Oku bandi omulumuna ahuluka, erhi okuboko kwage kugwarhire Ezau oku kansisira. Bamuyirika izino lya Yakobo. Izaki ali akola agwerhe myaka makumi gali ndarhu erhi baburhwa. 27 Abanarhabana bombi bakula; Ezau àba muhivi mukulu, wa kutwikanya omu malungu. Yakobo ali muntu mutûdu, akàbèra omu cirâlo. 28 Izaki arhonya Ezau bulya asimaga ensimba, Rebeka yehe Yakobo ye arhonyagya.
Ezau aguza ecikono c’okubà nfula
29 Mango maguma, Yakobo ayenda ibinda ly’enkôle, naye Ezau ashubûka ebwa kuhiva erhi anarhamire. 30 Lero Ezau anacibwira Yakobo, erhi: «Leka nani mpuhekwo eryol’ibanda lidukula lidukula, bulya namahwa. -Co carhumire bamuderha mpu Edomi. 31 Yakobo amubwira, erhi: Orhang’inguliza ecikono cawe c’okuba nfula. 32 Ezau ashuza, erhi: «Lola oku kufa kuno, ecikono c’okuba nfula, bici cacinkwanana?» 33 Yakobo ashubiza ederha, erhi: «Orhang’icîgasha embere zani»; acîgasha, anaguliza Yakobo ecikono cage c’okuba nfula. 34 Oku bundi, Yakobo amuha oku mugati n’oku ibinda ly’enkôle, alya ananywa, ayimuka agenda. Ntyo kwo Ezau agayaguzagya ecikono c’okuba nfula.
Genesis 25: 1וַיֹּ֧סֶף אַבְרָהָ֛ם וַיִּקַּ֥ח אִשָּׁ֖ה וּשְׁמָ֥הּ קְטוּרָֽה׃ 2וַתֵּ֣לֶד לֹ֗ו אֶת־זִמְרָן֙ וְאֶת־יָקְשָׁ֔ן וְאֶת־מְדָ֖ן וְאֶת־מִדְיָ֑ן וְאֶת־יִשְׁבָּ֖ק וְאֶת־שֽׁוּחַ׃ 3וְיָקְשָׁ֣ן יָלַ֔ד אֶת־שְׁבָ֖א וְאֶת־דְּדָ֑ן וּבְנֵ֣י דְדָ֔ן הָי֛וּ אַשּׁוּרִ֥ם וּלְטוּשִׁ֖ים וּלְאֻמִּֽים׃ 4וּבְנֵ֣י מִדְיָ֗ן עֵיפָ֤ה וָעֵ֨פֶר֙ וַחֲנֹ֔ךְ וַאֲבִידָ֖ע וְאֶלְדָּעָ֑ה כָּל־אֵ֖לֶּה בְּנֵ֥י קְטוּרָֽה׃ 5וַיִּתֵּ֧ן אַבְרָהָ֛ם אֶת־כָּל־אֲשֶׁר־לֹ֖ו לְיִצְחָֽק׃ 6וְלִבְנֵ֤י הַפִּֽילַגְשִׁים֙ אֲשֶׁ֣ר לְאַבְרָהָ֔ם נָתַ֥ן אַבְרָהָ֖ם מַתָּנֹ֑ת וַֽיְשַׁלְּחֵ֞ם מֵעַ֨ל יִצְחָ֤ק בְּנֹו֙ בְּעֹודֶ֣נּוּחַ֔י קֵ֖דְמָה אֶל־אֶ֥רֶץ קֶֽדֶם׃ 7וְאֵ֗לֶּה יְמֵ֛י שְׁנֵֽי־חַיֵּ֥י אַבְרָהָ֖ם אֲשֶׁר־חָ֑י מְאַ֥ת שָׁנָ֛ה וְשִׁבְעִ֥ים שָׁנָ֖ה וְחָמֵ֥שׁ שָׁנִֽים׃ 8וַיִּגְוַ֨ע וַיָּ֧מָת אַבְרָהָ֛ם בְּשֵׂיבָ֥ה טֹובָ֖ה זָקֵ֣ן וְשָׂבֵ֑עַ וַיֵּאָ֖סֶף אֶל־עַמָּֽיו׃ 9וַיִּקְבְּר֨וּ אֹתֹ֜ו יִצְחָ֤ק וְיִשְׁמָעֵאל֙ בָּנָ֔יו אֶל־מְעָרַ֖ת הַמַּכְפֵּלָ֑ה אֶל־שְׂדֵ֞ה עֶפְרֹ֤ן בֶּן־צֹ֨חַר֙ הַֽחִתִּ֔יאֲשֶׁ֖ר עַל־פְּנֵ֥י מַמְרֵֽא׃ 10הַשָּׂדֶ֛ה אֲשֶׁר־קָנָ֥ה אַבְרָהָ֖ם מֵאֵ֣ת בְּנֵי־חֵ֑ת שָׁ֛מָּה קֻבַּ֥ר אַבְרָהָ֖ם וְשָׂרָ֥ה אִשְׁתֹּֽו׃ 11וַיְהִ֗י אַחֲרֵי֙ מֹ֣ות אַבְרָהָ֔ם וַיְבָ֥רֶךְ אֱלֹהִ֖ים אֶת־יִצְחָ֣ק בְּנֹ֑ו וַיֵּ֣שֶׁב יִצְחָ֔ק עִם־בְּאֵ֥ר לַחַ֖ירֹאִֽי׃ ס 12וְאֵ֛לֶּה תֹּלְדֹ֥ת יִשְׁמָעֵ֖אל בֶּן־אַבְרָהָ֑ם אֲשֶׁ֨ר יָלְדָ֜ה הָגָ֧ר הַמִּצְרִ֛ית שִׁפְחַ֥ת שָׂרָ֖הלְאַבְרָהָֽם׃ 13וְאֵ֗לֶּה שְׁמֹות֙ בְּנֵ֣י יִשְׁמָעֵ֔אל בִּשְׁמֹתָ֖ם לְתֹולְדֹתָ֑ם בְּכֹ֤ר יִשְׁמָעֵאל֙ נְבָיֹ֔ת וְקֵדָ֥ר וְאַדְבְּאֵ֖לוּמִבְשָֽׂם׃ 14וּמִשְׁמָ֥ע וְדוּמָ֖ה וּמַשָּֽׂא׃ 15חֲדַ֣ד וְתֵימָ֔א יְט֥וּר נָפִ֖ישׁ וָקֵֽדְמָה׃ 16אֵ֣לֶּה הֵ֞ם בְּנֵ֤י יִשְׁמָעֵאל֙ וְאֵ֣לֶּה שְׁמֹתָ֔ם בְּחַצְרֵיהֶ֖ם וּבְטִֽירֹתָ֑ם שְׁנֵים־עָשָׂ֥ר נְשִׂיאִ֖םלְאֻמֹּתָֽם׃ 17וְאֵ֗לֶּה שְׁנֵי֙ חַיֵּ֣י יִשְׁמָעֵ֔אל מְאַ֥ת שָׁנָ֛ה וּשְׁלֹשִׁ֥ים שָׁנָ֖ה וְשֶׁ֣בַע שָׁנִ֑ים וַיִּגְוַ֣ע וַיָּ֔מָת וַיֵּאָ֖סֶףאֶל־עַמָּֽיו׃ 18וַיִּשְׁכְּנ֨וּ מֵֽחֲוִילָ֜ה עַד־שׁ֗וּר אֲשֶׁר֙ עַל־פְּנֵ֣י מִצְרַ֔יִם בֹּאֲכָ֖ה אַשּׁ֑וּרָה עַל־פְּנֵ֥י כָל־אֶחָ֖יו נָפָֽל׃פ 19וְאֵ֛לֶּה תֹּולְדֹ֥ת יִצְחָ֖ק בֶּן־אַבְרָהָ֑ם אַבְרָהָ֖ם הֹולִ֥יד אֶת־יִצְחָֽק׃ 20וַיְהִ֤י יִצְחָק֙ בֶּן־אַרְבָּעִ֣ים שָׁנָ֔ה בְּקַחְתֹּ֣ו אֶת־רִבְקָ֗ה בַּת־בְּתוּאֵל֙ הָֽאֲרַמִּ֔י מִפַּדַּ֖ן אֲרָ֑םאֲחֹ֛ות לָבָ֥ן הָאֲרַמִּ֖י לֹ֥ו לְאִשָּֽׁה׃ 21וַיֶּעְתַּ֨ר יִצְחָ֤ק לַֽיהוָה֙ לְנֹ֣כַח אִשְׁתֹּ֔ו כִּ֥י עֲקָרָ֖ה הִ֑וא וַיֵּעָ֤תֶר לֹו֙ יְהוָ֔ה וַתַּ֖הַר רִבְקָ֥ה אִשְׁתֹּֽו׃ 22וַיִּתְרֹֽצֲצ֤וּ הַבָּנִים֙ בְּקִרְבָּ֔הּ וַתֹּ֣אמֶר אִם־כֵּ֔ן לָ֥מָּה זֶּ֖ה אָנֹ֑כִי וַתֵּ֖לֶךְ לִדְרֹ֥שׁ אֶת־יְהוָֽה׃ 23וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה לָ֗הּ שְׁנֵ֤י גֹיִים בְּבִטְנֵ֔ךְ וּשְׁנֵ֣י לְאֻמִּ֔ים מִמֵּעַ֖יִךְ יִפָּרֵ֑דוּ וּלְאֹם֙ מִלְאֹ֣ם יֶֽאֱמָ֔ץוְרַ֖ב יַעֲבֹ֥ד צָעִֽיר׃ 24וַיִּמְלְא֥וּ יָמֶ֖יהָ לָלֶ֑דֶת וְהִנֵּ֥ה תֹומִ֖ם בְּבִטְנָֽהּ׃ 25וַיֵּצֵ֤א הָרִאשֹׁון֙ אַדְמֹונִ֔י כֻּלֹּ֖ו כְּאַדֶּ֣רֶת שֵׂעָ֑ר וַיִּקְרְא֥וּ שְׁמֹ֖ו עֵשָֽׂו׃ 26וְאַֽחֲרֵי־כֵ֞ן יָצָ֣א אָחִ֗יו וְיָדֹ֤ו אֹחֶ֨זֶת֙ בַּעֲקֵ֣ב עֵשָׂ֔ו וַיִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו יַעֲקֹ֑ב וְיִצְחָ֛ק בֶּן־שִׁשִּׁ֥ים שָׁנָ֖הבְּלֶ֥דֶת אֹתָֽם׃ 27וַֽיִּגְדְּלוּ֙ הַנְּעָרִ֔ים וַיְהִ֣י עֵשָׂ֗ו אִ֛ישׁ יֹדֵ֥עַ צַ֖יִד אִ֣ישׁ שָׂדֶ֑ה וְיַעֲקֹב֙ אִ֣ישׁ תָּ֔ם יֹשֵׁ֖ב אֹהָלִֽים׃ 28וַיֶּאֱהַ֥ב יִצְחָ֛ק אֶת־עֵשָׂ֖ו כִּי־צַ֣יִד בְּפִ֑יו וְרִבְקָ֖ה אֹהֶ֥בֶת אֶֽת־יַעֲקֹֽב׃ 29וַיָּ֥זֶד יַעֲקֹ֖ב נָזִ֑יד וַיָּבֹ֥א עֵשָׂ֛ו מִן־הַשָּׂדֶ֖ה וְה֥וּא עָיֵֽף׃ 30וַיֹּ֨אמֶר עֵשָׂ֜ו אֶֽל־יַעֲקֹ֗ב הַלְעִיטֵ֤נִי נָא֙ מִן־הָאָדֹ֤ם הָאָדֹם֙ הַזֶּ֔ה כִּ֥י עָיֵ֖ף אָנֹ֑כִי עַל־כֵּ֥ןקָרָֽא־שְׁמֹ֖ו אֱדֹֽום׃ 31וַיֹּ֖אמֶר יַעֲקֹ֑ב מִכְרָ֥ה כַיֹּ֛ום אֶת־בְּכֹֽרָתְךָ֖ לִֽי׃ 32וַיֹּ֣אמֶר עֵשָׂ֔ו הִנֵּ֛ה אָנֹכִ֥י הֹולֵ֖ךְ לָמ֑וּת וְלָמָּה־זֶּ֥ה לִ֖י בְּכֹרָֽה׃ 33וַיֹּ֣אמֶר יַעֲקֹ֗ב הִשָּׁ֤בְעָה לִּי֙ כַּיֹּ֔ום וַיִּשָּׁבַ֖ע לֹ֑ו וַיִּמְכֹּ֥ר אֶת־בְּכֹרָתֹ֖ו לְיַעֲקֹֽב׃ 34וְיַעֲקֹ֞ב נָתַ֣ן לְעֵשָׂ֗ו לֶ֚חֶם וּנְזִ֣יד עֲדָשִׁ֔ים וַיֹּ֣אכַל וַיֵּ֔שְׁתְּ וַיָּ֖קָם וַיֵּלַ֑ךְ וַיִּ֥בֶז עֵשָׂ֖ו אֶת־הַבְּכֹרָֽה׃ס
26
Izaki e Gerari
1 Ecizombo canacizûka omu cihugo, kuleka cirya cizombo cirhanzi cabâga amango ga Abrahamu. Izaki aja e Gerari, emwa Abimeleki mwami w’Abafilistini. 2 Nyamubâho amubonekera amubwira, erhi: Orhajâga e Misiri ci ogend’ibêra omu cihugo nakubwira. 3 Obêre muli eco cihugo, nakugisha nanyorhe ndi haguma nawe. Bulya we n’iburha lyawe mwe naha ebi bihugo byoshi, nasêza n’erya ndagâno nafundikaga rhwe na sho Abrahamu. 4 Naluza iburha lyawe nka nyenyezi z’oku nkuba, naliha ebi bihugo byoshi n’amashanja goshi g’igulu gagishwa n’iburha lyawe. 5 Kulya kuba Abrahamu ayumvirhe izu lyani, akulikira ebi nalimurhegesire okukulikira, amarhegeko gani, ebinwa byani, obulonza bwani. 6 Ntyo kwo Izaki abêziremwo aha Gerari. 7 Abantu b’eyo munda bakamudôsa olwa mukâge, ashuza, erhi: «Mwali wirhu oyo.» Ayoboha okuderha, erhi: «Mukanie oyo», bâli bamuyirha erhi Rebeka orhuma bulya ali mwinja. 8 Erhi kugera mango garhali manyi, kwanaciba lusiku luguma, Abimeleki mwami w’Abafilistini erhi adwirhe alolera omu kabonezo, alangira Izaki adwirhe ashâsa mukâge Rebeka. 9 Abimeleki anacihamagala Izaki amubwira, erhi: «Mâshi mukawe oyu! Kurhi waciderhaga mpu mwali winyu?» Izaki ashuza, erhi: «Nakâcîdôsa nti nankanafakwo oyu mukazi». 10 Abimeleki ashubiza amudôsa, erhi: «Kurhi okwo warhujizirage obwo? Hindi hitya hajire omuntu w’omu lubaga lwirhu walala na mukawe obone wamarhubarhuza obwo bubi!» 11 Lero Abimeleki ahâna eri irhegeko oku lubaga lwage lwoshi, erhi: «Owahume kuli oyu mulume kandi erhi kuh mukâge, anafe.» 12 Izaki ahinga anarhwera muli ecola cihugo n’ogwo mwaka ayeza kali igana, bulya Nyamubâho amamugisha. 13 Oyu muntu agala, agal’ahirhira okurhalusire. 14 Ali agwerhe maso maji n’ebintu bishwekwa binyinyi n’ebinênêne, na bashizi banji. Abafilistini bayagalwa.
Amaliba g’aha karhi k’e Gerari n’e Bersheba
15 Amaliba goshi bambali b’îshe bâli bamahumba amango îshe Abrahamu acihali, Abafilistini bagafuka bagabumba budaka. 16 Abimeleki abwira Izaki, erhi: «Orhenge eno mwirhu, bulya wekola mugale kurhulusha.» 17 Izaki arhenga aho aj’ihanda omu kabanda ka Gerari, anaba ho acibêrera. 18 Izaki ashub’ija ahumba galya mahba bambali b’îshe Abrahamu bâli bahumbire, galya Abafilistini bafukaga erhi Abrahamu aba afire; agayîrika galya mazîno gonêne îshe ali agayirisire. 19 Bambali ba Izaki bahumba omu kabanda, bashangamwo iriba ly’amîshi gahulula. 20 Lero abangere b’e Gerari, barhondêra okulongôla n’abangere ba Izaki, ngasi baguma mpu: «Amîshi gali girhu!» Izaki ayîrika iriba izìno lya Sitina. 21 Bahumba erindi iriba, ci kandi hashub’ibà akadali kuli lyo. 22 Lero arhenga aho, agend’ihumba erindi iriba, lero harhacibâga kadali kuliryo. Aliyirika izìno lya Reboboti, anaderha, erhi: «Nyamubâho amaja arbuha oluhya, rhukolaga rhwayololokeramwo eci cihugo». 23 Kurhenga aho asôkera e Bersheba. 24 Nyamubâho amubonekera mw’obwo budufu amubwira, erhi: «Nie Nyamuzinda wa sho Abrahamu, orhayobohaga cici bulya ndi haguma nawe. Nakugisha,nnanduze iburha lyawe erhi mwambah wani Abrahamu orhuma». 25 Ayubaka oluhêrero aho, anayakuza izîno lya Nyamubâho. Ayubaka ho enyumpa yage. Bambali ba Izaki bahumba ho iriba.
Okunywana na Abimeleki
26 Abimeleki arhenga e Gerari, ayish’imulamusa, ali boshi n’omwira wage Ahuzati na Pikoli, ye murhambo w’omurhwe gwage. 27 Izaki abadôsa, erhi: «Lero cici cimudwirhe eno munda, mwe bantu munshomba, mwe mwanampuluisagya emwinyu». 28 Banacishuza, mpu: «Rhwajirage rhwabona oku neci Nyamubâho ali haguma nawe, rhwanaderha obwo nti habe omwigasho aha karhî kawe nirhu, rhunafundike endagâno haguma nawe.» 29 Ocigashe oku orharhujire kubi kuci, bulya rhurhakujiraga kubi, minja gone rhwakujirîre rhwanakuleka wagenda n’omurhûla. Woyu okola oli mugishwa wa Nyamubâho.» 30 Abajirira olusiku lukulu, bâlya bànanywa. 31 Erhi bazûka sêzi sêzi, ngasi muguma acîgasha embere z’owabo. Oku bundi, Izaki abasêzera, bagenda n’omurhûla. 32 Olwo lusiku lwonênè, bambali b’Izaki bayisha, bamubwira omwanzi gw’iriba bakazagihûmba, baderha, mpu: «Rhwabwine amîshi.» 33 Eryo iriba aliyirika izîno lya Sabe, co cinarhuma olwo lugo luderhwa Bersheba kuhika na buno.
Abakazi ba Ezau banya-Hititi
34 Erhi Ezau ahika myaka makumi ani, ayanka omukazi izîno lyage ye Yehudita, mwali wa Behori, muhititi, arhôla na Basimata, mwali wa Eloni naye muhititi. 35 Abo bakazi bajira Izaki bo na Rebeka mungo munji.
Genesis 26 1וַיְהִ֤י רָעָב֙ בָּאָ֔רֶץ מִלְּבַד֙ הָרָעָ֣ב הָרִאשֹׁ֔ון אֲשֶׁ֥ר הָיָ֖ה בִּימֵ֣י אַבְרָהָ֑ם וַיֵּ֧לֶךְ יִצְחָ֛קאֶל־אֲבִימֶּ֥לֶךְ מֶֽלֶךְ־פְּלִשְׁתִּ֖ים גְּרָֽרָה׃ 2וַיֵּרָ֤א אֵלָיו֙ יְהוָ֔ה וַיֹּ֖אמֶר אַל־תֵּרֵ֣ד מִצְרָ֑יְמָה שְׁכֹ֣ן בָּאָ֔רֶץ אֲשֶׁ֖ר אֹמַ֥ר אֵלֶֽיךָ׃ 3גּ֚וּר בָּאָ֣רֶץ הַזֹּ֔את וְאֶֽהְיֶ֥ה עִמְּךָ֖ וַאֲבָרְכֶ֑ךָּ כִּֽי־לְךָ֣ וּֽלְזַרְעֲךָ֗ אֶתֵּן֙ אֶת־כָּל־הָֽאֲרָצֹ֣ת הָאֵ֔לוַהֲקִֽמֹתִי֙ אֶת־הַשְּׁבֻעָ֔ה אֲשֶׁ֥ר נִשְׁבַּ֖עְתִּי לְאַבְרָהָ֥ם אָבִֽיךָ׃ 4וְהִרְבֵּיתִ֤י אֶֽת־זַרְעֲךָ֙ כְּכֹוכְבֵ֣י הַשָּׁמַ֔יִם וְנָתַתִּ֣י לְזַרְעֲךָ֔ אֵ֥ת כָּל־הָאֲרָצֹ֖ת הָאֵ֑ל וְהִתְבָּרֲכ֣וּבְזַרְעֲךָ֔ כֹּ֖ל גֹּויֵ֥י הָאָֽרֶץ׃ 5עֵ֕קֶב אֲשֶׁר־שָׁמַ֥ע אַבְרָהָ֖ם בְּקֹלִ֑י וַיִּשְׁמֹר֙ מִשְׁמַרְתִּ֔י מִצְוֹתַ֖י חֻקֹּותַ֥י וְתֹורֹתָֽי׃ 6וַיֵּ֥שֶׁב יִצְחָ֖ק בִּגְרָֽר׃ 7וַֽיִּשְׁאֲל֞וּ אַנְשֵׁ֤י הַמָּקֹום֙ לְאִשְׁתֹּ֔ו וַיֹּ֖אמֶר אֲחֹ֣תִי הִ֑וא כִּ֤י יָרֵא֙ לֵאמֹ֣ר אִשְׁתִּ֔י פֶּן־יַֽהַרְגֻ֜נִיאַנְשֵׁ֤י הַמָּקֹום֙ עַל־רִבְקָ֔ה כִּֽי־טֹובַ֥ת מַרְאֶ֖ה הִֽיא׃ 8וַיְהִ֗י כִּ֣י אָֽרְכוּ־לֹ֥ו שָׁם֙ הַיָּמִ֔ים וַיַּשְׁקֵ֗ף אֲבִימֶ֨לֶךְ֙ מֶ֣לֶךְ פְּלִשְׁתִּ֔ים בְּעַ֖ד הַֽחַלֹּ֑ון וַיַּ֗רְא וְהִנֵּ֤היִצְחָק֙ מְצַחֵ֔ק אֵ֖ת רִבְקָ֥ה אִשְׁתֹּֽו׃ 9וַיִּקְרָ֨א אֲבִימֶ֜לֶךְ לְיִצְחָ֗ק וַיֹּ֨אמֶר֙ אַ֣ךְ הִנֵּ֤ה אִשְׁתְּךָ֙ הִ֔וא וְאֵ֥יךְ אָמַ֖רְתָּ אֲחֹ֣תִי הִ֑וא וַיֹּ֤אמֶראֵלָיו֙ יִצְחָ֔ק כִּ֣י אָמַ֔רְתִּי פֶּן־אָמ֖וּת עָלֶֽיהָ׃ 10וַיֹּ֣אמֶר אֲבִימֶ֔לֶךְ מַה־זֹּ֖את עָשִׂ֣יתָ לָּ֑נוּ כִּ֠מְעַט שָׁכַ֞ב אַחַ֤ד הָעָם֙ אֶת־אִשְׁתֶּ֔ךָ וְהֵבֵאתָ֥עָלֵ֖ינוּ אָשָֽׁם׃ 11וַיְצַ֣ו אֲבִימֶ֔לֶךְ אֶת־כָּל־הָעָ֖ם לֵאמֹ֑ר הַנֹּגֵ֜עַ בָּאִ֥ישׁ הַזֶּ֛ה וּבְאִשְׁתֹּ֖ו מֹ֥ות יוּמָֽת׃ 12וַיִּזְרַ֤ע יִצְחָק֙ בָּאָ֣רֶץ הַהִ֔וא וַיִּמְצָ֛א בַּשָּׁנָ֥ה הַהִ֖וא מֵאָ֣ה שְׁעָרִ֑ים וַֽיְבָרֲכֵ֖הוּ יְהוָֽה׃ 13וַיִּגְדַּ֖ל הָאִ֑ישׁ וַיֵּ֤לֶךְ הָלֹוךְ֙ וְגָדֵ֔ל עַ֥ד כִּֽי־גָדַ֖ל מְאֹֽד׃ 14וַֽיְהִי־לֹ֤ו מִקְנֵה־צֹאן֙ וּמִקְנֵ֣ה בָקָ֔ר וַעֲבֻדָּ֖ה רַבָּ֑ה וַיְקַנְא֥וּ אֹתֹ֖ו פְּלִשְׁתִּֽים׃ 15וְכָל־הַבְּאֵרֹ֗ת אֲשֶׁ֤ר חָֽפְרוּ֙ עַבְדֵ֣י אָבִ֔יו בִּימֵ֖י אַבְרָהָ֣ם אָבִ֑יו סִתְּמ֣וּם פְּלִשְׁתִּ֔ים וַיְמַלְא֖וּםעָפָֽר׃ 16וַיֹּ֥אמֶר אֲבִימֶ֖לֶךְ אֶל־יִצְחָ֑ק לֵ֚ךְ מֵֽעִמָּ֔נוּ כִּֽי־עָצַֽמְתָּ־מִמֶּ֖נּוּ מְאֹֽד׃ 17וַיֵּ֥לֶךְ מִשָּׁ֖ם יִצְחָ֑ק וַיִּ֥חַן בְּנַֽחַל־גְּרָ֖ר וַיֵּ֥שֶׁב שָֽׁם׃ 18וַיָּ֨שָׁב יִצְחָ֜ק וַיַּחְפֹּ֣ר׀ אֶת־בְּאֵרֹ֣ת הַמַּ֗יִם אֲשֶׁ֤ר חָֽפְרוּ֙ בִּימֵי֙ אַבְרָהָ֣ם אָבִ֔יו וַיְסַתְּמ֣וּםפְּלִשְׁתִּ֔ים אַחֲרֵ֖י מֹ֣ות אַבְרָהָ֑ם וַיִּקְרָ֤א לָהֶן֙ שֵׁמֹ֔ות כַּשֵּׁמֹ֕ת אֲשֶׁר־קָרָ֥א לָהֶ֖ן אָבִֽיו׃ 19וַיַּחְפְּר֥וּ עַבְדֵֽי־יִצְחָ֖ק בַּנָּ֑חַל וַיִּ֨מְצְאוּ־שָׁ֔ם בְּאֵ֖ר מַ֥יִם חַיִּֽים׃ 20וַיָּרִ֜יבוּ רֹעֵ֣י גְרָ֗ר עִם־רֹעֵ֥י יִצְחָ֛ק לֵאמֹ֖ר לָ֣נוּ הַמָּ֑יִם וַיִּקְרָ֤א שֵֽׁם־הַבְּאֵר֙ עֵ֔שֶׂק כִּ֥יהִֽתְעַשְּׂק֖וּ עִמֹּֽו׃ 21וַֽיַּחְפְּרוּ֙ בְּאֵ֣ר אַחֶ֔רֶת וַיָּרִ֖יבוּ גַּם־עָלֶ֑יהָ וַיִּקְרָ֥א שְׁמָ֖הּ שִׂטְנָֽה׃ 22וַיַּעְתֵּ֣ק מִשָּׁ֗ם וַיַּחְפֹּר֙ בְּאֵ֣ר אַחֶ֔רֶת וְלֹ֥א רָב֖וּ עָלֶ֑יהָ וַיִּקְרָ֤א שְׁמָהּ֙ רְחֹבֹ֔ות וַיֹּ֗אמֶרכִּֽי־עַתָּ֞ה הִרְחִ֧יב יְהוָ֛ה לָ֖נוּ וּפָרִ֥ינוּ בָאָֽרֶץ׃ 23וַיַּ֥עַל מִשָּׁ֖ם בְּאֵ֥ר שָֽׁבַע׃ 24וַיֵּרָ֨א אֵלָ֤יו יְהוָה֙ בַּלַּ֣יְלָה הַה֔וּא וַיֹּ֕אמֶר אָנֹכִ֕י אֱלֹהֵ֖י אַבְרָהָ֣ם אָבִ֑יךָ אַל־תִּירָא֙ כִּֽי־אִתְּךָ֣אָנֹ֔כִי וּבֵֽרַכְתִּ֨יךָ֙ וְהִרְבֵּיתִ֣י אֶֽת־זַרְעֲךָ֔ בַּעֲב֖וּר אַבְרָהָ֥ם עַבְדִּֽי׃ 25וַיִּ֧בֶן שָׁ֣ם מִזְבֵּ֗חַ וַיִּקְרָא֙ בְּשֵׁ֣ם יְהוָ֔ה וַיֶּט־שָׁ֖ם אָהֳלֹ֑ו וַיִּכְרוּ־שָׁ֥ם עַבְדֵי־יִצְחָ֖ק בְּאֵֽר׃ 26וַאֲבִימֶ֕לֶךְ הָלַ֥ךְ אֵלָ֖יו מִגְּרָ֑ר וַאֲחֻזַּת֙ מֵֽרֵעֵ֔הוּ וּפִיכֹ֖ל שַׂר־צְבָאֹֽו׃ 27וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ יִצְחָ֔ק מַדּ֖וּעַ בָּאתֶ֣ם אֵלָ֑י וְאַתֶּם֙ שְׂנֵאתֶ֣ם אֹתִ֔י וַתְּשַׁלְּח֖וּנִי מֵאִתְּכֶֽם׃ 28וַיֹּאמְר֗וּ רָאֹ֣ו רָאִינוּ֮ כִּֽי־הָיָ֣ה יְהוָ֣ה׀ עִמָּךְ֒ וַנֹּ֗אמֶר תְּהִ֨י נָ֥א אָלָ֛ה בֵּינֹותֵ֖ינוּ בֵּינֵ֣ינוּ וּבֵינֶ֑ךָוְנִכְרְתָ֥ה בְרִ֖ית עִמָּֽךְ׃ 29אִם־תַּעֲשֵׂ֨ה עִמָּ֜נוּ רָעָ֗ה כַּאֲשֶׁר֙ לֹ֣א נְגַֽעֲנ֔וּךָ וְכַאֲשֶׁ֨ר עָשִׂ֤ינוּ עִמְּךָ֙ רַק־טֹ֔וב וַנְּשַׁלֵּֽחֲךָ֖בְּשָׁלֹ֑ום אַתָּ֥ה עַתָּ֖ה בְּר֥וּךְ יְהוָֽה׃ 30וַיַּ֤עַשׂ לָהֶם֙ מִשְׁתֶּ֔ה וַיֹּאכְל֖וּ וַיִּשְׁתּֽוּ׃ 31וַיַּשְׁכִּ֣ימוּ בַבֹּ֔קֶר וַיִּשָּׁבְע֖וּ אִ֣ישׁ לְאָחִ֑יו וַיְשַׁלְּחֵ֣ם יִצְחָ֔ק וַיֵּלְכ֥וּ מֵאִתֹּ֖ו בְּשָׁלֹֽום׃ 32וַיְהִ֣י׀ בַּיֹּ֣ום הַה֗וּא וַיָּבֹ֨אוּ֙ עַבְדֵ֣י יִצְחָ֔ק וַיַּגִּ֣דוּ לֹ֔ו עַל־אֹדֹ֥ות הַבְּאֵ֖ר אֲשֶׁ֣ר חָפָ֑רוּ וַיֹּ֥אמְרוּלֹ֖ו מָצָ֥אנוּ מָֽיִם׃ 33וַיִּקְרָ֥א אֹתָ֖הּ שִׁבְעָ֑ה עַל־כֵּ֤ן שֵׁם־הָעִיר֙ בְּאֵ֣ר שֶׁ֔בַע עַ֖ד הַיֹּ֥ום הַזֶּֽה׃ ס 34וַיְהִ֤י עֵשָׂו֙ בֶּן־אַרְבָּעִ֣ים שָׁנָ֔ה וַיִּקַּ֤ח אִשָּׁה֙ אֶת־יְהוּדִ֔ית בַּת־בְּאֵרִ֖י הַֽחִתִּ֑י וְאֶת־בָּ֣שְׂמַ֔תבַּת־אֵילֹ֖ן הַֽחִתִּֽי׃ 35וַתִּהְיֶ֖יןָ מֹ֣רַת ר֑וּחַ לְיִצְחָ֖ק וּלְרִבְקָֽה׃ ס
27
Yakobo ashamula omugisho gwa Ezau
1 Izaki ali amashosihala, n’amasu gage gali gakola mazamba, azinda erhi arhacibona. Lero ahamagala enfula yage Ezau, erhi: «Mwana wani!» Naye, erhi: «Ho ndi hano.» 2 Ashubiza, ederha, erhi: «Lola oku niono nkola mushosi n’amango g’okufà kwani ntagamanyiri. 3 Okanyagye orhôle emirasano yawe, emyampi yawe n’omuherho gwawe, okanye oj’ihiva, onyirhire ensimba. 4 Onteganyizemwo birya biryo nsîma, oyîshe ondêrhere ndye, lyo omurhima gwani gukugisha embere nfè.» 5 Kuziga erhi Rebeka adwirhe ayumva oku Izaki ashambâla bo n’omugala Ezau. Ezau acîtuma omu lubala mpu agend’ihiva ensimba ayilerhere îshe. 6 Rebeka abwira omugala Yakobo, erhi: «Namayumva sho abwira mukulu wawe Ezau, erhi: 7 «Ondêrhere ensimba, onteganyizemwo ebiryo binja, mbirye nnankugishe omu masu ga Nyamubâho embere nfè.» 8 Yumvagya mwana wani, oyumve onajire nk’oku nakurhegeka. 9 Okanye oje omu buso, ondêrheremwo banahene babirhi binjinja, narheganyizamwo sho ebiryo binja, nk’oku anasîma. 10 Wayish’ibihêkera sho abirye, lyo akugisha embere afè.» 11 Yakobo abwira nnina Rebeka, erhi: «Lola, mukulu wani Ezau amaba wa bishamvu niehe ntagwerhi boya. 12 Hali amango Larha akampumakwo, mbe nka kushekera namushekeraga, obone bukola buhanya namacîlerhera ahâli h’omugisho.» 13 Nnina ashuza, erhi: «Obuhanya bube nie bujâkwo mwana wani! Oyumve kwonene,onagend’innongeza abo banahene.» 14 Akanya aj’ibalonza ayisha abadwirhire nnina, naye nnina arheganyamwo ebiryo nk’oku îshe anasîma. 15 Rebeka ayanka emyambalo minjinja ya Ezau, ye mugala mukulu, erya akazag’ibîkira omu nyumpa, ayiyambisa Yakobo ye mugala murho. 16 Ayanka oluhù lw’abanahene amubwikiramwo amaboko n’igosi. 17 Oku bundi zirya nyama ali amarheganya n’omugati, abiheba omu nfune z’omugala Yakobo. 18 Aja aha burhambi bw’îshe, aderha, erhi: «Larha!» Naye ashuza, erhi:«Niono. We ndi mwana wani?» 19 Yakobo ashuza îshe, erhi: «Nie Ezau, nfula yawe, najizirage nk’oku wanantegekaga. Zûka otamale olyekwo bino nal’ihiva lyo omurhima gwawe gungisha.» 20 Izaki abwira Yakobo, erhi: «Mwana wani wamarhôla duba wâni!» Naye ashuza, erhi: «Nyamubâho, Nyamuzinda wawe wangashanîre.» 21 Izaki abwira Yakobo, erhi: «Yegera hano nkuhumekwo mwana wani, nyumve erhi neci erhi nanga we mugala wani Ezau.» 22 Yakobo ayegêra îshe Izaki, naye amumamarhakwo aderha, erhi: «Izu liri lya Yakobo, ci amaboko gali ga Ezau!» 23 Arhamumanyîriraga bulya amaboko gali ga bishamvu aka mukulu wage Ezau, anacimugisha. 24 Aderba, erhi: «Ka kwo binah we mugala wani Ezau?» Naye ashuza, erhi: «Neci.» 25 Izaki ederha, erhi: «Mpâga ndye oku nsimba mugala wani ahivaga lyo omurhima gwani gumugisha.» Amuhêreza alya, amuhêreza n’idivayi anywa. 26 Ishe Izaki amubwira, erhi: «Nyegêraga, onampôbere mwana wani!» 27 Ayegera, ahôbera îshe, îshe ayisa obwehe bw’emyambalo yage. Amugisha ntyala: «Neci obwehe bwa mugala wani, kwo buli nk’obwehe bw’ishwa liyêra, ishwa eri Nyamubâho agishire. 28 Nyamuzinda akushobôze olumè lw’oku nkuba, n’amashwa gashushagîre, engano nyinji n’idivayi linji. 29 Amashanja gakushige n’abantu b’emahanga bafukame embere zawe. Obe murhambo wa bene winyu na bagala ba nyoko bafukame embere zawe. Owakuhehêrere ahehêrewe, n’owakugishe anagishwe.» 30 Erhi Izaki ayusa okugisha Yakobo, naye Yakobo erhi amanahuluka omu mw’îshe Izaki, mukulu wage Ezau naye arhenga ebwa kuhiva. 31 Naye arheganya ebiryo binja abihêkera îshe. Amubwira, erhi: «Larha, zûkaga olye kw’ebi mugala wawe anal’ihiva, lyo omûka gwawe gungisha». 32 Ishe Izaki amudôsa, erhi: «We ndi?» Naye ashuza, erhi: «Nie nfula yawe Ezau.» 33 Oku bundi Izaki arhemuka, ederha, erhi: «Aligi ndi olya wal’ihiva ensimba anayindêrhera? Nacimwikubagira nanalya, embere oyîshe; namugishire, anakolaga ayôrha âli mugishe.» 34 Erhi Ezau ayumva ebinwa by’îshe, ayâma bwenêne n’omungo munji, anacibwira îshe, erhi: «Ongishe nani mâshi, larha!» 35 Izaki ashuza, erhi: «Mulumuna wawe anayishir’inteba, arhôla omugisho gwawe». 36 Ezau ashubiriza, erhi: «Ka kwenge bamuderha Yakobo, co cirhumire andenganya nieki kabirhi kabirhi? Arhanzir’inyanka ecikono c’okuba nfula, kandi yoyu wamantôla omugisho gwani!» Ci ashubiza ederha, erhi: «Ci kwone màshi ka nieki nta mugisho wansigîze?» 37 Izaki aja omu kanwa ashuza, erhi: «Namujizire murhambo wawe, namuhire bene wabo nti babe bambali, namuhîre engano n’amamvu mwandu. Bicigi nankacikujirira mwana wani?» 38 Ezau anacidôsa îshe, erhi: «Ka mugisho muguma gwone ojira, mâshi larha? Mâshi ngisha nani, larha!» Izaki ahwekêra na Ezau arhondêra alaka. 39 Oku bundi, îshe Izaki ashuza ederha, erhi: «Woyo ekuli n’ebihugo biyera yo wayubaka, kuli n’olume lurhoga oku nkuba. 40 Engôrho yawe yo yakubîke, wakakolera mwene winyu. Ci kwone amango wacîrûkûza, kurhibula warhibula omuzigo gwawe gukuli aha lurhugo.» 41 Ezau ashombera Yakobo ogwo mugisho ahâbagwa n’îshe, acidôsa emurhima, erhi: «Amango g’emîshibo ya larha gali hofi, go mango nayirha mulumuna wani Yakobo.» 42 Erhi bamanyisa Rebeka ebyo binwa bya Ezau ye mugala mukulu, arhumiza Yakobo ye mugala murho, amubwira, erhi: «Mukulu wawe Ezau ahizire okucîhôla kuli we mpu akuyirhe. 43 Yumvagya mwana wani, nkubwire: Okanye, oyakire emwa mwene wirhu Labani e Harani. 44 Obêre eyo haguma naye nsiku inga, kuhika mukulu wawe atwike oburhe. 45 Kuhika oburhe bwa mukulu wawe bukurhengekwo, kuhika ayibagire oku wamujirîre; ago mango nanarhuma bagend’ikulonza eyo munda. Cici cankarhuma namuheza mwembi omu lusiku luguma?».
Izaki àrhuma Yakobo emwa Labani
46 Rebeka anacibwira Izaki, erhi: «Namayihikwa n’akalamo erhi bâli ba Heti barhuma. Erhi Yakobo ankayanka munyere muguma muli bâli ba Heti, muguma nk’abo, muguma omu banyere b’eci cihugo, k’okulama kwankacinkwanana?»
Gnenesis 27 1וַיְהִי֙ כִּֽי־זָקֵ֣ן יִצְחָ֔ק וַתִּכְהֶ֥יןָ עֵינָ֖יו מֵרְאֹ֑ת וַיִּקְרָ֞א אֶת־עֵשָׂ֣ו׀ בְּנֹ֣ו הַגָּדֹ֗ל וַיֹּ֤אמֶר אֵלָיו֙ בְּנִ֔יוַיֹּ֥אמֶר אֵלָ֖יו הִנֵּֽנִי׃ 2וַיֹּ֕אמֶר הִנֵּה־נָ֖א זָקַ֑נְתִּי לֹ֥א יָדַ֖עְתִּי יֹ֥ום מֹותִֽי׃ 3וְעַתָּה֙ שָׂא־נָ֣א כֵלֶ֔יךָ תֶּלְיְךָ֖ וְקַשְׁתֶּ֑ךָ וְצֵא֙ הַשָּׂדֶ֔ה וְצ֥וּדָה לִּ֖י צֵידָה 4וַעֲשֵׂה־לִ֨י מַטְעַמִּ֜ים כַּאֲשֶׁ֥ר אָהַ֛בְתִּי וְהָבִ֥יאָה לִּ֖י וְאֹכֵ֑לָה בַּעֲב֛וּר תְּבָרֶכְךָ֥ נַפְשִׁ֖י בְּטֶ֥רֶםאָמֽוּת׃ 5וְרִבְקָ֣ה שֹׁמַ֔עַת בְּדַבֵּ֣ר יִצְחָ֔ק אֶל־עֵשָׂ֖ו בְּנֹ֑ו וַיֵּ֤לֶךְ עֵשָׂו֙ הַשָּׂדֶ֔ה לָצ֥וּד צַ֖יִד לְהָבִֽיא׃ 6וְרִבְקָה֙ אָֽמְרָ֔ה אֶל־יַעֲקֹ֥ב בְּנָ֖הּ לֵאמֹ֑ר הִנֵּ֤ה שָׁמַ֨עְתִּי֙ אֶת־אָבִ֔יךָ מְדַבֵּ֛ר אֶל־עֵשָׂ֥ו אָחִ֖יךָלֵאמֹֽר׃ 7הָבִ֨יאָה לִּ֥י צַ֛יִד וַעֲשֵׂה־לִ֥י מַטְעַמִּ֖ים וְאֹכֵ֑לָה וַאֲבָרֶכְכָ֛ה לִפְנֵ֥י יְהוָ֖ה לִפְנֵ֥י מֹותִֽי׃ 8וְעַתָּ֥ה בְנִ֖י שְׁמַ֣ע בְּקֹלִ֑י לַאֲשֶׁ֥ר אֲנִ֖י מְצַוָּ֥ה אֹתָֽךְ׃ 9לֶךְ־נָא֙ אֶל־הַצֹּ֔אן וְקַֽח־לִ֣י מִשָּׁ֗ם שְׁנֵ֛י גְּדָיֵ֥י עִזִּ֖ים טֹבִ֑ים וְאֶֽעֱשֶׂ֨ה אֹתָ֧ם מַטְעַמִּ֛ים לְאָבִ֖יךָכַּאֲשֶׁ֥ר אָהֵֽב׃ 10וְהֵבֵאתָ֥ לְאָבִ֖יךָ וְאָכָ֑ל בַּעֲבֻ֛ר אֲשֶׁ֥ר יְבָרֶכְךָ֖ לִפְנֵ֥י מֹותֹֽו׃ 11וַיֹּ֣אמֶר יַעֲקֹ֔ב אֶל־רִבְקָ֖ה אִמֹּ֑ו הֵ֣ן עֵשָׂ֤ו אָחִי֙ אִ֣ישׁ שָׂעִ֔ר וְאָנֹכִ֖י אִ֥ישׁ חָלָֽק׃ 12אוּלַ֤י יְמֻשֵּׁ֨נִי֙ אָבִ֔י וְהָיִ֥יתִי בְעֵינָ֖יו כִּמְתַעְתֵּ֑עַ וְהֵבֵאתִ֥י עָלַ֛י קְלָלָ֖ה וְלֹ֥א בְרָכָֽה׃ 13וַתֹּ֤אמֶר לֹו֙ אִמֹּ֔ו עָלַ֥י קִלְלָתְךָ֖ בְּנִ֑י אַ֛ךְ שְׁמַ֥ע בְּקֹלִ֖י וְלֵ֥ךְ קַֽח־לִֽי׃ 14וַיֵּ֨לֶךְ֙ וַיִּקַּ֔ח וַיָּבֵ֖א לְאִמֹּ֑ו וַתַּ֤עַשׂ אִמֹּו֙ מַטְעַמִּ֔ים כַּאֲשֶׁ֖ר אָהֵ֥ב אָבִֽיו׃ 15וַתִּקַּ֣ח רִ֠בְקָה אֶת־בִּגְדֵ֨י עֵשָׂ֜ו בְּנָ֤הּ הַגָּדֹל֙ הַחֲמֻדֹ֔ת אֲשֶׁ֥ר אִתָּ֖הּ בַּבָּ֑יִת וַתַּלְבֵּ֥שׁאֶֽת־יַעֲקֹ֖ב בְּנָ֥הּ הַקָּטָֽן׃ 16וְאֵ֗ת עֹרֹת֙ גְּדָיֵ֣י הָֽעִזִּ֔ים הִלְבִּ֖ישָׁה עַל־יָדָ֑יו וְעַ֖ל חֶלְקַ֥ת צַוָּארָֽיו׃ 17וַתִּתֵּ֧ן אֶת־הַמַּטְעַמִּ֛ים וְאֶת־הַלֶּ֖חֶם אֲשֶׁ֣ר עָשָׂ֑תָה בְּיַ֖ד יַעֲקֹ֥ב בְּנָֽהּ׃ 18וַיָּבֹ֥א אֶל־אָבִ֖יו וַיֹּ֣אמֶר אָבִ֑י וַיֹּ֣אמֶר הִנֶּ֔נִּי מִ֥י אַתָּ֖ה בְּנִֽי׃ 19וַיֹּ֨אמֶר יַעֲקֹ֜ב אֶל־אָבִ֗יו אָנֹכִי֙ עֵשָׂ֣ו בְּכֹרֶ֔ךָ עָשִׂ֕יתִי כַּאֲשֶׁ֥ר דִּבַּ֖רְתָּ אֵלָ֑י קֽוּם־נָ֣א שְׁבָ֗הוְאָכְלָה֙ מִצֵּידִ֔י בַּעֲב֖וּר תְּבָרֲכַ֥נִּי נַפְשֶֽׁךָ׃ 20וַיֹּ֤אמֶר יִצְחָק֙ אֶל־בְּנֹ֔ו מַה־זֶּ֛ה מִהַ֥רְתָּ לִמְצֹ֖א בְּנִ֑י וַיֹּ֕אמֶר כִּ֥י הִקְרָ֛ה יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ לְפָנָֽי׃ 21וַיֹּ֤אמֶר יִצְחָק֙ אֶֽל־יַעֲקֹ֔ב גְּשָׁה־נָּ֥א וַאֲמֻֽשְׁךָ֖ בְּנִ֑י הַֽאַתָּ֥ה זֶ֛ה בְּנִ֥י עֵשָׂ֖ו אִם־לֹֽא׃ 22וַיִּגַּ֧שׁ יַעֲקֹ֛ב אֶל־יִצְחָ֥ק אָבִ֖יו וַיְמֻשֵּׁ֑הוּ וַיֹּ֗אמֶר הַקֹּל֙ קֹ֣ול יַעֲקֹ֔ב וְהַיָּדַ֖יִם יְדֵ֥י עֵשָֽׂו׃ 23וְלֹ֣א הִכִּירֹ֔ו כִּֽי־הָי֣וּ יָדָ֗יו כִּידֵ֛י עֵשָׂ֥ו אָחִ֖יו שְׂעִרֹ֑ת וַֽיְבָרְכֵֽהוּ׃ 24וַיֹּ֕אמֶר אַתָּ֥ה זֶ֖ה בְּנִ֣י עֵשָׂ֑ו וַיֹּ֖אמֶר אָֽנִי׃ 25וַיֹּ֗אמֶר הַגִּ֤שָׁה לִּי֙ וְאֹֽכְלָה֙ מִצֵּ֣יד בְּנִ֔י לְמַ֥עַן תְּבָֽרֶכְךָ֖ נַפְשִׁ֑י וַיַּגֶּשׁ־לֹו֙ וַיֹּאכַ֔ל וַיָּ֧בֵא לֹ֦ו יַ֖יִןוַיֵּֽשְׁתְּ׃ 26וַיֹּ֥אמֶר אֵלָ֖יו יִצְחָ֣ק אָבִ֑יו גְּשָׁה־נָּ֥א וּשְׁקָה־לִּ֖י בְּנִֽי׃ 27וַיִּגַּשׁ֙ וַיִּשַּׁק־לֹ֔ו וַיָּ֛רַח אֶת־רֵ֥יחַ בְּגָדָ֖יו וַֽיְבָרֲכֵ֑הוּ וַיֹּ֗אמֶר רְאֵה֙ רֵ֣יחַ בְּנִ֔י כְּרֵ֣יחַ שָׂדֶ֔ה אֲשֶׁ֥רבֵּרֲכֹ֖ו יְהוָֽה׃ 28וְיִֽתֶּן־לְךָ֙ הָאֱלֹהִ֔ים מִטַּל֙ הַשָּׁמַ֔יִם וּמִשְׁמַנֵּ֖י הָאָ֑רֶץ וְרֹ֥ב דָּגָ֖ן וְתִירֹֽשׁ׃ 29יַֽעַבְד֣וּךָ עַמִּ֗ים וְיִשְׁתַּחֲוֻ לְךָ֙ לְאֻמִּ֔ים הֱוֵ֤ה גְבִיר֙ לְאַחֶ֔יךָ וְיִשְׁתַּחֲוּ֥וּ לְךָ֖ בְּנֵ֣י אִמֶּ֑ךָ אֹרְרֶ֣יךָ אָר֔וּר וּֽמְבָרֲכֶ֖יךָ בָּרֽוּךְ׃ 30וַיְהִ֗י כַּאֲשֶׁ֨ר כִּלָּ֣ה יִצְחָק֮ לְבָרֵ֣ךְ אֶֽת־יַעֲקֹב֒ וַיְהִ֗י אַ֣ךְ יָצֹ֤א יָצָא֙ יַעֲקֹ֔ב מֵאֵ֥ת פְּנֵ֖י יִצְחָ֣קאָבִ֑יו וְעֵשָׂ֣ו אָחִ֔יו בָּ֖א מִצֵּידֹֽו׃ 31וַיַּ֤עַשׂ גַּם־הוּא֙ מַטְעַמִּ֔ים וַיָּבֵ֖א לְאָבִ֑יו וַיֹּ֣אמֶר לְאָבִ֗יו יָקֻ֤ם אָבִי֙ וְיֹאכַל֙ מִצֵּ֣יד בְּנֹ֔ו בַּעֲב֖וּר תְּבָרֲכַ֥נִּי נַפְשֶֽׁךָ׃ 32וַיֹּ֥אמֶר לֹ֛ו יִצְחָ֥ק אָבִ֖יו מִי־אָ֑תָּה וַיֹּ֕אמֶר אֲנִ֛י בִּנְךָ֥ בְכֹֽרְךָ֖ עֵשָֽׂו׃ 33וַיֶּחֱרַ֨ד יִצְחָ֣ק חֲרָדָה֮ גְּדֹלָ֣ה עַד־מְאֹד֒ וַיֹּ֡אמֶר מִֽי־אֵפֹ֡וא ה֣וּא הַצָּֽד־צַיִד֩ וַיָּ֨בֵא לִ֜י וָאֹכַ֥ל מִכֹּ֛ל בְּטֶ֥רֶם תָּבֹ֖וא וָאֲבָרֲכֵ֑הוּ גַּם־בָּר֖וּךְ יִהְיֶֽה׃ 34כִּשְׁמֹ֤עַ עֵשָׂו֙ אֶת־דִּבְרֵ֣י אָבִ֔יו וַיִּצְעַ֣ק צְעָקָ֔ה גְּדֹלָ֥ה וּמָרָ֖ה עַד־מְאֹ֑ד וַיֹּ֣אמֶר לְאָבִ֔יו בָּרֲכֵ֥נִיגַם־אָ֖נִי אָבִֽי׃ 35וַיֹּ֕אמֶר בָּ֥א אָחִ֖יךָ בְּמִרְמָ֑ה וַיִּקַּ֖ח בִּרְכָתֶֽךָ׃ 36וַיֹּ֡אמֶר הֲכִי֩ קָרָ֨א שְׁמֹ֜ו יַעֲקֹ֗ב וַֽיַּעְקְבֵ֨נִי֙ זֶ֣ה פַעֲמַ֔יִם אֶת־בְּכֹרָתִ֣י לָקָ֔ח וְהִנֵּ֥ה עַתָּ֖ה לָקַ֣חבִּרְכָתִ֑י וַיֹּאמַ֕ר הֲלֹא־אָצַ֥לְתָּ לִּ֖י בְּרָכָֽה׃ 37וַיַּ֨עַן יִצְחָ֜ק וַיֹּ֣אמֶר לְעֵשָׂ֗ו הֵ֣ן גְּבִ֞יר שַׂמְתִּ֥יו לָךְ֙ וְאֶת־כָּל־אֶחָ֗יו נָתַ֤תִּי לֹו֙ לַעֲבָדִ֔ים וְדָגָ֥ןוְתִירֹ֖שׁ סְמַכְתִּ֑יו וּלְכָ֣ה אֵפֹ֔וא מָ֥ה אֶֽעֱשֶׂ֖ה בְּנִֽי׃ 38וַיֹּ֨אמֶר עֵשָׂ֜ו אֶל־אָבִ֗יו הַֽבְרָכָ֨ה אַחַ֤ת הִֽוא־לְךָ֙ אָבִ֔י בָּרֲכֵ֥נִי גַם־אָ֖נִי אָבִ֑י וַיִּשָּׂ֥א עֵשָׂ֛ו קֹלֹ֖ווַיֵּֽבְךְּ׃ 39וַיַּ֛עַן יִצְחָ֥ק אָבִ֖יו וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֑יו הִנֵּ֞ה מִשְׁמַנֵּ֤י הָאָ֨רֶץ֙ יִהְיֶ֣ה מֹֽושָׁבֶ֔ךָ וּמִטַּ֥ל הַשָּׁמַ֖יִם מֵעָֽל׃ 40וְעַל־חַרְבְּךָ֣ תִֽחְיֶ֔ה וְאֶת־אָחִ֖יךָ תַּעֲבֹ֑ד וְהָיָה֙ כַּאֲשֶׁ֣ר תָּרִ֔יד וּפָרַקְתָּ֥ עֻלֹּ֖ו מֵעַ֥ל צַוָּארֶֽךָ׃ 41וַיִּשְׂטֹ֤ם עֵשָׂו֙ אֶֽת־יַעֲקֹ֔ב עַל־הַ֨בְּרָכָ֔ה אֲשֶׁ֥ר בֵּרֲכֹ֖ו אָבִ֑יו וַיֹּ֨אמֶר עֵשָׂ֜ו בְּלִבֹּ֗ו יִקְרְבוּ֙ יְמֵי֙אֵ֣בֶל אָבִ֔י וְאַֽהַרְגָ֖ה אֶת־יַעֲקֹ֥ב אָחִֽי׃ 42וַיֻּגַּ֣ד לְרִבְקָ֔ה אֶת־דִּבְרֵ֥י עֵשָׂ֖ו בְּנָ֣הּ הַגָּדֹ֑ל וַתִּשְׁלַ֞ח וַתִּקְרָ֤א לְיַעֲקֹב֙ בְּנָ֣הּ הַקָּטָ֔ן וַתֹּ֣אמֶראֵלָ֔יו הִנֵּה֙ עֵשָׂ֣ו אָחִ֔יךָ מִתְנַחֵ֥ם לְךָ֖ לְהָרְגֶֽךָ׃ 43וְעַתָּ֥ה בְנִ֖י שְׁמַ֣ע בְּקֹלִ֑י וְק֧וּם בְּרַח־לְךָ֛ אֶל־לָבָ֥ן אָחִ֖י חָרָֽנָה׃ 44וְיָשַׁבְתָּ֥ עִמֹּ֖ו יָמִ֣ים אֲחָדִ֑ים עַ֥ד אֲשֶׁר־תָּשׁ֖וּב חֲמַ֥ת אָחִֽיךָ׃ 45עַד־שׁ֨וּב אַף־אָחִ֜יךָ מִמְּךָ֗ וְשָׁכַח֙ אֵ֣ת אֲשֶׁר־עָשִׂ֣יתָ לֹּ֔ו וְשָׁלַחְתִּ֖י וּלְקַחְתִּ֣יךָ מִשָּׁ֑ם לָמָ֥האֶשְׁכַּ֛ל גַּם־שְׁנֵיכֶ֖ם יֹ֥ום אֶחָֽד׃ 46וַתֹּ֤אמֶר רִבְקָה֙ אֶל־יִצְחָ֔ק קַ֣צְתִּי בְחַיַּ֔י מִפְּנֵ֖י בְּנֹ֣ות חֵ֑ת אִם־לֹקֵ֣חַ יַ֠עֲקֹב אִשָּׁ֨המִבְּנֹֽות־חֵ֤ת כָּאֵ֨לֶּה֙ מִבְּנֹ֣ות הָאָ֔רֶץ לָ֥מָּה לִּ֖י חַיִּֽים׃
28
1 Izaki ahamagala Yakobo amugisha anamuha eri irhegeko, erhi: «Orhahîraga okayanka omukazi omu banyere b’e Kanani. 2 Yimuka oje e Padani Aramu emwa Betweli, îshe wa nyoko, ocishoge omukazi eyo munda omu banyere ba Labani, mushinja wabo nyoko. 3 Nyamuzinda akugishe, akuyololole, anakuluze obe ndêko y’amashanja. 4 Akuhe we n’iburha lyawe, omugisho gwa Abrahamu lyo obona eci cihugo oyubasiremwo, cihugo Nyamuzinda ahâga Abrahamu.» 5 Izaki asêzera Yakobo. Yakobo alikûla, aja e Padani Aramu, emwa Labani, mwene Betweli wa Muharamiya, mushinja wabo Rebeka, nnina wa Yakobo na Ezau.
Ezau ayanka owundi mukazi
6 Ezau abona oku Izaki agishire Yakobo n’oku amurhumire e Padani Aramu mpu agend’iyankira yo omukazi, n’oku erhi akola amugisha, amuha eri irhegeko, erhi: «Orhahîraga okayanka omukazi omu banyere b’e Kanani.» 7 Na Yakobo âli ayumvirhe îshe na nnina, aja e Padani Aramu. 8 Ezau ayumva oku abanyere b’e Kanani barharhonyiri omu masu g’îshe Izaki, 9 aja emwa Ismaeli, ayanka yo omukazi, wa kuhalika aba ali agwerhe erhi anagwerhe abandi: Mahalata, mwali wa Ismaeli, mugala w’Abrahamu, na mwâli wabo Nebayoti.
Ecilôrho ca Yakobo
10 Yakobo arhenga e Bersheba, aja e Harani. 11 Ahika bantu haguma, alala ho bulya izûba lyali lyamazika. Arhôla ibuye liguma aho, alishegema, analâla aho. 12 Alôrha, abona omushonezo mugwike oku idaho n’irhwerhwe lyago lihisire oku nkuba; bamalahika ba Nyamuzinda erhi badwirbe basôka banayandagala! 13 Lâba oku Nyamubâho ayimanga embere zage amubwira, erhi: «Nie Nyamubâho, Nyamuzinda wa shakulu wawe Abrahamu na Nyamuzinda wa Izaki. Eryola ishwa ogwishìremwo, nakuhalyo we n’iburha lyawe. 14 Iburha lyawe lyaluga nka katulo k’oku idaho, lyaluga lihike ebushoshokero n’ebuzikiro, e mwené n’e mukondwe, n’amashanja goshi g’igulu gagishwa muli eryo iburha lyawe. 15 Ndi haguma na nawe, nakulusa ngasi hoshi wankanaja, nanashub’ikugalula muli eci cihugo, bulya ntakuleke kuhika nyujuze ebi nakulaganyagya.» 16 Yakobo atulûka omu iro lyage, aderha, erhi: «Okuli Nyamuzinda ali hano ntânali mmanyire». 17 Ayoboha, ederha, erhi: Hano hamabà hantu ha kurhinywa! Yamabà nyumpa ya Nyamuzinda na muhango gw’empingu. 18 Azûka sêzi, ayanka liryala ibuye âli ajizire mushego aligwika luhêrero abulagira amavurha oku nyanya zalyo. 19 Aho ahayîrika izino lya Beteli, ci mira olwo lugo lwakazag’iderhwa Luzo. 20 Yakobo arhôla omuhigo ederha, erhi: «Akaba Nyamuzinda ali haguma nani, akanananga muli eyi njira naja, akakaz’impa omugati nalya n’emishangi nakayambala, 21 erhi nankashubûka nshubire emunda larha ali ndi mugumaguma, ago mango Nyamubâho anabà ye Nyamuzinda wani, 22 n’eri ibuye namagwika luhêrero, lyaba ka-Nyamuzinda nakaz’imurhûla ecihimbi c’omu ikumi c’ebi ampà byoshi».
Genesis 28: 1וַיִּקְרָ֥א יִצְחָ֛ק אֶֽל־יַעֲקֹ֖ב וַיְבָ֣רֶךְ אֹתֹ֑ו וַיְצַוֵּ֨הוּ֙ וַיֹּ֣אמֶר לֹ֔ו לֹֽא־תִקַּ֥ח אִשָּׁ֖ה מִבְּנֹ֥ות כְּנָֽעַן׃ 2ק֥וּם לֵךְ֙ פַּדֶּ֣נָֽה אֲרָ֔ם בֵּ֥יתָה בְתוּאֵ֖ל אֲבִ֣י אִמֶּ֑ךָ וְקַח־לְךָ֤ מִשָּׁם֙ אִשָּׁ֔ה מִבְּנֹ֥ות לָבָ֖ן אֲחִ֥יאִמֶּֽךָ׃ 3וְאֵ֤ל שַׁדַּי֙ יְבָרֵ֣ךְ אֹֽתְךָ֔ וְיַפְרְךָ֖ וְיַרְבֶּ֑ךָ וְהָיִ֖יתָ לִקְהַ֥ל עַמִּֽים׃ 4וְיִֽתֶּן־לְךָ֙ אֶת־בִּרְכַּ֣ת אַבְרָהָ֔ם לְךָ֖ וּלְזַרְעֲךָ֣ אִתָּ֑ךְ לְרִשְׁתְּךָ֙ אֶת־אֶ֣רֶץ מְגֻרֶ֔יךָ אֲשֶׁר־נָתַ֥ןאֱלֹהִ֖ים לְאַבְרָהָֽם׃ 5וַיִּשְׁלַ֤ח יִצְחָק֙ אֶֽת־יַעֲקֹ֔ב וַיֵּ֖לֶךְ פַּדֶּ֣נָֽה אֲרָ֑ם אֶל־לָבָ֤ן בֶּן־בְּתוּאֵל֙ הָֽאֲרַמִּ֔י אֲחִ֣י רִבְקָ֔ה אֵ֥םיַעֲקֹ֖ב וְעֵשָֽׂו׃ 6וַיַּ֣רְא עֵשָׂ֗ו כִּֽי־בֵרַ֣ךְ יִצְחָק֮ אֶֽת־יַעֲקֹב֒ וְשִׁלַּ֤ח אֹתֹו֙ פַּדֶּ֣נָֽה אֲרָ֔ם לָקַֽחַת־לֹ֥ו מִשָּׁ֖ם אִשָּׁ֑הבְּבָרֲכֹ֣ו אֹתֹ֔ו וַיְצַ֤ו עָלָיו֙ לֵאמֹ֔ר לֹֽא־תִקַּ֥ח אִשָּׁ֖ה מִבְּנֹ֥ות כְּנָֽעַן׃ 7וַיִּשְׁמַ֣ע יַעֲקֹ֔ב אֶל־אָבִ֖יו וְאֶל־אִמֹּ֑ו וַיֵּ֖לֶךְ פַּדֶּ֥נָֽה אֲרָֽם׃ 8וַיַּ֣רְא עֵשָׂ֔ו כִּ֥י רָעֹ֖ות בְּנֹ֣ות כְּנָ֑עַן בְּעֵינֵ֖י יִצְחָ֥ק אָבִֽיו׃ 9וַיֵּ֥לֶךְ עֵשָׂ֖ו אֶל־יִשְׁמָעֵ֑אל וַיִּקַּ֡ח אֶֽת־מָחֲלַ֣ת׀ בַּת־יִשְׁמָעֵ֨אל בֶּן־אַבְרָהָ֜ם אֲחֹ֧ות נְבָיֹ֛ות עַל־נָשָׁ֖יו לֹ֥ו לְאִשָּֽׁה׃ ס 10וַיֵּצֵ֥א יַעֲקֹ֖ב מִבְּאֵ֣ר שָׁ֑בַע וַיֵּ֖לֶךְ חָרָֽנָה׃ 11וַיִּפְגַּ֨ע בַּמָּקֹ֜ום וַיָּ֤לֶן שָׁם֙ כִּי־בָ֣א הַשֶּׁ֔מֶשׁ וַיִּקַּח֙ מֵאַבְנֵ֣י הַמָּקֹ֔ום וַיָּ֖שֶׂם מְרַֽאֲשֹׁתָ֑יו וַיִּשְׁכַּ֖ב בַּמָּקֹ֥ום הַהֽוּא׃ 12וַֽיַּחֲלֹ֗ם וְהִנֵּ֤ה סֻלָּם֙ מֻצָּ֣ב אַ֔רְצָה וְרֹאשֹׁ֖ו מַגִּ֣יעַ הַשָּׁמָ֑יְמָה וְהִנֵּה֙ מַלְאֲכֵ֣י אֱלֹהִ֔ים עֹלִ֥ים וְיֹרְדִ֖ים בֹּֽו׃ 13וְהִנֵּ֨ה יְהוָ֜ה נִצָּ֣ב עָלָיו֮ וַיֹּאמַר֒ אֲנִ֣י יְהוָ֗ה אֱלֹהֵי֙ אַבְרָהָ֣ם אָבִ֔יךָ וֵאלֹהֵ֖י יִצְחָ֑ק הָאָ֗רֶץ אֲשֶׁ֤ר אַתָּה֙ שֹׁכֵ֣ב עָלֶ֔יהָ לְךָ֥ אֶתְּנֶ֖נָּה וּלְזַרְעֶֽךָ׃ 14וְהָיָ֤ה זַרְעֲךָ֙ כַּעֲפַ֣ר הָאָ֔רֶץ וּפָרַצְתָּ֛ יָ֥מָּה וָקֵ֖דְמָה וְצָפֹ֣נָה וָנֶ֑גְבָּה וְנִבְרֲכ֥וּ בְךָ֛ כָּל־מִשְׁפְּחֹ֥ת הָאֲדָמָ֖ה וּבְזַרְעֶֽךָ׃ 15וְהִנֵּ֨ה אָנֹכִ֜י עִמָּ֗ךְ וּשְׁמַרְתִּ֨יךָ֙ בְּכֹ֣ל אֲשֶׁר־תֵּלֵ֔ךְ וַהֲשִׁ֣בֹתִ֔יךָ אֶל־הָאֲדָמָ֖ה הַזֹּ֑את כִּ֚י לֹ֣אאֶֽעֱזָבְךָ֔ עַ֚ד אֲשֶׁ֣ר אִם־עָשִׂ֔יתִי אֵ֥ת אֲשֶׁר־דִּבַּ֖רְתִּי לָֽךְ׃ 16וַיִּיקַ֣ץ יַעֲקֹב֮ מִשְּׁנָתֹו֒ וַיֹּ֕אמֶר אָכֵן֙ יֵ֣שׁ יְהוָ֔ה בַּמָּקֹ֖ום הַזֶּ֑ה וְאָנֹכִ֖י לֹ֥א יָדָֽעְתִּי׃ 17וַיִּירָא֙ וַיֹּאמַ֔ר מַה־נֹּורָ֖א הַמָּקֹ֣ום הַזֶּ֑ה אֵ֣ין זֶ֗ה כִּ֚י אִם־בֵּ֣ית אֱלֹהִ֔ים וְזֶ֖ה שַׁ֥עַר הַשָּׁמָֽיִם׃ 18וַיַּשְׁכֵּ֨ם יַעֲקֹ֜ב בַּבֹּ֗קֶר וַיִּקַּ֤ח אֶת־הָאֶ֨בֶן֙ אֲשֶׁר־שָׂ֣ם מְרַֽאֲשֹׁתָ֔יו וַיָּ֥שֶׂם אֹתָ֖הּ מַצֵּבָ֑ה וַיִּצֹ֥קשֶׁ֖מֶן עַל־רֹאשָֽׁהּ׃ 19וַיִּקְרָ֛א אֶת־שֵֽׁם־הַמָּקֹ֥ום הַה֖וּא בֵּֽית־אֵ֑ל וְאוּלָ֛ם ל֥וּז שֵׁם־הָעִ֖יר לָרִאשֹׁנָֽה׃ 20וַיִּדַּ֥ר יַעֲקֹ֖ב נֶ֣דֶר לֵאמֹ֑ר אִם־יִהְיֶ֨ה אֱלֹהִ֜ים עִמָּדִ֗י וּשְׁמָרַ֨נִי֙ בַּדֶּ֤רֶךְ הַזֶּה֙ אֲשֶׁ֣ר אָנֹכִ֣י הֹולֵ֔ךְוְנָֽתַן־לִ֥י לֶ֛חֶם לֶאֱכֹ֖ל וּבֶ֥גֶד לִלְבֹּֽשׁ׃ 21וְשַׁבְתִּ֥י בְשָׁלֹ֖ום אֶל־בֵּ֣ית אָבִ֑י וְהָיָ֧ה יְהוָ֛ה לִ֖י לֵאלֹהִֽים׃ 22וְהָאֶ֣בֶן הַזֹּ֗את אֲשֶׁר־שַׂ֨מְתִּי֙ מַצֵּבָ֔ה יִהְיֶ֖ה בֵּ֣ית אֱלֹהִ֑ים וְכֹל֙ אֲשֶׁ֣ר תִּתֶּן־לִ֔י עַשֵּׂ֖ראֲעַשְּׂרֶ֥נּוּ לָֽךְ׃
29
Yakobo ahika emwa Labani
1 Yakobo arhôla enjira yage, aja omu cihugo c’abana b’e bushoshokero. 2 Lola oku abona iriba omu bulambo, hofi n’eryo iriba, maso asharhu g’ebintu bishwêkwa binyinyi gali gagwishire aho iriba, ho bakazag’inywekeza amaso, ci kwonene ibuye lyakazag’ibwikira omunwa gwali munene. 3 Erhi amaso goshi gabâga gamashirama aho, banarhenza lirya ibuye oku munwa gw’iriba, bananywesa ebintu, kandi banalishubiza oku munwa gw’iriba. 4 Yakobo anacidôsa abangere, erhi: «Bene wirhu, muli ba ngahi?», Bashuza, mpu: «Rhuli b’e Harani.» 5 Ababwira, erhi: «Ka muyishi Labani, mwene Nahori?» Bashuza, mpu: «Rhumuyishi.» 6 Abadôsa , erhi: «K’azibuhire?» Bashuza, mpu: «Azibuhire. N’omwali Rasheli ola wayisha hala n’obuso.» 7 Yakobo aderha, erhi: «Loli oku guciri mûshi bwenêne guno, arhali go mango g’okudâhya ebintu gano. Mubinywese munabishubize ebulambo.» 8 Bashuza, mpu: «Rhurhankahasha okujira ntyo n’amaso garhacishubukîra haguma, barhanacirhenza ibuye oku munwa gw’iriba; go mango rhwakanywesa ebintu.» 9 Oku acidwirbe ashambâla boshi nabo, Rasheli ayisha n’obuso bw’îshe bulya ali mungere. 10 Erhi Yakobo abona Rasheli, mwali wa nalume Labani, n’erhi abona obuso bwa nalume Labani, ayegêra, arhenza lirya ibuye oku munwa gwa liryala iriba, anywesa ebintu bya nalume Labani. 11 Yakobo anunugurha Rasheli, alengeza izu, adubula omulenge. 12 Yakobo amanyisa Rasheli oku ali mwene wabo îshe, anali mwene Rebeka; olya munyere akanya aj’ikumanyisa îshe. 13 Labani erhi ayumva oku ogwo mwanzi gwa Yakobo, mugala wa mwali wabo, gumuyerekire, akanya, alibirhira emunda ali, amuhôbera, anamununugurha, amuhêka omu nyumpa yage. Yakobo arhondêra amuganîrira ogwo mwanzi gwoshi. 14 Oku bundi Labani amubwira, erhi: «Neci, oli w’omu mavuha gani, onali w’omu mubiri gwani.» Yakobo abêra aho mwa Labani mwezi mugumaguma.
Yakobo aja omu buhya kabirhi . Ishazâla amuyeshera omukanga. Lero ayanka babirhi balondandana
15 Labani àbwira Yakobo, erhi: «Ka kwenge oli mwene wirhu, waderha mpu busha wakaz’inkolera? Mbwira bici nakaz’ikuha?» 16 Erhi na Labani agwerhe banyere babirhi: omukulu izîno lyage ye Lea n’omurho ye wali Rasheli. 17 Lea âli agwerhe amasu matûdu, ci Rasheli âli agwerhe omubiri gucîgemire bwinja n’iranga linja. 18 Na Yakobo ali arhonyize Rasheli. Anacishuza, erhi: «Nakukolera myaka nda lyo oyish’impa mwali wawe Rasheli, mwali wawe murho». 19 Labani ashuza, erhi: «Kwo kukulu okukuhaye ahâli h’okumuha ow’embuga; obêrage hanola mwani.» 20 Yakobo akaz’ikola mpu lyo bamuha Rasheli; akola ntyo myaka nda, ci eyo myaka ayibona nka nsiku nsungunu bulya ali arhonyize Rasheli. 21 Buzinda bw’aho, Yakobo anacibwira Labani, erhi: «Amango gahisire, ompâge omukazi wani nje emunda ali». 22 Labani ashûbûza abantu b’eyo boshi ajirisa olusiku lukulu. 23 Ci kwone, lâba oku bijingo, Labani arhôla omwali Lea , aba ye ahêkera Yakobo; Yakobo àmuyanka. 24 Labani àhà omwali Lea , mujakazi wage muguma, izîno lyage ye wali Zilifa, mpu aj’ikâmukolera. 25 Erhi buca sêzi, Yakobo abona oku Lea ye bamudwirhire. Yakobo abwira Labani, erhi: «Bici wajizire? K’arhali Rasheli ye nakazag’ikolera aha mwawe nti omumpe ? Carhumirage onteba?» 26 Labani ashuza, erhi: «Erhali nkomedu y’eno mwirhu okuhâna omurho na mukulu wage arhaciheruka, 27 ci orhang’ileka guno mugobe eby’obuhya bitwikanuke, n’enyuma z’aho, kandi nashub’ikuha owabo n’engulo yage yabâ yindi myaka nda washub’imukolera hano mwani.» 28 Yakobo ajira kulya, ayusa gulya mugobe gw’obuhya na Labani amuha omwali Rasheli mpu amuyanke. 29 Labani aha omwali Rasheli omujakazi wage Bilaha. 30 Yakobo ayanka Rasheli, anamurhonya kulusha Lea ; ashub’ikolera nalume yindi myaka nda.
Abana ba Yakobo
31 Nyamubâho abona oku Lea arhasimirwi, amuha iburha, Rasheli ayôrha ali ngumba. 32 Lea arhôla izimi, aburha murhabana, amuyirika izino lya Rubeni, bulya, gwarhi yene: «Nyamubâho anabwine amalibûko gani, lero ibanie ansîma.» 33 Ashub’irhôla izimi, aburha kandi murhabana, ederha, erhi: «Nyamubâho ayumvirhe oku ntabâ nsîmirwe, lero amashub’impa oyu wundi.» Amuyirika izîno lya Simoni. 34 Ashubirhôla izimi, aburha murhabana; ederha, erhi: «Lero nani ibanie akola antonya bulya barhabana basharhu aba namamuburhira», izino lyage ye Levi; 35 Ashub’irhôla izimi, aburha murhabana; ederha, erhi: «Lero nakuza Nyamubâho». Co cirhumire amuyirika izîno lya Yuda. Oku bundi, aheka arhaciburhaga.
Genesis 29
וַיִּשָּׂ֥א יַעֲקֹ֖ב רַגְלָ֑יו וַיֵּ֖לֶךְ אַ֥רְצָה בְנֵי־קֶֽדֶם׃ 2 וַיַּ֞רְא וְהִנֵּ֧ה בְאֵ֣ר בַּשָּׂדֶ֗ה וְהִנֵּה־שָׁ֞ם שְׁלֹשָׁ֤ה עֶדְרֵי־צֹאן֙ רֹבְצִ֣ים עָלֶ֔יהָ כִּ֚י מִן־הַבְּאֵ֣ר הַהִ֔וא יַשְׁק֖וּ הָעֲדָרִ֑ים וְהָאֶ֥בֶן גְּדֹלָ֖ה עַל־פִּ֥י הַבְּאֵֽר׃ 3 וְנֶאֶסְפוּ־שָׁ֣מָּה כָל־הָעֲדָרִ֗ים וְגָלֲל֤וּ אֶת־הָאֶ֨בֶן֙ מֵעַל֙ פִּ֣י הַבְּאֵ֔ר וְהִשְׁק֖וּ אֶת־הַצֹּ֑אן וְהֵשִׁ֧יבוּאֶת־הָאֶ֛בֶן עַל־פִּ֥י הַבְּאֵ֖ר לִמְקֹמָֽהּ׃ 4 וַיֹּ֤אמֶר לָהֶם֙ יַעֲקֹ֔ב אַחַ֖י מֵאַ֣יִן אַתֶּ֑ם וַיֹּ֣אמְר֔וּ מֵחָרָ֖ן אֲנָֽחְנוּ׃ 5 וַיֹּ֣אמֶר לָהֶ֔ם הַיְדַעְתֶּ֖ם אֶת־לָבָ֣ן בֶּן־נָחֹ֑ור וַיֹּאמְר֖וּ יָדָֽעְנוּ׃ 6 וַיֹּ֥אמֶר לָהֶ֖ם הֲשָׁלֹ֣ום לֹ֑ו וַיֹּאמְר֣וּ שָׁלֹ֔ום וְהִנֵּה֙ רָחֵ֣ל בִּתֹּ֔ו בָּאָ֖ה עִם־הַצֹּֽאן׃ 7 וַיֹּ֗אמֶר הֵ֥ן עֹוד֙ הַיֹּ֣ום גָּדֹ֔ול לֹא־עֵ֖ת הֵאָסֵ֣ף הַמִּקְנֶ֑ה הַשְׁק֥וּ הַצֹּ֖אן וּלְכ֥וּ רְעֽוּ׃ 8 וַיֹּאמְרוּ֮ לֹ֣א נוּכַל֒ עַ֣ד אֲשֶׁ֤ר יֵאָֽסְפוּ֙ כָּל־הָ֣עֲדָרִ֔ים וְגָֽלֲלוּ֙ אֶת־הָאֶ֔בֶן מֵעַ֖ל פִּ֣י הַבְּאֵ֑ר וְהִשְׁקִ֖ינוּ הַצֹּֽאן׃ 9 עֹודֶ֖נּוּ מְדַבֵּ֣ר עִמָּ֑ם וְרָחֵ֣ל׀ בָּ֗אָה עִם־הַצֹּאן֙ אֲשֶׁ֣ר לְאָבִ֔יהָ כִּ֥י רֹעָ֖ה הִֽוא׃ 10 וַיְהִ֡י כַּאֲשֶׁר֩ רָאָ֨ה יַעֲקֹ֜ב אֶת־רָחֵ֗ל בַּת־לָבָן֙ אֲחִ֣י אִמֹּ֔ו וְאֶת־צֹ֥אן לָבָ֖ן אֲחִ֣י אִמֹּ֑ו וַיִּגַּ֣שׁ יַעֲקֹ֗ב וַיָּ֤גֶל אֶת־הָאֶ֨בֶן֙ מֵעַל֙ פִּ֣י הַבְּאֵ֔ר וַיַּ֕שְׁקְ אֶת־צֹ֥אן לָבָ֖ן אֲחִ֥י אִמֹּֽו׃ 11 וַיִּשַּׁ֥ק יַעֲקֹ֖ב לְרָחֵ֑ל וַיִּשָּׂ֥א אֶת־קֹלֹ֖ו וַיֵּֽבְךְּ׃ 12 וַיַּגֵּ֨ד יַעֲקֹ֜ב לְרָחֵ֗ל כִּ֣י אֲחִ֤י אָבִ֨יהָ֙ ה֔וּא וְכִ֥י בֶן־רִבְקָ֖ה ה֑וּא וַתָּ֖רָץ וַתַּגֵּ֥ד לְאָבִֽיהָ׃ 13 וַיְהִי֩ כִשְׁמֹ֨עַ לָבָ֜ן אֶת־שֵׁ֣מַע׀ יַעֲקֹ֣ב בֶּן־אֲחֹתֹ֗ו וַיָּ֤רָץ לִקְרָאתֹו֙ וַיְחַבֶּק־לֹו֙ וַיְנַשֶּׁק־לֹ֔ו וַיְבִיאֵ֖הוּ אֶל־בֵּיתֹ֑ו וַיְסַפֵּ֣ר לְלָבָ֔ן אֵ֥ת כָּל־הַדְּבָרִ֖ים הָאֵֽלֶּה׃ 14 וַיֹּ֤אמֶר לֹו֙ לָבָ֔ן אַ֛ךְ עַצְמִ֥י וּבְשָׂרִ֖י אָ֑תָּה וַיֵּ֥שֶׁב עִמֹּ֖ו חֹ֥דֶשׁ יָמִֽים׃ 15 וַיֹּ֤אמֶר לָבָן֙ לְיַעֲקֹ֔ב הֲכִי־אָחִ֣י אַ֔תָּה וַעֲבַדְתַּ֖נִי חִנָּ֑ם הַגִּ֥ידָה לִּ֖י מַה־מַּשְׂכֻּרְתֶּֽךָ׃ 16 וּלְלָבָ֖ן שְׁתֵּ֣י בָנֹ֑ות שֵׁ֤ם הַגְּדֹלָה֙ לֵאָ֔ה וְשֵׁ֥ם הַקְּטַנָּ֖ה רָחֵֽל׃ 17 וְעֵינֵ֥י לֵאָ֖ה רַכֹּ֑ות וְרָחֵל֙ הָֽיְתָ֔ה יְפַת־תֹּ֖אַר וִיפַ֥ת מַרְאֶֽה׃ 18 וַיֶּאֱהַ֥ב יַעֲקֹ֖ב אֶת־רָחֵ֑ל וַיֹּ֗אמֶר אֶֽעֱבָדְךָ֙ שֶׁ֣בַע שָׁנִ֔ים בְּרָחֵ֥ל בִּתְּךָ֖ הַקְּטַנָּֽה׃ 19 וַיֹּ֣אמֶר לָבָ֗ן טֹ֚וב תִּתִּ֣י אֹתָ֣הּ לָ֔ךְ מִתִּתִּ֥י אֹתָ֖הּ לְאִ֣ישׁ אַחֵ֑ר שְׁבָ֖ה עִמָּדִֽי׃ 20 וַיַּעֲבֹ֧ד יַעֲקֹ֛ב בְּרָחֵ֖ל שֶׁ֣בַע שָׁנִ֑ים וַיִּהְי֤וּ בְעֵינָיו֙ כְּיָמִ֣ים אֲחָדִ֔ים בְּאַהֲבָתֹ֖ו אֹתָֽהּ׃ 21 וַיֹּ֨אמֶר יַעֲקֹ֤ב אֶל־לָבָן֙ הָבָ֣ה אֶת־אִשְׁתִּ֔י כִּ֥י מָלְא֖וּ יָמָ֑י וְאָבֹ֖ואָה אֵלֶֽיהָ׃ 22 וַיֶּאֱסֹ֥ף לָבָ֛ן אֶת־כָּל־אַנְשֵׁ֥י הַמָּקֹ֖ום וַיַּ֥עַשׂ מִשְׁתֶּֽה׃ 23 וַיְהִ֣י בָעֶ֔רֶב וַיִּקַּח֙ אֶת־לֵאָ֣ה בִתֹּ֔ו וַיָּבֵ֥א אֹתָ֖הּ אֵלָ֑יו וַיָּבֹ֖א אֵלֶֽיהָ׃ 24 וַיִּתֵּ֤ן לָבָן֙ לָ֔הּ אֶת־זִלְפָּ֖ה שִׁפְחָתֹ֑ו לְלֵאָ֥ה בִתֹּ֖ו שִׁפְחָֽה׃ 25 וַיְהִ֣י בַבֹּ֔קֶר וְהִנֵּה־הִ֖וא לֵאָ֑ה וַיֹּ֣אמֶר אֶל־לָבָ֗ן מַה־זֹּאת֙ עָשִׂ֣יתָ לִּ֔י הֲלֹ֤א בְרָחֵל֙ עָבַ֣דְתִּי עִמָּ֔ךְ וְלָ֖מָּה רִמִּיתָֽנִי׃ 26 וַיֹּ֣אמֶר לָבָ֔ן לֹא־יֵעָשֶׂ֥ה כֵ֖ן בִּמְקֹומֵ֑נוּ לָתֵ֥ת הַצְּעִירָ֖ה לִפְנֵ֥י הַבְּכִירָֽה׃ 27 מַלֵּ֖א שְׁבֻ֣עַ זֹ֑את וְנִתְּנָ֨ה לְךָ֜ גַּם־אֶת־זֹ֗את בַּעֲבֹדָה֙ אֲשֶׁ֣ר תַּעֲבֹ֣ד עִמָּדִ֔י עֹ֖וד שֶֽׁבַע־שָׁנִ֥ים אֲחֵרֹֽות׃ 28 וַיַּ֤עַשׂ יַעֲקֹב֙ כֵּ֔ן וַיְמַלֵּ֖א שְׁבֻ֣עַ זֹ֑את וַיִּתֶּן־לֹ֛ו אֶת־רָחֵ֥ל בִּתֹּ֖ו לֹ֥ו לְאִשָּֽׁה׃ 29 וַיִּתֵּ֤ן לָבָן֙ לְרָחֵ֣ל בִּתֹּ֔ו אֶת־בִּלְהָ֖ה שִׁפְחָתֹ֑ו לָ֖הּ לְשִׁפְחָֽה׃ 30 וַיָּבֹא֙ גַּ֣ם אֶל־רָחֵ֔ל וַיֶּאֱהַ֥ב גַּֽם־אֶת־רָחֵ֖ל מִלֵּאָ֑ה וַיַּעֲבֹ֣ד עִמֹּ֔ו עֹ֖וד שֶֽׁבַע־שָׁנִ֥ים אֲחֵרֹֽות׃ 31 וַיַּ֤רְא יְהוָה֙ כִּֽי־שְׂנוּאָ֣ה לֵאָ֔ה וַיִּפְתַּ֖ח אֶת־רַחְמָ֑הּ וְרָחֵ֖ל עֲקָרָֽה׃ 32 וַתַּ֤הַר לֵאָה֙ וַתֵּ֣לֶד בֵּ֔ן וַתִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו רְאוּבֵ֑ן כִּ֣י אָֽמְרָ֗ה כִּֽי־רָאָ֤ה יְהוָה֙ בְּעָנְיִ֔י כִּ֥י עַתָּ֖ה יֶאֱהָבַ֥נִי אִישִֽׁי׃ 33 וַתַּ֣הַר עֹוד֮ וַתֵּ֣לֶד בֵּן֒ וַתֹּ֗אמֶר כִּֽי־שָׁמַ֤ע יְהוָה֙ כִּֽי־שְׂנוּאָ֣ה אָנֹ֔כִי וַיִּתֶּן־לִ֖י גַּם־אֶת־זֶ֑הוַ תִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו שִׁמְעֹֽון׃ 34 וַתַּ֣הַר עֹוד֮ וַתֵּ֣לֶד בֵּן֒ וַתֹּ֗אמֶר עַתָּ֤ה הַפַּ֨עַם֙ יִלָּוֶ֤ה אִישִׁי֙ אֵלַ֔י כִּֽי־יָלַ֥דְתִּי לֹ֖ו שְׁלֹשָׁ֣ה בָנִ֑ים עַל־כֵּ֥ן קָרָֽא־שְׁמֹ֖ו לֵוִֽי׃ 35 וַתַּ֨הַר עֹ֜וד וַתֵּ֣לֶד בֵּ֗ן וַתֹּ֨אמֶר֙ הַפַּ֨עַם֙ אֹודֶ֣ה אֶת־יְהוָ֔ה עַל־כֵּ֛ן קָרְאָ֥ה שְׁמֹ֖ו יְהוּדָ֑ה וַֽתַּעֲמֹ֖ד מִלֶּֽדֶת׃
30
1 Rasheli erhi abona oku nta bana adwirhe aburhira Yakobo, ayagalwa na mukulu wage, kwo kubwira Yakobo, erhi: «Ojire nani mbone abana, akaba nanga, erhi nnanfire.» 2 Yakobo akalihira Rasheli bwenêne, amubwira, erhi: «Ka nie ndigi ahâli ha Nyamuzinda wakuyimaga iburha?» 3 Naye nyamukazi, erhi: «Lola mwambalikazi wani Bilaha. Oje emunda ali, aburhire oku madwi gani; ampisekwo abana nani.» 4 Anaciha Yakobo omujakazi wage Bilaha mpu abe mukâge, naye Yakobo àmuyanka. 5 Bilaha arhôla izimi, aburhira Yakobo omwanarhabana. 6 Rasheli ederha, erhi: «Nyamuzinda amampà olubanja, ciru anyumvirhiza anampâ omwanarhabana». Co carhumaga amuyirika izino lya Dani. 7 Bilaha, mujakazi wa Rasheli ashub’irhôla izimi, aburhira Yakobo owundi murhabana. 8 Rasheli ederha, erhi: «Nazûsizekwo mukulu wani entambala za Nyamuzinda, namanahimana.» Ayirika olya mwana izîno lya Nefutali. 9 Naye Lea erhi arhaciburha, arhôla omujakazi wage Zilifa amuha Yakobo mpu amujire mukâge. 10 Zilifa, mujakazi wa Lea aburhira Yakobo omwanarhabana. 11 Lea ederha, erhi: «Iragi linja eri!» Aha olya mwana izîno lya Gadi. 12 Zilifa, muja-kazi wa Lea , aburhira Yakobo owundi mwanarhabana. 13 Lea aderha, erhi: «Oku irenge lyani, bulya abirhu bakazi bankuza»; ayîrika olya mwana izìno lya Asheri. 14 Rubeni, erhi aja acîgezageza, gala mango g’okusarûla engano, ashimana amalehe g’oluzigirwa, ayisha agadwirhîre nnina Lea . Rasheli abwira Lea , erhi: «Mpâ nani kuli ago malehe g’oluzigirwa mugala wawe akudwirhire». 15 Lea amushuza, erhi: «K’okûla wantôzire omulume kunyihira kwakunyihîre, obu okola mpu wantôla n’amalehe g’oluzigirwa mugala wani ampîre?» Rasheli ashuza, erhi: «Lero agend’ilâla omu mwawe hano budufu, rhuhingane ompe amalehe ga mugala wawe g’oluzigirwa.» 16 Yakobo erhi akola arhenga ebwa mashwa bijingo, Lea aja emunda ali, amubwira, erhi: «Kukwanine oyîshe emunda ndi, bulya rhwakuhingîne amalehe g’oluzigirwa g’emwa mugala wani»; alala omu mwage obwo budufu. 17 Nyamuzinda ayumvirhiza Lea , arhôla izîmi, ashub’iburhira Yakobo omwanarhabana ye mwanarhabana wa karhanu. 18 Lea anaciderha, erhi: «Nyamuzinda amampa oluhembo, kulya kuba nahîre ibanie omujakazi wani.» Olya mwana amuyirika izîno lya Isakari. 19 Lea ashub’irhôla izîmi, aburhira Yakobo omwanarhabana wa kali ndarhu. 20 Lea ederha, erhi: «Nyamuzinda ampîre oluhembo lwinjinja, lero ibanie ankuza bulya y’oyu namaburhira barhabana ndarhu.» Amuyirika erya Zabuloni. 21 Oku bundi aburha omwananyere, amuyirika izîno lya Dina. 22 Ago mango Nyamuzinda ayibuka Rasheli, ayumvirhiza omusengero gwage, amuha iburha. 23 Arhôla izîmi, aburha murhabana; ederha, erhi: «Nyamuzinda amankûla enshonyi.» 24 Ayirika olya mwana izîno lya Yozefu, ederha, erhi: «Mâshi Nyamubâho ashub’impa nani owundi mwanarhabana!»
Okugala kwa Yakobo
25 Erhi Rasheli aba amaburha Yozefu, Yakobo abwira Labani, erhi: «Oleke ngende nshubire emwirhu, omu cihugo cirhu. 26 Ompe abakazi bâni, abârhumaga nkukolera, ompé n’abana bâni ngende. 27 Wene orhababiri omukolo nakukolire.» Labani amushuza, erhi: «Akaba ntonyire omu masu gawe! Nadôsize nayumva oku Nyamubâho angishire erhi we rhuma.» 28 Ashub’imubwira , erhi: «Ombwire kurhi walonza nkaz’ikujuha, nakujirirakwo». 29 Anacimushuza, erhi: «Omanyire bwinja kurhi nakukolire na kurhi ebintu byawe byahindusire n’omukolo gwani. 30 Ehisungunu wali ogwerhe embere nyîshe, hyayushùsire bwenêne na Nyamubâho akugishire oku nshando zani. Mbwiraga nani, mango gahi nakolerage omulala gwani.» 31 Labani, erhi: «Bici nakujuha?» Yakobo ashuza, erhi: «Orhagwerhi ebi wanjuha: erhi wakanjirira nk’oku nakubwira, nanashubikaz’iyabula obuso bwawe. 32 Ene ogere omu buso bwawe bwoshi, oje wayungula ngasi cibuzi cîru omu bibuzi byawe, na ngasi mpene za musengo n’ez’obutonè butonè. Lwo lwabà luhembo lwani. 33 Obudahemuka bwani bwone bwampamiriza agandi mango: amango wayish’ilola kurhi rhuhembirwe, ngasi birhali bya musengo erhi bya butonè-butonè omu mpene erhi nisi ngasi birhali bîru omu bibuzi, emwani erhi buli bushambo. 34 Labani ederha, erhi: «Kwinja okwo; binabâge nk’okwo odesire.» 35 Olwo lusiku, ayungula ebihebe by’omusengo n’eby’obutonè-butonè, empene zoshi z’omusengo n’ez’obutonè-butonè, 36 ngasi hyanalikwo akêru na ngasi hyalikwo ecîru omu bibuzi, ahihereza abagala. Anacijira nsiku isharhu za lugendo ekarhî kage na Yakobo. Yakobo akaziyabula ebindi bintu bya Labani. 37 Yakobo anacirhôla ebirhi bibishi by’emirhi ederhwa mipepuli n’eya amandi n’eya patatani, ayihala kuhika oku mula mweru gw’ebyo birhi. 38 Ebyo birhi ahalaga akaz’ibiyerekeza ebintu omu biranga n’omu mikenzi y’okunywekeza ebintu, amango birinywa, oku biri byanywa binadwirhe byayima. 39 Byakâyima erhi binayerekîre birya birhi, n’omu kuburha, byakaburha ebyana bitâke, eby’omusengo n’eby’obutonè-butonè. 40 Ebyana, Yakobo abihira hago hago, abiyerekeza olunda lwa birya bitâke na ngasi byanali bya mwiru, abihira omu buso bwa Labani. Anacijira ntyo agage maso arhanagahiraga haguma n’amaso ga Labani. 41 Na kandi, erhi ankabwine ebintu binja byayima, Yakobo anabiyerekeze birya birhi omu biranga mpu biyime binayerekîre birya birhi. 42 Ci amango ebintu bihosire byâbaga bikola byayima arhajiraga ntyo. Na ntyo ebyali bya mihorhâ byasigala bya Labani na ebyali binja byàba bya Yakobo. 43 Oyo muntu anacigala ntyo bwenêne, àbâ n’ebintu mwandu, alugirwa n’abajà n’abajakazi n’engamiya n’endogomi mwandu.
Genesis 30
1וַתֵּ֣רֶא רָחֵ֗ל כִּ֣י לֹ֤א יָֽלְדָה֙ לְיַעֲקֹ֔ב וַתְּקַנֵּ֥א רָחֵ֖ל בַּאֲחֹתָ֑הּ וַתֹּ֤אמֶר אֶֽל־יַעֲקֹב֙ הָֽבָה־לִּ֣י בָנִ֔ים וְאִם־אַ֖יִן מֵתָ֥ה אָנֹֽכִי׃ 2וַיִּֽחַר־אַ֥ף יַעֲקֹ֖ב בְּרָחֵ֑ל וַיֹּ֗אמֶר הֲתַ֤חַת אֱלֹהִים֙ אָנֹ֔כִי אֲשֶׁר־מָנַ֥ע מִמֵּ֖ךְ פְּרִי־בָֽטֶן׃ 3וַתֹּ֕אמֶר הִנֵּ֛ה אֲמָתִ֥י בִלְהָ֖ה בֹּ֣א אֵלֶ֑יהָ וְתֵלֵד֙ עַל־בִּרְכַּ֔י וְאִבָּנֶ֥ה גַם־אָנֹכִ֖י מִמֶּֽנָּה׃ 4וַתִּתֶּן־לֹ֛ו אֶת־בִּלְהָ֥ה שִׁפְחָתָ֖הּ לְאִשָּׁ֑ה וַיָּבֹ֥א אֵלֶ֖יהָ יַעֲקֹֽב׃ 5וַתַּ֣הַר בִּלְהָ֔ה וַתֵּ֥לֶד לְיַעֲקֹ֖ב בֵּֽן׃ 6וַתֹּ֤אמֶר רָחֵל֙ דָּנַ֣נִּי אֱלֹהִ֔ים וְגַם֙ שָׁמַ֣ע בְּקֹלִ֔י וַיִּתֶּן־לִ֖י בֵּ֑ן עַל־כֵּ֛ן קָרְאָ֥ה שְׁמֹ֖ו דָּֽן׃ 7וַתַּ֣הַר עֹ֔וד וַתֵּ֕לֶד בִּלְהָ֖ה שִׁפְחַ֣ת רָחֵ֑ל בֵּ֥ן שֵׁנִ֖י לְיַעֲקֹֽב׃ 8וַתֹּ֣אמֶר רָחֵ֗ל נַפְתּוּלֵ֨י אֱלֹהִ֧ים׀ נִפְתַּ֛לְתִּי עִם־אֲחֹתִ֖י גַּם־יָכֹ֑לְתִּי וַתִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו נַפְתָּלִֽי׃ 9וַתֵּ֣רֶא לֵאָ֔ה כִּ֥י עָמְדָ֖ה מִלֶּ֑דֶת וַתִּקַּח֙ אֶת־זִלְפָּ֣ה שִׁפְחָתָ֔הּ וַתִּתֵּ֥ן אֹתָ֛הּ לְיַעֲקֹ֖ב לְאִשָּֽׁה׃ 10וַתֵּ֗לֶד זִלְפָּ֛ה שִׁפְחַ֥ת לֵאָ֖ה לְיַעֲקֹ֥ב בֵּֽן׃ 11וַתֹּ֥אמֶר לֵאָ֖ה בְּגָד וַתִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו גָּֽד׃ 12וַתֵּ֗לֶד זִלְפָּה֙ שִׁפְחַ֣ת לֵאָ֔ה בֵּ֥ן שֵׁנִ֖י לְיַעֲקֹֽב׃ 13וַתֹּ֣אמֶר לֵאָ֔ה בְּאָשְׁרִ֕י כִּ֥י אִשְּׁר֖וּנִי בָּנֹ֑ות וַתִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו אָשֵֽׁר׃ 14וַיֵּ֨לֶךְ רְאוּבֵ֜ן בִּימֵ֣י קְצִיר־חִטִּ֗ים וַיִּמְצָ֤א דֽוּדָאִים֙ בַּשָּׂדֶ֔ה וַיָּבֵ֣א אֹתָ֔ם אֶל־לֵאָ֖ה אִמֹּ֑ווַתֹּ֤אמֶר רָחֵל֙ אֶל־לֵאָ֔ה תְּנִי־נָ֣א לִ֔י מִדּוּדָאֵ֖י בְּנֵֽךְ׃ 15וַתֹּ֣אמֶר לָ֗הּ הַמְעַט֙ קַחְתֵּ֣ךְ אֶת־אִישִׁ֔י וְלָקַ֕חַת גַּ֥ם אֶת־דּוּדָאֵ֖י בְּנִ֑י וַתֹּ֣אמֶר רָחֵ֗ל לָכֵן֙יִשְׁכַּ֤ב עִמָּךְ֙ הַלַּ֔יְלָה תַּ֖חַת דּוּדָאֵ֥י בְנֵֽךְ׃ 16וַיָּבֹ֨א יַעֲקֹ֣ב מִן־הַשָּׂדֶה֮ בָּעֶרֶב֒ וַתֵּצֵ֨א לֵאָ֜ה לִקְרָאתֹ֗ו וַתֹּ֨אמֶר֙ אֵלַ֣י תָּבֹ֔וא כִּ֚י שָׂכֹ֣ר שְׂכַרְתִּ֔יךָ בְּדוּדָאֵ֖י בְּנִ֑י וַיִּשְׁכַּ֥ב עִמָּ֖הּ בַּלַּ֥יְלָה הֽוּא׃ 17וַיִּשְׁמַ֥ע אֱלֹהִ֖ים אֶל־לֵאָ֑ה וַתַּ֛הַר וַתֵּ֥לֶד לְיַעֲקֹ֖ב בֵּ֥ן חֲמִישִֽׁי׃ 18וַתֹּ֣אמֶר לֵאָ֗ה נָתַ֤ן אֱלֹהִים֙ שְׂכָרִ֔י אֲשֶׁר־נָתַ֥תִּי שִׁפְחָתִ֖י לְאִישִׁ֑י וַתִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו יִשָּׂשכָֽר׃ 19וַתַּ֤הַר עֹוד֙ לֵאָ֔ה וַתֵּ֥לֶד בֵּן־שִׁשִּׁ֖י לְּיַעֲקֹֽב׃ 20וַתֹּ֣אמֶר לֵאָ֗ה זְבָדַ֨נִי אֱלֹהִ֥ים׀ אֹתִי֮ זֵ֣בֶד טֹוב֒ הַפַּ֨עַם֙ יִזְבְּלֵ֣נִי אִישִׁ֔י כִּֽי־יָלַ֥דְתִּי לֹ֖ו שִׁשָּׁ֣ה בָנִ֑ים וַתִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו זְבֻלֽוּן׃ 21וְאַחַ֖ר יָ֣לְדָה בַּ֑ת וַתִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמָ֖הּ דִּינָֽה׃ 22וַיִּזְכֹּ֥ר אֱלֹהִ֖ים אֶת־רָחֵ֑ל וַיִּשְׁמַ֤ע אֵלֶ֨יהָ֙ אֱלֹהִ֔ים וַיִּפְתַּ֖ח אֶת־רַחְמָֽהּ׃ 23וַתַּ֖הַר וַתֵּ֣לֶד בֵּ֑ן וַתֹּ֕אמֶר אָסַ֥ף אֱלֹהִ֖ים אֶת־חֶרְפָּתִֽי׃ 24וַתִּקְרָ֧א אֶת־שְׁמֹ֛ו יֹוסֵ֖ף לֵאמֹ֑ר יֹסֵ֧ף יְהוָ֛ה לִ֖י בֵּ֥ן אַחֵֽר׃ 25וַיְהִ֕י כַּאֲשֶׁ֛ר יָלְדָ֥ה רָחֵ֖ל אֶת־יֹוסֵ֑ף וַיֹּ֤אמֶר יַעֲקֹב֙ אֶל־לָבָ֔ן שַׁלְּחֵ֨נִי֙ וְאֵ֣לְכָ֔ה אֶל־מְקֹומִ֖י וּלְאַרְצִֽי׃ 26תְּנָ֞ה אֶת־נָשַׁ֣י וְאֶת־יְלָדַ֗י אֲשֶׁ֨ר עָבַ֧דְתִּי אֹֽתְךָ֛ בָּהֵ֖ן וְאֵלֵ֑כָה כִּ֚י אַתָּ֣ה יָדַ֔עְתָּ אֶת־עֲבֹדָתִ֖יאֲשֶׁ֥ר עֲבַדְתִּֽיךָ׃ 27וַיֹּ֤אמֶר אֵלָיו֙ לָבָ֔ן אִם־נָ֛א מָצָ֥אתִי חֵ֖ן בְּעֵינֶ֑יךָ נִחַ֕שְׁתִּי וַיְבָרֲכֵ֥נִי יְהוָ֖ה בִּגְלָלֶֽךָ׃ 28וַיֹּאמַ֑ר נָקְבָ֧ה שְׂכָרְךָ֛ עָלַ֖י וְאֶתֵּֽנָה׃ 29וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֔יו אַתָּ֣ה יָדַ֔עְתָּ אֵ֖ת אֲשֶׁ֣ר עֲבַדְתִּ֑יךָ וְאֵ֛ת אֲשֶׁר־הָיָ֥ה מִקְנְךָ֖ אִתִּֽי׃ 30כִּ֡י מְעַט֩ אֲשֶׁר־הָיָ֨ה לְךָ֤ לְפָנַי֙ וַיִּפְרֹ֣ץ לָרֹ֔ב וַיְבָ֧רֶךְ יְהוָ֛ה אֹתְךָ֖ לְרַגְלִ֑י וְעַתָּ֗ה מָתַ֛י אֶֽעֱשֶׂ֥הגַם־אָנֹכִ֖י לְבֵיתִֽי׃ 31וַיֹּ֖אמֶר מָ֣ה אֶתֶּן־לָ֑ךְ וַיֹּ֤אמֶר יַעֲקֹב֙ לֹא־תִתֶּן־לִ֣י מְא֔וּמָה אִם־תַּֽעֲשֶׂה־לִּי֙ הַדָּבָ֣ר הַזֶּ֔האָשׁ֛וּבָה אֶרְעֶ֥ה צֹֽאנְךָ֖ אֶשְׁמֹֽר׃ 32אֶֽעֱבֹ֨ר בְּכָל־צֹֽאנְךָ֜ הַיֹּ֗ום הָסֵ֨ר מִשָּׁ֜ם כָּל־שֶׂ֣ה׀ נָקֹ֣ד וְטָל֗וּא וְכָל־שֶׂה־חוּם֙ בַּכְּשָׂבִ֔יםוְטָל֥וּא וְנָקֹ֖ד בָּעִזִּ֑ים וְהָיָ֖ה שְׂכָרִֽי׃ 33וְעָֽנְתָה־בִּ֤י צִדְקָתִי֙ בְּיֹ֣ום מָחָ֔ר כִּֽי־תָבֹ֥וא עַל־שְׂכָרִ֖י לְפָנֶ֑יךָ כֹּ֣ל אֲשֶׁר־אֵינֶנּוּ֩ נָקֹ֨ד וְטָל֜וּאבָּֽעִזִּ֗ים וְחוּם֙ בַּכְּשָׂבִ֔ים גָּנ֥וּב ה֖וּא אִתִּֽי׃ 34וַיֹּ֥אמֶר לָבָ֖ן הֵ֑ן ל֖וּ יְהִ֥י כִדְבָרֶֽךָ׃ 35וַיָּ֣סַר בַּיֹּום֩ הַה֨וּא אֶת־הַתְּיָשִׁ֜ים הָֽעֲקֻדִּ֣ים וְהַטְּלֻאִ֗ים וְאֵ֤ת כָּל־הָֽעִזִּים֙ הַנְּקֻדֹּ֣ותוְהַטְּלֻאֹ֔ת כֹּ֤ל אֲשֶׁר־לָבָן֙ בֹּ֔ו וְכָל־ח֖וּם בַּכְּשָׂבִ֑ים וַיִּתֵּ֖ן בְּיַד־בָּנָֽיו׃ 36וַיָּ֗שֶׂם דֶּ֚רֶךְ שְׁלֹ֣שֶׁת יָמִ֔ים בֵּינֹ֖ו וּבֵ֣ין יַעֲקֹ֑ב וְיַעֲקֹ֗ב רֹעֶ֛ה אֶת־צֹ֥אן לָבָ֖ן הַנֹּותָרֹֽת׃ 37וַיִּֽקַּֽח־לֹ֣ו יַעֲקֹ֗ב מַקַּ֥ל לִבְנֶ֛ה לַ֖ח וְל֣וּז וְעֶרְמֹ֑ון וַיְפַצֵּ֤ל בָּהֵן֙ פְּצָלֹ֣ות לְבָנֹ֔ות מַחְשֹׂף֙ הַלָּבָ֔ןאֲשֶׁ֖ר עַל־הַמַּקְלֹֽות׃ 38וַיַּצֵּ֗ג אֶת־הַמַּקְלֹות֙ אֲשֶׁ֣ר פִּצֵּ֔ל בָּרֳהָטִ֖ים בְּשִֽׁקֲתֹ֣ות הַמָּ֑יִם אֲשֶׁר֩ תָּבֹ֨אןָ הַצֹּ֤אן לִשְׁתֹּות֙ לְנֹ֣כַח הַצֹּ֔אן וַיֵּחַ֖מְנָה בְּבֹאָ֥ן לִשְׁתֹּֽות׃ 39וַיֶּחֱמ֥וּ הַצֹּ֖אן אֶל־הַמַּקְלֹ֑ות וַתֵּלַ֣דְןָ הַצֹּ֔אן עֲקֻדִּ֥ים נְקֻדִּ֖ים וּטְלֻאִֽים׃ 40וְהַכְּשָׂבִים֮ הִפְרִ֣יד יַעֲקֹב֒ וַ֠יִּתֵּן פְּנֵ֨י הַצֹּ֧אן אֶל־עָקֹ֛ד וְכָל־ח֖וּם בְּצֹ֣אן לָבָ֑ן וַיָּֽשֶׁת־לֹ֤ועֲדָרִים֙ לְבַדֹּ֔ו וְלֹ֥א שָׁתָ֖ם עַל־צֹ֥אן לָבָֽן׃ 41וְהָיָ֗ה בְּכָל־יַחֵם֮ הַצֹּ֣אן הַמְקֻשָּׁרֹות֒ וְשָׂ֨ם יַעֲקֹ֧ב אֶת־הַמַּקְלֹ֛ות לְעֵינֵ֥י הַצֹּ֖אן בָּרֳהָטִ֑ים לְיַחְמֵ֖נָּה בַּמַּקְלֹֽות׃ 42וּבְהַעֲטִ֥יף הַצֹּ֖אן לֹ֣א יָשִׂ֑ים וְהָיָ֤ה הָעֲטֻפִים֙ לְלָבָ֔ן וְהַקְּשֻׁרִ֖ים לְיַעֲקֹֽב׃ 43וַיִּפְרֹ֥ץ הָאִ֖ישׁ מְאֹ֣ד מְאֹ֑ד וַֽיְהִי־לֹו֙ צֹ֣אן רַבֹּ֔ות וּשְׁפָחֹות֙ וַעֲבָדִ֔ים וּגְמַלִּ֖ים וַחֲמֹרִֽים׃
31
Yakobo ayaka ishazâla Labani
1 Yakobo ayumva oku bene Labani bakazag’iderha, mpu: «Yakobo ayansire ebintu byali bya larha byoshi, bya larha ebi ajiziremwo obwage bugale.» 2 Yakobo abonera ebusu bwa Labani oku arhacidwirhi amulola nk’oku amulolaga burhanzi. 3 Nyamubâho abwira Yakobo, erhi: «Shubira omu cihugo ca basho, omu cihugo waburhiragwa, nani nayôrha ndi haguma nawe.» 4 Lero obwo, Yakobo arhumiza Rasheli na Lea mpu bamushange ebulambo amaso gage gali. 5 Anacibabwira, erhi: «Ndwirhe nabonera ebusu bwa sho, arhacidwirhi andola nk’oku andolaga burhanzi. Ci kwone Nyamuzinda wa larha anali haguma nani. 6 Mwêne mumanyire oku nakolîre sho n’emisi yani yoshi. 7 Ci kwone, anînaguza omu kuhindula kali ikumi oluhembo lwani, ci kwone Nyamuzinda arhamuzigiraga. 8 Ngasi mango erhi ankadesire, erhi: «Ngasi biri bya butonè-butonè byo byabâ luhembo lwawe«, ebintu byoshi binaburhe eby’obutonè; na kandi erhi ankadesire erhi: «Ngasi bya musengo byo byabà luhembo lwawe, ebintu byoshi binaburhe ebyana by’omusengo. 9 Nyamuzinda arhôzire ebintu bya sho abimpa. 10 Omu mango ebibuzi biyima, nayinamula amasu, nabona omu bilôrho oku engandabuzi zihambasire ebibuzi ziri za musengo erhi za butonè-butonè. 11 Malahika wa Nyamuzinda ambwira omu bilôrho, erhi: «Yakobo», nani nashuza nti: «Ho ndi hano!» 12 Anaciderha, erhi: «Yinamula amasu obone engandabuzi zihambasire ebibuzi ziri za musengo na za butonè-butonè, bulya nabwine oku Labani akujizire kwoshi. 13 Nie Nyamuzinda w’aha Beteli, halya washîgaga ibuye amavurha, wampêraho omulagi. Bunola oyimukâge orhenge mwa cino cihugo oshubire omu cihugo oburhwa.» 14 Rasheli bo na Lea bashuza, mpu: «Ka hali mwanya gwirhu, ka hali kashambala kirhu omu nyumpa ya larha?» 15 Mpu ka arhakola arhulola nka b’emwabêne, ebwa kubâ arhuguzize analya n’enfaranga zirhu? 16 Neci, ngasi bugale Nyamuzinda ayansire larha buli bwirhu rhwe n’abana birhu. Ojirage oku Nyakasane akurhegesire.» 17 Yakobo ayimuka, abana bage na bakâge abashonesa oku ngamiya, 18 ahuga obuso bwage, ashana na ngasi bindi birugu ali agwerhe, obuso ali agwehe, bulya abonaga aha Padani Aramu, alikûlira emw’îshe Izaki, omu cihugo ca Kanani. 19 Labani ali ajir’imôma ebibuzi byage, Rasheli agend’izimba enshanga z’ahakâ, zâli z’îshe. 20 Yakobo arheba Labani, Muharameya, amuyongoloka, arhamumanyisagya oku akola ayaka. 21 Ayanka n’ebi ali agwerhe byoshi, agenda, ayikira olwishi, ayerekera ebwa ntondo ya Galadi.
Labani akulikira omukwi Yakobo
22 Erh i kugera nsiku isharhu, bamanyisa Labani oku Yakobo acîyakîre. 23 Arhôla bene wabo, agenda boshi nabo amuyishakwo; erhi ashinga nsiku nda agenda, amurhindakwo, omu ntondo ya Galadi. 24 Nyamuzinda ayâganira Labani, Muharameya, omu bilôrho budufu, amubwira, erhi: «Omanye wankabwira Yakobo akantu.» 25 Labani, ashenga. Yakobo erhi agwisire ihema lyage omu ntondo, naye Labani agwika eryage oku ntondo ya Galadi. 26 Labani anacibwira Yakobo, erhi: «Byo bici ebi wajizire? 27 Carhumaga ogenda bwifuhkwe, wanteba, wanyogoloka ahâli h’okundâliza, nkugalule omu busìme, rhuyimbe, rhurhimbe engoma rhuzihe n’ennanga? 28 Orhazizire nahôbera bagala bâni na bâli bâni. Kwo wakozire nka musirhe. 29 Nanahasha okukubabaza, ci kwone Nyamuzinda wa sho anandesize ene budufu ambwira, erhi: «Omanye wankabwira Yakobo akantu.» 30 Nyumvirhage oku wagenzire erhi kudula enyumpa ya sho kurhuma! Ci kwone cici carhumire wazimba enshanga zani?». 31 Yakobo ashuza Labani, erhi: «Nali nyobohire, namanya nti wanyaga bâli bawe. 32 Ci oyu wankashimanakwo ezo nshanga zawe arhalame: omu masu ga bene wirhu, lonza ngasi biri hyawe omu byani, wanahirhôla.» Yakobo arhâli amanyire oku Rasheli ye wazizimbire. 33 Labani aj’ifûkula omu cirâlo ca Yakobo, afûkula omu cirâlo ca Lea , afûkula n’omu cirâlo ca balya bajakazi oku banali babirhi, arhabonaga cici. Arhenga omu cirâlo ca Lea aja omu ca Rasheli. 34 Rasheli ali arhôzire enshanga z’ahakà, azifulika omu ngurha batamalakwo oku ngamiya, anazitamalakwo. Labani afûkula ecirôlo coshi arhabonaga cici. 35 Rasheli abwira Ishe, erhi: «Waliha, nnawirhu amanye akanganya mpu ntahashir’iyimanga embere zage, ndi omu mugongo.» Labani afûkula, ci arhabonaga enshanga zage. 36 Lero Yakobo anacibâ burhe, akalihira Labani. Yakobo abwira Labani ntya: «Bici ntumwire, kubi kuci najizire obu wanshimbulula ntya? 37 Wamafûkula omu bikunga byani byoshi, ka hali kantu obwine k’omu birugu by’omu nyumpa yawe? Kayerekanage embere z’aba bene wirhu n’aba bene winyu, babe bo bahamirizi ekarhî kirhu oku rhuli babirhi! 38 Lola , nashinzire myaka makumi abirhi emwawe, ebibuzi byawe n’empene zawe birhalimwo ecamomire, ntanalyaga ciru n’engandabuzi nguma y’omu buso bwawe. 39 Ebintu byakazag’ilibwa n’ensimba ntakulerheraga byo, nakàba nie mpeza omu byani. Wakazag’indyuza eci bazimbire mûshi erhi eci nazimbirwe budufu. 40 Izuba lyakaz’inkomanga mûshi, n’emboho enywengerere budufu n’irô libalale oku masu gani. 41 Lola, myaka makumi abirhi eno, ndi aha mwawe: nakukolire myaka ikumi n’ini, yo yali ngulo ya bâli bawe bombi na myaka ndarhu oku bintu byawe, wanahindula kali ikumi oluhembo lwani. 42 Nka Nyamuzinda wa larha, Nyamuzinda w’Abrahamu, Ishe wa Izaki, arhali haguma nani, wali wandeka maboko mûmu. Ci kwone Nyamuzinda abwine amalibûko gani n’omukolo gwani, n’ene budufu, yene atwa olubanja.»
Labani ayumvanya boshi n’omukwi Yakobo
43 Labani ashuza Yakobo, amubwira, erhi: «Aba banyere bali bâli bâni, aba bana, bali bana bani, ebi bintu, biri bintu byani, ngasi ebi obwine byoshi biri byani. Bici obwine nankajirira aba, bâli bâni n’aba bana bàburhaga? 44 Rhuje aho, rhunywane rhwembi, mw’okwo, bube buhamirizi ekarhî kawe nani.» 45 Yakobo arhôla ibuye aligwika bunya luhêrero. 46 Yakobo abwira bene wabo, erhi: «Mulunde amabuye.» Balonza amabuye bagalundika, bajira ensinga n’eyo nsinga balî rakwo. 47 Labani ayîrika erya nsinga izino lya Yegari Shaduta, naye Yakobo ayiyirika erya Galedi. 48 Labani ederha, erhi: «Eyi nsinga ye muhamirizi ekarhî kirhu rhwembi.» Co carhumire ayiyirika iziîno lya Galedi, 49 n’erya Misipa kulya kuba amederha, erhi: «Nyamuzinda arhulange rhwembi, amango rhwanabè rhurhacibonana. 50 Erhi wankalibuza bâli bâni, nisi erhi wankayanka abandi bakazi, ohalika bâli bâni, omanye oku nta muntu warhuj’ekagarhî: Nyamuzinda ye wabâ câliho wirhu rhwembi.» 51 Labani ashub’ibwira Yakobo, erhi: «Lola eyi nsinga n’eri ibuye nagwikaga ekarhì kirhu rhwembi. 52 Eyi nsinga ali câliho n’olu luhêrero nalwo câliho oku niono ncigashire okutwa eyira nsinga, mpu nta mango wanàtwe eyira nsinga n’olu luhêrero mpu oje emunda ndi n’emihigo migalugalu. 53 Nyamuzinda wa Abrahamu na Nyamuzinda wa Nahori bo barhutwira olubanja.» Yakobo acîgasha oku izîno lya côbohwa w’îshe Izaki. 54 Yakobo arherekêra kuli eyo ntondo, analâlika bene wabo mpu bayîshe balye. Balya banalâla kw’eyo ntondo.
Genesis 31
1וַיִּשְׁמַ֗ע אֶת־דִּבְרֵ֤י בְנֵֽי־לָבָן֙ לֵאמֹ֔ר לָקַ֣ח יַעֲקֹ֔ב אֵ֖ת כָּל־אֲשֶׁ֣ר לְאָבִ֑ינוּ וּמֵאֲשֶׁ֣ר לְאָבִ֔ינוּ עָשָׂ֕ה אֵ֥ת כָּל־הַכָּבֹ֖ד הַזֶּֽה׃ 2וַיַּ֥רְא יַעֲקֹ֖ב אֶת־פְּנֵ֣י לָבָ֑ן וְהִנֵּ֥ה אֵינֶנּ֛וּ עִמֹּ֖ו כִּתְמֹ֥ול שִׁלְשֹֽׁום׃ 3וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ אֶֽל־יַעֲקֹ֔ב שׁ֛וּב אֶל־אֶ֥רֶץ אֲבֹותֶ֖יךָ וּלְמֹולַדְתֶּ֑ךָ וְאֶֽהְיֶ֖ה עִמָּֽךְ׃ 4וַיִּשְׁלַ֣ח יַעֲקֹ֔ב וַיִּקְרָ֖א לְרָחֵ֣ל וּלְלֵאָ֑ה הַשָּׂדֶ֖ה אֶל־צֹאנֹֽו׃ 5וַיֹּ֣אמֶר לָהֶ֗ן רֹאֶ֤ה אָנֹכִי֙ אֶת־פְּנֵ֣י אֲבִיכֶ֔ן כִּֽי־אֵינֶ֥נּוּ אֵלַ֖י כִּתְמֹ֣ל שִׁלְשֹׁ֑ם וֵֽאלֹהֵ֣י אָבִ֔י הָיָ֖העִמָּדִֽי׃ 6וְאַתֵּ֖נָה יְדַעְתֶּ֑ן כִּ֚י בְּכָל־כֹּחִ֔י עָבַ֖דְתִּי אֶת־אֲבִיכֶֽן׃ 7וַאֲבִיכֶן֙ הֵ֣תֶל בִּ֔י וְהֶחֱלִ֥ף אֶת־מַשְׂכֻּרְתִּ֖י עֲשֶׂ֣רֶת מֹנִ֑ים וְלֹֽא־נְתָנֹ֣ו אֱלֹהִ֔ים לְהָרַ֖ע עִמָּדִֽי׃ 8אִם־כֹּ֣ה יֹאמַ֗ר נְקֻדִּים֙ יִהְיֶ֣ה שְׂכָרֶ֔ךָ וְיָלְד֥וּ כָל־הַצֹּ֖אן נְקֻדִּ֑ים וְאִם־כֹּ֣ה יֹאמַ֗ר עֲקֻדִּים֙ יִהְיֶ֣ה שְׂכָרֶ֔ךָ וְיָלְד֥וּ כָל־הַצֹּ֖אן עֲקֻדִּֽים׃ 9וַיַּצֵּ֧ל אֱלֹהִ֛ים אֶת־מִקְנֵ֥ה אֲבִיכֶ֖ם וַיִּתֶּן־לִֽי׃ 10וַיְהִ֗י בְּעֵת֙יַחֵ֣ם הַצֹּ֔אן וָאֶשָּׂ֥א עֵינַ֛י וָאֵ֖רֶא בַּחֲלֹ֑ום וְהִנֵּ֤ה הָֽעַתֻּדִים֙ הָעֹלִ֣ים עַל־הַצֹּ֔אן עֲקֻדִּ֥ים נְקֻדִּ֖ים וּבְרֻדִּֽים׃ 11וַיֹּ֨אמֶר אֵלַ֜י מַלְאַ֧ךְ הָאֱלֹהִ֛ים בַּחֲלֹ֖ום יַֽעֲקֹ֑ב וָאֹמַ֖ר הִנֵּֽנִי׃ 12וַיֹּ֗אמֶר שָׂא־נָ֨א עֵינֶ֤יךָ וּרְאֵה֙ כָּל־הָֽעַתֻּדִים֙ הָעֹלִ֣ים עַל־הַצֹּ֔אן עֲקֻדִּ֥ים נְקֻדִּ֖ים וּבְרֻדִּ֑ים כִּ֣ירָאִ֔יתִי אֵ֛ת כָּל־אֲשֶׁ֥ר לָבָ֖ן עֹ֥שֶׂה לָּֽךְ׃ 13אָנֹכִ֤י הָאֵל֙ בֵּֽית־אֵ֔ל אֲשֶׁ֨ר מָשַׁ֤חְתָּ שָּׁם֙ מַצֵּבָ֔ה אֲשֶׁ֨ר נָדַ֥רְתָּ לִּ֛י שָׁ֖ם נֶ֑דֶר עַתָּ֗ה ק֥וּם צֵא֙מִן־הָאָ֣רֶץ הַזֹּ֔את וְשׁ֖וּב אֶל־אֶ֥רֶץ מֹולַדְתֶּֽךָ׃ 14וַתַּ֤עַן רָחֵל֙ וְלֵאָ֔ה וַתֹּאמַ֖רְנָה לֹ֑ו הַעֹ֥וד לָ֛נוּ חֵ֥לֶק וְנַחֲלָ֖ה בְּבֵ֥ית אָבִֽינוּ׃ 15הֲלֹ֧וא נָכְרִיֹּ֛ות נֶחְשַׁ֥בְנוּ לֹ֖ו כִּ֣י מְכָרָ֑נוּ וַיֹּ֥אכַל גַּם־אָכֹ֖ול אֶת־כַּסְפֵּֽנוּ׃ 16כִּ֣י כָל־הָעֹ֗שֶׁר אֲשֶׁ֨ר הִצִּ֤יל אֱלֹהִים֙ מֵֽאָבִ֔ינוּ לָ֥נוּ ה֖וּא וּלְבָנֵ֑ינוּ וְעַתָּ֗ה כֹּל֩ אֲשֶׁ֨ר אָמַ֧ר אֱלֹהִ֛ים אֵלֶ֖יךָ עֲשֵֽׂה׃ 17וַיָּ֖קָם יַעֲקֹ֑ב וַיִּשָּׂ֛א אֶת־בָּנָ֥יו וְאֶת־נָשָׁ֖יו עַל־הַגְּמַלִּֽים׃ 18וַיִּנְהַ֣ג אֶת־כָּל־מִקְנֵ֗הוּ וְאֶת־כָּל־רְכֻשֹׁו֙ אֲשֶׁ֣ר רָכָ֔שׁ מִקְנֵה֙ קִנְיָנֹ֔ו אֲשֶׁ֥ר רָכַ֖שׁ בְּפַדַּ֣ן אֲרָ֑ם לָבֹ֛וא אֶל־יִצְחָ֥ק אָבִ֖יו אַ֥רְצָה כְּנָֽעַן׃ 19וְלָבָ֣ן הָלַ֔ךְ לִגְזֹ֖ז אֶת־צֹאנֹ֑ו וַתִּגְנֹ֣ב רָחֵ֔ל אֶת־הַתְּרָפִ֖ים אֲשֶׁ֥ר לְאָבִֽיהָ׃ 20וַיִּגְנֹ֣ב יַעֲקֹ֔ב אֶת־לֵ֥ב לָבָ֖ן הָאֲרַמִּ֑י עַל־בְּלִי֙ הִגִּ֣יד לֹ֔ו כִּ֥י בֹרֵ֖חַ הֽוּא׃ 21וַיִּבְרַ֥ח הוּא֙ וְכָל־אֲשֶׁר־לֹ֔ו וַיָּ֖קָם וַיַּעֲבֹ֣ר אֶת־הַנָּהָ֑ר וַיָּ֥שֶׂם אֶת־פָּנָ֖יו הַ֥ר הַגִּלְעָֽד׃ 22וַיֻּגַּ֥ד לְלָבָ֖ן בַּיֹּ֣ום הַשְּׁלִישִׁ֑י כִּ֥י בָרַ֖ח יַעֲקֹֽב׃ 23וַיִּקַּ֤ח אֶת־אֶחָיו֙ עִמֹּ֔ו וַיִּרְדֹּ֣ף אַחֲרָ֔יו דֶּ֖רֶךְ שִׁבְעַ֣ת יָמִ֑ים וַיַּדְבֵּ֥ק אֹתֹ֖ו בְּהַ֥ר הַגִּלְעָֽד׃ 24וַיָּבֹ֧א אֱלֹהִ֛ים אֶל־לָבָ֥ן הָאֲרַמִּ֖י בַּחֲלֹ֣ם הַלָּ֑יְלָה וַיֹּ֣אמֶר לֹ֗ו הִשָּׁ֧מֶר לְךָ֛ פֶּן־תְּדַבֵּ֥ר עִֽם־יַעֲקֹ֖ב מִטֹּ֥וב עַד־רָֽע׃ 25וַיַּשֵּׂ֥ג לָבָ֖ן אֶֽת־יַעֲקֹ֑ב וְיַעֲקֹ֗ב תָּקַ֤ע אֶֽת־אָהֳלֹו֙ בָּהָ֔ר וְלָבָ֛ן תָּקַ֥ע אֶת־אֶחָ֖יו בְּהַ֥ר הַגִּלְעָֽד׃ 26וַיֹּ֤אמֶר לָבָן֙ לְיַעֲקֹ֔ב מֶ֣ה עָשִׂ֔יתָ וַתִּגְנֹ֖ב אֶת־לְבָבִ֑י וַתְּנַהֵג֙ אֶת־בְּנֹתַ֔י כִּשְׁבֻיֹ֖ות חָֽרֶב׃ 27לָ֤מָּה נַחְבֵּ֨אתָ֙ לִבְרֹ֔חַ וַתִּגְנֹ֖ב אֹתִ֑י וְלֹא־הִגַּ֣דְתָּ לִּ֔י וָֽאֲשַׁלֵּחֲךָ֛ בְּשִׂמְחָ֥ה וּבְשִׁרִ֖ים בְּתֹ֥ף וּבְכִנֹּֽור׃ 28וְלֹ֣א נְטַשְׁתַּ֔נִי לְנַשֵּׁ֥ק לְבָנַ֖י וְלִבְנֹתָ֑י עַתָּ֖ה הִסְכַּ֥לְתָּֽ עֲשֹֽׂו׃ 29יֶשׁ־לְאֵ֣ל יָדִ֔י לַעֲשֹׂ֥ות עִמָּכֶ֖ם רָ֑ע וֵֽאלֹהֵ֨י אֲבִיכֶ֜ם אֶ֣מֶשׁ׀ אָמַ֧ר אֵלַ֣י לֵאמֹ֗ר הִשָּׁ֧מֶר לְךָ֛ מִדַּבֵּ֥ר עִֽם־יַעֲקֹ֖ב מִטֹּ֥וב עַד־רָֽע׃ 30וְעַתָּה֙ הָלֹ֣ךְ הָלַ֔כְתָּ כִּֽי־נִכְסֹ֥ף נִכְסַ֖פְתָּה לְבֵ֣ית אָבִ֑יךָ לָ֥מָּה גָנַ֖בְתָּ אֶת־אֱלֹהָֽי׃ 31וַיַּ֥עַן יַעֲקֹ֖ב וַיֹּ֣אמֶר לְלָבָ֑ן כִּ֣י יָרֵ֔אתִי כִּ֣י אָמַ֔רְתִּי פֶּן־תִּגְזֹ֥ל אֶת־בְּנֹותֶ֖יךָ מֵעִמִּֽי׃ 32עִ֠ם אֲשֶׁ֨ר תִּמְצָ֣א אֶת־אֱלֹהֶיךָ֮ לֹ֣א יִֽחְיֶה֒ נֶ֣גֶד אַחֵ֧ינוּ הַֽכֶּר־לְךָ֛ מָ֥ה עִמָּדִ֖י וְקַֽח־לָ֑ךְוְלֹֽא־יָדַ֣ע יַעֲקֹ֔ב כִּ֥י רָחֵ֖ל גְּנָבָֽתַם׃ 33וַיָּבֹ֨א לָבָ֜ן בְּאֹ֥הֶל יַעֲקֹ֣ב׀ וּבְאֹ֣הֶל לֵאָ֗ה וּבְאֹ֛הֶל שְׁתֵּ֥י הָאֲמָהֹ֖ת וְלֹ֣א מָצָ֑א וַיֵּצֵא֙ מֵאֹ֣הֶללֵאָ֔ה וַיָּבֹ֖א בְּאֹ֥הֶל רָחֵֽל׃ 34וְרָחֵ֞ל לָקְחָ֣ה אֶת־הַתְּרָפִ֗ים וַתְּשִׂמֵ֛ם בְּכַ֥ר הַגָּמָ֖ל וַתֵּ֣שֶׁב עֲלֵיהֶ֑ם וַיְמַשֵּׁ֥שׁ לָבָ֛ןאֶת־כָּל־הָאֹ֖הֶל וְלֹ֥א מָצָֽא׃ 35וַתֹּ֣אמֶר אֶל־אָבִ֗יהָ אַל־יִ֨חַר֙ בְּעֵינֵ֣י אֲדֹנִ֔י כִּ֣י לֹ֤וא אוּכַל֙ לָק֣וּם מִפָּנֶ֔יךָ כִּי־דֶ֥רֶךְ נָשִׁ֖ים לִ֑יוַיְחַפֵּ֕שׂ וְלֹ֥א מָצָ֖א אֶת־הַתְּרָפִֽים׃ 36וַיִּ֥חַר לְיַעֲקֹ֖ב וַיָּ֣רֶב בְּלָבָ֑ן וַיַּ֤עַן יַעֲקֹב֙ וַיֹּ֣אמֶר לְלָבָ֔ן מַה־פִּשְׁעִי֙ מַ֣ה חַטָּאתִ֔י כִּ֥י דָלַ֖קְתָּ אַחֲרָֽי׃ 37כִּֽי־מִשַּׁ֣שְׁתָּ אֶת־כָּל־כֵּלַ֗י מַה־מָּצָ֨אתָ֙ מִכֹּ֣ל כְּלֵי־בֵיתֶ֔ךָ שִׂ֣ים כֹּ֔ה נֶ֥גֶד אַחַ֖י וְאַחֶ֑יךָ וְיֹוכִ֖יחוּ בֵּ֥ין שְׁנֵֽינוּ׃ 38זֶה֩ עֶשְׂרִ֨ים שָׁנָ֤ה אָנֹכִי֙ עִמָּ֔ךְ רְחֵלֶ֥יךָ וְעִזֶּ֖יךָ לֹ֣א שִׁכֵּ֑לוּ וְאֵילֵ֥י צֹאנְךָ֖ לֹ֥א אָכָֽלְתִּי׃ 39טְרֵפָה֙ לֹא־הֵבֵ֣אתִי אֵלֶ֔יךָ אָנֹכִ֣י אֲחַטֶּ֔נָּה מִיָּדִ֖י תְּבַקְשֶׁ֑נָּה גְּנֻֽבְתִ֣י יֹ֔ום וּגְנֻֽבְתִ֖י לָֽיְלָה׃ 40הָיִ֧יתִי בַיֹּ֛ום אֲכָלַ֥נִי חֹ֖רֶב וְקֶ֣רַח בַּלָּ֑יְלָה וַתִּדַּ֥ד שְׁנָתִ֖י מֵֽעֵינָֽי׃ 41זֶה־לִּ֞י עֶשְׂרִ֣ים שָׁנָה֮ בְּבֵיתֶךָ֒ עֲבַדְתִּ֜יךָ אַרְבַּֽע־עֶשְׂרֵ֤ה שָׁנָה֙ בִּשְׁתֵּ֣י בְנֹתֶ֔יךָ וְשֵׁ֥שׁ שָׁנִ֖ים בְּצֹאנֶ֑ךָ וַתַּחֲלֵ֥ף אֶת־מַשְׂכֻּרְתִּ֖י עֲשֶׂ֥רֶת מֹנִֽים׃ 42לוּלֵ֡י אֱלֹהֵ֣י אָבִי֩ אֱלֹהֵ֨י אַבְרָהָ֜ם וּפַ֤חַד יִצְחָק֙ הָ֣יָה לִ֔י כִּ֥י עַתָּ֖ה רֵיקָ֣ם שִׁלַּחְתָּ֑נִי אֶת־עָנְיִ֞יוְאֶת־יְגִ֧יעַ כַּפַּ֛י רָאָ֥ה אֱלֹהִ֖ים וַיֹּ֥וכַח אָֽמֶשׁ׃ 43וַיַּ֨עַן לָבָ֜ן וַיֹּ֣אמֶר אֶֽל־יַעֲקֹ֗ב הַבָּנֹ֨ות בְּנֹתַ֜י וְהַבָּנִ֤ים בָּנַי֙ וְהַצֹּ֣אן צֹאנִ֔י וְכֹ֛ל אֲשֶׁר־אַתָּ֥ה רֹאֶ֖ה לִי־ה֑וּא וְלִבְנֹתַ֞י מָֽה־אֶֽעֱשֶׂ֤ה לָאֵ֨לֶּה֙ הַיֹּ֔ום אֹ֥ו לִבְנֵיהֶ֖ן אֲשֶׁ֥ר יָלָֽדוּ׃ 44וְעַתָּ֗ה לְכָ֛ה נִכְרְתָ֥ה בְרִ֖ית אֲנִ֣י וָאָ֑תָּה וְהָיָ֥ה לְעֵ֖ד בֵּינִ֥י וּבֵינֶֽךָ׃ 45וַיִּקַּ֥ח יַעֲקֹ֖ב אָ֑בֶן וַיְרִימֶ֖הָ מַצֵּבָֽה׃ 46וַיֹּ֨אמֶר יַעֲקֹ֤ב לְאֶחָיו֙ לִקְט֣וּ אֲבָנִ֔ים וַיִּקְח֥וּ אֲבָנִ֖ים וַיַּֽעֲשׂוּ־גָ֑ל וַיֹּ֥אכְלוּ שָׁ֖ם עַל־הַגָּֽל׃ 47וַיִּקְרָא־לֹ֣ו לָבָ֔ן יְגַ֖ר שָׂהֲדוּתָ֑א וְיַֽעֲקֹ֔ב קָ֥רָא לֹ֖ו גַּלְעֵֽד׃ 48וַיֹּ֣אמֶר לָבָ֔ן הַגַּ֨ל הַזֶּ֥ה עֵ֛ד בֵּינִ֥י וּבֵינְךָ֖ הַיֹּ֑ום עַל־כֵּ֥ן קָרָֽא־שְׁמֹ֖ו גַּלְעֵֽד׃ 49וְהַמִּצְפָּה֙ אֲשֶׁ֣ר אָמַ֔ר יִ֥צֶף יְהוָ֖ה בֵּינִ֣י וּבֵינֶ֑ךָ כִּ֥י נִסָּתֵ֖ר אִ֥ישׁ מֵרֵעֵֽהוּ׃ 50אִם־תְּעַנֶּ֣ה אֶת־בְּנֹתַ֗י וְאִם־תִּקַּ֤ח נָשִׁים֙ עַל־בְּנֹתַ֔י אֵ֥ין אִ֖ישׁ עִמָּ֑נוּ רְאֵ֕ה אֱלֹהִ֥ים עֵ֖דבֵּינִ֥י וּבֵינֶֽךָ׃ 51וַיֹּ֥אמֶר לָבָ֖ן לְיַעֲקֹ֑ב הִנֵּ֣ה׀ הַגַּ֣ל הַזֶּ֗ה וְהִנֵּה֙ הַמַצֵּבָ֔ה אֲשֶׁ֥ר יָרִ֖יתִי בֵּינִ֥י וּבֵינֶֽךָ׃ 52עֵ֚ד הַגַּ֣ל הַזֶּ֔ה וְעֵדָ֖ה הַמַּצֵּבָ֑ה אִם־אָ֗נִי לֹֽא־אֶֽעֱבֹ֤ר אֵלֶ֨יךָ֙ אֶת־הַגַּ֣ל הַזֶּ֔ה וְאִם־אַ֠תָּה לֹא־תַעֲבֹ֨ר אֵלַ֜י אֶת־הַגַּ֥ל הַזֶּ֛ה וְאֶת־הַמַּצֵּבָ֥ה הַזֹּ֖את לְרָעָֽה׃ 53אֱלֹהֵ֨י אַבְרָהָ֜ם וֵֽאלֹהֵ֤י נָחֹור֙ יִשְׁפְּט֣וּ בֵינֵ֔ינוּ אֱלֹהֵ֖י אֲבִיהֶ֑ם וַיִּשָּׁבַ֣ע יַעֲקֹ֔ב בְּפַ֖חַד אָבִ֥יו יִצְחָֽק׃ 54וַיִּזְבַּ֨ח יַעֲקֹ֥ב זֶ֨בַח֙ בָּהָ֔ר וַיִּקְרָ֥א לְאֶחָ֖יו לֶאֱכָל־לָ֑חֶם וַיֹּ֣אכְלוּ לֶ֔חֶם וַיָּלִ֖ינוּ בָּהָֽר׃
32
Yakobo omu njira y’okushubira emw’îshe
1 Labani azûka sêzi sêzi, ahôbera abana bage n’abâli anabagisha. Okubundi Labani agenda ashubira emwage. 2 Yakobo naye arhôla enjira yage, lero anacirhinda kuli bamalahika ba Nyamuzinda. 3 Erhi ababona, aderha, erhi: «Lwanabâ lugamba lwa Nyamuzinda luno»; n’aho ahayîrika izîno lya Mahanayini.
Yakobo acirheganya okubuganana bona mukulu wage Ezau
4 Yakobo arhuma obuso emwa mukulu wage Ezau omu cihugo ca Seyiri omu lugo lwa Edomu. 5 Abaha aka kanwa mpu bamubwire, erhi: «Nal’injir’ibêra emwa Labani, yo nanacibâga kuhika buno. 6 Ebi nakoleraga nabibwine! enkafu, endogomi, ebintu binyinyi, abana n’abajakazi; ntanzir’irhuma entumwa emunda nnawirhu ali nti lyo nani andola bwinja.» 7 Entumwa zagaluka zashubira emunda Yakobo ali zanacimubwira, mpu: «Rhwahisire emwa mukulu wawe Ezau. Yene ayishire emunda oli n’abantu bage magana ani.» 8 Yakobo ayoboha bwenêne, ayumva ebihamba oku murhima. Engabo yali bo naye ayigabamwo bigamba bibirhi, ebibuzi, enkafu n’engamiya, nabyo akaz’ibigabamwo kabirhi. 9 Kwâli kuderha, erhi: «Ezau akaja ebwa cigamba ciguma akanacirhêra, ecindi canalobôka.» 10 Yakobo ashenga ederha, erhi: «Yagirwa Nyamuzinda w’Abrahamu, Nyamuzinda wa larha Izaki; Nyamubâho, wene wambwiraga, erhi: Shubira omu cihugo cinyu; emunda oburhwa, nakujirira ebinja. 11 Ndi munyi bwenêne w’okukwanana oburhonyi n’obwinja wayerekîne emunda mwambali wawe ali. Karhi kâni kone nal’infumbasire erhi nyikira oyu Yordani wabona, lero niono namakeresa bigamba bibirhi. 12 Ondikûze oku kuboko kwa mukulu wani Ezau, bulya nyumvirhe mmuyobohire bwenêne nti ankanayishi’irhutumirha rhweshi, omukazi n’abana haguma. 13 N’obwo wene wandaganyagya, erhi: Nakuyunjuza ngalo; n’iburha lyawe nalikuza nka mushenyi gw’omu nyanja gwo gurhankaganjwa.» 14 Yakobo alâla aho obwo budufu. Anacirhôlamwo ebi agend’ihongera mukulu wage Ezau oku bintu âl’idwirhe. 15 Mpene magana abirhi na bihebe makumi abirhi, bibuzi magana abirhi na ngandabuzi makumi abirhi. 16 Ngamiya nkazi makumi asharhu kuguma n’amanina gazo, nkafu makumi ani na mpanzi ikumi, ndogomi nkazi makumi abirhi n’amanina gazo ikumi. 17 Azihêreza abambali, ngasi buso kwago kwago, anabwira abambali, erhi: Shokoli, amaso garhahîraga gakahikanakwo. 18 Ahâ owa burhanzi eri irhegeko, erhi: Mukulu wani Ezau akakushimana akanakudôsa, erhi: Oli mwambah wa ndi? Ngahi waja? Bya ndi ebi bintu bikushokolìre? 19 Wanashuza, erhi: «Biri bya mwambah wawe Yakobo, eri ntûlo arhumire nnawirhu Ezau, naye yene ayishire, ali nyuma zirhu.» 20 Lyo n’irhegeko ahîre owa kabirhi n’owa kasharhu, nabâli oku nyuma z’amaso boshi, erhi: «Erhi kwo mwakâbwira Ezau ntyo amango mwamushanga.» 21 Kandi mwanaderha, mpu: Kali ciru mwambali wawe Yakobo yo ali enyuma zirhu. Akazag’iderha emurhima, erhi: «Namurhûliriza n’ezi ntûlo zinshokolîre, buzinda lyo naciyerekaye, nkaba ambabalira.» 22 Entulo yaba yagenda, naye yene obwo budufu boshi abêra omu cihando.
Burhamanya, Yakobo àlwa boshi na Nyamuzinda
23 Muli obwo budufu, anacizûka, arhôla bakâge bombi, n’abambalikazi bombi, n’abana bage oku banah ikumi na muguma, ayikira aha izìko lya Yakobo. 24 Abarhôla abayikiza omugezi, ayikiza n’ebindi ali agwerhe byoshi. 25 Yakobo asigala yene. Hajira owamulwisa kuhika mucêracêra. 26 Erhi abona oku arhahashiri amugombya, amugwarhira omu cibunu n’olurhungu lwa Yakobo lwarhanûka ago mango akazag’ilwa bo naye. 27 Anacimubwira, erhi: «Ndikaga ngende bulya gukola mucêracêra.» Ci Yakobo ashuza, erhi: «Nani ntakuleke orhanarhanzir’ingisha.» 28 Amudôsa, erhi: «Izîno lyawe we ndi?» Naye ashuza, erhi: «Nie Yakobo.» 29 Ashubiza, erhi: «Barhakacikuderha Yakobo ci Israheli, bulya wamaba muzibu omu kulwisa Nyamuzinda, wahimana n’omu kulwisa abantu.» 30 Yakobo amuyinginga, erhi: «Ombwire nani izîno lyawe.» Ci yehe amushuza, erhi: «Cici ondokîze izîno lyani?» Ho na halya amugisha. 31 Yakobo ayîrika aho izìno lya Penuweli bulya gwarhi yene: «Nabwine obusu bwa Nyamuzinda nanagal’ilama.» 32 Erhi izûba lishoshoka erhi amarhaluka Penuweli ci kwonene erhi akola anayisha akwerera omu lurhungu. 33 Co cirhuma ciru kuhika na buno, bene Israeli barhalya cikanyi c’oku lurhungu bulyala ashurhîre Yakobo oku lurhungu, oku musi gw’olurhungu.
Genesis 32: 1
וַיַּשְׁכֵּ֨ם לָבָ֜ן בַּבֹּ֗קֶר וַיְנַשֵּׁ֧ק לְבָנָ֛יו וְלִבְנֹותָ֖יו וַיְבָ֣רֶךְ אֶתְהֶ֑ם וַיֵּ֛לֶךְ וַיָּ֥שָׁב לָבָ֖ן לִמְקֹמֹֽו׃ 2וְיַעֲקֹ֖ב הָלַ֣ךְ לְדַרְכֹּ֑ו וַיִּפְגְּעוּ־בֹ֖ו מַלְאֲכֵ֥י אֱלֹהִֽים׃ 3וַיֹּ֤אמֶר יַעֲקֹב֙ כַּאֲשֶׁ֣ר רָאָ֔ם מַחֲנֵ֥ה אֱלֹהִ֖ים זֶ֑ה וַיִּקְרָ֛א שֵֽׁם־הַמָּקֹ֥ום הַה֖וּא מַֽחֲנָֽיִם׃ פ 4וַיִּשְׁלַ֨ח יַעֲקֹ֤ב מַלְאָכִים֙ לְפָנָ֔יו אֶל־עֵשָׂ֖ו אָחִ֑יו אַ֥רְצָה שֵׂעִ֖יר שְׂדֵ֥ה אֱדֹֽום׃ 5וַיְצַ֤ו אֹתָם֙ לֵאמֹ֔ר כֹּ֣ה תֹאמְר֔וּן לַֽאדֹנִ֖י לְעֵשָׂ֑ו כֹּ֤ה אָמַר֙ עַבְדְּךָ֣ יַעֲקֹ֔ב עִם־לָבָ֣ן גַּ֔רְתִּי וָאֵחַ֖רעַד־עָֽתָּה׃ 6וַֽיְהִי־לִי֙ שֹׁ֣ור וַחֲמֹ֔ור צֹ֖אן וְעֶ֣בֶד וְשִׁפְחָ֑ה וָֽאֶשְׁלְחָה֙ לְהַגִּ֣יד לַֽאדֹנִ֔י לִמְצֹא־חֵ֖ן בְּעֵינֶֽיךָ׃ 7וַיָּשֻׁ֨בוּ֙ הַמַּלְאָכִ֔ים אֶֽל־יַעֲקֹ֖ב לֵאמֹ֑ר בָּ֤אנוּ אֶל־אָחִ֨יךָ֙ אֶל־עֵשָׂ֔ו וְגַם֙ הֹלֵ֣ךְ לִקְרָֽאתְךָ֔ וְאַרְבַּע־מֵאֹ֥ות אִ֖ישׁ עִמֹּֽו׃ 8וַיִּירָ֧א יַעֲקֹ֛ב מְאֹ֖ד וַיֵּ֣צֶר לֹ֑ו וַיַּ֜חַץ אֶת־הָעָ֣ם אֲשֶׁר־אִתֹּ֗ו וְאֶת־הַצֹּ֧אן וְאֶת־הַבָּקָ֛ר וְהַגְּמַלִּ֖ים לִשְׁנֵ֥י מַחֲנֹֽות׃ 9וַיֹּ֕אמֶר אִם־יָבֹ֥וא עֵשָׂ֛ו אֶל־הַמַּחֲנֶ֥ה הָאַחַ֖ת וְהִכָּ֑הוּ וְהָיָ֛ה הַמַּחֲנֶ֥ה הַנִּשְׁאָ֖ר לִפְלֵיטָֽה׃ 10וַיֹּאמֶר֮ יַעֲקֹב֒ אֱלֹהֵי֙ אָבִ֣י אַבְרָהָ֔ם וֵאלֹהֵ֖י אָבִ֣י יִצְחָ֑ק יְהוָ֞ה הָאֹמֵ֣ר אֵלַ֗י שׁ֧וּב לְאַרְצְךָ֛ וּלְמֹולַדְתְּךָ֖ וְאֵיטִ֥יבָה עִמָּֽךְ׃ 11קָטֹ֜נְתִּי מִכֹּ֤ל הַחֲסָדִים֙ וּמִכָּל־הָ֣אֱמֶ֔ת אֲשֶׁ֥ר עָשִׂ֖יתָ אֶת־עַבְדֶּ֑ךָ כִּ֣י בְמַקְלִ֗י עָבַ֨רְתִּי֙ אֶת־הַיַּרְדֵּ֣ן הַזֶּ֔ה וְעַתָּ֥ה הָיִ֖יתִי לִשְׁנֵ֥י מַחֲנֹֽות׃ 12הַצִּילֵ֥נִי נָ֛א מִיַּ֥ד אָחִ֖י מִיַּ֣ד עֵשָׂ֑ו כִּֽי־יָרֵ֤א אָנֹכִי֙ אֹתֹ֔ו פֶּן־יָבֹ֣וא וְהִכַּ֔נִי אֵ֖ם עַל־בָּנִֽים׃ 13וְאַתָּ֣ה אָמַ֔רְתָּ הֵיטֵ֥ב אֵיטִ֖יב עִמָּ֑ךְ וְשַׂמְתִּ֤י אֶֽת־זַרְעֲךָ֙ כְּחֹ֣ול הַיָּ֔ם אֲשֶׁ֥ר לֹא־יִסָּפֵ֖ר מֵרֹֽב׃ 14וַיָּ֥לֶן שָׁ֖ם בַּלַּ֣יְלָה הַה֑וּא וַיִּקַּ֞ח מִן־הַבָּ֧א בְיָדֹ֛ו מִנְחָ֖ה לְעֵשָׂ֥ו אָחִֽיו׃ 15עִזִּ֣ים מָאתַ֔יִם וּתְיָשִׁ֖ים עֶשְׂרִ֑ים רְחֵלִ֥ים מָאתַ֖יִם וְאֵילִ֥ים עֶשְׂרִֽים׃ 16גְּמַלִּ֧ים מֵינִיקֹ֛ות וּבְנֵיהֶ֖ם שְׁלֹשִׁ֑ים פָּרֹ֤ות אַרְבָּעִים֙ וּפָרִ֣ים עֲשָׂרָ֔ה אֲתֹנֹ֣ת עֶשְׂרִ֔ים וַעְיָרִ֖ם עֲשָׂרָֽה׃ 17וַיִּתֵּן֙ בְּיַד־עֲבָדָ֔יו עֵ֥דֶר עֵ֖דֶר לְבַדֹּ֑ו וַ֤יֹּאמֶר אֶל־עֲבָדָיו֙ עִבְר֣וּ לְפָנַ֔י וְרֶ֣וַח תָּשִׂ֔ימוּ בֵּ֥ין עֵ֖דֶרוּבֵ֥ין עֵֽדֶר׃ 18וַיְצַ֥ו אֶת־הָרִאשֹׁ֖ון לֵאמֹ֑ר כִּ֣י יִֽפְגָּשְׁךָ֞ עֵשָׂ֣ו אָחִ֗י וִשְׁאֵֽלְךָ֙ לֵאמֹ֔ר לְמִי־אַ֨תָּה֙ וְאָ֣נָה תֵלֵ֔ךְ וּלְמִ֖י אֵ֥לֶּה לְפָנֶֽיךָ׃ 19וְאָֽמַרְתָּ֙ לְעַבְדְּךָ֣ לְיַעֲקֹ֔ב מִנְחָ֥ה הִוא֙ שְׁלוּחָ֔ה לַֽאדֹנִ֖י לְעֵשָׂ֑ו וְהִנֵּ֥ה גַם־ה֖וּא אַחֲרֵֽינוּ׃ 20וַיְצַ֞ו גַּ֣ם אֶת־הַשֵּׁנִ֗י גַּ֚ם אֶת־הַשְּׁלִישִׁ֔י גַּ֚ם אֶת־כָּל־הַהֹ֣לְכִ֔ים אַחֲרֵ֥י הָעֲדָרִ֖ים לֵאמֹ֑ר כַּדָּבָ֤ר הַזֶּה֙ תְּדַבְּר֣וּן אֶל־עֵשָׂ֔ו בְּמֹצַאֲכֶ֖ם אֹתֹֽו׃ 21וַאֲמַרְתֶּ֕ם גַּ֗ם הִנֵּ֛ה עַבְדְּךָ֥ יַעֲקֹ֖ב אַחֲרֵ֑ינוּ כִּֽי־אָמַ֞ר אֲכַפְּרָ֣ה פָנָ֗יו בַּמִּנְחָה֙ הַהֹלֶ֣כֶת לְפָנָ֔י וְאַחֲרֵי־כֵן֙ אֶרְאֶ֣ה פָנָ֔יו אוּלַ֖י יִשָּׂ֥א פָנָֽי׃ 22וַתַּעֲבֹ֥ר הַמִּנְחָ֖ה עַל־פָּנָ֑יו וְה֛וּא לָ֥ן בַּלַּֽיְלָה־הַה֖וּא בַּֽמַּחֲנֶֽה׃ 23וַיָּ֣קָם׀ בַּלַּ֣יְלָה ה֗וּא וַיִּקַּ֞ח אֶת־שְׁתֵּ֤י נָשָׁיו֙ וְאֶת־שְׁתֵּ֣י שִׁפְחֹתָ֔יו וְאֶת־אַחַ֥ד עָשָׂ֖ר יְלָדָ֑יו וַֽיַּעֲבֹ֔ר אֵ֖ת מַעֲבַ֥ר יַבֹּֽק׃ 24וַיִּקָּחֵ֔ם וַיַּֽעֲבִרֵ֖ם אֶת־הַנָּ֑חַל וַֽיַּעֲבֵ֖ר אֶת־אֲשֶׁר־לֹו׃ 25וַיִּוָּתֵ֥ר יַעֲקֹ֖ב לְבַדֹּ֑ו וַיֵּאָבֵ֥ק אִישׁ֙ עִמֹּ֔ו עַ֖ד עֲלֹ֥ות הַשָּֽׁחַר׃ 26וַיַּ֗רְא כִּ֣י לֹ֤א יָכֹל֙ לֹ֔ו וַיִּגַּ֖ע בְּכַף־יְרֵכֹ֑ו וַתֵּ֨קַע֙ כַּף־יֶ֣רֶךְ יַעֲקֹ֔ב בְּהֵֽאָבְקֹ֖ו עִמֹּֽו׃ 27וַיֹּ֣אמֶר שַׁלְּחֵ֔נִי כִּ֥י עָלָ֖ה הַשָּׁ֑חַר וַיֹּ֨אמֶר֙ לֹ֣א אֲשַֽׁלֵּחֲךָ֔ כִּ֖י אִם־בֵּרַכְתָּֽנִי׃ 28וַיֹּ֥אמֶר אֵלָ֖יו מַה־שְּׁמֶ֑ךָ וַיֹּ֖אמֶר יַעֲקֹֽב׃ 29וַיֹּ֗אמֶר לֹ֤א יַעֲקֹב֙ יֵאָמֵ֥ר עֹוד֙ שִׁמְךָ֔ כִּ֖י אִם־יִשְׂרָאֵ֑ל כִּֽי־שָׂרִ֧יתָ עִם־אֱלֹהִ֛ים וְעִם־אֲנָשִׁ֖ים וַתּוּכָֽל׃ 30וַיִּשְׁאַ֣ל יַעֲקֹ֗ב וַיֹּ֨אמֶר֙ הַגִּֽידָה־נָּ֣א שְׁמֶ֔ךָ וַיֹּ֕אמֶר לָ֥מָּה זֶּ֖ה תִּשְׁאַ֣ל לִשְׁמִ֑י וַיְבָ֥רֶךְ אֹתֹ֖ו שָֽׁם׃ 31וַיִּקְרָ֧א יַעֲקֹ֛ב שֵׁ֥ם הַמָּקֹ֖ום פְּנִיאֵ֑ל כִּֽי־רָאִ֤יתִי אֱלֹהִים֙ פָּנִ֣ים אֶל־פָּנִ֔ים וַתִּנָּצֵ֖ל נַפְשִֽׁי׃ 32וַיִּֽזְרַֽח־לֹ֣ו הַשֶּׁ֔מֶשׁ כַּאֲשֶׁ֥ר עָבַ֖ר אֶת־פְּנוּאֵ֑ל וְה֥וּא צֹלֵ֖עַ עַל־יְרֵכֹֽו׃ 33עַל־כֵּ֡ן לֹֽא־יֹאכְל֨וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֜ל אֶת־גִּ֣יד הַנָּשֶׁ֗ה אֲשֶׁר֙ עַל־כַּ֣ף הַיָּרֵ֔ךְ עַ֖ד הַיֹּ֣ום הַזֶּ֑ה כִּ֤ינָגַע֙ בְּכַף־יֶ֣רֶךְ יַעֲקֹ֔ב בְּגִ֖יד הַנָּשֶֽׁה׃
33
Yakobo abuganana bona mukulu wage Ezau
1 Yakobo mpu alika amasu, abona Ezau ayishire n’omurhwe gwa bantu magana ani. Agaba abana bage; agabira Lea na Rasheli n’abajakazi bombi. 2 Ashokoza abajàkazi n’abana babo, akulikiza Lea n’abana bage, n’enyuma za boshi, Rasheli na Yozefu. 3 Yehe aja oku mbere afukamiriza kali nda embere ahikeho mukulu wage. 4 Ezau naye amushâmambira, amugwarha omu maboko gage, acîkweba omu igosi lyage, amuhôbera anavugumula emirenge. 5 Erhi alalika amasu n’erhi abona abakazi n’abana, adôsa, erhi: «Bantu baci ogwerhe hala?» Yakobo ashuza, erhi: «Bo bana Nyamuzinda ashobozize mwambali wawe abo». 6 Abajakazi nabo bayegêra n’abana babo, nabo bafukamiriza. 7 Lea naye ayegêra n’abana bage bafukamiriza; cazinda Rasheli na Yozefu nabo bayegêra bafukamiriza. 8 Ezau adôsa, erhi: «Bici wajira na cira cigabi coshi nshimanyire?» Naye, erhi: «Kwali kuderha nti ntone omu masu ga nnawirhu.» 9 Ezau anacishuza, erhi: «Nani bindi mwandu ngwerhe, mwene wirhu, yôrhana ebyo byawe.» 10 Ci Yakobo ashuza, erhi: «Nanga. Akaba nantonyìre emunda oli, oyankirire nani kano kantu k’omu maboko gâni. Bulya kwo nyishire omu masu gawe kulya omuntu anaja omu masu ga Nyamuzinda. Woy u wamananyankirira bwinja. 11 Onyankire mâshi eno ntûlo nkudwirhîre, bulya Nyamuzinda anshobozize binji, ntabuziri cici.» Okwo kuyingingwa kwàrhuma Ezau ayemera.
Yakobo na mukulu wage Ezau barhenganakwo
12 Ezau anaciderha, erhi: «Hiraga njira rhugende, nakushokolera». 13 Yakobo amushuza, erhi: «Nnawirhu arhahabiri oku abana barhahasha njira nandwirhe ebibuzi n’enkafu zagoza, owabikanyisa olu lusiku luguma, obuso boshi bwanabwa. 14 Nnawirhu ashokolerage mwambali wage: nani nayisha bunyibunyi nacîtunda omu kushimba olugendo lw’obuso bunshokolire n’olugendo lw’abana kuhika mpike emwa nnawirhu aha Seyiri.» 15 Oku bundi Ezau ederha, erhi: «Ciru olekage nsige bambali bani baguma muli aba bandusize muyîshe mweshi.» Ci Yakobo ashuza, erhi: «Carhuma?» Caziga waliha nyorhe ndi murhonyi omu masu ga nnawirhu!» 16 Olwo lusiku Ezau arhôla enjira yage ashubira e Seyiri. 17 Yakobo yehe arhôla enjira y’e Sukoti ayubaka yo enyumpa yage. Ayubakira n’amaso gage. Co cirhuma aho bantu haderhwa Sukoti.
Yakobo ahika ahika aha Sikemi
18 Yakobo ahika mugumaguma aha lugo lwa Sikemi omu cihugo ca Kanani, erhi arhenga e Padani-Aramu, anacihanda embere z’olwo lugo. 19 Agula lirya ishwa ali agwisiremwo ecirâlo; aligulira abana ba Hamori, îshe wa Sikemi, oku bihûmbi igana bya nsaranga. 20 Agwikaho oluhêrero anahayîrika izino lya «El ye Nyamuzinda w’Israeli».
Genesis 33: 1
וַיִּשָּׂ֨א יַעֲקֹ֜ב עֵינָ֗יו וַיַּרְא֙ וְהִנֵּ֣ה עֵשָׂ֣ו בָּ֔א וְעִמֹּ֕ו אַרְבַּ֥ע מֵאֹ֖ות אִ֑ישׁ וַיַּ֣חַץ אֶת־הַיְלָדִ֗ים עַל־לֵאָה֙ וְעַל־רָחֵ֔ל וְעַ֖ל שְׁתֵּ֥י הַשְּׁפָחֹֽות׃ 2וַיָּ֧שֶׂם אֶת־הַשְּׁפָחֹ֛ות וְאֶת־יַלְדֵיהֶ֖ן רִֽאשֹׁנָ֑ה וְאֶת־לֵאָ֤ה וִֽילָדֶ֨יהָ֙ אַחֲרֹנִ֔ים וְאֶת־רָחֵ֥ל וְאֶת־יֹוסֵ֖ף אַחֲרֹנִֽים׃ 3וְה֖וּא עָבַ֣ר לִפְנֵיהֶ֑ם וַיִּשְׁתַּ֤חוּ אַ֨רְצָה֙ שֶׁ֣בַע פְּעָמִ֔ים עַד־גִּשְׁתֹּ֖ו עַד־אָחִֽיו׃ 4וַיָּ֨רָץ עֵשָׂ֤ו לִקְרָאתֹו֙ וַֽיְחַבְּקֵ֔הוּ וַיִּפֹּ֥ל עַל־צוארו וַׄיִּׄשָּׁׄקֵ֑ׄהׄוּׄ וַיִּבְכּֽוּ׃ 5וַיִּשָּׂ֣א אֶת־עֵינָ֗יו וַיַּ֤רְא אֶת־הַנָּשִׁים֙ וְאֶת־הַיְלָדִ֔ים וַיֹּ֖אמֶר מִי־אֵ֣לֶּה לָּ֑ךְ וַיֹּאמַ֕ר הַיְלָדִ֕ים אֲשֶׁר־חָנַ֥ן אֱלֹהִ֖ים אֶת־עַבְדֶּֽךָ׃ 6וַתִּגַּ֧שְׁןָ הַשְּׁפָחֹ֛ות הֵ֥נָּה וְיַלְדֵיהֶ֖ן וַתִּֽשְׁתַּחֲוֶֽיןָ׃ 7וַתִּגַּ֧שׁ גַּם־לֵאָ֛ה וִילָדֶ֖יהָ וַיִּֽשְׁתַּחֲו֑וּ וְאַחַ֗ר נִגַּ֥שׁ יֹוסֵ֛ף וְרָחֵ֖ל וַיִּֽשְׁתַּחֲוֽוּ׃ 8וַיֹּ֕אמֶר מִ֥י לְךָ֛ כָּל־הַמַּחֲנֶ֥ה הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֣ר פָּגָ֑שְׁתִּי וַיֹּ֕אמֶר לִמְצֹא־חֵ֖ן בְּעֵינֵ֥י אֲדֹנִֽי׃ 9וַיֹּ֥אמֶר עֵשָׂ֖ו יֶשׁ־לִ֣י רָ֑ב אָחִ֕י יְהִ֥י לְךָ֖ אֲשֶׁר־לָֽךְ׃ 10וַיֹּ֣אמֶר יַעֲקֹ֗ב אַל־נָא֙ אִם־נָ֨א מָצָ֤אתִי חֵן֙ בְּעֵינֶ֔יךָ וְלָקַחְתָּ֥ מִנְחָתִ֖י מִיָּדִ֑י כִּ֣י עַל־כֵּ֞ןרָאִ֣יתִי פָנֶ֗יךָ כִּרְאֹ֛ת פְּנֵ֥י אֱלֹהִ֖ים וַתִּרְצֵֽנִי׃ 11קַח־נָ֤א אֶת־בִּרְכָתִי֙ אֲשֶׁ֣ר הֻבָ֣את לָ֔ךְ כִּֽי־חַנַּ֥נִי אֱלֹהִ֖ים וְכִ֣י יֶשׁ־לִי־כֹ֑ל וַיִּפְצַר־בֹּ֖ו וַיִּקָּֽח׃ 12וַיֹּ֖אמֶר נִסְעָ֣ה וְנֵלֵ֑כָה וְאֵלְכָ֖ה לְנֶגְדֶּֽךָ׃ 13וַיֹּ֣אמֶר אֵלָ֗יו אֲדֹנִ֤י יֹדֵ֨עַ֙ כִּֽי־הַיְלָדִ֣ים רַכִּ֔ים וְהַצֹּ֥אן וְהַבָּקָ֖ר עָלֹ֣ות עָלָ֑י וּדְפָקוּם֙ יֹ֣ום אֶחָ֔דוָמֵ֖תוּ כָּל־הַצֹּֽאן׃ 14יַעֲבָר־נָ֥א אֲדֹנִ֖י לִפְנֵ֣י עַבְדֹּ֑ו וַאֲנִ֞י אֶֽתְנָהֲלָ֣ה לְאִטִּ֗י לְרֶ֨גֶל הַמְּלָאכָ֤ה אֲשֶׁר־לְפָנַי֙ וּלְרֶ֣גֶל הַיְלָדִ֔ים עַ֛ד אֲשֶׁר־אָבֹ֥א אֶל־אֲדֹנִ֖י שֵׂעִֽירָה׃ 15וַיֹּ֣אמֶר עֵשָׂ֔ו אַצִּֽיגָה־נָּ֣א עִמְּךָ֔ מִן־הָעָ֖ם אֲשֶׁ֣ר אִתִּ֑י וַיֹּ֨אמֶר֙ לָ֣מָּה זֶּ֔ה אֶמְצָא־חֵ֖ן בְּעֵינֵ֥יאֲדֹנִֽי׃ 16וַיָּשָׁב֩ בַּיֹּ֨ום הַה֥וּא עֵשָׂ֛ו לְדַרְכֹּ֖ו שֵׂעִֽירָה׃ 17וְיַעֲקֹב֙ נָסַ֣ע סֻכֹּ֔תָה וַיִּ֥בֶן לֹ֖ו בָּ֑יִת וּלְמִקְנֵ֨הוּ֙ עָשָׂ֣ה סֻכֹּ֔ת עַל־כֵּ֛ן קָרָ֥א שֵׁם־הַמָּקֹ֖ום סֻכֹּֽות׃ס 18וַיָּבֹא֩ יַעֲקֹ֨ב שָׁלֵ֜ם עִ֣יר שְׁכֶ֗ם אֲשֶׁר֙ בְּאֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן בְּבֹאֹ֖ו מִפַּדַּ֣ן אֲרָ֑ם וַיִּ֖חַן אֶת־פְּנֵ֥י הָעִֽיר׃ 19וַיִּ֜קֶן אֶת־חֶלְקַ֣ת הַשָּׂדֶ֗ה אֲשֶׁ֤ר נָֽטָה־שָׁם֙ אָהֳלֹ֔ו מִיַּ֥ד בְּנֵֽי־חֲמֹ֖ור אֲבִ֣י שְׁכֶ֑ם בְּמֵאָ֖ה קְשִׂיטָֽה׃ 20וַיַּצֶּב־שָׁ֖ם מִזְבֵּ֑חַ וַיִּ֨קְרָא־לֹ֔ו אֵ֖ל אֱלֹהֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ ס
34
Okubakulwa kwa Dina
1 Dina, munyere Lea aburhiraga Yakobo, anacihuluka mpu aje alamusa abanyere b’òku lugo. 2 Sikemi, mwene Hamori, Muhiviti, muluzi w’eco cihugo erhi amubona amubakula, amuhima misi, alala boshi naye. 3 Omurhima gwâge gwarhonya Dina mwali wa Yakobo, asîma oyo munyere bwenêne kuhika amurhûliriza. 4 Sikemi abwira îshe Hamori, erhi: «Onshebere ola munyere mmuyanke.» 5 Yakobo ali amamanya oku kwo anasherezize omwali Dina ntyo; ci ebwa kuba abagala bâli ebulambo oku buso bwâbo, alanga eryo ihwe kuhika abagala bagaluka.
Bene Yakobo bayumvanya omu biyerekire okuyankirana n’Abasishimiti
6 Hamori îshe wa Sikemi aja emwa Yakobo mpu bashambâle. 7 Bene Yakobo erhi bamafuluka ebwa mashwa, bamanya ako kanwa; balya balume baluba, babâ burhe bwenêne, okuyumva Sikemi ahemwire bene Israeli, omu kubakula mwâli wa Yakobo: nanga arhali ntyo kwo abandi bajira. 8 Hamori ababwira, erhi: «Omurhima gwa mugala wani Sikemi gurhonyize mwâli winyu bwenêne, mmuhûnyire, mumuhe ye amuyanke. 9 Mujire rhuyumvanye ntyo, mukaz’irhuha bâli binyu na nirhu rhwakaz’imuha bâli birhu. 10 Muyûbake haguma nirhu, n’ecihugo ecira cimuyigulirwe: mwanahashiciyubakamwo, mucigeregeremwo, munacidekereremwo.» 11 Sikemi anacibwira îshe na bashinja ba namunyere, erhi: «Mâshi, ntone nani omu masu ginyu, namuha ngasi ebi mwakampûna! 12 Ciru mwankaluza engulo na ngasi birugu by’ishigi mwankanahûna nabijira, namuha nk’oku munahûnyire casinga mumpe oyo munyere mmuyanke.» 13 Bene Yakobo omu bwenge, bashuza Sikemi n’îshe Hamori, bamubwira n’obwengehusi kulya kuba ye wabakulaga mwâli wabo Dina. 14 Banacibashuza, mpu: «Rhurhankajira akantu ka bene ako, rhurhankaha mwâli wirhu omulume orhali mukembûle , bulya kuli rhwe ciri cihemu. 15 Ci kwone muli okwo rhwanayumvanya ninyu: erhi mwankayôrha akîrhu, mukanajira abarhabana binyu babe bakembûle. 16 Ago mango mwanahash’ikârhuha bâli binyu na nirhu rhwanahash’ikâmuha bâli birhu, na ntyo rhwanaba lubaga luguma. 17 Ci kwone akaba murharhuyumvirhi mw’aka kanwa k’okukembûlwa, rhwanarhôla mwali wirhu rhunaje handi.» 18 Ebinwa byabo byasîmisa Hamori na Sikemi mwene Hamori. 19 Nyamwana arhacirhindiraga okujira ntyo bulya ali asîmire mwali wa Yakobo bwenêne, ye wanali muntu wa lukengwa lunene aha mw’îshe. 20 Hamori n’omugala Sikemi banacija ebwa muhango gw’olugo, banacibwira abantu ba mwo olwo lugo lwabo, mpu: 21 «Bala bantu bali bantu ba bulonza bwinja: babêre haguma nirhu muno cihugo, banaje aha balonzize; sinza oku ecihugo coshi ciri cilambûle embere zabo. Rhwakaz’ibayanka bâli babo babe bakirhwe, nabo rhwanabah bâli birhu. 22 Ci abo bantu barhankayemera okuyûbaka haguma na nirhu n’okujira lubaga luguma nka abanarhabana barhabiri bakembûle nk’oku nabo bonene bayosire. 23 Amaso gabo, ebintu byabo, ebirugu byabo, ka byoshi birhabe birhu? Rhubayemerere okwo badesire, banayûbake eno mwirhu.» 24 Ngasi boshi banakazag’ihuluka, kugera muli ogwo muhango gw’olugo, bàyemera Hamori n’omugala Sikemi. Ngasi bûko mulume yeshi akembûlwa.
Simoni na Levi bacihôlera mwali wabo
25 Olusiku lwa kasharhu, oku ebibande birhacifuma, bene Yakobo babirhi: Simoni na Levi, bashinja babo Dina, barhôla ngasi muguma engôrho yage. Buzira kuyoboha cici banacirhogera mulya lugo, bayirha ngasi bûko mulume wanali mwo yeshi. 26 Hamori n’omugala Sikemi, nabo babashâyisamwo engôrho, n’erhi bàba bamarhenza Dina omu mwa Sikemi bahuluka. 27 Bene Yakobo barhêra abayagalisire banahagula olwo lugo kulya kuba mwâli wabo bamubonesize nshonyi. 28 Barhôla ebintu byabo binyinyi n’ebinenene, n’endogomi zabo; ebyâli omu lugo kuguma na ngasi bindi byâli ebulambo byoshi basâbunga. 29 Banyaga ebirugu byoshi, abana babo barho boshi na bakâbo, basâbunga na ngasi byoshi byanali omu nyumpa. 30 Oku bundi Yakobo anacibwira Simoni na Levi, erhi: «Mwamampiraga omu maganya garhali go wâni! Mwamanshombanya n’abantu bayubaka muli cino cihugo. Abanya Kanani n’Abaperiziti: oku abantu ngwerhe niono barhali banganaci, bakolaga bacihira haguma bantabâlire, banyirhe, bamperêrekeze ntyo nie n’omulala gwani.» 31 Bamushuza, mpu: «Ka kwaligi kukwanine mwali wirhu bamurhabirekwo nka mukazi wa cishungu?»
Genesis 34: 1
וַתֵּצֵ֤א דִינָה֙ בַּת־לֵאָ֔ה אֲשֶׁ֥ר יָלְדָ֖ה לְיַעֲקֹ֑ב לִרְאֹ֖ות בִּבְנֹ֥ות הָאָֽרֶץ׃ 2וַיַּ֨רְא אֹתָ֜הּ שְׁכֶ֧ם בֶּן־חֲמֹ֛ור הַֽחִוִּ֖י נְשִׂ֣יא הָאָ֑רֶץ וַיִּקַּ֥ח אֹתָ֛הּ וַיִּשְׁכַּ֥ב אֹתָ֖הּ וַיְעַנֶּֽהָ׃ 3וַתִּדְבַּ֣ק נַפְשֹׁ֔ו בְּדִינָ֖ה בַּֽת־יַעֲקֹ֑ב וַיֶּֽאֱהַב֙ אֶת־הַֽנַּעֲרָ֔ וַיְדַבֵּ֖ר עַל־לֵ֥ב הַֽנַּעֲרָֽ׃ 4וַיֹּ֣אמֶר שְׁכֶ֔ם אֶל־חֲמֹ֥ור אָבִ֖יו לֵאמֹ֑ר קַֽח־לִ֛י אֶת־הַיַּלְדָּ֥ה הַזֹּ֖את לְאִשָּֽׁה׃ 5וְיַעֲקֹ֣ב שָׁמַ֗ע כִּ֤י טִמֵּא֙ אֶת־דִּינָ֣ה בִתֹּ֔ו וּבָנָ֛יו הָי֥וּ אֶת־מִקְנֵ֖הוּ בַּשָּׂדֶ֑ה וְהֶחֱרִ֥שׁ יַעֲקֹ֖בעַד־בֹּאָֽם׃ 6וַיֵּצֵ֛א חֲמֹ֥ור אֲבִֽי־שְׁכֶ֖ם אֶֽל־יַעֲקֹ֑ב לְדַבֵּ֖ר אִתֹּֽו׃ 7וּבְנֵ֨י יַעֲקֹ֜ב בָּ֤אוּ מִן־הַשָּׂדֶה֙ כְּשָׁמְעָ֔ם וַיִּֽתְעַצְּבוּ֙ הָֽאֲנָשִׁ֔ים וַיִּ֥חַר לָהֶ֖ם מְאֹ֑ד כִּֽי־נְבָלָ֞ה עָשָׂ֣הבְיִשְׂרָאֵ֗ל לִשְׁכַּב֙ אֶת־בַּֽת־יַעֲקֹ֔ב וְכֵ֖ן לֹ֥א יֵעָשֶֽׂה׃ 8וַיְדַבֵּ֥ר חֲמֹ֖ור אִתָּ֣ם לֵאמֹ֑ר שְׁכֶ֣ם בְּנִ֗י חָֽשְׁקָ֤ה נַפְשֹׁו֙ בְּבִתְּכֶ֔ם תְּנ֨וּ נָ֥א אֹתָ֛הּ לֹ֖ו לְאִשָּֽׁה׃ 9וְהִֽתְחַתְּנ֖וּ אֹתָ֑נוּ בְּנֹֽתֵיכֶם֙ תִּתְּנוּ־לָ֔נוּ וְאֶת־בְּנֹתֵ֖ינוּ תִּקְח֥וּ לָכֶֽם׃ 10וְאִתָּ֖נוּ תֵּשֵׁ֑בוּ וְהָאָ֨רֶץ֙ תִּהְיֶ֣ה לִפְנֵיכֶ֔ם שְׁבוּ֙ וּסְחָר֔וּהָ וְהֵֽאָחֲז֖וּ בָּֽהּ׃ 11וַיֹּ֤אמֶר שְׁכֶם֙ אֶל־אָבִ֣יה וְאֶל־אַחֶ֔יהָ אֶמְצָא־חֵ֖ן בְּעֵינֵיכֶ֑ם וַאֲשֶׁ֥ר תֹּאמְר֛וּ אֵלַ֖י אֶתֵּֽן׃ 12הַרְבּ֨וּ עָלַ֤י מְאֹד֙ מֹ֣הַר וּמַתָּ֔ן וְאֶ֨תְּנָ֔ה כַּאֲשֶׁ֥ר תֹּאמְר֖וּ אֵלָ֑י וּתְנוּ־לִ֥י אֶת־הַֽנַּעֲרָ֖ לְאִשָּֽׁה׃ 13וַיַּעֲנ֨וּ בְנֵֽי־יַעֲקֹ֜ב אֶת־שְׁכֶ֨ם וְאֶת־חֲמֹ֥ור אָבִ֛יו בְּמִרְמָ֖ה וַיְדַבֵּ֑רוּ אֲשֶׁ֣ר טִמֵּ֔א אֵ֖ת דִּינָ֥ה אֲחֹתָֽם׃ 14וַיֹּאמְר֣וּ אֲלֵיהֶ֗ם לֹ֤א נוּכַל֙ לַעֲשֹׂות֙ הַדָּבָ֣ר הַזֶּ֔ה לָתֵת֙ אֶת־אֲחֹתֵ֔נוּ לְאִ֖ישׁ אֲשֶׁר־לֹ֣ועָרְלָ֑ה כִּֽי־חֶרְפָּ֥ה הִ֖וא לָֽנוּ׃ 15אַךְ־בְּזֹ֖את נֵאֹ֣ות לָכֶ֑ם אִ֚ם תִּהְי֣וּ כָמֹ֔נוּ לְהִמֹּ֥ל לָכֶ֖ם כָּל־זָכָֽר׃ 16וְנָתַ֤נּוּ אֶת־בְּנֹתֵ֨ינוּ֙ לָכֶ֔ם וְאֶת־בְּנֹתֵיכֶ֖ם נִֽקַּֽח־לָ֑נוּ וְיָשַׁ֣בְנוּ אִתְּכֶ֔ם וְהָיִ֖ינוּ לְעַ֥ם אֶחָֽד׃ 17וְאִם־לֹ֧א תִשְׁמְע֛וּ אֵלֵ֖ינוּ לְהִמֹּ֑ול וְלָקַ֥חְנוּ אֶת־בִּתֵּ֖נוּ וְהָלָֽכְנוּ׃ 18וַיִּֽיטְב֥וּ דִבְרֵיהֶ֖ם בְּעֵינֵ֣י חֲמֹ֑ור וּבְעֵינֵ֖י שְׁכֶ֥ם בֶּן־חֲמֹֽור׃ 19וְלֹֽא־אֵחַ֤ר הַנַּ֨עַר֙ לַעֲשֹׂ֣ות הַדָּבָ֔ר כִּ֥י חָפֵ֖ץ בְּבַֽת־יַעֲקֹ֑ב וְה֣וּא נִכְבָּ֔ד מִכֹּ֖ל בֵּ֥ית אָבִֽיו׃ 20וַיָּבֹ֥א חֲמֹ֛ור וּשְׁכֶ֥ם בְּנֹ֖ו אֶל־שַׁ֣עַר עִירָ֑ם וַֽיְדַבְּר֛וּ אֶל־אַנְשֵׁ֥י עִירָ֖ם לֵאמֹֽר׃ 21הָאֲנָשִׁ֨ים הָאֵ֜לֶּה שְֽׁלֵמִ֧ים הֵ֣ם אִתָּ֗נוּ וְיֵשְׁב֤וּ בָאָ֨רֶץ֙ וְיִסְחֲר֣וּ אֹתָ֔הּ וְהָאָ֛רֶץ הִנֵּ֥הרַֽחֲבַת־יָדַ֖יִם לִפְנֵיהֶ֑ם אֶת־בְּנֹתָם֙ נִקַּֽח־לָ֣נוּ לְנָשִׁ֔ים וְאֶת־בְּנֹתֵ֖ינוּ נִתֵּ֥ן לָהֶֽם׃ 22אַךְ־בְּ֠זֹאת יֵאֹ֨תוּ לָ֤נוּ הָאֲנָשִׁים֙ לָשֶׁ֣בֶת אִתָּ֔נוּ לִהְיֹ֖ות לְעַ֣ם אֶחָ֑ד בְּהִמֹּ֥ול לָ֨נוּ֙ כָּל־זָכָ֔רכַּאֲשֶׁ֖ר הֵ֥ם נִמֹּלִֽים׃ 23מִקְנֵהֶ֤ם וְקִנְיָנָם֙ וְכָל־בְּהֶמְתָּ֔ם הֲלֹ֥וא לָ֖נוּ הֵ֑ם אַ֚ךְ נֵאֹ֣ותָה לָהֶ֔ם וְיֵשְׁב֖וּ אִתָּֽנוּ׃ 24וַיִּשְׁמְע֤וּ אֶל־חֲמֹור֙ וְאֶל־שְׁכֶ֣ם בְּנֹ֔ו כָּל־יֹצְאֵ֖י שַׁ֣עַר עִירֹ֑ו וַיִּמֹּ֨לוּ֙ כָּל־זָכָ֔ר כָּל־יֹצְאֵ֖י שַׁ֥עַרעִירֹֽו׃ 25וַיְהִי֩ בַיֹּ֨ום הַשְּׁלִישִׁ֜י בִּֽהְיֹותָ֣ם כֹּֽאֲבִ֗ים וַיִּקְח֣וּ שְׁנֵֽי־בְנֵי־יַ֠עֲקֹב שִׁמְעֹ֨ון וְלֵוִ֜י אֲחֵ֤י דִינָה֙ אִ֣ישׁחַרְבֹּ֔ו וַיָּבֹ֥אוּ עַל־הָעִ֖יר בֶּ֑טַח וַיַּֽהַרְג֖וּ כָּל־זָכָֽר׃ 26וְאֶת־חֲמֹור֙ וְאֶת־שְׁכֶ֣ם בְּנֹ֔ו הָרְג֖וּ לְפִי־חָ֑רֶב וַיִּקְח֧וּ אֶת־דִּינָ֛ה מִבֵּ֥ית שְׁכֶ֖ם וַיֵּצֵֽאוּ׃ 27בְּנֵ֣י יַעֲקֹ֗ב בָּ֚אוּ עַל־הַ֣חֲלָלִ֔ים וַיָּבֹ֖זּוּ הָעִ֑יר אֲשֶׁ֥ר טִמְּא֖וּ אֲחֹותָֽם׃ 28אֶת־צֹאנָ֥ם וְאֶת־בְּקָרָ֖ם וְאֶת־חֲמֹרֵיהֶּ֑ם וְאֵ֧ת אֲשֶׁר־בָּעִ֛יר וְאֶת־אֲשֶׁ֥ר בַּשָּׂדֶ֖ה לָקָֽחוּ׃ 29וְאֶת־כָּל־חֵילָ֤ם וְאֶת־כָּל־טַפָּם֙ וְאֶת־נְשֵׁיהֶ֔ם שָׁב֖וּ וַיָּבֹ֑זּוּ וְאֵ֖ת כָּל־אֲשֶׁ֥ר בַּבָּֽיִת׃ 30וַיֹּ֨אמֶר יַעֲקֹ֜ב אֶל־שִׁמְעֹ֣ון וְאֶל־לֵוִי֮ עֲכַרְתֶּ֣ם אֹתִי֒ לְהַבְאִישֵׁ֨נִי֙ בְּיֹשֵׁ֣ב הָאָ֔רֶץ בַּֽכְּנַעֲנִ֖י וּבַפְּרִזִּ֑י וַאֲנִי֙ מְתֵ֣י מִסְפָּ֔ר וְנֶאֶסְפ֤וּ עָלַי֙ וְהִכּ֔וּנִי וְנִשְׁמַדְתִּ֖י אֲנִ֥י וּבֵיתִֽי׃ 31וַיֹּאמְר֑וּ הַכְזֹונָ֕ה יַעֲשֶׂ֖ה אֶת־אֲחֹותֵֽנוּ׃ פ
35
Yakobo n’abagala aha Beteli
1 Nyamuzinda abwira Yakobo, erhi: «Yimuka! osôkere e Beteli onabêreyo, oj’iyubakayo oluhêrero; waluyubakira olya Nyamuzinda wakubonekeraga galya mango wajâga wayaka mukulu wawe Ezau.» 2 Yakobo abwira ab’aha mwage boshi na ngasi bandi banali bo naye, erhi: «Murhenze banyamuzinda b’obwihambi bali ekarhî kinyu, mucîcêse munayambale yindi yindi myambalo. 3 Muyimuke rhuje e Beteli, naj’iyubakira yo Nyamuzinda oluhêrero, ye wanyumvirhizagya amango nal’impanyagîre, ye wanal’indusize omu njira nâlimwo.» 4 Banacihà Yakobo banyamuzinda b’ihanga bâli bagwerhe boshi, n’orhugondo rhw’amarhwiri bâli bagwerhe rhwoshi, naye Yakobo abikalira aha murhi gubâ hofi n’e Sikemi. 5 Banacigandûla, n’ecôbà ca Nyamuzinda càgwa oku bishagala by’e marhambi byoshi: barhaderhaga mpu bayishakwo bene Yakobo. 6 Yakobo ahika aha Luzu, omu cihugo c’e Kanani, ho Beteli, ye n’abantu bâli boshi. 7 Ayubaka oluhêrero n’aho ahayîrika izîno lya El Beteli, bulya aho ho Nyamuzinda amubonekeraga amango ajâga ayaka mukulu wage. 8 Oku bundi, Debora, mulezi wa Rebeka, anacifà, abishwa idako lya Beteli aha murhi; n’aho kwo bahaderha mpu Murhi gw’Emirenge. 9 Nyamuzinda abonekera kandi Yakobo erhi arhenga e Padani Aramu, anamugisha. 10 Amubwira, erhi: «Izîno lyawe we Yakobo, ci barhakacikuderha Yakobo, izîno lyawe wekola Israheli.» Lyo banakola bamuderha eryo lya Israheli. 11 Nyamuzinda amubwira, erhi: «Nie El Shadayi. Oburhe onahâbwe, ishanja lyaburhwa nawe, omwandu gw’amashanja gwaburhwa nawe, n’abami barhenga omu nda yawe. 12 Ecihugo nahâga Abrahamu na Izaki nkuhîre co; n’obûko bwawe enyuma zawe nabo mbuhîre eci cihugo.» 13 Nyamuzinda asôka , amuleka aho amuganîrizagya. 14 Yakobo agwika oluhêrero aho amuganirizagya, lwali luhêrero lw’ibuye, abulagirakwo idivayi n’amavurha. 15 Yakobo ahayîrika izìno lya Beteli aho Nyamuzinda amuganîrizagya. Okuburhwa kwa Benyamini n’okufà kwa Rasheli 16 Banacirhenga e Beteli. Hali hacisigire lugendo lwa kasanzi karhali kanyi bahike aha Efrata, lero Rasheli anaciburha. Okuburha kwage yàbà ntambala bwenêne. 17 Oku izimi lidwirhe lyamubiribinga, omugikulu amubwira, erhi: «Orhayobohaga kandi murhabana waburha » 18 Amango g’okurhengamwo omûka, bulya kwâli kukola kufà, ayîrika olya mwana izîno lya Benoni; ci îshe amuyirika izîno lya Benyamini. 19 Rasheli anacifà, abishwa oku njira y’e Efrata, ahaderhwa mpu ho Betelehemu. 20 Yakobo agwika ibuye ly’oluhêrero oku cûsho ca Rasheli, lwo luhêrero lw’oku cûsho ca Rasheli, ho linacibà kuhika ene. Omuziro gwa Rubeni 21 Israheli agenda aj’igwika ecirâlo cage aha ishiriza lya Midal-Ederi. 22 Ago mango Israheli ali ayubasire eyo munda, Rubeni akanya aj’ilâla boshi na Bilaha ciherula c’îshe, na Israleli akumanya. Bene Yakobo ikumi na babirhi Bene Yakobo bâli ikumi na babirhi. 23 Bene Lea : Rubeni yo nfula ya Yakobo, Simoni, Levi, Yuda, Isakari na Zabuloni. 24 Abana ba Rasheli: Yozefu na Benyamini. 25 Bene Bilaha, mujakazi wa Rasheli bâli: Dani na Nefutali. 26 Bene Zilafa, mujakazi wa Lea bâli: Gadi na Asheri. Bo bana baburhiragwa Yakobo omu Padani Aramu abo.
Okufà kwa Izaki . Abagala bombi Yakobo na Ezau bamubisha aha Hebroni
27 Yakobo anacihika aha mw’îshe Izaki aha Mambri, aha Kiriyati-Arba, ho haderhwa Hebroni. 28 Emyaka y’akalamo ka Izaki yali myaka igana na makumi gali munani. 29 Izaki arhengamwo omûka. Afa, bamuhira kuli bene wabo, erhi anakola mushosi, ali akola mukulu anali amayigurha ensiku. Abagala Ezau na Yakobo bamubisha.
Genesis 35 :1
וַיֹּ֤אמֶר אֱלֹהִים֙ אֶֽל־יַעֲקֹ֔ב ק֛וּם עֲלֵ֥ה בֵֽית־אֵ֖ל וְשֶׁב־שָׁ֑ם וַעֲשֵׂה־שָׁ֣ם מִזְבֵּ֔חַ לָאֵל֙ הַנִּרְאֶ֣ה אֵלֶ֔יךָ בְּבָרְחֲךָ֔ מִפְּנֵ֖י עֵשָׂ֥ו אָחִֽיךָ׃ 2וַיֹּ֤אמֶר יַעֲקֹב֙ אֶל־בֵּיתֹ֔ו וְאֶ֖ל כָּל־אֲשֶׁ֣ר עִמֹּ֑ו הָסִ֜רוּ אֶת־אֱלֹהֵ֤י הַנֵּכָר֙ אֲשֶׁ֣ר בְּתֹכְכֶ֔םוְהִֽטַּהֲר֔וּ וְהַחֲלִ֖יפוּ שִׂמְלֹתֵיכֶֽם׃ 3וְנָק֥וּמָה וְנַעֲלֶ֖ה בֵּֽית־אֵ֑ל וְאֶֽעֱשֶׂה־שָּׁ֣ם מִזְבֵּ֗חַ לָאֵ֞ל הָעֹנֶ֤ה אֹתִי֙ בְּיֹ֣ום צָֽרָתִ֔י וַיְהִי֙ עִמָּדִ֔יבַּדֶּ֖רֶךְ אֲשֶׁ֥ר הָלָֽכְתִּי׃ 4וַיִּתְּנ֣וּ אֶֽל־יַעֲקֹ֗ב אֵ֣ת כָּל־אֱלֹהֵ֤י הַנֵּכָר֙ אֲשֶׁ֣ר בְּיָדָ֔ם וְאֶת־הַנְּזָמִ֖ים אֲשֶׁ֣ר בְּאָזְנֵיהֶ֑ם וַיִּטְמֹ֤ן אֹתָם֙ יַעֲקֹ֔ב תַּ֥חַת הָאֵלָ֖ה אֲשֶׁ֥ר עִם־שְׁכֶֽם׃ 5וַיִּסָּ֑עוּ וַיְהִ֣י׀ חִתַּ֣ת אֱלֹהִ֗ים עַל־הֶֽעָרִים֙ אֲשֶׁר֙ סְבִיבֹ֣תֵיהֶ֔ם וְלֹ֣א רָֽדְפ֔וּ אַחֲרֵ֖י בְּנֵ֥י יַעֲקֹֽב׃ 6וַיָּבֹ֨א יַעֲקֹ֜ב ל֗וּזָה אֲשֶׁר֙ בְּאֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן הִ֖וא בֵּֽית־אֵ֑ל ה֖וּא וְכָל־הָעָ֥ם אֲשֶׁר־עִמֹּֽו׃ 7וַיִּ֤בֶן שָׁם֙ מִזְבֵּ֔חַ וַיִּקְרָא֙ לַמָּקֹ֔ום אֵ֖ל בֵּֽית־אֵ֑ל כִּ֣י שָׁ֗ם נִגְל֤וּ אֵלָיו֙ הָֽאֱלֹהִ֔ים בְּבָרְחֹ֖ו מִפְּנֵ֥י אָחִֽיו׃ 8וַתָּ֤מָת דְּבֹרָה֙ מֵינֶ֣קֶת רִבְקָ֔ה וַתִּקָּבֵ֛ר מִתַּ֥חַת לְבֵֽית־אֵ֖ל תַּ֣חַת הָֽאַלֹּ֑ון וַיִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו אַלֹּ֥ון בָּכֽוּת׃ פ 9וַיֵּרָ֨א אֱלֹהִ֤ים אֶֽל־יַעֲקֹב֙ עֹ֔וד בְּבֹאֹ֖ו מִפַּדַּ֣ן אֲרָ֑ם וַיְבָ֖רֶךְ אֹתֹֽו׃ 10וַיֹּֽאמֶר־לֹ֥ו אֱלֹהִ֖ים שִׁמְךָ֣ יַעֲקֹ֑ב לֹֽא־יִקָּרֵא֩ שִׁמְךָ֨ עֹ֜וד יַעֲקֹ֗ב כִּ֤י אִם־יִשְׂרָאֵל֙ יִהְיֶ֣ה שְׁמֶ֔ךָ וַיִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו יִשְׂרָאֵֽל׃ 11וַיֹּאמֶר֩ לֹ֨ו אֱלֹהִ֜ים אֲנִ֨י אֵ֤ל שַׁדַּי֙ פְּרֵ֣ה וּרְבֵ֔ה גֹּ֛וי וּקְהַ֥ל גֹּויִ֖ם יִהְיֶ֣ה מִמֶּ֑ךָּ וּמְלָכִ֖ים מֵחֲלָצֶ֥יךָ יֵצֵֽאוּ׃ 12וְאֶת־הָאָ֗רֶץ אֲשֶׁ֥ר נָתַ֛תִּי לְאַבְרָהָ֥ם וּלְיִצְחָ֖ק לְךָ֣ אֶתְּנֶ֑נָּה וּֽלְזַרְעֲךָ֥ אַחֲרֶ֖יךָ אֶתֵּ֥ןאֶת־הָאָֽרֶץ׃ 13וַיַּ֥עַל מֵעָלָ֖יו אֱלֹהִ֑ים בַּמָּקֹ֖ום אֲשֶׁר־דִּבֶּ֥ר אִתֹּֽו׃ 14וַיַּצֵּ֨ב יַעֲקֹ֜ב מַצֵּבָ֗ה בַּמָּקֹ֛ום אֲשֶׁר־דִּבֶּ֥ר אִתֹּ֖ו מַצֶּ֣בֶת אָ֑בֶן וַיַּסֵּ֤ךְ עָלֶ֨יהָ֙ נֶ֔סֶךְ וַיִּצֹ֥ק עָלֶ֖יהָ שָֽׁמֶן׃ 15וַיִּקְרָ֨א יַעֲקֹ֜ב אֶת־שֵׁ֣ם הַמָּקֹ֗ום אֲשֶׁר֩ דִּבֶּ֨ר אִתֹּ֥ו שָׁ֛ם אֱלֹהִ֖ים בֵּֽית־אֵֽל׃ 16וַיִּסְעוּ֙ מִבֵּ֣ית אֵ֔ל וַֽיְהִי־עֹ֥וד כִּבְרַת־הָאָ֖רֶץ לָבֹ֣וא אֶפְרָ֑תָה וַתֵּ֥לֶד רָחֵ֖ל וַתְּקַ֥שׁ בְּלִדְתָּֽהּ׃ 17וַיְהִ֥י בְהַקְשֹׁתָ֖הּ בְּלִדְתָּ֑הּ וַתֹּ֨אמֶר לָ֤הּ הַמְיַלֶּ֨דֶת֙ אַל־תִּ֣ירְאִ֔י כִּֽי־גַם־זֶ֥ה לָ֖ךְ בֵּֽן׃ 18וַיְהִ֞י בְּצֵ֤את נַפְשָׁהּ֙ כִּ֣י מֵ֔תָה וַתִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו בֶּן־אֹונִ֑י וְאָבִ֖יו קָֽרָא־לֹ֥ו בִנְיָמִֽין׃ 19וַתָּ֖מָת רָחֵ֑ל וַתִּקָּבֵר֙ בְּדֶ֣רֶךְ אֶפְרָ֔תָה הִ֖וא בֵּ֥ית לָֽחֶם׃ 20וַיַּצֵּ֧ב יַעֲקֹ֛ב מַצֵּבָ֖ה עַל־קְבֻרָתָ֑הּ הִ֛וא מַצֶּ֥בֶת קְבֻרַֽת־רָחֵ֖ל עַד־הַיֹּֽום׃ 21וַיִּסַּ֖ע יִשְׂרָאֵ֑ל וַיֵּ֣ט אהלה מֵהָ֖לְאָה לְמִגְדַּל־עֵֽדֶר׃ 22וַיְהִ֗י בִּשְׁכֹּ֤ן יִשְׂרָאֵל֙ בָּאָ֣רֶץ הַהִ֔וא וַיֵּ֣לֶךְ רְאוּבֵ֔ן וַיִּשְׁכַּ֕ב֙ אֶת־בִּלְהָ֖ה֙ פִּילֶ֣גֶשׁ אָבִ֑֔יו וַיִּשְׁמַ֖ע יִשְׂרָאֵֽ֑ל פוַיִּֽהְי֥וּ בְנֵֽי־יַעֲקֹ֖ב שְׁנֵ֥ים עָשָֽׂר׃ 23בְּנֵ֣י לֵאָ֔ה בְּכֹ֥ור יַעֲקֹ֖ב רְאוּבֵ֑ן וְשִׁמְעֹון֙ וְלֵוִ֣י וִֽיהוּדָ֔ה וְיִשָּׂשכָ֖ר וּזְבוּלֻֽן׃ 24בְּנֵ֣י רָחֵ֔ל יֹוסֵ֖ף וּבִנְיָמִֽן׃ 25וּבְנֵ֤י בִלְהָה֙ שִׁפְחַ֣ת רָחֵ֔ל דָּ֖ן וְנַפְתָּלִֽי׃ 26וּבְנֵ֥י זִלְפָּ֛ה שִׁפְחַ֥ת לֵאָ֖ה גָּ֣ד וְאָשֵׁ֑ר אֵ֚לֶּה בְּנֵ֣י יַעֲקֹ֔ב אֲשֶׁ֥ר יֻלַּד־לֹ֖ו בְּפַדַּ֥ן אֲרָֽם׃ 27וַיָּבֹ֤א יַעֲקֹב֙ אֶל־יִצְחָ֣ק אָבִ֔יו מַמְרֵ֖א קִרְיַ֣ת הָֽאַרְבַּ֑ע הִ֣וא חֶבְרֹ֔ון אֲשֶׁר־גָּֽר־שָׁ֥ם אַבְרָהָ֖ם וְיִצְחָֽק׃ 28וַיִּֽהְי֖וּ יְמֵ֣י יִצְחָ֑ק מְאַ֥ת שָׁנָ֖ה וּשְׁמֹנִ֥ים שָׁנָֽה׃ 29וַיִּגְוַ֨ע יִצְחָ֤ק וַיָּ֨מָת֙ וַיֵּאָ֣סֶף אֶל־עַמָּ֔יו זָקֵ֖ן וּשְׂבַ֣ע יָמִ֑ים וַיִּקְבְּר֣וּ אֹתֹ֔ו עֵשָׂ֥ו וְיַעֲקֹ֖ב בָּנָֽיו׃ פ
36
Abakazi n’abana ba Ezau îshe wa Edomu e Kanani n’e Seyiri
1 Alaga iburha lya Ezau oderhwa Edomu. 2 Ezau ayanka abakazi omu banyere b’e Kanani: Ada mwali wa Eloni, Muhititi, Oholibama, mwali wa Ana, mwene Sibeoni, Muhoriri. 3 Basmati mwali wa Ismaeh na mwali wabo Nabayoti. 4 Ada aburhira Ezau Elifazi; Basmati, aburha Reweli, 5 Oholibama aburha Yewushi, Yalami na Korahi. Bo bana ba Ezau abo, baburhiragwa omu cihugo c’e Kanani. Ezau aja e Seyiri 6 Ezau arhôla bakâge, abagala n’abâli, na ngasi boshi b’aho mwage, arhôla ebintu byage n’ebihêsi byage, rhuderhe ngasi kantu ah akola agwerhe omu cihugo c’e Kanani, akanya aja e Seyiri, kuli m’omulumuna Yakobo. 7 N’ecarhumaga, kwâli kubà ebirugu byabo byal’ikola byamaluga, barhankacihashire okubêra haguma, n’ecihugo balimwo cali camafundêra oku maso gabo. 8 Ntyo Ezau aj’iyubaka omu ntondo ya Seyiri. Ezau yenaligi Edomu. Iburha lya Ezau e Seyiri 9 Alaga iburha lya Ezau îshe wa Edomu omu ntondo ya Seyiri. 10 Alaga amazîno ga bene Ezau: Elifazi, mugala wa Ada, muka Ezau, na Reweli mugala wa Basmati, muka Ezau. 11 Bene Elifazi baba: Temani, Omari, Sefo, Gayetamo, Kenazi. 12 Elifazi, mugala wa Ezau ali agwerhe eciherula mpu ye Timuna, anacimuburhira Ameleki. Bo bana ba Ada, muka Ezau abo. 13 Alaga bagala ba Reweli: Nahati, Zerahi, Shama, Miza, bo bana ba Basmati muka Ezau abo. 14 Alaga abagala ba Oholibama, mwali wa Ana, mugala wa Sibeoni, muka Ezau: amuburhira Yeushi, Yalamu na Koraha. Abarhambo ba Edomu 15 Alaga abarhambo ba bene Ezau: Bene Elifazi, nfula ya Ezau: Omurhambo Temani, omurhambo Omari, omurhambo Sefo, omurhambo Kenazi, 16 omurhambo Gayetama, omurhambo Amaleki. Bo barhambo ba Elifazi abo, omu cihugo ca Edomu, bo bana ba Ada abo. 17 Alaga na bene Reweli mugala wa Ezau: omurhambo Nahata, omurhambo Zeraha, omurhambo Shama, omurhambo Miza. Bo barhambo ba Reweli abo omu cihugo ca Edomu; bo bana ba Basmati muka Ezau abo. 18 Alaga n’abana ba Oholibama muka Ezau: omurhambo Yeushi, omurhambo Yalama, omurhambo Koraha. Bo barhambo ba Oholibama mwali wa Ana muka Ezau abo. 19 Bo bene Ezau abo n’abarhambo babo abo. Yene ye Edomu.
Iburha lya Seyiri, muhoriti n’abami b’e Edomu embere Israheli ayîshe
20 Alaga bene Seyiri muhoriti, bo bene ecihugo: Lotani, Shobali, Sibeoni, Ana. 21 Dishoni, Eseri, Dishani, abo bo barhambo ba Abahoriti, bene Seyiri omu cihugo ca Edomu. 22 Bene Lotani bo: Hori, na Hemami, na mwali wabo Lotani ye Timuna. 23 Alaga abana ba Shobali: Aluvani, Manahati, Ebali, Shefo, Onami. 24 Alaga bene Sibeoni: Aya , Ana , oyu Ana y’olya wabandanaga amîshig’amahyuza omu irungu erhi ayabwire endogomi z’îshe Sibeoni. 25 Alaga abana ba Ana : Dishoni, Oholibama, mwali wa Ana . 26 Alaga bene Dishani: Hemudani, Eshibani, Yitrani, Kerani. 27 Alaga bene Eseri: Bilahani, Zavani, Akani. 28 Alaga bene Dishani: Usi na Arani. 29 Alaga abarhambo b’Abahoriti: omurhambo Lotani, omurhambo Shobali, omurhambo Sibeoni, omurhambo Ana , omurhambo Dishoni, omurhambo Eseri, 30 omurhambo Dishoni. Bo barhambo ba Abahoriti abo, nk’oku emilala yabo enali omu cihugo ca Seyiri. Abami b’e Edomu 31 Alaga abami bâli bayimire omu cihugo ca Edomu embere z’okuyima kw’omwami Muisraheli. 32 Bela mwene Beyori, ayima omu Edomu n’olugo lwage izino lyalo ye wali Dianahaba. 33 Bela àfà, na Yobabi, mwene Zeraha w’e Bosara àyima omu byage. 34 Yobabi àfà na Hushami w’omu cihugo ca Abatemaniti àyima omu byage. 35 Hushami àfà, Hadadi àyima omu byage, ali mwene ola Bedadi wahimaga bene Madiani omu ntambala y’e Mowabu n’olugo lwage lwaderhagwa Avita. 36 Hadadi àfà, na Samula w’e Masreka àyima omu byage. 37 Samula àfà, na Shaulu w’e Rehoboti- ha-Nahari àyima omu byage. 38 Shaulu àfà, na Baal Hanan mwene Akibori àyima omu byage. 39 Baal Hanan mwene Akibori àfà, na Hadari àyima omu byage, olugo lwage ye wali Pawu, engoli yage ye wali Mehatabeli, mwali wa Matredi w’e Me-Zahabu. Abandi barhambo b’e Edomu 40 Alaga abarhambo b’Ezau omu kushimba emilala yabo, aha bayubakaga, n’amazîno gabo: omurhambo Timuna, omurhambo Aluva , omurhambo Yeteti, 41 omurhambo Oholibama , omurhambo Ela , omurhambo Pinoni, 42 omuhambo Kenazi, omurhambo Temani, omurhambo Mibsari, 43 omurhambo Magadiyeli, omurhambo Irami. Bo barhambo b’e Edomu abo omu kushimba aha bayubakaga mwa cirya cihugo bâgwerhe. Ezau ye Ishe w’e Edomu.
Genesis 36 :1
וְאֵ֛לֶּה תֹּלְדֹ֥ות עֵשָׂ֖ו ה֥וּא אֱדֹֽום׃ 2עֵשָׂ֛ו לָקַ֥ח אֶת־נָשָׁ֖יו מִבְּנֹ֣ות כְּנָ֑עַן אֶת־עָדָ֗ה בַּת־אֵילֹון֙ הַֽחִתִּ֔י וְאֶת־אָהֳלִֽיבָמָה֙ בַּת־עֲנָ֔הבַּת־צִבְעֹ֖ון הַֽחִוִּֽי׃ 3וְאֶת־בָּשְׂמַ֥ת בַּת־יִשְׁמָעֵ֖אל אֲחֹ֥ות נְבָיֹֽות׃ 4וַתֵּ֧לֶד עָדָ֛ה לְעֵשָׂ֖ו אֶת־אֱלִיפָ֑ז וּבָ֣שְׂמַ֔ת יָלְדָ֖ה אֶת־רְעוּאֵֽל׃ 5וְאָהֳלִֽיבָמָה֙ יָֽלְדָ֔ה אֶת־יעישׁ וְאֶת־יַעְלָ֖ם וְאֶת־קֹ֑רַח אֵ֚לֶּה בְּנֵ֣י עֵשָׂ֔ו אֲשֶׁ֥ר יֻלְּדוּ־לֹ֖ו בְּאֶ֥רֶץ כְּנָֽעַן׃ 6וַיִּקַּ֣ח עֵשָׂ֡ו אֶת־נָ֠שָׁיו וְאֶת־בָּנָ֣יו וְאֶת־בְּנֹתָיו֮ וְאֶת־כָּל־נַפְשֹׁ֣ות בֵּיתֹו֒ וְאֶת־מִקְנֵ֣הוּ וְאֶת־כָּל־בְּהֶמְתֹּ֗ו וְאֵת֙ כָּל־קִנְיָנֹ֔ו אֲשֶׁ֥ר רָכַ֖שׁ בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וַיֵּ֣לֶךְ אֶל־אֶ֔רֶץ מִפְּנֵ֖י יַעֲקֹ֥ב אָחִֽיו׃ 7כִּֽי־הָיָ֧ה רְכוּשָׁ֛ם רָ֖ב מִשֶּׁ֣בֶת יַחְדָּ֑ו וְלֹ֨א יָֽכְלָ֜ה אֶ֤רֶץ מְגֽוּרֵיהֶם֙ לָשֵׂ֣את אֹתָ֔ם מִפְּנֵ֖י מִקְנֵיהֶֽם׃ 8וַיֵּ֤שֶׁב עֵשָׂו֙ בְּהַ֣ר שֵׂעִ֔יר עֵשָׂ֖ו ה֥וּא אֱדֹֽום׃ 9וְאֵ֛לֶּה תֹּלְדֹ֥ות עֵשָׂ֖ו אֲבִ֣י אֱדֹ֑ום בְּהַ֖ר שֵׂעִֽיר׃ 10אֵ֖לֶּה שְׁמֹ֣ות בְּנֵֽי־עֵשָׂ֑ו אֱלִיפַ֗ז בֶּן־עָדָה֙ אֵ֣שֶׁת עֵשָׂ֔ו רְעוּאֵ֕ל בֶּן־בָּשְׂמַ֖ת אֵ֥שֶׁת עֵשָֽׂו׃ 11וַיִּהְי֖וּ בְּנֵ֣י אֱלִיפָ֑ז תֵּימָ֣ן אֹומָ֔ר צְפֹ֥ו וְגַעְתָּ֖ם וּקְנַֽז׃ 12וְתִמְנַ֣ע׀ הָיְתָ֣ה פִילֶ֗גֶשׁ לֶֽאֱלִיפַז֙ בֶּן־עֵשָׂ֔ו וַתֵּ֥לֶד לֶאֱלִיפַ֖ז אֶת־עֲמָלֵ֑ק אֵ֕לֶּה בְּנֵ֥י עָדָ֖ה אֵ֥שֶׁת עֵשָֽׂו׃ 13וְאֵ֨לֶּה֙ בְּנֵ֣י רְעוּאֵ֔ל נַ֥חַת וָזֶ֖רַח שַׁמָּ֣ה וּמִזָּ֑ה אֵ֣לֶּ֣ה הָי֔וּ בְּנֵ֥י בָשְׂמַ֖ת אֵ֥שֶׁת עֵשָֽׂו׃ 14וְאֵ֣לֶּה הָי֗וּ בְּנֵ֨י אָהֳלִיבָמָ֧ה בַת־עֲנָ֛ה בַּת־צִבְעֹ֖ון אֵ֣שֶׁת עֵשָׂ֑ו וַתֵּ֣לֶד לְעֵשָׂ֔ו אֶת־יעישׁ וְאֶת־יַעְלָ֖ם וְאֶת־קֹֽרַח׃ 15אֵ֖לֶּה אַלּוּפֵ֣י בְנֵֽי־עֵשָׂ֑ו בְּנֵ֤י אֱלִיפַז֙ בְּכֹ֣ור עֵשָׂ֔ו אַלּ֤וּף תֵּימָן֙ אַלּ֣וּף אֹומָ֔ר אַלּ֥וּף צְפֹ֖ו אַלּ֥וּף קְנַֽז׃ 16אַלּֽוּף־קֹ֛רַח אַלּ֥וּף גַּעְתָּ֖ם אַלּ֣וּף עֲמָלֵ֑ק אֵ֣לֶּה אַלּוּפֵ֤י אֱלִיפַז֙ בְּאֶ֣רֶץ אֱדֹ֔ום אֵ֖לֶּה בְּנֵ֥י עָדָֽה׃ 17וְאֵ֗לֶּה בְּנֵ֤י רְעוּאֵל֙ בֶּן־עֵשָׂ֔ו אַלּ֥וּף נַ֨חַת֙ אַלּ֣וּף זֶ֔רַח אַלּ֥וּף שַׁמָּ֖ה אַלּ֣וּף מִזָּ֑ה אֵ֣לֶּה אַלּוּפֵ֤י רְעוּאֵל֙ בְּאֶ֣רֶץ אֱדֹ֔ום אֵ֕לֶּה בְּנֵ֥י בָשְׂמַ֖ת אֵ֥שֶׁת עֵשָֽׂו׃ 18וְאֵ֗לֶּה בְּנֵ֤י אָהֳלִֽיבָמָה֙ אֵ֣שֶׁת עֵשָׂ֔ו אַלּ֥וּף יְע֛וּשׁ אַלּ֥וּף יַעְלָ֖ם אַלּ֣וּף קֹ֑רַח אֵ֣לֶּה אַלּוּפֵ֞י אָֽהֳלִיבָמָ֛ה בַּת־עֲנָ֖ה אֵ֥שֶׁת עֵשָֽׂו׃ 19אֵ֧לֶּה בְנֵי־עֵשָׂ֛ו וְאֵ֥לֶּה אַלּוּפֵיהֶ֖ם ה֥וּא אֱדֹֽום׃ ס 20אֵ֤לֶּה בְנֵֽי־שֵׂעִיר֙ הַחֹרִ֔י יֹשְׁבֵ֖י הָאָ֑רֶץ לֹוטָ֥ן וְשֹׁובָ֖ל וְצִבְעֹ֥ון וַעֲנָֽה׃ 21וְדִשֹׁ֥ון וְאֵ֖צֶר וְדִישָׁ֑ן אֵ֣לֶּה אַלּוּפֵ֧י הַחֹרִ֛י בְּנֵ֥י שֵׂעִ֖יר בְּאֶ֥רֶץ אֱדֹֽום׃ 22וַיִּהְי֥וּ בְנֵי־לֹוטָ֖ן חֹרִ֣י וְהֵימָ֑ם וַאֲחֹ֥ות לֹוטָ֖ן תִּמְנָֽע׃ 23וְאֵ֨לֶּה֙ בְּנֵ֣י שֹׁובָ֔ל עַלְוָ֥ן וּמָנַ֖חַת וְעֵיבָ֑ל שְׁפֹ֖ו וְאֹונָֽם׃ 24וְאֵ֥לֶּה בְנֵֽי־צִבְעֹ֖ון וְאַיָּ֣ה וַעֲנָ֑ה ה֣וּא עֲנָ֗ה אֲשֶׁ֨ר מָצָ֤א אֶת־הַיֵּמִם֙ בַּמִּדְבָּ֔ר בִּרְעֹתֹ֥ו אֶת־הַחֲמֹרִ֖ים לְצִבְעֹ֥ון אָבִֽיו׃ 25וְאֵ֥לֶּה בְנֵֽי־עֲנָ֖ה דִּשֹׁ֑ן וְאָהֳלִיבָמָ֖ה בַּת־עֲנָֽה׃ 26וְאֵ֖לֶּה בְּנֵ֣י דִישָׁ֑ן חֶמְדָּ֥ן וְאֶשְׁבָּ֖ן וְיִתְרָ֥ן וּכְרָֽן׃ 27אֵ֖לֶּה בְּנֵי־אֵ֑צֶר בִּלְהָ֥ן וְזַעֲוָ֖ן וַעֲקָֽן׃ 28אֵ֥לֶּה בְנֵֽי־דִישָׁ֖ן ע֥וּץ וַאֲרָֽן׃ 29אֵ֖לֶּה אַלּוּפֵ֣י הַחֹרִ֑י אַלּ֤וּף לֹוטָן֙ אַלּ֣וּף שֹׁובָ֔ל אַלּ֥וּף צִבְעֹ֖ון אַלּ֥וּף עֲנָֽה׃ 30אַלּ֥וּף דִּשֹׁ֛ן אַלּ֥וּף אֵ֖צֶר אַלּ֣וּף דִּישָׁ֑ן אֵ֣לֶּה אַלּוּפֵ֧י הַחֹרִ֛י לְאַלֻּפֵיהֶ֖ם בְּאֶ֥רֶץ שֵׂעִֽיר׃ פ 31וְאֵ֨לֶּה֙ הַמְּלָכִ֔ים אֲשֶׁ֥ר מָלְכ֖וּ בְּאֶ֣רֶץ אֱדֹ֑ום לִפְנֵ֥י מְלָךְ־מֶ֖לֶךְ לִבְנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ 32וַיִּמְלֹ֣ךְ בֶּאֱדֹ֔ום בֶּ֖לַע בֶּן־בְּעֹ֑ור וְשֵׁ֥ם עִירֹ֖ו דִּנְהָֽבָה׃ 33וַיָּ֖מָת בָּ֑לַע וַיִּמְלֹ֣ךְ תַּחְתָּ֔יו יֹובָ֥ב בֶּן־זֶ֖רַח מִבָּצְרָֽה׃ 34וַיָּ֖מָת יֹובָ֑ב וַיִּמְלֹ֣ךְ תַּחְתָּ֔יו חֻשָׁ֖ם מֵאֶ֥רֶץ הַתֵּימָנִֽי׃ 35וַיָּ֖מָת חֻשָׁ֑ם וַיִּמְלֹ֨ךְ תַּחְתָּ֜יו הֲדַ֣ד בֶּן־בְּדַ֗ד הַמַּכֶּ֤ה אֶת־מִדְיָן֙ בִּשְׂדֵ֣ה מֹואָ֔ב וְשֵׁ֥ם עִירֹ֖ו עֲוִֽית׃ 36וַיָּ֖מָת הֲדָ֑ד וַיִּמְלֹ֣ךְ תַּחְתָּ֔יו שַׂמְלָ֖ה מִמַּשְׂרֵקָֽה׃ 37וַיָּ֖מָת שַׂמְלָ֑ה וַיִּמְלֹ֣ךְ תַּחְתָּ֔יו שָׁא֖וּל מֵרְחֹבֹ֥ות הַנָּהָֽר׃ 38וַיָּ֖מָת שָׁא֑וּל וַיִּמְלֹ֣ךְ תַּחְתָּ֔יו בַּ֥עַל חָנָ֖ן בֶּן־עַכְבֹּֽור׃ 39וַיָּמָת֮ בַּ֣עַל חָנָ֣ן בֶּן־עַכְבֹּור֒ וַיִּמְלֹ֤ךְ תַּחְתָּיו֙ הֲדַ֔ר וְשֵׁ֥ם עִירֹ֖ו פָּ֑עוּ וְשֵׁ֨ם אִשְׁתֹּ֤ו מְהֵֽיטַבְאֵל֙ בַּת־מַטְרֵ֔ד בַּ֖ת מֵ֥י זָהָֽב׃ 40וְ֠אֵלֶּה שְׁמֹ֞ות אַלּוּפֵ֤י עֵשָׂו֙ לְמִשְׁפְּחֹתָ֔ם לִמְקֹמֹתָ֖ם בִּשְׁמֹתָ֑ם אַלּ֥וּף תִּמְנָ֛ע אַלּ֥וּף עַֽלְוָ֖ה אַלּ֥וּף יְתֵֽת׃ 41אַלּ֧וּף אָהֳלִיבָמָ֛ה אַלּ֥וּף אֵלָ֖ה אַלּ֥וּף פִּינֹֽן׃ 42אַלּ֥וּף קְנַ֛ז אַלּ֥וּף תֵּימָ֖ן אַלּ֥וּף מִבְצָֽר׃ 43אַלּ֥וּף מַגְדִּיאֵ֖ל אַלּ֣וּף עִירָ֑ם אֵ֣לֶּה׀ אַלּוּפֵ֣י אֱדֹ֗ום לְמֹֽשְׁבֹתָם֙ בְּאֶ֣רֶץ אֲחֻזָּתָ֔ם ה֥וּא עֵשָׂ֖ו אֲבִ֥י אֱדֹֽום׃ פ
37
1 Cikwone Yakobo abêra omu cihugo îshe abâga, omu cihugo ca Kanani.
IV . Ogwa Yozefu
Emyanzi ya Yozefu na bene wabo
2 Alaga emyanzi ya Yakobo: Yozefu ali akola agwerhe myaka ikumi na nda. Akazag’iyabula ebibuzi bo na bakulu bage b’omu mwa bak’îshe. Aciri murho, akàyabula boshi na bagala ba Bilaha, na bagala ba Zilafa. Yozefu abwira îshe emyanzi migalugalu bakazag’ibaderhera. 3 Israheli arhonyagya Yozefu kulusha abandi bana bage, bulya àli mwana aburhiraga omu bushosi, amuhangîkiza akanzo k’amaboko maliri. 4 Bakulu bage erhi babona oku îshe amamurhonya kulusha abandi bagala boshi, bamushomba, barhacimuderhezagya bwinja. 5 Lero Yozefu alôrha ecilôrho, aciganirira bakulu bage, nabo bamushomba lero kulusha. 6 Ababwira obwo erhi: «Yumvagyi ecilôrho nalorhaga: 7 Nalòsire rhudwirhe rhwashana emîha y’engano omu mashwa, omwiha gwani gwanacizûka gwayimanga n’emîha yinyu yagorha ogwani yaguyunamira.» 8 Bakulu bage bamushuza, mpu: «Kwo kuderha oku olonzize oyîme ekarhî kirhu, obe mwami nirhu rhukushige, nisi erhi obe nnawirhu orhurhegeke!» Lero bamushomba okurhalusize erhi ebyo bilôrho n’eyo nshambôlo yage birhuma. 9 Ashub’ilôrha ecindi cilôrho, naco aciganirira bakulu bage. Ababwira, erhi: «Kandi nalôsire ntya: Izûba, omwezi na nyenyezi ikumi na ngumabyakazag’ifukama embere zani.» 10 Eco cilôrho aciganirira îshe na bakulu bage. Cikwone îshe amukalihira amubwira, erhi: «Bici ebyo walôsire? Ka rhwanaciyîshe niono na nyoko na bakulu bawe mpu rhwakufukamira?» 11 Bakulu bage bamubà mitula, cikwone îshe yehe abikirira ako kanwa omu murhima gwage.
Yozefu àguzibwa na bene wabo
12 Bakulu bage banaciyabulira amaso g’ebintu b’îshe e Sikemi. 13 Israheli anacibwira Yozefu, erhi: «Ka bakulu bawe arhaliyo bayabulire e Sikemi? Yisha nkurume emunda bali» Naye ashuza, erhi: «Ntumaga niono». 14 Ashub’imubwira, erhi: «Kanyagya olole kurhi bene winyu bayosire, n’ebintu, obul’igaluka ombwire emyanzi.» Anacimurhuma ntyo kurhenga omu kabanda ka Hebroni, naye ahika e Sikemi. 15 Muntu muguma amushanga aja ababuka, omu bulambo, oyo amudôsa, erhi: «Cici waja walonza?». 16 Naye ashuza, erhi: «Najanalonza bakulu bâni, ombwire nani ngahi bayabulîre obuso bwabo.» 17 Olya mulume ashuza, erhi: «Barhaciri kuno, nayumvirhe baciderheza, mpu: «Rhuje e Dotani.» 18 Balangira aciri kuli, n’embere ababikeho, barhôla omuhigo gw’okumuyirha. 19 Babwirana bone na nene, mpu: «Lâba kalôsi ola wayisha! 20 Buno, muyishage rhumuyirhe rhunamukwebe omu iriba rhwankanabona, rhuyish’iderha mpu ensimba nkali yamulire. Rhwalolaga kurhi ebilôrho byage byayish’ibà.» 21 Rubeni ayumva ogwo mulâli, amuyôkola omu maboko gabo. Aderba erhi: «Nanga rhurhayirhaga omuntu». 22 Rubeni ashubiza, erhi: «Murhahiraga mukabulaga omuko! Mumukwebe erhi kwo mwalira iriba lirîri liri omu irungu, ci kwone mumanye mwankamuhirakwo olûnu!» Kwâli kuderha mpu amulikûze omu maboko gabo abul’imugalula emw’îshe. 23 Erhi Yozefu acihika hali bakulu bage, bamuhogola akanzo kage; kalya kanzo akazag’iyambala k’amaboko maliri. 24 N’erhi babà bamamugwarha, bamukweba omu iriba. Eryola iriba lirhâlimwo cici, murhâli na mîshi. 25 Oku bundi babwarhala mpu bayikule; oku bayinamula amasu, balangira omuzinzi gw’Abaismaeliti barhengaga e Galadi. Engamiya zabo zâli zidwirhe ecizibwe, obukù n’amanukato, babihêkaga e Misiri. 26 Lero Yuda anacibwira bene wabo, erhi: «Bunguke buci rhwakûla omu kuyirha mwene wirhu n’okufulika omuko gwage. 27 Kanyi rhumugulize Abaismaeliti, rhurhamuhiragakwo olûnu, bulya amabà mwene wirhu wa muko muguma na nirhu.» Bene wabo banacimuyumva. 28 Hanacigera abantu barhunzi b’e Madiani, barhenza Yozefu mulya iriba; bamuguza bihumbi makumi abirhi bya nfaranga, bamuguliza abo barhunzi baismaeliti, nabo bamuhêka e Misiri. 29 Rubeni, erhi ashubira ebwa iriba, abona oku Yozefu arhacirimwo. Abera emyambalo yage, 30 n’erhi ashubira aha balumuna ababwira, erhi: «Olya mwana arhaciri mulya! Nani ngahi nshubûkirage obu?» 31 Banacirhôla kalya kanzo ka Yozefu n’erhi babà bamaniga ecihebe, bavunvuza kalya kanzo omu muko. 32 Barhuma kalya kanzo k’amaboko malîri emw’îshe, bankahirakwo ebi binwa, mpu; «Lola ebi rhwarhozire. Lola erhi karhankanaba kalya kanzo ka mugala wawe aka.» 33 Yakobo alola aderha, erhi: «Kanzo ka mugala wani kano, eciryanyi camulire. Yozefu kulibwa anallîbirwe.» 34 Yakobo anacibera omwambalo gwage, akenyera sunzu aja omu mîshibo y’omugala nsiku zirhali nyi. 35 Bagala bage na bâli bage boshi bakaz’iyisha bal’imurhûliriza, ci kwone arhalonzagya okurhûlirizibwa, ederha, erhi: «Nayôrha ndi omu mîshibo kuhika nyandagalire ekuzimu, emunda mugala wani ali.» 36 Balya ba Madiyaniti bamuhêka e Misiri, bamuguliza Potifari, nkonè ya Faraoni na murhambo w’abaganda bage.
Genesis 37: 1
וַיֵּ֣שֶׁב יַעֲקֹ֔ב בְּאֶ֖רֶץ מְגוּרֵ֣י אָבִ֑יו בְּאֶ֖רֶץ כְּנָֽעַן׃ 2אֵ֣לֶּה׀ תֹּלְדֹ֣ות יַעֲקֹ֗ב יֹוסֵ֞ף בֶּן־שְׁבַֽע־עֶשְׂרֵ֤ה שָׁנָה֙ הָיָ֨ה רֹעֶ֤ה אֶת־אֶחָיו֙ בַּצֹּ֔אן וְה֣וּא נַ֗עַראֶת־בְּנֵ֥י בִלְהָ֛ה וְאֶת־בְּנֵ֥י זִלְפָּ֖ה נְשֵׁ֣י אָבִ֑יו וַיָּבֵ֥א יֹוסֵ֛ף אֶת־דִּבָּתָ֥ם רָעָ֖ה אֶל־אֲבִיהֶֽם׃ 3וְיִשְׂרָאֵ֗ל אָהַ֤ב אֶת־יֹוסֵף֙ מִכָּל־בָּנָ֔יו כִּֽי־בֶן־זְקֻנִ֥ים ה֖וּא לֹ֑ו וְעָ֥שָׂה לֹ֖ו כְּתֹ֥נֶת פַּסִּֽים׃ 4וַיִּרְא֣וּ אֶחָ֗יו כִּֽי־אֹתֹ֞ו אָהַ֤ב אֲבִיהֶם֙ מִכָּל־אֶחָ֔יו וַֽיִּשְׂנְא֖וּ אֹתֹ֑ו וְלֹ֥א יָכְל֖וּ דַּבְּרֹ֥ו לְשָׁלֹֽם׃ 5וַיַּחֲלֹ֤ם יֹוסֵף֙ חֲלֹ֔ום וַיַּגֵּ֖ד לְאֶחָ֑יו וַיֹּוסִ֥פוּ עֹ֖וד שְׂנֹ֥א אֹתֹֽו׃ 6וַיֹּ֖אמֶר אֲלֵיהֶ֑ם שִׁמְעוּ־נָ֕א הַחֲלֹ֥ום הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֥ר חָלָֽמְתִּי׃ 7וְ֠הִנֵּה אֲנַ֜חְנוּ מְאַלְּמִ֤ים אֲלֻמִּים֙ בְּתֹ֣וךְ הַשָּׂדֶ֔ה וְהִנֵּ֛ה קָ֥מָה אֲלֻמָּתִ֖י וְגַם־נִצָּ֑בָה וְהִנֵּ֤ה תְסֻבֶּ֨ינָה֙ אֲלֻמֹּ֣תֵיכֶ֔ם וַתִּֽשְׁתַּחֲוֶ֖יןָ לַאֲלֻמָּתִֽי׃ 8וַיֹּ֤אמְרוּ לֹו֙ אֶחָ֔יו הֲמָלֹ֤ךְ תִּמְלֹךְ֙ עָלֵ֔ינוּ אִם־מָשֹׁ֥ול תִּמְשֹׁ֖ל בָּ֑נוּ וַיֹּוסִ֤פוּ עֹוד֙ שְׂנֹ֣א אֹתֹ֔ו עַל־חֲלֹמֹתָ֖יו וְעַל־דְּבָרָֽיו׃ 9וַיַּחֲלֹ֥ם עֹוד֙ חֲלֹ֣ום אַחֵ֔ר וַיְסַפֵּ֥ר אֹתֹ֖ו לְאֶחָ֑יו וַיֹּ֗אמֶר הִנֵּ֨ה חָלַ֤מְתִּֽי חֲלֹום֙ עֹ֔וד וְהִנֵּ֧ה הַשֶּׁ֣מֶשׁ וְהַיָּרֵ֗חַ וְאַחַ֤ד עָשָׂר֙ כֹּֽוכָבִ֔ים מִֽשְׁתַּחֲוִ֖ים לִֽי׃ 10וַיְסַפֵּ֣ר אֶל־אָבִיו֮ וְאֶל־אֶחָיו֒ וַיִּגְעַר־בֹּ֣ו אָבִ֔יו וַיֹּ֣אמֶר לֹ֔ו מָ֛ה הַחֲלֹ֥ום הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֣ר חָלָ֑מְתָּ הֲבֹ֣וא נָבֹ֗וא אֲנִי֙ וְאִמְּךָ֣ וְאַחֶ֔יךָ לְהִשְׁתַּחֲוֹ֥ת לְךָ֖ אָֽרְצָה׃ 11וַיְקַנְאוּ־בֹ֖ו אֶחָ֑יו וְאָבִ֖יו שָׁמַ֥ר אֶת־הַדָּבָֽר׃ 12וַיֵּלְכ֖וּ אֶחָ֑יו לִרְעֹ֛ות אֶׄתׄ־צֹ֥אן אֲבִיהֶ֖ם בִּשְׁכֶֽם׃ 13וַיֹּ֨אמֶר יִשְׂרָאֵ֜ל אֶל־יֹוסֵ֗ף הֲלֹ֤וא אַחֶ֨יךָ֙ רֹעִ֣ים בִּשְׁכֶ֔ם לְכָ֖ה וְאֶשְׁלָחֲךָ֣ אֲלֵיהֶ֑ם וַיֹּ֥אמֶר לֹ֖ו הִנֵּֽנִי׃ 14וַיֹּ֣אמֶר לֹ֗ו לֶךְ־נָ֨א רְאֵ֜ה אֶת־שְׁלֹ֤ום אַחֶ֨יךָ֙ וְאֶת־שְׁלֹ֣ום הַצֹּ֔אן וַהֲשִׁבֵ֖נִי דָּבָ֑ר וַיִּשְׁלָחֵ֨הוּ֙ מֵעֵ֣מֶק חֶבְרֹ֔ון וַיָּבֹ֖א שְׁכֶֽמָה׃ 15וַיִּמְצָאֵ֣הוּ אִ֔ישׁ וְהִנֵּ֥ה תֹעֶ֖ה בַּשָּׂדֶ֑ה וַיִּשְׁאָלֵ֧הוּ הָאִ֛ישׁ לֵאמֹ֖ר מַה־תְּבַקֵּֽשׁ׃ 16וַיֹּ֕אמֶר אֶת־אַחַ֖י אָנֹכִ֣י מְבַקֵּ֑שׁ הַגִּֽידָה־נָּ֣א לִ֔י אֵיפֹ֖ה הֵ֥ם רֹעִֽים׃ 17וַיֹּ֤אמֶר הָאִישׁ֙ נָסְע֣וּ מִזֶּ֔ה כִּ֤י שָׁמַ֨עְתִּי֙ אֹֽמְרִ֔ים נֵלְכָ֖ה דֹּתָ֑יְנָה וַיֵּ֤לֶךְ יֹוסֵף֙ אַחַ֣ר אֶחָ֔יו וַיִּמְצָאֵ֖ם בְּדֹתָֽן׃ 18וַיִּרְא֥וּ אֹתֹ֖ו מֵרָחֹ֑ק וּבְטֶ֨רֶם֙ יִקְרַ֣ב אֲלֵיהֶ֔ם וַיִּֽתְנַכְּל֥וּ אֹתֹ֖ו לַהֲמִיתֹֽו׃ 19וַיֹּאמְר֖וּ אִ֣ישׁ אֶל־אָחִ֑יו הִנֵּ֗ה בַּ֛עַל הַחֲלֹמֹ֥ות הַלָּזֶ֖ה בָּֽא׃ 20וְעַתָּ֣ה׀ לְכ֣וּ וְנַֽהַרְגֵ֗הוּ וְנַשְׁלִכֵ֨הוּ֙ בְּאַחַ֣ד הַבֹּרֹ֔ות וְאָמַ֕רְנוּ חַיָּ֥ה רָעָ֖ה אֲכָלָ֑תְהוּ וְנִרְאֶ֕ה מַה־יִּהְי֖וּ חֲלֹמֹתָֽיו׃ 21וַיִּשְׁמַ֣ע רְאוּבֵ֔ן וַיַּצִּלֵ֖הוּ מִיָּדָ֑ם וַיֹּ֕אמֶר לֹ֥א נַכֶּ֖נּוּ נָֽפֶשׁ׃ 22וַיֹּ֨אמֶר אֲלֵהֶ֣ם׀ רְאוּבֵן֮ אַל־תִּשְׁפְּכוּ־דָם֒ הַשְׁלִ֣יכוּ אֹתֹ֗ו אֶל־הַבֹּ֤ור הַזֶּה֙ אֲשֶׁ֣ר בַּמִּדְבָּ֔ר וְיָ֖ד אַל־תִּשְׁלְחוּ־בֹ֑ו לְמַ֗עַן הַצִּ֤יל אֹתֹו֙ מִיָּדָ֔ם לַהֲשִׁיבֹ֖ו אֶל־אָבִֽיו׃ 23וַֽיְהִ֕י כַּֽאֲשֶׁר־בָּ֥א יֹוסֵ֖ף אֶל־אֶחָ֑יו וַיַּפְשִׁ֤יטוּ אֶת־יֹוסֵף֙ אֶת־כֻּתָּנְתֹּ֔ו אֶת־כְּתֹ֥נֶת הַפַּסִּ֖ים אֲשֶׁ֥ר עָלָֽיו׃ 24וַיִּ֨קָּחֻ֔הוּ וַיַּשְׁלִ֥כוּ אֹתֹ֖ו הַבֹּ֑רָה וְהַבֹּ֣ור רֵ֔ק אֵ֥ין בֹּ֖ו מָֽיִם׃ 25וַיֵּשְׁבוּ֮ לֶֽאֱכָל־לֶחֶם֒ וַיִּשְׂא֤וּ עֵֽינֵיהֶם֙ וַיִּרְא֔וּ וְהִנֵּה֙ אֹרְחַ֣ת יִשְׁמְעֵאלִ֔ים בָּאָ֖ה מִגִּלְעָ֑דוּגְמַלֵּיהֶ֣ם נֹֽשְׂאִ֗ים נְכֹאת֙ וּצְרִ֣י וָלֹ֔ט הֹולְכִ֖ים לְהֹורִ֥יד מִצְרָֽיְמָה׃ 26וַיֹּ֥אמֶר יְהוּדָ֖ה אֶל־אֶחָ֑יו מַה־בֶּ֗צַע כִּ֤י נַהֲרֹג֙ אֶת־אָחִ֔ינוּ וְכִסִּ֖ינוּ אֶת־דָּמֹֽו׃ 27לְכ֞וּ וְנִמְכְּרֶ֣נּוּ לַיִּשְׁמְעֵאלִ֗ים וְיָדֵ֨נוּ֙ אַל־תְּהִי־בֹ֔ו כִּֽי־אָחִ֥ינוּ בְשָׂרֵ֖נוּ ה֑וּא וַֽיִּשְׁמְע֖וּ אֶחָֽיו׃ 28וַיַּֽעַבְרוּ֩ אֲנָשִׁ֨ים מִדְיָנִ֜ים סֹֽחֲרִ֗ים וַֽיִּמְשְׁכוּ֙ וַיַּֽעֲל֤וּ אֶת־יֹוסֵף֙ מִן־הַבֹּ֔ור וַיִּמְכְּר֧וּ אֶת־יֹוסֵ֛ף לַיִּשְׁמְעֵאלִ֖ים בְּעֶשְׂרִ֣ים כָּ֑סֶף וַיָּבִ֥יאוּ אֶת־יֹוסֵ֖ף מִצְרָֽיְמָה׃ 29וַיָּ֤שָׁב רְאוּבֵן֙ אֶל־הַבֹּ֔ור וְהִנֵּ֥ה אֵין־יֹוסֵ֖ף בַּבֹּ֑ור וַיִּקְרַ֖ע אֶת־בְּגָדָֽיו׃ 30וַיָּ֥שָׁב אֶל־אֶחָ֖יו וַיֹּאמַ֑ר הַיֶּ֣לֶד אֵינֶ֔נּוּ וַאֲנִ֖י אָ֥נָה אֲנִי־בָֽא׃ 31וַיִּקְח֖וּ אֶת־כְּתֹ֣נֶת יֹוסֵ֑ף וַֽיִּשְׁחֲטוּ֙ שְׂעִ֣יר עִזִּ֔ים וַיִּטְבְּל֥וּ אֶת־הַכֻּתֹּ֖נֶת בַּדָּֽם׃ 32וַֽיְשַׁלְּח֞וּ אֶת־כְּתֹ֣נֶת הַפַּסִּ֗ים וַיָּבִ֨יאוּ֙ אֶל־אֲבִיהֶ֔ם וַיֹּאמְר֖וּ זֹ֣את מָצָ֑אנוּ הַכֶּר־נָ֗א הַכְּתֹ֧נֶת בִּנְךָ֛ הִ֖וא אִם־לֹֽא׃ 33וַיַּכִּירָ֤הּ וַיֹּ֨אמֶר֙ כְּתֹ֣נֶת בְּנִ֔י חַיָּ֥ה רָעָ֖ה אֲכָלָ֑תְהוּ טָרֹ֥ף טֹרַ֖ף יֹוסֵֽף׃ 34וַיִּקְרַ֤ע יַעֲקֹב֙ שִׂמְלֹתָ֔יו וַיָּ֥שֶׂם שַׂ֖ק בְּמָתְנָ֑יו וַיִּתְאַבֵּ֥ל עַל־בְּנֹ֖ו יָמִ֥ים רַבִּֽים׃ 35וַיָּקֻמוּ֩ כָל־בָּנָ֨יו וְכָל־בְּנֹתָ֜יו לְנַחֲמֹ֗ו וַיְמָאֵן֙ לְהִתְנַחֵ֔ם וַיֹּ֕אמֶר כִּֽי־אֵרֵ֧ד אֶל־בְּנִ֛י אָבֵ֖לשְׁאֹ֑לָה וַיֵּ֥בְךְּ אֹתֹ֖ו אָבִֽיו׃ 36וְהַ֨מְּדָנִ֔ים מָכְר֥וּ אֹתֹ֖ו אֶל־מִצְרָ֑יִם לְפֹֽוטִיפַר֙ סְרִ֣יס פַּרְעֹ֔ה שַׂ֖ר הַטַּבָּחִֽים׃ פ
38
Emyanzi ya Yuda boshi na Tamara
1 Mwago mango, Yuda arhenga oku babo, aj’ishiga mulume muguma w’e Adulami, izîno lyage ye Hira. 2 Eyo munda, Yuda àbugâna mwâli wa mukanani muguma, mpu ye Shuwa, àsheba olya munyere. 3 Nyamukazi àrhôla izîmi, àburha murhabana, amuyirika izìno lya Eri . 4 Ashub’irhôla izîmi, àburha murhabana, amuyirika izîno lya Onani. 5 Ashubiriza àburha murhabana amuyirika izîno lya Shela; ho âli aha Akizibu erhi àburha. 6 Yuda aj’ishebera enfula yage Eri : Omukazi ye wali Tamara. 7 Ci kwone Eri , yo nfula ya Yuda, agayisa Nyamubâho, lero amuyirha. 8 Yuda abwira Onani, erhi: «J’omu mwa muka mukulu wawe, omujirire nk’oku irhegeko ly’obulamu linadesire, oburhire mukulu wawe.» 9 Ci kwone Onani ali amanyire oku iburha lirhabe lyage, na ntyo erhi abâga ali nyumpa bo na muka mukulu wage, anakaz’ibulagira oku idaho lyo arhag’iha mwene wabo iburha. 10 Ikola liri ntyo lyagayisa Nyamubâho, amulambika naye. 11 Lero Yuda anacibwira omwali-kazi Tamara, erhi: «Oj’ibêra aha mwinyu nka mukana, kuhika mugala wani Shela akule.» Bulya akazag’iderha emurhima, erhi: «Kurhakwanini oyu naye afe aka bakulu bage.» Tamara ashubira aha mw’îshe. 12 Ensiku zàgera zirhali nyi, mwâli wa Shuwa, yerigi muka Yuda , àfà. Erhi Yuda arhenga omu mîshibo, asôkera e Timuna mpu aj’imôma ebibuzi byage, agenda bo n’omwira wage Hira w’e Adulami. 13 Banacibwira Tamara, mpu: «Lola oku shazala oyo wamasôkera e Timuna, aj’imôma ebibuzi byage.» 14 Ahogola emyambalo yage y’obukana, ayambala ecitambara, yeshi acihundikira bwinja, aj’itamala aha muhango gw’Enayimi, oku njira ye Timuna. Ali amazânwa n’okubona Shela akola mukulu barhanamuhîri ye mpu amuyanke. 15 Yuda erhi amubona, amanya mpu mukazi wa cirala, bulya ali acihundikire n’obusu n’obusu. 16 Amujaho kulya burhambi bw’enjira, amubwira, erhi: «Oleke nkuyanke.» Arhâli amanyire oku mwalikazi oyo. Nyamukazi anacidôsa, erhi: «Bici wampà lyo nyemera wanyanka?» 17 Naye ashuza, erhi: «Nakuha omwanahene w’omu buso bwani.» Nyamukazi, erhi: «Nyemire, ci kwone orhang’impa ecikinja oku walinda omuntumira.» 18 Naye adôsa, erhi: «Bici nakuha cikinja»? Nyamukazi, erhi: «Ompe akashe kawe, omugozi gwawe n’ako karhî ofumbasire.» Amuha byo, amuja yo, lyanabà izîmi lyage. 19 Nyamukazi kuyimuka, arhôla enjira yage ahogola ecitambara cage, ashub’iyambala enyambalo yage y’obukana. 20 Yuda anacirhuma omwanahene, amufumbika olya mwira wage w’e Adulami, mpu agend’imurhôlera ebirugu byage àhânaga cikinja, emwa olya mukazi. Ci kwone arhamushangaga. 21 Adôsa abantu bayubaka halya, erhi: «Ngahi akola abà olya mukazi wàli oku njira e Enayimi?» Bàmushuza, mpu: «Nta mango eyo munda ekola ebîre omukazi w’ecishungu». 22 Agaluka emunda Yuda ali, amubwira, erhi; «Ntamushimanyire, ciru n’abantu b’eyo munda bamambwira oku aho harhasag’ibà mukazi muherulwa. Mpu nta mango eyo ekola ebìre omukazi w’ecishungu.» 23 Yuda ederha, erhi: «Abiyôrhanage, kurhakwanini baje barhushekera. Ci kwone nioyo nalintumire oyo mwanahene, woyo orhacishimanyire oyu nakurhumagakwo.» 24 Erhi hagera nka myezi isharhu, bàbwira Yuda , mpu: «Mwalikazi wawe Tamara ahemusire. Ciru anarhôla izîmi ly’omu bulala.» Yuda ederha, erhi: «Mumulêrhe embuga bamuyoce.» 25 Erhi bakola bamudwirhe embuga, arhumiza emw’ishazala, erhi: «Omulume nn’ebi birugu ye wanjiraga eri izîmi.» Erhi: «Olole bwinja ka ndi aka kashe, ogu mugozi n’aka karhi.» 26 Yuda abilolêreza, ederha erhi: «Ali mushinganyanya kundusha, kulya kuba ntacimuhâga mugala wani Shela.» Arhanaciderhaga mpu amushâsa. 27 Erhi ensiku zage z’okuburha zihika, babona oku mahasha gamuli omu nda. 28 Omu kuburha, muguma muli balya bana alambûla okuboko; omugikulu akugwarha akuyambisa ehigozi hidukula, anaderha, erhi: «Oyu ye yishire wa burhanzi.» 29 Ci olya mwana ashub’igalula okuboko, n’owabo aba ye yisha wa burhanzi. Olya mugikulu aderha, erhi: «Oku wamacihâga enjira wâni! Geraga!» Banacimuyirika izîno lya Peresi. 30 Owundi naye anacihuluka, ye wal’iyambirhe ehigozi hidukula ekuboko; banacimuyirika izîno lya Zerah.
Genesis 38: 1
וַֽיְהִי֙ בָּעֵ֣ת הַהִ֔וא וַיֵּ֥רֶד יְהוּדָ֖ה מֵאֵ֣ת אֶחָ֑יו וַיֵּ֛ט עַד־אִ֥ישׁ עֲדֻלָּמִ֖י וּשְׁמֹ֥ו חִירָֽה׃ 2וַיַּרְא־שָׁ֧ם יְהוּדָ֛ה בַּת־אִ֥ישׁ כְּנַעֲנִ֖י וּשְׁמֹ֣ו שׁ֑וּעַ וַיִּקָּחֶ֖הָ וַיָּבֹ֥א אֵלֶֽיהָ׃ 3וַתַּ֖הַר וַתֵּ֣לֶד בֵּ֑ן וַיִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו עֵֽר׃ 4וַתַּ֥הַר עֹ֖וד וַתֵּ֣לֶד בֵּ֑ן וַתִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו אֹונָֽן׃ 5וַתֹּ֤סֶף עֹוד֙ וַתֵּ֣לֶד בֵּ֔ן וַתִּקְרָ֥א אֶת־שְׁמֹ֖ו שֵׁלָ֑ה וְהָיָ֥ה בִכְזִ֖יב בְּלִדְתָּ֥הּ אֹתֹֽו׃ 6וַיִּקַּ֧ח יְהוּדָ֛ה אִשָּׁ֖ה לְעֵ֣ר בְּכֹורֹ֑ו וּשְׁמָ֖הּ תָּמָֽר׃ 7וַיְהִ֗י עֵ֚ר בְּכֹ֣ור יְהוּדָ֔ה רַ֖ע בְּעֵינֵ֣י יְהוָ֑ה וַיְמִתֵ֖הוּ יְהוָֽה׃ 8וַיֹּ֤אמֶר יְהוּדָה֙ לְאֹונָ֔ן בֹּ֛א אֶל־אֵ֥שֶׁת אָחִ֖יךָ וְיַבֵּ֣ם אֹתָ֑הּ וְהָקֵ֥ם זֶ֖רַע לְאָחִֽיךָ׃ 9וַיֵּ֣דַע אֹונָ֔ן כִּ֛י לֹּ֥א לֹ֖ו יִהְיֶ֣ה הַזָּ֑רַע וְהָיָ֞ה אִם־בָּ֨א אֶל־אֵ֤שֶׁת אָחִיו֙ וְשִׁחֵ֣ת אַ֔רְצָה לְבִלְתִּ֥י נְתָן־זֶ֖רַע לְאָחִֽיו׃ 10וַיֵּ֛רַע בְּעֵינֵ֥י יְהוָ֖ה אֲשֶׁ֣ר עָשָׂ֑ה וַיָּ֖מֶת גַּם־אֹתֹֽו׃ 11וַיֹּ֣אמֶר יְהוּדָה֩ לְתָמָ֨ר כַּלָּתֹ֜ו שְׁבִ֧י אַלְמָנָ֣ה בֵית־אָבִ֗יךְ עַד־יִגְדַּל֙ שֵׁלָ֣ה בְנִ֔י כִּ֣י אָמַ֔רפֶּן־יָמ֥וּת גַּם־ה֖וּא כְּאֶחָ֑יו וַתֵּ֣לֶךְ תָּמָ֔ר וַתֵּ֖שֶׁב בֵּ֥ית אָבִֽיהָ׃ 12וַיִּרְבּוּ֙ הַיָּמִ֔ים וַתָּ֖מָת בַּת־שׁ֣וּעַ אֵֽשֶׁת־יְהוּדָ֑ה וַיִּנָּ֣חֶם יְהוּדָ֗ה וַיַּ֜עַל עַל־גֹּֽזֲזֵ֤י צֹאנֹו֙ ה֗וּא וְחִירָ֛ה רֵעֵ֥הוּ הָעֲדֻלָּמִ֖י תִּמְנָֽתָה׃ 13וַיֻּגַּ֥ד לְתָמָ֖ר לֵאמֹ֑ר הִנֵּ֥ה חָמִ֛יךְ עֹלֶ֥ה תִמְנָ֖תָה לָגֹ֥ז צֹאנֹֽו׃ 14וַתָּסַר֩ בִּגְדֵ֨י אַלְמְנוּתָ֜הּ מֵֽעָלֶ֗יהָ וַתְּכַ֤ס בַּצָּעִיף֙ וַתִּתְעַלָּ֔ף וַתֵּ֨שֶׁב֙ בְּפֶ֣תַח עֵינַ֔יִם אֲשֶׁ֖ר עַל־דֶּ֣רֶךְ תִּמְנָ֑תָה כִּ֤י רָאֲתָה֙ כִּֽי־גָדַ֣ל שֵׁלָ֔ה וְהִ֕וא לֹֽא־נִתְּנָ֥ה לֹ֖ו לְאִשָּֽׁה׃ 15וַיִּרְאֶ֣הָ יְהוּדָ֔ה וַֽיַּחְשְׁבֶ֖הָ לְזֹונָ֑ה כִּ֥י כִסְּתָ֖ה פָּנֶֽיהָ׃ 16וַיֵּ֨ט אֵלֶ֜יהָ אֶל־הַדֶּ֗רֶךְ וַיֹּ֨אמֶר֙ הָֽבָה־נָּא֙ אָבֹ֣וא אֵלַ֔יִךְ כִּ֚י לֹ֣א יָדַ֔ע כִּ֥י כַלָּתֹ֖ו הִ֑וא וַתֹּ֨אמֶר֙ מַה־תִּתֶּן־לִּ֔י כִּ֥י תָבֹ֖וא אֵלָֽי׃ 17וַיֹּ֕אמֶר אָנֹכִ֛י אֲשַׁלַּ֥ח גְּדִֽי־עִזִּ֖ים מִן־הַצֹּ֑אן וַתֹּ֕אמֶר אִם־תִּתֵּ֥ן עֵרָבֹ֖ון עַ֥ד שָׁלְחֶֽךָ׃ 18וַיֹּ֗אמֶר מָ֣ה הָֽעֵרָבֹון֮ אֲשֶׁ֣ר אֶתֶּן־לָּךְ֒ וַתֹּ֗אמֶר חֹתָֽמְךָ֙ וּפְתִילֶ֔ךָ וּמַטְּךָ֖ אֲשֶׁ֣ר בְּיָדֶ֑ךָוַיִּתֶּן־לָּ֛הּ וַיָּבֹ֥א אֵלֶ֖יהָ וַתַּ֥הַר לֹֽו׃ 19וַתָּ֣קָם וַתֵּ֔לֶךְ וַתָּ֥סַר צְעִיפָ֖הּ מֵעָלֶ֑יהָ וַתִּלְבַּ֖שׁ בִּגְדֵ֥י אַלְמְנוּתָֽהּ׃ 20וַיִּשְׁלַ֨ח יְהוּדָ֜ה אֶת־גְּדִ֣י הָֽעִזִּ֗ים בְּיַד֙ רֵעֵ֣הוּ הָֽעֲדֻלָּמִ֔י לָקַ֥חַת הָעֵרָבֹ֖ון מִיַּ֣ד הָאִשָּׁ֑ה וְלֹ֖א מְצָאָֽהּ׃ 21וַיִּשְׁאַ֞ל אֶת־אַנְשֵׁ֤י מְקֹמָהּ֙ לֵאמֹ֔ר אַיֵּ֧ה הַקְּדֵשָׁ֛ה הִ֥וא בָעֵינַ֖יִם עַל־הַדָּ֑רֶךְ וַיֹּ֣אמְר֔וּ לֹא־הָיְתָ֥ה בָזֶ֖ה קְדֵשָֽׁה׃ 22וַיָּ֨שָׁב֙ אֶל־יְהוּדָ֔ה וַיֹּ֖אמֶר לֹ֣א מְצָאתִ֑יהָ וְגַ֨ם אַנְשֵׁ֤י הַמָּקֹום֙ אָֽמְר֔וּ לֹא־הָיְתָ֥ה בָזֶ֖ה קְדֵשָֽׁה׃ 23וַיֹּ֤אמֶר יְהוּדָה֙ תִּֽקַּֽח־לָ֔הּ פֶּ֖ן נִהְיֶ֣ה לָב֑וּז הִנֵּ֤ה שָׁלַ֨חְתִּי֙ הַגְּדִ֣י הַזֶּ֔ה וְאַתָּ֖ה לֹ֥א מְצָאתָֽהּ׃ 24וַיְהִ֣י׀ כְּמִשְׁלֹ֣שׁ חֳדָשִׁ֗ים וַיֻּגַּ֨ד לִֽיהוּדָ֤ה לֵֽאמֹר֙ זָֽנְתָה֙ תָּמָ֣ר כַּלָּתֶ֔ךָ וְגַ֛ם הִנֵּ֥ה הָרָ֖ה לִזְנוּנִ֑ים וַיֹּ֣אמֶר יְהוּדָ֔ה הֹוצִיא֖וּהָ וְתִשָּׂרֵֽף׃ 25הִ֣וא מוּצֵ֗את וְהִ֨יא שָׁלְחָ֤ה אֶל־חָמִ֨יהָ֙ לֵאמֹ֔ר לְאִישׁ֙ אֲשֶׁר־אֵ֣לֶּה לֹּ֔ו אָנֹכִ֖י הָרָ֑ה וַתֹּ֨אמֶר֙ הַכֶּר־נָ֔א לְמִ֞י הַחֹתֶ֧מֶת וְהַפְּתִילִ֛ים וְהַמַּטֶּ֖ה הָאֵֽלֶּה׃ 26וַיַּכֵּ֣ר יְהוּדָ֗ה וַיֹּ֨אמֶר֙ צָֽדְקָ֣ה מִמֶּ֔נִּי כִּֽי־עַל־כֵּ֥ן לֹא־נְתַתִּ֖יהָ לְשֵׁלָ֣ה בְנִ֑י וְלֹֽא־יָסַ֥ף עֹ֖וד לְדַעְתָּֽה׃ 27וַיְהִ֖י בְּעֵ֣ת לִדְתָּ֑הּ וְהִנֵּ֥ה תְאֹומִ֖ים בְּבִטְנָֽהּ׃ 28וַיְהִ֥י בְלִדְתָּ֖הּ וַיִּתֶּן־יָ֑ד וַתִּקַּ֣ח הַמְיַלֶּ֗דֶת וַתִּקְשֹׁ֨ר עַל־יָדֹ֤ו שָׁנִי֙ לֵאמֹ֔ר זֶ֖ה יָצָ֥א רִאשֹׁנָֽה׃ 29וַיְהִ֣י׀ כְּמֵשִׁ֣יב יָדֹ֗ו וְהִנֵּה֙ יָצָ֣א אָחִ֔יו וַתֹּ֕אמֶר מַה־פָּרַ֖צְתָּ עָלֶ֣יךָ פָּ֑רֶץ וַיִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו פָּֽרֶץ׃ 30וְאַחַר֙ יָצָ֣א אָחִ֔יו אֲשֶׁ֥ר עַל־יָדֹ֖ו הַשָּׁנִ֑י וַיִּקְרָ֥א שְׁמֹ֖ו זָֽרַח׃ ס
39
Yozefu e Misiri
1 Yozefu âli erhi ahêsirwe e Misiri, Potifari murhonyi wa Faraoni na murhambo mukulu w’abaganda, Mumisiri, amuguliraga Aba-Ismaeli bàlibamudwirheyo. 2 Nyamubâho erhi anali boshi na Yozefu, akàbêrwa na byoshi, anacibêra omu nyumpa y’olya nnawabo Mumisiri. 3 Nnawabo abona oku ayimangîrwe na Nyamubâho, n’oku ngasi ebi adwirhe ajira byoshi biri byamubêra. 4 Yozefu arhona ntyo emwa nnawabo, amuhira omu mikolo yage, anamuha oburhegesi bw’eby’omu nyumpa yage byoshi. 5 Kurhengera ago mango amujiraga murhambo w’enyumpa yage na mulanzi w’ebyage byoshi, Nyamubâho agisha enyumpa y’olya Mumisiri, erhi Yozefu orhuma: omugisho gwa Nyamubâho gwagwarha ngasi ebi anajiraga byoshi, omu nyumpa n’omu mashwa. 6 Lero ahira ngasi ebi anagwerhe byoshi omu nfune za Yozefu, arhacishibiriraga mpu ankadôsa kantu kalebe, aha nyuma z’ebi alya.
Ogwa Yozefu bona nn’omumwabo gwamuhisa omu mpamikwa
7 Lusiku luguma enyuma ly’aho, muka nnawabo alîkira Yozefu kw’isu, anacimubwira, erhi: «Yisha nkubambire.» 8 Cikwone yehe alahira, abwira muka nnawabo, erhi: «Lola oku aga mango ndi hano nnawirhu arhabà ayobohire ebiri muno nyumpa yage, ebyage byoshi abinangisize. 9 Yenene arhagwerhi buhashe kundusha mw’eno nyumpa. Ntaco ampanzize kwo aha nyuma zawe bulya oli mukâge. Kurhi nankajiraga obubi bungana aho n’okuhemukira Nyamuzinda?» 10 Akazag’ishambâza Yozefu ngasi lusiku, ci kwone Yozefu arhayemeraga okugwishira aha burhambi bwage n’okumuyanka. 11 Lero lusiku luguma Yozefu ayisha omu nyumpa mpu ajire emikolo yage, n’omu bantu bakola muli eyo nyumpa, ntaye wahali. 12 Olya mukazi amugwarhira oku mushangi amubwira, erhi: «Yisha nkubambire!» Ci yehe amulekera cirya cishûli acilibirhira embuga. 13 Erhi abona oku amamulekera ecishûli omu nfune n’oku amalibirhira embuga, 14 ahamagala abakozi b’omu mwage anacibabwira, erhi: «Loli oku! Arhudwirhirage Omuhebraniya mpu ayish’irhusharhirakwo! Oyu mulume amanyishakwo mpu mmubambire, lero namahamagaza n’izu linene. 15 Ene aciyumva nayâma nnampamagaza, àjandika omushangi gwage aha burhambi bwani alibirhira emuhanda.» 16 Okuhandi anacibîka gulya mushangi aha burhambi bwage kuhika nnanyumpa alinda afulukira omu nyumpa. 17 Anamubwira birya binwa, erhi: «Olya murhumisi w’Omuhebraniya wàli orhudwirhire, anal’ijîre emunda ndi mpu ali nsharhirakwo. 18 Ci ene nciyâma nnampamagaza, àjahika omushangi gwage aha burhambi bwani analibirhira emuhanda.» 19 Erhi nnanyumpa ayumva ebinwa bya mukâge, wamubwiraga, mpu: «Ala kwo mwambali wawe anyishagawo ntyo», oburhe bwamugwarha. 20 Nnawabo Yozefu arhegeka mpu bamugwarhe banamuhebe omu mpamikwa; mulya bakazâg’ihira abashwekwa ba mwami. Yozefu omu mpamikwa Anacibêra omwo mpamikwa. 21 Nyamubâho erhi anali haguma na Yozefu, amuyerekeza oburhonyi bwage anarhuma arhona omu masu g’omurhambo w’abashweke. 22 Olya murhambo w’empamikwa amulangîsa abandi bashweke bâli omu mpamikwa boshi na ngasi byakazag’ijamwo, byakazag’ijirwa naye. 23 Oyo murhambo w’empamikwa arhankadesire mpu ayobohera ebiri omu maboko ga Yozefu, bulya Nyamubâho âli haguma naye, anakazag’irhuma abêrwa n’emikolo yage yoshi.
Genesis 39: 1
וְיֹוסֵ֖ף הוּרַ֣ד מִצְרָ֑יְמָה וַיִּקְנֵ֡הוּ פֹּוטִיפַר֩ סְרִ֨יס פַּרְעֹ֜ה שַׂ֤ר הַטַּבָּחִים֙ אִ֣ישׁ מִצְרִ֔י מִיַּד֙ הַיִּשְׁמְעֵאלִ֔ים אֲשֶׁ֥ר הֹורִדֻ֖הוּ שָֽׁמָּה׃ 2וַיְהִ֤י יְהוָה֙ אֶת־יֹוסֵ֔ף וַיְהִ֖י אִ֣ישׁ מַצְלִ֑יחַ וַיְהִ֕י בְּבֵ֥ית אֲדֹנָ֖יו הַמִּצְרִֽי׃ 3וַיַּ֣רְא אֲדֹנָ֔יו כִּ֥י יְהוָ֖ה אִתֹּ֑ו וְכֹל֙ אֲשֶׁר־ה֣וּא עֹשֶׂ֔ה יְהוָ֖ה מַצְלִ֥יחַ בְּיָדֹֽו׃ 4וַיִּמְצָ֨א יֹוסֵ֥ף חֵ֛ן בְּעֵינָ֖יו וַיְשָׁ֣רֶת אֹתֹ֑ו וַיַּפְקִדֵ֨הוּ֙ עַל־בֵּיתֹ֔ו וְכָל־יֶשׁ־לֹ֖ו נָתַ֥ן בְּיָדֹֽו׃ 5וַיְהִ֡י מֵאָז֩ הִפְקִ֨יד אֹתֹ֜ו בְּבֵיתֹ֗ו וְעַל֙ כָּל־אֲשֶׁ֣ר יֶשׁ־לֹ֔ו וַיְבָ֧רֶךְ יְהוָ֛ה אֶת־בֵּ֥ית הַמִּצְרִ֖י בִּגְלַ֣ל יֹוסֵ֑ף וַיְהִ֞י בִּרְכַּ֤ת יְהוָה֙ בְּכָל־אֲשֶׁ֣ר יֶשׁ־לֹ֔ו בַּבַּ֖יִת וּבַשָּׂדֶֽה׃ 6וַיַּעֲזֹ֣ב כָּל־אֲשֶׁר־לֹו֮ בְּיַד־יֹוסֵף֒ וְלֹא־יָדַ֤ע אִתֹּו֙ מְא֔וּמָה כִּ֥י אִם־הַלֶּ֖חֶם אֲשֶׁר־ה֣וּא אֹוכֵ֑ל וַיְהִ֣י יֹוסֵ֔ף יְפֵה־תֹ֖אַר וִיפֵ֥ה מַרְאֶֽה׃ 7וַיְהִ֗י אַחַר֙ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה וַתִּשָּׂ֧א אֵֽשֶׁת־אֲדֹנָ֛יו אֶת־עֵינֶ֖יהָ אֶל־יֹוסֵ֑ף וַתֹּ֖אמֶר שִׁכְבָ֥ה עִמִּֽי׃ 8וַיְמָאֵ֓ן׀ וַיֹּ֨אמֶר֙ אֶל־אֵ֣שֶׁת אֲדֹנָ֔יו הֵ֣ן אֲדֹנִ֔י לֹא־יָדַ֥ע אִתִּ֖י מַה־בַּבָּ֑יִת וְכֹ֥ל אֲשֶׁר־יֶשׁ־לֹ֖ו נָתַ֥ן בְּיָדִֽי׃ 9אֵינֶ֨נּוּ גָדֹ֜ול בַּבַּ֣יִת הַזֶּה֮ מִמֶּנִּי֒ וְלֹֽא־חָשַׂ֤ךְ מִמֶּ֨נִּי֙ מְא֔וּמָה כִּ֥י אִם־אֹותָ֖ךְ בַּאֲשֶׁ֣ר אַתְּ־אִשְׁתֹּ֑ו וְאֵ֨יךְ אֶֽעֱשֶׂ֜ה הָרָעָ֤ה הַגְּדֹלָה֙ הַזֹּ֔את וְחָטָ֖אתִי לֵֽאלֹהִֽים׃ 10וַיְהִ֕י כְּדַבְּרָ֥הּ אֶל־יֹוסֵ֖ף יֹ֣ום׀ יֹ֑ום וְלֹא־שָׁמַ֥ע אֵלֶ֛יהָ לִשְׁכַּ֥ב אֶצְלָ֖הּ לִהְיֹ֥ות עִמָּֽהּ׃ 11וַיְהִי֙ כְּהַיֹּ֣ום הַזֶּ֔ה וַיָּבֹ֥א הַבַּ֖יְתָה לַעֲשֹׂ֣ות מְלַאכְתֹּ֑ו וְאֵ֨ין אִ֜ישׁ מֵאַנְשֵׁ֥י הַבַּ֛יִת שָׁ֖ם בַּבָּֽיִת׃ 12וַתִּתְפְּשֵׂ֧הוּ בְּבִגְדֹ֛ו לֵאמֹ֖ר שִׁכְבָ֣ה עִמִּ֑י וַיַּעֲזֹ֤ב בִּגְדֹו֙ בְּיָדָ֔הּ וַיָּ֖נָס וַיֵּצֵ֥א הַחֽוּצָה׃ 13וַיְהִי֙ כִּרְאֹותָ֔הּ כִּֽי־עָזַ֥ב בִּגְדֹ֖ו בְּיָדָ֑הּ וַיָּ֖נָס הַחֽוּצָה׃ 14וַתִּקְרָ֞א לְאַנְשֵׁ֣י בֵיתָ֗הּ וַתֹּ֤אמֶר לָהֶם֙ לֵאמֹ֔ר רְא֗וּ הֵ֥בִיא לָ֛נוּ אִ֥ישׁ עִבְרִ֖י לְצַ֣חֶק בָּ֑נוּ בָּ֤אאֵלַי֙ לִשְׁכַּ֣ב עִמִּ֔י וָאֶקְרָ֖א בְּקֹ֥ול גָּדֹֽול׃ 15וַיְהִ֣י כְשָׁמְעֹ֔ו כִּֽי־הֲרִימֹ֥תִי קֹולִ֖י וָאֶקְרָ֑א וַיַּעֲזֹ֤ב בִּגְדֹו֙ אֶצְלִ֔י וַיָּ֖נָס וַיֵּצֵ֥א הַחֽוּצָה׃ 16וַתַּנַּ֥ח בִּגְדֹ֖ו אֶצְלָ֑הּ עַד־בֹּ֥וא אֲדֹנָ֖יו אֶל־בֵּיתֹֽו׃ 17וַתְּדַבֵּ֣ר אֵלָ֔יו כַּדְּבָרִ֥ים הָאֵ֖לֶּה לֵאמֹ֑ר בָּֽא־אֵלַ֞י הָעֶ֧בֶד הָֽעִבְרִ֛י אֲשֶׁר־הֵבֵ֥אתָ לָּ֖נוּ לְצַ֥חֶקבִּֽי׃ 18וַיְהִ֕י כַּהֲרִימִ֥י קֹולִ֖י וָאֶקְרָ֑א וַיַּעֲזֹ֥ב בִּגְדֹ֛ו אֶצְלִ֖י וַיָּ֥נָס הַחֽוּצָה׃ 19וַיְהִי֩ כִשְׁמֹ֨עַ אֲדֹנָ֜יו אֶת־דִּבְרֵ֣י אִשְׁתֹּ֗ו אֲשֶׁ֨ר דִּבְּרָ֤ה אֵלָיו֙ לֵאמֹ֔ר כַּדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה עָ֥שָׂהּלִ֖י עַבְדֶּ֑ךָ וַיִּ֖חַר אַפֹּֽו׃ 20וַיִּקַּח֩ אֲדֹנֵ֨י יֹוסֵ֜ף אֹתֹ֗ו וַֽיִּתְּנֵ֨הוּ֙ אֶל־בֵּ֣ית הַסֹּ֔הַר מְקֹ֕ום אֲשֶׁר־אֲסוּרֵי הַמֶּ֖לֶךְ אֲסוּרִ֑ים וַֽיְהִי־שָׁ֖ם בְּבֵ֥ית הַסֹּֽהַר׃ 21וַיְהִ֤י יְהוָה֙ אֶת־יֹוסֵ֔ף וַיֵּ֥ט אֵלָ֖יו חָ֑סֶד וַיִּתֵּ֣ן חִנֹּ֔ו בְּעֵינֵ֖י שַׂ֥ר בֵּית־הַסֹּֽהַר׃ 22וַיִּתֵּ֞ן שַׂ֤ר בֵּית־הַסֹּ֨הַר֙ בְּיַד־יֹוסֵ֔ף אֵ֚ת כָּל־הָ֣אֲסִירִ֔ם אֲשֶׁ֖ר בְּבֵ֣ית הַסֹּ֑הַר וְאֵ֨ת כָּל־אֲשֶׁ֤ר עֹשִׂים֙ שָׁ֔ם ה֖וּא הָיָ֥ה עֹשֶֽׂה׃ 23אֵ֣ין׀ שַׂ֣ר בֵּית־הַסֹּ֗הַר רֹאֶ֤ה אֶֽת־כָּל־מְא֨וּמָה֙ בְּיָדֹ֔ו בַּאֲשֶׁ֥ר יְהוָ֖ה אִתֹּ֑ו וַֽאֲשֶׁר־ה֥וּא עֹשֶׂ֖ה יְהוָ֥ה מַצְלִֽיחַ׃ ס
40
Yozefu ahugûla ebilôrho by’abashwekwa
1 Enyuma z’aho omurhambo w’amamvu n’omurhambo w’ebiryo bya mwami w’e Misiri banacigayisa nnawabo, mwami w’e Misiri. 2 Faraoni agwarhwa n’oburhè bw’abo barhonyi bage bombi: omurhambo w’amamvu n’omurhambo w’ebiryo. 3 Abashwekêsa emw’omurhambo w’abalanzi, mw’erya mpamikwa Yozefu âli ashwekìrwemwo. 4 Naye omurhambo w’abalanzi abarhumira Yozefu mpu akaz’ibakolera, bageza nsiku zirhali nyi mw’eyo mpamikwa. 5 Omurhambo w’amamvu n’olya w’ebiryo, kulya banali omu mpamikwa bombi, banacilôrha budufu buguma, ngasi muguma ecilôrho cage cinamuyerekire. 6 Sêzi erhi Yozefu aja omu bali, ashanga bombi bah burbe. 7 Adôsa balya barhambo ba Faraoni bâli bashwekere haguma naye omu mpamikwa ya nnawabo, erhi: «Kurhi oku mugwerhe obusu buzinzibire ene wâni?» 8 Bamubwira, mpu: «Rhwakazir’ilôrha na ntaye wankarhuhugûlira eco cilôrho.» Yozefu ababwira, erhi: «Nyamuzinda ye hugûla ebilôrho; ci nshambâliragi nani okwo.» 9 Omurhambo w’abarhânza aganirira Yozefu ecilôrho cage, erhi: «Omu cilôrho cani, nanacibona emburho y’omuzabibu embere zani, 10 ogwo muzabibu gwali gugwerhe mashami asharhu, gwashabuka, gwanayasa n’ebihadu by’ogwo muzabibu byakaz’ijakwo amalehe gayezire. 11 Akabêhe ka Faraoni kali omu nfune zani, narhôla galya malehe, nagakandira omu kabebe ka Faraoni, nadêkereza akabêhe omu maboko ga Faraoni.» 12 Yozefu amubwira, erhi: «Yumvagya okwo kwo kuderha kurhi: Ago mashami asharhu g’omuzabibu gayerekîne nsiku isharhu. 13 Hacisigîre nsiku isharhu Faraoni akulîke, anakushubize omu mukolo gwawe: washub’ikàdêkereza akabêhe ka Faraoni omu maboko gage, nk’oku wanakazag’ijira amango waciri murhambo w’amamvu. 14 Okaz’inkengêra amango wabona eryo iragi, onansengerere emwa Faraoni, antenze nani muli eyi nyumpa. 15 Bulya kushamula banshamulaga omu cihugo c’Abayahudi, ciru n’eno munda nayo, ntaco najizire cankarhuma nashwekwa.» 16 Omurhambo w’ebiryo àbona oku Yozefu anahûgwire bwinja eco cilôrho, naye anacimubwira, erhi: «Nani kwo nalîôsire ntya: nal’imbarhwire birhiri bisharhu bya migati oku irhwe. 17 Omu cirhiri c’enyanya mwali erya migati Faraoni analya, cikwone ebinyunyi byakaz’ilya erya migati yali omu cirhiri oku irhwe lyani.» 18 Yozefu anacimushuza, erhi: «Yumvagya nawe, okwo kuderha oku ebirhiri bisharhu zo nsiku isharhu. 19 Hacisigîre nsiku isharhu Faraoni akulîke, anakumanike oku murhi n’enyunyi zanalya enyama za kuli we.» 20 Oku lusiku lwa kasharhu lwo lwali lusiku lw’okukengeza okuburhwa kwa Faraoni, ajirira abambali boshi olusiku lukulu. Alîka omurhambo w’amamvu n’omurhambo w’ebiryo omu karhî k’abarhambo b’abalwi. 21 Omurhambo w’amamvu amushubiza omu cikono cage, akaz’ikâfumbika Faraoni akabehe kage. 22 Omurhambo mukulu w’ebiryo anacimanikwa nka kulya Yozefu anabahugûliraga. 23 Ci olya murhambo w’amamvu arhacikengêraga Yozefu, amuyibagira.
Genesis 40: 1
וַיְהִ֗י אַחַר֙ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה חָ֥טְא֛וּ מַשְׁקֵ֥ה מֶֽלֶךְ־מִצְרַ֖יִם וְהָאֹפֶ֑ה לַאֲדֹנֵיהֶ֖ם לְמֶ֥לֶךְ מִצְרָֽיִם׃ 2וַיִּקְצֹ֣ף פַּרְעֹ֔ה עַ֖ל שְׁנֵ֣י סָרִיסָ֑יו עַ֚ל שַׂ֣ר
הַמַּשְׁקִ֔ים וְעַ֖ל שַׂ֥ר הָאֹופִֽים׃ 3וַיִּתֵּ֨ן אֹתָ֜ם בְּמִשְׁמַ֗ר בֵּ֛ית שַׂ֥ר הַטַבָּחִ֖ים אֶל־בֵּ֣ית הַסֹּ֑הַר מְקֹ֕ום אֲשֶׁ֥ר יֹוסֵ֖ף אָס֥וּר שָֽׁם׃ 4וַ֠יִּפְקֹד שַׂ֣ר הַטַּבָּחִ֧ים אֶת־יֹוסֵ֛ף אִתָּ֖ם וַיְשָׁ֣רֶת אֹתָ֑ם וַיִּהְי֥וּ יָמִ֖ים בְּמִשְׁמָֽר׃ 5וַיַּֽחַלְמוּ֩ חֲלֹ֨ום שְׁנֵיהֶ֜ם אִ֤ישׁ חֲלֹמֹו֙ בְּלַ֣יְלָה אֶחָ֔ד אִ֖ישׁ כְּפִתְרֹ֣ון חֲלֹמֹ֑ו הַמַּשְׁקֶ֣ה וְהָאֹפֶ֗ה אֲשֶׁר֙ לְמֶ֣לֶךְ מִצְרַ֔יִם אֲשֶׁ֥ר אֲסוּרִ֖ים בְּבֵ֥ית הַסֹּֽהַר׃ 6וַיָּבֹ֧א אֲלֵיהֶ֛ם יֹוסֵ֖ף בַּבֹּ֑קֶר וַיַּ֣רְא אֹתָ֔ם וְהִנָּ֖ם זֹעֲפִֽים׃ 7וַיִּשְׁאַ֞ל אֶת־סְרִיסֵ֣י פַרְעֹ֗ה אֲשֶׁ֨ר אִתֹּ֧ו בְמִשְׁמַ֛ר בֵּ֥ית אֲדֹנָ֖יו לֵאמֹ֑ר מַדּ֛וּעַ פְּנֵיכֶ֥ם רָעִ֖ים הַיֹּֽום׃ 8וַיֹּאמְר֣וּ אֵלָ֔יו חֲלֹ֣ום חָלַ֔מְנוּ וּפֹתֵ֖ר אֵ֣ין אֹתֹ֑ו וַיֹּ֨אמֶר אֲלֵהֶ֜ם יֹוסֵ֗ף הֲלֹ֤וא לֵֽאלֹהִים֙ פִּתְרֹנִ֔ים סַפְּרוּ־נָ֖א לִֽי׃ 9וַיְסַפֵּ֧ר שַֽׂר־הַמַּשְׁקִ֛ים אֶת־חֲלֹמֹ֖ו לְיֹוסֵ֑ף וַיֹּ֣אמֶר לֹ֔ו בַּחֲלֹומִ֕י וְהִנֵּה־גֶ֖פֶן לְפָנָֽי׃ 10וּבַגֶּ֖פֶן שְׁלֹשָׁ֣ה שָׂרִיגִ֑ם וְהִ֤יא כְפֹרַ֨חַת֙ עָלְתָ֣ה נִצָּ֔הּ הִבְשִׁ֥ילוּ אַשְׁכְּלֹתֶ֖יהָ עֲנָבִֽים׃ 11וְכֹ֥וס פַּרְעֹ֖ה בְּיָדִ֑י וָאֶקַּ֣ח אֶת־הָֽעֲנָבִ֗ים וָֽאֶשְׂחַ֤ט אֹתָם֙ אֶל־כֹּ֣וס פַּרְעֹ֔ה וָאֶתֵּ֥ן אֶת־הַכֹּ֖וסעַל־כַּ֥ף פַּרְעֹֽה׃ 12וַיֹּ֤אמֶר לֹו֙ יֹוסֵ֔ף זֶ֖ה פִּתְרֹנֹ֑ו שְׁלֹ֨שֶׁת֙ הַשָּׂ֣רִגִ֔ים שְׁלֹ֥שֶׁת יָמִ֖ים הֵֽם׃ 13בְּעֹ֣וד׀ שְׁלֹ֣שֶׁת יָמִ֗ים יִשָּׂ֤א פַרְעֹה֙ אֶת־רֹאשֶׁ֔ךָ וַהֲשִֽׁיבְךָ֖ עַל־כַּנֶּ֑ךָ וְנָתַתָּ֤ כֹוס־פַּרְעֹה֙ בְּיָדֹ֔ו כַּמִּשְׁפָּט֙ הָֽרִאשֹׁ֔ון אֲשֶׁ֥ר הָיִ֖יתָ מַשְׁקֵֽהוּ׃ 14כִּ֧י אִם־זְכַרְתַּ֣נִי אִתְּךָ֗ כַּאֲשֶׁר֙ יִ֣יטַב לָ֔ךְ וְעָשִֽׂיתָ־נָּ֥א עִמָּדִ֖י חָ֑סֶד וְהִזְכַּרְתַּ֨נִי֙ אֶל־פַּרְעֹ֔ה וְהֹוצֵאתַ֖נִי מִן־הַבַּ֥יִת הַזֶּֽה׃ 15כִּֽי־גֻנֹּ֣ב גֻּנַּ֔בְתִּי מֵאֶ֖רֶץ הָעִבְרִ֑ים וְגַם־פֹּה֙ לֹא־עָשִׂ֣יתִֽי מְא֔וּמָה כִּֽי־שָׂמ֥וּ אֹתִ֖י בַּבֹּֽור׃ 16וַיַּ֥רְא שַׂר־הָאֹפִ֖ים כִּ֣י טֹ֣וב פָּתָ֑ר וַיֹּ֨אמֶר֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף אַף־אֲנִי֙ בַּחֲלֹומִ֔י וְהִנֵּ֗ה שְׁלֹשָׁ֛ה סַלֵּ֥יחֹרִ֖י עַל־רֹאשִֽׁי׃ 17וּבַסַּ֣ל הָֽעֶלְיֹו֔ן מִכֹּ֛ל מַאֲכַ֥ל פַּרְעֹ֖ה מַעֲשֵׂ֣ה אֹפֶ֑ה וְהָעֹ֗וף אֹכֵ֥ל אֹתָ֛ם מִן־הַסַּ֖ל מֵעַ֥ל רֹאשִֽׁי׃ 18וַיַּ֤עַן יֹוסֵף֙ וַיֹּ֔אמֶר זֶ֖ה פִּתְרֹנֹ֑ו שְׁלֹ֨שֶׁת֙ הַסַּלִּ֔ים שְׁלֹ֥שֶׁת יָמִ֖ים הֵֽם׃ 19בְּעֹ֣וד׀ שְׁלֹ֣שֶׁת יָמִ֗ים יִשָּׂ֨א פַרְעֹ֤ה אֶת־רֹֽאשְׁךָ֙ מֵֽעָלֶ֔יךָ וְתָלָ֥ה אֹותְךָ֖ עַל־עֵ֑ץ וְאָכַ֥ל הָעֹ֛וףאֶת־בְּשָׂרְךָ֖ מֵעָלֶֽיךָ׃ 20וַיְהִ֣י׀ בַּיֹּ֣ום הַשְּׁלִישִׁ֗י יֹ֚ום הֻלֶּ֣דֶת אֶת־פַּרְעֹ֔ה וַיַּ֥עַשׂ מִשְׁתֶּ֖ה לְכָל־עֲבָדָ֑יו וַיִּשָּׂ֞א אֶת־רֹ֣אשׁ׀שַׂ֣ר הַמַּשְׁקִ֗ים וְאֶת־רֹ֛אשׁ שַׂ֥ר הָאֹפִ֖ים בְּתֹ֥וךְ עֲבָדָֽיו׃ 21וַיָּ֛שֶׁב אֶת־שַׂ֥ר הַמַּשְׁקִ֖ים עַל־מַשְׁקֵ֑הוּ וַיִּתֵּ֥ן הַכֹּ֖וס עַל־כַּ֥ף פַּרְעֹֽה׃ 22וְאֵ֛ת שַׂ֥ר הָאֹפִ֖ים תָּלָ֑ה כַּאֲשֶׁ֥ר פָּתַ֛ר לָהֶ֖ם יֹוסֵֽף׃ 23וְלֹֽא־זָכַ֧ר שַֽׂר־הַמַּשְׁקִ֛ים אֶת־יֹוסֵ֖ף וַיִּשְׁכָּחֵֽהוּ׃ פ
41
Ebilôrho bya Faraoni
1 Enyuma lya myaka ibirhi. Faraoni alôrha ayimanzire hofi n’olwishi lwa Nili. 2 Abona mulya lwishi mwanyonyôka nkafu nda nyinjija na ntwedu, zarhondêra zakerera omu cibingu. 3 Lâba oku zindi nkafu nda zamarhenga omu Nili, zikulikîre entanzi, zirhali nyinja z’okulolwakwo kabirhi, zinali mporhomporho, zàgend’ija aha burhambi bw’ezabo, aha lwishi lwa Nili. 4 Zirya nkafu mbimbi zirhankalolwakwo na mporho-mporho zanacirya zirya nkafu ntwedu na nyinjinja oku kubona. Aho Faraoni àsinsimuka, 5 ashub’ihunga, alôrha ecilôrho ca kabirhi: Ala oku mihuli nda eyimanzire oku karhi kaguma, mihuli minjinja na minenenè. 6 Yindi mihuli nda mityangulinguli enababusire n’empûsi y’emwenè nayo yayisha. 7 Erya mihuli egokombire, yamirangusa erya yal’irhunzire enayunjulirine. Kandi Faraoni àsinsimuka. Ala oku cali cilôrho eco. 8 Erhi buca sêzi. Faraoni ayumva omurhima gurhadêkeriri. Ahamagala abashonga n’abagula bage b’omu Misiri boshi. Abaganirira ebyo bilôrho ci ntaye ciru n’omuguma wahashire okumuhugulira byo. 9 Oku bundi, omurhambo w’amamvu aja aho, abwira Faraoni, erhi: «Nkola nashub’ikengêza ene amabì gani. 10 Faraoni ali akunirîre bambali bage, anabahira, omu mpamikwa emwa omurhambo w’abaganda, niono n’omurhambo w’ebiryo 11 Rhwanacilôrhera budufu buguma, nie n’owirhu. Ci ebyo bilôrho birhâli byo biguma. 12 Omwo rhwali mwali mwana muguma muhebraniya, ali mwambali w’omurhambo w’abalâlizi. Rhwàmushambâlira ebilôrho birhu, arhuhugûlirabyo. 13 Byanacibà nk’oku anarhubwiraga: niono Faraoni anshubiza omu mukolo gwani, naye owirhu amanikwa.» 14 Faraoni arhumiza mpu balêrhe Yozefu. Banacimurhenza duba duba omu mpamikwa. Amômwa , arhôla yindi yindi myambalo, aja emwa Faraoni. 15 Faraoni abwira Yozefu, erhi: «Nalôsire ecilôrho ci ntaye ohashir’icimpugûlira, ci nayumvirhe bakuderha mpu erhi wankayumva ecilôrho erhi wanacihûgwire.» 16 Yozefu ashuza Faraoni amubwira, erhi: «Ntali cici, cikwone Nyamuzinda yene ye washuza Faraoni.» 17 Faraoni abwira Yozefu, erhi: «Omu cilôrho cani, nali nka nyimanzire oku burhambi bwa Nili. 18 Omu lwishi mwanacinyonyôka nkafu nda nyinjinja na ntwedu, zarhondêra zakera omu cibingu. 19 Enyuma ly’aho, ala oku zindi nda zanyonyôka za mihorha, mbî-mbî zirhankalolwakwo kabirhi, zanali mporho-mporho; ntasag’ibona enkafu mbi nka zirya omu cihugo c’e Misiri coshi. 20 Zirya nkafu mporho-mporho zamirangusa zirya nda ntanzi, zirya ntwedu. 21 Zablre zamazimirangusa na ntaye wankamariyire oku zazimizire, bulyala obubî bwazo burhanzi bwo zanayorhîne. Aho nasinsimuka. 22 Nashub’ibona ecindi cilôrho: Mihuli nda yanaciyâna oku karhi kaguma, yali minjinja enashomekîre. 23 Kandi kwayâna yindi nda egokombire enababusire n’empûsi y’emwenè. 24 Erya mihuli egokombire yamirangusa erya yabo mihuli nda yali minja. Nashambâlira abashonga okwo ci ntaye wakumpugûlîre.» 25 Yozefu abwira Faraoni, erhi: «Ecilòrho ca Faraoni cinali ciguma. Nyamuzinda anamanyisize Faraoni omuhigo alâlire okujira. 26 Ezo nkafu nda nyinja ziyerekîne myaka nda; n’emihuii nda minjinja nayo eyerekine myaka nda. Ciri cilôrho ciguma. 27 Enkafu nda mporho-mporho na mbî-mbî, zanyonyôkaga enyuma ly’ezabo, ziyerekîne myaka nda kuguma n’eyo mihuli nda egokombire enababusire n’empûsi y’emwenè, kwo kuderha oku habâ myaka nda ya cizombo. 28 Kwo nshuba nabwira Faraoni; Nyamuzinda anamanyisize Faraoni bici alâlire okujira: 29 Ala oku hâyisha myaka nda y’okubêrwa n’okuluza ebiryo omu cihugo coshi c’e Misiri. 30 Kandi hanakulikira myaka nda ya cizombo, banayibagira obwo buhirhi bwoshi omu Misiri, ishali lyanamalîra ecihugo. 31 Barhacimanye ciru erhi obuhirhi bwali omu cihugo; eco cizombo cinene cayisha omu cihugo cayiyibagiza, bulya cabâ cidârhi. 32 N’akaba eco cilôrho cayishìîre Faraoni kabirhi kuli kuderha oku Nyamuzinda bwenêne anahizire ntyo, n’oku arharham’ikujire. 33 Kukwanine Faraoni alonze omuntu ogwerhe oburhimanya n’amakengu, amujire murhambo omu cihugo c’e Misiri. 34 Faraoni ajire anayimanze abarhindisi omu cihugo, arhegeke entûlo y’ecihimbi ca kasharhu c’emburho zamasarûlwa omu cihugo ngasi mwaka muli eyo myaka y’obuhirhi. 35 Babîke ebirîbwa muli eyi myaka minja y’obuhirhi yayisha. Faraoni arhegeke balundike engano, n’omu ngasi lugo kwo nakwo, balundike ebirîbwa banabilange bwinja. 36 Ebyo biryo guligi muhako gw’ecihugo oku kulinga eyo myaka nda y’ecizombo yayisha omu cihugo c’e Misiri, na ntyo ecihugo cirhacife n’ecizombo.»
Yozefu ahabwa oburhegesi
37 Ako kanwa kàsimisa Faraoni bwenêne boshi n’abarhambo bage. 38 Faraoni abwira abambali, erhi: «Ka rhwankacibona owundi muntu olimwo omûka gwa Nyamuzinda aka oyu?» 39 Faraoni abwira Yozefu, erhi: «Nk’oku Nyamuzinda anakumanyisize ebi byoshi, nta wundi muntu ogwerhe oburhimanya n’amakengu oli okâwe. 40 Wekola warhegeka akarhwabwami n’olubaga lwani lwoshi lwayumva irhegeko lyawe, entebe y’obwami yone nkulushire.» 41 Faraoni abwira Yozefu, erhi: «Obwinage obwo oku namakuyimika murhambo omu cihugo ca Misiri coshi.» 42 Faraoni anacihogola olugondo lwali e kuboko kwage oluhira ekuboko kwa Yozefu. Amuyambisa emishangi y’ecitâni, anamuyambisa omugufu gw’amasholo omu igosi. 43 Anacimushonesa oku ngâlè yage yali ya kabirhi omu ngâlè zage banaja bayâma embere zage, mpu: «Mucîlange». Ntyo kwo Yozefu ayimisirwe omu cihugo c’e Misiri coshi. 44 Obwo Faraoni abwira Yozefu, erhi: «Niono nie Faraoni, orhali we nta wundi waderhaga mpu afunyûla okuboko erhi okugulu omu cihugo coshi c’e Misiri.» 45 Faraoni ayîrika Yozefu izino lya Safunati-Panea, amuhà n’omukazi izîno lyage ye Asinati mwali wa Potifari, mudâhwa wa Oni. Yozefu akanya aja arhangula ecihugo c’e Misiri. 46 Yozefu ali agwerhe myaka makumi asharhu ago mango ajâga embere za Faraoni, mwami w’e Misiri. Anacirhenga omu masu ga Faraoni aja agera omu cihugo c’e Misiri coshi. 47 Ecihugo càyêra bwinja bwenêne erya myaka nda y’obuhirhi. 48 Yozefu akaz’ilunda ebiryo muli eyo myaka nda y’obuhirhi omu cihugo c’e Misiri. Aja alunda omu ngasi lugo lwanakâbîka ebiryo by’omu mashwa galuli eburhambi. 49 Yozefu alunda engano, yaluga nka mushenyi gw’omu nyaja, ciru baleka okuganja erhi yamarhaluka ngasi lugero. 50 Embere omwaka murhanzi gw’ecizombo guyîshe erhi Yozefu akola agwerhe bagala babirhi baburhagwa na Asinati mwali wa Potifari, mudâhwa wa Oni. 51 Enfula Yozefu ayiyirika izîno lya Menashè, bulya, gwarhi yene: «Nyamuzinda ampîre okuyibagira amalibûko gani goshi n’omulala gwa larha gwoshi.» 52 Owa kabirhi amuyirika izino lya Efrayimu, erhi: «Bulya Nyamuzinda ampêrîre iburha omu cihugo nâli narhindìbukira.» 53 Erhi erya myaka nda y’obuhirhi bwali e Misiri egera, 54 nayo erya myaka nda y’ecizombo yarhangira okuyisha nk’oku Yozefu anababwiraga. Ecizombo càzûka omu bihugo byoshi, ci kwone omu cihugo ca Misiri mwoshi, ebiryo mwo byàli. 55 Càzinda ecihugo c’e Misiri naco càrhangira okuyumva ishali n’olubaga lwalakira emunda Faraoni ali mpu aluhe eci lwalya. Obwo Faraoni anacibabwira, erhi: «Muje emunda Yozefu ali, mujire nk’oku akanababwira.» 56 Ishali lyâli lidârhabîre omu igulu lyoshi. Yozefu ahamûla enguli zalimwo engano zoshi aguliza Abanyamisiri engano; ci ishali nalyo lyanahangaza omu cihugo c’e Misiri. 57 Abantu bàkaz’irhenga omu bindi bihugo byoshi by’igulu bakâyisha e Misiri bal’igulira Yozefu engano bulya ishali lyali likalihire bwenêne omu igulu lyoshi.
Genesis 41: 1
וַיְהִ֕י מִקֵּ֖ץ שְׁנָתַ֣יִם יָמִ֑ים וּפַרְעֹ֣ה חֹלֵ֔ם וְהִנֵּ֖ה עֹמֵ֥ד עַל־הַיְאֹֽר׃ 2וְהִנֵּ֣ה מִן־הַיְאֹ֗ר עֹלֹת֙ שֶׁ֣בַע פָּרֹ֔ות יְפֹ֥ות מַרְאֶ֖ה וּבְרִיאֹ֣ת בָּשָׂ֑ר וַתִּרְעֶ֖ינָה בָּאָֽחוּ׃ 3וְהִנֵּ֞ה שֶׁ֧בַע פָּרֹ֣ות אֲחֵרֹ֗ות עֹלֹ֤ות אַחֲרֵיהֶן֙ מִן־הַיְאֹ֔ר רָעֹ֥ות מַרְאֶ֖ה וְדַקֹּ֣ות בָּשָׂ֑ר וַֽתַּעֲמֹ֛דְנָה אֵ֥צֶל הַפָּרֹ֖ות עַל־שְׂפַ֥ת הַיְאֹֽר׃ 4וַתֹּאכַ֣לְנָה הַפָּרֹ֗ות רָעֹ֤ות הַמַּרְאֶה֙ וְדַקֹּ֣ת הַבָּשָׂ֔ר אֵ֚ת שֶׁ֣בַע הַפָּרֹ֔ות יְפֹ֥ת הַמַּרְאֶ֖ה וְהַבְּרִיאֹ֑ת וַיִּיקַ֖ץ פַּרְעֹֽה׃ 5וַיִּישָׁ֕ן וַֽיַּחֲלֹ֖ם שֵׁנִ֑ית וְהִנֵּ֣ה׀ שֶׁ֣בַע שִׁבֳּלִ֗ים עֹלֹ֛ות בְּקָנֶ֥ה אֶחָ֖ד בְּרִיאֹ֥ות וְטֹבֹֽות׃ 6וְהִנֵּה֙ שֶׁ֣בַע שִׁבֳּלִ֔ים דַּקֹּ֖ות וּשְׁדוּפֹ֣ת קָדִ֑ים צֹמְחֹ֖ות אַחֲרֵיהֶֽן׃ 7וַתִּבְלַ֨עְנָה֙ הַשִּׁבֳּלִ֣ים הַדַּקֹּ֔ות אֵ֚ת שֶׁ֣בַע הַֽשִּׁבֳּלִ֔ים הַבְּרִיאֹ֖ות וְהַמְּלֵאֹ֑ות וַיִּיקַ֥ץ פַּרְעֹ֖ה וְהִנֵּ֥ה חֲלֹֽום׃ 8וַיְהִ֤י בַבֹּ֨קֶר֙ וַתִּפָּ֣עֶם רוּחֹ֔ו וַיִּשְׁלַ֗ח וַיִּקְרָ֛א אֶת־כָּל־חַרְטֻמֵּ֥י מִצְרַ֖יִם וְאֶת־כָּל־חֲכָמֶ֑יהָ וַיְסַפֵּ֨ר פַּרְעֹ֤ה לָהֶם֙ אֶת־חֲלֹמֹ֔ו וְאֵין־פֹּותֵ֥ר אֹותָ֖ם לְפַרְעֹֽה׃ 9וַיְדַבֵּר֙ שַׂ֣ר הַמַּשְׁקִ֔ים אֶת־פַּרְעֹ֖ה לֵאמֹ֑ר אֶת־חֲטָאַ֕י אֲנִ֖י מַזְכִּ֥יר הַיֹּֽום׃ 10פַּרְעֹ֖ה קָצַ֣ף עַל־עֲבָדָ֑יו וַיִּתֵּ֨ן אֹתִ֜י בְּמִשְׁמַ֗ר בֵּ֚ית שַׂ֣ר הַטַּבָּחִ֔ים אֹתִ֕י וְאֵ֖ת שַׂ֥ר הָאֹפִֽים׃ 11וַנַּֽחַלְמָ֥ה חֲלֹ֛ום בְּלַ֥יְלָה אֶחָ֖ד אֲנִ֣י וָה֑וּא אִ֛ישׁ כְּפִתְרֹ֥ון חֲלֹמֹ֖ו חָלָֽמְנוּ׃ 12וְשָׁ֨ם אִתָּ֜נוּ נַ֣עַר עִבְרִ֗י עֶ֚בֶד לְשַׂ֣ר הַטַּבָּחִ֔ים וַנְּ֨סַפֶּר־לֹ֔ו וַיִּפְתָּר־לָ֖נוּ אֶת־חֲלֹמֹתֵ֑ינוּ אִ֥ישׁכַּחֲלֹמֹ֖ו פָּתָֽר׃ 13וַיְהִ֛י כַּאֲשֶׁ֥ר פָּֽתַר־לָ֖נוּ כֵּ֣ן הָיָ֑ה אֹתִ֛י הֵשִׁ֥יב עַל־כַּנִּ֖י וְאֹתֹ֥ו תָלָֽה׃ 14וַיִּשְׁלַ֤ח פַּרְעֹה֙ וַיִּקְרָ֣א אֶת־יֹוסֵ֔ף וַיְרִיצֻ֖הוּ מִן־הַבֹּ֑ור וַיְגַלַּח֙ וַיְחַלֵּ֣ף שִׂמְלֹתָ֔יו וַיָּבֹ֖א אֶל־פַּרְעֹֽה׃ 15וַיֹּ֤אמֶר פַּרְעֹה֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף חֲלֹ֣ום חָלַ֔מְתִּי וּפֹתֵ֖ר אֵ֣ין אֹתֹ֑ו וַאֲנִ֗י שָׁמַ֤עְתִּי עָלֶ֨יךָ֙ לֵאמֹ֔ר תִּשְׁמַ֥ע חֲלֹ֖ום לִפְתֹּ֥ר אֹתֹֽו׃ 16וַיַּ֨עַן יֹוסֵ֧ף אֶת־פַּרְעֹ֛ה לֵאמֹ֖ר בִּלְעָדָ֑י אֱלֹהִ֕ים יַעֲנֶ֖ה אֶת־שְׁלֹ֥ום פַּרְעֹֽה׃ 17וַיְדַבֵּ֥ר פַּרְעֹ֖ה אֶל־יֹוסֵ֑ף בַּחֲלֹמִ֕י הִנְנִ֥י עֹמֵ֖ד עַל־שְׂפַ֥ת הַיְאֹֽר׃ 18וְהִנֵּ֣ה מִן־הַיְאֹ֗ר עֹלֹת֙ שֶׁ֣בַע פָּרֹ֔ות בְּרִיאֹ֥ות בָּשָׂ֖ר וִיפֹ֣ת תֹּ֑אַר וַתִּרְעֶ֖ינָה בָּאָֽחוּ׃ 19וְהִנֵּ֞ה שֶֽׁבַע־פָּרֹ֤ות אֲחֵרֹות֙ עֹלֹ֣ות אַחֲרֵיהֶ֔ן דַּלֹּ֨ות וְרָעֹ֥ות תֹּ֛אַר מְאֹ֖ד וְרַקֹּ֣ות בָּשָׂ֑ר לֹֽא־רָאִ֧יתִי כָהֵ֛נָּה בְּכָל־אֶ֥רֶץ מִצְרַ֖יִם לָרֹֽעַ׃ 20וַתֹּאכַ֨לְנָה֙ הַפָּרֹ֔ות הָרַקֹּ֖ות וְהָרָעֹ֑ות אֵ֣ת שֶׁ֧בַע הַפָּרֹ֛ות הָרִאשֹׁנֹ֖ות הַבְּרִיאֹֽת׃ 21וַתָּבֹ֣אנָה אֶל־קִרְבֶּ֗נָה וְלֹ֤א נֹודַע֙ כִּי־בָ֣אוּ אֶל־קִרְבֶּ֔נָה וּמַרְאֵיהֶ֣ן רַ֔ע כַּאֲשֶׁ֖ר בַּתְּחִלָּ֑ה וָאִיקָֽץ׃ 22וָאֵ֖רֶא בַּחֲלֹמִ֑י וְהִנֵּ֣ה׀ שֶׁ֣בַע שִׁבֳּלִ֗ים עֹלֹ֛ת בְּקָנֶ֥ה אֶחָ֖ד מְלֵאֹ֥ת וְטֹבֹֽות׃ 23וְהִנֵּה֙ שֶׁ֣בַע שִׁבֳּלִ֔ים צְנֻמֹ֥ות דַּקֹּ֖ות שְׁדֻפֹ֣ות קָדִ֑ים צֹמְחֹ֖ות אַחֲרֵיהֶֽם׃ 24וַתִּבְלַ֨עְןָ֙ הָשִׁבֳּלִ֣ים הַדַּקֹּ֔ת אֵ֛ת שֶׁ֥בַע הַֽשִׁבֳּלִ֖ים הַטֹּבֹ֑ות וָֽאֹמַר֙ אֶל־הַֽחַרְטֻמִּ֔ים וְאֵ֥ין מַגִּ֖יד לִֽי׃ 25וַיֹּ֤אמֶר יֹוסֵף֙ אֶל־פַּרְעֹ֔ה חֲלֹ֥ום פַּרְעֹ֖ה אֶחָ֣ד ה֑וּא אֵ֣ת אֲשֶׁ֧ר הָאֱלֹהִ֛ים עֹשֶׂ֖ה הִגִּ֥יד לְפַרְעֹֽה׃ 26שֶׁ֧בַע פָּרֹ֣ת הַטֹּבֹ֗ת שֶׁ֤בַע שָׁנִים֙ הֵ֔נָּה וְשֶׁ֤בַע הַֽשִּׁבֳּלִים֙ הַטֹּבֹ֔ת שֶׁ֥בַע שָׁנִ֖ים הֵ֑נָּה חֲלֹ֖ום אֶחָ֥ד הֽוּא׃ 27וְשֶׁ֣בַע הַ֠פָּרֹות הָֽרַקֹּ֨ות וְהָרָעֹ֜ת הָעֹלֹ֣ת אַחֲרֵיהֶ֗ן שֶׁ֤בַע שָׁנִים֙ הֵ֔נָּה וְשֶׁ֤בַע הַֽשִׁבֳּלִים֙ הָרֵקֹ֔ות שְׁדֻפֹ֖ות הַקָּדִ֑ים יִהְי֕וּ שֶׁ֖בַע שְׁנֵ֥י רָעָֽב׃ 28ה֣וּא הַדָּבָ֔ר אֲשֶׁ֥ר דִּבַּ֖רְתִּי אֶל־פַּרְעֹ֑ה אֲשֶׁ֧ר הָאֱלֹהִ֛ים עֹשֶׂ֖ה הֶרְאָ֥ה אֶת־פַּרְעֹֽה׃ 29הִנֵּ֛ה שֶׁ֥בַע שָׁנִ֖ים בָּאֹ֑ות שָׂבָ֥ע גָּדֹ֖ול בְּכָל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 30וְ֠קָמוּ שֶׁ֨בַע שְׁנֵ֤י רָעָב֙ אַחֲרֵיהֶ֔ן וְנִשְׁכַּ֥ח כָּל־הַשָּׂבָ֖ע בְּאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם וְכִלָּ֥ה הָרָעָ֖ב אֶת־הָאָֽרֶץ׃ 31וְלֹֽא־יִוָּדַ֤ע הַשָּׂבָע֙ בָּאָ֔רֶץ מִפְּנֵ֛י הָרָעָ֥ב הַה֖וּא אַחֲרֵי־כֵ֑ן כִּֽי־כָבֵ֥ד ה֖וּא מְאֹֽד׃ 32וְעַ֨ל הִשָּׁנֹ֧ות הַחֲלֹ֛ום אֶל־פַּרְעֹ֖ה פַּעֲמָ֑יִם כִּֽי־נָכֹ֤ון הַדָּבָר֙ מֵעִ֣ם הָאֱלֹהִ֔ים וּמְמַהֵ֥ר הָאֱלֹהִ֖ים לַעֲשֹׂתֹֽו׃ 33וְעַתָּה֙ יֵרֶ֣א פַרְעֹ֔ה אִ֖ישׁ נָבֹ֣ון וְחָכָ֑ם וִישִׁיתֵ֖הוּ עַל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 34יַעֲשֶׂ֣ה פַרְעֹ֔ה וְיַפְקֵ֥ד פְּקִדִ֖ים עַל־הָאָ֑רֶץ וְחִמֵּשׁ֙ אֶת־אֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם בְּשֶׁ֖בַע שְׁנֵ֥י הַשָּׂבָֽע׃ 35וְיִקְבְּצ֗וּ אֶת־כָּל־אֹ֨כֶל֙ הַשָּׁנִ֣ים הַטֹּבֹ֔ת הַבָּאֹ֖ת הָאֵ֑לֶּה וְיִצְבְּרוּ־בָ֞ר תַּ֧חַת יַד־פַּרְעֹ֛ה אֹ֥כֶל בֶּעָרִ֖ים וְשָׁמָֽרוּ׃ 36וְהָיָ֨ה הָאֹ֤כֶל לְפִקָּדֹון֙ לָאָ֔רֶץ לְשֶׁ֨בַע֙ שְׁנֵ֣י הָרָעָ֔ב אֲשֶׁ֥ר תִּהְיֶ֖יןָ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם וְלֹֽא־תִכָּרֵ֥ת הָאָ֖רֶץ בָּרָעָֽב׃ 37וַיִּיטַ֥ב הַדָּבָ֖ר בְּעֵינֵ֣י פַרְעֹ֑ה וּבְעֵינֵ֖י כָּל־עֲבָדָֽיו׃ 38וַיֹּ֥אמֶר פַּרְעֹ֖ה אֶל־עֲבָדָ֑יו הֲנִמְצָ֣א כָזֶ֔ה אִ֕ישׁ אֲשֶׁ֛ר ר֥וּחַ אֱלֹהִ֖ים בֹּֽו׃ 39וַיֹּ֤אמֶר פַּרְעֹה֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף אַחֲרֵ֨י הֹודִ֧יעַ אֱלֹהִ֛ים אֹותְךָ֖ אֶת־כָּל־זֹ֑את אֵין־נָבֹ֥ון וְחָכָ֖ם כָּמֹֽוךָ׃ 40אַתָּה֙ תִּהְיֶ֣ה עַל־בֵּיתִ֔י וְעַל־פִּ֖יךָ יִשַּׁ֣ק כָּל־עַמִּ֑י רַ֥ק הַכִּסֵּ֖א אֶגְדַּ֥ל מִמֶּֽךָּ׃ 41וַיֹּ֥אמֶר פַּרְעֹ֖ה אֶל־יֹוסֵ֑ף רְאֵה֙ נָתַ֣תִּי אֹֽתְךָ֔ עַ֖ל כָּל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 42וַיָּ֨סַר פַּרְעֹ֤ה אֶת־טַבַּעְתֹּו֙ מֵעַ֣ל יָדֹ֔ו וַיִּתֵּ֥ן אֹתָ֖הּ עַל־יַ֣ד יֹוסֵ֑ף וַיַּלְבֵּ֤שׁ אֹתֹו֙ בִּגְדֵי־שֵׁ֔שׁ וַיָּ֛שֶׂם רְבִ֥ד הַזָּהָ֖ב עַל־צַוָּארֹֽו׃ 43וַיַּרְכֵּ֣ב אֹתֹ֗ו בְּמִרְכֶּ֤בֶת הַמִּשְׁנֶה֙ אֲשֶׁר־לֹ֔ו וַיִּקְרְא֥וּ לְפָנָ֖יו אַבְרֵ֑ךְ וְנָתֹ֣ון אֹתֹ֔ו עַ֖ל כָּל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 44וַיֹּ֧אמֶר פַּרְעֹ֛ה אֶל־יֹוסֵ֖ף אֲנִ֣י פַרְעֹ֑ה וּבִלְעָדֶ֗יךָ לֹֽא־יָרִ֨ים אִ֧ישׁ אֶת־יָדֹ֛ו וְאֶת־רַגְלֹ֖ובְּכָל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 45וַיִּקְרָ֨א פַרְעֹ֣ה שֵׁם־יֹוסֵף֮ צָֽפְנַ֣ת פַּעְנֵחַ֒ וַיִּתֶּן־לֹ֣ו אֶת־אָֽסְנַ֗ת בַּת־פֹּ֥וטִיפֶ֛רַע כֹּהֵ֥ן אֹ֖ן לְאִשָּׁ֑ה וַיֵּצֵ֥א יֹוסֵ֖ף עַל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 46וְיֹוסֵף֙ בֶּן־שְׁלֹשִׁ֣ים שָׁנָ֔ה בְּעָמְדֹ֕ו לִפְנֵ֖י פַּרְעֹ֣ה מֶֽלֶךְ־מִצְרָ֑יִם וַיֵּצֵ֤א יֹוסֵף֙ מִלִּפְנֵ֣י פַרְעֹ֔ה וַֽיַּעְבֹ֖ר בְּכָל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 47וַתַּ֣עַשׂ הָאָ֔רֶץ בְּשֶׁ֖בַע שְׁנֵ֣י הַשָּׂבָ֑ע לִקְמָצִֽים׃ 48וַיִּקְבֹּ֞ץ אֶת־כָּל־אֹ֣כֶל׀ שֶׁ֣בַע שָׁנִ֗ים אֲשֶׁ֤ר הָיוּ֙ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם וַיִּתֶּן־אֹ֖כֶל בֶּעָרִ֑ים אֹ֧כֶל שְׂדֵה־הָעִ֛יר אֲשֶׁ֥ר סְבִיבֹתֶ֖יהָ נָתַ֥ן בְּתֹוכָֽהּ׃ 49וַיִּצְבֹּ֨ר יֹוסֵ֥ף בָּ֛ר כְּחֹ֥ול הַיָּ֖ם הַרְבֵּ֣ה מְאֹ֑ד עַ֛ד כִּי־חָדַ֥ל לִסְפֹּ֖ר כִּי־אֵ֥ין מִסְפָּֽר׃ 50וּלְיֹוסֵ֤ף יֻלַּד֙ שְׁנֵ֣י בָנִ֔ים בְּטֶ֥רֶם תָּבֹ֖וא שְׁנַ֣ת הָרָעָ֑ב אֲשֶׁ֤ר יָֽלְדָה־לֹּו֙ אָֽסְנַ֔ת בַּת־פֹּ֥וטִיפֶ֖רַע כֹּהֵ֥ן אֹֽון׃ 51וַיִּקְרָ֥א יֹוסֵ֛ף אֶת־שֵׁ֥ם הַבְּכֹ֖ור מְנַשֶּׁ֑ה כִּֽי־נַשַּׁ֤נִי אֱלֹהִים֙ אֶת־כָּל־עֲמָלִ֔י וְאֵ֖ת כָּל־בֵּ֥יתאָבִֽי׃ 52וְאֵ֛ת שֵׁ֥ם הַשֵּׁנִ֖י קָרָ֣א אֶפְרָ֑יִם כִּֽי־הִפְרַ֥נִי אֱלֹהִ֖ים בְּאֶ֥רֶץ עָנְיִֽי׃ 53וַתִּכְלֶ֕ינָה שֶׁ֖בַע שְׁנֵ֣י הַשָּׂבָ֑ע אֲשֶׁ֥ר הָיָ֖ה בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 54וַתְּחִלֶּ֜ינָה שֶׁ֣בַע שְׁנֵ֤י הָרָעָב֙ לָבֹ֔וא כַּאֲשֶׁ֖ר אָמַ֣ר יֹוסֵ֑ף וַיְהִ֤י רָעָב֙ בְּכָל־הָ֣אֲרָצֹ֔ות וּבְכָל־אֶ֥רֶץ מִצְרַ֖יִם הָ֥יָה לָֽחֶם׃ 55וַתִּרְעַב֙ כָּל־אֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם וַיִּצְעַ֥ק הָעָ֛ם אֶל־פַּרְעֹ֖ה לַלָּ֑חֶם וַיֹּ֨אמֶר פַּרְעֹ֤ה לְכָל־מִצְרַ֨יִם֙ לְכ֣וּ אֶל־יֹוסֵ֔ף אֲשֶׁר־יֹאמַ֥ר לָכֶ֖ם תַּעֲשֽׂוּ׃ 56וְהָרָעָ֣ב הָיָ֔ה עַ֖ל כָּל־פְּנֵ֣י הָאָ֑רֶץ וַיִּפְתַּ֨ח יֹוסֵ֜ף אֶֽת־כָּל־אֲשֶׁ֤ר בָּהֶם֙ וַיִּשְׁבֹּ֣ר לְמִצְרַ֔יִם וַיֶּחֱזַ֥ק הָֽרָעָ֖ב בְּאֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 57וְכָל־הָאָ֨רֶץ֙ בָּ֣אוּ מִצְרַ֔יְמָה לִשְׁבֹּ֖ר אֶל־יֹוסֵ֑ף כִּֽי־חָזַ֥ק הָרָעָ֖ב בְּכָל־הָאָֽרֶץ׃
42
Bene wabo Yozefu bamubugana e Misiri obwa burhanzi
1 Yakobo erhi àbona oku e Misiri eri engano y’okugula, abwira abanabage, erhi: «Cirhumire muli aho mwakàlolanakwo kwonene?» 2 Nayumvirhe bambwira oku e Misiri eri engano y’okukaguza. Bungulukiragi yo ninyu mujigula kuli eyo ngano y’eyo munda lyo rhulama rhulek’ifà. 3 Bakulu ba Yozefu ikumi banacibunguluka bakola baj’igula engano e Misiri. 4 Ci kwonene Binyamini, mulumuna wa Yozefu, Yakobo arhamurhumaga haguma n’abandi bulya akazag’iderha, erhi: «Kurhakwanini ajekwo obuhanya». 5 Bene Israheli banaciyisha omu kalundo k’abandi bakola bajag’igula nabo engano bulya ecizombo câli cidarhi bwenêne omu cihugo c’e Kanani. 6 Yozefu erhi agwerhe buhashe bunji omu cihugo, ye wakazag’iguliza olubaga lwoshi engano. Bene wabo Yozefu bayisha, bafukamiriza embere zage, obusu bwahwera oku idaho. 7 Yozefu erhi abona bakulu bage, ayirukira abarhimanya, ci acijira nka muntu orhayimbanwa nabo, abadôsa n’obukali. Abadôsa, erhi: «Ngani mwarhenga?» Nabo banacishuza mpu: «Rhwarhenga omu cihugo c’e Kanani rhul’igula ebiryo». 8 Ntyo, Yozefu amanyirira bakulu bage ci bohe barhamumanyiriraga. 9 Yozefu akengêra birya bilôrho alôrhaga kuli bo anacibabwira, erhi: «Mw’oyu muli ndolêrezi, muyishir’ihengûza ngahi ecihugo cirhu cankarhungânirwa.» 10 Banacilahira, mpu: «Nanga, nnahamwirhu. Bambali bawe bayishaga mpu bagule ebiryo. 11 Rhweshi rhuli bagala ba mushamuka muguma, rhurhabesha, bambali bawe zirhali ndolêrezi.» 12 Naye abashuza, erhi: «Nanga mul’ilola ngahi mwankarhungânira ecihugo.» 13 Bamushuza, mpu: «Bambali bawe bali ikumi na babirhi, boshi balondana, boshi baburhwa n’îshe muguma, ayubaka omu cihugo c’e Kanani: Omuziba gwirhu gwo gwasigire bo na larha, hali na muguma orhacihabà.» 14 Yozefu ashubiza ababwira, erhi: «Nk’oku nanamubwiraga, muli ndolêrezi.» 15 Alagi eci mwanyerekamwo oku murhali zo: Ye ndahire Faraoni, mukarhenga hano n’oyo mulumuna winyu arhaciyisha! 16 Murhume muguma muli mwe agend’ilonza oyo mulumuna winyu; n’abandi basigala bashwekwa. Rhwayeshûla ebinwa binyu n’okwo kwammanyisa erhi okwo mudesire kwo kunali. N’akaba arhali ntyo, ye ndahire Faraoni, ntabe munali ndolêrezi»! 17 Abahugira boshi omu mpamikwa nsiku isharhu. 18 Erhi kugera nsiku isharhu, Yozefu ababwira, erhi: «Alagi oku mwajira lyo mulama, bulya niono ndi muntu orhinya Nyamuzinda: 19 Akaba murhabêsha, mwene winyu muguma asigale hano omu mpamikwa; n’abandi bagende, bahêkere emilala yinyu engano elagirîrekwo. 20 Mugend’indêrhera oyo mulumuna winyu: na ntyo nanamanya erhi ebinwa binyu birahli bya bunywesi, na ntyo murhacife.» Bajira kulya. 21 Bàbwirana bone na bone, mpu: «Amabi rhwajiriraga mulumuna wirhu go garhudwirhire obu buhane, akazâg’ilaka erhi arhuhûna obwonjo, rhurhanamuyumvagya. Co cirhumire buno buhanya burhujakwo.» 22 Rubeni ababwira, erhi: «Yagi, ka ntamubwiraga nti murhahîraga mukajirira omwana okubi? Murhananyumvagya, rhwono rhwadôsibwa omuko gwage.» 23 Barhamanyaga oku Yozefu adwirhe abayumva, bulya aha karhî kage nabo hâli omubwîriza. 24 Acîyegûla kulibo, aj’ilaka. Oku bundi ashubira emunda bali, abaderheza; abarhôlamwo Simoni, amushwekesa erhi banabona.
Bene Yakobo bàshubira e Kanani
25 Yozefu arhegeka mpu babumbe enshoho zabo ngano, mpu banahire enfaranga za ngasi muguma,omu nshoho yage, banabashanire olwiko lw’enjira. Babajirira ntyo. 26 Baheba erya ngano oku ndogomi zabo bagenda. 27 Ci , erhi bahika aha bahandaga bwamayiraho, muguma muli bo ashanûla enshoho yage mpu ahe endogomi yage ebi yâlya, abona enfaranga zage ziri omu munwa gw’enshoho yage y’engano. 28 Anacibwira bene wabo, erhi: «Bàngalulîre enfaranga, z’ezi omu nshoho y’engano!» Boshi barhemuka omurhima. Balolanakwo banageramwo omusisi, mpu: «Kwo kurhi oku Nyamuzinda arhujizire?» 29 Erhi bahika aha mw’îshe Yakobo omu cihugo c’e Kanani, bamuganîrira oku byabire kwoshi; baderha mpu: 30 «Omulume oli murbegesi w’ecihugo arhushambâzize n’obukali anarhulola nka ndolêrezi omu cihugo cabo». 31 Nirhu rhwamushuza, nti: «Rhurhabêsha, arhali kwo rhuyishire nka ndolêrezi. 32 Rhuli ikumi na babirhi rhulondana, larha ali muguma, muguma muli rhwe arhacihabà, n’omurho yesigire bo na larha, omu cihugo ca e Kanani.» 33 Oyo mulume orhegesire ecihugo arhubwizire, erhi: «Eci namanyirakwo oku murhabêsha, ceci: Muleke mwene winyu muguma eno mwani, murhôle engano emilala yinyu elagirirekwo munagende. 34 Muj’indêrhera oyo mulumuna winyu murho, n’aho nanamanya oku murhabêsha. Obwo nanamugalulira mwene winyu na ntyo mwanahash’ikashundira mw’ecino cihugo.» 35 Erhi bashanûla enshoho zabo, ala oku omu nshoho ya ngasi muguma mwali ehifuku byage hy’enfaranga. 36 Ishe Yakobo abashuza, erhi: «Mwamanyusagya abana mushâna! Yozefu arhacihaba, Simoni arhàcihali, na Binyamini oyula mukolaga mpu murhôle! N’okwo kwoshi nie kurhindibuzîze.» 37 Rubeni anacibwira îshe, erhi: «Onayirhe bagala bâni bombi akaba ntakugaluliriye. Omuhire omu maboko gani, nakugalulira ye.» 38 Yakobo ashuza, erhi: «Nanga, omwana wâni arhayandagale haguma ninyu, mukulu wage afire, akola asigire yene. Erhi ankajira oku abâ omwo njira yinyu, mwanarhuma emvi zani zayandagalira ekuzimu n’omungo«.
Genesis 42: 1
וַיַּ֣רְא יַעֲקֹ֔ב כִּ֥י יֶשׁ־שֶׁ֖בֶר בְּמִצְרָ֑יִם וַיֹּ֤אמֶר יַעֲקֹב֙ לְבָנָ֔יו לָ֖מָּה תִּתְרָאֽוּ׃ 2וַיֹּ֕אמֶר הִנֵּ֣ה שָׁמַ֔עְתִּי כִּ֥י יֶשׁ־שֶׁ֖בֶר בְּמִצְרָ֑יִם רְדוּ־שָׁ֨מָּה֙ וְשִׁבְרוּ־לָ֣נוּ מִשָּׁ֔ם וְנִחְיֶ֖ה וְלֹ֥א נָמֽוּת׃ 3וַיֵּרְד֥וּ אֲחֵֽי־יֹוסֵ֖ף עֲשָׂרָ֑ה לִשְׁבֹּ֥ר בָּ֖ר מִמִּצְרָֽיִם׃ 4וְאֶת־בִּנְיָמִין֙ אֲחִ֣י יֹוסֵ֔ף לֹא־שָׁלַ֥ח יַעֲקֹ֖ב אֶת־אֶחָ֑יו כִּ֣י אָמַ֔ר פֶּן־יִקְרָאֶ֖נּוּ אָסֹֽון׃ 5וַיָּבֹ֨אוּ֙ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל לִשְׁבֹּ֖ר בְּתֹ֣וךְ הַבָּאִ֑ים כִּֽי־הָיָ֥ה הָרָעָ֖ב בְּאֶ֥רֶץ כְּנָֽעַן׃ 6וְיֹוסֵ֗ף ה֚וּא הַשַּׁלִּ֣יט עַל־הָאָ֔רֶץ ה֥וּא הַמַּשְׁבִּ֖יר לְכָל־עַ֣ם הָאָ֑רֶץ וַיָּבֹ֨אוּ֙ אֲחֵ֣י יֹוסֵ֔ף וַיִּשְׁתַּֽחֲווּ־לֹ֥ו אַפַּ֖יִם אָֽרְצָה׃ 7וַיַּ֥רְא יֹוסֵ֛ף אֶת־אֶחָ֖יו וַיַּכִּרֵ֑ם וַיִּתְנַכֵּ֨ר אֲלֵיהֶ֜ם וַיְדַבֵּ֧ר אִתָּ֣ם קָשֹׁ֗ות וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ מֵאַ֣יִן בָּאתֶ֔ם וַיֹּ֣אמְר֔וּ מֵאֶ֥רֶץ כְּנַ֖עַן לִשְׁבָּר־אֹֽכֶל׃ 8וַיַּכֵּ֥ר יֹוסֵ֖ף אֶת־אֶחָ֑יו וְהֵ֖ם לֹ֥א הִכִּרֻֽהוּ׃ 9וַיִּזְכֹּ֣ר יֹוסֵ֔ף אֵ֚ת הַחֲלֹמֹ֔ות אֲשֶׁ֥ר חָלַ֖ם לָהֶ֑ם וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ מְרַגְּלִ֣ים אַתֶּ֔ם לִרְאֹ֛ות אֶת־עֶרְוַ֥ת הָאָ֖רֶץ בָּאתֶֽם׃ 10וַיֹּאמְר֥וּ אֵלָ֖יו לֹ֣א אֲדֹנִ֑י וַעֲבָדֶ֥יךָ בָּ֖אוּ לִשְׁבָּר־אֹֽכֶל׃ 11כֻּלָּ֕נוּ בְּנֵ֥י אִישׁ־אֶחָ֖ד נָ֑חְנוּ כֵּנִ֣ים אֲנַ֔חְנוּ לֹא־הָי֥וּ עֲבָדֶ֖יךָ מְרַגְּלִֽים׃ 12וַיֹּ֖אמֶר אֲלֵהֶ֑ם לֹ֕א כִּֽי־עֶרְוַ֥ת הָאָ֖רֶץ בָּאתֶ֥ם לִרְאֹֽות׃ 13וַיֹּאמְר֗וּ שְׁנֵ֣ים עָשָׂר֩ עֲבָדֶ֨יךָ אַחִ֧ים׀ אֲנַ֛חְנוּ בְּנֵ֥י אִישׁ־אֶחָ֖ד בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וְהִנֵּ֨ה הַקָּטֹ֤ן אֶת־אָבִ֨ינוּ֙ הַיֹּ֔ום וְהָאֶחָ֖ד אֵינֶֽנּוּ׃ 14וַיֹּ֥אמֶר אֲלֵהֶ֖ם יֹוסֵ֑ף ה֗וּא אֲשֶׁ֨ר דִּבַּ֧רְתִּי אֲלֵכֶ֛ם לֵאמֹ֖ר מְרַגְּלִ֥ים אַתֶּֽם׃ 15בְּזֹ֖את תִּבָּחֵ֑נוּ חֵ֤י פַרְעֹה֙ אִם־תֵּצְא֣וּ מִזֶּ֔ה כִּ֧י אִם־בְּבֹ֛וא אֲחִיכֶ֥ם הַקָּטֹ֖ן הֵֽנָּה׃ 16שִׁלְח֨וּ מִכֶּ֣ם אֶחָד֮ וְיִקַּ֣ח אֶת־אֲחִיכֶם֒ וְאַתֶּם֙ הֵאָ֣סְר֔וּ וְיִבָּֽחֲנוּ֙ דִּבְרֵיכֶ֔ם הַֽאֱמֶ֖ת אִתְּכֶ֑ם וְאִם־לֹ֕א חֵ֣י פַרְעֹ֔ה כִּ֥י מְרַגְּלִ֖ים אַתֶּֽם׃ 17וַיֶּאֱסֹ֥ף אֹתָ֛ם אֶל־מִשְׁמָ֖ר שְׁלֹ֥שֶׁת יָמִֽים׃ 18וַיֹּ֨אמֶר אֲלֵהֶ֤ם יֹוסֵף֙ בַּיֹּ֣ום הַשְּׁלִישִׁ֔י זֹ֥את עֲשׂ֖וּ וִֽחְי֑וּ אֶת־הָאֱלֹהִ֖ים אֲנִ֥י יָרֵֽא׃ 19אִם־כֵּנִ֣ים אַתֶּ֔ם אֲחִיכֶ֣ם אֶחָ֔ד יֵאָסֵ֖ר בְּבֵ֣ית מִשְׁמַרְכֶ֑ם וְאַתֶּם֙ לְכ֣וּ הָבִ֔יאוּ שֶׁ֖בֶר רַעֲבֹ֥ון בָּתֵּיכֶֽם׃ 20וְאֶת־אֲחִיכֶ֤ם הַקָּטֹן֙ תָּבִ֣יאוּ אֵלַ֔י וְיֵאָמְנ֥וּ דִבְרֵיכֶ֖ם וְלֹ֣א תָמ֑וּתוּ וַיַּעֲשׂוּ־כֵֽן׃ 21וַיֹּאמְר֞וּ אִ֣ישׁ אֶל־אָחִ֗יו אֲבָל֮ אֲשֵׁמִ֣ים׀ אֲנַחְנוּ֮ עַל־אָחִינוּ֒ אֲשֶׁ֨ר רָאִ֜ינוּ צָרַ֥ת נַפְשֹׁ֛ו בְּהִתְחַֽנְנֹ֥ו אֵלֵ֖ינוּ וְלֹ֣א שָׁמָ֑עְנוּ עַל־כֵּן֙ בָּ֣אָה אֵלֵ֔ינוּ הַצָּרָ֖ה הַזֹּֽאת׃ 22וַיַּעַן֩ רְאוּבֵ֨ן אֹתָ֜ם לֵאמֹ֗ר הֲלֹוא֩ אָמַ֨רְתִּי אֲלֵיכֶ֧ם׀ לֵאמֹ֛ר אַל־תֶּחֶטְא֥וּ בַיֶּ֖לֶד וְלֹ֣א שְׁמַעְתֶּ֑ם וְגַם־דָּמֹ֖ו הִנֵּ֥ה נִדְרָֽשׁ׃ 23וְהֵם֙ לֹ֣א יָֽדְע֔וּ כִּ֥י שֹׁמֵ֖עַ יֹוסֵ֑ף כִּ֥י הַמֵּלִ֖יץ בֵּינֹתָֽם׃ 24וַיִּסֹּ֥ב מֵֽעֲלֵיהֶ֖ם וַיֵּ֑בְךְּ וַיָּ֤שָׁב אֲלֵהֶם֙ וַיְדַבֵּ֣ר אֲלֵהֶ֔ם וַיִּקַּ֤ח מֵֽאִתָּם֙ אֶת־שִׁמְעֹ֔ון וַיֶּאֱסֹ֥ר אֹתֹ֖ו לְעֵינֵיהֶֽם׃ 25וַיְצַ֣ו יֹוסֵ֗ף וַיְמַלְא֣וּ אֶת־כְּלֵיהֶם֮ בָּר֒ וּלְהָשִׁ֤יב כַּסְפֵּיהֶם֙ אִ֣ישׁ אֶל־שַׂקֹּ֔ו וְלָתֵ֥ת לָהֶ֛ם צֵדָ֖ה לַדָּ֑רֶךְ וַיַּ֥עַשׂ לָהֶ֖ם כֵּֽן׃ 26וַיִּשְׂא֥וּ אֶת־שִׁבְרָ֖ם עַל־חֲמֹרֵיהֶ֑ם וַיֵּלְכ֖וּ מִשָּֽׁם׃ 27וַיִּפְתַּ֨ח הָאֶחָ֜ד אֶת־שַׂקֹּ֗ו לָתֵ֥ת מִסְפֹּ֛וא לַחֲמֹרֹ֖ו בַּמָּלֹ֑ון וַיַּרְא֙ אֶת־כַּסְפֹּ֔ו וְהִנֵּה־ה֖וּא בְּפִ֥י אַמְתַּחְתֹּֽו׃ 28וַיֹּ֤אמֶר אֶל־אֶחָיו֙ הוּשַׁ֣ב כַּסְפִּ֔י וְגַ֖ם הִנֵּ֣ה בְאַמְתַּחְתִּ֑י וַיֵּצֵ֣א לִבָּ֗ם וַיֶּֽחֶרְד֞וּ אִ֤ישׁ אֶל־אָחִיו֙ לֵאמֹ֔ר מַה־זֹּ֛את עָשָׂ֥ה אֱלֹהִ֖ים לָֽנוּ׃ 29וַיָּבֹ֛אוּ אֶל־יַעֲקֹ֥ב אֲבִיהֶ֖ם אַ֣רְצָה כְּנָ֑עַן וַיַּגִּ֣ידוּ לֹ֔ו אֵ֛ת כָּל־הַקֹּרֹ֥ת אֹתָ֖ם לֵאמֹֽר׃ 30דִּ֠בֶּר הָאִ֨ישׁ אֲדֹנֵ֥י הָאָ֛רֶץ אִתָּ֖נוּ קָשֹׁ֑ות וַיִּתֵּ֣ן אֹתָ֔נוּ כִּֽמְרַגְּלִ֖ים אֶת־הָאָֽרֶץ׃ 31וַנֹּ֥אמֶר אֵלָ֖יו כֵּנִ֣ים אֲנָ֑חְנוּ לֹ֥א הָיִ֖ינוּ מְרַגְּלִֽים׃ 32שְׁנֵים־עָשָׂ֥ר אֲנַ֛חְנוּ אַחִ֖ים בְּנֵ֣י אָבִ֑ינוּ הָאֶחָ֣ד אֵינֶ֔נּוּ וְהַקָּטֹ֥ן הַיֹּ֛ום אֶת־אָבִ֖ינוּ בְּאֶ֥רֶץ כְּנָֽעַן׃ 33וַיֹּ֣אמֶר אֵלֵ֗ינוּ הָאִישׁ֙ אֲדֹנֵ֣י הָאָ֔רֶץ בְּזֹ֣את אֵדַ֔ע כִּ֥י כֵנִ֖ים אַתֶּ֑ם אֲחִיכֶ֤ם הָֽאֶחָד֙ הַנִּ֣יחוּ אִתִּ֔י וְאֶת־רַעֲבֹ֥ון בָּתֵּיכֶ֖ם קְח֥וּ וָלֵֽכוּ׃ 34וְ֠הָבִיאוּ אֶת־אֲחִיכֶ֣ם הַקָּטֹן֮ אֵלַי֒ וְאֵֽדְעָ֗ה כִּ֣י לֹ֤א מְרַגְּלִים֙ אַתֶּ֔ם כִּ֥י כֵנִ֖ים אַתֶּ֑םאֶת־אֲחִיכֶם֙ אֶתֵּ֣ן לָכֶ֔ם וְאֶת־הָאָ֖רֶץ תִּסְחָֽרוּ׃ 35וַיְהִ֗י הֵ֚ם מְרִיקִ֣ים שַׂקֵּיהֶ֔ם וְהִנֵּה־אִ֥ישׁ צְרֹור־כַּסְפֹּ֖ו בְּשַׂקֹּ֑ו וַיִּרְא֞וּ אֶת־צְרֹרֹ֧ות כַּסְפֵּיהֶ֛ם הֵ֥מָּה וַאֲבִיהֶ֖ם וַיִּירָֽאוּ׃ 36וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ יַעֲקֹ֣ב אֲבִיהֶ֔ם אֹתִ֖י שִׁכַּלְתֶּ֑ם יֹוסֵ֤ף אֵינֶ֨נּוּ֙ וְשִׁמְעֹ֣ון אֵינֶ֔נּוּ וְאֶת־בִּנְיָמִ֣ן תִּקָּ֔חוּ עָלַ֖י הָי֥וּ כֻלָּֽנָה׃ 37וַיֹּ֤אמֶר רְאוּבֵן֙ אֶל־אָבִ֣יו לֵאמֹ֔ר אֶת־שְׁנֵ֤י בָנַי֙ תָּמִ֔ית אִם־לֹ֥א אֲבִיאֶ֖נּוּ אֵלֶ֑יךָ תְּנָ֤ה אֹתֹו֙ עַל־יָדִ֔י וַאֲנִ֖י אֲשִׁיבֶ֥נּוּ אֵלֶֽיךָ׃ 38וַיֹּ֕אמֶר לֹֽא־יֵרֵ֥ד בְּנִ֖י עִמָּכֶ֑ם כִּֽי־אָחִ֨יו מֵ֜ת וְה֧וּא לְבַדֹּ֣ו נִשְׁאָ֗ר וּקְרָאָ֤הוּ אָסֹון֙ בַּדֶּ֨רֶךְ֙ אֲשֶׁ֣ר תֵּֽלְכוּ־בָ֔הּ וְהֹורַדְתֶּ֧ם אֶת־שֵׂיבָתִ֛י בְּיָגֹ֖ון שְׁאֹֽולָה׃
43
Bene Yakobo bàagenda na Benyamini e Misiri
1 Ishali lyaciri likali bwenêne omu cihugo, 2 n’erhi bayusa bâlya erya ngano barhenzagya e Misiri, îshe ababwira, erhi: «Shubiragi yo mugend’irhugulira biryo bisungunu.» 3 Yuda amushuza, erhi: «Olya mulume ayosire arhuhanirîze, erhi: «Murhahike omu masu gani, akabà mulumuna winyu arhali na ninyu.» 4 Kuziga erhi wankayemera mpu rhugende rhweshi na mulumuna wirhu lyone rhwankayandagala rhuj’ikugulira ebiryo. 5 Ci akaba orhayemiri mpu ajeyo, nirhu rhurhankayija; bulya oyo mulume arhurhonzire, erhi: «Murhahike omu masu gani akaba mulumuna winyu arhayishiri haguma ninyu.» 6 Israheli aderha, erhi: «Kurhi oku mwandibuzize nieki, carhumaga mubwira oyo mulume oku mucigwerhe mulumuna winyu?». 7 Banacishuza, mpu: «Oyo muntu akazag’irhudôsa binji binji kuli rhwe n’oku mulala gwirhu, nk’omu kurhudôsa, erhi: «Ka ho sho acibà? Erhi ka mucigwerhe mulumuna winyu?» Rhwanakazimushuza kuli ago madôso goshi. Ka rhwankamanyire oku kwo arhubwira, erhi: «Mulêrhe mulumuna winyu?». 8 Oku bundi Yuda abwira îshe Israheli, erhi: «Leka omwana ayîshe rhugende rhweshi. Leka rhugende, rhurhôle enjira yirhu lyo rhucira rhulek’ifà, rhwe na nawe n’engabo zirhu. 9 Niono ncîbarhuzize ye, akajira oku abà nie wadôsa. Akaba ntakugaluliri ye, akaba ntamushubizizi omu malanga gawe, onanjire mwisi embere zawe ensiku zoshi. 10 Bulya nka rhurhalegereraga ntya rhinga rhwamagaluka kabirhi!» 11 Oku bundi îshe Israheli ababwira, erhi: «Akaba ntyo, alagi oku mwajira: Mushane ecishêgo ca ngasi binja binabà muno cihugo, muhêkere oyôla mulume lube lwo luhembo mumudwirhire. Mugavu musungunu, bûci busungunu, nshangi nsungunu, nshisho nsungunu n’obukù. 12 Mushub’irhôla ezindi nfaranga, muhêke n’enfaranga mwashangaga bahizire omu kanwa k’enshoho zinyu z’engano: nkaba kwâli kuyibagira. 13 Rhôlagi mulumuna winyu mugende, mushubire emunda oyo mulume ali. 14 Nnâmahanga amujire murhone emw’oyo mulume, anamuleke mugalukane owinyu haguma na Benyamini. Niono, akaba kuherwa naherwa n’abana, mulekage nnamperwe!»
Okubuganana aha mwa Yozefu
15 Abalume banacirhôla lulya luhembo, n’ensaranga marhu abirhi abirhi haguma na Benyamini, balikûla, bayandagalira e Misiri, baja embere za Yozefu. 16 Erhi Yozefu ababona bali boshi na Binyamini, abwira ecibwindi cage, erhi: «Ohêke abo bantu omu nyumpa, obâge cintu ciguma onacirheganye bulya aba bantu balya haguma nani hano mûshi aha izûba-karhî.» 17 Nyamulume ajira nk’oku Yozefu anamurhegekaga, anacihêka balya bantu omu nyumpa ya Yozefu. 18 Bayumva obwôba bw’okubona babahêka emwa Yozefu, baderha, mpu: «Zirya nfaranga zâli zigalusire olundi lusiku omu nshoho zirhu zo zamarhuma barhuhêka eyi. Balonza okuyish’irhugorha, barhugwarhe, banarhuhêke buja rhwe na endogomi zirhu.» 19 Bayegêra cirya cibwindi ca Yozefu, bamubwirira aha luso lw’enyumpa, mpu: 20 «Orhubabalire waliha, rhukola rhurhanzir’ija eno bundi, erhi rhul’igula ebiryo, 21 omu njira y’okushubira emwirhu erhi rhuhika aha rhwâli rhwalâla, rhwashanûla enshoho zirhu rhwabugana enfaranga za ngasi muguma ziri aha munwa gw’enshoho yage, zâli zirya nfaranga zirhu zonene omubale n’obuzirbu bwazo, zo zino rhukola rhugalukine. 22 Rhudwirhe n’ezindi nfaranga z’okugula ebiryo. Rhurhamanyiri ndi wajâga ayômeka enfaranga zirhu omu mizigo yirhu.» 23 Abashuza erhi: «Murhûle murhayobohaga! Nyamuzinda winyu, Nyamuzinda wa sho ye wamuhiriraga obuhirhi omu nshoho z’engano. Ensaranga zinyu bazimpîre». Anaciyisha abadwirhire Simoni. 24 Olya murhumisi erhi aba amabahisa omu nyumpa ya Yozefu, abahêreza amîshi, nabo banacîkalaba amagulu; n’endogomi zabo azihêreza obwasi. 25 Barheganya entûlo yabo y’omunkwa erhi banadwirhe balinga oku Yozefu ayisha muli ogwo mûshi. Bâli bamamanyisibwa oku ho bayikulira aho. 26 Erhi Yozefu ahika aha mwage, bamuhêkera entûlo bâli badwirbe. Bafukamiriza bahwera oku idaho embere zage. 27 Abalamusa bwinja, anabadosa, erhi: «Olya sho w’omushosi mwambwiraga ka naye azibuhire? Ka ho acibà?» 28 Bamushuza mpu: «Mwambali wawe Larha azibuhire; ho acibà». Bayunama bafukamiriza. 29 Yozefu ayinamula amasu, abona Binyamini, ye mulumuna oburhwa na nnina; aderha, erhi: «Ka ye mulumuna winyu mwambwiraga oyu?» Ashubiza ederha erhi: «Nyamuzinda akugishe mwana wani!». 30 Oku bundi Yozefu ahuluka duba-duba omu kubona omulumuna, ecifufu camugwarha, ayumva emirenge yamuyisha omu masu: aja omu mwage, aj’ilakiramwo. 31 Erhi aba amageza amîshi ebusu, ahuluka, acihangâna, ayôrha nka ntako abîre, arhegeka, erhi: «Lerhagi ebiryo.» 32 Bamuhirira ebiryo hago hago, na bene wabo nabo babahirira ebiryo hago hago n’Abanyamisiri balîra haguma naye, nabo babahirira hago hago; bulya Abanyamisiri barhankalira haguma n’Abayahudi: kwanabà kuhemuka emw’Abanyamisiri. 33 Batamala embere zage, kurhondêrera oku nfulà nk’oku ecikono cage c’obunya-nfula cinahûnyire; n’omurho kulusha abandi kulya amaburhwa gabo ganali; boshi bakâlolanakwo banazânwa. 34 Aderha obwo mpu babahêkerekwo birya biryo byali omu cisha cage, mpu banababegere olukengwa, Benyamini yehe mpu bamubegere karhanu kalushire aka ababo. Banywêra haguma banasîma bwenêne.
Genesis 43: 1
וְהָרָעָ֖ב כָּבֵ֥ד בָּאָֽרֶץ׃ 2וַיְהִ֗י כַּאֲשֶׁ֤ר כִּלּוּ֙ לֶאֱכֹ֣ל אֶת־הַשֶּׁ֔בֶר אֲשֶׁ֥ר הֵבִ֖יאוּ מִמִּצְרָ֑יִם וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵיהֶם֙ אֲבִיהֶ֔ם שֻׁ֖בוּ שִׁבְרוּ־לָ֥נוּ מְעַט־אֹֽכֶל׃ 3וַיֹּ֧אמֶר אֵלָ֛יו יְהוּדָ֖ה לֵאמֹ֑ר הָעֵ֣ד הֵעִד֩ בָּ֨נוּ הָאִ֤ישׁ לֵאמֹר֙ לֹֽא־תִרְא֣וּ פָנַ֔י בִּלְתִּ֖י אֲחִיכֶ֥ם אִתְּכֶֽם׃ 4אִם־יֶשְׁךָ֛ מְשַׁלֵּ֥חַ אֶת־אָחִ֖ינוּ אִתָּ֑נוּ נֵרְדָ֕ה וְנִשְׁבְּרָ֥ה לְךָ֖ אֹֽכֶל׃ 5וְאִם־אֵינְךָ֥ מְשַׁלֵּ֖חַ לֹ֣א נֵרֵ֑ד כִּֽי־הָאִ֞ישׁ אָמַ֤ר אֵלֵ֨ינוּ֙ לֹֽא־תִרְא֣וּ פָנַ֔י בִּלְתִּ֖י אֲחִיכֶ֥ם אִתְּכֶֽם׃ 6וַיֹּ֨אמֶר֙ יִשְׂרָאֵ֔ל לָמָ֥ה הֲרֵעֹתֶ֖ם לִ֑י לְהַגִּ֣יד לָאִ֔ישׁ הַעֹ֥וד לָכֶ֖ם אָֽח׃ 7וַיֹּאמְר֡וּ שָׁאֹ֣ול שָֽׁאַל־הָ֠אִישׁ לָ֣נוּ וּלְמֹֽולַדְתֵּ֜נוּ לֵאמֹ֗ר הַעֹ֨וד אֲבִיכֶ֥ם חַי֙ הֲיֵ֣שׁ לָכֶ֣ם אָ֔חוַנַ֨גֶּד־לֹ֔ו עַל־פִּ֖י הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֑לֶּה הֲיָדֹ֣ועַ נֵדַ֔ע כִּ֣י יֹאמַ֔ר הֹורִ֖ידוּ אֶת־אֲחִיכֶֽם׃ 8וַיֹּ֨אמֶר יְהוּדָ֜ה אֶל־יִשְׂרָאֵ֣ל אָבִ֗יו שִׁלְחָ֥ה הַנַּ֛עַר אִתִּ֖י וְנָק֣וּמָה וְנֵלֵ֑כָה וְנִֽחְיֶה֙ וְלֹ֣א נָמ֔וּת גַּם־אֲנַ֥חְנוּ גַם־אַתָּ֖ה גַּם־טַפֵּֽנוּ׃ 9אָֽנֹכִי֙ אֶֽעֶרְבֶ֔נּוּ מִיָּדִ֖י תְּבַקְשֶׁ֑נּוּ אִם־לֹ֨א הֲבִיאֹתִ֤יו אֵלֶ֨יךָ֙ וְהִצַּגְתִּ֣יו לְפָנֶ֔יךָ וְחָטָ֥אתִֽי לְךָ֖ כָּל־הַיָּמִֽים׃ 10כִּ֖י לוּלֵ֣א הִתְמַהְמָ֑הְנוּ כִּֽי־עַתָּ֥ה שַׁ֖בְנוּ זֶ֥ה פַעֲמָֽיִם׃ 11וַיֹּ֨אמֶר אֲלֵהֶ֜ם יִשְׂרָאֵ֣ל אֲבִיהֶ֗ם אִם־כֵּ֣ן׀ אֵפֹוא֮ זֹ֣את עֲשׂוּ֒ קְח֞וּ מִזִּמְרַ֤ת הָאָ֨רֶץ֙ בִּכְלֵיכֶ֔ם וְהֹורִ֥ידוּ לָאִ֖ישׁ מִנְחָ֑ה מְעַ֤ט צֳרִי֙ וּמְעַ֣ט דְּבַ֔שׁ נְכֹ֣את וָלֹ֔ט בָּטְנִ֖ים וּשְׁקֵדִֽים׃ 12וְכֶ֥סֶף מִשְׁנֶ֖ה קְח֣וּ בְיֶדְכֶ֑ם וְאֶת־הַכֶּ֜סֶף הַמּוּשָׁ֨ב בְּפִ֤י אַמְתְּחֹֽתֵיכֶם֙ תָּשִׁ֣יבוּ בְיֶדְכֶ֔ם אוּלַ֥ימִשְׁגֶּ֖ה הֽוּא׃ 13וְאֶת־אֲחִיכֶ֖ם קָ֑חוּ וְק֖וּמוּ שׁ֥וּבוּ אֶל־הָאִֽישׁ׃ 14וְאֵ֣ל שַׁדַּ֗י יִתֵּ֨ן לָכֶ֤ם רַחֲמִים֙ לִפְנֵ֣י הָאִ֔ישׁ וְשִׁלַּ֥ח לָכֶ֛ם אֶת־אֲחִיכֶ֥ם אַחֵ֖ר וְאֶת־בִּנְיָמִ֑ין וַאֲנִ֕י כַּאֲשֶׁ֥ר שָׁכֹ֖לְתִּי שָׁכָֽלְתִּי׃ 15וַיִּקְח֤וּ הָֽאֲנָשִׁים֙ אֶת־הַמִּנְחָ֣ה הַזֹּ֔את וּמִשְׁנֶה־כֶּ֛סֶף לָקְח֥וּ בְיָדָ֖ם וְאֶת־בִּנְיָמִ֑ן וַיָּקֻ֨מוּ֙ וַיֵּרְד֣וּ מִצְרַ֔יִם וַיַּֽעַמְד֖וּ לִפְנֵ֥י יֹוסֵֽף׃ 16וַיַּ֨רְא יֹוסֵ֣ף אִתָּם֮ אֶת־בִּנְיָמִין֒ וַיֹּ֨אמֶר֙ לַֽאֲשֶׁ֣ר עַל־בֵּיתֹ֔ו הָבֵ֥א אֶת־הָאֲנָשִׁ֖ים הַבָּ֑יְתָה וּטְבֹ֤חַ טֶ֨בַח֙ וְהָכֵ֔ן כִּ֥י אִתִּ֛י יֹאכְל֥וּ הָאֲנָשִׁ֖ים בַּֽצָּהֳרָֽיִם׃ 17וַיַּ֣עַשׂ הָאִ֔ישׁ כַּֽאֲשֶׁ֖ר אָמַ֣ר יֹוסֵ֑ף וַיָּבֵ֥א הָאִ֛ישׁ אֶת־הָאֲנָשִׁ֖ים בֵּ֥יתָה יֹוסֵֽף׃ 18וַיִּֽירְא֣וּ הָֽאֲנָשִׁ֗ים כִּ֣י הֽוּבְאוּ֮ בֵּ֣ית יֹוסֵף֒ וַיֹּאמְר֗וּ עַל־דְּבַ֤ר הַכֶּ֨סֶף֙ הַשָּׁ֤ב בְּאַמְתְּחֹתֵ֨ינוּ֙ בַּתְּחִלָּ֔ה אֲנַ֖חְנוּ מֽוּבָאִ֑ים לְהִתְגֹּלֵ֤ל עָלֵ֨ינוּ֙ וּלְהִתְנַפֵּ֣ל עָלֵ֔ינוּ וְלָקַ֧חַת אֹתָ֛נוּ לַעֲבָדִ֖ים וְאֶת־חֲמֹרֵֽינוּ׃ 19וַֽיִּגְּשׁוּ֙ אֶל־הָאִ֔ישׁ אֲשֶׁ֖ר עַל־בֵּ֣ית יֹוסֵ֑ף וַיְדַבְּר֥וּ אֵלָ֖יו פֶּ֥תַח הַבָּֽיִת׃ 20וַיֹּאמְר֖וּ בִּ֣י אֲדֹנִ֑י יָרֹ֥ד יָרַ֛דְנוּ בַּתְּחִלָּ֖ה לִשְׁבָּר־אֹֽכֶל׃ 21וַֽיְהִ֞י כִּי־בָ֣אנוּ אֶל־הַמָּלֹ֗ון וַֽנִּפְתְּחָה֙ אֶת־אַמְתְּחֹתֵ֔ינוּ וְהִנֵּ֤ה כֶֽסֶף־אִישׁ֙ בְּפִ֣י אַמְתַּחְתֹּ֔ו כַּסְפֵּ֖נוּ בְּמִשְׁקָלֹ֑ו וַנָּ֥שֶׁב אֹתֹ֖ו בְּיָדֵֽנוּ׃ 22וְכֶ֧סֶף אַחֵ֛ר הֹורַ֥דְנוּ בְיָדֵ֖נוּ לִשְׁבָּר־אֹ֑כֶל לֹ֣א יָדַ֔עְנוּ מִי־שָׂ֥ם כַּסְפֵּ֖נוּ בְּאַמְתְּחֹתֵֽינוּ׃ 23וַיֹּאמֶר֩ שָׁלֹ֨ום לָכֶ֜ם אַל־תִּירָ֗אוּ אֱלֹ֨הֵיכֶ֜ם וֵֽאלֹהֵ֤י אֲבִיכֶם֙ נָתַ֨ן לָכֶ֤ם מַטְמֹון֙ בְּאַמְתְּחֹ֣תֵיכֶ֔ם כַּסְפְּכֶ֖ם בָּ֣א אֵלָ֑י וַיֹּוצֵ֥א אֲלֵהֶ֖ם אֶת־שִׁמְעֹֽון׃ 24וַיָּבֵ֥א הָאִ֛ישׁ אֶת־הָאֲנָשִׁ֖ים בֵּ֣יתָה יֹוסֵ֑ף וַיִּתֶּן־מַ֨יִם֙ וַיִּרְחֲצ֣וּ רַגְלֵיהֶ֔ם וַיִּתֵּ֥ן מִסְפֹּ֖וא לַחֲמֹֽרֵיהֶֽם׃ 25וַיָּכִ֨ינוּ֙ אֶת־הַמִּנְחָ֔ה עַד־בֹּ֥וא יֹוסֵ֖ף בַּֽצָּהֳרָ֑יִם כִּ֣י שָֽׁמְע֔וּ כִּי־שָׁ֖ם יֹ֥אכְלוּ לָֽחֶם׃ 26וַיָּבֹ֤א יֹוסֵף֙ הַבַּ֔יְתָה וַיָּבִ֥יאּוּ לֹ֛ו אֶת־הַמִּנְחָ֥ה אֲשֶׁר־בְּיָדָ֖ם הַבָּ֑יְתָה וַיִּשְׁתַּחֲווּ־לֹ֖ו אָֽרְצָה׃ 27וַיִּשְׁאַ֤ל לָהֶם֙ לְשָׁלֹ֔ום וַיֹּ֗אמֶר הֲשָׁלֹ֛ום אֲבִיכֶ֥ם הַזָּקֵ֖ן אֲשֶׁ֣ר אֲמַרְתֶּ֑ם הַעֹודֶ֖נּוּ חָֽי׃ 28וַיֹּאמְר֗וּ שָׁלֹ֛ום לְעַבְדְּךָ֥ לְאָבִ֖ינוּ עֹודֶ֣נּוּ חָ֑י וַֽיִּקְּד֖וּ וַיִּשְׁתַּחֲוֻּ 29וַיִּשָּׂ֣א עֵינָ֗יו וַיַּ֞רְא אֶת־בִּנְיָמִ֣ין אָחִיו֮ בֶּן־אִמֹּו֒ וַיֹּ֗אמֶר הֲזֶה֙ אֲחִיכֶ֣ם הַקָּטֹ֔ן אֲשֶׁ֥ר אֲמַרְתֶּ֖ם אֵלָ֑י וַיֹּאמַ֕ר אֱלֹהִ֥ים יָחְנְךָ֖ בְּנִֽי׃ 30וַיְמַהֵ֣ר יֹוסֵ֗ף כִּֽי־נִכְמְר֤וּ רַחֲמָיו֙ אֶל־אָחִ֔יו וַיְבַקֵּ֖שׁ לִבְכֹּ֑ות וַיָּבֹ֥א הַחַ֖דְרָה וַיֵּ֥בְךְּ שָֽׁמָּה׃ 31וַיִּרְחַ֥ץ פָּנָ֖יו וַיֵּצֵ֑א וַיִּ֨תְאַפַּ֔ק וַיֹּ֖אמֶר שִׂ֥ימוּ לָֽחֶם׃ 32וַיָּשִׂ֥ימוּ לֹ֛ו לְבַדֹּ֖ו וְלָהֶ֣ם לְבַדָּ֑ם וְלַמִּצְרִ֞ים הָאֹכְלִ֤ים אִתֹּו֙ לְבַדָּ֔ם כִּי֩ לֹ֨א יוּכְל֜וּן הַמִּצְרִ֗ים לֶאֱכֹ֤ל אֶת־הָֽעִבְרִים֙ לֶ֔חֶם כִּי־תֹועֵבָ֥ה הִ֖וא לְמִצְרָֽיִם׃ 33וַיֵּשְׁב֣וּ לְפָנָ֔יו הַבְּכֹר֙ כִּבְכֹ֣רָתֹ֔ו וְהַצָּעִ֖יר כִּצְעִרָתֹ֑ו וַיִּתְמְה֥וּ הָאֲנָשִׁ֖ים אִ֥ישׁ אֶל־רֵעֵֽהוּ׃ 34וַיִּשָּׂ֨א מַשְׂאֹ֜ת מֵאֵ֣ת פָּנָיו֮ אֲלֵהֶם֒ וַתֵּ֜רֶב מַשְׂאַ֧ת בִּנְיָמִ֛ן מִמַּשְׂאֹ֥ת כֻּלָּ֖ם חָמֵ֣שׁ יָדֹ֑ות וַיִּשְׁתּ֥וּ וַֽיִּשְׁכְּר֖וּ עִמֹּֽו׃
44
Akabêhè ka Yozefu omu nshoho ya Benyamini
1 Yozefu ahà ecibwindi cage eri irhegeko, erhi: «Enshoho z’aba bantu ogend’izibumba biryo nk’oku bankanahash’ibarhula, ogal’ihira enfaranga za ngasi muguma omu kanwa k’enshoho yage. 2 Oyish’ihira kalya kabêhe kâni k’amarhale omu munwa gw’enshoho y’omurho obalimwo, ohiremwo enfaranga z’engano yage.» Omurhindisi anacijira nk’oku Yozefu anamubwirga. 3 Sêzi erhi bucânûla balika balya bantu haguma n’endogomi zabo. 4 Bâli bamarhenga omu lugo ci kwonene barhali bacihika kulî; Yozefu àrhuma omurhindisi wage, erhi: «Yimuka oshimbûlire balya bantu, na hano obahikakwo, obabwire, erhi: «Kurhi mwagalulaga amabì oku minja mwajirîrwe? 5 K’arhali ko kabêhe nnawirhu anyweramwo, ko analagulirakwo? Kubi okwo mwajizire.» 6 Abahikakwo, ababwira birya binwa. 7 Bamushuza, mpu: «Cirhumire nnahamwirhu ederha ntyo? Ntanzi là erhi bambali bawe bankajira ecijiro ca bene eco! 8 Sinza enfaranga rhwashimanaga omu minwa y’enshoho zirhu, rhwakugalulîrezo kurhenga emwirhu Kanani, kurhi rhwankazimbirage omu nyumpa ya nnahamwinyu abe nfaranga erhi gabe masholo? 9 Ekarhî ka bambali bawe, oyu wankanasiimana kwo ako kabêhe anafe, na nirhu rhwenene rhunabe bajâ ba nnawinyu.» 10 Anacibashuza, erhi: «Neci, binabâge nk’okwo mudesire! Oyu bankanashimana adwirhe ako kabêhe, anabe mujâ wani; ci abandi bohe banacigendera.» 11 Ngasi muguma ahonyeza enshoho yage y’engano oku idaho, ngasi muguma anacishanûla enshoho yage. 12 Afûkula kugwarhira oku nfula kuhika oku muziba gwabo, n’akabêhe kayishibonekana omu nshoho ya Benyamini. 13 Banacisharhula enyambalo yabo ngasi muguma ashub’ibarhuza endogomi yage, bashubira omu lugo. 14 Yuda na bene wabo baja aha mwa Yozefu, babandana acihali, bafukamiriza embere zage bahwera oku idaho. 15 Yozefu ababwira, erhi: «Byo bici ebi mwankolîre? Ka murhamanyiri oku omuntu oli akâni ayishi oku balêba?» 16 Yuda ashuza, erhi: «Bici rhwacibwira nnawirhu? Kurhi rhwaciderhaga? Kurhi rhwankaciyêra? Nyamuzinda ayerekine obubi bwa bambali bawe. Lola, rhukola bajâ ba nnawirhu rhweshi oku rhunali n’oyu bashangaga akabêhe omu nfune.» 17 Abashuza, erhi: «Ntanzi erhi nankajira ntyo! Olya muntu banashimanagakwo akabêhe, ye wanabâ mujâ wani, mwehe mushubire n’omurhûla emunda sho ali.»
Amasambo ga Yuda
18 Oku bundi Yuda amuyegêra, erhi: «Yagirwa mâshi, oleke omurhumisi wawe aderhere akanwa omu marhiwiri ga nnawirhu, orhanabêraga omurbumisi wawe burhe bulya kwo onali nka Faraoni. 19 Nnawirhu adôsize bambali bage bulya, erhi: «Ka mucijira sho. Ka mucigwerhe ommulonzire?» 20 Nirhu rhwashuza nnawirhu, nti: «Rhucigwerhe larha w’omushosi n’omuziba gwirhu gwaburhiragwa e bushosi; oyu gwalondaga afire, ye baburhagwa na nnina muguma, n’îshe arhahimwa kumurhonya. 21 Wabwira bambali bawe obwo, erhi: «Mumundêrhere, amasu gani gamulole kwo». 22 Rhwashuza nnawirhu, nti: «Omwana ntako arhenge kuli îshe, erhi ankamurhenga kwo, îshe anafà.» 23 Wanacibwira bambali bawe, erhi: «Akaba mulumuna winyu arhabungulusiri haguma ninyu, murhayimange omu masu gani. 24 Erhi rhuyinamukira emwa mwambali wawe yeligi larha, rhwamuganirira ebinwa bya nnawirhu. 25 Kandi erhi larha arhubwira, erhi: «Kanyi mushub’igend’igula biryo bisungunu;» 26 rhwashuza, nti: «Rhurhankahash’iyandagala. Ci kwone akaba rhwagenda rhweshi na mulumuna wirhu, lyoki rhwankabunguluka, bulya ntako rhubone obusu bw’olya mulume rhurhanali rhweshi na mulumuna wirhu.» 27 Mwambali wawe, yerigi larha arhushuza, erhi: «Mumanyire oku mukanie amburhire bana babirhi bone: 28 Muguma acîgendîre, naderha nti kulîbwa alîbirwe n’eciryanyi; kuhika buno ntasag’îmushisha omu isu. 29 Erhi mwankashub’intôla oyu wundi, naye erhi ankajira oku abà,mwanarhuma ezi mvi zani zaja ekuzimu n’omungo munji.» 30 Bunola nkashubiraga emwa mwambali wawe, yerigi larha, ntanadwirhi omwana, oyu omurhima gwage gwacîshwekîrekwo, 31 hano abona omwana arhali haguma nirhu, kufà anafà, n’ago mango erhi bambali bawe bamarhuma emvi za mwambali wawe, yerigi larha, zaja ekuzimu n’oburhe bunji. 32 Na kandi, mwambali wawe acîbarhuzize olw’oyu mwana, omu masu ga larha, amango naderhaga nti akaba ntamugalwiri emunda oli onanjire mwisi ensiku zoshi.» 33 Olekage yagirwa mwambali wawe ayorhe mujâ wa nnawirhu, oyu mwana omuleke arhereme haguma na bakulu bage. 35 Kurhi nankasôkera emunda larha ali wâni n’omwana arhayishiri haguma nani? Nanga ntalonza mbone obuhanya bwarhogera larha!»
Geneis 44: 1
1וַיְצַ֞ו אֶת־אֲשֶׁ֣ר עַל־בֵּיתֹו֮ לֵאמֹר֒ מַלֵּ֞א אֶת־אַמְתְּחֹ֤ת הָֽאֲנָשִׁים֙ אֹ֔כֶל כַּאֲשֶׁ֥ר יוּכְל֖וּן שְׂאֵ֑ת וְשִׂ֥ים כֶּֽסֶף־אִ֖ישׁ בְּפִ֥י אַמְתַּחְתֹּֽו׃ 2וְאֶת־גְּבִיעִ֞י גְּבִ֣יעַ הַכֶּ֗סֶף תָּשִׂים֙ בְּפִי֙ אַמְתַּ֣חַת הַקָּטֹ֔ן וְאֵ֖ת כֶּ֣סֶף שִׁבְרֹ֑ו וַיַּ֕עַשׂ כִּדְבַ֥ר יֹוסֵ֖ף אֲשֶׁ֥ר דִּבֵּֽר׃ 3הַבֹּ֖קֶר אֹ֑ור וְהָאֲנָשִׁ֣ים שֻׁלְּח֔וּ הֵ֖מָּה וַחֲמֹרֵיהֶֽם׃ 4הֵ֠ם יָֽצְא֣וּ אֶת־הָעִיר֮ לֹ֣א הִרְחִיקוּ֒ וְיֹוסֵ֤ף אָמַר֙ לַֽאֲשֶׁ֣ר עַל־בֵּיתֹ֔ו ק֥וּם רְדֹ֖ף אַחֲרֵ֣י הָֽאֲנָשִׁ֑ים וְהִשַּׂגְתָּם֙ וְאָמַרְתָּ֣ אֲלֵהֶ֔ם לָ֛מָּה שִׁלַּמְתֶּ֥ם רָעָ֖ה תַּ֥חַת טֹובָֽה׃ 5הֲלֹ֣וא זֶ֗ה אֲשֶׁ֨ר יִשְׁתֶּ֤ה אֲדֹנִי֙ בֹּ֔ו וְה֕וּא נַחֵ֥שׁ יְנַחֵ֖שׁ בֹּ֑ו הֲרֵעֹתֶ֖ם אֲשֶׁ֥ר עֲשִׂיתֶֽם׃ 6וַֽיַּשִּׂגֵ֑ם וַיְדַבֵּ֣ר אֲלֵהֶ֔ם אֶת־הַדְּבָרִ֖ים הָאֵֽלֶּה׃ 7וַיֹּאמְר֣וּ אֵלָ֔יו לָ֚מָּה יְדַבֵּ֣ר אֲדֹנִ֔י כַּדְּבָרִ֖ים הָאֵ֑לֶּה חָלִ֨ילָה֙ לַעֲבָדֶ֔יךָ מֵעֲשֹׂ֖ות כַּדָּבָ֥ר הַזֶּֽה׃ 8הֵ֣ן כֶּ֗סֶף אֲשֶׁ֤ר מָצָ֨אנוּ֙ בְּפִ֣י אַמְתְּחֹתֵ֔ינוּ הֱשִׁיבֹ֥נוּ אֵלֶ֖יךָ מֵאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וְאֵ֗יךְ נִגְנֹב֙ מִבֵּ֣ית אֲדֹנֶ֔יךָ כֶּ֖סֶף אֹ֥ו זָהָֽב׃ 9אֲשֶׁ֨ר יִמָּצֵ֥א אִתֹּ֛ו מֵעֲבָדֶ֖יךָ וָמֵ֑ת וְגַם־אֲנַ֕חְנוּ נִֽהְיֶ֥ה לַֽאדֹנִ֖י לַעֲבָדִֽים׃ 10וַיֹּ֕אמֶר גַּם־עַתָּ֥ה כְדִבְרֵיכֶ֖ם כֶּן־ה֑וּא אֲשֶׁ֨ר יִמָּצֵ֤א אִתֹּו֙ יִהְיֶה־לִּ֣י עָ֔בֶד וְאַתֶּ֖ם תִּהְי֥וּ נְקִיִּֽם׃ 11וַֽיְמַהֲר֗וּ וַיֹּורִ֛דוּ אִ֥ישׁ אֶת־אַמְתַּחְתֹּ֖ו אָ֑רְצָה וַֽיִּפְתְּח֖וּ אִ֥ישׁ אַמְתַּחְתֹּֽו׃ 12וַיְחַפֵּ֕שׂ בַּגָּדֹ֣ול הֵחֵ֔ל וּבַקָּטֹ֖ן כִּלָּ֑ה וַיִּמָּצֵא֙ הַגָּבִ֔יעַ בְּאַמְתַּ֖חַת בִּנְיָמִֽן׃ 13וַֽיִּקְרְע֖וּ שִׂמְלֹתָ֑ם וַֽיַּעֲמֹס֙ אִ֣ישׁ עַל־חֲמֹרֹ֔ו וַיָּשֻׁ֖בוּ הָעִֽירָה׃ 14וַיָּבֹ֨א יְהוּדָ֤ה וְאֶחָיו֙ בֵּ֣יתָה יֹוסֵ֔ף וְה֖וּא עֹודֶ֣נּוּ שָׁ֑ם וַיִּפְּל֥וּ לְפָנָ֖יו אָֽרְצָה׃ 15וַיֹּ֤אמֶר לָהֶם֙ יֹוסֵ֔ף מָֽה־הַמַּעֲשֶׂ֥ה הַזֶּ֖ה אֲשֶׁ֣ר עֲשִׂיתֶ֑ם הֲלֹ֣וא יְדַעְתֶּ֔ם כִּֽי־נַחֵ֧שׁ יְנַחֵ֛שׁ אִ֖ישׁ אֲשֶׁ֥ר כָּמֹֽנִי׃ 16וַיֹּ֣אמֶר יְהוּדָ֗ה מַה־נֹּאמַר֙ לַֽאדֹנִ֔י מַה־נְּדַבֵּ֖ר וּמַה־נִּצְטַדָּ֑ק הָאֱלֹהִ֗ים מָצָא֙ אֶת־עֲוֹ֣ן עֲבָדֶ֔יךָ הִנֶּנּ֤וּ עֲבָדִים֙ לַֽאדֹנִ֔י גַּם־אֲנַ֕חְנוּ גַּ֛ם אֲשֶׁר־נִמְצָ֥א הַגָּבִ֖יעַ בְּיָדֹֽו׃ 17וַיֹּ֕אמֶר חָלִ֣ילָה לִּ֔י מֵעֲשֹׂ֖ות זֹ֑את הָאִ֡ישׁ אֲשֶׁר֩ נִמְצָ֨א הַגָּבִ֜יעַ בְּיָדֹ֗ו ה֚וּא יִהְיֶה־לִּ֣י עָ֔בֶד וְאַתֶּ֕ם עֲל֥וּ לְשָׁלֹ֖ום אֶל־אֲבִיכֶֽם׃ פ 18וַיִּגַּ֨שׁ אֵלָ֜יו יְהוּדָ֗ה וַיֹּאמֶר֮ בִּ֣י אֲדֹנִי֒ יְדַבֶּר־נָ֨א עַבְדְּךָ֤ דָבָר֙ בְּאָזְנֵ֣י אֲדֹנִ֔י וְאַל־יִ֥חַר אַפְּךָ֖ בְּעַבְדֶּ֑ךָ כִּ֥י כָמֹ֖וךָ כְּפַרְעֹֽה׃ 19אֲדֹנִ֣י שָׁאַ֔ל אֶת־עֲבָדָ֖יו לֵאמֹ֑ר הֲיֵשׁ־לָכֶ֥ם אָ֖ב אֹו־אָֽח׃ 20וַנֹּ֨אמֶר֙ אֶל־אֲדֹנִ֔י יֶשׁ־לָ֨נוּ֙ אָ֣ב זָקֵ֔ן וְיֶ֥לֶד זְקֻנִ֖ים קָטָ֑ן וְאָחִ֨יו מֵ֜ת וַיִּוָּתֵ֨ר ה֧וּא לְבַדֹּ֛ו לְאִמֹּ֖ו וְאָבִ֥יו אֲהֵבֹֽו׃ 21וַתֹּ֨אמֶר֙ אֶל־עֲבָדֶ֔יךָ הֹורִדֻ֖הוּ אֵלָ֑י וְאָשִׂ֥ימָה עֵינִ֖י עָלָֽיו׃ 22וַנֹּ֨אמֶר֙ אֶל־אֲדֹנִ֔י לֹא־יוּכַ֥ל הַנַּ֖עַר לַעֲזֹ֣ב אֶת־אָבִ֑יו וְעָזַ֥ב אֶת־אָבִ֖יו וָמֵֽת׃ 23וַתֹּ֨אמֶר֙ אֶל־עֲבָדֶ֔יךָ אִם־לֹ֥א יֵרֵ֛ד אֲחִיכֶ֥ם הַקָּטֹ֖ן אִתְּכֶ֑ם לֹ֥א תֹסִפ֖וּן לִרְאֹ֥ות פָּנָֽי׃ 24וַיְהִי֙ כִּ֣י עָלִ֔ינוּ אֶֽל־עַבְדְּךָ֖ אָבִ֑י וַנַּ֨גֶּד־לֹ֔ו אֵ֖ת דִּבְרֵ֥י אֲדֹנִֽי׃ 25וַיֹּ֖אמֶר אָבִ֑ינוּ שֻׁ֖בוּ שִׁבְרוּ־לָ֥נוּ מְעַט־אֹֽכֶל׃ 26וַנֹּ֕אמֶר לֹ֥א נוּכַ֖ל לָרֶ֑דֶת אִם־יֵשׁ֩ אָחִ֨ינוּ הַקָּטֹ֤ן אִתָּ֨נוּ֙ וְיָרַ֔דְנוּ כִּי־לֹ֣א נוּכַ֗ל לִרְאֹות֙ פְּנֵ֣יהָאִ֔ישׁ וְאָחִ֥ינוּ הַקָּטֹ֖ן אֵינֶ֥נּוּ אִתָּֽנוּ׃ 27וַיֹּ֛אמֶר עַבְדְּךָ֥ אָבִ֖י אֵלֵ֑ינוּ אַתֶּ֣ם יְדַעְתֶּ֔ם כִּ֥י שְׁנַ֖יִם יָֽלְדָה־לִּ֥י אִשְׁתִּֽי׃ 28וַיֵּצֵ֤א הָֽאֶחָד֙ מֵֽאִתִּ֔י וָאֹמַ֕ר אַ֖ךְ טָרֹ֣ף טֹרָ֑ף וְלֹ֥א רְאִיתִ֖יו עַד־הֵֽנָּה׃ 29וּלְקַחְתֶּ֧ם גַּם־אֶת־זֶ֛ה מֵעִ֥ם פָּנַ֖י וְקָרָ֣הוּ אָסֹ֑ון וְהֹֽורַדְתֶּ֧ם אֶת־שֵׂיבָתִ֛י בְּרָעָ֖ה שְׁאֹֽלָה׃ 30וְעַתָּ֗ה כְּבֹאִי֙ אֶל־עַבְדְּךָ֣ אָבִ֔י וְהַנַּ֖עַר אֵינֶנּ֣וּ אִתָּ֑נוּ וְנַפְשֹׁ֖ו קְשׁוּרָ֥ה בְנַפְשֹֽׁו׃ 31וְהָיָ֗ה כִּרְאֹותֹ֛ו כִּי־אֵ֥ין הַנַּ֖עַר וָמֵ֑ת וְהֹורִ֨ידוּ עֲבָדֶ֜יךָ אֶת־שֵׂיבַ֨ת עַבְדְּךָ֥ אָבִ֛ינוּ בְּיָגֹ֖ון שְׁאֹֽלָה׃ 32כִּ֤י עַבְדְּךָ֙ עָרַ֣ב אֶת־הַנַּ֔עַר מֵעִ֥ם אָבִ֖י לֵאמֹ֑ר אִם־לֹ֤א אֲבִיאֶ֨נּוּ֙ אֵלֶ֔יךָ וְחָטָ֥אתִי לְאָבִ֖י כָּל־הַיָּמִֽים׃ 33וְעַתָּ֗ה יֵֽשֶׁב־נָ֤א עַבְדְּךָ֙ תַּ֣חַת הַנַּ֔עַר עֶ֖בֶד לַֽאדֹנִ֑י וְהַנַּ֖עַר יַ֥עַל עִם־אֶחָֽיו׃ 34כִּי־אֵיךְ֙ אֶֽעֱלֶ֣ה אֶל־אָבִ֔י וְהַנַּ֖עַר אֵינֶנּ֣וּ אִתִּ֑י פֶּ֚ן אֶרְאֶ֣ה בָרָ֔ע אֲשֶׁ֥ר יִמְצָ֖א אֶת־אָבִֽי׃
45
Yozefu acimanyisa kuli bene wabo
1 Lero Yozefu ayabirwa n’okurhenza emirenge embere z’aba bâli halya boshi; anaciyâma, erhi: «Muhuluse abandiho boshi.» Na ntyo ntaye wacimuliho erhi Yozefu acimanyisa emunda bakulu bage bali. 2 Ayâma n’izu linene erhi alaka, Abanyamisiri balinda bayumva, n’iburha lya Faraoni lyakuyumva. 3 Yozefu abwira bakulu bage, erhi: «Nie Yozefu! Ka ho larha acibà?» Bene wabo bayabirwa n’okumushuza bulya bamarhemuka embere zage. 4 Obwo, Yozefu abwira bene wabo, erhi: «Nyegêri.» Bamuyegêra. Ababwira, erhi: «Nie Yozefu olya mulumuna winyu mwaguzagya mpu bamuhêke e Misiri. 5 Ci kwonene mumanyage murbacibâga burhe murhanacikalihiranaga mpu okwenge mwangulizagya ab’eno munda. Kulonza okufumya obuzine bwinyu kwarhumaga Nyamuzinda antuma mpu mmushokolere. 6 Bulya, sinzi oku ekola myaka ibirhi eno kurhenga ishali lijîre omu cihugo, hacisigire na yindi irhanu abantu barhahinga barhanasarûla . 7 Nyamuzinda antumire mmunshokolere lyo obûko bwinyu bulemera muno cihugo n’okuyishiciza akalamo kinyu kulya kwankanaderhwa. 8 Ntyo arhacirigi mwe mwantumaga eno munda ci Nyamuzinda; anyimisire mpu mbe îshe wa Faraoni, mwimangizi w’enyumpa yage yoshi na murhambo w’ecihugo c’e Misiri coshi. 9 Mukanyagye musôkere emunda larha ali, mumubwire, mpu: «Mugala wawe Yosefu adesire, erhi: «Nyamuzinda anyimisire murhambo w’e Misiri yoshi; obungulukire eno munda ndi buzira kulegerera. 10 Wayubaka omu cihugo ca Gosheni, wabêra aha burhambi bwani mwe na bagala bawe, na binjikulu bawe, ebibuzi byawe n’enkafu zawe na ngasi ebi ogwerhe byoshi. 11 Eyo munda nakaz’ikushundira, bulya hacisigîre yindi myaka irhanu ya cizombo, na ntyo orhacilake buligo, oli we, oli enyumpa yawe, na ngasi hyawe hyoshi.» 12 Mucîbwinîre n’amasu ginyu, mulumuna wani Benyamini naye abwine oku kanwa kani kadwirhe kamuderheza. 13 Muganîrire larha irenge ngwerhe omu Misiri lyoshi, n’ebi mwabwine byoshi munatwe duba, muyandagalane larha eno munda.» 14 Oku bundi acikweba omu igosi lya mulumuna wage Benyamini, alaka, naye Benyamini alakira oku igosi lyage. 15 Anunugurha bene wabo boshi, alaka anadwirbe abahôbera; bene wabo barhondêra bamushambâza.
Faraoni ahamagala omulala gwa Yakobo
16 Omwanzi gwahika omu bwami bwa Faraoni, mpu bene wabo Yozefu bayishire: Faraoni n’abarhambo bage basîma bwenêne. 17 Faraoni abwira Yozefu, erhi: «Obwire bene winyu, erhi: Oku mwajira kw’oku: Mushanire ebihêsi binyu, mukanye muje e Kanani. 18 Murhôle sho n’emilala yinyu, muyîshe eno munda ndi. Nammuyûbasa ahinja ha cino cihugo ca Misiri munalye oku mashushi g’ecihugo. 19 Woyo obahe eri irhegeko, erhi kwo mwajira ntya: Muyanke engâlè muno cihugo c’e Misiri, mulerhemwo abana binyu na bakinywe, murhôle na sho, muyîshe. 20 Murhabâga burhe bw’ebi mwasiga, bulya ngasi hinja hinali omu cihugo c’e Misiri, byaba hinyu.»
Bene Yakobo baj’ilerha îshe e Kanani
21 Bene Israheli banajira kulya; Yozefu abahà engâlè nk’oku Faraoni anarhegekaga, abaha n’olwiko lw’enjira. 22 Aja abaha ngasi muguma omushangi gw’olusiku lukulu, Benyamini yehe amuha magana asharhu ga sikeli za nfaranga, bamuha na mishangi irhanu ya lusiku lukulu. 23 Kwo n’okwo, arhumira ise ndogomi ikumi, bazihêsa oku ngasi hinja hinabà e Misiri, na ndogomi nkazi ikumi zihesîbwe engano, omugati n’olwîko omushosi acîyikira omu njira. 24 Oku bundi asêzera bene wabo, nabo balikûla, erhi amanarhang’ibabwira, erhi: «Murhalongôleraga omu njira.» 25 Banacirhenga e Misiri obwo, bayinamukira omu cihugo c’e Kanani emw’îshe Yakobo. 26 Bamubwira, mpu: «Yozefu ho aciba, ciru ye warhambula ecihugo c’e Misiri coshi.» Omurhima gwage gwayôrha guhangalîre, bulya arhabayemeraga. 27 Ci kwoki erhi bayus’imubwira ebinwa Yozefu aderhaga byoshi, n’erhi abona zirya ngâlè Yozefu arhumaga mpu zij’imulêrha, omurhima gw’îshe wabo Yakobo gwarhwangûkwa. 28 Israheli aderha, erhi: «Nta kundi! Kwisi mugala wani Yozefu ho acibà! Naj’imulolakwo embere nfè».
Genesis 45: 1
וְלֹֽא־יָכֹ֨ל יֹוסֵ֜ף לְהִתְאַפֵּ֗ק לְכֹ֤ל הַנִּצָּבִים֙ עָלָ֔יו וַיִּקְרָ֕א הֹוצִ֥יאוּ כָל־אִ֖ישׁ מֵעָלָ֑י וְלֹא־עָ֤מַד אִישׁ֙ אִתֹּ֔ו בְּהִתְוַדַּ֥ע יֹוסֵ֖ף אֶל־אֶחָֽיו׃ 2וַיִּתֵּ֥ן אֶת־קֹלֹ֖ו בִּבְכִ֑י וַיִּשְׁמְע֣וּ מִצְרַ֔יִם וַיִּשְׁמַ֖ע בֵּ֥ית פַּרְעֹֽה׃ 3וַיֹּ֨אמֶר יֹוסֵ֤ף אֶל־אֶחָיו֙ אֲנִ֣י יֹוסֵ֔ף הַעֹ֥וד אָבִ֖י חָ֑י וְלֹֽא־יָכְל֤וּ אֶחָיו֙ לַעֲנֹ֣ות אֹתֹ֔ו כִּ֥י נִבְהֲל֖וּ מִפָּנָֽיו׃ 4וַיֹּ֨אמֶר יֹוסֵ֧ף אֶל־אֶחָ֛יו גְּשׁוּ־נָ֥א אֵלַ֖י וַיִּגָּ֑שׁוּ וַיֹּ֗אמֶר אֲנִי֙ יֹוסֵ֣ף אֲחִיכֶ֔ם אֲשֶׁר־מְכַרְתֶּ֥ם אֹתִ֖י מִצְרָֽיְמָה׃ 5וְעַתָּ֣ה׀ אַל־תֵּעָ֣צְב֗וּ וְאַל־יִ֨חַר֙ בְּעֵ֣ינֵיכֶ֔ם כִּֽי־מְכַרְתֶּ֥ם אֹתִ֖י הֵ֑נָּה כִּ֣י לְמִֽחְיָ֔ה שְׁלָחַ֥נִי אֱלֹהִ֖ים לִפְנֵיכֶֽם׃ 6כִּי־זֶ֛ה שְׁנָתַ֥יִם הָרָעָ֖ב בְּקֶ֣רֶב הָאָ֑רֶץ וְעֹוד֙ חָמֵ֣שׁ שָׁנִ֔ים אֲשֶׁ֥ר אֵין־חָרִ֖ישׁ וְקָצִּֽיר׃ 7וַיִּשְׁלָחֵ֤נִי אֱלֹהִים֙ לִפְנֵיכֶ֔ם לָשׂ֥וּם לָכֶ֛ם שְׁאֵרִ֖ית בָּאָ֑רֶץ וּלְהַחֲיֹ֣ות לָכֶ֔ם לִפְלֵיטָ֖ה גְּדֹלָֽה׃ 8וְעַתָּ֗ה לֹֽא־אַתֶּ֞ם שְׁלַחְתֶּ֤ם אֹתִי֙ הֵ֔נָּה כִּ֖י הָאֱלֹהִ֑ים וַיְשִׂימֵ֨נִֽי לְאָ֜ב לְפַרְעֹ֗ה וּלְאָדֹון֙ לְכָל־בֵּיתֹ֔ו וּמֹשֵׁ֖ל בְּכָל־אֶ֥רֶץ מִצְרָֽיִם׃ 9מַהֲרוּ֮ וַעֲל֣וּ אֶל־אָבִי֒ וַאֲמַרְתֶּ֣ם אֵלָ֗יו כֹּ֤ה אָמַר֙ בִּנְךָ֣ יֹוסֵ֔ף שָׂמַ֧נִי אֱלֹהִ֛ים לְאָדֹ֖וןלְכָל־מִצְרָ֑יִם רְדָ֥ה אֵלַ֖י אַֽל־תַּעֲמֹֽד׃ 10וְיָשַׁבְתָּ֣ בְאֶֽרֶץ־גֹּ֗שֶׁן וְהָיִ֤יתָ קָרֹוב֙ אֵלַ֔י אַתָּ֕ה וּבָנֶ֖יךָ וּבְנֵ֣י בָנֶ֑יךָ וְצֹאנְךָ֥ וּבְקָרְךָ֖ וְכָל־אֲשֶׁר־לָֽךְ׃ 11וְכִלְכַּלְתִּ֤י אֹֽתְךָ֙ שָׁ֔ם כִּי־עֹ֛וד חָמֵ֥שׁ שָׁנִ֖ים רָעָ֑ב פֶּן־תִּוָּרֵ֛שׁ אַתָּ֥ה וּבֵֽיתְךָ֖ וְכָל־אֲשֶׁר־לָֽךְ׃ 12וְהִנֵּ֤ה עֵֽינֵיכֶם֙ רֹאֹ֔ות וְעֵינֵ֖י אָחִ֣י בִנְיָמִ֑ין כִּי־פִ֖י הַֽמְדַבֵּ֥ר אֲלֵיכֶֽם׃ 13וְהִגַּדְתֶּ֣ם לְאָבִ֗י אֶת־כָּל־כְּבֹודִי֙ בְּמִצְרַ֔יִם וְאֵ֖ת כָּל־אֲשֶׁ֣ר רְאִיתֶ֑ם וּמִֽהַרְתֶּ֛ם וְהֹורַדְתֶּ֥ם אֶת־אָבִ֖י הֵֽנָּה׃ 14וַיִּפֹּ֛ל עַל־צַוְּארֵ֥י בִנְיָמִֽן־אָחִ֖יו וַיֵּ֑בְךְּ וּבִנְיָמִ֔ן בָּכָ֖ה עַל־צַוָּארָֽיו׃ 15וַיְנַשֵּׁ֥ק לְכָל־אֶחָ֖יו וַיֵּ֣בְךְּ עֲלֵיהֶ֑ם וְאַ֣חֲרֵי כֵ֔ן דִּבְּר֥וּ אֶחָ֖יו אִתֹּֽו׃ 16וְהַקֹּ֣ל נִשְׁמַ֗ע בֵּ֤ית פַּרְעֹה֙ לֵאמֹ֔ר בָּ֖אוּ אֲחֵ֣י יֹוסֵ֑ף וַיִּיטַב֙ בְּעֵינֵ֣י פַרְעֹ֔ה וּבְעֵינֵ֖י עֲבָדָֽיו׃ 17וַיֹּ֤אמֶר פַּרְעֹה֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף אֱמֹ֥ר אֶל־אַחֶ֖יךָ זֹ֣את עֲשׂ֑וּ טַֽעֲנוּ֙ אֶת־בְּעִ֣ירְכֶ֔ם וּלְכוּ־בֹ֖אוּאַ֥רְצָה כְּנָֽעַן׃ 18וּקְח֧וּ אֶת־אֲבִיכֶ֛ם וְאֶת־בָּתֵּיכֶ֖ם וּבֹ֣אוּ אֵלָ֑י וְאֶתְּנָ֣ה לָכֶ֗ם אֶת־טוּב֙ אֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם וְאִכְל֖וּ אֶת־חֵ֥לֶב הָאָֽרֶץ׃ 19וְאַתָּ֥ה צֻוֵּ֖יתָה זֹ֣את עֲשׂ֑וּ קְחוּ־לָכֶם֩ מֵאֶ֨רֶץ מִצְרַ֜יִם עֲגָלֹ֗ות לְטַפְּכֶם֙ וְלִנְשֵׁיכֶ֔ם וּנְשָׂאתֶ֥ם אֶת־אֲבִיכֶ֖ם וּבָאתֶֽם׃ 20וְעֵ֣ינְכֶ֔ם אַל־תָּחֹ֖ס עַל־כְּלֵיכֶ֑ם כִּי־ט֛וּב כָּל־אֶ֥רֶץ מִצְרַ֖יִם לָכֶ֥ם הֽוּא׃ 21וַיַּֽעֲשׂוּ־כֵן֙ בְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל וַיִּתֵּ֨ן לָהֶ֥ם יֹוסֵ֛ף עֲגָלֹ֖ות עַל־פִּ֣י פַרְעֹ֑ה וַיִּתֵּ֥ן לָהֶ֛ם צֵדָ֖ה לַדָּֽרֶךְ׃ 22לְכֻלָּ֥ם נָתַ֛ן לָאִ֖ישׁ חֲלִפֹ֣ות שְׂמָלֹ֑ת וּלְבִנְיָמִ֤ן נָתַן֙ שְׁלֹ֣שׁ מֵאֹ֣ות כֶּ֔סֶף וְחָמֵ֖שׁ חֲלִפֹ֥ת שְׂמָלֹֽת׃ 23וּלְאָבִ֞יו שָׁלַ֤ח כְּזֹאת֙ עֲשָׂרָ֣ה חֲמֹרִ֔ים נֹשְׂאִ֖ים מִטּ֣וּב מִצְרָ֑יִם וְעֶ֣שֶׂר אֲתֹנֹ֡ת נֹֽ֠שְׂאֹת בָּ֣רוָלֶ֧חֶם וּמָזֹ֛ון לְאָבִ֖יו לַדָּֽרֶךְ׃ 24וַיְשַׁלַּ֥ח אֶת־אֶחָ֖יו וַיֵּלֵ֑כוּ וַיֹּ֣אמֶר אֲלֵהֶ֔ם אַֽל־תִּרְגְּז֖וּ בַּדָּֽרֶךְ׃ 25וַֽיַּעֲל֖וּ מִמִּצְרָ֑יִם וַיָּבֹ֨אוּ֙ אֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן אֶֽל־יַעֲקֹ֖ב אֲבִיהֶֽם׃ 26וַיַּגִּ֨דוּ לֹ֜ו לֵאמֹ֗ר עֹ֚וד יֹוסֵ֣ף חַ֔י וְכִֽי־ה֥וּא מֹשֵׁ֖ל בְּכָל־אֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם וַיָּ֣פָג לִבֹּ֔ו כִּ֥י לֹא־הֶאֱמִ֖ין לָהֶֽם׃ 27וַיְדַבְּר֣וּ אֵלָ֗יו אֵ֣ת כָּל־דִּבְרֵ֤י יֹוסֵף֙ אֲשֶׁ֣ר דִּבֶּ֣ר אֲלֵהֶ֔ם וַיַּרְא֙ אֶת־הָ֣עֲגָלֹ֔ות אֲשֶׁר־שָׁלַ֥ח יֹוסֵ֖ף לָשֵׂ֣את אֹתֹ֑ו וַתְּחִ֕י ר֖וּחַ יַעֲקֹ֥ב אֲבִיהֶֽם׃ 28וַיֹּ֨אמֶר֙ יִשְׂרָאֵ֔ל רַ֛ב עֹוד־יֹוסֵ֥ף בְּנִ֖י חָ֑י אֵֽלְכָ֥ה וְאֶרְאֶ֖נּוּ בְּטֶ֥רֶם אָמֽוּת׃
46
Yakobo n’omulala gwage gwoshi bàja e Misiri
1 Israheli agendana ngasi ebi anali agwerhe byoshi. Erhi ahika e Bersheba arherekêra Nyamuzinda w’îshe Izaki. 2 Nyamuzinda abwira Israheli omu bilôrho by’obudufu, erhi: «Yakobo! Yakobo!» Naye, erhi: «Ho ndi hano.» 3 Nyamuzinda ashubiriza, erhi: «Nie Nyamuzinda, nie Nyamuzinda wa sho. Orhayobohaga okuyandagalira e Misiri, bulya nakujira ishanja linene eyo munda. 4 Niehe nayandagalira e Misiri haguma nawe. Na kandi, nie nanakurhenzayo nkuyinamukane, na Yozefu ye wakubisha.» 5 Yakobo arhenga e Bersheba obwo, bene Israheli bashonêsa îshe Yakobo, bakâbo n’abana babo muli zirya ngâlè Faraoni ali arhumire mpu zibarhôle. 6 Bahêka n’amaso gabo na ngasi byabo bàli bakola bagwerhe omu cihugo c’e Kanani, bayisha e Misiri. Yakobo haguma n’omulala gwage gwoshi, 7 abagala na bagala b’abagala, abâli na bâli b’abagala, iburha lyage lyoshi aligendana e Misiri.
Omulala gwa Yakobo gwajàga e Misiri
8 Alaga amazîno g’abo bene Israheli bajàga e Misiri: Yakobo boshi n’abagala: Enfula ya Yakobo, Rubeni. 9 Bagala ba Rubeni: Henoki, Palu, Hezroni na Karmi. 10 Bene Simoni: Yemweli, Yamini, Ohadi, Yakini na Sohari, na Saulu waburhagwa n’omukazi mukanani. 11 Bene Levi: Gershoni, Kehati na Merari. 12 Bene Yuda: Eri, Onani, Sela, Feresi na Zera; ci kwonene Heri na Onani bali erhi bàfirire e Kanani. Bene Peresi: bàli Hesroni na Hamuli. 13 Bene Isakari: Tola, Puwa, Yashubu na Shimuroni. 14 Bene Zabuloni: Sêredi, Eloni na Yahaleli. 15 Bo bene Yakobo abo, bo Lea amuburhiraga aha Padani Aramu kuhirakwo n’omwali Dina. Boshi haguma, bagala n’abâli, bâli bantu makumi asharhu na basharhu. 16 Bene Gadi: Sefoni, Hagi, Shuni, Esiboni, Eri, Arodi na Areli. 17 Bene Aseri: Yimuna, Yishwa, Yishwi, Beria na mwali wabo Serah. Bene Beria bali: Heberi na Malkieli. 18 Bo bene Zilfa abo; olya Labani ahàga omwali Leya ; aburhira Yakobo abo bana: bantu ikumi na ndarhu lyoshi. 19 Bene Rasheli muka Yakobo: Yozefu na Benyamini. 20 E Misiri, Yozefu aburhirayo Menashè na Efrayimu kuli Asinati, mwali wa Potifari, mudâhwa wa Oni. 21 Bene Benyamini: Bela, Bekeri, Asibeli, Gera, Naamani, Ekì, Roshi, Mupimi, Hupimu na Aredi. 22 Bo bana Rasheli aburhîre Yakobo abo; boshi haguma bali bantu ikumi na bani. 23 Bene Dani: Hushimi. 24 Bene Nefutali: Yasieli, Guni, Yeseri, na Shilemi. 25 Bo bene Bilaha abo, olya Labani ahàga omwali Rasheli; bo bana aburhîre Yakobo, boshi haguma bali bantu nda. 26 Abantu bàjire e Misiri haguma na Yakobo, balya barhenga omu nda yage yene, buzira kuganja baka abagala, boshi haguma bah bantu makumi gali ndarhu na ndarhu. 27 Abana ba Yozefu baburhiragwa e Misiri bàli babirhi. Abantu b’omulala gwa Yakobo bayishire e Misiri boshi haguma bah bantu makumi gali nda.
Yozefu ayankirira omulala gwage
28 Israheli arhuma Yuda mpu abe ashokola aje emwa Yozefu, amubwire amushange e Gosheni. Bahika omu cihugo c’e Gosheni. 29 Yozefu ashwekera ebibêsi oku ngâlè yage, ayishoneramwo, mpu aje e Gosheni aj’iyankirira îshe Israheli. Erhi anaja omu masu gage ntya, acikweba omu igosi lyage, alaka kasanzi karhali kanyi erhi anamuhôbîre. 30 Israheli abwira Yozefu, erhi: «Lero nankajâga nafà obu namabona obusu bwawe, namanashanga ocibamwo omûka.» 31 Yozefu anacibwira bakulu bage n’omulala gw’îshe, erhi: «Nkola nasôka mmanyise Faraoni oku nnamubwire, nti: «Balya bakulu bâni n’omulala gwa larha bàbâga omu cihugo c’e Kanani bamantindakwo.» 32 Abo bantu babà bakafè, barhahimwa kushîbirira ebintu byabo. Bayishire badwirbe enkafu n’ebibuzi byabo; na ngasi hyabo hyoshi.» 33 Na ninyu, hano Faraoni amuhamagala n’okumudôsa, erhi: «Mukolo muci mukola? 34 Mwanamushuza mpu: «Waliha, bambali bawe barharhenga oku bintu byabo, kurhenga eburho bwabo kuhika buno, rhwono kwo rhuyôrhera ntyo kurhengera kuli balarha.» Ntyo, mwanahash’iyubaka omu cihugo ca Gosheni, bulya Abanyamisiri barhabona oku bangere.
Genesis 46: 1
וַיִּסַּ֤ע יִשְׂרָאֵל֙ וְכָל־אֲשֶׁר־לֹ֔ו וַיָּבֹ֖א בְּאֵ֣רָה שָּׁ֑בַע וַיִּזְבַּ֣ח זְבָחִ֔ים לֵאלֹהֵ֖י אָבִ֥יו יִצְחָֽק׃ 2וַיֹּ֨אמֶר אֱלֹהִ֤ים׀ לְיִשְׂרָאֵל֙ בְּמַרְאֹ֣ת הַלַּ֔יְלָה וַיֹּ֖אמֶר יַעֲקֹ֣ב׀ יַעֲקֹ֑ב וַיֹּ֖אמֶר הִנֵּֽנִי׃ 3וַיֹּ֕אמֶר אָנֹכִ֥י הָאֵ֖ל אֱלֹהֵ֣י אָבִ֑יךָ אַל־תִּירָא֙ מֵרְדָ֣ה מִצְרַ֔יְמָה כ ִּֽי־לְגֹ֥וי גָּדֹ֖ול אֲשִֽׂימְךָ֥ שָֽׁם׃ 4אָנֹכִ֗י אֵרֵ֤ד עִמְּךָ֙ מִצְרַ֔יְמָה וְאָנֹכִ֖י אַֽעַלְךָ֣ גַם־עָלֹ֑ה וְיֹוסֵ֕ף יָשִׁ֥ית יָדֹ֖ו עַל־עֵינֶֽיךָ׃ 5וַיָּ֥קָם יַעֲקֹ֖ב מִבְּאֵ֣ר שָׁ֑בַע וַיִּשְׂא֨וּ בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֜ל אֶת־יַעֲקֹ֣ב אֲבִיהֶ֗ם וְאֶת־טַפָּם֙ וְאֶת־נְשֵׁיהֶ֔ם בָּעֲגָלֹ֕ות אֲשֶׁר־שָׁלַ֥ח פַּרְעֹ֖ה לָשֵׂ֥את אֹתֹֽו׃ 6וַיִּקְח֣וּ אֶת־מִקְנֵיהֶ֗ם וְאֶת־רְכוּשָׁם֙ אֲשֶׁ֤ר רָֽכְשׁוּ֙ בְּאֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן וַיָּבֹ֖אוּ מִצְרָ֑יְמָה יַעֲקֹ֖ב וְכָל־זַרְעֹ֥ו אִתֹּֽו׃ 7בָּנָ֞יו וּבְנֵ֤י בָנָיו֙ אִתֹּ֔ו בְּנֹתָ֛יו וּבְנֹ֥ות בָּנָ֖יו וְכָל־זַרְעֹ֑ו הֵבִ֥יא אִתֹּ֖ו מִצְרָֽיְמָה׃ ס 8וְאֵ֨לֶּה שְׁמֹ֧ות בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵ֛ל הַבָּאִ֥ים מִצְרַ֖יְמָה יַעֲקֹ֣ב וּבָנָ֑יו בְּכֹ֥ר יַעֲקֹ֖ב רְאוּבֵֽן׃ 9וּבְנֵ֖י רְאוּבֵ֑ן חֲנֹ֥וךְ וּפַלּ֖וּא וְחֶצְרֹ֥ון וְכַרְמִֽי׃ 10וּבְנֵ֣י שִׁמְעֹ֗ון יְמוּאֵ֧ל וְיָמִ֛ין וְאֹ֖הַד וְיָכִ֣ין וְצֹ֑חַר וְשָׁא֖וּל בֶּן־הַֽכְּנַעֲנִֽית׃ 11וּבְנֵ֖י לֵוִ֑י גֵּרְשֹׁ֕ון קְהָ֖ת וּמְרָרִֽי׃ 12וּבְנֵ֣י יְהוּדָ֗ה עֵ֧ר וְאֹונָ֛ן וְשֵׁלָ֖ה וָפֶ֣רֶץ וָזָ֑רַח וַיָּ֨מָת עֵ֤ר וְאֹונָן֙ בְּאֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן וַיִּהְי֥וּ בְנֵי־פֶ֖רֶץ חֶצְרֹ֥ון וְחָמֽוּל׃ 13וּבְנֵ֖י יִשָׂשכָ֑ר תֹּולָ֥ע וּפֻוָּ֖ה וְיֹ֥וב וְשִׁמְרֹֽון׃ 14וּבְנֵ֖י זְבוּלֻ֑ן סֶ֥רֶד וְאֵלֹ֖ון וְיַחְלְאֵֽל׃ 15אֵ֣לֶּה׀ בְּנֵ֣י לֵאָ֗ה אֲשֶׁ֨ר יָֽלְדָ֤ה לְיַעֲקֹב֙ בְּפַדַּ֣ן אֲרָ֔ם וְאֵ֖ת דִּינָ֣ה בִתֹּ֑ו כָּל־נֶ֧פֶשׁ בָּנָ֛יו וּבְנֹותָ֖י ושְׁלֹשִׁ֥ים וְשָׁלֹֽשׁ׃ 16וּבְנֵ֣י גָ֔ד צִפְיֹ֥ון וְחַגִּ֖י שׁוּנִ֣י וְאֶצְבֹּ֑ן עֵרִ֥י וַֽאֲרֹודִ֖י וְאַרְאֵלִֽי׃ 17וּבְנֵ֣י אָשֵׁ֗ר יִמְנָ֧ה וְיִשְׁוָ֛ה וְיִשְׁוִ֥י וּבְרִיעָ֖ה וְשֶׂ֣רַח אֲחֹתָ֑ם וּבְנֵ֣י בְרִיעָ֔ה חֶ֖בֶר וּמַלְכִּיאֵֽל׃ 18אֵ֚לֶּה בְּנֵ֣י זִלְפָּ֔ה אֲשֶׁר־נָתַ֥ן לָבָ֖ן לְלֵאָ֣ה בִתֹּ֑ו וַתֵּ֤לֶד אֶת־אֵ֨לֶּה֙ לְיַעֲקֹ֔ב שֵׁ֥שׁ עֶשְׂרֵ֖ה נָֽפֶשׁ׃ 19בְּנֵ֤י רָחֵל֙ אֵ֣שֶׁת יַעֲקֹ֔ב יֹוסֵ֖ף וּבִנְיָמִֽן׃ 20וַיִּוָּלֵ֣ד לְיֹוסֵף֮ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרַיִם֒ אֲשֶׁ֤ר יָֽלְדָה־לֹּו֙ אָֽסְנַ֔ת בַּת־פֹּ֥וטִי פֶ֖רַע כֹּהֵ֣ן אֹ֑ן אֶת־מְנַשֶּׁ֖ה וְאֶת־אֶפְרָֽיִם׃ 21וּבְנֵ֣י בִנְיָמִ֗ן בֶּ֤לַע וָבֶ֨כֶר֙ וְאַשְׁבֵּ֔ל גֵּרָ֥א וְנַעֲמָ֖ן אֵחִ֣י וָרֹ֑אשׁ מֻפִּ֥ים וְחֻפִּ֖ים וָאָֽרְדְּ׃ 22אֵ֚לֶּה בְּנֵ֣י רָחֵ֔ל אֲשֶׁ֥ר יֻלַּ֖ד לְיַעֲקֹ֑ב כָּל־נֶ֖פֶשׁ אַרְבָּעָ֥ה עָשָֽׂר׃ 23וּבְנֵי־דָ֖ן חֻשִֽׁים׃ 24וּבְנֵ֖י נַפְתָּלִ֑י יַחְצְאֵ֥ל וְגוּנִ֖י וְיֵ֥צֶר וְשִׁלֵּֽם׃ 25אֵ֚לֶּה בְּנֵ֣י בִלְהָ֔ה אֲשֶׁר־נָתַ֥ן לָבָ֖ן לְרָחֵ֣ל בִּתֹּ֑ו וַתֵּ֧לֶד אֶת־אֵ֛לֶּה לְיַעֲקֹ֖ב כָּל־נֶ֥פֶשׁ שִׁבְעָֽה׃ 26כָּל־הַ֠נֶּפֶשׁ הַבָּאָ֨ה לְיַעֲקֹ֤ב מִצְרַ֨יְמָה֙ יֹצְאֵ֣י יְרֵכֹ֔ו מִלְּבַ֖ד נְשֵׁ֣י בְנֵי־יַעֲקֹ֑ב כָּל־נֶ֖פֶשׁ שִׁשִּׁ֥ים וָשֵֽׁשׁ׃ 27וּבְנֵ֥י יֹוסֵ֛ף אֲשֶׁר־יֻלַּד־לֹ֥ו בְמִצְרַ֖יִם נֶ֣פֶשׁ שְׁנָ֑יִם כָּל־הַנֶּ֧פֶשׁ לְבֵֽית־יַעֲקֹ֛ב הַבָּ֥אָה מִצְרַ֖יְמָהשִׁבְעִֽים׃ פ 28וְאֶת־יְהוּדָ֞ה שָׁלַ֤ח לְפָנָיו֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף לְהֹורֹ֥ת לְפָנָ֖יו גֹּ֑שְׁנָה וַיָּבֹ֖אוּ אַ֥רְצָה גֹּֽשֶׁן׃ 29וַיֶּאְסֹ֤ר יֹוסֵף֙ מֶרְכַּבְתֹּ֔ו וַיַּ֛עַל לִקְרַֽאת־יִשְׂרָאֵ֥ל אָבִ֖יו גֹּ֑שְׁנָה וַיֵּרָ֣א אֵלָ֗יו וַיִּפֹּל֙ עַל־צַוָּארָ֔יו וַיֵּ֥בְךְּ עַל־צַוָּארָ֖יו עֹֽוד׃ 30וַיֹּ֧אמֶר יִשְׂרָאֵ֛ל אֶל־יֹוסֵ֖ף אָמ֣וּתָה הַפָּ֑עַם אַחֲרֵי֙ רְאֹותִ֣י אֶת־פָּנֶ֔יךָ כִּ֥י עֹודְךָ֖ חָֽי׃ 31וַיֹּ֨אמֶר יֹוסֵ֤ף אֶל־אֶחָיו֙ וְאֶל־בֵּ֣ית אָבִ֔יו אֶעֱלֶ֖ה וְאַגִּ֣ידָה לְפַרְעֹ֑ה וְאֹֽמְרָ֣ה אֵלָ֔יו אַחַ֧י וּבֵית־אָבִ֛י אֲשֶׁ֥ר בְּאֶֽרֶץ־כְּנַ֖עַן בָּ֥אוּ אֵלָֽי׃ 32וְהָאֲנָשִׁים֙ רֹ֣עֵי צֹ֔אן כִּֽי־אַנְשֵׁ֥י מִקְנֶ֖ה הָ֑יוּ וְצֹאנָ֧ם וּבְקָרָ֛ם וְכָל־אֲשֶׁ֥ר לָהֶ֖ם הֵבִֽיאוּ׃ 33וְהָיָ֕ה כִּֽי־יִקְרָ֥א לָכֶ֖ם פַּרְעֹ֑ה וְאָמַ֖ר מַה־מַּעֲשֵׂיכֶֽם׃ 34וַאֲמַרְתֶּ֗ם אַנְשֵׁ֨י מִקְנֶ֜ה הָי֤וּ עֲבָדֶ֨יךָ֙ מִנְּעוּרֵ֣ינוּ וְעַד־עַ֔תָּה גַּם־אֲנַ֖חְנוּ גַּם־אֲבֹתֵ֑ינוּ בַּעֲב֗וּר תֵּשְׁבוּ֙ בְּאֶ֣רֶץ גֹּ֔שֶׁן כִּֽי־תֹועֲבַ֥ת מִצְרַ֖יִם כָּל־רֹ֥עֵה צֹֽאן׃
47
Yozefu agend’ilamukiza bene wabo emwa Faraoni
1 Yozefu akanyagya obwo aj’ilamukiza bene wabo emwa Faraoni, erhi: «Larha na bene wirhu bamayisha, barhenga omu cihugo c’e Kanani, badwirbe enkafu n’ebibuzi byabo, na ngasi byabo bajira, bâbo bahanzire omucihugo ca Gosheni.» 2 Ali amarhôla bantu barhanu ba muli bene wabo, agend’ibalangûla Faraoni; 3 Faraoni abadôsa, erhi: «Mukolo muci mukola?» Bashuza Faraoni, mpu: «Yagirwa, rhwono bambali bawe, rhuyôrha rhubà bakafè, rhwono, n’ababusi birhu ko bâli.» 4 Babwira Faraoni obwo, mpu: «Rhuyishir’ibêra mwo cino cihugo bulya e Kanani rhwâli, ebibuzi bya bambali bawe birbacigwerhe lwabûko: ecizombo cikalihireyo bwenêne.» 5 Faraoni abwira Yozefu, erhi: «Sho na bene winyu bayishirage emunda oli. 6 Ecihugo ca Misiri eci embere zawe: oyubase sho na bene winyu halya onabwine hali hinja omu cihugo. Bayubake e Gosheni n’okabona balimwo abantu bankahasha, onabajire babe bangere b’amaso gani nago.» 7 Yozefu ageza îshe Yakobo, amulamukiza emwa Faraoni. Yakobo ahâna omusingo emunda Faraoni ali. 8 Faraoni adôsa Yakobo, erhi: «Emyaka y’amaburhwa gawe yankabâga nk’inga obu?» 9 Yakobo ashuza Faraoni, erhi: «Emyaka nashinzire ndwirhe nagendagenda, eri igana na makumi asharhu. Eri myofi eri na buhanya. Erhacihika oku ya balarha amango bakazag’igendagenda.» 10 Yakobo ashub’ilamusa Faraoni, anamusengeruka. 11 Yozefu ayubasa îshe na bene wabo, abayereka ishwa omu cihugo c’e Misiri, lwo lwali luhande lununu omu cihugo coshi, omu ca Ramusesi, kwo Faraoni anali arhegesire. 12 Yozefu akaz’ihà îshe omugayi, akaz’iguhà na bakulu bage n’ab’omu nyumpa y’îshe, boshi nk’oku banali n’abana babo.
Oburhegesi bwa Yozefu amango g’ecizombo
13 Omugati gwali gubulikîne omu cihugo coshi, erhi kudârhabala kw’ecizombo kurhuma. Ecihugo ca Misiri n’eca Kanani, byàshalika byàrhalusa. 14 Yozefu àyomeka ngasi lufaranga lwânali omucihugo ca Misiri n’omu ca Kanani, akaz’iguza engano, nabo banayish’imugulira. Ezo nsaranga akaziz’ilunda omu bwami bwa Faraoni. 15 Erhi enfaranga zihwa omu cihugo ca Misiri n’omu ca Kanani, Abanya misiri boshi baja emunda Yozefu ali mpu: «Orhuhè omugati, kurhi rhwankafîraga omu masu gawe? Enfaranga zarhuhwerîre.» 16 Yozefu ababwira, erhi: «Mulêrhe amaso ginyu, namuhînganira, mmuhè omugati ninyu mumpè amaso ginyu obwo murhacigwerhi nsaranga.» 17 Bakaz’ilerha amaso gabo emunda Yozefu ali, naye akaz’ibahà omugati, kukolaga kubahînganira amaso g’ebiterusi, ag’ebibuzi, ag’enkafu n’ag’endogomi. Mw’ogo mwaka abalîsa omugati akaz’iguhîngana amaso gabo. 18 Omwaka gwacîkonya, ogwakulikiraga, bakanya baja emunda Yozefu ali, mpu: Rhurhankakufulika nnahamwirhu oku enfaranga zarhuhwerire, n’amaso gakola gali ga nnawirhu. Harhacisigiri ecindi rhwankaha nnawirhu aha nyuma z’eno mibiri yirhu n’amashwa girhu. 19 Cankarhuma rhufîra omu masu gawe rhwono n’amashwa girhu? Orhugule mugati rhwe n’amashwa girhu; rhucîbêre bajà ba Faraoni rhwe n’amashwa girhu. Orbuhè n’emburho rhwarhwera lyo rhulama rhulek’ifà, lyo n’amashwa girhu garhag’ibà bwerûle.» 20 Ntyo kwo Yozefu afulukizagya Faraoni amashwa g’Abanyamisiri goshi, kulya kuba ngasi Munyamisiri âli amamuguliza ishwa lyage erhi eco cizombo cirhuma, na ntyo ecihugo coshi càshuba ishwa lya Faraoni. 21 Abantu nabo, abahindula bajà kurhenga oku cikwi ca Misiri kuhika oku cindi. 22 Mashwa g’abadâhwa gone arhagulaga bulya abadâhwa bakazag’ihâbwa na Faraoni omwanya gwabo, banakaz’ilamira oku mwanya Faraoni akazag’ibahà; co carhumire bobe barhaguza amashwa gabo. 23 Yozefu abwira olubaga, erhi: «Namuguzirage bulya mwoyo n’amashwa ginyu, mukola muli bantu ba Faraoni.» Erhi: «Alagi, emburho eyi mujag’irhwera ago mashwa. 24 Hano muyêza mwanakaz’ihà Faraoni cigabi ciguma ca karhanu na ninyu muyôrhane ebindi bigabi bini, byo byarhengakwo emburho yaja omu ishwa, kurhenge n’ebiryo mwalya na bene winyu n’abana binyu.» 25 Baderha, mpu: «Warhucizize, kufà rhwali rhwafà: owabona rhubona obwonjo omu masu ga nnawirhu, rhwanayemera rhubè baja ba Faraoni.» 26 Okwo, Yozefu akujira irhegeko n’eryo irhegeko liciba omu cihugo ca Misiri kuhika ene: ecigabi ca karhanu Faraoni cirhûlwa.
Yakobo asiga emilagi
27 Bene Israheli bàbêra e Misiri omu ishwa ly’e Gosheni, barhôlamwo agabo mashwa, baburhana bayololoka bwenêne. 28 Yakobo ashinga myaka ikumi na nda omu cihugo c’e Misiri, n’emyaka y’akalamo ka Yakobo, liri igana na makumi ani na nda. 29 Erhi ensiku z’okufà kwa Israheli zibà zikola ziri hofi, ahamagala omugala Yozefu, amubwira erhi: «Akaba ntonyire emunda oli, nkuhûnyire ohire okuboko kwawe oku cibunu cani, okândola bwinja onakaz’inyumva: orhambishaga eno Misiri. 30 Amango nabà nkola ngwishire na balarha, onantenze e Misiri oj’imbisha omu nshinda yabo.» Yozefu anacishuza, erhi: «Najira okwo onahûnyire.» 31 Yakobo ederha erhi: «Ocigashe là». Acìgasha omu masu gage. Oku bundi Israheli ayunamira oku mushego gw’encingo yage.
Genesis 47 : 1
וַיָּבֹ֣א יֹוסֵף֮ וַיַּגֵּ֣ד לְפַרְעֹה֒ וַיֹּ֗אמֶר אָבִ֨י וְאַחַ֜י וְצֹאנָ֤ם וּבְקָרָם֙ וְכָל־אֲשֶׁ֣ר לָהֶ֔ם בָּ֖אוּ מֵאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וְהִנָּ֖ם בְּאֶ֥רֶץ גֹּֽשֶׁן׃ 2וּמִקְצֵ֣ה אֶחָ֔יו לָקַ֖ח חֲמִשָּׁ֣ה אֲנָשִׁ֑ים וַיַּצִּגֵ֖ם לִפְנֵ֥י פַרְעֹֽה׃ 3וַיֹּ֧אמֶר פַּרְעֹ֛ה אֶל־אֶחָ֖יו מַה־מַּעֲשֵׂיכֶ֑ם וַיֹּאמְר֣וּ אֶל־פַּרְעֹ֗ה רֹעֵ֥ה צֹאן֙ עֲבָדֶ֔יךָ גַּם־אֲנַ֖חְנוּ גַּם־אֲבֹותֵֽינוּ׃ 4וַיֹּאמְר֣וּ אֶל־פַּרְעֹ֗ה לָג֣וּר בָּאָרֶץ֮ בָּאנוּ֒ כִּי־אֵ֣ין מִרְעֶ֗ה לַצֹּאן֙ אֲשֶׁ֣ר לַעֲבָדֶ֔יךָ כִּֽי־כָבֵ֥ד הָרָעָ֖ב בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וְעַתָּ֛ה יֵֽשְׁבוּ־נָ֥א עֲבָדֶ֖יךָ בְּאֶ֥רֶץ גֹּֽשֶׁן׃ 5וַיֹּ֣אמֶר פַּרְעֹ֔ה אֶל־יֹוסֵ֖ף לֵאמֹ֑ר אָבִ֥יךָ וְאַחֶ֖יךָ בָּ֥אוּ אֵלֶֽיךָ׃ 6אֶ֤רֶץ מִצְרַ֨יִם֙ לְפָנֶ֣יךָ הִ֔וא בְּמֵיטַ֣ב הָאָ֔רֶץ הֹושֵׁ֥ב אֶת־אָבִ֖יךָ וְאֶת־אַחֶ֑יךָ יֵשְׁבוּ֙ בְּאֶ֣רֶץ גֹּ֔שֶׁןוְאִם־יָדַ֗עְתָּ וְיֶשׁ־בָּם֙ אַנְשֵׁי־חַ֔יִל וְשַׂמְתָּ֛ם שָׂרֵ֥י מִקְנֶ֖ה עַל־אֲשֶׁר־לִֽי׃ 7וַיָּבֵ֤א יֹוסֵף֙ אֶת־יַֽעֲקֹ֣ב אָבִ֔יו וַיַּֽעֲמִדֵ֖הוּ לִפְנֵ֣י פַרְעֹ֑ה וַיְבָ֥רֶךְ יַעֲקֹ֖ב אֶת־פַּרְעֹֽה׃ 8וַיֹּ֥אמֶר פַּרְעֹ֖ה אֶֽל־יַעֲקֹ֑ב כַּמָּ֕ה יְמֵ֖י שְׁנֵ֥י חַיֶּֽיךָ׃ 9וַיֹּ֤אמֶר יַעֲקֹב֙ אֶל־פַּרְעֹ֔ה יְמֵי֙ שְׁנֵ֣י מְגוּרַ֔י שְׁלֹשִׁ֥ים וּמְאַ֖ת שָׁנָ֑ה מְעַ֣ט וְרָעִ֗ים הָיוּ֙ יְמֵי֙ שְׁנֵ֣יחַיַּ֔י וְלֹ֣א הִשִּׂ֗יגוּ אֶת־יְמֵי֙ שְׁנֵי֙ חַיֵּ֣י אֲבֹתַ֔י בִּימֵ֖י מְגוּרֵיהֶֽם׃ 10וַיְבָ֥רֶךְ יַעֲקֹ֖ב אֶת־פַּרְעֹ֑ה וַיֵּצֵ֖א מִלִּפְנֵ֥י פַרְעֹֽה׃ 11וַיֹּושֵׁ֣ב יֹוסֵף֮ אֶת־אָבִ֣יו וְאֶת־אֶחָיו֒ וַיִּתֵּ֨ן לָהֶ֤ם אֲחֻזָּה֙ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם בְּמֵיטַ֥ב הָאָ֖רֶץ בְּאֶ֣רֶץ רַעְמְסֵ֑ס כַּאֲשֶׁ֖ר צִוָּ֥ה פַרְעֹֽה׃ 12וַיְכַלְכֵּ֤ל יֹוסֵף֙ אֶת־אָבִ֣יו וְאֶת־אֶחָ֔יו וְאֵ֖ת כָּל־בֵּ֣ית אָבִ֑יו לֶ֖חֶם לְפִ֥י הַטָּֽף׃ 13וְלֶ֤חֶם אֵין֙ בְּכָל־הָאָ֔רֶץ כִּֽי־כָבֵ֥ד הָרָעָ֖ב מְאֹ֑ד וַתֵּ֜לַהּ אֶ֤רֶץ מִצְרַ֨יִם֙ וְאֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן מִפְּנֵ֖י הָרָעָֽב׃ 14וַיְלַקֵּ֣ט יֹוסֵ֗ף אֶת־כָּל־הַכֶּ֨סֶף֙ הַנִּמְצָ֤א בְאֶֽרֶץ־מִצְרַ֨יִם֙ וּבְאֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן בַּשֶּׁ֖בֶר אֲשֶׁר־הֵ֣ם שֹׁבְרִ֑ים וַיָּבֵ֥א יֹוסֵ֛ף אֶת־הַכֶּ֖סֶף בֵּ֥יתָה פַרְעֹֽה׃ 15וַיִּתֹּ֣ם הַכֶּ֗סֶף מֵאֶ֣רֶץ מִצְרַיִם֮ וּמֵאֶ֣רֶץ כְּנַעַן֒ וַיָּבֹאוּ֩ כָל־מִצְרַ֨יִם אֶל־יֹוסֵ֤ף לֵאמֹר֙ הָֽבָה־לָּ֣נוּ לֶ֔חֶם וְלָ֥מָּה נָמ֖וּת נֶגְדֶּ֑ךָ כִּ֥י אָפֵ֖ס כָּֽסֶף׃ 16וַיֹּ֤אמֶר יֹוסֵף֙ הָב֣וּ מִקְנֵיכֶ֔ם וְאֶתְּנָ֥ה לָכֶ֖ם בְּמִקְנֵיכֶ֑ם אִם־אָפֵ֖ס כָּֽסֶף׃ 17וַיָּבִ֣יאוּ אֶת־מִקְנֵיהֶם֮ אֶל־יֹוסֵף֒ וַיִּתֵּ֣ן לָהֶם֩ יֹוסֵ֨ף לֶ֜חֶם בַּסּוּסִ֗ים וּבְמִקְנֵ֥ה הַצֹּ֛אן וּבְמִקְנֵ֥ה הַבָּקָ֖ר וּבַחֲמֹרִ֑ים וַיְנַהֲלֵ֤ם בַּלֶּ֨חֶם֙ בְּכָל־מִקְנֵהֶ֔ם בַּשָּׁנָ֖ה הַהִֽוא׃ 18וַתִּתֹּם֮ הַשָּׁנָ֣ה הַהִוא֒ וַיָּבֹ֨אוּ אֵלָ֜יו בַּשָּׁנָ֣ה הַשֵּׁנִ֗ית וַיֹּ֤אמְרוּ לֹו֙ לֹֽא־נְכַחֵ֣ד מֵֽאֲדֹנִ֔י כִּ֚יאִם־תַּ֣ם הַכֶּ֔סֶף וּמִקְנֵ֥ה הַבְּהֵמָ֖ה אֶל־אֲדֹנִ֑י לֹ֤א נִשְׁאַר֙ לִפְנֵ֣י אֲדֹנִ֔י בִּלְתִּ֥י אִם־גְּוִיָּתֵ֖נוּ וְאַדְמָתֵֽנוּ׃ 19לָ֧מָּה נָמ֣וּת לְעֵינֶ֗יךָ גַּם־אֲנַ֨חְנוּ֙ גַּ֣ם אַדְמָתֵ֔נוּ קְנֵֽה־אֹתָ֥נוּ וְאֶת־אַדְמָתֵ֖נוּ בַּלָּ֑חֶם וְנִֽהְיֶ֞ה אֲנַ֤חְנוּ וְאַדְמָתֵ֨נוּ֙ עֲבָדִ֣ים לְפַרְעֹ֔ה וְתֶן־זֶ֗רַע וְנִֽחְיֶה֙ וְלֹ֣א נָמ֔וּת וְהָאֲדָמָ֖ה לֹ֥א תֵשָֽׁם׃ 20וַיִּ֨קֶן יֹוסֵ֜ף אֶת־כָּל־אַדְמַ֤ת מִצְרַ֨יִם֙ לְפַרְעֹ֔ה כִּֽי־מָכְר֤וּ מִצְרַ֨יִם֙ אִ֣ישׁ שָׂדֵ֔הוּ כִּֽי־חָזַ֥ק עֲלֵהֶ֖ם הָרָעָ֑ב וַתְּהִ֥י הָאָ֖רֶץ לְפַרְעֹֽה׃ 21וְאֶ֨ת־הָעָ֔ם הֶעֱבִ֥יר אֹתֹ֖ו לֶעָרִ֑ים מִקְצֵ֥ה גְבוּל־מִצְרַ֖יִם וְעַד־קָצֵֽהוּ׃ 22רַ֛ק אַדְמַ֥ת הַכֹּהֲנִ֖ים לֹ֣א קָנָ֑ה כִּי֩ חֹ֨ק לַכֹּהֲנִ֜ים מֵאֵ֣ת פַּרְעֹ֗ה וְאָֽכְל֤וּ אֶת־חֻקָּם֙ אֲשֶׁ֨ר נָתַ֤ן לָהֶם֙ פַּרְעֹ֔ה עַל־כֵּ֕ן לֹ֥א מָכְר֖וּ אֶת־אַדְמָתָֽם׃ 23וַיֹּ֤אמֶר יֹוסֵף֙ אֶל־הָעָ֔ם הֵן֩ קָנִ֨יתִי אֶתְכֶ֥ם הַיֹּ֛ום וְאֶת־אַדְמַתְכֶ֖ם לְפַרְעֹ֑ה הֵֽא־לָכֶ֣ם זֶ֔רַעוּ זְרַעְתֶּ֖ם אֶת־הָאֲדָמָֽה׃ 24וְהָיָה֙ בַּתְּבוּאֹ֔ת וּנְתַתֶּ֥ם חֲמִישִׁ֖ית לְפַרְעֹ֑ה וְאַרְבַּ֣ע הַיָּדֹ֡ת יִהְיֶ֣ה לָכֶם֩ לְזֶ֨רַע הַשָּׂדֶ֧הוּֽלְאָכְלְכֶ֛ם וְלַאֲשֶׁ֥ר בְּבָתֵּיכֶ֖ם וְלֶאֱכֹ֥ל לְטַפְּכֶֽם׃ 25וַיֹּאמְר֖וּ הֶחֱיִתָ֑נוּ נִמְצָא־חֵן֙ בְּעֵינֵ֣י אֲדֹנִ֔י וְהָיִ֥ינוּ עֲבָדִ֖ים לְפַרְעֹֽה׃ 26וַיָּ֣שֶׂם אֹתָ֣הּ יֹוסֵ֡ף לְחֹק֩ עַד־הַיֹּ֨ום הַזֶּ֜ה עַל־אַדְמַ֥ת מִצְרַ֛יִם לְפַרְעֹ֖ה לַחֹ֑מֶשׁ רַ֞ק אַדְמַ֤ת הַכֹּֽהֲנִים֙ לְבַדָּ֔ם לֹ֥א הָיְתָ֖ה לְפַרְעֹֽה׃ 27וַיֵּ֧שֶׁב יִשְׂרָאֵ֛ל בְּאֶ֥רֶץ מִצְרַ֖יִם בְּאֶ֣רֶץ גֹּ֑שֶׁן וַיֵּאָחֲז֣וּ בָ֔הּ וַיִּפְר֥וּ וַיִּרְבּ֖וּ מְאֹֽד׃ 28וַיְחִ֤י יַעֲקֹב֙ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרַ֔יִם שְׁבַ֥ע עֶשְׂרֵ֖ה שָׁנָ֑ה וַיְהִ֤י יְמֵֽי־יַעֲקֹב֙ שְׁנֵ֣י חַיָּ֔יו שֶׁ֣בַע שָׁנִ֔ים וְאַרְבָּעִ֥ים וּמְאַ֖ת שָׁנָֽה׃ 29וַיִּקְרְב֣וּ יְמֵֽי־יִשְׂרָאֵל֮ לָמוּת֒ וַיִּקְרָ֣א׀ לִבְנֹ֣ו לְיֹוסֵ֗ף וַיֹּ֤אמֶר לֹו֙ אִם־נָ֨א מָצָ֤אתִי חֵן֙ בְּעֵינֶ֔יךָ שִֽׂים־נָ֥א יָדְךָ֖ תַּ֣חַת יְרֵכִ֑י וְעָשִׂ֤יתָ עִמָּדִי֙ חֶ֣סֶד וֶאֱמֶ֔ת אַל־נָ֥א תִקְבְּרֵ֖נִי בְּמִצְרָֽיִם׃ 30וְשָֽׁכַבְתִּי֙ עִם־אֲבֹתַ֔י וּנְשָׂאתַ֨נִי֙ מִמִּצְרַ֔יִם וּקְבַרְתַּ֖נִי בִּקְבֻרָתָ֑ם וַיֹּאמַ֕ר אָנֹכִ֖י אֶֽעֱשֶׂ֥ה כִדְבָרֶֽךָ׃ 31וַיֹּ֗אמֶר הִשָּֽׁבְעָה֙ לִ֔י וַיִּשָּׁבַ֖ע לֹ֑ו וַיִּשְׁתַּ֥חוּ יִשְׂרָאֵ֖ל עַל־רֹ֥אשׁ הַמִּטָּֽה׃ פ
48
Yakobo ayankirira bene Yozefu bombi omu mulala gwage anabagisha
1 Enyuma z’aho, bàbwira Yozefu mpu: «Lola oku sho alwazire!» Yozefu arhôla abagala bombi, Menashè na Efrayimu, bagenda boshi. 2 Banacimanyisa Yakobo, mpu: «Lola, mugala wawe Yozefu oyo ayishire emunda oli.» Israheli acihangâna, abwarhala oku ncingo. 3 Yakobo abwira Yozefu, erhi: «Nyamuzinda-Ogala-Byoshi ambonekîre aha Luzu omu cihugo ca Kanani angisha. 4 Anambwira, erhi: Najira oyololoke, nakuluza, nakujira ohinduke mwandu gwa mashanja, eci cihugo nacihà iburha lyawe enyuma zawe cibe cabo ensiku zoshi.» 5 Aba bana bawe baburhiragwa e Misiri embere nyîshe aha burhambi bwawe, bakola bana bâni: Efrayimu na Menashè bakola b’omu bana bâni aka Rubeni na Simoni. 6 Ci abana wàburhaga enyuma z’abo, babà bawe; bakaz’iderhwa amazîno ga bakulu babo bunya-kashambala. 7 Amango narhengaga e Padani, nalengana, nyoko Rasheli afìra omu cihugo c’e Kanani, erhi rhunaciri omu njira, rhucisigazize lugendo lusungunu rhuhike aha Efrata; ho nanamubishire aho oku njira, yo erigi e Betelehemu eyo. 8 Israheli abona abana ba Yozefu bombi adôsa, erhi: «Bahi aba?» 9 Naye omugala, erhi: «Bo bana Nyamuzinda ampîre eno munda abo.» Ishe ashuza erhi: «Obanderhere mbagishe.» 10 Amasu ga Israheli gâli gakola garhamire n’obushosi, arhacibonaga. Yozefu anacibashegeza hali ye, naye abanûnugurha anabahôbera . 11 Israheli anacibwira Yozefu, erhi: «Ntàli mmanyire oku nacibona obusu bwawe, ci lolaga oku Nyamuzinda amanyereka ciru n’iburha lyawe.» 12 Yozefu abayegûla abarhenza aha madwi g’îshe, anafukama ayunama, amalanga gahuma oku idaho. 13 Yozefu abagwarha bombi: Efrayimu omu kulyo kwage, mpu lyo aja ebwa kumosho kwa Israheli na Menashè omu kumosho kwage, mpu lyo aja ebwa kulyo kwa Israheli, anabashegeza hali ye. 14 Israheli alambûla okuboko kwage kulyo, akuhira oku irhwe lya Efrayimu ye wali murho n’okuboko kwage kumosho oku irhwe lya Menashè, omu kurhahêkanya amaboko, ebwa kuba Menashè ye wali nfula. 15 Erhi àkola àgisha Yozefu amubwira, erhi: «Nyamuzinda, ababusi bâni Abrahamu na Izaki bakazag’ilambagira embere zage, ye Nyamuzinda onyabula kurhenga mbà ho kuhika ene, 16 Malahika wandikùzagya muli ngasi mabi, agishe aba bana. Izîno lyani n’izîno lya balarha Abrahamu na Izaki libalamiremwo, baluge banayololoke hano igulu.» 17 Yozefu abona oku îshe ahebire okuboko kwage kulyo oku irhwe lya Efrayimu, agaya, agwarha okuboko kw’îshe akurhenza kuli Efrayimu akudekereza oku irhwe lya Menashè. 18 Yozefu abwira îshe, erhi: «Arhali ntyo, larha, bulya oyu ye mukulu, ohebe okuboko kwawe kulyo oku irhwe lyage.» 19 Cikwone îshe alahira ederha, erhi: «Mmanyire mwana wani, mmanyire, naye àbà ishanja, naye aluga, cikwone mulumuna wage ye wabà n’obuhashe bunene kumulusha, n’iburha lyage lyabà mwandu gwa mashanja.» 20 Olwo lusiku abagisha ntya: «Mwoyo mwe Bene Israheli bakaz’igisha omu kuderha izìno linyu, mpu: «Nyamuzinda akujire aka Efrayimu na Menashè.» Abà Efrayimu ye aheba embere za Menashè. 21 Oku bundi Israheli abwira Yozefu, erhi: «Lola oku nkola naiing’icîfîra. Cikwone Nyamuzinda âyôrha ali haguma ninyu, anamushubize omu cihugo ca bashakulûza binyu. 22 Niono, nkuhîre Sikemi mwanya gurhalusire ebya bakulu bawe, gwo nanyagaga Abaamoriti n’engôrho zabo haguma n’omuherho gwani.«
Genesis 48: 1
וַיְהִ֗י אַחֲרֵי֙ הַדְּבָרִ֣ים הָאֵ֔לֶּה וַיֹּ֣אמֶר לְיֹוסֵ֔ף הִנֵּ֥ה אָבִ֖יךָ חֹלֶ֑ה וַיִּקַּ֞ח אֶת־שְׁנֵ֤י בָנָיו֙ עִמֹּ֔ואֶת־מְנַשֶּׁ֖ה וְאֶת־אֶפְרָֽיִם׃ 2וַיַּגֵּ֣ד לְיַעֲקֹ֔ב וַיֹּ֕אמֶר הִנֵּ֛ה בִּנְךָ֥ יֹוסֵ֖ף בָּ֣א אֵלֶ֑יךָ וַיִּתְחַזֵּק֙ יִשְׂרָאֵ֔ל וַיֵּ֖שֶׁב עַל־הַמִּטָּֽה׃ 3וַיֹּ֤אמֶר יַעֲקֹב֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף אֵ֥ל שַׁדַּ֛י נִרְאָֽה־אֵלַ֥י בְּל֖וּז בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן וַיְבָ֖רֶךְ אֹתִֽי׃ 4וַיֹּ֣אמֶר אֵלַ֗י הִנְנִ֤י מַפְרְךָ֙ וְהִרְבִּיתִ֔ךָ וּנְתַתִּ֖יךָ לִקְהַ֣ל עַמִּ֑ים וְנָ֨תַתִּ֜י אֶת־הָאָ֧רֶץ הַזֹּ֛את לְזַרְעֲךָ֥ אַחֲרֶ֖יךָ אֲחֻזַּ֥ת עֹולָֽם׃ 5וְעַתָּ֡ה שְׁנֵֽי־בָנֶיךָ֩ הַנֹּולָדִ֨ים לְךָ֜ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרַ֗יִם עַד־בֹּאִ֥י אֵלֶ֛יךָ מִצְרַ֖יְמָה לִי־הֵ֑ם אֶפְרַ֨יִם֙ וּמְנַשֶּׁ֔ה כִּרְאוּבֵ֥ן וְשִׁמְעֹ֖ון יִֽהְיוּ־לִֽי׃ 6וּמֹולַדְתְּךָ֛ אֲשֶׁר־הֹולַ֥דְתָּ אַחֲרֵיהֶ֖ם לְךָ֣ יִהְי֑וּ עַ֣ל שֵׁ֧ם אֲחֵיהֶ֛ם יִקָּרְא֖וּ בְּנַחֲלָתָֽם׃ 7וַאֲנִ֣י׀ בְּבֹאִ֣י מִפַּדָּ֗ן מֵ֩תָה֩ עָלַ֨י רָחֵ֜ל בְּאֶ֤רֶץ כְּנַ֨עַן֙ בַּדֶּ֔רֶךְ בְּעֹ֥וד כִּבְרַת־אֶ֖רֶץ לָבֹ֣א אֶפְרָ֑תָה וָאֶקְבְּרֶ֤הָ שָּׁם֙ בְּדֶ֣רֶךְ אֶפְרָ֔ת הִ֖וא בֵּ֥ית לָֽחֶם׃ 8וַיַּ֥רְא יִשְׂרָאֵ֖ל אֶת־בְּנֵ֣י יֹוסֵ֑ף וַיֹּ֖אמֶר מִי־אֵֽלֶּה׃ 9וַיֹּ֤אמֶר יֹוסֵף֙ אֶל־אָבִ֔יו בָּנַ֣י הֵ֔ם אֲשֶׁר־נָֽתַן־לִ֥י אֱלֹהִ֖ים בָּזֶ֑ה וַיֹּאמַ֕ר קָֽחֶם־נָ֥א אֵלַ֖י וַאֲבָרֲכֵֽם׃ 10וְעֵינֵ֤י יִשְׂרָאֵל֙ כָּבְד֣וּ מִזֹּ֔קֶן לֹ֥א יוּכַ֖ל לִרְאֹ֑ות וַיַּגֵּ֤שׁ אֹתָם֙ אֵלָ֔יו וַיִּשַּׁ֥ק לָהֶ֖ם וַיְחַבֵּ֥ק לָהֶֽם׃ 11וַיֹּ֤אמֶר יִשְׂרָאֵל֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף רְאֹ֥ה פָנֶ֖יךָ לֹ֣א פִלָּ֑לְתִּי וְהִנֵּ֨ה הֶרְאָ֥ה אֹתִ֛י אֱלֹהִ֖ים גַּ֥ם אֶת־זַרְעֶֽךָ׃ 12וַיֹּוצֵ֥א יֹוסֵ֛ף אֹתָ֖ם מֵעִ֣ם בִּרְכָּ֑יו וַיִּשְׁתַּ֥חוּ לְאַפָּ֖יו אָֽרְצָה׃ 13וַיִּקַּ֣ח יֹוסֵף֮ אֶת־שְׁנֵיהֶם֒ אֶת־אֶפְרַ֤יִם בִּֽימִינֹו֙ מִשְּׂמֹ֣אל יִשְׂרָאֵ֔ל וְאֶת־מְנַשֶּׁ֥ה בִשְׂמֹאלֹ֖ו מִימִ֣ין יִשְׂרָאֵ֑ל וַיַּגֵּ֖שׁ אֵלָֽיו׃ 14וַיִּשְׁלַח֩ יִשְׂרָאֵ֨ל אֶת־יְמִינֹ֜ו וַיָּ֨שֶׁת עַל־רֹ֤אשׁ אֶפְרַ֨יִם֙ וְה֣וּא הַצָּעִ֔יר וְאֶת־שְׂמֹאלֹ֖ו עַל־רֹ֣אשׁ מְנַשֶּׁ֑ה שִׂכֵּל֙ אֶת־יָדָ֔יו כִּ֥י מְנַשֶּׁ֖ה הַבְּכֹֽור׃ 15וַיְבָ֥רֶךְ אֶת־יֹוסֵ֖ף וַיֹּאמַ֑ר הָֽאֱלֹהִ֡ים אֲשֶׁר֩ הִתְהַלְּכ֨וּ אֲבֹתַ֤י לְפָנָיו֙ אַבְרָהָ֣ם וְיִצְחָ֔ק הָֽאֱלֹהִים֙ הָרֹעֶ֣ה אֹתִ֔י מֵעֹודִ֖י עַד־הַיֹּ֥ום הַזֶּֽה׃ 16הַמַּלְאָךְ֩ הַגֹּאֵ֨ל אֹתִ֜י מִכָּל־רָ֗ע יְבָרֵךְ֮ אֶת־הַנְּעָרִים֒ וְיִקָּרֵ֤א בָהֶם֙ שְׁמִ֔י וְשֵׁ֥ם אֲבֹתַ֖י אַבְרָהָ֣ם וְיִצְחָ֑ק וְיִדְגּ֥וּ לָרֹ֖ב בְּקֶ֥רֶב הָאָֽרֶץ׃ 17וַיַּ֣רְא יֹוסֵ֗ף כִּי־יָשִׁ֨ית אָבִ֧יו יַד־יְמִינֹ֛ו עַל־רֹ֥אשׁ אֶפְרַ֖יִם וַיֵּ֣רַע בְּעֵינָ֑יו וַיִּתְמֹ֣ךְ יַד־אָבִ֗יו לְהָסִ֥יר אֹתָ֛הּ מֵעַ֥ל רֹאשׁ־אֶפְרַ֖יִם עַל־רֹ֥אשׁ מְנַשֶּֽׁה׃ 18וַיֹּ֧אמֶר יֹוסֵ֛ף אֶל־אָבִ֖יו לֹא־כֵ֣ן אָבִ֑י כִּי־זֶ֣ה הַבְּכֹ֔ר שִׂ֥ים יְמִינְךָ֖ עַל־רֹאשֹֽׁו׃ 19וַיְמָאֵ֣ן אָבִ֗יו וַיֹּ֨אמֶר֙ יָדַ֤עְתִּֽי בְנִי֙ יָדַ֔עְתִּי גַּם־ה֥וּא יִהְיֶה־לְּעָ֖ם וְגַם־ה֣וּא יִגְדָּ֑ל וְאוּלָ֗ם אָחִ֤יו הַקָּטֹן֙ יִגְדַּ֣ל מִמֶּ֔נּוּ וְזַרְעֹ֖ו יִהְיֶ֥ה מְלֹֽא־הַגֹּויִֽם׃ 20וַיְבָ֨רֲכֵ֜ם בַּיֹּ֣ום הַהוּא֮ לֵאמֹור֒ בְּךָ֗ יְבָרֵ֤ךְ יִשְׂרָאֵל֙ לֵאמֹ֔ר יְשִֽׂמְךָ֣ אֱלֹהִ֔ים כְּאֶפְרַ֖יִם וְכִמְנַשֶּׁ֑ה וַיָּ֥שֶׂם אֶת־אֶפְרַ֖יִם לִפְנֵ֥י מְנַשֶּֽׁה׃ 21וַיֹּ֤אמֶר יִשְׂרָאֵל֙ אֶל־יֹוסֵ֔ף הִנֵּ֥ה אָנֹכִ֖י מֵ֑ת וְהָיָ֤ה אֱלֹהִים֙ עִמָּכֶ֔ם וְהֵשִׁ֣יב אֶתְכֶ֔ם אֶל־אֶ֖רֶץ אֲבֹתֵיכֶֽם׃ 22וַאֲנִ֞י נָתַ֧תִּֽי לְךָ֛ שְׁכֶ֥ם אַחַ֖ד עַל־אַחֶ֑יךָ אֲשֶׁ֤ר לָקַ֨חְתִּי֙ מִיַּ֣ד הָֽאֱמֹרִ֔י בְּחַרְבִּ֖י וּבְקַשְׁתִּֽי׃ פ
49
Yakobo agisha abagala oku banali ikumi na babirhi
1 Yakobo ahamagala abagala ababwira, erhi: «Muje haguma mmubwire ebyamuyishira omu nsiku zàyisha. 2 Bene Yakobo, muje haguma, muyumvirhize. 3 Rubeni w’e nfula yani, we misi yani we mburho ntanzi y’obugabo bwani, we lunjwire-ifêka, we lunjwire-buhashe; 4 lunjwire-luka w’amîshi, orharhîmukwe, bulya washonîre oku ncingo ya sho, wahemwire encingo yani erhi oyishonera kwo! 5 Simoni na Levi bali baguma balondana, emishîgi yabo bayihisize oku bushwinjiro. 6 Omurhima gwani gurhahîraga gukaja omu ihano lyabo, bulya bàyisire abantu omu burho bwabo n’omu bukunizi bwabo, barhungula empanzi. 7 Bukahera obukunizi bwabo, bulya bwarhalusire olugero, bukahera obudârhi bwabo, bulya bwabîre bwa buminya. Nabagabanya muli Yakobo, nabashandabanya muli Israheli. 8 Nawe Yuda, bene winyu banakukuze; okuboko kwawe kugwarhîre abanzi bawe aha igosi, bagala ba sho banayuname embere zawe. 9 Yuda ali ntale nto, wamayinamuka warhenga oku nsimba, mwana wani! Ashurhamire, agwishira nka ntale, nka ntale nkazi: ndi wankaciyizûsa? 10 Ishungwe lirhakarhenga omu mwa Yuda , n’akarhi k’oburhegesi karhakarhenga omu magulu gage, kuhika nnako ayîshe; ye amashanja goshi ganayumve. 11 Ashwekîre endogomi yage oku muzabibu, n’akanina k’endogomi yage oku ishami ly’omuzabibu. 12 Amasu gage gadukwire n’idivayi, n’amino gage gayeruhire n’amarhà. 13 Zabuloni ayubasire oku burhambi bw’enyanja, hala amârho gasîka; lubibi na Sidomu. 14 Isakari, ye ndogomi ndârhi, egwishire omu karhî k’ecôgo. 15 Abwine oku okuluhûka kubà kwinja, n’oku ecihugo ciba cinunu; omugongo gwage agurhezire omuzigo, ahindusire mujà wa kubarhula emicimba. 16 Dani ye katwa-manja k’olubaga lwage, nka ngasi ishanja ly’Israheli. 17 Dani abè njoka elingira oku njira, abè mpiri eri omu njira, ekâlumira ebiterusi oku cisenyi, omulwi oyitamirekwo anakumbe lugali. 18 Bucire bwawe ncîkubagire yagirwa Nyamubâho. 19 Gadi, ba-rhûla-rhugabe bamushokôla naye abashokôla anabarhulubire oku kansisira. 20 Asheri, omugati gwage kushushagira gushushagira, yeyikuza mwami. 21 Nefutali, ye kashafu kabidu, ko kaburha banji na binja. 22 Yozefu, ye mulandirà gwa muzabibu guyâna bwenêne, mulandirà murhwere aha iriba, amashami gagwo garhalusire olukuta. 23 Emandabisonga zamulibuzize, zamulasha zanamuyishakwo. 24 Ci omuherho gwage, gurhahuligana, amaboko gage, gabangaduke, oku buhashe bw’Ogala-byoshi wa Yakobo, oku burhabâle bwa lungere, Kabuye k’Israheli. 25 Oku buhashe bwa Nyamuzinda wa sho, yene akurhabâle, oku buhashe bw’Ogala byoshi, yene akugishire. Emigisho y’emalunga enyanya, omugisho gw’omu nyenga y’ekuzimu, emigisho y’enda n’ey’ibêre, 26 migisho ya sho elushire emigisho y’omu ntondo za mira, kuhika aha bwinja bw’entondo z’ensiku n’amango, esimikire oku irhwe lya Yozefu, oku malanga g’omuluzi wa bene wabo. 27 Benyamini ali cihazi oshamula, sêzi ashanshanyule omunyama gwage, bijingo agabe omunyago.» 28 Yo milala ikumi n’ibirhi eyo; kwo îshe ababwizire ntyola erhi akola abagisha. Aha ngasi muguma omugisho gumukwanine.
Okufà kwa Yakobo
29 Oku bundi àbahà eri irhegeko, erhi: «Nkola naj’ishanga bene wirhu; mumbîshe aha burhambi bwa balarha omu lukunda luli omu ishwa lya Efroni-Muhititi, 30 omu lukunda lw’ishwa lya Makupela aha ishiriza lya Mambri, omu cihugo ca Kanani: liryala Abrahamu aguliraga Efroni Muhititi, mpu lubè luvumbu lwage. 31 Mwo babishire Abrahamu bo na mukâge Sara; aho ho babishire Izaki bo na mukâge Rebeka, nani mwo nabishire Leya. 32 Ishwa haguma n’olukunda luli muli ryo, babiguliraga bene Heti.» 33 Erhi Yakobo ayus’ihà abagala ago mahano, ashubiza amagulu gage oku ncingo, arhenga mwo omûka , bamuhira kuli b’îshe.
Genesis 49: 1
וַיִּקְרָ֥א יַעֲקֹ֖ב אֶל־בָּנָ֑יו וַיֹּ֗אמֶר הֵאָֽסְפוּ֙ וְאַגִּ֣ידָה לָכֶ֔ם אֵ֛ת אֲשֶׁר־יִקְרָ֥א אֶתְכֶ֖ם בְּאַחֲרִ֥ית הַיָּמִֽים׃ 2הִקָּבְצ֥וּ וְשִׁמְע֖וּ בְּנֵ֣י יַעֲקֹ֑ב וְשִׁמְע֖וּ אֶל־יִשְׂרָאֵ֥ל אֲבִיכֶֽם׃ 3רְאוּבֵן֙ בְּכֹ֣רִי אַ֔תָּה כֹּחִ֖י וְרֵאשִׁ֣ית אֹונִ֑י יֶ֥תֶר שְׂאֵ֖ת וְיֶ֥תֶר עָֽז׃ 4פַּ֤חַז כַּמַּ֨יִם֙ אַל־תֹּותַ֔ר כִּ֥י עָלִ֖יתָ מִשְׁכְּבֵ֣י אָבִ֑יךָ אָ֥ז חִלַּ֖לְתָּ יְצוּעִ֥י עָלָֽה׃ פ 5שִׁמְעֹ֥ון וְלֵוִ֖י אַחִ֑ים כְּלֵ֥י חָמָ֖ס מְכֵרֹתֵיהֶֽם׃ 6בְּסֹדָם֙ אַל־תָּבֹ֣א נַפְשִׁ֔י בִּקְהָלָ֖ם אַל־תֵּחַ֣ד כְּבֹדִ֑י כִּ֤י בְאַפָּם֙ הָ֣רְגוּ אִ֔ישׁ וּבִרְצֹנָ֖ם עִקְּרוּ־שֹֽׁור׃ 7אָר֤וּר אַפָּם֙ כִּ֣י עָ֔ז וְעֶבְרָתָ֖ם כִּ֣י קָשָׁ֑תָה אֲחַלְּקֵ֣ם בְּיַעֲקֹ֔ב וַאֲפִיצֵ֖ם בְּיִשְׂרָאֵֽל׃ ס 8יְהוּדָ֗ה אַתָּה֙ יֹוד֣וּךָ אַחֶ֔יךָ יָדְךָ֖ בְּעֹ֣רֶף אֹיְבֶ֑יךָ יִשְׁתַּחֲוּ֥וּ לְךָ֖ בְּנֵ֥י אָבִֽיךָ׃ 9גּ֤וּר אַרְיֵה֙ יְהוּדָ֔ה מִטֶּ֖רֶף בְּנִ֣י עָלִ֑יתָ כָּרַ֨ע רָבַ֧ץ כְּאַרְיֵ֛ה וּכְלָבִ֖יא מִ֥י יְקִימֶֽנּוּ׃ 10לֹֽא־יָס֥וּר שֵׁ֨בֶט֙ מִֽיהוּדָ֔ה וּמְחֹקֵ֖ק מִבֵּ֣ין רַגְלָ֑יו עַ֚ד כִּֽי־יָבֹ֣א שִׁילֹה וְלֹ֖ו יִקְּהַ֥ת עַמִּֽים׃ 11אֹסְרִ֤י לַגֶּ֨פֶן֙ עִירֹה וְלַשֹּׂרֵקָ֖ה בְּנִ֣י אֲתֹנֹ֑ו כִּבֵּ֤ס בַּיַּ֨יִן֙ לְבֻשֹׁ֔ו וּבְדַם־עֲנָבִ֖ים סוּתֹה 12חַכְלִילִ֥י עֵינַ֖יִם מִיָּ֑יִן וּלְבֶן־שִׁנַּ֖יִם מֵחָלָֽב׃ פ 13זְבוּלֻ֕ן לְחֹ֥וף יַמִּ֖ים יִשְׁכֹּ֑ן וְהוּא֙ לְחֹ֣וף אֳנִיֹּ֔ות וְיַרְכָתֹ֖ו עַל־צִידֹֽן׃ ס 14יִשָּׂשכָ֖ר חֲמֹ֣ר גָּ֑רֶם רֹבֵ֖ץ בֵּ֥ין הַֽמִּשְׁפְּתָֽיִם׃ 15וַיַּ֤רְא מְנֻחָה֙ כִּ֣י טֹ֔וב וְאֶת־הָאָ֖רֶץ כִּ֣י נָעֵ֑מָה וַיֵּ֤ט שִׁכְמֹו֙ לִסְבֹּ֔ל וַיְהִ֖י לְמַס־עֹבֵֽד׃ ס 16דָּ֖ן יָדִ֣ין עַמֹּ֑ו כְּאַחַ֖ד שִׁבְטֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃ 17יְהִי־דָן֙ נָחָ֣שׁ עֲלֵי־דֶ֔רֶךְ שְׁפִיפֹ֖ן עֲלֵי־אֹ֑רַח הַנֹּשֵׁךְ֙ עִקְּבֵי־ס֔וּס וַיִּפֹּ֥ל רֹכְבֹ֖ו אָחֹֽור׃ 18לִֽישׁוּעָתְךָ֖ קִוִּ֥יתִי יְהוָֽה׃ 19גָּ֖ד גְּד֣וּד יְגוּדֶ֑נּוּ וְה֖וּא יָגֻ֥ד עָקֵֽב׃ ס 20מֵאָשֵׁ֖ר שְׁמֵנָ֣ה לַחְמֹ֑ו וְה֥וּא יִתֵּ֖ן מַֽעֲדַנֵּי־מֶֽלֶךְ׃ ס 21נַפְתָּלִ֖י אַיָּלָ֣ה שְׁלֻחָ֑ה הַנֹּתֵ֖ן אִמְרֵי־שָֽׁפֶר׃ ס 22בֵּ֤ן פֹּרָת֙ יֹוסֵ֔ף בֵּ֥ן פֹּרָ֖ת עֲלֵי־עָ֑יִן בָּנֹ֕ות צָעֲדָ֖ה עֲלֵי־שֽׁוּר׃ 23וַֽיְמָרֲרֻ֖הוּ וָרֹ֑בּוּ וַֽיִּשְׂטְמֻ֖הוּ בַּעֲלֵ֥י חִצִּֽים׃ 24וַתֵּ֤שֶׁב בְּאֵיתָן֙ קַשְׁתֹּ֔ו וַיָּפֹ֖זּוּ זְרֹעֵ֣י יָדָ֑יו מִידֵי֙ אֲבִ֣יר יַעֲקֹ֔ב מִשָּׁ֥ם רֹעֶ֖ה אֶ֥בֶן יִשְׂרָאֵֽל׃ 25מֵאֵ֨ל אָבִ֜יךָ וְיַעְזְרֶ֗ךָּ וְאֵ֤ת שַׁדַּי֙ וִיבָ֣רְכֶ֔ךָּ בִּרְכֹ֤ת שָׁמַ֨יִם֙ מֵעָ֔ל בִּרְכֹ֥ת תְּהֹ֖ום רֹבֶ֣צֶת תָּ֑חַת בִּרְכֹ֥ת שָׁדַ֖יִם וָרָֽחַם׃ 26בִּרְכֹ֣ת אָבִ֗יךָ גָּֽבְרוּ֙ עַל־בִּרְכֹ֣ת הֹורַ֔י עַֽד־תַּאֲוַ֖ת גִּבְעֹ֣ת עֹולָ֑ם תִּֽהְיֶ֨ין֙ לְרֹ֣אשׁ יֹוסֵ֔ף וּלְקָדְקֹ֖ד נְזִ֥יר אֶחָֽיו׃ פ 27בִּנְיָמִין֙ זְאֵ֣ב יִטְרָ֔ף בַּבֹּ֖קֶר יֹ֣אכַל עַ֑ד וְלָעֶ֖רֶב יְחַלֵּ֥ק שָׁלָֽל׃ 28כָּל־אֵ֛לֶּה שִׁבְטֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל שְׁנֵ֣ים עָשָׂ֑ר וְ֠זֹאת אֲשֶׁר־דִּבֶּ֨ר לָהֶ֤ם אֲבִיהֶם֙ וַיְבָ֣רֶךְ אֹותָ֔ם אִ֛ישׁ אֲשֶׁ֥ר כְּבִרְכָתֹ֖ו בֵּרַ֥ךְ אֹתָֽם׃ 29וַיְצַ֣ו אֹותָ֗ם וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵהֶם֙ אֲנִי֙ נֶאֱסָ֣ף אֶל־עַמִּ֔י קִבְר֥וּ אֹתִ֖י אֶל־אֲבֹתָ֑י אֶל־הַ֨מְּעָרָ֔ה אֲשֶׁ֥ר בִּשְׂדֵ֖ה עֶפְרֹ֥ון הַֽחִתִּֽי׃ 30בַּמְּעָרָ֞ה אֲשֶׁ֨ר בִּשְׂדֵ֧ה הַמַּכְפֵּלָ֛ה אֲשֶׁ֥ר עַל־פְּנֵי־מַמְרֵ֖א בְּאֶ֣רֶץ כְּנָ֑עַן אֲשֶׁר֩ קָנָ֨ה אַבְרָהָ֜ם אֶת־הַשָּׂדֶ֗ה מֵאֵ֛ת עֶפְרֹ֥ן הַחִתִּ֖י לַאֲחֻזַּת־קָֽבֶר׃ 31שָׁ֣מָּה קָֽבְר֞וּ אֶת־אַבְרָהָ֗ם וְאֵת֙ שָׂרָ֣ה אִשְׁתֹּ֔ו שָׁ֚מָּה קָבְר֣וּ אֶת־יִצְחָ֔ק וְאֵ֖ת רִבְקָ֣ה אִשְׁתֹּ֑ו וְשָׁ֥מָּה קָבַ֖רְתִּי אֶת־לֵאָֽה׃ 32מִקְנֵ֧ה הַשָּׂדֶ֛ה וְהַמְּעָרָ֥ה אֲשֶׁר־בֹּ֖ו מֵאֵ֥ת בְּנֵי־חֵֽת׃ 33וַיְכַ֤ל יַעֲקֹב֙ לְצַוֹּ֣ת אֶת־בָּנָ֔יו וַיֶּאֱסֹ֥ף רַגְלָ֖יו אֶל־הַמִּטָּ֑ה וַיִּגְוַ֖ע וַיֵּאָ֥סֶף אֶל־עַמָּֽיו׃
50
Okubishwa kwa Yakoba
1 Yozefu acikweba oku mugogo gw’îshe, akaz’ilaka anamunûnugurha. 2 Oku bundi arhegeka abafumu bakazag’imukolera mpu bashîge îshe omugavu. Abafumu bagwira bashîga Israheli. 3 Bajira ogwo mukolo nsiku makumi ani, bulya zo nsiku banakolesa ezo nka bashîga omugavu. Abanyamisiri bàmulakira nsiku makumi gali nda. 4 Erhi ezo nsiku z’emishîbo zihwa, Yozefu àganîrira ntya omu bwami bwa Faraoni, erhi: «Akaba muli bîra bâni, mumpikize ebi binwa omu marhwiri ga Faraoni: 5 Larha andahirize ambwira, erhi: Lola oku nkola nafà; wambisha omu nshinda nahumbisagya omu cihugo ca Kanani. Nalonza okuja eyo munda; ngend’ibisha yo larha nangaluke.» 6 Faraoni ashuza, erhi: «Osôke ogend’ibisha sho nk’oku anakulahirizagya. 7 Yozefu asôka agend’ibisha îshe. Bagenda haguma naye: abarhambo ba Faraoni boshi, abarhonyi b’omu bwami, n’abagula b’omu cihugo ca Misiri boshi 8 n’ab’omu mulala gwa Yozefu boshi, bakulu bage n’ab’omu mulala gw’îshe; barhasigaga e Gosheni abarhali abana barho, ebintu binyinyi n’ebinenene. 9 Basôka haguma naye, engâlè n’abêrekeza bazihêka, gwâli muzinzi gurhali munyi. 10 Erhi bahika aha Goren-Ha-Atadi, ishiriza lya Yordani, babanda endûlù yashakanyà, Yozefu ashub’ishîba îshe nsiku nda. 11 Abanyakanani erhi babona eyo mîshibo aha Goren-Ha-Atadi baderha, mpu: «Loli okushîba kunene kw’Abanyamisiri». Co cirhuma baderha aho mpu bo Abeli-Misirayimu, aho bantu babà aha ishiriza lya Yordani. 12 Abagala bamujirira nk’oku anali abarhegesire. 13 Bamuhèka omu cihugo ca Kanani, bagend’imubisha omu lukunda lw’ishwa lya Makipela, Abrahamu aguliraga Efroni-Muhititi, mpu lube luvumbu lwage, aha ishiriza lya Mambri. 14 Erhi bayusa okubisha îshe, Yozefu anacishubira e Misiri, boshi na bakulu bage, na ngasi bandi banalibabalusize ebwa kuj’ibisha îshe.
Ensiku nzinda za Yozefu
15 Bene wabo Yozefu, erhi babona îshe amafà, baderha, mpu: «Erhi Yozefu akarhukolera nka bashombanyi bage, akanarhugalulira amabì nk’oku rhwanmujiriraga kubì?» 16 Banacirhuma abagend’ibwira Yozefu, erhi: «Sho asizire akanwa embere afe, adera, erhi: 17 Kwo mwabwira Yozefu ntya, erhi: Mâshi, obabalire bene winyu obubì bwabo, n’ecâha cabo, bulya kuligo bakukolîre. Bunola nkolaga nkuhûnyire, obabalire obubì bwa bambali ba Nyamuzinda wa sho». Yozefu avugumula emirenge erhi ayumva ebinwa bamubwiraga. 18 Bene wabo bone bayisha, bacîrhimba aha magulu gage, erhi: «Rhwono! Rhuli bajà bawe.» 19 Yozefu abashuza, erhi: «Mâshi, murhayobohaga, ka niono nankacibira ahâli ha Nyamuzinda? 20 Mwàli mulonzize okunjirira amabì, Nyamuzinda yehe alonza okurhenzamwo aminja, mpu lyo oku kwamayisha ene kubà mpu anafungire omûka gw’olubaga lurhali lunyi. 21 Kuziga murhaciyobohaga cici, nàmulera bwinja mweshi n’abana binyu.» Abarhûliriza anababwira akanwa kabagwa oku murhima. 22 Ntyo Yozefu abêra e Misiri obwo, ye n’omulala gw’îshe. Alama myaka igana n’ikumi. 23 Yozefu abwine abinjikulûza b’emwa Efrayimu n’abana ba Makiri, mwene Menashè; oku madwi ga Yozefu bàburhirwe! 24 Yozefu abwira bene wabo, erhi: «Niono nkola nafà, ci kwone Nyamuzinda amurhandûla, amusôsa murhenge muli cino cihugo, muje muli cirya cihugo alaganyagya oku aha Abrahamu, Izaki na Yakobo». 25 Yozefu alahiriza bene Israheli, erhi: «Amango Nyamuzinda amurhandûla, munasokane amavuha gâni kurhenga eno.» 26 Yozefu afà erhi akola agwerhe myaka igana n’ikumi. Bamushîga omugavu banamuhira omu isanduku e Misiri.
Gensis 50 :1
וַיִּפֹּ֥ל יֹוסֵ֖ף עַל־פְּנֵ֣י אָבִ֑יו וַיֵּ֥בְךְּ עָלָ֖יו וַיִּשַּׁק־לֹֽו׃ 2וַיְצַ֨ו יֹוסֵ֤ף אֶת־עֲבָדָיו֙ אֶת־הָרֹ֣פְאִ֔ים לַחֲנֹ֖ט אֶת־אָבִ֑יו וַיַּחַנְט֥וּ הָרֹפְאִ֖ים אֶת־יִשְׂרָאֵֽל׃ 3וַיִּמְלְאוּ־לֹו֙ אַרְבָּעִ֣ים יֹ֔ום כִּ֛י כֵּ֥ן יִמְלְא֖וּ יְמֵ֣י הַחֲנֻטִ֑ים וַיִּבְכּ֥וּ אֹתֹ֛ו מִצְרַ֖יִם שִׁבְעִ֥ים יֹֽום׃ 4וַיַּֽעַבְרוּ֙ יְמֵ֣י בְכִיתֹ֔ו וַיְדַבֵּ֣ר יֹוסֵ֔ף אֶל־בֵּ֥ית פַּרְעֹ֖ה לֵאמֹ֑ר אִם־נָ֨א מָצָ֤אתִי חֵן֙ בְּעֵ֣ינֵיכֶ֔ם דַּבְּרוּ־נָ֕א בְּאָזְנֵ֥י פַרְעֹ֖ה לֵאמֹֽר׃ 5אָבִ֞י הִשְׁבִּיעַ֣נִי לֵאמֹ֗ר הִנֵּ֣ה אָנֹכִי֮ מֵת֒ בְּקִבְרִ֗י אֲשֶׁ֨ר כָּרִ֤יתִי לִי֙ בְּאֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן שָׁ֖מָּהתִּקְבְּרֵ֑נִי וְעַתָּ֗ה אֶֽעֱלֶה־נָּ֛א וְאֶקְבְּרָ֥ה אֶת־אָבִ֖י וְאָשֽׁוּבָה׃ 6וַיֹּ֖אמֶר פַּרְעֹ֑ה עֲלֵ֛ה וּקְבֹ֥ר אֶת־אָבִ֖יךָ כַּאֲשֶׁ֥ר הִשְׁבִּיעֶֽךָ׃ 7וַיַּ֥עַל יֹוסֵ֖ף לִקְבֹּ֣ר אֶת־אָבִ֑יו וַיַּֽעֲל֨וּ אִתֹּ֜ו כָּל־עַבְדֵ֤י פַרְעֹה֙ זִקְנֵ֣י בֵיתֹ֔ו וְכֹ֖ל זִקְנֵ֥י אֶֽרֶץ־מִצְרָֽיִם׃ 8וְכֹל֙ בֵּ֣ית יֹוסֵ֔ף וְאֶחָ֖יו וּבֵ֣ית אָבִ֑יו רַ֗ק טַפָּם֙ וְצֹאנָ֣ם וּבְקָרָ֔ם עָזְב֖וּ בְּאֶ֥רֶץ גֹּֽשֶׁן׃ 9וַיַּ֣עַל עִמֹּ֔ו גַּם־רֶ֖כֶב גַּם־פָּרָשִׁ֑ים וַיְהִ֥י הַֽמַּחֲנֶ֖ה כָּבֵ֥ד מְאֹֽד׃ 10וַיָּבֹ֜אוּ עַד־גֹּ֣רֶן הָאָטָ֗ד אֲשֶׁר֙ בְּעֵ֣בֶר הַיַּרְדֵּ֔ן וַיִּ֨סְפְּדוּ־שָׁ֔ם מִסְפֵּ֛ד גָּדֹ֥ול וְכָבֵ֖ד מְאֹ֑ד וַיַּ֧עַשׂ לְאָבִ֛יו אֵ֖בֶל שִׁבְעַ֥ת יָמִֽים׃ 11וַיַּ֡רְא יֹושֵׁב֩ הָאָ֨רֶץ הַֽכְּנַעֲנִ֜י אֶת־הָאֵ֗בֶל בְּגֹ֨רֶן֙ הָֽאָטָ֔ד וַיֹּ֣אמְר֔וּ אֵֽבֶל־כָּבֵ֥ד זֶ֖ה לְמִצְרָ֑יִם עַל־כֵּ֞ן קָרָ֤א שְׁמָהּ֙ אָבֵ֣ל מִצְרַ֔יִם אֲשֶׁ֖ר בְּעֵ֥בֶר הַיַּרְדֵּֽן׃ 12וַיַּעֲשׂ֥וּ בָנָ֖יו לֹ֑ו כֵּ֖ן כַּאֲשֶׁ֥ר צִוָּֽם׃ 13וַיִּשְׂא֨וּ אֹתֹ֤ו בָנָיו֙ אַ֣רְצָה כְּנַ֔עַן וַיִּקְבְּר֣וּ אֹתֹ֔ו בִּמְעָרַ֖ת שְׂדֵ֣ה הַמַּכְפֵּלָ֑ה אֲשֶׁ֣ר קָנָה֩ אַבְרָהָ֨ם אֶת־הַשָּׂדֶ֜ה לַאֲחֻזַּת־קֶ֗בֶר מֵאֵ֛ת עֶפְרֹ֥ן הַחִתִּ֖י עַל־פְּנֵ֥י מַמְרֵֽא׃ 14וַיָּ֨שָׁב יֹוסֵ֤ף מִצְרַ֨יְמָה֙ ה֣וּא וְאֶחָ֔יו וְכָל־הָעֹלִ֥ים אִתֹּ֖ו לִקְבֹּ֣ר אֶת־אָבִ֑יו אַחֲרֵ֖י קָבְרֹ֥ו אֶת־אָבִֽיו׃ 15וַיִּרְא֤וּ אֲחֵֽי־יֹוסֵף֙ כִּי־מֵ֣ת אֲבִיהֶ֔ם וַיֹּ֣אמְר֔וּ ל֥וּ יִשְׂטְמֵ֖נוּ יֹוסֵ֑ף וְהָשֵׁ֤ב יָשִׁיב֙ לָ֔נוּ אֵ֚ת כָּל־הָ֣רָעָ֔ה אֲשֶׁ֥ר גָּמַ֖לְנוּ אֹתֹֽו׃ 16וַיְצַוּ֕וּ אֶל־יֹוסֵ֖ף לֵאמֹ֑ר אָבִ֣יךָ צִוָּ֔ה לִפְנֵ֥י מֹותֹ֖ו לֵאמֹֽר׃ 17כֹּֽה־תֹאמְר֣וּ לְיֹוסֵ֗ף אָ֣נָּ֡א שָׂ֣א נָ֠א פֶּ֣שַׁע אַחֶ֤יךָ וְחַטָּאתָם֙ כִּי־רָעָ֣ה גְמָל֔וּךָ וְעַתָּה֙ שָׂ֣א נָ֔א לְפֶ֥שַׁע עַבְדֵ֖י אֱלֹהֵ֣י אָבִ֑יךָ וַיֵּ֥בְךְּ יֹוסֵ֖ף בְּדַבְּרָ֥ם אֵלָֽיו׃ 18וַיֵּלְכוּ֙ גַּם־אֶחָ֔יו וַֽיִּפְּל֖וּ לְפָנָ֑יו וַיֹּ֣אמְר֔וּ הִנֶּ֥נּֽוּ לְךָ֖ לַעֲבָדִֽים׃ 19וַיֹּ֧אמֶר אֲלֵהֶ֛ם יֹוסֵ֖ף אַל־תִּירָ֑אוּ כִּ֛י הֲתַ֥חַת אֱלֹהִ֖ים אָֽנִי׃ 20וְאַתֶּ֕ם חֲשַׁבְתֶּ֥ם עָלַ֖י רָעָ֑ה אֱלֹהִים֙ חֲשָׁבָ֣הּ לְטֹבָ֔ה לְמַ֗עַן עֲשֹׂ֛ה כַּיֹּ֥ום הַזֶּ֖ה לְהַחֲיֹ֥ת עַם־רָֽב׃ 21וְעַתָּה֙ אַל־תִּירָ֔אוּ אָנֹכִ֛י אֲכַלְכֵּ֥ל אֶתְכֶ֖ם וְאֶֽת־טַפְּכֶ֑ם וַיְנַחֵ֣ם אֹותָ֔ם וַיְדַבֵּ֖ר עַל־לִבָּֽם׃ 22וַיֵּ֤שֶׁב יֹוסֵף֙ בְּמִצְרַ֔יִם ה֖וּא וּבֵ֣ית אָבִ֑יו וַיְחִ֣י יֹוסֵ֔ף מֵאָ֥ה וָעֶ֖שֶׂר שָׁנִֽים׃ 23וַיַּ֤רְא יֹוסֵף֙ לְאֶפְרַ֔יִם בְּנֵ֖י שִׁלֵּשִׁ֑ים גַּ֗ם בְּנֵ֤י מָכִיר֙ בֶּן־מְנַשֶּׁ֔ה יֻלְּד֖וּ עַל־בִּרְכֵּ֥י יֹוסֵֽף׃ 24וַיֹּ֤אמֶר יֹוסֵף֙ אֶל־אֶחָ֔יו אָנֹכִ֖י מֵ֑ת וֵֽאלֹהִ֞ים פָּקֹ֧ד יִפְקֹ֣ד אֶתְכֶ֗ם וְהֶעֱלָ֤ה אֶתְכֶם֙ מִן־הָאָ֣רֶץ הַזֹּ֔את אֶל־הָאָ֕רֶץ אֲשֶׁ֥ר נִשְׁבַּ֛ע לְאַבְרָהָ֥ם לְיִצְחָ֖ק וּֽלְיַעֲקֹֽב׃ 25וַיַּשְׁבַּ֣ע יֹוסֵ֔ף אֶת־בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל לֵאמֹ֑ר פָּקֹ֨ד יִפְקֹ֤ד אֱלֹהִים֙ אֶתְכֶ֔ם וְהַעֲלִתֶ֥ם אֶת־עַצְמֹתַ֖י מִזֶּֽה 26וַיָּ֣מָת יֹוסֵ֔ף בֶּן־מֵאָ֥ה וָעֶ֖שֶׂר שָׁנִ֑ים וַיַּחַנְט֣וּ אֹתֹ֔ו וַיִּ֥ישֶׂם בָּאָרֹ֖ון בְּמִצְרָֽיִם׃
Ecitabu ca Ayubu nyigirizo nkulu bwenene
Ayubu alimwo enyigirizo ntimarhima: okajakwo amarhangulu, orhajisagya Nyamuzinda lubanja bulya orhakamuyâza. Ci okasêra omu buyemere n’obulangalire, wayish’ishobôla ebilushire ebi oli waherwa, nawe Nnâmahanga akujire mulagizi w’abinyu. Munkwa emwa Abadahwa baburhwa b’omu diosezi y’ e BUKAFU n’Akagombe k’Obwerekeza bo bahisagya ebi binwa omu mashi kurhenga omu cihebraniya, Verbum Bible, Kinshasa, 1992.
JOB – – DRC MASHI HEBREW BIBLE and MASHI GREEK
1
EBITABU BY’OBUMANYE
Enshokolezi
Hali bitabu birhanu by’Endagâno ya Mira biderhwa «Bitabu by’obumanye»: Ecitabu ca Ayubu, ecitabu c’emigani, ecitabu c’omuhanûzi n’ecitabu c’oburhimanya bwa Mwene-Sira. Ebyo bitabu biyerekana enkengero nguma nguma ziba n’omu citabu c’ennanga.
Ago mandiko g’obumanye galiyololosire bwenene omu bihugo byoshi bya mira by’ebushoshokero bw’izùba. Oburhimanya burhali bw’omu mandiko g’e Palestina bunakayorha nka burhashibiriri ebiyerekire idini. Bushibirira bwenene ebiyerekire eby’en’igulu. Bunashambâle oku muhigo gwa ngasi muntu. Bubâ burhimanya bubonekanira omu kalamo kw’omuntu ka ngasi lusiku. Buba bushinganyanya bwa kulonza okulama bwinja, bubâ bulenga bwa kulera bwinja.
Obo burhimanya bwal’imanyikine bwenene na Bene lsraheli. Ebibliya eku nga bwenêne Salomoni muli ebi binwa: «Oburhimanya bwa Salomoni bulushire oburhimanya bw’ababurhwa b’ebushoshokero boshi n’amarhimanya g’e Misiri goshi» (1 Bam 4, 30-34).
Birhali bya kusomeza okubona oku amandiko marhanzi g’oburhimanya bwa Bene lsraheli gashushana bwenene n’amandiko ga balungu babo. Aba rhimanya b’e lsrahe/i barhashibiriri bwenene eby’embere bya Bene lsraheli. Ba shibirira kulusha omuhigo gwa ngasi muguma. Cikwone Bene lsraheli bama nyire ogo muhigo oku burhaba/e bw’idini lya Nyakasane.
Oburhimanya boshi emwa Nyamuzinda burhenga, bulya yene ye bushinga nyanya. Obo burhimanya bwa Nyamuzinda burhajira lugero. Bwo bubonekera omu mukolo gwage gw’okulema, cikwone mwene omuntu arhankaguyumva (Ayu 28, 38-39).
Halya amango oburhimanya bushambâla nka muntu. Ahandi bubonekera nka buli muli Nyamuzinda kurhenga ensiku n’amango; bujira omukolo gw’oku lema haguma naye (Mig 8, 22-31). Ago mandiko gamanyisa n’okurheganya amafulûlo g’Abapersona muli Nyamuzinda. «Obwo bushinganyanya» bushu shine bwenene na «Luderho» (Yn 1). Oburhimanya na Luderho byanamanyisa bwenene Luderho wacijiraga muntu, ye Yezu Kristu Nyamuzinda na muntu haguma.
Embaka oku luhembo lw’aminja n’amabi zabalerhera abo barhimanya nta nya nyinji. Ecitabu e’emigani cishambîre ntya oku muhigo gwa ngasi muguma: obushinganyaya kwo kuderha okuli». Ntyo bunakashokolera omuntu omu iragi lya hano igulu. Ecitabu c’oburhimanya bwa Mwene Sira cikunga omuntu murhimanya (Burh 14, 20; 15, 10). Cikwone omwandisi w’eco citabu azidohi rwe n’enkengéro z’olufù, amanyire ebicishwekera kuli ago mango mazinda. Ecitabu c’obushinganyanya cisegerize oku «Nyamuzinda alemire omuntu oku rhafâ (Bush 2, 23). Ecitabu c’obushinganyanya cidesire oku enyuma ly’olufù, emyûka y’abashinganyanya yabona iragi n’omuluhûko gurhahwa emwa Nyamuzinda; cikwone banyankola-maligo bahabwa obuhane (Bush 3, 1-12). Eryo lyo ishuzo lizinda oku idoso linene ly’abashinganyanya ba Israheli oku biyerekire obuzinda bw’omuntu.
AYUBU
Enshokolezi
Ecitabu ca Ayubu eba myandikò minja bwenene y’omukolo gw’abantu n’obukenge. Ago mango ga mira, hàli muntu muguma mwambali wa Nyamuzinda izino lyage ye wàli Ayubu, àli mwikubagirwa, ànali muntu mugale bwenene, w’iragi na wa kaboko ka kubêrwa. Obwo Nyamuzinda anaciyemêrera shetani mpu age nd’imurhangula, lyo ahash’ibona erhi nta mango ankamulahira. Ci kwone Ayubu anabêra mwikubagirwa emwa Nnâmahanga.
Hanaciyìsha bira basharhu mpu bayish’imurhuliriza muli agwo maganya gage. Ebi binwa biri bya nshula-mwànzi, bikulikirwe n’akadali kadârhi. Abwo bìra basharhu baganìre kurhi omuntu alyûlwa nk’oku olugero lw’ebijiro byage lunali hano igulu. Ntyo Ayubu abona marhangulo garhali manyi, ci kwone burhashuba-nyuma alahira okugayisa Nnâmahanga. Arhamanyiri oku Nyamuzinda agwerhe obuhashe bw’okulibuza omuntu mwimâna na wa bukenge.
Nyamuzinda arhashuzagya Ayubu, bulya omuntu nta mango ankaheka Omulemi wage lubanja, bulya agwerhe obuhashe burhankagerwa. Omu bijiro, Nyamuzinda akalihira balya bantu basharhu bàjisagya Ayubu kadali. Okubundi Nyamuzinda munya-bwonjo ashubimushobôza abana-rhabana n’abana-nyere n’ebindi birugu binji bwenene.
Ayubu àli muntu wa misi, àlamire hofi na bashakuluza ba hofi n’olubibi lw’e Arabiya n’Edomu, muli eco cishagala mwàli abantu bw’obwirhonzi n’obumanye na b’irenge linene (Yer 49, 7; Bar 3, 22-23; Abu 8). Ebi Ekleziya erhumanyisa, kuli kuyerekana oku Ayubu àli muntu mushinganyanya bwenêne (Eze 14). Owayandikaga eci citabu akolesize ebyo binwa by’okuherha abantu omu kuba bikubagirwa na ntahuligana omu buyemere ciru hankaba amarhangulo ga ngasi lubero omu buyemere bwirhu. Càyandikagwa enyuma ly’okurhenga ebwa kululizibwa e Babeli.
Owaciyandikaga, alolereza obworhere bw’omuntu ojira aminja n’olibuzi bwa. Ayubu ayerekine oku abashinganyanya kulibuzibwa balibuzibwa. Amalibuko ga Ayubu gali marhangulo gw’obuyemere bwage kuli Nyamuzinda.
Muli ezi nyigirizo z’aga mafulûlo, owayandikaga eci citabu arhaderhaga ebilushire ebi. Lyo rhumanya kulusha emyanzi n’ebyo binwa, kwali kwa bulagi rire okumanya bwinja oku ayishihembwa empingu. Rhurhegesirwe okumanya bici birhumire amababale g’abantu galungine n’amababale ga Yezu (Rm 8, 18; Kl 1, 24). Ayubu alimwo enyigirizo ntimarhima: okajakwo amarhangulu, orhajisagya Nyamuzinda lubanja bulya orhakamuyâza. Ci okasêra omu buyemere n’obulangalire, wayish’ishobôla ebilushire ebi oli waherwa. Munkwa emwa Abadahwa baburhwa b’omu diosezi y’ e BUKAFU n’Akagombe k’Obwerekeza bo bahisagya ebi binwa omu mashi kurhenga omu cihebraniya, Verbum Bible, Kinshasa, 1992.
EBIRIMWO
1. Obworhere bwa Ayubu: cigabi 1-2
2. Enshambalo: c. 3-31
3. Amahugûlo ga Elihu: c. 32-37
4. Amashuzo ga Nyamuzinda: c. 38-42, 6
5. Ebinwa bizinda: c. 42, 7-17
I. Enshokolezi: obworhere bwa Ayubu
Shetani arhangula Ayubu
1
1 Omu cihugo c’e Usi, mwàbaga muntu muguma izino lyage ye: Ayubu, àli mwimâna na mushinganyanya, àrhìnyaga Nyamuzinda, arhànakwiriragwa mabi. 2 Agwerhe bana-nyere basharhu na bana-rhabana nda. 3 Ashwekaga bibuzi bibumbi nda, bibumbi bisharhu bya ngamiya, mabali magana arhanu ga mpànzi, abambali bòhe, kuganja kutuka! Oyo musbamuka, àli wa lukengwa bwenene omu bantu boshi b’ebushoshôkero bw’izûba. 4 Abagala, bàkomereraga okugend’ijirira olusiku lukulu emwa ngasi muguma mulibwo, barhumize na bàli babo oku bali basharhu, mpu bayishee balìre bananywère baguma boshi. 5 Byaba ntyo! Erhi amango g’ensiku nkulu gàbàga gamàhwa, Ayubu anaba rhumize mpu bayishe abayobôle, na ngasi sezi mucêra-cêra, anarherekêrera ngasi muguma muli-bwo, bulya àkagicizâna anaderha emurhima, erhi: «akanabà abana bàni bàjizire ecâha, banalogorherera Nyamuzinda omu mirhima yabo!» Ntyo kwo Ayubu àkâgijira ngasi mango. 6 Lero lusiku luguma bene Nyamuzinda, bayish’isengera Nyamubâho, omu sbômbanyi Shetani naye, abayisha ekarhî. 7 Nyakasane anacimudôsa, erhi: «ngahi ohubusire?» Naye, erhi: <<Nali geragera omu igulu namânalimala muzûngwe!» 8 Nyakasane amushubirira, erhi: «Ka wabwine mwambali wàni Ayubu? Nta muntu omulinganine omu igulu lyoshi, àli ntagèngwa na mushinganyanya, arhinya Nyamuzinda, arhanakwirirwa mabi». 9 Omushombanyi Shetani ashuza, erhi: «Ka busha Ayubu arhinyira Nyamuzinda? 10 Ka wamanya mpu orhamubaliraga bulà, wacizongolosa n’oku ishwa lyage? Wagisha emikolo yage yoshi , n’amasò g’ebintu byage gàyololosire omu cihugo. 11 Ci, orhangilîka okuboko kwawe, ohume kuli bira ajira byoshi, okuli we ndahîre, òrhabwîni oku âkulogorhera!» 12 Nyakasane, abwira Shetani, erhi: «Nta burhe! Ebyage byoshi nkulîkìre-byo. Ci kwone omanye wacìshomya mpu wamulikirakwo okuboko!» Oku bundi, omushombanyi Shetani ayimuka, arhènga aha burhwâli bwa Nyamuzinda. 13 Lero, lusiku luguma, bagala na bâli ba Ayubu, badwirhage bàlya, bana nywa oku irivayi, omu mwa mukulu wabo, 14 entumwa yanaciyisha eri bwîra Ayubu, erhi: «Waliha, empànzi zawe zabire zigwarhirire okuhinga n’endogomi nazo erhi zidwirhe zakerera aha burhambi, 15 kano kànya, empala-magala z’e Seba zamàshagamuka, zamàshûkuza empànzi, bambali bawe bwoshi, bamàba geza oku bôji bw’engôrho, niene nabafulumusire-mwo, bo n’obu nyishire nti nkubwire na nkumanyise eyo myanzi y’ibala n’empanya. 16 Oku acidwirhe aderha ntya, owundi apamuka, aderha, erhi: «Omuliro gwa Nyamuzinda, gwamànamanuka emalunga, gwamàsingônola ebibuzi n’abangere, barhahumirwe ekanwa, niene niene nàfulumusire, bwo n’obu ndi kubwîra ogwo mwanzi.» 17 Oku acidwirhe aganira ntya, owundi naye y’ono y’ono, erhi: «Abantu b’e Kaldeya bamanayisha bacigabire muli mirhwe isharhu, bamacirhunika oku ngamiya, bamanazishûkuza, bamânageza bambali bawe oku bôji bw’engôrho, nienene nàbafulumusire-mwo, bo n’obu ndikubwira ogu mwanzi». 18 Oku aci dwirhe aderha ntya, owundi naye y’ono y’ono, aderha, erhi: «Bagala bawe na bâli bawe bakazàgilya bananywa idivayi omu mwa mukulu wabo, 19 lero empùsi ndarhi yamàpamuka olunda lw’irùngu, yamanaîibânda oku rhuhèmbe rhw’enyumpa, yamahirimira oku bana, barhahumirwe ekanwa. Niene dolodolo nafulumusire, bo n’obu ndi kubânda ezi mpanya». 20 Okubundi, Ayubu àyimuka, asharhula emyambalo yage, amomwa omukûngu acirhimba oku idaho, anaciderha, erhi: 21 «Nàrhengaga mushugunu omu ndà ya nyama na bushugunu nâshubiremwo. Nyamuzinda wàmpaga, Nyamuzinda onyazire, izino lyage likuzibwe!» 22 Muli ogwo munyago goshi, Ayubu arhajiraga câha, arhanalogorheraga omu masu ga Nyamuzinda.
JOB 1: 1
אִ֛ישׁ הָיָ֥ה בְאֶֽרֶץ־ע֖וּץ אִיֹּ֣וב שְׁמֹ֑ו וְהָיָ֣ה׀ הָאִ֣ישׁ הַה֗וּא תָּ֧ם וְיָשָׁ֛ר וִירֵ֥א אֱלֹהִ֖ים וְסָ֥ר מֵרָֽע׃ 2וַיִּוָּ֥לְדוּ לֹ֛ו שִׁבְעָ֥ה בָנִ֖ים וְשָׁלֹ֥ושׁ בָּנֹֽות׃ 3וַיְהִ֣י מִ֠קְנֵהוּ שִֽׁבְעַ֨ת אַלְפֵי־צֹ֜אן וּשְׁלֹ֧שֶׁת אַלְפֵ֣י גְמַלִּ֗ים וַחֲמֵ֨שׁ מֵאֹ֤ות צֶֽמֶד־בָּקָר֙ וַחֲמֵ֣שׁ מֵאֹ֣ות אֲתֹונֹ֔ות וַעֲבֻדָּ֖ה רַבָּ֣ה מְאֹ֑ד וַיְהִי֙ הָאִ֣ישׁ הַה֔וּא גָּדֹ֖ול מִכָּל־בְּנֵי־קֶֽדֶם׃ 4וְהָלְכ֤וּ בָנָיו֙ וְעָשׂ֣וּ מִשְׁתֶּ֔ה בֵּ֖ית אִ֣ישׁ יֹומֹ֑ו וְשָׁלְח֗וּ וְקָרְאוּ֙ לִשְׁלֹ֣שֶׁת אַחְיֹתֵיהֶם לֶאֱכֹ֥ל וְלִשְׁתֹּ֖ות עִמָּהֶֽם׃ 5וַיְהִ֡י כִּ֣י הִקִּיפֽוּ֩ יְמֵ֨י הַמִּשְׁתֶּ֜ה וַיִּשְׁלַ֧ח אִיֹּ֣וב וַֽיְקַדְּשֵׁ֗ם וְהִשְׁכִּ֣ים בַּבֹּקֶר֮ וְהֶעֱלָ֣ה עֹלֹות֮ מִסְפַּ֣ר כֻּלָּם֒ כִּ֚י אָמַ֣ר אִיֹּ֔וב אוּלַי֙ חָטְא֣וּ בָנַ֔י וּבֵרֲכ֥וּ אֱלֹהִ֖ים בִּלְבָבָ֑ם כָּ֛כָה יַעֲשֶׂ֥ה אִיֹּ֖וב כָּל־הַיָּמִֽים׃ פ 6וַיְהִ֣י הַיֹּ֔ום וַיָּבֹ֨אוּ֙ בְּנֵ֣י הָאֱלֹהִ֔ים לְהִתְיַצֵּ֖ב עַל־יְהוָ֑ה וַיָּבֹ֥וא גַֽם־הַשָּׂטָ֖ן בְּתֹוכָֽם׃ 7וַיֹּ֧אמֶר יְהוָ֛ה אֶל־הַשָּׂטָ֖ן מֵאַ֣יִן תָּבֹ֑א וַיַּ֨עַן הַשָּׂטָ֤ן אֶת־יְהוָה֙ וַיֹּאמַ֔ר מִשּׁ֣וּט בָּאָ֔רֶץ וּמֵֽהִתְהַלֵּ֖ךְ בָּֽהּ׃ 8וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ אֶל־הַשָּׂטָ֔ן הֲשַׂ֥מְתָּ לִבְּךָ֖ עַל־עַבְדִּ֣י אִיֹּ֑וב כִּ֣י אֵ֤ין כָּמֹ֨הוּ֙ בָּאָ֔רֶץ אִ֣ישׁ תָּ֧ם וְיָשָׁ֛ר יְרֵ֥א אֱלֹהִ֖ים וְסָ֥ר מֵרָֽע׃ 9וַיַּ֧עַן הַשָּׂטָ֛ן אֶת־יְהוָ֖ה וַיֹּאמַ֑ר הַֽחִנָּ֔ם יָרֵ֥א אִיֹּ֖וב אֱלֹהִֽים׃ 10הֲלֹֽא־אַתְּ שַׂ֣כְתָּ בַעֲדֹ֧ו וּבְעַד־בֵּיתֹ֛ו וּבְעַ֥ד כָּל־אֲשֶׁר־לֹ֖ו מִסָּבִ֑יב מַעֲשֵׂ֤ה יָדָיו֙ בֵּרַ֔כְתָּ וּמִקְנֵ֖הוּ פָּרַ֥ץ בָּאָֽרֶץ׃ 11וְאוּלָם֙ שְֽׁלַֽח־נָ֣א יָֽדְךָ֔ וְגַ֖ע בְּכָל־אֲשֶׁר־לֹ֑ו אִם־לֹ֥א עַל־פָּנֶ֖יךָ יְבָרֲכֶֽךָּ׃ 12וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֶל־הַשָּׂטָ֗ן הִנֵּ֤ה כָל־אֲשֶׁר־לֹו֙ בְּיָדֶ֔ךָ רַ֣ק אֵלָ֔יו אַל־תִּשְׁלַ֖ח יָדֶ֑ךָ וַיֵּצֵא֙ הַשָּׂטָ֔ן מֵעִ֖ם פְּנֵ֥י יְהוָֽה׃ 13וַיְהִ֖י הַיֹּ֑ום וּבָנָ֨יו וּבְנֹתָ֤יו אֹֽכְלִים֙ וְשֹׁתִ֣ים יַ֔יִן בְּבֵ֖ית אֲחִיהֶ֥ם הַבְּכֹֽור׃ 14וּמַלְאָ֛ךְ בָּ֥א אֶל־אִיֹּ֖וב וַיֹּאמַ֑ר הַבָּקָר֙ הָי֣וּ חֹֽרְשֹׁ֔ות וְהָאֲתֹנֹ֖ות רֹעֹ֥ות עַל־יְדֵיהֶֽם׃ 15וַתִּפֹּ֤ל שְׁבָא֙ וַתִּקָּחֵ֔ם וְאֶת־הַנְּעָרִ֖ים הִכּ֣וּ לְפִי־חָ֑רֶב וָֽאִמָּ֨לְטָ֧ה רַק־אֲנִ֛י לְבַדִּ֖י לְהַגִּ֥יד לָֽךְ׃ 16עֹ֣וד׀ זֶ֣ה מְדַבֵּ֗ר וְזֶה֮ בָּ֣א וַיֹּאמַר֒ אֵ֣שׁ אֱלֹהִ֗ים נָֽפְלָה֙ מִן־הַשָּׁמַ֔יִם וַתִּבְעַ֥ר בַּצֹּ֛אן וּבַנְּעָרִ֖ים וַתֹּאכְלֵ֑ם וָאִמָּ֨לְטָ֧ה רַק־אֲנִ֛י לְבַדִּ֖י לְהַגִּ֥יד לָֽךְ׃ 17עֹ֣וד׀ זֶ֣ה מְדַבֵּ֗ר וְזֶה֮ בָּ֣א וַיֹּאמַר֒ כַּשְׂדִּ֞ים שָׂ֣מוּ׀ שְׁלֹשָׁ֣ה רָאשִׁ֗ים וַֽיִּפְשְׁט֤וּ עַל־הַגְּמַלִּים֙ וַיִּקָּח֔וּם וְאֶת־הַנְּעָרִ֖ים הִכּ֣וּ לְפִי־חָ֑רֶב וָאִמָּ֨לְטָ֧ה רַק־אֲנִ֛י לְבַדִּ֖י לְהַגִּ֥יד לָֽךְ׃ 18עַ֚ד זֶ֣ה מְדַבֵּ֔ר וְזֶ֖ה בָּ֣א וַיֹּאמַ֑ר בָּנֶ֨יךָ וּבְנֹותֶ֤יךָ אֹֽכְלִים֙ וְשֹׁתִ֣ים יַ֔יִן בְּבֵ֖ית אֲחִיהֶ֥ם הַבְּכֹֽור׃ 19וְהִנֵּה֩ ר֨וּחַ גְּדֹולָ֜ה בָּ֣אָה׀ מֵעֵ֣בֶר הַמִּדְבָּ֗ר וַיִּגַּע֙ בְּאַרְבַּע֙ פִּנֹּ֣ות הַבַּ֔יִת וַיִּפֹּ֥ל עַל־הַנְּעָרִ֖ים וַיָּמ֑וּתוּ וָאִמָּ֨לְטָ֧ה רַק־אֲנִ֛י לְבַדִּ֖י לְהַגִּ֥יד לָֽךְ׃ 20וַיָּ֤קָם אִיֹּוב֙ וַיִּקְרַ֣ע אֶת־מְעִלֹ֔ו וַיָּ֖גָז אֶת־רֹאשֹׁ֑ו וַיִּפֹּ֥ל אַ֖רְצָה וַיִּשְׁתָּֽחוּ׃ 21וַיֹּאמֶר֩ עָרֹ֨ם יָצָתִי מִבֶּ֣טֶן אִמִּ֗י וְעָרֹם֙ אָשׁ֣וּב שָׁ֔מָה יְהוָ֣ה נָתַ֔ן וַיהוָ֖ה לָקָ֑ח יְהִ֛י שֵׁ֥ם יְהוָ֖ה מְבֹרָֽךְ׃ 22בְּכָל־זֹ֖את לֹא־חָטָ֣א אִיֹּ֑וב וְלֹא־נָתַ֥ן תִּפְלָ֖ה לֵאלֹהִֽים׃ פ
2
1 Olundi lusiku Bene Nyamuzinda bayisha balisengera Nyamubâho, omu shombanyi Shetani naye abayishamwo kandi. 2 Nyamuzinda, amudiìsa, erhi: «Ngahi ohubusire?» Naye erhi: «Nalinjirigêndagula omo igulu namànali rhâmbagira». 3 Nyamuzinda amushubirira, erhi: ka wabwine mwambali wâni Ayubu? Ntaye omulinganine omu igulu lyoshi: muntu ntagengwa na mushinga nyanya, orhinya Nyamuzinda, n’amabi, arhagakwirirwa. Arhankashuba nyu ma omu bwimâna bwage, na busha wàmunkozagya kwo mpu mmuzigulule.» 4 Omushombanyi Shetani, erhi: «Aye! oluhù lufà lundi! Ebi omuntu agwerhe byoshi anabijahike mpu ly’afungira amagala! 5 Ci orhangimulikirakwo okubo ko, omuhume oku mubiri n’oku kavuha; we ndahire! Orhabwini alogorhera omu masu gawe!» 6 Nyamuzinda abwira Shetani, erhi: «Jânwa, y’oyo omu maboko gawe; ci nkukomêrize, orhahumaga oku buzîne bwage.» 7 Okubundi omushombanyi Shetani ayimuka, arhenga aha burhwali bwa Nyamubâho.
Shetani arhulira kwo Ayubu obulema bw’olushomyo, kurhenga omu lushando, kuhika aha ntondo y’irhwe. 8 Ayubu ayanka ehijò akaziciburûsha-mwo anaforhamire omu luvù. 9 Obwo mukâge amubwira, erhi: «Bici ocinanirize kwo omu budabemuka? Jacira oyo Nyamuzinda ocifire!» 10 Ayubu amushuza, erhi: «K’odesire nka musirhe! Akaba rhunayankirire ebinja nka ngalo ya Nyamuzinda, cankarhuma rhurhayankirira n’obuhanya ntyo? Muli obwo buha nya bwoshi, Ayubu arhalogorhaga omu kanwa kage.
11 Emyanzi yalanda bwangu, bira ba Ayubu basharhu bamanya amaligo go shi gamurhogîre. Barhenga ngasi muguma emwabo: Elifazi w’e Temani, Bildadi w’e Shwahi na Sofari w’e Nâmati, boshi balalizanya, mpu bagendilola kurhi owabo àbirage, bamulakire banamurhûlirize. 12 Oku baciri kuli, mpu bamulikirekwo; amasu, bamuhaba. Bagwira omulenge. Ngasi muguma asharhula emyambalo yage, banacigukumulira akatulo oku irhwe.
13 Okubundi bajibwârhala oku idaho aha burhambi bwage, bahabêra mire gerege nda na madufu nda. Ntaye muli bwo wàshagîre kanwa, bazânwa n’ama babale mangana aho.
Job 2: 1
וַיְהִ֣י הַיֹּ֔ום וַיָּבֹ֨אוּ֙ בְּנֵ֣י הָֽאֱלֹהִ֔ים לְהִתְיַצֵּ֖ב עַל־יְהוָ֑ה וַיָּבֹ֤וא גַֽם־הַשָּׂטָן֙ בְּתֹכָ֔ם לְהִתְיַצֵּ֖ב עַל־יְהוָֽה׃ 2וַיֹּ֤אמֶר יְהוָה֙ אֶל־הַשָּׂטָ֔ן אֵ֥י מִזֶּ֖ה תָּבֹ֑א וַיַּ֨עַן הַשָּׂטָ֤ן אֶת־יְהוָה֙ וַיֹּאמַ֔ר מִשֻּׁ֣ט בָּאָ֔רֶץ וּמֵהִתְהַלֵּ֖ךְ בָּֽהּ׃ 3וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֶל־הַשָּׂטָ֗ן הֲשַׂ֣מְתָּ לִבְּךָ֮ אֶל־עַבְדִּ֣י אִיֹּוב֒ כִּי֩ אֵ֨ין כָּמֹ֜הוּ בָּאָ֗רֶץ אִ֣ישׁ תָּ֧ם וְיָשָׁ֛ר יְרֵ֥א אֱלֹהִ֖ים וְסָ֣ר מֵרָ֑ע וְעֹדֶ֨נּוּ֙ מַחֲזִ֣יק בְּתֻמָּתֹ֔ו וַתְּסִיתֵ֥נִי בֹ֖ו לְבַלְּעֹ֥ו חִנָּֽם׃ 4וַיַּ֧עַן הַשָּׂטָ֛ן אֶת־יְהוָ֖ה וַיֹּאמַ֑ר עֹ֣ור בְּעַד־עֹ֗ור וְכֹל֙ אֲשֶׁ֣ר לָאִ֔ישׁ יִתֵּ֖ן בְּעַ֥ד נַפְשֹֽׁו׃ 5אוּלָם֙ שְֽׁלַֽח־נָ֣א יָֽדְךָ֔ וְגַ֥ע אֶל־עַצְמֹ֖ו וְאֶל־בְּשָׂרֹ֑ו אִם־לֹ֥א אֶל־פָּנֶ֖יךָ יְבָרֲכֶֽךָּ׃ 6וַיֹּ֧אמֶר יְהוָ֛ה אֶל־הַשָּׂטָ֖ן הִנֹּ֣ו בְיָדֶ֑ךָ אַ֖ךְ אֶת־נַפְשֹׁ֥ו שְׁמֹֽר׃ 7וַיֵּצֵא֙ הַשָּׂטָ֔ן מֵאֵ֖ת פְּנֵ֣י יְהוָ֑ה וַיַּ֤ךְ אֶת־אִיֹּוב֙ בִּשְׁחִ֣ין רָ֔ע מִכַּ֥ף רַגְלֹ֖ו עַד קָדְקֳדֹֽו׃ 8וַיִּֽקַּֽח־לֹ֣ו חֶ֔רֶשׂ לְהִתְגָּרֵ֖ד בֹּ֑ו וְה֖וּא יֹשֵׁ֥ב בְּתֹוךְ־הָאֵֽפֶר׃ 9וַתֹּ֤אמֶר לֹו֙ אִשְׁתֹּ֔ו עֹדְךָ֖ מַחֲזִ֣יק בְּתֻמָּתֶ֑ךָ בָּרֵ֥ךְ אֱלֹהִ֖ים וָמֻֽת׃ 10וַיֹּ֣אמֶר אֵלֶ֗יהָ כְּדַבֵּ֞ר אַחַ֤ת הַנְּבָלֹות֙ תְּדַבֵּ֔רִי גַּ֣ם אֶת־הַטֹּ֗וב נְקַבֵּל֙ מֵאֵ֣ת הָאֱלֹהִ֔ים וְאֶת־הָרָ֖ע לֹ֣א נְקַבֵּ֑ל בְּכָל־זֹ֛את לֹא־חָטָ֥א אִיֹּ֖וב בִּשְׂפָתָֽיו׃ פ 11וַֽיִּשְׁמְע֞וּ שְׁלֹ֣שֶׁת׀ רֵעֵ֣י אִיֹּ֗וב אֵ֣ת כָּל־הָרָעָ֣ה הַזֹּאת֮ הַבָּ֣אָה עָלָיו֒ וַיָּבֹ֨אוּ֙ אִ֣ישׁ מִמְּקֹמֹ֔ו אֱלִיפַ֤ז הַתֵּימָנִי֙ וּבִלְדַּ֣ד הַשּׁוּחִ֔י וְצֹופַ֖ר הַנַּֽעֲמָתִ֑י וַיִּוָּעֲד֣וּ יַחְדָּ֔ו לָבֹ֥וא לָנֽוּד־לֹ֖ו וּֽלְנַחֲמֹֽו׃ 12וַיִּשְׂא֨וּ אֶת־עֵינֵיהֶ֤ם מֵרָחֹוק֙ וְלֹ֣א הִכִּירֻ֔הוּ וַיִּשְׂא֥וּ קֹולָ֖ם וַיִּבְכּ֑וּ וַֽיִּקְרְעוּ֙ אִ֣ישׁ מְעִלֹ֔ו וַיִּזְרְק֥וּ עָפָ֛ר עַל־רָאשֵׁיהֶ֖ם הַשָּׁמָֽיְמָה׃
3
II. Enshambâlo
Ayubu ajacira olusiku àburhagwa
1 Cazinda Ayubu abumbula akanwa, ajacira olusiku àburhagwa. 2 Arhoza akanwa aderha, erhi:
3 Lukahera olusiku nàburhagwamwo,
n’obudufu bwàderhaga mpu: «Mwana-rhabana oyâlirwe!»
4 Mâshi! mâshi! olwo lusiku lukabà ndunduli,
Nyamuzinda w’enyanya irhondo arhalushibiriraga,
n’obulangashane burhacilumolekeraga!
5 Luzikanwe n’obudufu n’endunduli y’olufu,
ecitù cilubwikire, obwire kabirhi bulubone.
6 Neci, omwizimya guluhâbwe, lufânande,
lurhaganjiragwa omu nsiku z’omwaka,
lurhajâga omu mubalè gw’emyezi.
7 Obwo budufu bugumbe,
burharhengagamwo na kakù ka mwishîngo!
8 Mâshi mâshi luhehêrerwe na balya bahehêrera ensiku,
balya bayishizûsa Leviatani;
9 Zihirigirhe enyenyezi z’omucêracêra gwabwo,
bulangalire omûshi buguzunguluke!
Burhanabonaga lukula azibûla engohe.
10 Obwabulaga kuhamika olûmvi lw’endà nalimwo,
lyo amasu gâni galekibona aga maligo.
11 Cârhumaga ntafira omu ndà ya nyâmà,
erhi nkacigendera oku nanaburhwa?
12 Cârhumaga haba madwi abirhi ganyankirira,
cârhumaga haba mabere abirhi ganyônsa?
13 Bulya rhinga buno ncibêrìre omu murhûla,
rhinga ndwirhe nahûnga irò ntânatulukè,
14 haguma n’abami n’abarhambo b’igulu,
balya bayubakire omu mpinga,
15 nisi rhinga ncibêrire haguma n’abaluzi
bàluzagya amasholo n’enshinda zabo bazibumba marhale.
16 Nisi, ncicibêrerage cimomano càbishirwe, rhinga ntahali,
rhinga ncibêrire nka balya barhaburhagwa.
17 Eyo munda yo embaka z’ebyàli zihwêra,
yo abâlikola barhamire baluhûkira.
18 Ebigorogo nabyo binaluhûke,
birhanaciyûmva mulenge gw’owabimokera mpu bikole.
19 Eyo munda abarhò n’abakulu boshi cibembe ciguma, n’omujà arhaciri mujà wa odi.
20 Omuhanya bici bamuhêra obulàngashane,
gwa bici omûka baha omurhima guli mungo?
21 Ogu bahà abadwirhe balinga olufù lurhanayisha,
abalulonza kulusha obubirhi? 22 Abàkacishinzire bacibonaga obudaka bw’enshinda,
bakahamira omu lyànya bacihikaga omu cûsho.
23 Cankarhuma eyo ngalo bayiha omuntu arhanacimanyiri olunda ayerekire,
oyu Nyamuzinda agosire.
24 Eyi milumbo n’ebikubi byo bikola biryo byâni,
n’olujamu lwâni kwo ludwirhe lwadubuka nka mîshi.
25 Ebi nàyobohaga byo bino byamanyishira,
n’ebi nakazâg’irhinya byo bino byamantibukirakwo.
26 Kuli nie nta murhûla, nta kuluhûka, nta kugoheka,
ntabona irò lya mûshi, ntabona lya budufu erhi kulîbwa n’amagala kurhuma.
Job
3
1אַחֲרֵי־כֵ֗ן פָּתַ֤ח אִיֹּוב֙ אֶת־פִּ֔יהוּ וַיְקַלֵּ֖ל אֶת־יֹומֹֽו׃ פ
2 וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃
3 יֹ֣אבַד יֹ֖ום אִוָּ֣לֶד בֹּ֑ו וְהַלַּ֥יְלָה אָ֝מַ֗ר הֹ֣רָה גָֽבֶר׃
4 הַיֹּ֥ום הַה֗וּא יְֽהִ֫י חֹ֥שֶׁךְ אַֽל־יִדְרְשֵׁ֣הוּ אֱלֹ֣והַּ מִמָּ֑עַל וְאַל־תֹּופַ֖ע עָלָ֣יו נְהָרָֽה׃
5 יִגְאָלֻ֡הוּ חֹ֣שֶׁךְ וְ֭צַלְמָוֶת תִּשְׁכָּן־עָלָ֣יו עֲנָנָ֑ה יְ֝בַעֲתֻ֗הוּ כִּֽמְרִ֥ירֵי יֹֽום׃
6 הַלַּ֥יְלָה הַהוּא֮ יִקָּחֵ֪ה֫וּ אֹ֥פֶל אַל־יִ֭חַדְּ בִּימֵ֣י שָׁנָ֑ה בְּמִסְפַּ֥ר יְ֝רָחִ֗ים אַל־יָבֹֽא׃
7הִנֵּ֤ה הַלַּ֣יְלָה הַ֭הוּא יְהִ֣י גַלְמ֑וּד אַל־תָּבֹ֖א רְנָנָ֣ה בֹֽו׃
8 יִקְּבֻ֥הוּ אֹרְרֵי־יֹ֑ום הָ֝עֲתִידִ֗ים עֹרֵ֥ר לִוְיָתָֽן׃
9 יֶחְשְׁכוּ֮ כֹּוכְבֵ֪י נִ֫שְׁפֹּ֥ו יְקַו־לְאֹ֥ור וָאַ֑יִן וְאַל־יִ֝רְאֶ֗ה בְּעַפְעַפֵּי־שָֽׁחַר׃
10 כִּ֤י לֹ֣א סָ֭גַר דַּלְתֵ֣י בִטְנִ֑י וַיַּסְתֵּ֥ר עָ֝מָ֗ל מֵעֵינָֽי׃
11 לָ֤מָּה לֹּ֣א מֵרֶ֣חֶם אָמ֑וּת מִבֶּ֖טֶן יָצָ֣אתִי וְאֶגְוָֽע׃
12 מַ֭דּוּעַ קִדְּמ֣וּנִי בִרְכָּ֑יִם וּמַה־שָּׁ֝דַ֗יִם כִּ֣י אִינָֽק׃
13 כִּֽי־עַ֭תָּה שָׁכַ֣בְתִּי וְאֶשְׁקֹ֑וט יָ֝שַׁ֗נְתִּי אָ֤ז׀ יָנ֬וּחַֽ לִֽי׃
14 עִם־מְ֭לָכִים וְיֹ֣עֲצֵי אָ֑רֶץ הַבֹּנִ֖ים חֳרָבֹ֣ות לָֽמֹו׃
15 אֹ֣ו עִם־שָׂ֭רִים זָהָ֣ב לָהֶ֑ם הַֽמְמַלְאִ֖ים בָּתֵּיהֶ֣ם כָּֽסֶף׃
16 אֹ֤ו כְנֵ֣פֶל טָ֭מוּן לֹ֣א אֶהְיֶ֑ה כְּ֝עֹלְלִ֗ים לֹא־רָ֥אוּ אֹֽור׃
17 שָׁ֣ם רְ֭שָׁעִים חָ֣דְלוּ רֹ֑גֶז וְשָׁ֥ם יָ֝נ֗וּחוּ יְגִ֣יעֵי כֹֽחַ׃
18 יַ֭חַד אֲסִירִ֣ים שַׁאֲנָ֑נוּ לֹ֥א שָׁ֝מְע֗וּ קֹ֣ול נֹגֵֽשׂ׃
19 קָטֹ֣ן וְ֭גָדֹול שָׁ֣ם ה֑וּא וְ֝עֶ֗בֶד חָפְשִׁ֥י מֵאֲדֹנָֽיו׃
20 לָ֤מָּה יִתֵּ֣ן לְעָמֵ֣ל אֹ֑ור וְ֝חַיִּ֗ים לְמָ֣רֵי נָֽפֶשׁ׃
21הַֽמְחַכִּ֣ים לַמָּ֣וֶת וְאֵינֶ֑נּוּ וַֽ֝יַּחְפְּרֻ֗הוּ מִמַּטְמֹונִֽים׃
22 הַשְּׂמֵחִ֥ים אֱלֵי־גִ֑יל יָ֝שִׂ֗ישׂוּ כִּ֣י יִמְצְאוּ־קָֽבֶר׃
23 לְ֭גֶבֶר אֲשֶׁר־דַּרְכֹּ֣ו נִסְתָּ֑רָה וַיָּ֖סֶךְ אֱלֹ֣והַּ בַּעֲדֹֽו׃
24 כִּֽי־לִפְנֵ֣י לַ֭חְמִי אַנְחָתִ֣י תָבֹ֑א וַֽיִּתְּכ֥וּ כַ֝מַּ֗יִם שַׁאֲגֹתָֽי׃
25 כִּ֤י פַ֣חַד פָּ֭חַדְתִּי וַיֶּאֱתָיֵ֑נִי וַאֲשֶׁ֥ר יָ֝גֹ֗רְתִּי יָ֣בֹא לִֽי׃
26 לֹ֤א שָׁלַ֨וְתִּי׀ וְלֹ֖א שָׁקַ֥טְתִּי וְֽלֹא־נָ֗חְתִּי וַיָּ֥בֹא רֹֽגֶז׃ פ
4
Obulangâlire kuli Nyamuzinda
1 Oku bundi Elifazi w’e Tamani, acihira eluhya aderha, erhi: 2 K’owakubwira akanwa wankakalinda obu? Ci kwone kurhi omuntu ankabulaga bwaderha! 3 Kengera oku wàhanwire bantu banji, amaboko gajogonokirwe wakazigaha ensimikiro; 4 ihano Iyawe lyakazizibuhya àbalikola bagwagwabira, lyakazizibuhya amadwi galikola gakomanya. 5 Lero obu olwawe lwamabimba, w’oyu warhiba olujò, okwenge wamâhikwako, gukolaga mutula n’obwôba! 6 K’orhankacikubagirage obukûnda-Lulema bwawe, n’obushinganyanya bw’enjira yawe, kali bwo bulangalire bwawe? 7 Ocidose bwinja: k’okola obwine omwêru-kwêru aherêrekera? Ngahi wàbwine abashinganyanya baholoka? 8 Nàbwine ebyâhira n’ebyahirûka, ebiru n’ebidukula, abahinga amaligo, bamîre n’amahanya, byo banasarûla. 9 Nyamuzinda akanabarhulirakwo omûka gwage, banalàngalire, omuhusi gw’oburhe bwage gwonene gunabahungumule. 10 Omulûmbo gw’entale, omukûngulo gw’ec’erubala, kuhuba guhuba kula amino g’entale ntò gahôhoka. 11 Entale ekabula eci yalya enafè, n’abana bayo bashandabane. 12 Nani nàbwine nayaganwa bushala-shàla, nanayumva amarhwiri gani gahema. 13 Omu ntuliranyè y’ebilôrho, gala mango irò linene ligonza abantu, 14 nayûmva nagurumanwa, nageramwo ogwa nyegenye, orhuvuha rhwâni rhwajuguma. 15 Okubundi ehy’olubohôlolo hyangera ebusû, olôya lwandikò lwashingalala. 16 Oli nka muntu ayimanga,..ntamanyiriraga obusû bwage, ci enshusho yage yambêra omu masû. Harhengiba akahwenyenye … , buzinda nayumva izù, erhi: 17 «K’omuntu ankabà mushinganyanya embere za Nyamuzinda? k’omuntu ankaba mwêru-kwêru omu masû gw’Owamulemaga? 18 Ciru Nyamuzinda arhacikubagira lwoshi bambali bage, na bamalahika anababonekwo obubì. 19 Nta buderhe oku bantu bayûbaka rnuli eri ibumba, aba eciriba càbo ciba cihûmbe omu katulo? anabasinogole nka nsirhu; 20 Abanaganukira oku lusiku luguma, Abaherêrekera na ntaye wacibakengera. 21 Omugozi gw’ecihàndo cabo gukonoke, banafè n’okubula oburhimanya.
Job 4: 1
וַ֭יַּעַן אֱלִיפַ֥ז הַֽתֵּימָנִ֗י וַיֹּאמַֽר׃2הֲנִסָּ֬ה דָבָ֣ר אֵלֶ֣יךָ תִּלְאֶ֑ה וַעְצֹ֥ר בְּ֝מִלִּ֗ין מִ֣י יוּכָֽל׃3הִ֭נֵּה יִסַּ֣רְתָּ רַבִּ֑ים וְיָדַ֖יִם רָפֹ֣ות תְּחַזֵּֽק׃4כֹּ֖ושֵׁל יְקִימ֣וּן מִלֶּ֑יךָ וּבִרְכַּ֖יִם כֹּרְעֹ֣ות תְּאַמֵּֽץ׃5כִּ֤י עַתָּ֨ה׀ תָּבֹ֣וא אֵלֶ֣יךָ וַתֵּ֑לֶא תִּגַּ֥ע עָ֝דֶ֗יךָ וַתִּבָּהֵֽל׃6הֲלֹ֣א יִ֭רְאָתְךָ כִּסְלָתֶ֑ךָ תִּ֝קְוָתְךָ֗ וְתֹ֣ם דְּרָכֶֽיךָ׃7זְכָר־נָ֗א מִ֤י ה֣וּא נָקִ֣י אָבָ֑ד וְ֝אֵיפֹ֗ה יְשָׁרִ֥ים נִכְחָֽדוּ׃8כַּאֲשֶׁ֣ר רָ֭אִיתִי חֹ֣רְשֵׁי אָ֑וֶן וְזֹרְעֵ֖י עָמָ֣ל יִקְצְרֻֽהוּ׃9מִנִּשְׁמַ֣ת אֱלֹ֣והַ יֹאבֵ֑דוּ וּמֵר֖וּחַ אַפֹּ֣ו יִכְלֽוּ׃10שַׁאֲגַ֣ת אַ֭רְיֵה וְקֹ֣ול שָׁ֑חַל וְשִׁנֵּ֖י כְפִירִ֣ים נִתָּֽעוּ׃11לַ֭יִשׁ אֹבֵ֣ד מִבְּלִי־טָ֑רֶף וּבְנֵ֥י לָ֝בִ֗יא יִתְפָּרָֽדוּ׃12וְ֭אֵלַי דָּבָ֣ר יְגֻנָּ֑ב וַתִּקַּ֥ח אָ֝זְנִ֗י שֵׁ֣מֶץ מֶֽנְהֽוּ׃13בִּ֭שְׂעִפִּים מֵחֶזְיֹנֹ֣ות לָ֑יְלָה בִּנְפֹ֥ל תַּ֝רְדֵּמָ֗ה עַל־אֲנָשִֽׁים׃14פַּ֣חַד קְ֭רָאַנִי וּרְעָדָ֑ה וְרֹ֖ב עַצְמֹותַ֣י הִפְחִֽיד׃15וְ֭רוּחַ עַל־פָּנַ֣י יַחֲלֹ֑ף תְּ֝סַמֵּ֗ר שַֽׂעֲרַ֥ת בְּשָׂרִֽי׃16יַעֲמֹ֤ד׀ וְֽלֹא־אַכִּ֬יר מַרְאֵ֗הוּ תְּ֭מוּנָה לְנֶ֣גֶד עֵינָ֑י דְּמָמָ֖ה וָקֹ֣ול אֶשְׁמָֽע׃17הַֽ֭אֱנֹושׁ מֵאֱלֹ֣והַ יִצְדָּ֑ק אִ֥ם מֵ֝עֹשֵׂ֗הוּ יִטְהַר־גָּֽבֶר׃18הֵ֣ן בַּ֭עֲבָדָיו לֹ֣א יַאֲמִ֑ין וּ֝בְמַלְאָכָ֗יו יָשִׂ֥ים תָּהֳלָֽה׃19אַ֤ף׀ שֹׁכְנֵ֬י בָֽתֵּי־חֹ֗מֶר אֲשֶׁר־בֶּעָפָ֥ר יְסֹודָ֑ם יְ֝דַכְּא֗וּם לִפְנֵי־עָֽשׁ׃20מִבֹּ֣קֶר לָעֶ֣רֶב יֻכַּ֑תּוּ מִבְּלִ֥י מֵ֝שִׂ֗ים לָנֶ֥צַח יֹאבֵֽדוּ׃21הֲלֹא־נִסַּ֣ע יִתְרָ֣ם בָּ֑ם יָ֝מ֗וּתוּ וְלֹ֣א בְחָכְמָֽה׃
5
1 Hamagazagya kwone! Ndi wakushuza?
Ndi warhûla emirenge omu bimâna?
2 We mbwizire, omûngo gunayirhe ecihwinja,
n’oburhe buzihôkane omusirhe.
3 Yumvagya: niono nàbwine idâga lyayûbaka lyanagandâza,
ci kano kânya, erya nyumpa erhimangagihehêrerwa.
4 Abana bage barhajira cifungira,
banabayagirize aha kagombe barhakanabona calikûza.
5 Bakola bahingira abashalye bagera,
bulya ehi bankalîre, Nyamuzinda anabakûlehyo ekanwa,
n’enkonola-masù zirhaciziga bahunga.
6 Nanga nkulahirire, obuhanya burhapamuka omu idaho,
n’omûngo gurhamera omu ishwa.
7 Omuntu yene olêrha obubi n’omutula,
kula nyakadekere alongereza ecirêre c’emalunga.
8 Ci niehe Nyamuzinda ye nayakira ho,
mmurhûle olubanja lwâni.
9 Kuhuma ahuma na gombi,
ajira omwandu gw’ebirhankamanywa,
ebirhangazo by’obulenga bwage birhankaganjwa.
10 Ye dubulira enkuba oku idaho,
arhume amîshi gahulula omu ishwa.
11 Akalonza okuzûsa omunyi,
okuhisa abarhindibuzibwe oku bucire.
12 Anayeshûle abengûza,
n’emilâli yabo y’okulyalyanya ayitamalekwo.
13 Abarhimanya anabagwarhe omu murhego gw’amenge gabo,
atulutûmbye n’abahanûzi bw’okuhanika.
14 Mûshi kalengerere; babone ekola ndûnduli,
izûba liyimanga batûnduze nk’omu budufu.
15 Anayokole omuzamba wàlenganyire omu kanwa kabo,
n’omukenyi amukule omu nfune za ciri-misi.
16 Ntyo, owahanyagire anashubiyumva alangalire,
n’obulya-nsoro buhiìmbàrhale.
17 Neci, iragi lyage omuntu Nyamuzinda ahanûla!
Nawe orhagayaguzagya obuhanûzi bw’Ogala-byoshi.
18 Ye oyagaza omuntu abul’imubuka ecibànde,
ye obabaza anabul’ifumya n’okuboko kwage.
19 Kali ndarhu akulikûza omu mababale,
n’obwa kali nda, amabi garhacikuhikekwo.
20 Omu cizombo anakufumye olufù,
n’omu ntambala akulikûze oku bwôji bw’engôrho.
21 N’obwôji bw’olulimi burhakujire kurhi,
wabà muzira-bòba amango omuhaguzi amayisha.
22 Ecânda n’olubula wabiha ebinioko,
orhanayôbohe ebiryanyi by’en’igulu.
23 Wanywâna n’amabuye g’omu ishwa,
oyinjibane n’eby’erubala biyona.
24 Wabugâna ecihàndo cawe cidekerîre,
n’obusò bwawe, washànga burhahazirimwo
amango wàyish’iburha ndùla,
25 Wabona oku obôloloke bwawe bwajakwo obundi,
n’abana bawe bajinirîre nka byasi by’omu ishwa.
26 Wanàje omu nshinda erhi okola mukulu,
nka kula bagumânya olurhyâzo embere ly’akasanzi.
27 Ebyo byoshi wàbibwine! Ko binali ntyo!
Nawe obiyumvagye bwinja onabikûlemwo obwawe bûnguke.
Job 5:1
קְֽרָא־נָ֭א הֲיֵ֣שׁ עֹונֶ֑ךָּ וְאֶל־מִ֖י מִקְּדֹשִׁ֣ים תִּפְנֶֽה׃2כִּֽי־לֶֽ֭אֱוִיל יַהֲרָג־כָּ֑עַשׂ וּ֝פֹתֶ֗ה תָּמִ֥ית קִנְאָֽה׃3אֲֽנִי־רָ֭אִיתִי אֱוִ֣יל מַשְׁרִ֑ישׁ וָאֶקֹּ֖וב נָוֵ֣הוּ פִתְאֹֽם׃4יִרְחֲק֣וּ בָנָ֣יו מִיֶּ֑שַׁע וְיִֽדַּכְּא֥וּ בַ֝שַּׁ֗עַר וְאֵ֣ין מַצִּֽיל׃5אֲשֶׁ֤ר קְצִירֹ֨ו׀ רָ֘עֵ֤ב יֹאכֵ֗ל וְאֶֽל־מִצִּנִּ֥ים יִקָּחֵ֑הוּ וְשָׁאַ֖ף צַמִּ֣ים חֵילָֽם׃6כִּ֤י׀ לֹא־יֵצֵ֣א מֵעָפָ֣ר אָ֑וֶן וּ֝מֵאֲדָמָ֗ה לֹא־יִצְמַ֥ח עָמָֽל׃7כִּֽי־אָ֭דָם לְעָמָ֣ל יוּלָּ֑ד וּבְנֵי־רֶ֝֗שֶׁף יַגְבִּ֥יהוּ עֽוּף׃8אוּלָ֗ם אֲ֭נִי אֶדְרֹ֣שׁ אֶל־אֵ֑ל וְאֶל־אֱ֝לֹהִ֗ים אָשִׂ֥ים דִּבְרָתִֽי׃9עֹשֶׂ֣ה גְ֭דֹלֹות וְאֵ֣ין חֵ֑קֶר נִ֝פְלָאֹ֗ות עַד־אֵ֥ין מִסְפָּֽר׃10הַנֹּתֵ֣ן מָ֭טָר עַל־פְּנֵי־אָ֑רֶץ וְשֹׁ֥לֵֽחַ מַ֝יִם עַל־פְּנֵ֥י חוּצֹֽות׃11לָשׂ֣וּם שְׁפָלִ֣ים לְמָרֹ֑ום וְ֝קֹדְרִ֗ים שָׂ֣גְבוּ יֶֽשַׁע׃12מֵ֭פֵר מַחְשְׁבֹ֣ות עֲרוּמִ֑ים וְֽלֹא־תַעֲשֶׂ֥ינָה יְ֝דֵיהֶ֗ם תּוּשִׁיָּֽה׃13לֹכֵ֣ד חֲכָמִ֣ים בְּעָרְמָ֑ם וַעֲצַ֖ת נִפְתָּלִ֣ים נִמְהָֽרָה׃14יֹומָ֥ם יְפַגְּשׁוּ־חֹ֑שֶׁךְ וְ֝כַלַּ֗יְלָה יְֽמַשְׁשׁ֥וּ בַֽצָּהֳרָֽיִם׃15וַיֹּ֣שַׁע מֵ֭חֶרֶב מִפִּיהֶ֑ם וּמִיַּ֖ד חָזָ֣ק אֶבְיֹֽון׃16וַתְּהִ֣י לַדַּ֣ל תִּקְוָ֑ה וְ֝עֹלָ֗תָה קָ֣פְצָה פִּֽיהָ׃17הִנֵּ֤ה אַשְׁרֵ֣י אֱ֭נֹושׁ יֹוכִחֶ֣נּֽוּ אֱלֹ֑והַּ וּמוּסַ֥ר שַׁ֝דַּ֗י אַל־תִּמְאָֽס׃18כִּ֤י ה֣וּא יַכְאִ֣יב וְיֶחְבָּ֑שׁ יִ֝מְחַ֗ץ וְיָדֹו תִּרְפֶּֽינָה׃19בְּשֵׁ֣שׁ צָ֭רֹות יַצִּילֶ֑ךָּ וּבְשֶׁ֓בַע׀ לֹא־יִגַּ֖ע בְּךָ֣ רָֽע׃20בְּ֭רָעָב פָּֽדְךָ֣ מִמָּ֑וֶת וּ֝בְמִלְחָמָ֗ה מִ֣ידֵי חָֽרֶב׃21בְּשֹׁ֣וט לָ֭שֹׁון תֵּחָבֵ֑א וְֽלֹא־תִירָ֥א מִ֝שֹּׁ֗ד כִּ֣י יָבֹֽוא׃22לְשֹׁ֣ד וּלְכָפָ֣ן תִּשְׂחָ֑ק וּֽמֵחַיַּ֥ת הָ֝אָ֗רֶץ אַל־תִּירָֽא׃23כִּ֤י עִם־אַבְנֵ֣י הַשָּׂדֶ֣ה בְרִיתֶ֑ךָ וְחַיַּ֥ת הַ֝שָּׂדֶ֗ה הָשְׁלְמָה־לָֽךְ׃24וְֽ֭יָדַעְתָּ כִּי־שָׁלֹ֣ום אָהֳלֶ֑ךָ וּֽפָקַדְתָּ֥ נָ֝וְךָ וְלֹ֣א תֶחֱטָֽא׃25וְֽ֭יָדַעְתָּ כִּי־רַ֣ב זַרְעֶ֑ךָ וְ֝צֶאֱצָאֶ֗יךָ כְּעֵ֣שֶׂב הָאָֽרֶץ׃26תָּבֹ֣וא בְכֶ֣לַח אֱלֵי־קָ֑בֶר כַּעֲלֹ֖ות גָּדִ֣ישׁ בְּעִתֹּֽו׃27הִנֵּה־זֹ֭את חֲקַרְנ֥וּהָ כֶּֽן־הִ֑יא שְׁ֝מָעֶ֗נָּה וְאַתָּ֥ה דַֽע־לָֽךְ׃ פ
6
1 Ayubu acihira eluhya aderha, erhi: 2 Acibaga amababale gâni gankagerwa, owalerhaga olugero bankahirakwo amalumwa gâni goshi haguma! 3 Go gankazidoâa kulusha omushenyi gw’omu nyànja: co cinarhumire ebinwa byâni bidwirhe byahahabuka. 4 Emyampi y’Ogala-byoshi yantulungwire, yanshayiremwo, omûka gwâni gudwirhe gwayubûla obôge bwayo, n’ebishûgi bya Nyamuzinda nie birhèzire. 5 K’endogomi yakera enamologere ahali akahasi, erhi enkâfu eyanânge enadwirhe yakera? 6 K’ebiryo birhabaya izù, byankanalibwa buzira mûnyu, k’olwêru lw’iji lurhayorha nka bidaka ekanwa? 7 Omu bulwâla bwâni, ebiryo by’omulwâla ciru birhandigi oku murhima. 8 Owabonaga oku mpûnyire kubà, na Nyamuzinda anjirire oku ndangâlire! 9 Yenene ayemerage ampinage, azâbûle okuboko kwage ankuleho! 10 Ciru obwo bwanacibà burhulirize bwâni, nsigalane bishingo bitya muli aga malibuko gâni goshi, mbone ntalabiraga ebinwa by’Omwimâna. 11 Ka ncigwerhage emisi y’okulinda? Nie muntu nyandikirwe olufu bene olu, bici nacilinga? 12 K’obuzibu bwâni buligi bw’ibâle, n’omubiri gwâni ka ko guligi nka cûma? 13 Ntacigwerhi burhabâle buci, Ka mira oburhabâle burhanyakaga? 14 Okurhabêra omwira obwonjo, kuli kulahira bwarhìnya Ogala-byoshi. 15 Ninyu bene wirhu ko mwàbire bakarhema-njingo nka mugezi, nka kula omugezi gwanyamûka gugera. 16 Gunayishc gwashalagaza erhi na byàsi biguluzize. 17 Ci erhi omwikalà guyisha, ezâli nyishi zinagane, zihirigirhe erhi izûba lirhuma 18 Emizinzi y’ababalama erhengage omu njira mpu yashimba amîshi, ezimêre omu irûngu, elinde ehereramwo. 19 Emizinzi y’e Temani ekazizikonolera amasù, n’emirhwe y’e Saba ezilangalire. 20 Obwikubagire bwabo kuyishibà kurhebwa; · erhi bazihika-ho balole omu ndalo za bene. 21 Kuli nie, ko muli nk’ezo nyishi mwa kano kasanzi, ene mumbona mwafuduka mwayumva enshonyi. 22 Ka namubwizire, nti: «Mpî nâni kantu kalebe? Nti mukûle kalugu kalebe oku binyu mukâmpereze? 23 Nti mundikûze omu maboko gw’omubisha, nti ntênzi omu nfune z’omwânzi?» 24 Nyigirizagyi, nâni nahulika, Nyerekagi ngahi nàhabire. 25 Okuyumvirhiza enshambâlo eshinganine kurhagwerhi mbaka, Ci eyo miròngwc yinyu kuli kuderha kurhi? 26 Ka binwa byâni mwagayaguza? ebi bya nyakubula-bulangalire biyehûkanwe n’empusi? 27 Murhakashuka bwayêsha enfûzi cigole, Murhakashuka mwaguza omwira winyu! 28 Ci mâshi yâga ndoliko! Mundole ebusu, ntabesha. 29 Shubiriri, mucij’emurhima buzira bulyalya, mushube emirhima murhandenganye. 30 Ka hali bulyalya bundi oku lulimi? Ka ntankayumviza ekanwa ehiri higalu-galu?
Job 6: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2ל֗וּ שָׁקֹ֣ול יִשָּׁקֵ֣ל כַּעְשִׂ֑י וְהַיָּתִי בְּֽמֹאזְנַ֥יִם יִשְׂאוּ־יָֽחַד׃ 3כִּֽי־עַתָּ֗ה מֵחֹ֣ול יַמִּ֣ים יִכְבָּ֑ד עַל־כֵּ֝֗ן
דְּבָרַ֥י לָֽעוּ׃ 4כִּ֤י חִצֵּ֪י שַׁדַּ֡י עִמָּדִ֗י אֲשֶׁ֣ר חֲ֭מָתָם שֹׁתָ֣ה רוּחִ֑י בִּעוּתֵ֖י אֱלֹ֣והַּ יַֽעַרְכֽוּנִי׃ 5הֲיִֽנְהַק־פֶּ֥רֶא עֲלֵי־דֶ֑שֶׁא אִ֥ם יִגְעֶה־שֹּׁ֝֗ור עַל־בְּלִילֹֽו׃ 6הֲיֵאָכֵ֣ל תָּ֭פֵל מִבְּלִי־מֶ֑לַח אִם־יֶשׁ־טַ֝֗עַם בְּרִ֣יר חַלָּמֽוּת׃ 7מֵאֲנָ֣ה לִנְגֹּ֣ועַ נַפְשִׁ֑י הֵ֝֗מָּה כִּדְוֵ֥י לַחְמִֽי׃ 8מִֽי־יִ֭תֵּן תָּבֹ֣וא שֶֽׁאֱלָתִ֑י וְ֝תִקְוָתִ֗י יִתֵּ֥ן אֱלֹֽוהַּ׃ 9וְיֹאֵ֣ל אֱ֭לֹוהַּ וִֽידַכְּאֵ֑נִי יַתֵּ֥ר יָ֝דֹ֗ו וִֽיבַצְּעֵֽנִי׃ 10וּ֥תְהִי עֹ֨וד׀ נֶ֘חָ֤מָתִ֗י וַאֲסַלְּדָ֣ה בְ֭חִילָה לֹ֣א יַחְמֹ֑ול כִּי־לֹ֥א כִ֝חַ֗דְתִּי אִמְרֵ֥י קָדֹֽושׁ׃ 11מַה־כֹּחִ֥י כִֽי־אֲיַחֵ֑ל וּמַה־קִּ֝צִּ֗י כִּֽי־אַאֲרִ֥יךְ נַפְשִֽׁי׃ 12אִם־כֹּ֣חַ אֲבָנִ֣ים כֹּחִ֑י אִֽם־בְּשָׂרִ֥י נָחֽוּשׁ׃ 13הַאִ֬ם אֵ֣ין עֶזְרָתִ֣י בִ֑י וְ֝תֻשִׁיָּ֗ה נִדְּחָ֥ה מִמֶּֽנִּי׃ 14לַמָּ֣ס מֵרֵעֵ֣הוּ חָ֑סֶד וְיִרְאַ֖ת שַׁדַּ֣י יַעֲזֹֽוב׃ 15אַ֭חַי בָּגְד֣וּ כְמֹו־נָ֑חַל כַּאֲפִ֖יק נְחָלִ֣ים יַעֲבֹֽרוּ׃ 16הַקֹּדְרִ֥ים מִנִּי־קָ֑רַח עָ֝לֵ֗ימֹו יִתְעַלֶּם־שָֽׁלֶג׃ 17בְּ֭עֵת יְזֹרְב֣וּ נִצְמָ֑תוּ בְּ֝חֻמֹּ֗ו נִדְעֲכ֥וּ מִמְּקֹומָֽם׃ 18יִ֭לָּ֣פְתוּ אָרְחֹ֣ות דַּרְכָּ֑ם יַעֲל֖וּ בַתֹּ֣הוּ וְיֹאבֵֽדוּ׃ 19הִ֭בִּיטוּ אָרְחֹ֣ות תֵּמָ֑א הֲלִיכֹ֥ת שְׁ֝בָ֗א קִוּוּ־לָֽמֹו׃ 20בֹּ֥שׁוּ כִּֽי־בָטָ֑ח בָּ֥אוּ עָ֝דֶ֗יהָ וַיֶּחְפָּֽרוּ׃ 21כִּֽי־עַ֭תָּה הֱיִ֣יתֶם לֹא תִּֽרְא֥וּ חֲ֝תַ֗ת וַתִּירָֽאוּ׃ 22הֲֽכִי־אָ֭מַרְתִּי הָ֣בוּ לִ֑י וּ֝מִכֹּחֲכֶ֗ם שִׁחֲד֥וּ בַעֲדִֽי׃ 23וּמַלְּט֥וּנִי מִיַּד־צָ֑ר וּמִיַּ֖ד עָרִיצִ֣ים תִּפְדּֽוּנִי׃ 24הֹ֭ורוּנִי וַאֲנִ֣י אַחֲרִ֑ישׁ וּמַה־שָּׁ֝גִ֗יתִי הָבִ֥ינוּ לִֽי׃ 25מַה־נִּמְרְצ֥וּ אִמְרֵי־יֹ֑שֶׁר וּמַה־יֹּוכִ֖יחַ הֹוכֵ֣חַ מִכֶּֽם׃ 26הַלְהֹוכַ֣ח מִלִּ֣ים תַּחְשֹׁ֑בוּ וּ֝לְר֗וּחַ אִמְרֵ֥י נֹאָֽשׁ׃ 27אַף־עַל־יָתֹ֥ום תַּפִּ֑ילוּ וְ֝תִכְר֗וּ עַל־רֵֽיעֲכֶֽם׃ 28וְ֭עַתָּה הֹואִ֣ילוּ פְנוּ־בִ֑י וְעַל־פְּ֝נֵיכֶ֗ם אִם־אֲכַזֵּֽב׃ 29שֻֽׁבוּ־נָ֭א אַל־תְּהִ֣י עַוְלָ֑ה וְשֻׁבִי עֹ֝וד צִדְקִי־בָֽהּ׃ 30הֲיֵשׁ־בִּלְשֹׁונִ֥י עַוְלָ֑ה אִם־חִ֝כִּ֗י לֹא־יָבִ֥ין הַוֹּֽות׃
7
1 K’akalamo k’omuntu hano igulu garhaba matabaro bula? K’ensiku zage arhali kwo ziyòrha nka murhabâzi mulimya? 2 Kulira omuja acifinja ahali ecihôho kulira omulimyà alingùza oluhembo lwage, 3 Kwo nani nàhirwe emyezi erhali mwo bunguke buci, n’amadufu g’amalibuko. 4 Erhi najigwishira, oli: «Owabonaga buca!» Oku nanazuka ntya, oli: «Owabonaga buyira!» n’omurhima gurhandêkerera kuhika buyire. 5 Omubiri gunyunjwire mivunyu n’ebishisha, guyunjwire migàku, gwanarhònya masira. 6 Ensiku zàni zo mbidu kulusha entòzo, zànahirigisire buzira kucinnangaliza kantu. 7 Kengèra oku obuzîne bwâni guncili mûka gwone, oku, amasù gâni garhankacigaluka mpu gabone ebinja. 8 Cazìnda ntaye wacinshîsha omu libona, amasù gawe gànanyerekere ntanacihali. 9 Kulira ecitù cinyamûka cinabirigirhe, ko n’owajîre ekuzimu arhayirhenga. 10 Arhagaluka mpu ashubire omu mwage, n’aha mwage harhacimuyishi. 11 Co cirhumire ntakabula bwaderha, naganîra omu mûngo gw’omûka gwâni, nnanshambâle omu burhe bw’omurhima gwâni. 12 Ka ndigi nyânja nieki, erhi nisi ciryanyi c’omu nyânja, mpu bampirekwo abalimzi? 13 Erhi najiderha nti nahumukira aha ncìngo, nti encingò yâni yabà nka yanyîbiza eminiho, 14 Onanfuduse n’ehilôrho, onkânge n’ebi odwirhe wanyereka. 15 Owangolola akampubya, ko kukulu: olufû lwo lukulu kuli aga malibuko! 16 Nàshangusire, ntayôrhe mpabà ensiku zoshi; ocinyîrekeragc ensiku zâni guli mûka gwonene! 17 Omuntu aligi cici mpu wamushibirira ntyo, mpu wamuyibuka onamuhirekwo omurhima, 18 Aligi cici mpu wamurhandûla ngasi sezi mpu wamuhengûza ngasi kasanzi 19 K’orhankalesirage okundolêreza, ciru nani ntwire amarhi. 20 Akabaga câha nàjizire kurhi nàkujizire w’oyo, w’ejà abantu bulàbi? Càrhumire wantindibuza ntyala n’empìmbo zawe, ciru mbone nkola nkuzidohîre? 21 K’orhankalembera okwo nàkugayisize, k’orhankabwikira obwo bubì bwâni? Bulya kandi kasanzi kasungunu erhi nkola ngwishîre omu katulo, wacinnonza obugane ntacihabà!
Job 7: 1
הֲלֹא־צָבָ֣א לֶאֱנֹ֣ושׁ עַל אָ֑רֶץ וְכִימֵ֖י שָׂכִ֣יר יָמָֽיו׃ 2כְּעֶ֥בֶד יִשְׁאַף־צֵ֑ל וּ֝כְשָׂכִ֗יר יְקַוֶּ֥ה פָעֳלֹֽו׃ 3כֵּ֤ן הָנְחַ֣לְתִּי לִ֭י
יַרְחֵי־שָׁ֑וְא וְלֵילֹ֥ות עָ֝מָ֗ל מִנּוּ־לִֽי׃ 4אִם־שָׁכַ֗בְתִּי וְאָמַ֗רְתִּי מָתַ֣י אָ֭קוּם וּמִדַּד־עָ֑רֶב וְשָׂבַ֖עְתִּי נְדֻדִ֣ים עֲדֵי־נָֽשֶׁף׃ 5לָ֘בַ֤שׁ בְּשָׂרִ֣י רִ֭מָּה וְגִישׁ עָפָ֑ר עֹורִ֥י רָ֝גַ֗ע וַיִּמָּאֵֽס׃ 6יָמַ֣י קַ֭לּוּ מִנִּי־אָ֑רֶג וַ֝יִּכְל֗וּ בְּאֶ֣פֶס תִּקְוָֽה׃ 7זְ֭כֹר כִּי־ר֣וּחַ חַיָּ֑י לֹא־תָשׁ֥וּב עֵ֝ינִ֗י לִרְאֹ֥ות טֹֽוב׃ 8לֹֽא־תְ֭שׁוּרֵנִי עֵ֣ין רֹ֑אִי עֵינֶ֖יךָ בִּ֣י וְאֵינֶֽנִּי׃ 9כָּלָ֣ה עָ֭נָן וַיֵּלַ֑ךְ כֵּ֥ן יֹורֵ֥ד שְׁ֝אֹ֗ול לֹ֣א יַעֲלֶֽה׃ 10לֹא־יָשׁ֣וּב עֹ֣וד לְבֵיתֹ֑ו וְלֹא־יַכִּירֶ֖נּוּ עֹ֣וד מְקֹמֹֽו׃ 11גַּם־אֲנִי֮ לֹ֤א אֶחֱשָׂ֫ךְ פִּ֥י אֲֽ֭דַבְּרָה בְּצַ֣ר רוּחִ֑י אָ֝שִׂ֗יחָה בְּמַ֣ר נַפְשִֽׁי׃ 12הֲֽיָם־אָ֭נִי אִם־תַּנִּ֑ין כִּֽי־תָשִׂ֖ים עָלַ֣י מִשְׁמָֽר׃ 13כִּֽי־אָ֭מַרְתִּי תְּנַחֲמֵ֣נִי עַרְשִׂ֑י יִשָּׂ֥א בְ֝שִׂיחִ֗י מִשְׁכָּבִֽי׃ 14וְחִתַּתַּ֥נִי בַחֲלֹמֹ֑ות וּֽמֵחֶזְיֹנֹ֥ות תְּבַעֲתַֽנִּי׃ 15וַתִּבְחַ֣ר מַחֲנָ֣ק נַפְשִׁ֑י מָ֝֗וֶת מֵֽעַצְמֹותָֽי׃ 16מָ֭אַסְתִּי לֹא־לְעֹלָ֣ם אֶֽחְיֶ֑ה חֲדַ֥ל מִ֝מֶּ֗נִּי כִּי־הֶ֥בֶל יָמָֽי׃ 17מָֽה־אֱ֭נֹושׁ כִּ֣י תְגַדְּלֶ֑נּוּ וְכִי־תָשִׁ֖ית אֵלָ֣יו לִבֶּֽךָ׃ 18וַתִּפְקְדֶ֥נּוּ לִבְקָרִ֑ים לִ֝רְגָעִ֗ים תִּבְחָנֶֽנּוּ׃ 19כַּ֭מָּה לֹא־תִשְׁעֶ֣ה מִמֶּ֑נִּי לֹֽא־תַ֝רְפֵּ֗נִי עַד־בִּלְעִ֥י רֻקִּֽי׃ 20חָטָ֡אתִי מָ֤ה אֶפְעַ֨ל׀ לָךְ֮ נֹצֵ֪ר הָאָ֫דָ֥ם לָ֤מָה שַׂמְתַּ֣נִי לְמִפְגָּ֣ע לָ֑ךְ וָאֶהְיֶ֖ה עָלַ֣י לְמַשָּֽׂא׃ 21וּמֶ֤ה׀ לֹא־תִשָּׂ֣א פִשְׁעִי֮ וְתַעֲבִ֪יר אֶת־עֲוֹ֫נִ֥י כִּֽי־עַ֭תָּה לֶעָפָ֣ר אֶשְׁכָּ֑ב וְשִׁ֖חֲרְתַּ֣נִי וְאֵינֶֽנִּי׃ פ
8
Obushinganyanya bwa Nyamuzinda
1 Bildali w’e Shwahi, aja eluhya aderha, erhi: 2 Kàli orhanaleke okuderhaderha? Okùla kuderha ebinwa biri nka cihûsi cinene? 3 Ka Nyamuzinda ankahabûla olubanja, ka Nyamubâho ankagolongohya obushinganyanya? 4 Akaba abana bawe bàmugayisize, bubi bwabo ànabahanire 5 Wehe akaba oli mwêru kwêru na mushinganyanya, olongerezagye Nyamuzinda, oshenge Nyamubâho. 6 Kurhenga buno akushubiza omu bwira bwage, anashakâle enyumpa z’omushinganyanya. 7 Obworhere bwawe burhanzi wabulola nka busha, omu kubona obôloloke bukulinzire. 8 Odôkereze àbâli burhanzi, oyumvirhize bwinja bici b’ishe bàbwine. 9 Rhwehe, injo rhwàciburhagwa, rhurhamanyiri bici, ensiku zirhu bano igulu ko zirazûka nka cizûngu-zûngu. 10 Bòhe, bakuyigiriza banakubwirize, n’akanwa kabali emurhima kakumanyisa obu burhimanya: 11 «k’omufinjo gunamere omurhali omu luziba? k’olushasha lwankamera buzira mîshi? 12 Oku luciri lurhò ntyâla, ciru ankaba ntaye olutwire, lwo lurhànga ebindi byâsi okuyûma» 13 Abayibagira Nyamuzinda, kwo bafà ntyo, Obulangalire bw’enkola-maligo, nabwo ko buhera ntyo. 14 Ebi acikubagira, buli budodo, n’ebi alangalira luba lwôgo lwa lwirhangulira 15 Akayegemera enyumpa yage, enakûnduke, akayisimikirakwo, enamuhongokane. 16 Lola oku ayunjwire magoba amango g’izùba, n’ebyana byage byanalândira omu ishwa lyage. 17 Emizi yage ezongobarhine oku ibuye, anakazidômera omûka omu karhi k’amabâle. 18 Lero bamushugula halya àli, halya mwage bamuhaba, erhi: «rhwembi ngahi?» 19 Làba oku akola abôlera omu njira, n’ababo badwirhe babera idaho. 20 Nanga, Nyamuzinda arhalêkerera Omushinganyanya, arhanarhabâla enkola-maligo. 21 Amasheka ganashubirhûnza amarhama gawe, n’obusime buciyerekane oku kanwa kawe. 22 Abashômbanyi bawe enshonyi zibabùmbe, n’aha mw’enkola-maligo hashâbwe.
Job 8: 1
וַ֭יַּעַן בִּלְדַּ֥ד הַשּׁוּחִ֗י וַיֹאמַֽר׃ 2עַד־אָ֥ן תְּמַלֶּל־אֵ֑לֶּה וְר֥וּחַ כַּ֝בִּיר אִמְרֵי־פִֽיךָ׃ 3הַ֭אֵל יְעַוֵּ֣ת מִשְׁפָּ֑ט וְאִם־שַׁ֝דַּ֗י יְעַוֵּֽת־צֶֽדֶק׃ 4אִם־בָּנֶ֥יךָ חָֽטְאוּ־לֹ֑ו וַֽ֝יְשַׁלְּחֵ֗ם בְּיַד־פִּשְׁעָֽם׃ 5אִם־אַ֭תָּה תְּשַׁחֵ֣ר אֶל־אֵ֑ל וְאֶל־שַׁ֝דַּ֗י תִּתְחַנָּֽן׃ 6אִם־זַ֥ךְ וְיָשָׁ֗ר אָ֥תָּה כִּי־עַ֭תָּה יָעִ֣יר עָלֶ֑יךָ וְ֝שִׁלַּ֗ם נְוַ֣ת צִדְקֶֽךָ׃ 7וְהָיָ֣ה רֵאשִׁיתְךָ֣ מִצְעָ֑ר וְ֝אַחֲרִיתְךָ֗ יִשְׂגֶּ֥ה מְאֹֽד׃ 8כִּֽי־שְׁאַל־נָ֭א לְדֹ֣ר רִישֹׁ֑ון וְ֝כֹונֵ֗ן לְחֵ֣קֶר אֲבֹותָֽם׃ 9כִּֽי־תְמֹ֣ול אֲ֭נַחְנוּ וְלֹ֣א נֵדָ֑ע כִּ֤י צֵ֖ל יָמֵ֣ינוּ עֲלֵי־אָֽרֶץ׃ 10הֲלֹא־הֵ֣ם יֹ֭ורוּךָ יֹ֣אמְרוּ לָ֑ךְ וּ֝מִלִּבָּ֗ם יֹוצִ֥אוּ מִלִּֽים׃ 11הֲיִֽגְאֶה־גֹּ֭מֶא בְּלֹ֣א בִצָּ֑ה יִשְׂגֶּה־אָ֥חוּ בְלִי־מָֽיִם׃ 12עֹדֶ֣נּוּ בְ֭אִבֹּו לֹ֣א יִקָּטֵ֑ף וְלִפְנֵ֖י כָל־חָצִ֣יר יִיבָֽשׁ׃ 13כֵּ֗ן אָ֭רְחֹות כָּל־שֹׁ֣כְחֵי אֵ֑ל וְתִקְוַ֖ת חָנֵ֣ף תֹּאבֵֽד׃ 14אֲשֶׁר־יָקֹ֥וט כִּסְלֹ֑ו וּבֵ֥ית עַ֝כָּבִ֗ישׁ מִבְטַחֹֽו׃ 15יִשָּׁעֵ֣ן עַל־בֵּ֭יתֹו וְלֹ֣א יַעֲמֹ֑ד יַחֲזִ֥יק בֹּ֝֗ו וְלֹ֣א יָקֽוּם׃ 16רָטֹ֣ב ה֖וּא לִפְנֵי־שָׁ֑מֶשׁ וְעַ֥ל גַּ֝נָּתֹ֗ו יֹֽנַקְתֹּ֥ו תֵצֵֽא׃ 17עַל־גַּ֭ל שָֽׁרָשָׁ֣יו יְסֻבָּ֑כוּ בֵּ֖ית אֲבָנִ֣ים יֶחֱזֶֽה׃ 18אִם־יְבַלְּעֶ֥נּוּ מִמְּקֹומֹ֑ו וְכִ֥חֶשׁ בֹּ֝֗ו לֹ֣א רְאִיתִֽיךָ׃ 19הֶן־ה֭וּא מְשֹׂ֣ושׂ דַּרְכֹּ֑ו וּ֝מֵעָפָ֗ר אַחֵ֥ר יִצְמָֽחוּ׃ 20הֶן־אֵ֭ל לֹ֣א יִמְאַס־תָּ֑ם וְלֹֽא־יַ֝חֲזִ֗יק בְּיַד־מְרֵעִֽים׃ 21עַד־יְמַלֵּ֣ה שְׂחֹ֣וק פִּ֑יךָ וּשְׂפָתֶ֥יךָ תְרוּעָֽה׃ 22שֹׂנְאֶ֥יךָ יִלְבְּשׁוּ־בֹ֑שֶׁת וְאֹ֖הֶל רְשָׁעִ֣ים אֵינֶֽנּוּ׃ פ
9
Nyamuzinda arhajisibwa lubanja
1 Ayubu erhi akola ashuza aderha, erhì: 2 Neci mmanyire oku kwo binali ntyo: K’omuntu ankayâza Nyamuzinda? 3 Omuntu oderha mpu amujisa kadali, arhamushuza ciru n’eliguma oku kali cihûmbi. 4 Ayishi byoshi, âli na muzibu kulusha byoshi, ndi wankaderha mpu acishingikanye ye abule n’oku abîre? 5 Obagala entôndo zirhanamanyiri, anazikundùle zikamujira burhe. 6 Anashabagize igulu aha linali, n’ebikôndo liyimangirakwo binagere mw’omusisi. 7 Anahakanye izûba mpu lirharhengaga emashinji, n’enyenyezi azihamikire. 8 Yene ye wàlambûlaga amalunga, ye gera oku mîshi g’enyanja. 9 Ye wàlemaga Ursi na Orioni, Enyenyezi cirera-mwezi n’olukere lw’e Mukôndwè. 10 Kuhuma ahuma na gambi, ye wàjiraga omwandu gw’ebirhankamanywa, ebirhangazo by’obulenga bwage birhankagànjwa. 11 Akangera ho ntamubona, anacigendere ntanatwiri ihuzi-huzi. 12 Erhi ankanyaga omushoko, ndi wankamurhanga? ndi wankacishomya mpu amubwira, erhi: «Bici ebyo ojizire?» 13 Nyamuzinda liguma atulumukirwa, bambali ba Rahabu kuyandala baciyandala aha magulu gage. 14 Nani oburhindi bwâni nti nacihagiza, nti ngwerhe akanwa nâmubwira? 15 Ciru ankabire nyazize, ntankashuzize, kuyinjibana nankamuyinjibina erhi kwo; bulya ye wantwira olubanja. 16 N’erhi nakamuyakûza akashuza, ntacìkêbirwi oku ankayùmvirhiza izù lyani! 17 Oyu odwirhe andabarhanyiza obumama, odwirhe anyushùlira ebibânde buzira igwarhiro, 18 orhakaziga ciru namira omûka, analiko anywesa omutula! 19 Ka kulwa nalwaga? Arhankajibwa omu irhwe! Ka lubânja naja? Ntaye wankacishomya mpu amuhira oku ibuye! 20 Nkaderha nti nyazize, akanwa kage kanyagiriza, Nkaderha nti ndi mwêru-kwêru, arhâmpe lubanja. 21 Ci kwone, ka ndi mwêru-kwêru? Ciru niene ntacimanyiri! N’oku ndamire kwanshologosire! 22 Bulya kwoshi ko nakuguma, nankudesire: anashenyule omushinganyanya, anashenyule n’enkola-maligo. 23 Erhi ecahira cikali ciyisha, anashekere amagala g’abêru-kwêru. 24 Omu cihugo cigwîre omu nfune z’enkola-maligo anahunye amasû g’abaciranuzi, n’akaba arhali ye, aligi wundi ndi? 25 Ensiku zâni zo mbidu aha mulibisi, zaja zantibamwo buzira kubona iragi. 26 Zikanyize nka bwàrho bubidu, Nka kula akadùrha kacihunika (oku mwana-goko). 27 Erhi najiderha nti ndeke okuniha, nti mpindule obusu ntùze, 28 nanyumv’ebihamba binshamule erhi kukengera amaligo gani goshi kurhuma bulyala mmanyire oku arhali buhami-hami oli wandibuliza. 29 Akaba nie nyazirage, bici nacicirhamizako? 30 Ka mpu ncikalabe amishi g’olubula, mpu nkalabe enfunc n’omushènyi mwêru? 31 Kurhahânge orharnvumvuza oku civu, ciru n’emishângi yâni yone embe nshishinyê. 32 Bulya yehe arhali muntu akâni arhajisibwa kadali, arhanajisibwa lubanja. 33 Ntaye wankarhuja ekarhî mpu arhutwira olubanja, akaderha mpu arhuhirekwo amaboko. 34 Ntaye waderha mpu ayegûle akarhi kage kantênge-kwo, mpu ayegûle ebikângo byage, bihuse okunjugumya. 35 Ci kwone kurhârhume ntamubwira buzira bwôba, bulya oku bwâni; ntayôsiri ntyo.
Job 9: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2אָ֭מְנָם יָדַ֣עְתִּי כִי־כֵ֑ן וּמַה־יִּצְדַּ֖ק אֱנֹ֣ושׁ עִם־אֵֽל׃ 3אִם־יַ֭חְפֹּץ לָרִ֣יב עִמֹּ֑ו לֹֽא־יַ֝עֲנֶ֗נּוּ אַחַ֥ת מִנִּי־אָֽלֶף׃ 4חֲכַ֣ם לֵ֭בָב וְאַמִּ֣יץ כֹּ֑חַ מִֽי־הִקְשָׁ֥ה אֵ֝לָ֗יו וַיִּשְׁלָֽם׃ 5הַמַּעְתִּ֣יק הָ֭רִים וְלֹ֣א יָדָ֑עוּ אֲשֶׁ֖ר הֲפָכָ֣ם בְּאַפֹּֽו׃ 6הַמַּרְגִּ֣יז אֶ֭רֶץ מִמְּקֹומָ֑הּ וְ֝עַמּוּדֶ֗יהָ יִתְפַלָּצֽוּן׃ 7הָאֹמֵ֣ר לַ֭חֶרֶס וְלֹ֣א יִזְרָ֑ח וּבְעַ֖ד כֹּוכָבִ֣ים יַחְתֹּֽם׃ 8נֹטֶ֣ה שָׁמַ֣יִם לְבַדֹּ֑ו וְ֝דֹורֵ֗ךְ עַל־בָּ֥מֳתֵי יָֽם׃ 9עֹֽשֶׂה־עָ֭שׁ כְּסִ֥יל וְכִימָ֗ה וְחַדְרֵ֥י תֵמָֽן׃ 10עֹשֶׂ֣ה גְ֭דֹלֹות עַד־אֵ֣ין חֵ֑קֶר וְנִפְלָאֹ֗ות עַד־אֵ֥ין מִסְפָּֽר׃ 11הֵ֤ן יַעֲבֹ֣ר עָ֭לַי וְלֹ֣א אֶרְאֶ֑ה וְ֝יַחֲלֹ֗ף וְֽלֹא־אָבִ֥ין לֹֽו׃ 12הֵ֣ן יַ֭חְתֹּף מִ֣י יְשִׁיבֶ֑נּוּ מִֽי־יֹאמַ֥ר אֵ֝לָ֗יו מַֽה־תַּעֲשֶֽׂה׃ 13אֱ֭לֹוהַּ לֹא־יָשִׁ֣יב אַפֹּ֑ו תַּחַתֹו שָׁ֝חֲח֗וּ עֹ֣זְרֵי רָֽהַב׃ 14אַ֭ף כִּֽי־אָנֹכִ֣י אֶֽעֱנֶ֑נּוּ אֶבְחֲרָ֖ה דְבָרַ֣י עִמֹּֽו׃ 15אֲשֶׁ֣ר אִם־צָ֭דַקְתִּי לֹ֣א אֶעֱנֶ֑ה לִ֝מְשֹׁפְטִ֗י אֶתְחַנָּֽן׃ 16אִם־קָרָ֥אתִי וַֽיַּעֲנֵ֑נִי לֹֽא־אַ֝אֲמִ֗ין כִּֽי־יַאֲזִ֥ין קֹולִֽי׃ 17אֲשֶׁר־בִּשְׂעָרָ֥ה יְשׁוּפֵ֑נִי וְהִרְבָּ֖ה פְצָעַ֣י חִנָּֽם׃ 18לֹֽא־יִ֭תְּנֵנִי הָשֵׁ֣ב רוּחִ֑י כִּ֥י יַ֝שְׂבִּעַ֗נִי מַמְּרֹרִֽים׃ 19אִם־לְכֹ֣חַ אַמִּ֣יץ הִנֵּ֑ה וְאִם־לְ֝מִשְׁפָּ֗ט מִ֣י יֹועִידֵֽנִי׃ 20אִם־אֶ֭צְדָּק פִּ֣י יַרְשִׁיעֵ֑נִי תָּֽם־אָ֝֗נִי וַֽיַּעְקְשֵֽׁנִי׃ 21תָּֽם־אָ֭נִי לֹֽא־אֵדַ֥ע נַפְשִׁ֗י אֶמְאַ֥ס חַיָּֽי׃ 22אַחַ֗ת הִ֥יא עַל־כֵּ֥ן אָמַ֑רְתִּי תָּ֥ם וְ֝רָשָׁ֗ע ה֣וּא מְכַלֶּֽה׃ 23אִם־שֹׁ֭וט יָמִ֣ית פִּתְאֹ֑ם לְמַסַּ֖ת נְקִיִּ֣ם יִלְעָֽג׃ 24אֶ֤רֶץ׀ נִתְּנָ֬ה בְֽיַד־רָשָׁ֗ע פְּנֵֽי־שֹׁפְטֶ֥יהָ יְכַסֶּ֑ה אִם־לֹ֖א אֵפֹ֣וא מִי־הֽוּא׃ 25וְיָמַ֣י קַ֭לּוּ מִנִּי־רָ֑ץ בָּֽ֝רְח֗וּ לֹא־רָא֥וּ טֹובָֽה׃ 26חָ֭לְפוּ עִם־אֳנִיֹּ֣ות אֵבֶ֑ה כְּ֝נֶ֗שֶׁר יָט֥וּשׂ עֲלֵי־אֹֽכֶל׃ 27אִם־אָ֭מְרִי אֶשְׁכְּחָ֣ה שִׂיחִ֑י אֶעֶזְבָ֖ה פָנַ֣י וְאַבְלִֽיגָה׃ 28יָגֹ֥רְתִּי כָל־עַצְּבֹתָ֑י יָ֝דַ֗עְתִּי כִּי־לֹ֥א תְנַקֵּֽנִי׃ 29אָנֹכִ֥י אֶרְשָׁ֑ע לָמָּה־זֶּ֝֗ה הֶ֣בֶל אִיגָֽע׃ 30אִם־הִתְרָחַ֥צְתִּי בְמֹו שָׁ֑לֶג וַ֝הֲזִכֹּ֗ותִי בְּבֹ֣ר כַּפָּֽי׃ 31אָ֭ז בַּשַּׁ֣חַת תִּטְבְּלֵ֑נִי וְ֝תִֽעֲב֗וּנִי שַׂלְמֹותָֽי׃ 32כִּי־לֹא־אִ֣ישׁ כָּמֹ֣נִי אֶֽעֱנֶ֑נּוּ נָבֹ֥וא יַ֝חְדָּ֗ו בַּמִּשְׁפָּֽט׃ 33לֹ֣א יֵשׁ־בֵּינֵ֣ינוּ מֹוכִ֑יחַ יָשֵׁ֖ת יָדֹ֣ו עַל־שְׁנֵֽינוּ׃ 34יָסֵ֣ר מֵעָלַ֣י שִׁבְטֹ֑ו וְ֝אֵמָתֹ֗ו אַֽל־תְּבַעֲתַֽנִּי׃ 35אַֽ֭דַבְּרָה וְלֹ֣א אִירָאֶ֑נּוּ כִּ֥י לֹא־כֵ֥ן אָ֝נֹכִ֗י עִמָּדִֽי׃
10
1 Bulyala akalamo kanshologosire, nkolaga naleka omulenge gudubuke, nkolaga naderha omutula gundi emurhima. 2 Nabwira Nyamuzinda, nti: orhanyagirizagya Muhanyi, ombwire nàni cici ntumwire. 3 K’obwinage kuli kwinja oku kungwarhira ecikalarhu? okûla kugolongohya obushanja bw’omu nfune zawe? n’okûla kurhabâla ababisha omu mirali yabo? 4 K’amasû gawe kwo gàbirage nka bunya-mubiri? Erhi nisi k’obonaga nka muntu? 5 K’ensiku zawe kwo zirigi nka za muntu? Erhi nisi emyaka yawe kw’egera ak’eyabo? 6 We dwirhage walongereza obubi bwâni, wanadokereza ogwa ecâha câni. 7 Wenene omanyire oku ndi mwêru-kwêru, na ntaye wankankûla omu nfune zawe! 8 Ndi bushanja bw’enfune zawe, wene wàndemaga, ka lero okolaga wanshàmbûla, onjegenje! 9 Kengera oku wene wàmbumbaga kula babûmba ibûmba, ko wânânanshubize omu katulo. 10 Kâli wene wànkamaga kula bakama amarha, wanantwisa kula batwisa amashanzâ? 11 Wanyambika omubiri n’omunyafu, wansobekamwo amavuha n’emisi; 12 Kandi wanshobôza obuzîne, n’obushibirizi bwawe kuli nie bwo bwarhuma nalama. 13 Ci kwone erhi onambìsire muhako; mmanyire okwo; kwàli n’omu bukengere bwawe. 14 Nkakola ebigalu-galu, erhi onandi ebulâbi, na ntako wankaciderha mpu ndi mwêru-kwêru. 15 Nkabà munya-byâba, erhi namanahera! Nkabà mwêru-kwêru, ciru ntayinamule amalanga, bulyala ndi muntu enshonyi zibumbire, n’obuhanya bunyunjwire! 16 Erhi najiderha nti nyìnamule irhwe, onàmpìve kula entale ehìva, erhi kandi oshubinkolera akal’ibala. 17 Nnanyumve oshubirintabalira, oshub’intûlakwo omujina, engabo z’emiciûkà zintêre burhahusa. 18 Lero càrhumaga ontènza omu nda ya nyâmà, singa nàcifirire, na nt’isû lyàkandozire-kwo! 19 Ko nànkacibêrire nk’orhahabaga, bankûle omu ndà ya nyâmà, bampêke omu nshìnda. 20 N’ensiku z’akalamo kàni oku zakôfiha wàni! Ocinyirekerage, mbe nkanarhûlirira. 21 Embere mbalame burhagaluka, omu cihugo c’omwizimya n’endûnduli, 22 emûnda endûnduli n’enshandâle bishûndwa, emunda omûshi guyôrha nka budufu bukulu.
Job 10: 1
נָֽקְטָ֥ה נַפְשִׁ֗י בְּחַ֫יָּ֥י אֶֽעֶזְבָ֣ה עָלַ֣י שִׂיחִ֑י אֲ֝דַבְּרָה֗ בְּמַ֣ר נַפְשִֽׁי׃ 2אֹמַ֣ר אֶל־אֱ֭לֹוהַּ אַל־תַּרְשִׁיעֵ֑נִי הֹֽ֝ודִיעֵ֗נִי עַ֣ל מַה־תְּרִיבֵֽנִי׃ 3הֲטֹ֤וב לְךָ֨׀ כִּֽי־תַעֲשֹׁ֗ק כִּֽי־תִ֭מְאַס יְגִ֣יעַ כַּפֶּ֑יךָ וְעַל־עֲצַ֖ת רְשָׁעִ֣ים הֹופָֽעְתָּ׃ 4הַעֵינֵ֣י בָשָׂ֣ר לָ֑ךְ אִם־כִּרְאֹ֖ות אֱנֹ֣ושׁ תִּרְאֶֽה׃ 5הֲכִימֵ֣י אֱנֹ֣ושׁ יָמֶ֑יךָ אִם־שְׁ֝נֹותֶ֗יךָ כִּ֣ימֵי גָֽבֶר׃ 6כִּֽי־תְבַקֵּ֥שׁ לַעֲוֹנִ֑י וּ֭לְחַטָּאתִ֥י תִדְרֹֽושׁ׃ 7עַֽל־דַּ֭עְתְּךָ כִּי־לֹ֣א אֶרְשָׁ֑ע וְאֵ֖ין מִיָּדְךָ֣ מַצִּֽיל׃ 8יָדֶ֣יךָ עִ֭צְּבוּנִי וַֽיַּעֲשׂ֑וּנִי יַ֥חַד סָ֝בִ֗יב וַֽתְּבַלְּעֵֽנִי׃ 9זְכָר־נָ֭א כִּי־כַחֹ֣מֶר עֲשִׂיתָ֑נִי וְֽאֶל־עָפָ֥ר תְּשִׁיבֵֽנִי׃ 10הֲלֹ֣א כֶ֭חָלָב תַּתִּיכֵ֑נִי וְ֝כַגְּבִנָּ֗ה תַּקְפִּיאֵֽנִי׃ 11עֹ֣ור וּ֭בָשָׂר תַּלְבִּישֵׁ֑נִי וּֽבַעֲצָמֹ֥ות וְ֝גִידִ֗ים תְּסֹכְכֵֽנִי׃ 12חַיִּ֣ים וָ֭חֶסֶד עָשִׂ֣יתָ עִמָּדִ֑י וּ֝פְקֻדָּתְךָ֗ שָֽׁמְרָ֥ה רוּחִֽי׃ 13וְ֭אֵלֶּה צָפַ֣נְתָּ בִלְבָבֶ֑ךָ יָ֝דַ֗עְתִּי כִּי־זֹ֥את עִמָּֽךְ׃ 14אִם־חָטָ֥אתִי וּשְׁמַרְתָּ֑נִי וּ֝מֵעֲוֹנִ֗י לֹ֣א תְנַקֵּֽנִי׃ 15אִם־רָשַׁ֡עְתִּי אַלְלַ֬י לִ֗י וְ֭צָדַקְתִּי לֹא־אֶשָּׂ֣א רֹאשִׁ֑י שְׂבַ֥ע קָ֝לֹ֗ון וּרְאֵ֥ה עָנְיִֽי׃ 16וְ֭יִגְאֶה כַּשַּׁ֣חַל תְּצוּדֵ֑נִי וְ֝תָשֹׁ֗ב תִּתְפַּלָּא־בִֽי׃ 17תְּחַדֵּ֬שׁ עֵדֶ֨יךָ׀ נֶגְדִּ֗י וְתֶ֣רֶב כַּֽ֭עַשְׂךָ עִמָּדִ֑י חֲלִיפֹ֖ות וְצָבָ֣א עִמִּֽי׃ 18וְלָ֣מָּה מֵ֭רֶחֶם הֹצֵאתָ֑נִי אֶ֝גְוַ֗ע וְעַ֣יִן לֹא־תִרְאֵֽנִי׃ 19כַּאֲשֶׁ֣ר לֹא־הָיִ֣יתִי אֶהְיֶ֑ה מִ֝בֶּ֗טֶן לַקֶּ֥בֶר אוּבָֽל׃ 20הֲלֹא־מְעַ֣ט יָמַ֣י יֶחְדָּל יָשִׁית מִ֝מֶּ֗נִּי וְאַבְלִ֥יגָה מְּעָֽט׃ 21בְּטֶ֣רֶם אֵ֭לֵךְ וְלֹ֣א אָשׁ֑וּב אֶל־אֶ֖רֶץ חֹ֣שֶׁךְ וְצַלְמָֽוֶת׃ 22אֶ֤רֶץ עֵיפָ֨תָה׀ כְּמֹ֥ו אֹ֗פֶל צַ֭לְמָוֶת וְלֹ֥א סְדָרִ֗ים וַתֹּ֥פַע כְּמֹו־אֹֽפֶל׃ פ
11
Oburhimanya bwa Nyamuzinda bwayagiriza Ayubu
1 Sofari w’e Nâmati aj’eluhya, aderha, erhi: 2 Ka kîshi-derha yêhe arhashuzibwa? K’okuderha bwenêne kwo kuyâza? 3 K’ebinwa byawe binji-binji binarhumage abandi baduma? Ka warhuha amasheka n’ebinioko rhubule n’okukuyagiriza? 4 Wanarhoza akanwa erhi: «olugendo lwâni lushôngwire, ndi mwêru-kwêru omu masù gawe» 5 Ci kwone Nyamuzinda àcilonzagya okukushuza, àcibumbûlaga akanwa mpu akushuze, 6 àcikubohôleraga amahwe gw’oburhimanya, galya gabwirwa orhagayûmve, wali wamanya oku bubi bwawe Nyamuzinda akutumuzize. 7 K’ocihâmbire okusagarha amahwe ga Nyamuzinda akutumuzize, n’okuyumva bwinjinja obwimâna bwa Nyamuzinda? 8 Kàli bwo bûli kulusha amalunga, ojirage kurhi obwo? Kàli bwo bûli kulusha okuzimu, omanyage bici obwo? 9 Bwo bulambûsire kulusha igulu, Bwo na bugali kulusha enyànja. 10 Erhi akapàmuka mpu akola ashweka igulu n’okulisambisa, ndi ciru wankamurhanga? 11 Bulya yehe arhahaba owanywerha; ecibi c’omuntu anayôrhe acibwine arhanaciyibagire. 12 Co cirhumire omusirhe arhegesirwe ahunûke, n’omuntu oli nka c’ebwêru aka shazimwe, akômere ekà! 13 Mâshi yâga, rhimanya bwinja kulusha, lambûla amaboko ogayerekeze enyanya emunda ali. 14 Erhi wankakabulira kuli bwenêne aga maligo gakuli omu nfune, okanaleka kuhandisa obulyalya omu mwawe, 15 Ago mango wanayinamula obusù burhalikwo izâbyo, wanazibuha orhanaciyumve bwôba buci. 16 Obuhanya bwàkulikwo, orhacibukengêre ciru, n’okabukengêra, erhi kunakola nka kula bakengêra amishi gàhulwìre. 17 Okubundi akalamo kawe kashubimoleka kulusha akalengerêre, n’omwizimya guhinduke mucêra-cêra. 18 Wâbà n’omurhûla bulya lero nawe okola ogwerhe obulangalire, na ciru ankabà zarhanzir’ikubumba, wahûnga bwinja. 19 Wanaluhûkaga na ntaye wacikuhûgûga, na banji bashub’iyisha balì kusengera. 20 Ci kwone amasù g’endyalya gohe ganazikirire, babule aha bayakira, okulangalira kwabo kube nka ko kukola kurhengamwo omûka.
Job 11:1
וַ֭יַּעַן צֹפַ֥ר הַֽנַּעֲמָתִ֗י וַיֹּאמַֽר׃ 2הֲרֹ֣ב דְּ֭בָרִים לֹ֣א יֵעָנֶ֑ה וְאִם־אִ֖ישׁ שְׂפָתַ֣יִם יִצְדָּֽק׃ 3בַּ֭דֶּיךָ מְתִ֣ים יַחֲרִ֑ישׁו וַ֝תִּלְעַ֗ג וְאֵ֣ין מַכְלִֽם׃ 4וַ֭תֹּאמֶר זַ֣ךְ לִקְחִ֑י וּ֝בַ֗ר הָיִ֥יתִי בְעֵינֶֽיךָ׃ 5וְֽאוּלָ֗ם מִֽי־יִתֵּ֣ן אֱלֹ֣והַּ דַּבֵּ֑ר וְיִפְתַּ֖ח שְׂפָתָ֣יו עִמָּֽךְ׃ 6וְיַגֶּד־לְךָ֨׀ תַּֽעֲלֻמֹ֣ות חָכְמָה֮ כִּֽי־כִפְלַ֪יִם לְֽת֫וּשִׁיָּ֥ה וְדַ֡ע כִּֽי־יַשֶּׁ֥ה לְךָ֥ אֱ֝לֹ֗והַ מֵעֲוֹנֶֽךָ׃ 7הַחֵ֣קֶר אֱלֹ֣והַ תִּמְצָ֑א אִ֤ם עַד־תַּכְלִ֖ית שַׁדַּ֣י תִּמְצָֽא׃ 8גָּבְהֵ֣י שָׁ֭מַיִם מַה־תִּפְעָ֑ל עֲמֻקָּ֥ה מִ֝שְּׁאֹ֗ול מַה־תֵּדָֽע׃ 9אֲרֻכָּ֣ה מֵאֶ֣רֶץ מִדָּ֑הּ וּ֝רְחָבָ֗ה מִנִּי־יָֽם׃ 10אִם־יַחֲלֹ֥ף וְיַסְגִּ֑יר וְ֝יַקְהִ֗יל וּמִ֣י יְשִׁיבֶֽנּוּ׃ 11כִּי־ה֭וּא יָדַ֣ע מְתֵי־שָׁ֑וְא וַיַּרְא־אָ֝֗וֶן וְלֹ֣א יִתְבֹּונָֽן׃ 12וְאִ֣ישׁ נָ֭בוּב יִלָּבֵ֑ב וְעַ֥יִר פֶּ֝֗רֶא אָדָ֥ם יִוָּלֵֽד׃ 13אִם־אַ֭תָּ֗ה הֲכִינֹ֣ותָ לִבֶּ֑ךָ וּפָרַשְׂתָּ֖ אֵלָ֣יו כַּפֶּֽךָ׃ 14אִם־אָ֣וֶן בְּ֭יָדְךָ הַרְחִיקֵ֑הוּ וְאַל־תַּשְׁכֵּ֖ן בְּאֹהָלֶ֣יךָ עַוְלָֽה׃ 15כִּי־אָ֤ז׀ תִּשָּׂ֣א פָנֶ֣יךָ מִמּ֑וּם וְהָיִ֥יתָ מֻ֝צָ֗ק וְלֹ֣א תִירָֽא׃ 16כִּי־אַ֭תָּה עָמָ֣ל תִּשְׁכָּ֑ח כְּמַ֖יִם עָבְר֣וּ תִזְכֹּֽר׃ 17וּֽ֭מִצָּהֳרַיִם יָק֣וּם חָ֑לֶד תָּ֝עֻ֗פָה כַּבֹּ֥קֶר תִּהְיֶֽה׃ 18וּֽ֭בָטַחְתָּ כִּי־יֵ֣שׁ תִּקְוָ֑ה וְ֝חָפַרְתָּ֗ לָבֶ֥טַח תִּשְׁכָּֽב׃ 19וְֽ֭רָבַצְתָּ וְאֵ֣ין מַחֲרִ֑יד וְחִלּ֖וּ פָנֶ֣יךָ רַבִּֽים׃ 20וְעֵינֵ֥י רְשָׁעִ֗ים תִּ֫כְלֶ֥ינָה וּ֭מָנֹוס אָבַ֣ד מִנְהֶ֑ם וְ֝תִקְוָתָ֗ם מַֽפַּח־נָֽפֶשׁ׃ פ
12
Oburhimanya bwa Nyamuzinda buciyerekana kanji-kanji omo kukola emyônè y’obuhashe bwage
1 Ayubu aj’eluhya aderha, erhi: 2 Neci mushâna wâni: munali nk’izù lya lubaga lwoshi, amango mwânafe, n’oburhimanya bunafe. 3 Nâni ngwerhe obukengere akinyu, ntaco mundushire muli okwo, na ntaye orhamanyiri ebyo byoshi. 4 Ci kwone omuntu anashekerwe n’omwira wage, Mpu kwenge amabirikira Nyamuzinda mpu amushuze omushinganyanya mwêru-kwêru, gakola masheka bamuhà. 5 Abàbwine câbugeshera, mpu obuhanya bufè nshuzo, n’owacihûma-hûma, mpu bamuholereze. 6 Ago mango erhi n’ab’obuhagwe bacidêkerire omu bihândo byabo; abasholoshônza Nyamuzinda erhi barhanahuligana, ciru na balya balonza okurhegeka Nyamuzinda! 7 Odôse enkafu zanakubwira, enyunyi z’emalunga zanakuyigiriza. 8 Ebicibulula oku idaho byanakubwiriza, enfi z’omu nyanja zanakuyigiriza. 9 Bulya muli byo byoshi ntaco cirhamanyiri, oku kuboko kwa Nyamuzinda kwàbijiraga byoshi. 10 Abà afùmbasirc omu nfune zage obuzîne bwa ngasi hiyîsa, n’omûka gwa ngasi muntu. 11 K’okurhwîri arhali ko kuyumva ebinwa nka kula olulimi luyumva obununu bw’ebiryo? 12 Abashosi bali ba kurhimanya, n’abakulu bali b’ihano. 13 Yehe, oburhimanya n’obuhashe. byoshi ye Nnabyo, ihano n’okumanyirira byoshi byage, 14 Oyu amashâbira, ntaye wankamuyûbakira, oyu amâshweka, ntaye wankacimushwekûla. 15 Erhi ankacika amîshi, cinashube canda cirl; akagalika, ganayône igulu! 16 Obuzîne n’amakengu ye Nnahyo, omurhebwa n’omurhebanyi, boshi bage. 17 Abahanûzi anabahabîse olugère, abaciranuzi abasirahye. 18 Anashuûùle abami olunigi, abazônze omurhûndà ecibunu. 19 Abadâhwa anabagendêse buzira nkwêrho, ayimûle n’abayimire. 20 Anadùmye ba kishiderha, n’abagula abahabise amakéngu. 21 Abaluzi anabalugize amaherhe, na ba-ciri-misi anabashuhûlire olunigi. 22 Enyênga anayinyage omwizimya, n’endûnduli ayihindule bulangashane. 23 Anayushûle amashanja, anabuligaheza, anabè amâlandiza amashanja agal’igaherêrekeza. 24 Abakulu b’ecihugo anabanyage obukengere, abatulutumbye, baherere omu irûngu lirhabamwo njira. 25 Bàdundaguzize omu ndùnduli buzira kamole, badândabagane nka kulya balaluka.
Job 12: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2אָ֭מְנָם כִּ֣י אַתֶּם־עָ֑ם וְ֝עִמָּכֶ֗ם תָּמ֥וּת חָכְמָֽה׃ 3גַּם־לִ֤י לֵבָ֨ב׀ כְּֽמֹוכֶ֗ם לֹא־נֹפֵ֣ל אָנֹכִ֣י
מִכֶּ֑ם וְאֶת־מִי־אֵ֥ין כְּמֹו־אֵֽלֶּה׃ 4שְׂחֹ֤ק לְרֵעֵ֨הוּ׀ אֶֽהְיֶ֗ה קֹרֵ֣א לֶ֭אֱלֹוהַּ וַֽיַּעֲנֵ֑הוּ שְׂ֝חֹ֗וק צַדִּ֥יק תָּמִֽים׃ 5לַפִּ֣יד בּ֭וּז לְעַשְׁתּ֣וּת שַׁאֲנָ֑ן נָ֝כֹ֗ון לְמֹ֣ועֲדֵי רָֽגֶל׃ 6יִשְׁלָ֤יוּ אֹֽהָלִ֨ים׀ לְשֹׁ֥דְדִ֗ים וּֽ֭בַטֻּחֹות לְמַרְגִּ֣יזֵי אֵ֑ל לַאֲשֶׁ֤ר הֵבִ֖יא אֱלֹ֣והַּ בְּיָדֹֽו׃ 7וְֽאוּלָ֗ם שְׁאַל־נָ֣א בְהֵמֹ֣ות וְתֹרֶ֑ךָּ וְעֹ֥וף הַ֝שָּׁמַ֗יִם וְיַגֶּד־לָֽךְ׃ 8אֹ֤ו שִׂ֣יחַ לָאָ֣רֶץ וְתֹרֶ֑ךָּ וִֽיסַפְּר֥וּ לְ֝ךָ֗ דְּגֵ֣י הַיָּֽם׃ 9מִ֭י לֹא־יָדַ֣ע בְּכָל־אֵ֑לֶּה כִּ֥י יַד־יְ֝הוָה עָ֣שְׂתָה זֹּֽאת׃ 10אֲשֶׁ֣ר בְּ֭יָדֹו נֶ֣פֶשׁ כָּל־חָ֑י וְ֝ר֗וּחַ כָּל־בְּשַׂר־אִֽישׁ׃ 11הֲלֹא־אֹ֭זֶן מִלִּ֣ין תִּבְחָ֑ן וְ֝חֵ֗ךְ אֹ֣כֶל יִטְעַם־לֹֽו׃ 12בִּֽישִׁישִׁ֥ים חָכְמָ֑ה וְאֹ֖רֶךְ יָמִ֣ים תְּבוּנָֽה׃ 13עִ֭מֹּו חָכְמָ֣ה וּגְבוּרָ֑ה לֹ֝֗ו עֵצָ֥ה וּתְבוּנָֽה׃ 14הֵ֣ן יַ֭הֲרֹוס וְלֹ֣א יִבָּנֶ֑ה יִסְגֹּ֥ר עַל־אִ֝֗ישׁ וְלֹ֣א יִפָּתֵֽחַ׃ 15הֵ֤ן יַעְצֹ֣ר בַּמַּ֣יִם וְיִבָ֑שׁוּ וִֽ֝ישַׁלְּחֵ֗ם וְיַ֖הַפְכוּ אָֽרֶץ׃ 16עִ֭מֹּו עֹ֣ז וְתֽוּשִׁיָּ֑ה לֹ֝֗ו שֹׁגֵ֥ג וּמַשְׁגֶּֽה׃ 17מֹולִ֣יךְ יֹועֲצִ֣ים שֹׁולָ֑ל וְֽשֹׁפְטִ֥ים יְהֹולֵֽל׃ 18מוּסַ֣ר מְלָכִ֣ים פִּתֵּ֑חַ וַיֶּאְסֹ֥ר אֵ֝זֹ֗ור בְּמָתְנֵיהֶֽם׃ 19מֹולִ֣יךְ כֹּהֲנִ֣ים שֹׁולָ֑ל וְאֵֽתָנִ֣ים יְסַלֵּֽף׃ 20מֵסִ֣יר שָׂ֭פָה לְנֶאֱמָנִ֑ים וְטַ֖עַם זְקֵנִ֣ים יִקָּֽח׃ 21שֹׁופֵ֣ךְ בּ֭וּז עַל־נְדִיבִ֑ים וּמְזִ֖יחַ אֲפִיקִ֣ים רִפָּֽה׃ 22מְגַלֶּ֣ה עֲ֭מֻקֹות מִנִּי־חֹ֑שֶׁךְ וַיֹּצֵ֖א לָאֹ֣ור צַלְמָֽוֶת׃ 23מַשְׂגִּ֣יא לַ֭גֹּויִם וַֽיְאַבְּדֵ֑ם שֹׁטֵ֥חַ לַ֝גֹּויִ֗ם וַיַּנְחֵֽם׃ 24מֵסִ֗יר לֵ֭ב רָאשֵׁ֣י עַם־הָאָ֑רֶץ וַ֝יַּתְעֵ֗ם בְּתֹ֣הוּ לֹא־דָֽרֶךְ׃ 25יְמַֽשְׁשׁוּ־חֹ֥שֶׁךְ וְלֹא־אֹ֑ור וַ֝יַּתְעֵ֗ם כַּשִּׁכֹּֽור׃
13
1 Ebyo byoshi, nàbibwine n’amasù gâni, nabiyumva n’aga marhwiri, nanabikirira. 2 Ebi mumanyire nani byo nyishi, ntaco mundushire muli okwo. 3 Ci kwone Nyamuzinda ye nâganiza Ngwerhe binwa byani nka binga nâbwira Nyamuzinda. 4 Mw’abo, kusinga musinga ebinwa, muli bafumu ba bwihâmbi. 5 Ndi wankarhang’imununika munahumbârhale, lyoki mwankabona ninyu oburhimanya! 6 Muyumvagye nâni oku nasâmba, murhege okurhwiri, muyumve ecimbà ekanwa! 7 Ka mumanyire mpu mwayâza Nyamuzinda n’obunywesi, erhi binwa bya bulyalya? 8 Ka mwe mwamuderhera, mube bafungizi bage? 9 Ka kurhankabire kwinja amuyêshûle? Ka naye ko mwamuha ebinioko kula bashekera omuntu? 10 Arhegimuhana kulya kw’enkwi n’amishi, kuli obwo bulênzi bwinyu. 11 Ka ciru obukulu bwage burhamuyôbohya? K’ecôba cage cirhamuhiramwo cikângo? 12 Emigani yinyu mikulûkulu, eba mihigo y’omu katulo, n’okufûngira omuntu kwinyu, kunali nk’ibûmba lyâlangala. 13 Muhûmbârhale, nie nkola naderha, oku byankabà bikubè! 14 Omubiri gwâni ngusêzize n’amîno, omûka gwâni aha nfune ngudwirhe. 15 Yenè, ankanyirha anyirhe: Ci kwone ncikubagire okuyerekana obushinganyanya bwâni omu masù gage. 16 N’okwo kwone kwânanciza, bulya enkola-maligo erhankacishomya mpu yayimanga omu masù gage. 17 Murhege okurhwiri, muyumve ebinwa byâni, muyumve kwinja ebi ndesire. 18 Nkolaga naja lubanja, erhi nnamanyire oku nyâzize! 19 Ndi olya onjisizagye lubanja? Kano kiìnya, nyèmîrage mpulike nancifire! 20 Onyemerere bibirhi byone, okubundi ntakacicifulika embere zawe: 21 Okuboko kwawe ombarhuzize okuyêgûle, orhanacinkângaga n’ecôba câwe. 22 Enyuma z’aho ohire izù enyânya, nâni nakushuza, ci kwone nanga, nie naderha nawe onyeshûle. 23 Bubi bunganaci na byâha binga nàkujirire? Ombwire obugoma bwâni, ebyâha byâni? 24 Cirhumire onfulika obusùa bwâwe? Cirhumire ondola nka mwânzi wawe? 25 Bici wàkangira ehyàsi hiyehwirwe n’empûsi? Bici oshimbire ôlukere lwàyumûsire? 26 We odwirhe wantôlera emihigo midârhi, oshubinanganjira obubi nàjizire omu bûshûke bwâni. 27 We wàmpizire amagulu omu byûma, we genda wansholera, oje wasingiriza ngasi aha nàgezize olushândo! 28 N’obwo omuntu kw’ashubira omu katulo nka cibolêreza, nka mwambalo gwàlirwe n’eshwa.
Job 13: 1
הֶן־כֹּ֖ל רָאֲתָ֣ה עֵינִ֑י שָֽׁמְעָ֥ה אָ֝זְנִ֗י וַתָּ֥בֶן לָֽהּ׃ 2כְּֽ֭דַעְתְּכֶם יָדַ֣עְתִּי גַם־אָ֑נִי לֹא־נֹפֵ֖ל אָנֹכִ֣י מִכֶּֽם׃ 3אוּלָ֗ם אֲ֭נִי אֶל־שַׁדַּ֣י אֲדַבֵּ֑ר וְהֹוכֵ֖חַ אֶל־אֵ֣ל אֶחְפָּֽץ׃ 4וְֽאוּלָ֗ם אַתֶּ֥ם טֹֽפְלֵי־שָׁ֑קֶר רֹפְאֵ֖י אֱלִ֣ל כֻּלְּכֶֽם׃ 5מִֽי־יִ֭תֵּן הַחֲרֵ֣שׁ תַּחֲרִישׁ֑וּן וּתְהִ֖י לָכֶ֣ם לְחָכְמָֽה׃ 6שִׁמְעוּ־נָ֥א תֹוכַחְתִּ֑י וְרִבֹ֖ות שְׂפָתַ֣י הַקְשִֽׁיבוּ׃ 7הַ֭לְאֵל תְּדַבְּר֣וּ עַוְלָ֑ה וְ֝לֹ֗ו תְּֽדַבְּר֥וּ רְמִיָּֽה׃ 8הֲפָנָ֥יו תִּשָּׂא֑וּן אִם־לָאֵ֥ל תְּרִיבֽוּן׃ 9הֲ֭טֹוב כִּֽי־יַחְקֹ֣ר אֶתְכֶ֑ם אִם־כְּהָתֵ֥ל בֶּ֝אֱנֹ֗ושׁ תְּהָתֵ֥לּוּ בֹֽו׃ 10הֹוכֵ֣חַ יֹוכִ֣יחַ אֶתְכֶ֑ם אִם־בַּ֝סֵּ֗תֶר פָּנִ֥ים תִּשָּׂאֽוּן׃ 11הֲלֹ֣א שְׂ֭אֵתֹו תְּבַעֵ֣ת אֶתְכֶ֑ם וּ֝פַחְדֹּ֗ו יִפֹּ֥ל עֲלֵיכֶֽם׃ 12זִֽ֭כְרֹנֵיכֶם מִשְׁלֵי־אֵ֑פֶר לְגַבֵּי־חֹ֝֗מֶר גַּבֵּיכֶֽם׃ 13הַחֲרִ֣ישׁוּ מִ֭מֶּנִּי וַאֲדַבְּרָה־אָ֑נִי וְיַעֲבֹ֖ר עָלַ֣י מָֽה׃ 14עַל־מָ֤ה׀ אֶשָּׂ֣א בְשָׂרִ֣י בְשִׁנָּ֑י וְ֝נַפְשִׁ֗י אָשִׂ֥ים בְּכַפִּֽי׃ 15הֵ֣ן יִ֭קְטְלֵנִי לֹא אֲיַחֵ֑ל אַךְ־דְּ֝רָכַ֗י אֶל־פָּנָ֥יו אֹוכִֽיחַ׃ 16גַּם־הוּא־לִ֥י לִֽישׁוּעָ֑ה כִּי־לֹ֥א לְ֝פָנָ֗יו חָנֵ֥ף יָבֹֽוא׃ 17שִׁמְע֣וּ שָׁ֭מֹועַ מִלָּתִ֑י וְ֝אַֽחֲוָתִ֗י בְּאָזְנֵיכֶֽם׃ 18הִנֵּה־נָ֭א עָרַ֣כְתִּי מִשְׁפָּ֑ט יָ֝דַ֗עְתִּי כִּֽי־אֲנִ֥י אֶצְדָּֽק׃ 19מִי־ה֭וּא יָרִ֣יב עִמָּדִ֑י כִּֽי־עַתָּ֖ה אַחֲרִ֣ישׁ וְאֶגְוָֽע׃ 20אַךְ־שְׁ֭תַּיִם אַל־תַּ֣עַשׂ עִמָּדִ֑י אָ֥ז מִ֝פָּנֶ֗יךָ לֹ֣א אֶסָּתֵֽר׃ 21כַּ֭פְּךָ מֵעָלַ֣י הַרְחַ֑ק וְ֝אֵ֥מָתְךָ֗ אַֽל־תְּבַעֲתַֽנִּי׃ 22וּ֭קְרָא וְאָנֹכִ֣י אֶֽעֱנֶ֑ה אֹֽו־אֲ֝דַבֵּ֗ר וַהֲשִׁיבֵֽנִי׃ 23כַּמָּ֣ה לִ֭י עֲוֹנֹ֣ות וְחַטָּאֹ֑ות פִּֽשְׁעִ֥י וְ֝חַטָּאתִ֗י הֹדִיעֵֽנִי׃ 24לָֽמָּה־פָנֶ֥יךָ תַסְתִּ֑יר וְתַחְשְׁבֵ֖נִי לְאֹויֵ֣ב לָֽךְ׃ 25הֶעָלֶ֣ה נִדָּ֣ף תַּעֲרֹ֑וץ וְאֶת־קַ֖שׁ יָבֵ֣שׁ תִּרְדֹּֽף׃ 26כִּֽי־תִכְתֹּ֣ב עָלַ֣י מְרֹרֹ֑ות וְ֝תֹורִישֵׁ֗נִי עֲוֹנֹ֥ות נְעוּרָֽי׃ 27וְתָ֘שֵׂ֤ם בַּסַּ֨ד׀ רַגְלַ֗י וְתִשְׁמֹ֥ור כָּל־אָרְחֹותָ֑י עַל־שָׁרְשֵׁ֥י רַ֝גְלַ֗י תִּתְחַקֶּֽה׃ 28וְ֭הוּא כְּרָקָ֣ב יִבְלֶ֑ה כְּ֝בֶ֗גֶד אֲכָ֣לֹו עָֽשׁ׃
14
1 Omuntu erhi aburhwa n’omukazi, alama nsiku nsungunu erhi zinayunjwire mirhânyo. 2 Anafunyûke nka bwâso, buzinda ayûme, ayake nka cintûza burhayimânga! 3 Kâli bene oyo y’onamôlera amasù, oyôla y’odesirage mpu wajîsa lubanja? 4 Ndigi wankarhenza ehinja omu hibi? Ntaye! 5 Na bulya ensiku zage ziri ngânje, bulya emyezi yage we yigwerhe, bulya wàmutwirire olubibi arhankarhaluka, 6 Omurhenzagye kw’amasù omuleke, kuhika naye nka mulimya, ayukirize omulegerege gwage. 7 Omurhi gujira obulangalire, Banagutwe gunashub’ishabuka, gurhanaleke okujakwo emishabuka. 8 Ciru akaba emizi yagwo yàyumire ekuzimu, n’ecisiki cagwo cikola cirhôndire calûndwa, 9 erhi gunayûmva amîshi gunashubimera, gushabuke gunalerhe amashami nka murhi murhò. 10 Omuntu yehe akanafâ erhi na boshi aho; erhi mwene omuntu anarhêngamwo omûka erhi lwanahùmbire. 11 Olwîshi lunagane luyûme, aâìshi g’omu nyânjà ganagane? 12 Ci omuntu yehe halya alambûkire arhankacihazûka, kuhik’aha kuhwa kw’amalûnga, arhàcicizûse, arhacicikûle omu irò lyage. 13 Ndi wankabona ônfulika nâni omu kuzimu, ônambêzemwo kuhik’oburhe bwawe butwike, onantwire amango wenene wâshub’inkengera! 14 Omuntu nk’amafa, k’ankacishubilama? Omu nsiku zâni zoshi nakola, erhi nandwirhe nâlingûza kuhika ba ntenze. 15 Wanahamagaza nâni nânashuza, wanashub’ilolâreza obushânja bw’amaboko gawe. 16 Ci bunòla odwirhe wagânja amakano g’amagulu gâni, ka wankabulaga kulolêrcza cbyâha byâni? 17 Amabi gani wàgafunikire omu cirhimbiri, wanahira obulêmbo bw’ecizibwe oku byaha byâni. 18 Ci aye! Nka kula entondo nayo buzinda ekùnduka, nka kula ibuye lirhenga aha lyàmereraga. 19 Nka kula amishi gahûla amabuye, nka kula ecihônzi cihêka amabuye, ntyo kwo ohirigisa obukengere bw’omuntu. 20 Wamamurhingamira erhi na boshi aho, amànahûnjuka, onamuheze enshusho ogal’imulika. 21 Abana bage bakàyishij’irenge, arhankacimanya, bakacinaguzibwa ntaco cacimumanyisa. 22 Malumwa ga mubiri gwage gwonene ayumva, arhalakira wundi ci magala gage gonene.
Job 14: 1
אָ֭דָם יְל֣וּד אִשָּׁ֑ה קְצַ֥ר יָ֝מִ֗ים וּֽשְׂבַֽע־רֹֽגֶז׃ 2כְּצִ֣יץ יָ֭צָא וַיִּמָּ֑ל וַיִּבְרַ֥ח כַּ֝צֵּ֗ל וְלֹ֣א יַעֲמֹֽוד׃ 3אַף־עַל־זֶ֭ה פָ
עֵינֶ֑ךָ וְאֹ֘תִ֤י תָבִ֖יא בְמִשְׁפָּ֣ט עִמָּֽךְ׃ 4מִֽי־יִתֵּ֣ן טָ֭הֹור מִטָּמֵ֗א לֹ֣א אֶחָֽד׃ 5אִ֥ם חֲרוּצִ֨ים׀ יָמָ֗יו מִֽסְפַּר־חֳדָשָׁ֥יו אִתָּ֑ךְ חֻקֹּו עָ֝שִׂ֗יתָ וְלֹ֣א יַעֲבֹֽור׃ 6שְׁעֵ֣ה מֵעָלָ֣יו וְיֶחְדָּ֑ל עַד־יִ֝רְצֶ֗ה כְּשָׂכִ֥יר יֹומֹֽו׃ 7כִּ֤י יֵ֥שׁ לָעֵ֗ץ תִּ֫קְוָ֥ה אִֽם־יִ֭כָּרֵת וְעֹ֣וד יַחֲלִ֑יף וְ֝יֹֽנַקְתֹּ֗ו לֹ֣א תֶחְדָּֽל׃ 8אִם־יַזְקִ֣ין בָּאָ֣רֶץ שָׁרְשֹׁ֑ו וּ֝בֶעָפָ֗ר יָמ֥וּת גִּזְעֹֽו׃ 9מֵרֵ֣יחַ מַ֣יִם יַפְרִ֑חַ וְעָשָׂ֖ה קָצִ֣יר כְּמֹו־נָֽטַע׃ 10וְגֶ֣בֶר יָ֭מוּת וַֽיֶּחֱלָ֑שׁ וַיִּגְוַ֖ע אָדָ֣ם וְאַיֹּֽו׃ 11אָֽזְלוּ־מַ֭יִם מִנִּי־יָ֑ם וְ֝נָהָ֗ר יֶחֱרַ֥ב וְיָבֵֽשׁ׃ 12וְאִ֥ישׁ שָׁכַ֗ב וְֽלֹא־יָ֫ק֥וּם עַד־בִּלְתִּ֣י שָׁ֭מַיִם לֹ֣א יָקִ֑יצוּ וְלֹֽא־יֵ֝עֹ֗רוּ מִשְּׁנָתָֽם׃ 13מִ֤י יִתֵּ֨ן׀ בִּשְׁאֹ֬ול תַּצְפִּנֵ֗נִי תַּ֭סְתִּירֵנִי עַד־שׁ֣וּב אַפֶּ֑ךָ תָּ֤שִׁ֥ית לִ֖י חֹ֣ק וְתִזְכְּרֵֽנִי׃ 14אִם־יָמ֥וּת גֶּ֗בֶר הֲיִ֫חְיֶ֥ה כָּל־יְמֵ֣י צְבָאִ֣י אֲיַחֵ֑ל עַד־בֹּ֝֗וא חֲלִיפָתִֽי׃ 15תִּ֭קְרָא וְאָנֹכִ֣י אֶֽעֱנֶ֑ךָּ לְֽמַעֲשֵׂ֖ה יָדֶ֣יךָ תִכְסֹֽף׃ 16כִּֽי־עַ֭תָּה צְעָדַ֣י תִּסְפֹּ֑ור לֹֽא־תִ֝שְׁמֹ֗ור עַל־חַטָּאתִֽי׃ 17חָתֻ֣ם בִּצְרֹ֣ור פִּשְׁעִ֑י וַ֝תִּטְפֹּ֗ל עַל־עֲוֹנִֽי׃ 18וְ֭אוּלָם הַר־נֹופֵ֣ל יִבֹּ֑ול וְ֝צ֗וּר יֶעְתַּ֥ק מִמְּקֹמֹֽו׃ 19אֲבָנִ֤ים׀ שָׁ֥חֲקוּ מַ֗יִם תִּשְׁטֹֽף־סְפִיחֶ֥יהָ עֲפַר־אָ֑רֶץ וְתִקְוַ֖ת אֱנֹ֣ושׁ הֶאֱבַֽדְתָּ׃ 20תִּתְקְפֵ֣הוּ לָ֭נֶצַח וַֽיַּהֲלֹ֑ךְ מְשַׁנֶּ֥ה פָ֝נָ֗יו וַֽתְּשַׁלְּחֵֽהוּ׃ 21יִכְבְּד֣וּ בָ֭נָיו וְלֹ֣א יֵדָ֑ע וְ֝יִצְעֲר֗וּ וְֽלֹא־יָבִ֥ין לָֽמֹו׃ 22אַךְ־בְּ֭שָׂרֹו עָלָ֣יו יִכְאָ֑ב וְ֝נַפְשֹׁ֗ו עָלָ֥יו תֶּאֱבָֽל׃ קַ֣חְתָּ
15
Akanwa ka Ayubu kamuyâgiriza
1 Okubundi Elifazi w’e Temani, anacij’eluhya, aderha, erhi: 2 K’omurhimanya ankashuza ebinwa byayehûka nka mpûsi? K’anacibûmba enda n’empûsi y’ebushoshôkero bw’izûba? 3 K’anacihagiza n’ebinwa bya busha-busha, n’ebinwa birhagwerhi makwanane maci? 4 W’oyu wamashereza obwirhôhye, wamagayaguza omuntu warhânya embere za Nyakasane. 5 Bulya bubi bwâwe bwo budwirhe bwakubwiriza ebîra bikuli ekanwa, wanacishozire iderha ly’enyenge. 6 Akanwa kawe kwone kakuyâzizeb ci arhali nie, binwa byawe binakushobesire. 7 Ka we wàburhagwa wa burhangirizac omu bantu? Ka wàbusirwe embere ly’orhurhôndo? 8 K’okola oyumvirhe akanwa ka Nyamuzindad? Ka wenene okola ocihîre oburhimanya? 9 Bicigi oyishi rhurhishi? Bicigi oba omanyire rhunabihabe? 10 Nirhu rhugwerhe ekarhî kirhu abashamuka n’abagula b’emvi, bashosi kulusha sho. 11 K’onabwine oku kali kantu kanyi oburhulirize bwa Nyamuzinda kuguma n’ebinwa by’olubohololo rhukubwizire? 12 Cankarhuma omurhima gwawe guba burhe ntyâla, na cici cirhumire wamorhola amasù kwa bene okwo. 13 Kurhi Nyamuzinda ye okola obêrire burhe, n’omu kanwa kawe mwo mudwirhe mwarhenga ebinwa bya bene ebyo! 14 Kurhi omuntu ankabà mwêru-kwêru, omwana w’omukazi mpu nayc abage mushinganyanya? 15 Lola oku ciru abatagatifu bage arhacikubagirabo, n’amalunga garhaba mêru-kwêru omu masù gage. 16 Kurhi byankabâga oku mugalu-galu n’ow’amabi, oku muntu onywa amabi nka mîshi! 17 Nkolaga nakuyereka, onyumve, nakuganirira ebi nàbwinee, 18 Ebi abirhônzi bâkazag’iyandika, buzira kubifulika, babiderhe nk’oku b’ishe banabiderhaga, 19 balì balya bàhabagwa ecihugo nka kashâmbala, amango barhàli baciba n’ecigolo ciguma ekarhî kabo. 20 Ensiku z’omubi zoshi ganaba malibuko, n’omwisi, emyaka yage ebà miganje. 21 Amarhwiri gage garhayumva oburhali bwôba, amango g’omurhûla, kaheza anacirhunike kuli ye. 22 Arhankayemêra oku acicikûla omu mwizimya, amango amanabona oku akola muntu oyerekezibwe engôrho. 23 Amabona oku àyish’ilirwa oku mpinga n’ebihûngu, n’oku obuhanya bwo na bwage. 24 Ensiku mbì zinamugeze mwo omusisi, ajugume anarhânye, nka kula mwami waja oku matabaro ayôrha. 25 Okuboko kwage akugêrere Nyamuzinda, acishomye mpu alwisa Nyamuzinda. 26 Yeshi amabangalaza igosi, kwenge acihundikire empênzi y’amafufu marhumirira. 27 Yeshi obusù bwage budwirhe bwayàga mavurha, n’enda yage ecibêrire ya mabwênde. 28 Ali gwêrhe ebishagala ci byâhirigisire, n’enyumpa zirhacibamwo bahi, hofi zihinduke cirûndo ca mabuye. 29 Arhakacishubigala, obugale bwage ntaho bwankarhângirira, iburha lyage lirhakacilumira igulu. 30 Arhakacifuma endunduli, engulumira yamalira emishabuka yage, Anahirigirhe n’omûka gw’ekanwa ka Nyamuzinda. 31 Amanye ankacikubagira omujunja gwage, bulya kwanashuba kucirheba. 32 Amashami gagc gayiìrha embere amango gahike, na nta mango gacibishihala. 33 Ayôrha nka lusisi lurhanaciyêra, ayôrha nka muzêti gwamarhoza obwâso. 34 Bulya omurhwe gw’endyalya gurhajira bunguke buci, na muliro gumalira omutwi w’emmanja mugalugalu. 35 Osinga obubi anaburhe obuhanya, okucîrheba kukulire omu ndà yage.
Job 15 :1
וַ֭יַּעַן אֱלִיפַ֥ז הַֽתֵּימָנִ֗י וַיֹּאמַֽר׃ 2הֶֽחָכָ֗ם יַעֲנֶ֥ה דַֽעַת־ר֑וּחַ וִֽימַלֵּ֖א קָדִ֣ים בִּטְנֹֽו׃ 3הֹוכֵ֣חַ בְּ֭דָבָר לֹ֣א יִסְכֹּ֑ון
וּ֝מִלִּ֗ים לֹא־יֹועִ֥יל בָּֽם׃ 4אַף־אַ֭תָּה תָּפֵ֣ר יִרְאָ֑ה וְתִגְרַ֥ע שִׂ֝יחָ֗ה לִפְנֵי־אֵֽל׃ 5כִּ֤י יְאַלֵּ֣ף עֲוֹנְךָ֣ פִ֑יךָ וְ֝תִבְחַ֗ר לְשֹׁ֣ון עֲרוּמִֽים׃ 6יַרְשִֽׁיעֲךָ֣ פִ֣יךָ וְלֹא־אָ֑נִי וּ֝שְׂפָתֶ֗יךָ יַעֲנוּ־בָֽךְ׃ 7הֲרִאישֹׁ֣ון אָ֭דָם תִּוָּלֵ֑ד וְלִפְנֵ֖י גְבָעֹ֣ות חֹולָֽלְתָּ׃ 8הַבְסֹ֣וד אֱלֹ֣והַ תִּשְׁמָ֑ע וְתִגְרַ֖ע אֵלֶ֣יךָ חָכְמָֽה׃ 9מַה־יָּ֭דַעְתָּ וְלֹ֣א נֵדָ֑ע תָּ֝בִ֗ין וְֽלֹא־עִמָּ֥נוּ הֽוּא׃ 10גַּם־שָׂ֣ב גַּם־יָשִׁ֣ישׁ בָּ֑נוּ כַּבִּ֖יר מֵאָבִ֣יךָ יָמִֽים׃ 11הַמְעַ֣ט מִ֭מְּךָ תַּנְחֻמֹ֣ות אֵ֑ל וְ֝דָבָ֗ר לָאַ֥ט עִמָּֽךְ׃ 12מַה־יִּקָּחֲךָ֥ לִבֶּ֑ךָ וּֽמַה־יִּרְזְמ֥וּן עֵינֶֽיךָ׃ 13כִּֽי־תָשִׁ֣יב אֶל־אֵ֣ל רוּחֶ֑ךָ וְהֹצֵ֖אתָ מִפִּ֣יךָ מִלִּֽין׃ 14מָֽה־אֱנֹ֥ושׁ כִּֽי־יִזְכֶּ֑ה וְכִֽי־יִ֝צְדַּ֗ק יְל֣וּד אִשָּֽׁה׃ 15הֵ֣ן בִּקְדֹשֹׁו לֹ֣א יַאֲמִ֑ין וְ֝שָׁמַ֗יִם לֹא־זַכּ֥וּ בְעֵינָֽיו׃ 16אַ֭ף כִּֽי־נִתְעָ֥ב וְֽנֶאֱלָ֑ח אִישׁ־שֹׁתֶ֖ה כַמַּ֣יִם עַוְלָֽה׃ 17אֲחַוְךָ֥ שְֽׁמַֽע־לִ֑י וְזֶֽה־חָ֝זִ֗יתִי וַאֲסַפֵּֽרָה׃ 18אֲשֶׁר־חֲכָמִ֥ים יַגִּ֑ידוּ וְלֹ֥א כִֽ֝חֲד֗וּ מֵאֲבֹותָֽם׃ 19לָהֶ֣ם לְ֭בַדָּם נִתְּנָ֣ה הָאָ֑רֶץ וְלֹא־עָ֖בַר זָ֣ר בְּתֹוכָֽם׃ 20כָּל־יְמֵ֣י רָ֭שָׁע ה֣וּא מִתְחֹולֵ֑ל וּמִסְפַּ֥ר שָׁ֝נִ֗ים נִצְפְּנ֥וּ לֶעָרִֽיץ׃ 21קֹול־פְּחָדִ֥ים בְּאָזְנָ֑יו בַּ֝שָּׁלֹ֗ום שֹׁודֵ֥ד יְבֹואֶֽנּוּ׃ 22לֹא־יַאֲמִ֣ין שׁ֭וּב מִנִּי־חֹ֑שֶׁךְ וְצָפוּ ה֣וּא אֱלֵי־חָֽרֶב׃ 23נֹ֘דֵ֤ד ה֣וּא לַלֶּ֣חֶם אַיֵּ֑ה יָדַ֓ע׀ כִּֽי־נָכֹ֖ון בְּיָדֹ֣ו יֹֽום־חֹֽשֶׁךְ׃ 24יְֽ֭בַעֲתֻהוּ צַ֣ר וּמְצוּקָ֑ה תִּ֝תְקְפֵ֗הוּ כְּמֶ֤לֶךְ׀ עָתִ֬יד לַכִּידֹֽור׃ 25כִּֽי־נָטָ֣ה אֶל־אֵ֣ל יָדֹ֑ו וְאֶל־שַׁ֝דַּ֗י יִתְגַּבָּֽר׃ 26יָר֣וּץ אֵלָ֣יו בְּצַוָּ֑אר בַּ֝עֲבִ֗י גַּבֵּ֥י מָֽגִנָּֽיו׃ 27כִּֽי־כִסָּ֣ה פָנָ֣יו בְּחֶלְבֹּ֑ו וַיַּ֖עַשׂ פִּימָ֣ה עֲלֵי־כָֽסֶל׃ 28וַיִּשְׁכֹּ֤ון׀ עָ֘רִ֤ים נִכְחָדֹ֗ות בָּ֭תִּים לֹא־יֵ֣שְׁבוּ לָ֑מֹו אֲשֶׁ֖ר הִתְעַתְּד֣וּ לְגַלִּֽים׃ 29לֹֽא־יֶ֖עְשַׁר וְלֹא־יָק֣וּם חֵילֹ֑ו וְלֹֽא־יִטֶּ֖ה לָאָ֣רֶץ מִנְלָֽם׃ 30לֹֽא־יָס֨וּר׀ מִנִּי־חֹ֗שֶׁךְ יֹֽ֭נַקְתֹּו תְּיַבֵּ֣שׁ שַׁלְהָ֑בֶת וְ֝יָס֗וּר בְּר֣וּחַ פִּֽיו׃ 31אַל־יַאֲמֵ֣ן בַּשֹּׁו נִתְעָ֑ה כִּי־שָׁ֝֗וְא תִּהְיֶ֥ה תְמוּרָתֹֽו׃ 32בְּֽלֹא־יֹ֭ומֹו תִּמָּלֵ֑א וְ֝כִפָּתֹ֗ו לֹ֣א רַעֲנָֽנָה׃ 33יַחְמֹ֣ס כַּגֶּ֣פֶן בִּסְרֹ֑ו וְיַשְׁלֵ֥ךְ כַּ֝זַּ֗יִת נִצָּתֹֽו׃ 34כִּֽי־עֲדַ֣ת חָנֵ֣ף גַּלְמ֑וּד וְ֝אֵ֗שׁ אָכְלָ֥ה אָֽהֳלֵי־שֹֽׁחַד׃ 35הָרֹ֣ה עָ֭מָל וְיָ֣לֹד אָ֑וֶן וּ֝בִטְנָ֗ם תָּכִ֥ין מִרְמָֽה׃ ס
16
Obulyalya bw’omuntu n’obushinganyanya bwa Nyamuzinda
1 Okubundi Ayubu anacij’eluhya, aderha , erhi: 2 Namayumva kanji-kanji binwa bya bene ebyo, mweshi muli barhuliriza badârhi! 3 Mangaci mwayûsa ebyôla binwa binyu byakaz’ihehûka nka mpûsi? ka hali endwala edwirhe yakuhahabusa omu kuderha bya bene e byo. 4 Nani, nanahasha okushambâla akinyu, acibâga mwe mwali ahâla ndi; nali namubwira ebinwa binjinjà na mmudûndire irhwe. 5 Omu kanwa kâni nali namubwira; nti muzibuhe, na buzinda ncihûmbire. 6 Nkaderha, okôla kurharhûze amalumwa gâni, nkahulika ka lyo gandekaga? 7 Neci! Lola oku amamperêrekeza! Wàhungumwire omulala gwâni, na nâni niono wamaziriringa. 8 Amacijira muhamirizi, akola anjisa lubanja! Owambêshera amayânjikira. 9 Obukunizi bwage bwanyisire, bunshimbulwire, adwirhe aluma amìno erhi nie ntuma, omushombanyi wâni kuli nie adwirhe agalambula amasù gage. 10 Badwirhe banyâshamulira orhunwa rhwabo, omu kunjacira badwirhe bampà empi omu marhama, boshi oku banali, bamacizangiza kuli nie. 11 Nyamuzinda anampânyire emw’omuntu mugalu-galuf, amandekêrera omu maboko g’abîsi b’abantu. 12 Nali nciberire n’omurhûla ci ye wamvungunywîre, angwarhira oku igosi, anacinfûnda omu katulo. Nie nkola itêgwa lyage 13 emyampi yage yanzungulusire, yantulungwire endà buzira bwonjo, amanshambulira endulwe yâni oku idaho. 14 Nie ntumire ayisha ayôkêra-yôkêra, akola ancinagîre-kwo nka mulwi wa ntambala. 15 Oku mubiri gwâni, nàhângirekwo sûnzu, n’obusu bwâni nabufûnda omu katulo. 16 Obusu bwâni bwàdukulize erhi kulaka kurhuma, n’engohe zâni zirhacibona. 17 Ci kwonene nta buminya buli omu nfune zâni, n’omusengero gwâni guli mwêru kwêrug. 18 Omanye wankabwikira omukò gwânih, wâni idaho, n’omulenge gwâni gukaz’isôka burhahusa. 19 Muli ganola mango gonêne, lola oku ayiruka empingu, omuhamirizi wàni, omufungizi wâni omu hantu h’enyanya. 20 Abadwirhe bandagira n’abìra bâni bayerekire emunda Nyamuzinda ali, emunda ali yo amasù gâni gadwirhe galakira. 21 Aye! Acibaga omuntu ankahash’ijà lubanjai boshi na Nyamuzinda? Nka kula omuntu ankanaluja boshi n’owabo muntu! 22 Bulya, emyaka yâni misungunu eyira yacihwêra, na nkolaga naja muli erya njira, eyi ntankanacigalukamwo.
Job 16: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2שָׁמַ֣עְתִּי כְאֵ֣לֶּה רַבֹּ֑ות מְנַחֲמֵ֖י עָמָ֣ל כֻּלְּכֶֽם׃ 3הֲקֵ֥ץ לְדִבְרֵי־ר֑וּחַ אֹ֥ו מַה־יַּ֝מְרִֽיצְךָ֗ כִּ֣י תַעֲנֶֽה׃ 4גַּ֤ם׀ אָנֹכִי֮ כָּכֶ֪ם אֲדַ֫בֵּ֥רָה ל֤וּ־יֵ֪שׁ נַפְשְׁכֶ֡ם תַּ֤חַת נַפְשִׁ֗י אַחְבִּ֣ירָה עֲלֵיכֶ֣ם בְּמִלִּ֑ים וְאָנִ֥יעָה עֲ֝לֵיכֶ֗ם בְּמֹ֣ו רֹאשִֽׁי׃ 5אֲאַמִּצְכֶ֥ם בְּמֹו־פִ֑י וְנִ֖יד שְׂפָתַ֣י יַחְשֹֽׂךְ׃ 6אִֽם־אֲ֭דַבְּרָה לֹא־יֵחָשֵׂ֣ךְ כְּאֵבִ֑י וְ֝אַחְדְּלָ֗ה מַה־מִנִּ֥י יַהֲלֹֽךְ׃ 7אַךְ־עַתָּ֥ה הֶלְאָ֑נִי הֲ֝שִׁמֹּ֗ותָ כָּל־עֲדָתִֽי׃ 8וַֽ֭תִּקְמְטֵנִי לְעֵ֣ד הָיָ֑ה וַיָּ֥קָם בִּ֥י כַ֝חֲשִׁ֗י בְּפָנַ֥י יַעֲנֶֽה׃ 9אַפֹּ֤ו טָרַ֨ף׀ וַֽיִּשְׂטְמֵ֗נִי חָרַ֣ק עָלַ֣י בְּשִׁנָּ֑יו צָרִ֓י׀ יִלְטֹ֖ושׁ עֵינָ֣יו לִֽי׃ 10פָּעֲר֬וּ עָלַ֨י׀ בְּפִיהֶ֗ם בְּ֭חֶרְפָּה הִכּ֣וּ לְחָיָ֑י יַ֝֗חַד עָלַ֥י יִתְמַלָּאֽוּן׃ 11יַסְגִּירֵ֣נִי אֵ֭ל אֶ֣ל עֲוִ֑יל וְעַל־יְדֵ֖י רְשָׁעִ֣ים יִרְטֵֽנִי׃ 12שָׁ֘לֵ֤ו הָיִ֨יתִי׀ וַֽיְפַרְפְּרֵ֗נִי וְאָחַ֣ז בְּ֭עָרְפִּי וַֽיְפַצְפְּצֵ֑נִי וַיְקִימֵ֥נִי לֹ֝֗ו לְמַטָּרָֽה׃ 13יָ֘סֹ֤בּוּ עָלַ֨י׀ רַבָּ֗יו יְפַלַּ֣ח כִּ֭לְיֹותַי וְלֹ֣א יַחְמֹ֑ול יִשְׁפֹּ֥ךְ לָ֝אָ֗רֶץ מְרֵרָֽתִי׃ 14יִפְרְצֵ֣נִי פֶ֭רֶץ עַל־פְּנֵי־פָ֑רֶץ יָרֻ֖ץ עָלַ֣י כְּגִבֹּֽור׃ 15שַׂ֣ק תָּ֭פַרְתִּי עֲלֵ֣י גִלְדִּ֑י וְעֹלַ֖לְתִּי בֶעָפָ֣ר קַרְנִֽי׃ 16פָּנַ֣י חֳמַרְמְרָה מִנִּי־בֶ֑כִי וְעַ֖ל עַפְעַפַּ֣י צַלְמָֽוֶת׃ 17עַ֭ל לֹא־חָמָ֣ס בְּכַפָּ֑י וּֽתְפִלָּתִ֥י זַכָּֽה׃ 18אֶ֭רֶץ אַל־תְּכַסִּ֣י דָמִ֑י וְֽאַל־יְהִ֥י מָ֝קֹ֗ום לְזַעֲקָתִֽי׃ 19גַּם־עַ֭תָּה הִנֵּה־בַשָּׁמַ֣יִם עֵדִ֑י וְ֝שָׂהֲדִ֗י בַּמְּרֹומִֽים׃ 20מְלִיצַ֥י רֵעָ֑י אֶל־אֱ֝לֹ֗והַ דָּלְפָ֥ה עֵינִֽי׃ 21וְיֹוכַ֣ח לְגֶ֣בֶר עִם־אֱלֹ֑והַּ וּֽבֶן־אָדָ֥ם לְרֵעֵֽהוּ׃ 22כִּֽי־שְׁנֹ֣ות מִסְפָּ֣ר יֶאֱתָ֑יוּ וְאֹ֖רַח לֹא־אָשׁ֣וּב אֶהֱלֹֽךְ ,
17
1 Omûka gwamampwêra, ensiku zâni zamayûrha abambisha bakola bali barheganye. 2 Aye! Acibaga abashekeza abandi barhâli banzongolosire, isù lyani lyamageza obudufu ekarhî k’ebijaci byabo. 3 Wêne obage mufungizi emunda wenene oli, aho ndi wankashûrha omu nfune? 4 Bulya wàbafunisire omurhima balek’ibona ebishinganine, mâshi orhacizigaga bahima. 5 Aka lebe wàjiriraga abira olusiku lukulu, n’obwo amasù g’abana bage gazikire omu mbonyi. 6 Wànjizire mugani gw’amashanja; nie nkola nyakumesherwa ebusù. 7 Isu lyani lyamahola erhi burhe burhuma n’ebirumbu byani byoshi ekola nzûngu yonene. 8 Abantu bashinganyanya bamajuguma erhi okôla kurhuma n’omushinganyanya amakunirira omugalugalu. 9 Ci kwone kurharhume omushinganyanya aleka enjira yage, oli wa amaboko mêru kwêru anayushûla oburhwali. 10 Ci kwonene mw’oyo mweshi yishagi yâga, ka ntacibonage omurhimanya muli mwe? 11 Ensiku zâni zamayûrha, n’emihigo yani yafananda, byo byâli biragane by’omurhima gwâni. 12 Obudufu banabujirc mûshi, Obulangashane bunaje hofi ciru hankaba omwizimya! 13 Bici nankacilangalira, ekuzimu yo na mwâni, omu mwizimya mwo natwira icûmbi. 14 Nàbwizire enshinda; nti: «we lârhà» N’emivunyu, nti: «we Nyâmà, we na mwâli wirhu!» 15 Ngahigi obulangalire bwâni bucirigi? n’iragi lyani ndi wankacilimanya? 16 Ka bayandagalira haguma rhwe nabo ekuzimu, nisi erhi, rhweshi rhuzikire omu katulo?
Job 17: 1
רוּחִ֣י חֻ֭בָּלָה יָמַ֥י נִזְעָ֗כוּ קְבָרִ֥ים לִֽי׃ 2אִם־לֹ֣א הֲ֭תֻלִים עִמָּדִ֑י וּ֝בְהַמְּרֹותָ֗ם תָּלַ֥ן עֵינִֽי׃ 3שִֽׂימָה־נָּ֭א עָרְבֵ֣נִי עִמָּ֑ךְ מִֽי ה֝֗וּא לְיָדִ֥י יִתָּקֵֽעַ׃ 4כִּֽי־לִ֭בָּם צָפַ֣נְתָּ מִּשָּׂ֑כֶל עַל־כֵּ֝֗ן לֹ֣א תְרֹמֵֽם׃ 5לְ֭חֵלֶק יַגִּ֣יד רֵעִ֑ים וְעֵינֵ֖י בָנָ֣יו תִּכְלֶֽנָה׃ 6וְֽ֭הִצִּגַנִי לִמְשֹׁ֣ל עַמִּ֑ים וְתֹ֖פֶת לְפָנִ֣ים אֶֽהְיֶֽה׃ 7וַתֵּ֣כַהּ מִכַּ֣עַשׂ עֵינִ֑י וִֽיצֻרַ֖י כַּצֵּ֣ל כֻּלָּֽם׃ 8יָשֹׁ֣מּוּ יְשָׁרִ֣ים עַל־זֹ֑את וְ֝נָקִ֗י עַל־חָנֵ֥ף יִתְעֹרָֽר׃ 9וְיֹאחֵ֣ז צַדִּ֣יק דַּרְכֹּ֑ו וּֽטֳהָר־יָ֝דַ֗יִם יֹסִ֥יף אֹֽמֶץ׃ 10וְֽאוּלָ֗ם כֻּלָּ֣ם תָּ֭שֻׁבוּ וּבֹ֣אוּ נָ֑א וְלֹֽא־אֶמְצָ֖א בָכֶ֣ם חָכָֽם׃ 11יָמַ֣י עָ֭בְרוּ זִמֹּתַ֣י נִתְּק֑וּ מֹ֖ורָשֵׁ֣י לְבָבִֽי׃ 12לַ֭יְלָה לְיֹ֣ום יָשִׂ֑ימוּ אֹ֝֗ור קָרֹ֥וב מִפְּנֵי־חֹֽשֶׁךְ׃ 13אִם־אֲ֭קַוֶּה שְׁאֹ֣ול בֵּיתִ֑י בַּ֝חֹ֗שֶׁךְ רִפַּ֥דְתִּי יְצוּעָֽי׃ 14לַשַּׁ֣חַת קָ֭רָאתִי אָ֣בִי אָ֑תָּה אִמִּ֥י וַ֝אֲחֹתִ֗י לָֽרִמָּֽה׃ 15וְ֭אַיֵּה אֵפֹ֣ו תִקְוָתִ֑י וְ֝תִקְוָתִ֗י מִ֣י יְשׁוּרֶֽנָּה׃ 16בַּדֵּ֣י שְׁאֹ֣ל תֵּרַ֑דְנָה אִם־יַ֖חַד עַל־עָפָ֣ר נָֽחַת׃ ס
18
Oburhe burhali cici embere z’obushinganyanya
1 Okubundi Bildadi w’e Shwahi, anacija eluhya, aderha, erhi: 2 Mangaci weki waleka ebìra binwa byawe? orhangigerereza buzinda rhubulikubwira, rhuganìre. 3 Cirhumire odwirhe warhulola nka nyama, rhwamayôrha nka binganyi omu masù gawe! 4 We dwirhe wacibâga erhi burhe burhuma, K’omanyire mpu igulu lyayôrha kwone erhi we rhuma, .Ka wamanya mpu ibuye likola lyakûlwa omu bululi bwalyo? 5 Nêci, obulangashane bw’omwisi bwahirigirha, n’engulumira y’omuliro gwage erhakacimoleka bundi. 6 Obulangashane bwazima omu nyumpa yage, itara lyage lyazimira enyanya ly’irhwe lyage. 7 Okulambagira kwage n’emisi kwahwa, n’ihano lyage yenene lyo lirhumire akmûmba. 8 Bulya amagulu gage gamàgwârhwa n’.emigozi, amalambagira omu kasirha. 9 Omurhego gwamamugwarhira oku kansisira n’empulula yagwo yamamusêza. 10 Gulì mufulike ckuzimu omugozi gumurhezire, n’omurhego gwamurhuluba guli omu njira yage. 11 Ngasi lunda ankayerekera obwôba bwâmugwarha, bunamushimbulwire oku aja agenda. 12 Ishali bwo buhane bwage, n’obuhanya bwamamuja aha burhambi. 13 Oluhù lw’ebirûmbu byage loshi lwàlîbirwe, ebirûmbu byage byamalîbwa n’enfula y’olufù. 14 Amàkùlwa omu nyumpa yage, omu ànalicibèrirc n’omurhula, akululirwa emwa mwami wa bakahèza. 15 Wanahashig’iyubaka omu nyumpa yage bulya erhaciri yage, ecibiriti camalashirwa aha mwage. 16 Omu nshishi, emizi yage yamayûma, omu nyânya, amashami gage gamagokômba. 17 Arhakaciyibukwa hano igulu, arhacigwerhi izino omu cihugo. 18 Bamamurhenza omu bulangashane, amàja omu ndunduli, amakagwa hanol’igulu. 19 Arhacigwerhi ehy’omwimo, oli ehy’iburha omu lubaga lwage, ntaye wàfulumusire olufù omu lugò lwage. 20 Omu kubona okwola ayosire, abantu b’e Buzika-zùba bamàrhemuka. Nabo abantu b’ebuzûka-zûba, bamarhûngwa n’obwôba. 21 Kwo haba ntyo, aha mw’enkola-maligo; kwo hayôrha ntyôla aha mw’omuntu orhayishi Nyamuzinda.
Job 18: 1
וַ֭יַּעַן בִּלְדַּ֥ד הַשֻּׁחִ֗י וַיֹּאמַֽר׃ 2עַד־אָ֤נָה׀ תְּשִׂימ֣וּן קִנְצֵ֣י לְמִלִּ֑ין תָּ֝בִ֗ינוּ וְאַחַ֥ר נְדַבֵּֽר׃ 3מַ֭דּוּעַ נֶחְשַׁ֣בְנוּ כַבְּהֵמָ֑ה נִ֝טְמִ֗ינוּ בְּעֵינֵיכֶֽם׃ 4טֹֽרֵ֥ף נַפְשֹׁ֗ו בְּאַ֫פֹּ֥ו הַ֭לְמַעַנְךָ תֵּעָ֣זַב אָ֑רֶץ וְיֶעְתַּק־צ֝֗וּר מִמְּקֹמֹֽו׃ 5גַּ֤ם אֹ֣ור רְשָׁעִ֣ים יִדְעָ֑ךְ וְלֹֽא־יִ֝גַּ֗הּ שְׁבִ֣יב אִשֹּֽׁו׃ 6אֹ֖ור חָשַׁ֣ךְ בְּאָהֳלֹ֑ו וְ֝נֵרֹ֗ו עָלָ֥יו יִדְעָֽךְ׃ 7יֵֽ֭צְרוּ צַעֲדֵ֣י אֹונֹ֑ו וְֽתַשְׁלִיכֵ֥הוּ עֲצָתֹֽו׃ 8כִּֽי־שֻׁלַּ֣ח בְּרֶ֣שֶׁת בְּרַגְלָ֑יו וְעַל־שְׂ֝בָכָ֗ה יִתְהַלָּֽךְ׃ 9יֹאחֵ֣ז בְּעָקֵ֣ב פָּ֑ח יַחֲזֵ֖ק עָלָ֣יו צַמִּֽים׃ 10טָמ֣וּן בָּאָ֣רֶץ חַבְלֹ֑ו וּ֝מַלְכֻּדְתֹּ֗ו עֲלֵ֣י נָתִֽיב׃ 11סָ֭בִיב בִּֽעֲתֻ֣הוּ בַלָּהֹ֑ות וֶהֱפִיצֻ֥הוּ לְרַגְלָֽיו׃ 12יְהִי־רָעֵ֥ב אֹנֹ֑ו וְ֝אֵ֗יד נָכֹ֥ון לְצַלְעֹֽו׃ 13יֹ֭אכַל בַּדֵּ֣י עֹורֹ֑ו יֹאכַ֥ל בַּ֝דָּ֗יו בְּכֹ֣ור מָֽוֶת׃ 14יִנָּתֵ֣ק מֵ֭אָהֳלֹו מִבְטַחֹ֑ו וְ֝תַצְעִדֵ֗הוּ לְמֶ֣לֶךְ בַּלָּהֹֽות׃ 15תִּשְׁכֹּ֣ון בְּ֭אָהֳלֹו מִבְּלִי־לֹ֑ו יְזֹרֶ֖ה עַל־נָוֵ֣הוּ גָפְרִֽית׃ 16מִ֭תַּחַת שָֽׁרָשָׁ֣יו יִבָ֑שׁוּ וּ֝מִמַּ֗עַל יִמַּ֥ל קְצִירֹֽו׃ 17זִֽכְרֹו־אָ֭בַד מִנִּי־אָ֑רֶץ וְלֹא־שֵׁ֥ם לֹ֝֗ו עַל־פְּנֵי־חֽוּץ׃ 18יֶ֭הְדְּפֻהוּ מֵאֹ֣ור אֶל־חֹ֑שֶׁךְ וּֽמִתֵּבֵ֥ל יְנִדֻּֽהוּ׃ 19לֹ֘א נִ֤ין לֹ֣ו וְלֹא־נֶ֣כֶד בְּעַמֹּ֑ו וְאֵ֥ין שָׂ֝רִ֗יד בִּמְגוּרָֽיו׃ 20עַל־יֹ֖ומֹו נָשַׁ֣מּוּ אַחֲרֹנִ֑ים וְ֝קַדְמֹנִ֗ים אָ֣חֲזוּ שָֽׂעַר׃ 21אַךְ־אֵ֭לֶּה מִשְׁכְּנֹ֣ות עַוָּ֑ל וְ֝זֶ֗ה מְקֹ֣ום לֹא־יָדַֽע־אֵֽל׃ ס
19
Ayubu alengerera omu buyemere, ciru ankaba abantu na Nyamuzinda bamulekêrire
1 Okubundi Ayubu, anacij’elubya aderha, erhi: 2 Yâgi! Mangaci mwaleka okukazimbabaza omurhima, mwandibuzize n’ebinwa binyu. 3 Lolagi oku bukola bwa kali ikumi obula mwanjacira buzira nshonyi mudwirhe mwandibuza. 4 Akabaga nieki nahabusire, okwola kuhabuka kwâni nie kuyerekire. 5 Akaba mwayumva oku mumpimire, mwanabona oku mwanantenza omu nshonyi zâni, 6 muyôrhe mumanyire oku Nyamuzinda yene wànyanzire obubashe bwâni, ye wanziririnzire n’akasirha kage. 7 Lola oku ndwirhe nalonza hajire owayisha rhulwe, na ntaye wanshuza ndwirhe nayakûza ci ntaye wanshuza. 8 Anahizire omu njira yâni ecikûnguzo ntankahama, omukâba gwâni anaguyunjuzize mwizimya. 9 Anyazire irenge lyâni, Ampogwire ishûngwe omu irhwe. 10 Amanshambûla empande zoshi, na ncikolera, nka kula bamanyula omurhi, kw’amanywîre obulangalirc bwâni. 11 Anayûsize kuli nie obukunizi bwage, anakola anganjire omu bashombanyi bage. 12 Engabo zage zamayisha zoshi caligumiza, zamatwa enjira kuhika emunda ndi, zamatwa ecihândo ebwa nyumpa yâni. 13 Anyegwire kuli na bene wirhu boshi, n’abîra bâni banyasire. 14 Abalûngu bâni bahirigisire, n’abîra bâni banyibagîre. 15 Ebigolo by’omu nyumpa yâni, na bambali bâni, badwirhe bandola nka muntu warhenga kuli, ndi wa bandi bandi omu kulola kwabo. 16 Ndwirhe nayakûza omurhumisi wâni, arhananshuze, ciru omu kanwa kani nankamuyimbirira kurhi! 17 Mukanie àyasire akabayo kw’omûka gwâni, abarhurhenga ndà nguma rhweshi, mpu ndwirhe nabaya! 18 Abana nabo badwirhe bangayaguza, erhi nakayimânga, banarhondere banshekera, 19 Abàli bîra bikubagirwa, banyasire, abanàrhonyagya bàciyegwire kuli nie. 20 Amavuha gâni gakola gananire oku luhû n’oku minyofu yâni, nkola ndwirhe nacirhabâla n’oluhû lw’amino gàni. 21 Mbabaliri, mbabaliri, ciru mw’oyo bîra bâni, ebwa kuba okuboko kwa Nyamuzinda kwàmponîrekwo. 22 Bici munshimbulwire kwo mweshi na Nyamuzinda? ka murhaciyîgurha emyâmâ yâni? 23 Yajeewe! Ndi wankabona ebi binwa byâni byayandikwa? ndi wankabona bija oku citabu, 24 N’omungwâra gw’ecûma n’olunyerere, bitâkwe okw’ensiku zoshi oku ibuye. 25 Niono mmanyire oku omwihôzi wâni anali Ozine, n’oku ye wayish’iyimanga wa buzinda oku katulo. 26 Kandi buzinda nkola nyimanzire, mba namashubira omu luhû lwâni, mbà namàzongwa nalwo, n’omubiri gwâni nàyish’ibona Nyamuzinda. 27 Nienene namubona amasù gàni gamulolakwo, arhali wundi, ensiko zâni zagera mw’omusisi. 28 Amango muderha mpu: cirhumire rhumushimbulula, mpu rhubwine muli ye igwarhiro lya kantu kalebe? 29 Mucilangage oku ngôrho mwenene, bulya obukunizi oku mabi eri ngôrho, ntyo mwanamanya oku ho kuba okutwa olubanja.
Job 19: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2עַד־אָ֭נָה תֹּוגְי֣וּן נַפְשִׁ֑י וּֽתְדַכְּאוּנַ֥נִי בְמִלִּֽים׃ 3זֶ֤ה עֶ֣שֶׂר פְּ֭עָמִים תַּכְלִימ֑וּנִי לֹֽא־תֵ֝בֹ֗שׁוּ תַּהְכְּרוּ־לִֽי׃ 4וְאַף־אָמְנָ֥ם שָׁגִ֑יתִי אִ֝תִּ֗י תָּלִ֥ין מְשׁוּגָתִֽי׃ 5אִם־אָ֭מְנָם עָלַ֣י תַּגְדִּ֑ילוּ וְתֹוכִ֥יחוּ עָ֝לַ֗י חֶרְפָּתִּֽי׃ 6דְּֽעוּ־אֵ֭פֹו כִּי־אֱלֹ֣והַּ עִוְּתָ֑נִי וּ֝מְצוּדֹ֗ו עָלַ֥י הִקִּֽיף׃ 7הֵ֤ן אֶצְעַ֣ק חָ֭מָס וְלֹ֣א אֵעָנֶ֑ה אֲ֝שַׁוַּ֗ע וְאֵ֣ין מִשְׁפָּֽט׃ 8אָרְחִ֣י גָ֭דַר וְלֹ֣א אֶעֱבֹ֑ור וְעַ֥ל נְ֝תִיבֹותַ֗י חֹ֣שֶׁךְ יָשִֽׂים׃ 9כְּ֭בֹודִי מֵעָלַ֣י הִפְשִׁ֑יט וַ֝יָּ֗סַר עֲטֶ֣רֶת רֹאשִֽׁי׃ 10יִתְּצֵ֣נִי סָ֭בִיב וָאֵלַ֑ךְ וַיַּסַּ֥ע כָּ֝עֵ֗ץ תִּקְוָתִֽי׃ 11וַיַּ֣חַר עָלַ֣י אַפֹּ֑ו וַיַּחְשְׁבֵ֖נִי לֹ֣ו כְצָרָֽיו׃ 12יַ֤חַד׀ יָ֘בֹ֤אוּ גְדוּדָ֗יו וַיָּסֹ֣לּוּ עָלַ֣י דַּרְכָּ֑ם וַיַּחֲנ֖וּ סָבִ֣יב לְאָהֳלִֽי׃ 13אַ֭חַי מֵעָלַ֣י הִרְחִ֑יק וְ֝יֹדְעַ֗י אַךְ־זָ֥רוּ מִמֶּֽנִּי׃ 14חָדְל֥וּ קְרֹובָ֑י וּֽמְיֻדָּעַ֥י שְׁכֵחֽוּנִי׃ 15גָּ֘רֵ֤י בֵיתִ֣י וְ֭אַמְהֹתַי לְזָ֣ר תַּחְשְׁבֻ֑נִי נָ֝כְרִ֗י הָיִ֥יתִי בְעֵינֵיהֶֽם׃ 16לְעַבְדִּ֣י קָ֭רָאתִי וְלֹ֣א יַעֲנֶ֑ה בְּמֹו־פִ֝֗י אֶתְחַנֶּן־לֹֽו׃ 17ר֭וּחִֽי זָ֣רָה לְאִשְׁתִּ֑י וְ֝חַנֹּתִ֗י לִבְנֵ֥י בִטְנִֽי׃ 18גַּם־עֲ֭וִילִים מָ֣אֲסוּ בִ֑י אָ֝ק֗וּמָה וַיְדַבְּרוּ־בִֽי׃ 19תִּֽ֭עֲבוּנִי כָּל־מְתֵ֣י סֹודִ֑י וְזֶֽה־אָ֝הַ֗בְתִּי נֶהְפְּכוּ־בִֽי׃ 20בְּעֹורִ֣י וּ֭בִבְשָׂרִי דָּבְקָ֣ה עַצְמִ֑י וָ֝אֶתְמַלְּטָ֗ה בְּעֹ֣ור שִׁנָּֽי׃ 21חָנֻּ֬נִי חָנֻּ֣נִי אַתֶּ֣ם רֵעָ֑י כִּ֥י יַד־אֱ֝לֹ֗והַּ נָ֣גְעָה בִּֽי׃ 22לָ֭מָּה תִּרְדְּפֻ֣נִי כְמֹו־אֵ֑ל וּ֝מִבְּשָׂרִ֗י לֹ֣א תִשְׂבָּֽעוּ׃ 23מִֽי־יִתֵּ֣ן אֵ֭פֹו וְיִכָּתְב֣וּן מִלָּ֑י מִֽי־יִתֵּ֖ן בַּסֵּ֣פֶר וְיֻחָֽקוּ׃ 24בְּעֵט־בַּרְזֶ֥ל וְעֹפָ֑רֶת לָ֝עַ֗ד בַּצּ֥וּר יֵחָצְבֽוּן׃ 25וַאֲנִ֣י יָ֭דַעְתִּי גֹּ֣אֲלִי חָ֑י וְ֝אַחֲרֹ֗ון עַל־עָפָ֥ר יָקֽוּם׃ 26וְאַחַ֣ר עֹ֖ורִֽי נִקְּפוּ־זֹ֑את וּ֝מִבְּשָׂרִ֗י אֶֽחֱזֶ֥ה אֱלֹֽוהַּ׃ 27אֲשֶׁ֤ר אֲנִ֨י׀ אֶֽחֱזֶה־לִּ֗י וְעֵינַ֣י רָא֣וּ וְלֹא־זָ֑ר כָּל֖וּ כִלְיֹתַ֣י בְּחֵקִֽי׃ 28כִּ֣י תֹ֖אמְרוּ מַה־נִּרְדָּף־לֹ֑ו וְשֹׁ֥רֶשׁ דָּ֝בָ֗ר נִמְצָא־בִֽי׃ 29גּ֤וּרוּ לָכֶ֨ם׀ מִפְּנֵי־חֶ֗רֶב כִּֽי־חֵ֭מָה עֲוֹנֹ֣ות חָ֑רֶב לְמַ֖עַן תֵּדְע֣וּן שַׁדִּין
20
Obushinganyanya burhalondôla
1 Sofari w’e Nâmati aj’eluhya aderha, erhi: 2 Enkengero zâni zamàmbwiriza ishuzo, bwo n’obu ndwirhe nakanana nti nshuze. 3 Nayumvirhe ebinwa bimbabazize, Ci obukengere bwâni bwampwehwerhîze ishuzo, 4 K’orhishi kurhenga mira, Kurhenga omuntu ali bano igulu, 5 Oku obushagaluke bw’enkola-maligo buba bunyi, n’oku amasima gw’omuntu mubi gaba ga kasanzi kasungunu? 6 Ciru omujûnja gwage gwankalwira omu lya mazihwa, ciru irhwe lyage lyankahuma oku bitù, 7 anahirigirhe nka muzimu, abamuyishi mpu «ngahi àjirage?» 8 Anabalale nka cilôrho cìrhankakengerwa, analibirhe nka bilôrha by’amu budufu. 9 Amasù gakomeraga akumubona gamuziguluke, Aha mwage harhakacimushish’isù! 10 Bagala bage balyûle amabi àjirire abakenyi, bagala bâge banalyûla ebirugu byage; 11 Amavurha gâge gali gayunjwire misi ya busole: ye n’abusole bwâge, bamàlâmbama amu katulo. 12 Akaginunirwa n’amabì, Garhahusagya aku lulimi lwage, 13 Akagigabikirìra bwinja, agagobere ebiraka byâge. 14 Ebyo biryo byâge bikola bibolêreza amu ndà yâge, bikola bimuli amu ndà nka bôge bwa manjokà-njokà. 15 Kukwanine ashale amagala àmirangusize, Na Nyamuzìnda wamushazago. 16 Anunugusire obòge, Lulimi lw’igû lwamuyirha. 17 Irhondo arhakacibona emikôndo yahulula, emikôndo y’obûci n’ey’amakafè. 18 Alyôla ebi àlire, ayihikwe anahongôkwe, kulya àkag’ibijandaga arhakacikujira bundi. 19 Kulya kubà àshabîre abakenyi enyumpa anabalibuza, enyumpa aj’azinyaga ahàli h’akuziyûbaka. 20 Bulya àli wa masu, arhànayigurhaga, obugale bwâge burhamulikûze; 21 Bulya ntaye arhalibuzagya amu magene gâge, obwololoke bwâge burhankarhinda. 22 Oku aciri ajejerhwa n’ebirugu, arhemuke n’omusisi, emihimbagulizo y’obuhanya emurhogerekwo 23 Nyamuzinda anamurhogezekwo obukunizi bwâge bunene, anamurhulirekwo obwire bw’emyampi yâge. 24 Akafuma emirasano y’ebyûma, muherho gwa mulinga gwamurhulûla. 25 Ecisonga camâmuyisha emugòngo, ecûma calangashana camamurhulûngula obudiku, obuhanya bwamàmurhogera, 26 Endûnduli zoshi ye zibikirwe mpu zimuhûnjukane, Omuliro gurhayasibwi na ndij gwamàmusìngônola, gwamàmalira na gasi byàli bicimusigalire omu nyumpa. 27 Amalunga gamamanyisa obubi bwâge, n’igulu lyamuhindukira. 28 Obugale bwâge bwamashandâla, bwamahirigirha amu kasânzi k’obukunizi. 29 Lwo luhembo Nyamuzinda àbikire enkola-maligo olwo, owahehêrirwe, co cigabi Nyamuzinda amutwira eco!
Job 20 : 1
וַ֭יַּעַן צֹפַ֥ר הַנַּֽעֲמָתִ֗י וַיֹּאמַֽר׃ 2לָ֭כֵן שְׂעִפַּ֣י יְשִׁיב֑וּנִי וּ֝בַעֲב֗וּר ח֣וּשִׁי בִֽי׃ 3מוּסַ֣ר כְּלִמָּתִ֣י אֶשְׁמָ֑ע וְ֝ר֗וּחַ מִֽבִּינָתִ֥י יַעֲנֵֽנִי׃ 4הֲזֹ֣את יָ֭דַעְתָּ מִנִּי־עַ֑ד מִנִּ֤י שִׂ֖ים אָדָ֣ם עֲלֵי־אָֽרֶץ׃ 5כִּ֤י רִנְנַ֣ת רְ֭שָׁעִים מִקָּרֹ֑וב וְשִׂמְחַ֖ת חָנֵ֣ף עֲדֵי־רָֽגַע׃ 6אִם־יַעֲלֶ֣ה לַשָּׁמַ֣יִם שִׂיאֹ֑ו וְ֝רֹאשֹׁ֗ו לָעָ֥ב יַגִּֽיעַ׃ 7כְּֽ֭גֶלֲלֹו לָנֶ֣צַח יֹאבֵ֑ד רֹ֝אָ֗יו יֹאמְר֥וּ אַיֹּֽו׃ 8כַּחֲלֹ֣ום יָ֭עוּף וְלֹ֣א יִמְצָא֑וּהוּ וְ֝יֻדַּ֗ד כְּחֶזְיֹ֥ון לָֽיְלָה׃ 9עַ֣יִן שְׁ֭זָפַתּוּ וְלֹ֣א תֹוסִ֑יף וְלֹא־עֹ֝֗וד תְּשׁוּרֶ֥נּוּ מְקֹומֹֽו׃ 10בָּ֭נָיו יְרַצּ֣וּ דַלִּ֑ים וְ֝יָדָ֗יו תָּשֵׁ֥בְנָה אֹונֹֽו׃ 11עַ֭צְמֹותָיו מָלְא֣וּ עֲלוּמֹו וְ֝עִמֹּ֗ו עַל־עָפָ֥ר תִּשְׁכָּֽב׃ 12אִם־תַּמְתִּ֣יק בְּפִ֣יו רָעָ֑ה יַ֝כְחִידֶ֗נָּה תַּ֣חַת לְשֹׁונֹֽו׃ 13יַחְמֹ֣ל עָ֭לֶיהָ וְלֹ֣א יַֽעַזְבֶ֑נָּה וְ֝יִמְנָעֶ֗נָּה בְּתֹ֣וךְ חִכֹּֽו׃ 14לַ֭חְמֹו בְּמֵעָ֣יו נֶהְפָּ֑ךְ מְרֹורַ֖ת פְּתָנִ֣ים בְּקִרְבֹּֽו׃ 15חַ֣יִל בָּ֭לַע וַיְקִאֶ֑נּוּ מִ֝בִּטְנֹ֗ו יֹֽורִשֶׁ֥נּוּ אֵֽל׃ 16רֹאשׁ־פְּתָנִ֥ים יִינָ֑ק תַּֽ֝הַרְגֵ֗הוּ לְשֹׁ֣ון אֶפְעֶֽה׃ 17אַל־יֵ֥רֶא בִפְלַגֹּ֑ות נַהֲרֵ֥י נַ֝חֲלֵ֗י דְּבַ֣שׁ וְחֶמְאָֽה׃ 18מֵשִׁ֣יב יָ֭גָע וְלֹ֣א יִבְלָ֑ע כְּחֵ֥יל תְּ֝מוּרָתֹ֗ו וְלֹ֣א יַעֲלֹֽס׃ 19כִּֽי־רִ֭צַּץ עָזַ֣ב דַּלִּ֑ים בַּ֥יִת גָּ֝זַ֗ל וְלֹ֣א יִבֶנֵֽהוּ׃ 20כִּ֤י׀ לֹא־יָדַ֣ע שָׁלֵ֣ו בְּבִטְנֹ֑ו בַּ֝חֲמוּדֹ֗ו לֹ֣א יְמַלֵּֽט׃ 21אֵין־שָׂרִ֥יד לְאָכְלֹ֑ו עַל־כֵּ֝֗ן לֹא־יָחִ֥יל טוּבֹֽו׃ 22בִּמְלֹ֣אות שִׂ֭פְקֹו יֵ֣צֶר לֹ֑ו כָּל־יַ֖ד עָמֵ֣ל תְּבֹואֶֽנּוּ׃ 23יְהִ֤י׀ לְמַלֵּ֬א בִטְנֹ֗ו יְֽשַׁלַּח־בֹּ֖ו חֲרֹ֣ון אַפֹּ֑ו וְיַמְטֵ֥ר עָ֝לֵ֗ימֹו בִּלְחוּמֹֽו׃ 24יִ֭בְרַח מִנֵּ֣שֶׁק בַּרְזֶ֑ל תַּ֝חְלְפֵ֗הוּ קֶ֣שֶׁת נְחוּשָֽׁה׃ 25שָׁלַף֮ וַיֵּצֵ֪א מִגֵּ֫וָ֥ה וּ֭בָרָק מִֽמְּרֹרָתֹ֥ו יַהֲלֹ֗ךְ עָלָ֥יו אֵמִֽים׃ 26כָּל־חֹשֶׁךְ֮ טָמ֪וּן לִצְפּ֫וּנָ֥יו תְּ֭אָכְלֵהוּ אֵ֣שׁ לֹֽא־נֻפָּ֑ח יֵ֖רַע שָׂרִ֣יד בְּאָהֳלֹֽו׃ 27יְגַלּ֣וּ שָׁמַ֣יִם עֲוֹנֹ֑ו וְ֝אֶ֗רֶץ מִתְקֹומָ֘מָ֥ה לֹֽו׃ 28יִ֭גֶל יְב֣וּל בֵּיתֹ֑ו נִ֝גָּרֹ֗ות בְּיֹ֣ום אַפֹּֽו׃ 29זֶ֤ה׀ חֵֽלֶק־אָדָ֣ם רָ֭שָׁע מֵאֱלֹהִ֑ים וְנַחֲלַ֖ת אִמְרֹ֣ו מֵאֵֽל׃ פ
21
Ebiri byo biyeshûla owanywerha
1 Okubundi Ayubu ashubija eluhya, aderha, erhi: 2 Muyumve ! Muyumve akanwa kani lyo ntûlirira. 3 Muleke ntang’iderha, na hano mba namaderha, anayishig’iba go mango musheka. 4 Kuli nie ka muntu warhuma nacîlasa? n’akaba arhali ntyôla, cankarhumaga mbirêmbera? 5 Mundolekwo, mwanageramwo omusisi, muhire okuboko oku kanwa kinyu muhulike. 6 Nka birhànyakwo nieshi nnanyôbobe; nieshi omusisi gunangeremwo. 7 Cirhuma abantu bîsi balama? Ciru bashosihale banabe ba misi kulusha? 8 Iburha lyabo linayôloloke eburhambi bwabo, abinjikulu babo banayushuke erhi banabona. 9 Enyumpa zabo ziri mw’omurhûla nta bôba bubagwerhe, Akarhi ka Nyamuzinda, karhabahikakwo. 10 Empanzi yabo ngasi mango erhi kubusa yanabusa, n’enkafu zabo zinaburhe bwinja zirhamoma. 11 Bakola balikûla abana babo mpu bajishàrha, banagende nka busò, abana babo b’ebirhaba banaje babwadarha. 12 Wanabona bayishee bayîmba erhi banarhimba engoma, baziha n’enna nga, banacisimîsa omu kukaziha akarhêra. 13 Obuzîne bwabo banabugeze omu murhûla, na caligumiza bacijira ekuzimu. 14 N’obwo bàkazag’ibwira Nyamuzinda, mpu: «ciyegûle kuli rhwe», kurharhusimisizi okumanya enjira zawe, 15 Aligi ye ndi Ogala-byoshi, lyo nirhu rhuhash’imuyemera?» Bici rhwankayunguka omu kumuharamya ?» 16 K’iragi lyabo lirhali omu nfune zabo? Ci kwonene orhamanyaga mpu Nyamuzinda ankayumva ihano ly’omugalugalu! 17 Ka ngasi mango kazima akamole k’abantu bagalugalu, Ka ngasi mango obuhanya bubarhîndakwo? Ka ngasi mango abarhumira amalumwa nka luhembo lw’obukunizi bwage? 18 Ka ko baligì nka hyasi hyayehûlwa n’empûsì, ka ko bali nka mujimbi gwahêkwa na kalemêra? 19 Ka Nyamuzinda anabikire abana bage obuhane bwâge? Yenene ahanagwe ly’ayûmva bwinja. 20 Amasù gage yene gabone oku ahanyagala, anywe yenene oku bukunizi bwa Nyakasane! 21 Bulya, bici enyumpa yage yaciyish’imukwanana hano ayus’ifa, hano omubalè gw’emyaka yage guba gwamaheka? 22 Ka Nyamuzinda ye wankayigiriza eby’okumanywa? Kali ye twa emmanja z’abali enyanya kulusha? 23 Muguma anafè erhi anali n’obugale bwage bwoshi, abe agwerhe omurhûla lwoshi, nta kadûndo. 24 Amabùnda gage gayunjwire mashushi, n’omwôngo gw’amavuha gage gayunjulire magoba. 25 Owundi anafé erhi n’omûngo gumuli emurhima, ebwa kuba nta mango naye àlabwire oku iragi. 26 Ci bombi omu katulo banajicihengeka, n’emivunyu ebalûnde. 27 Aba, mmanyire bwinja enkengero zinyu, n’ebi mudwirhe mwarhanya kuli nie. 28 Bulya mudwirhe mwadôsanya mpu: «ngahi erya nyumpa y’omuluzi erigi?» Ngahi erigi erya nyumpa abîsi bàyubakagamwo? 29 Ka murhadôsagya ababalama? Ka mwahabaga ebimanyiso byabo? 30 Ali ntya: oku lusiku lw’obubanya, omwîsi anababalirwe omu mango gw’obukunizi anamanye kurhi ajira. 31 Ndi wankamushobeka oku lugendo lwage? na kuli ebi àjizire ndi wankamuha kw’oluhembo? 32 Kuli ye erhi bamuhêka aha nshînda ntya, oku birhôndo hy’ecûsho cage kwo ayigiriza. 33 Amalôngo g’omu kabânda gali malêmbu kuli ye enyuma zage abantu banayisha bamuyimizize, n’embere zage abandi mwandu bamushokolere. 34 Bici mwantulirizakwo, bya busha? omu mashuzo ginyu harhacisigiri oburhali obwengehushu.
Job 21: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2שִׁמְע֣וּ שָׁ֭מֹועַ מִלָּתִ֑י וּתְהִי־זֹ֝֗את תַּנְח֥וּמֹֽתֵיכֶֽם׃ 3שָׂ֭אוּנִי וְאָנֹכִ֣י אֲדַבֵּ֑ר וְאַחַ֖ר דַּבְּרִ֣י
תַלְעִֽיג׃ 4הֶ֭אָנֹכִי לְאָדָ֣ם שִׂיחִ֑י וְאִם־מַ֝דּ֗וּעַ לֹא־תִקְצַ֥ר רוּחִֽי׃ 5פְּנוּ־אֵלַ֥י וְהָשַׁ֑מּוּ וְשִׂ֖ימוּ יָ֣ד עַל־פֶּֽה׃ 6וְאִם־זָכַ֥רְתִּי וְנִבְהָ֑לְתִּי וְאָחַ֥ז בְּ֝שָׂרִ֗י פַּלָּצֽוּת׃ 7מַדּ֣וּעַ רְשָׁעִ֣ים יִחְי֑וּ עָ֝תְק֗וּ גַּם־גָּ֥בְרוּ חָֽיִל׃ 8זַרְעָ֤ם נָכֹ֣ון לִפְנֵיהֶ֣ם עִמָּ֑ם וְ֝צֶאֱצָאֵיהֶ֗ם לְעֵינֵיהֶֽם׃ 9בָּתֵּיהֶ֣ם שָׁלֹ֣ום מִפָּ֑חַד וְלֹ֤א שֵׁ֖בֶט אֱלֹ֣והַּ עֲלֵיהֶֽם׃ 10שֹׁורֹ֣ו עִ֭בַּר וְלֹ֣א יַגְעִ֑ל תְּפַלֵּ֥ט פָּ֝רָתֹ֗ו וְלֹ֣א תְשַׁכֵּֽל׃ 11יְשַׁלְּח֣וּ כַ֭צֹּאן עֲוִילֵיהֶ֑ם וְ֝יַלְדֵיהֶ֗ם יְרַקֵּדֽוּן׃ 12יִ֭שְׂאוּ כְּתֹ֣ף וְכִנֹּ֑ור וְ֝יִשְׂמְח֗וּ לְקֹ֣ול עוּגָֽב׃ 13יְבַלּוּ בַטֹּ֣וב יְמֵיהֶ֑ם וּ֝בְרֶ֗גַע שְׁאֹ֣ול יֵחָֽתּוּ׃ 14וַיֹּאמְר֣וּ לָ֭אֵל ס֣וּר מִמֶּ֑נּוּ וְדַ֥עַת דְּ֝רָכֶ֗יךָ לֹ֣א חָפָֽצְנוּ׃ 15מַה־שַׁדַּ֥י כִּֽי־נַֽעַבְדֶ֑נּוּ וּמַה־נֹּ֝ועִ֗יל כִּ֣י נִפְגַּע־בֹּֽו׃ 16הֵ֤ן לֹ֣א בְיָדָ֣ם טוּבָ֑ם עֲצַ֥ת רְ֝שָׁעִ֗ים רָ֣חֲקָה מֶֽנִּי׃ 17כַּמָּ֤ה׀ נֵר־רְשָׁ֘עִ֤ים יִדְעָ֗ךְ וְיָבֹ֣א עָלֵ֣ימֹו אֵידָ֑ם חֲ֝בָלִ֗ים יְחַלֵּ֥ק בְּאַפֹּֽו׃ 18יִהְי֗וּ כְּתֶ֥בֶן לִפְנֵי־ר֑וּחַ וּ֝כְמֹ֗ץ גְּנָבַ֥תּוּ סוּפָֽה׃ 19אֱלֹ֗והַּ יִצְפֹּן־לְבָנָ֥יו אֹונֹ֑ו יְשַׁלֵּ֖ם אֵלָ֣יו וְיֵדָֽע׃ 20יִרְא֣וּ עֵינֹו כִּידֹ֑ו וּמֵחֲמַ֖ת שַׁדַּ֣י יִשְׁתֶּֽה׃ 21כִּ֤י מַה־חֶפְצֹ֣ו בְּבֵיתֹ֣ו אַחֲרָ֑יו וּמִסְפַּ֖ר חֳדָשָׁ֣יו חֻצָּֽצוּ׃ 22הַלְאֵ֥ל יְלַמֶּד־דָּ֑עַת וְ֝ה֗וּא רָמִ֥ים יִשְׁפֹּֽוט׃ 23זֶ֗ה יָ֭מוּת בְּעֶ֣צֶם תֻּמֹּ֑ו כֻּ֝לֹּ֗ו שַׁלְאֲנַ֥ן וְשָׁלֵֽיו׃ 24עֲ֭טִינָיו מָלְא֣וּ חָלָ֑ב וּמֹ֖חַ עַצְמֹותָ֣יו יְשֻׁקֶּֽה׃ 25וְזֶ֗ה יָ֭מוּת בְּנֶ֣פֶשׁ מָרָ֑ה וְלֹֽא־אָ֝כַ֗ל בַּטֹּובָֽה׃ 26יַ֭חַד עַל־עָפָ֣ר יִשְׁכָּ֑בוּ וְ֝רִמָּ֗ה תְּכַסֶּ֥ה עֲלֵיהֶֽם׃ 27הֵ֣ן יָ֭דַעְתִּי מַחְשְׁבֹֽותֵיכֶ֑ם וּ֝מְזִמֹּ֗ות עָלַ֥י תַּחְמֹֽסוּ׃ 28כִּ֤י תֹֽאמְר֗וּ אַיֵּ֥ה בֵית־נָדִ֑יב וְ֝אַיֵּ֗ה אֹ֤הֶל׀ מִשְׁכְּנֹ֬ות רְשָׁעִֽים׃ 29הֲלֹ֣א שְׁ֭אֶלְתֶּם עֹ֣ובְרֵי דָ֑רֶךְ וְ֝אֹתֹתָ֗ם לֹ֣א תְנַכֵּֽרוּ׃ 30כִּ֤י לְיֹ֣ום אֵ֭יד יֵחָ֣שֶׂךְ רָ֑ע לְיֹ֖ום עֲבָרֹ֣ות יוּבָֽלוּ׃ 31מִֽי־יַגִּ֣יד עַל־פָּנָ֣יו דַּרְכֹּ֑ו וְהֽוּא־עָ֝שָׂ֗ה מִ֣י יְשַׁלֶּם־לֹֽו׃ 32וְ֭הוּא לִקְבָרֹ֣ות יוּבָ֑ל וְֽעַל־גָּדִ֥ישׁ יִשְׁקֹֽוד׃ 33מָֽתְקוּ־לֹ֗ו רִגְבֵ֫י נָ֥חַל וְ֭אַחֲרָיו כָּל־אָדָ֣ם יִמְשֹׁ֑וךְ וּ֝לְפָנָ֗יו אֵ֣ין מִסְפָּֽר׃ 34וְ֭אֵיךְ תְּנַחֲמ֣וּנִי הָ֑בֶל וּ֝תְשֽׁוּבֹתֵיכֶ֗ם נִשְׁאַר־מָֽעַל׃ ס
22
Nyamuzinda arhahanira busha
1 Okubundi Elifazi w’e Temani anacij’eluhya aderha, crhi: 2 K’omuntu ankahash’iba wa bunguke kuli Nyamuzinda? Nanga, omuntu mwirhônzi aba wa bunguke kuli ye yenene. 3 Bici kwankakwanana Nyakasane okaba mushinganyanya? nisi bici ayunguka okaba mwimâna omu lugendo lwâwe? 4 K’ebwa kuba omukenga kwo kurhumire akulibuza? Ka ko kukusambîsa akolaga ali akusambîsa? 5 K’arhali ebwa kuba obubi bwâwe buli bunene, n’ebigalugalu byâwe biri mwandu? 6 Wàkazag’inywa ecihângo mweshi na bene winyu buzira cirhumire, wàkazagihogola emyambalo y’abali bashugunu, 7 Orhakag’ihana amîshi gw’okunywa oku muntu orhamire, n’omuntu oshalisire wakaz’imuyîma eci ankalya. 8 Omuntu w’emisi, ye nn’igulu! na barhonyi bali baciyûbakiramwo. 9 Wàkazag’igalula abakana maboko mûmu wanakazivuna amaboko g’enfûzi. 10 Lolaga ecirhumire ozungulusirwe n’emirhego, n’ecirhumire ebîra by’okuyôbohya bikurhînda kwo caligumiza. 11 Kandi anaba co cirhumire ogu mwizizi gukuhânza kubona, co cirhumire n’agâla mîshi gakumirîra. 12 Nyamuzinda k’arhali omu malunga acibêra? Lola irhwerhwe ly’enyenyezi, oku liri emalunga wâni! 13 Wàkazag’iderha, erhi: «bici Nyamuzinda ankamanya kuli okwo? erhi, ka ankatwa olubanja kurhenga omu citù? 14 Ebitù byanakaz’imubwikira arhacibone, omwôla karhi k’amalunga mwonene aja alambagirira.» 15 Kali ocishimbire enjira za mira, zirya abanya-byaha bàkazag’igera mwo? 16 Balya bàhirigirhaga embere amango gahike? Balya ebiriba byabo byàhekagwa n’olwîshi? 17 Bo balya bàkazag’ibwira Nyamuzinda, mpu: «rhurhênge ho! mpu kurhi arhujira Ogala byoshi?» 18 Yene ye wàbumbaga enyumpa zabo iragi, -amahano g’abîsi gaje kuli na nâni! 19 Abashinganyanya bamabona bamanacîshinga, n’omuntu mwêru-kwêru amabashekera: 20 Erhi ka barhahungumukaga abashombanyi birhu? Erhi ka n’omuliro gurhamirangusagya ebi bàli balesire. 21 Oshubig’iyumvanya mweshi naye, ojire omurhûla; ntyo obunguke bwâwe bwanaba bwinja. 22 Oyankirire enyigirizo z’ekanwa kâge, n’ebinwa byâge obibikire omu murhima gwâwe. 23 Erhi wankashubira emunda Ogala-byoshi ali, wanabona oshub’iyimanga, n’erhi wankarhenza amabi omu nyumpa yawe, 24 Lero ahòla, amasholo wanabona okola wakaz’igalola nka katulo n’amasholo g’e Ofiri, ogalole nka rhubuye rhw’omu migezi. 25 Ogala-byoshi anaba yenene ye kola masholo gawe, na kuli wenene, wanaba n’orhurhondo rhw’enfaranga. 26 Ali ebwa kuba obusîme bwâwe wamabulongereza emwa Ogala-byoshi, wanayînamula obusù bwâwe emunda Nyamuzinda ali. 27 Wamanamusengeraga anakuyûmve, n’emisengero yâwe oyiyikirize emunda ali 28 Erhi wankahiga kantu kalebe, kanakubêra, omu majira gawe gwoshi mwâba obulangashane. 29 Bulya anafunye abacîbonyi, acize omwirhohye! 30 Anayokole omwêru-kwêru, nawe wacizibwa n’obwinja bw’amaboko gawe.
Job 22: 1
וַ֭יַּעַן אֱלִיפַ֥ז הַֽתֵּמָנִ֗י וַיֹּאמַֽר׃ 2הַלְאֵ֥ל יִסְכָּן־גָּ֑בֶר כִּֽי־יִסְכֹּ֖ן עָלֵ֣ימֹו מַשְׂכִּֽיל׃ 3הַחֵ֣פֶץ לְ֭שַׁדַּי כִּ֣י תִצְדָּ֑ק וְאִם־בֶּ֝֗צַע כִּֽי־תַתֵּ֥ם דְּרָכֶֽיךָ׃ 4הֲֽ֭מִיִּרְאָ֣תְךָ יֹכִיחֶ֑ךָ יָבֹ֥וא עִ֝מְּךָ֗ בַּמִּשְׁפָּֽט׃ 5הֲלֹ֣א רָעָֽתְךָ֣ רַבָּ֑ה וְאֵֽין־קֵ֝֗ץ לַעֲוֹנֹתֶֽיךָ׃ 6כִּֽי־תַחְבֹּ֣ל אַחֶ֣יךָ חִנָּ֑ם וּבִגְדֵ֖י עֲרוּמִּ֣ים תַּפְשִֽׁיט׃ 7לֹא־מַ֭יִם עָיֵ֣ף תַּשְׁקֶ֑ה וּ֝מֵרָעֵ֗ב תִּֽמְנַֽע־לָֽחֶם׃ 8וְאִ֣ישׁ זְ֭רֹועַ לֹ֣ו הָאָ֑רֶץ וּנְשׂ֥וּא פָ֝נִ֗ים יֵ֣שֶׁב בָּֽהּ׃ 9אַ֭לְמָנֹות שִׁלַּ֣חְתָּ רֵיקָ֑ם וּזְרֹעֹ֖ות יְתֹמִ֣ים יְדֻכָּֽא׃ 10עַל־כֵּ֭ן סְבִיבֹותֶ֣יךָ פַחִ֑ים וִֽ֝יבַהֶלְךָ פַּ֣חַד פִּתְאֹֽם׃ 11אֹו־חֹ֥שֶׁךְ לֹֽא־תִרְאֶ֑ה וְֽשִׁפְעַת־מַ֥יִם תְּכַסֶּֽךָּ׃ 12הֲֽלֹא־אֱ֭לֹוהַּ גֹּ֣בַהּ שָׁמָ֑יִם וּרְאֵ֤ה רֹ֖אשׁ כֹּוכָבִ֣ים כִּי־רָֽמּוּ׃ 13וְֽ֭אָמַרְתָּ מַה־יָּ֣דַֽע אֵ֑ל הַבְעַ֖ד עֲרָפֶ֣ל יִשְׁפֹּֽוט׃ 14עָבִ֣ים סֵֽתֶר־לֹ֖ו וְלֹ֣א יִרְאֶ֑ה וְח֥וּג שָׁ֝מַ֗יִם יִתְהַלָּֽךְ׃ 15הַאֹ֣רַח עֹולָ֣ם תִּשְׁמֹ֑ר אֲשֶׁ֖ר דָּרְכ֣וּ מְתֵי־אָֽוֶן׃ 16אֲשֶֽׁר־קֻמְּט֥וּ וְלֹא־עֵ֑ת נָ֝הָ֗ר יוּצַ֥ק יְסֹודָֽם׃ 17הָאֹמְרִ֣ים לָ֭אֵל ס֣וּר מִמֶּ֑נּוּ וּמַה־יִּפְעַ֖ל שַׁדַּ֣י לָֽמֹו׃ 18וְה֤וּא מִלֵּ֣א בָתֵּיהֶ֣ם טֹ֑וב וַעֲצַ֥ת רְ֝שָׁעִ֗ים רָ֣חֲקָה מֶֽנִּי׃ 19יִרְא֣וּ צַדִּיקִ֣ים וְיִשְׂמָ֑חוּ וְ֝נָקִ֗י יִלְעַג־לָֽמֹו׃ 20אִם־לֹ֣א נִכְחַ֣ד קִימָ֑נוּ וְ֝יִתְרָ֗ם אָ֣כְלָה אֵֽשׁ׃ 21הַסְכֶּן־נָ֣א עִמֹּ֑ו וּשְׁלם בָּ֝הֶ֗ם תְּֽבֹואַתְךָ֥ טֹובָֽה׃ 22קַח־נָ֣א מִפִּ֣יו תֹּורָ֑ה וְשִׂ֥ים אֲ֝מָרָ֗יו בִּלְבָבֶֽךָ׃ 23אִם־תָּשׁ֣וּב עַד־שַׁ֭דַּי תִּבָּנֶ֑ה תַּרְחִ֥יק עַ֝וְלָ֗ה מֵאָהֳלֶֽךָ׃ 24וְשִׁית־עַל־עָפָ֥ר בָּ֑צֶר וּבְצ֖וּר נְחָלִ֣ים אֹופִֽיר׃ 25וְהָיָ֣ה שַׁדַּ֣י בְּצָרֶ֑יךָ וְכֶ֖סֶף תֹּועָפֹ֣ות לָֽךְ׃ 26כִּי־אָ֭ז עַל־שַׁדַּ֣י תִּתְעַנָּ֑ג וְתִשָּׂ֖א אֶל־אֱלֹ֣והַּ פָּנֶֽיךָ׃ 27תַּעְתִּ֣יר אֵ֭לָיו וְיִשְׁמָעֶ֑ךָּ וּנְדָרֶ֥יךָ תְשַׁלֵּֽם׃ 28וְֽתִגְזַר־אֹ֖ומֶר וְיָ֣קָם לָ֑ךְ וְעַל־דְּ֝רָכֶ֗יךָ נָ֣גַֽהּ אֹֽור׃ 29כִּֽי־הִ֭שְׁפִּילוּ וַתֹּ֣אמֶר גֵּוָ֑ה וְשַׁ֖ח עֵינַ֣יִם יֹושִֽׁעַ׃ 30יְֽמַלֵּ֥ט אִֽי־נָקִ֑י וְ֝נִמְלַ֗ט בְּבֹ֣ר כַּפֶּֽיךָ׃ פ
23
Nyamuzinda ali kuli, obubi bwamâcitakira
1 Okubundi Ayubu anacij’eluhya aderha, erhi: 2 Neci, kuhangaza kwâni kurhumire nalaka ntya, okuboko kwâni kwazidohirwe n’amalumwa. 3 Ndi wankambwira ngahi nankamushigâna, mboni hika halyala abêra? 4 Ka nankahash’irhegeka embere zage nti habe okusâmba, na ntyo nyunjuze ebinwa byâni mirôngwe? 5 Ka nankamanya ebinwa ahanshinshuza, Ka nankayumva ebi ambwira. 6 Ka binwa bikali ajamwo kadali haguma na nâni? Nanga! Casinga yene anyumvirhize konene! 7 Ahôla, mushinganyanya waja kadali boshi naye: casinga antege oyo wanjisa lubanja! 8 Ci nkaja olunda lw’ebuzûka-zùba, arhayiri, nkaja olunda lw’ebuzika-zûba ntamubone. 9 Ka hali eci adwirhe ajira olunda lw’emwênè, ntacibwini. K’àjir’icifulika olunda lw’e mukôndwè, ntamufulûle yo. 10 Ci konene ayishi olugendo njira! Erhi ankantangulira omu ciko cidulike rnuliro, nanarhengamwo ncire nka masholo. 11 Okugulu kwâni kurharhengaga omu mikâba yage; nàkulikire enjira yage buzira buhabuka. 12 Ntaciyêgûlaga oku marhegeko g’ekanwa kâge, nakazag’ilanga amarhegeko g’ekanwa kâge omu nda yâni. 13 Ci kwone yehe ayosire ampigire: ndi wankamûnciza-kwo? Oku omurhima gwâge gulonzize kwo anajira. 14 Bulya oku ahizire kuli nie akuyûkiriza, na kwa bene okôla kw’ayôrha ajira. 15 Lola oku okwo, kwo kurhumire okumubà hofi kunyôbohize, nkarhanya kuli-kwo, nnanyumve mmuyôbohire. 16 Nyamuzinda anyihize oku murhima gwâni, n’Ogala-byoshi, ànyunjuzize bôba. 17 Bulya arhali emizimya yo enjizire busha ntyâla, arhanali ogûla mwizizi gumbwisire obusù.
Job 23: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2גַּם־הַ֭יֹּום מְרִ֣י שִׂחִ֑י יָ֝דִ֗י כָּבְדָ֥ה עַל־אַנְחָתִֽי׃ 3מִֽי־יִתֵּ֣ן יָ֭דַעְתִּי וְאֶמְצָאֵ֑הוּ אָ֝בֹ֗וא עַד־תְּכוּנָתֹֽו׃ 4אֶעֶרְכָ֣ה לְפָנָ֣יו מִשְׁפָּ֑ט וּ֝פִ֗י אֲמַלֵּ֥א תֹוכָחֹֽות׃ 5אֵ֭דְעָה מִלִּ֣ים יַעֲנֵ֑נִי וְ֝אָבִ֗ינָה מַה־יֹּ֥אמַר לִֽי׃ 6הַבְּרָב־כֹּ֖חַ יָרִ֣יב עִמָּדִ֑י לֹ֥א אַךְ־ה֝֗וּא יָשִׂ֥ם בִּֽי׃ 7שָׁ֗ם יָ֭שָׁר נֹוכָ֣ח עִמֹּ֑ו וַאֲפַלְּטָ֥ה לָ֝נֶ֗צַח מִשֹּׁפְטִֽי׃ 8הֵ֤ן קֶ֣דֶם אֶהֱלֹ֣ךְ וְאֵינֶ֑נּוּ וְ֝אָחֹ֗ור וְֽלֹא־אָבִ֥ין לֹֽו׃ 9שְׂמֹ֣אול בַּעֲשֹׂתֹ֣ו וְלֹא־אָ֑חַז יַעְטֹ֥ף יָ֝מִ֗ין וְלֹ֣א אֶרְאֶֽה׃ 10כִּֽי־יָ֭דַע דֶּ֣רֶךְ עִמָּדִ֑י בְּ֝חָנַ֗נִי כַּזָּהָ֥ב אֵצֵֽא׃ 11בַּ֭אֲשֻׁרֹו אָחֲזָ֣ה רַגְלִ֑י דַּרְכֹּ֖ו שָׁמַ֣רְתִּי וְלֹא־אָֽט׃ 12מִצְוַ֣ת שְׂ֭פָתָיו וְלֹ֣א אָמִ֑ישׁ מֵ֝חֻקִּ֗י צָפַ֥נְתִּי אִמְרֵי־פִֽיו׃ 13וְה֣וּא בְ֭אֶחָד וּמִ֣י יְשִׁיבֶ֑נּוּ וְנַפְשֹׁ֖ו אִוְּתָ֣ה וַיָּֽעַשׂ׃ 14כִּ֭י יַשְׁלִ֣ים חֻקִּ֑י וְכָהֵ֖נָּה רַבֹּ֣ות עִמֹּֽו׃ 15עַל־כֵּ֭ן מִפָּנָ֣יו אֶבָּהֵ֑ל אֶ֝תְבֹּונֵ֗ן וְאֶפְחַ֥ד מִמֶּֽנּוּ׃ 16וְ֭אֵל הֵרַ֣ךְ לִבִּ֑י וְ֝שַׁדַּ֗י הִבְהִילָֽנִי׃ 17כִּֽי־לֹ֣א נִ֭צְמַתִּי מִפְּנֵי־חֹ֑שֶׁךְ וּ֝מִפָּנַ֗י כִּסָּה־אֹֽפֶל׃
24
1 Cirhumire emw’Ogala-byoshi nta mango gaba gahanzibwe, lyo abamuyishi barhagibona ensiku zage? 2 Banayegûla olubibi, banayabula obusô bwàzimbagwa, 3 Banahêka endogomi y’enfûzi, enkafu y’omukana banayihâna ishigi. 4 Banasêza abakenyi mpu baj’ikola kulî n’enjira; abanyinyi b’omu cihugo kukola kukacifulika. 5 Nka kula endogomi z’omu irûngu ziyâbuka, zija zalonza obuhasi omu bulambo obuhasi zaha amanina gazo. 6 Omu mashwa banagend’ihumbûla budufu, banatwe emizabibu y’omwîsi. 7 Hali abageza obudufu bushugunu ebwa kuba barhagwcrhi eci baya mbala, ntaco bankacibwika amango g’emboho. 8 Olumè lw’omu ntôndo, lunabajòmye; ebwa kuba barhagwerhi aha bàyâkira, banacigonyere ah’ibuye. 9 Abandi banayânke enfûzi oku ibêre lya bannina, banalye abakenyi omwenda. 10 Abâla bayisha bagenda bushugunu, barhanayambirhi cici, omu kushalika banafûmbarha omuhuli; 11 Bamasimarhira amavurha muli mabuye abirhi, bamàkânda emikenzi, n’enyôrha yamabul’ibagwarha. 12 Omu ngô mwamazûka endûlu z’abayûbaka-mwo omûka gw’àbalibuzîbwe gwamashekêreza endûlu, na Nyamuzinda arhahuligana kuli ago mabi goshi! 13 Aba bandi balì muli balya bashômba obulangashane, barhayishi enjira zabo. 14 Mucêracêra, omwîsi anazûke, ayîrhe omukenyi n’olagirire, buyîra arhabâle akola aja azimba. 15 lsù ly’oshungula linakazilingûza oku bwajinga; «ntaye wacimbona gwarhi yêne, anacihundika obusù. 16 Abarhalonza okumanya obulangashane, mûshi banalegerere bacifulisire, 17 Bulya kuli abo, sezi gwo mango obudufu burhangira, ebwa kuba bayishi ebiyôbohwa omu bulangashane. 18 Ola ali nk’owaj’ayerera oku mîshi, aha ayûbaka harharhenga bijaci by’abantu b’omu cihugo, ci ye arhankagera omu njira ejire ebwa lukoma! 19 Nka kula ecânda ciyumûsa amìshi g’olubula, ntyo ko abanya-byâha banaj’ekuzimu! 20 Ibêre lyàbayonsagya linabayibagire, bamâlîbwa n’emivunyu, barhacimanyikîni, obubî bwamakenyuka nka murhi. 21 Bàkazag’ilibuza omukazi w’engûmba olya orhajira mwana, nta minja bàjirire abakana! 22 Ci olya orhenza abanya-buhashe oku ntebe yabo n’emisi yâge, oyôla anayimuka, n’abandi barhacicîkubagire okulama. 23 Ali àrhenziribalekera omurhûla, banacîkubagiragwo ci erhi n’amasù gâge yehe gadwirhe gabona aha bagera. 24 Bàli barhanzir’ijà enyanya hitya, ci barhaciri ho, bahenangusire, basarûlwa aka abandi bantu boshi; bayumûsire nka marhwerhwe ga mihuli. 25 Akaba arhali ntyo, ndi waderha mpu kunywerha nywesire? Ndi waderha mpu ebinwa byâni biri bya busha?
Job 24: 1
מַדּ֗וּעַ מִ֭שַּׁדַּי לֹא־נִצְפְּנ֣וּ עִתִּ֑ים וְיָדְעוּ לֹא־חָ֥זוּ יָמָֽיו׃ 2גְּבֻלֹ֥ות יַשִּׂ֑יגוּ עֵ֥דֶר גָּ֝זְל֗וּ וַיִּרְעֽוּ׃ 3חֲמֹ֣ור יְתֹומִ֣ים יִנְהָ֑גוּ יַ֝חְבְּל֗וּ שֹׁ֣ור אַלְמָנָֽה׃ 4יַטּ֣וּ אֶבְיֹונִ֣ים מִדָּ֑רֶךְ יַ֥חַד חֻ֝בְּא֗וּ עֲנִיֵּי־אָֽרֶץ׃ 5הֵ֤ן פְּרָאִ֨ים׀ בַּֽמִּדְבָּ֗ר יָצְא֣וּ בְּ֭פָעֳלָם מְשַׁחֲרֵ֣י לַטָּ֑רֶף עֲרָבָ֥ה לֹ֥ו לֶ֝֗חֶם לַנְּעָרִֽים׃ 6בַּ֭שָּׂדֶה בְּלִילֹ֣ו יַקְצִירוּ וְכֶ֖רֶם רָשָׁ֣ע יְלַקֵּֽשׁוּ׃ 7עָרֹ֣ום יָ֭לִינוּ מִבְּלִ֣י לְב֑וּשׁ וְאֵ֥ין כְּ֝ס֗וּת בַּקָּרָֽה׃ 8מִזֶּ֣רֶם הָרִ֣ים יִרְטָ֑בוּ וּֽמִבְּלִ֥י מַ֝חְסֶ֗ה חִבְּקוּ־צֽוּר׃ 9יִ֭גְזְלוּ מִשֹּׁ֣ד יָתֹ֑ום וְֽעַל־עָנִ֥י יַחְבֹּֽלוּ׃ 10עָרֹ֣ום הִ֭לְּכוּ בְּלִ֣י לְב֑וּשׁ וּ֝רְעֵבִ֗ים נָ֣שְׂאוּ עֹֽמֶר׃ 11בֵּין־שׁוּרֹתָ֥ם יַצְהִ֑ירוּ יְקָבִ֥ים דָּ֝רְכ֗וּ וַיִּצְמָֽאוּ׃ 12מֵ֘עִ֤יר מְתִ֨ים׀ יִנְאָ֗קוּ וְנֶֽפֶשׁ־חֲלָלִ֥ים תְּשַׁוֵּ֑עַ וֶ֝אֱלֹ֗והַּ לֹא־יָשִׂ֥ים תִּפְלָֽה׃ 13הֵ֤מָּה׀ הָיוּ֮ בְּֽמֹרְדֵ֫י־אֹ֥ור לֹֽא־הִכִּ֥ירוּ דְרָכָ֑יו וְלֹ֥א יָ֝שְׁב֗וּ בִּנְתִיבֹתָֽיו׃ 14לָאֹ֡ור יָ֘ק֤וּם רֹוצֵ֗חַ יִֽקְטָל־עָנִ֥י וְאֶבְיֹ֑ון וּ֝בַלַּ֗יְלָה יְהִ֣י כַגַּנָּֽב׃ 15וְעֵ֤ין נֹאֵ֨ף׀ שָׁ֤מְרָֽה נֶ֣שֶׁף לֵ֭אמֹר לֹא־תְשׁוּרֵ֣נִי עָ֑יִן וְסֵ֖תֶר פָּנִ֣ים יָשִֽׂים׃ 16חָתַ֥ר בַּחֹ֗שֶׁךְ בָּ֫תִּ֥ים יֹומָ֥ם חִתְּמוּ־לָ֗מֹו לֹא־יָ֥דְעוּ אֹֽור׃ 17כִּ֤י יַחְדָּ֨ו׀ בֹּ֣קֶר לָ֣מֹו צַלְמָ֑וֶת כִּֽי־יַ֝כִּ֗יר בַּלְהֹ֥ות צַלְמָֽוֶת׃ 18קַֽל־ה֤וּא׀ עַל־פְּנֵי־מַ֗יִם תְּקֻלַּ֣ל חֶלְקָתָ֣ם בָּאָ֑רֶץ לֹֽא־יִ֝פְנֶה דֶּ֣רֶךְ כְּרָמִֽים׃ 19צִיָּ֤ה גַם־חֹ֗ם יִגְזְל֥וּ מֵֽימֵי־שֶׁ֗לֶג שְׁאֹ֣ול חָטָֽאוּ׃ 20יִשְׁכָּ֘חֵ֤הוּ רֶ֨חֶם׀ מְתָ֘קֹ֤ו רִמָּ֗ה עֹ֥וד לֹֽא־יִזָּכֵ֑ר וַתִּשָּׁבֵ֖ר כָּעֵ֣ץ עַוְלָֽה׃ 21רֹעֶ֣ה עֲ֭קָרָה לֹ֣א תֵלֵ֑ד וְ֝אַלְמָנָ֗ה לֹ֣א יְיֵטִֽיב׃ 22וּמָשַׁ֣ךְ אַבִּירִ֣ים בְּכֹחֹ֑ו יָ֝ק֗וּם וְֽלֹא־יַאֲמִ֥ין בַּֽחַיִּֽין׃ 23יִתֶּן־לֹ֣ו לָ֭בֶטַח וְיִשָּׁעֵ֑ן וְ֝עֵינֵ֗יהוּ עַל־דַּרְכֵיהֶֽם׃ 24רֹ֤ומּוּ מְּעַ֨ט׀ וְֽאֵינֶ֗נּוּ וְֽהֻמְּכ֗וּ כַּכֹּ֥ל יִקָּפְצ֑וּן וּכְרֹ֖אשׁ שִׁבֹּ֣לֶת יִמָּֽלוּ׃ 25וְאִם־לֹ֣א אֵ֭פֹו מִ֣י יַכְזִיבֵ֑נִי וְיָשֵׂ֥ם לְ֝אַ֗ל מִלָּתִֽי׃ ס
25
Olwimbo lw’obukuze bwa Nyamuzinda
1 Okubundi, Bildadi w’e Shwahi anacija eluhya adrha, erhi:
2 Emwâge oburhegesi n’obôba;
yenene ye hira omurhûla omu malunga.
3 Ka emirhwe yâge gurhali mwându?
Murhwe guhi gurhabashakwo izûba lyage?
4 Kurhigi omuntu ankaba mushinganyanya, embere za Nyamuzinda?
Kurhigi ankaba mwêru-kwêru oburhwa n’omukazi?
5 Lola omwezi gonene, wanabona gutulwire,
nazo enyenyezi zirhaba nyêru-kwêru omu masù gâge.
6 Oku muntu yehe ka kurhabulikane,
Omuntu orhali muntu ci muvunyu,
gula mushwa mpu mwene omuntu!
Job 25: 1
וַ֭יַּעַן בִּלְדַּ֥ד הַשֻּׁחִ֗י וַיֹּאמַֽר׃
2הַמְשֵׁ֣ל וָפַ֣חַד עִמֹּ֑ו עֹשֶׂ֥ה שָׁ֝לֹ֗ום בִּמְרֹומָֽיו׃
3הֲיֵ֣שׁ מִ֭סְפָּר לִגְדוּדָ֑יו וְעַל־מִ֝֗י לֹא־יָק֥וּם אֹורֵֽהוּ׃
4וּמַה־יִּצְדַּ֣ק אֱנֹ֣ושׁ עִם־אֵ֑ל וּמַה־יִּ֝זְכֶּ֗ה יְל֣וּד אִשָּֽׁה׃
5הֵ֣ן עַד־יָ֭רֵחַ וְלֹ֣א יַאֲהִ֑יל וְ֝כֹוכָבִ֗ים לֹא־זַכּ֥וּ בְעֵינָֽיו׃
6אַ֭ף כִּֽי־אֱנֹ֣ושׁ רִמָּ֑ה וּבֶן־אָ֝דָ֗ם תֹּולֵעָֽה׃ פ
26
1 Okubundi Ayubu anacij’eluhya, aderha, erhi: 2 Wene oyish’irhabâla omuzamba, wene onalikuze okuboko kurhagwerhe misi! 3 Wene wankahash’irhabâla omuntu orhagwerhi burhimanya! wene wankayerekana oku ogwerhe obukengere bunji! 4 Ndi obwizire ebyo binwa? ndi okuhire ogwo mûka gwarhenga muli we? 5 Ebizûnguzûngu bidwirhe byarhenga mw’omusisi ekuzimu, kuguma n’amîshi n’ebigabamwo. 6 Okuzimu kuli kubwikûle embere zâge, omuhengere gurhali mufûnike. 7 Olunda lw’emwênè analugalihye buzira cici, n’igulu alimanike oku busha. 8 Anasimârhe amîshi garhenge omu bitù, n’ebitù birhanabereke idako lyago. 9 Anayigale obusù bw’Obwami bwâge, abubwikire n’ecitù. 10 Atwìre emburûnguse oku mîshi, kuguma n’olubibi lugabânya obulangashane n’omwizimya. 11 Enkingi z’empingu zanahôngoka, zijugurne nk’amazikânkamira. 12 Oku buhashe bwâge enyânja enaberânguke, n’omu kukolesa obukengere bwâge ebongêreze Rahabu. 13 Omûka gwâge gunarhume enyânja yarhûlûla, n’okuboko kwâge kwàberangwire enjoka yàlonzagya okuyâka. 14 Akaba ko bibonekana ntyo, ebya emisigala y’emikolo yâge, ebi rhubona ka birhali buzira nsimiko; ci omukûngulo gw’obuhashe bwâge ndi wankaguyûmva?
Job 26: 1
וַיַּ֥עַן אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2מֶה־עָזַ֥רְתָּ לְלֹא־כֹ֑חַ הֹ֝ושַׁ֗עְתָּ זְרֹ֣ועַ לֹא־עֹֽז׃ 3מַה־יָּ֭עַצְתָּ לְלֹ֣א חָכְמָ֑ה וְ֝תוּשִׁיָּ֗ה לָרֹ֥ב
הֹודָֽעְתָּ׃ 4אֶת־מִ֭י הִגַּ֣דְתָּ מִלִּ֑ין וְנִשְׁמַת־מִ֝י יָצְאָ֥ה מִמֶּֽךָּ׃ 5הָרְפָאִ֥ים יְחֹולָ֑לוּ מִתַּ֥חַת מַ֝֗יִם וְשֹׁכְנֵיהֶֽם׃ 6עָרֹ֣ום שְׁאֹ֣ול נֶגְדֹּ֑ו וְאֵ֥ין כְּ֝ס֗וּת לָֽאֲבַדֹּֽון׃ 7נֹטֶ֣ה צָפֹ֣ון עַל־תֹּ֑הוּ תֹּ֥לֶה אֶ֝֗רֶץ עַל־בְּלִי־מָֽה׃ 8צֹרֵֽר־מַ֥יִם בְּעָבָ֑יו וְלֹא־נִבְקַ֖ע עָנָ֣ן תַּחְתָּֽם׃ 9מְאַחֵ֥ז פְּנֵי־כִסֵּ֑ה פַּרְשֵׁ֖ז עָלָ֣יו עֲנָנֹֽו׃ 10חֹֽק־חָ֭ג עַל־פְּנֵי־מָ֑יִם עַד־תַּכְלִ֖ית אֹ֣ור עִם־חֹֽשֶׁךְ׃ 11עַמּוּדֵ֣י שָׁמַ֣יִם יְרֹופָ֑פוּ וְ֝יִתְמְה֗וּ מִגַּעֲרָתֹֽו׃ 12בְּ֭כֹחֹו רָגַ֣ע הַיָּ֑ם וּבִתוּבְנָתֹו מָ֣חַץ רָֽהַב׃ 13בְּ֭רוּחֹו שָׁמַ֣יִם שִׁפְרָ֑ה חֹֽלֲלָ֥ה יָ֝דֹ֗ו נָחָ֥שׁ בָּרִֽיחַ׃ 14הֶן־אֵ֤לֶּה׀ קְצֹ֬ות דַּרְכֹּו וּמַה־שֵּׁ֣מֶץ דָּ֭בָר נִשְׁמַע־בֹּ֑ו וְרַ֥עַם גְּבוּרָתֹו מִ֣י יִתְבֹּונָֽן׃ ס
27
Ntabihaga, ntankanabiha, nyìshi obukulu bwa Nyamuzinda
1 Ayubu ashubiyushûla ebinwa byage aderha, erhi: 2 Oku izino lya Nyamuzinda Ozine, olya ohakanyire okûmpa olubanja, Oku izino ly’Ogala-byoshi olya onyunjuzize maganya, 3 Oku nanciyisa omûka, oku Omûka gwa Nyamuzinda gunacibà omu mazulu gani, 4 Akanwa kâni nta mango kànâderhe ebigalu-galu, olulimi lwâni lurhakaderha eby’obunywesi. 5 Zije kuli na nâni enkengero z’okukubwira oku oyazize, kuhika nfè erhi n’omu bwihangànyi nanciba, 6 Narhondire okuciyâmànyanya ntanakuleke, omurhima gwani gurhankabona nshonyi ciru n’oku lusiku luguma lw’akalamo kàni. 7 Omushombanyi wâni àjirirwe kula banajirira omwîsi, n’omwânzi wâni nka muntu, orhajira bushinganyanya! 8 Bulya ngahi buligi obulangalire bw’omuntu mugalugalu? hano Nyamuzinda amuhenangula, hano amunyaga omûka gwâge? 9 Ka Nyamuzinda ayâmva omulenge gwage, hano obuhanya bumuyishira? 10 K’amasîma gâge muli Nyamuzinda Ogala-byoshi agakûla? K’anakaziyakûza Nyamuzinda ngasi mango? 11 Namuyigiriza olugendo lwa Nyamuzinda, ntakabafulika kurhi ajira Ogala-byoshi. 12 Loli oku mwenene mwacibwinire byoshi, bici mwaciyahagirakwo?
lderha ly’olya Sofari wàhehêrirwe!
13 Alagi ecigabi omwîsi abona emwa Nyamuzinda, omwânya baciri-misi babâhwa n’Ogala-byoshi, 14 Nk’agwerhe bagala bage banji, onamanye oku oku ngôrho bahwêra, emimo yage erhankayigurha mugati 15 Emisigala yâge, nayo lufû lwayigendana, n’abakana bâge barharhoze mulenge. 16 Ciru ankalûnda enfaranga nka katulo, ciru ankarhondeka emyambalo ebe nka karhondo k’ibûmba, 17 anarhondeka emishangi n’omushinganyanya ayiyambale, n’enfaranga zâge zibe kashambala ka mwêru-kwêru. 18 Amayûbaka enyumpa yâge nka ya cishôlero, nka cifùmba ca mulanzi wa mizabibu, 19 Omugale anagwishire erhi bo na buzinda, anaheneke erhi ananafire. 20 Obôba bunacîrhunike kuli ye nka mîshi, budufu omuhûsi gunamugêndane. 21 Empûsi y’ebuzûka-zûba enamuyehûkane ehunjuke; emukûle aha mwage. 22 Banamuhimbaguliza n’empimbo buzira bônjo, acihangâne mpu: ekulî eyo akola ayakira. 23 Ago mango banakoma akagasha erhi ye rhumire, bahebe n’olushungûrho bakola bamukûla aha mwage.
Job 27: 1
וַיֹּ֣סֶף אִ֭יֹּוב שְׂאֵ֥ת מְשָׁלֹ֗ו וַיֹּאמַֽר׃ 2חַי־אֵ֭ל הֵסִ֣יר מִשְׁפָּטִ֑י וְ֝שַׁדַּ֗י הֵמַ֥ר נַפְשִֽׁי׃ 3כִּֽי־כָל־עֹ֣וד נִשְׁמָתִ֣י בִ֑י וְר֖וּחַ
אֱלֹ֣והַּ בְּאַפִּֽי׃ 4אִם־תְּדַבֵּ֣רְנָה שְׂפָתַ֣י עַוְלָ֑ה וּ֝לְשֹׁונִ֗י אִם־יֶהְגֶּ֥ה רְמִיָּֽה׃ 5חָלִ֣ילָה לִּי֮ אִם־אַצְדִּ֪יק אֶ֫תְכֶ֥ם עַד־אֶגְוָ֑ע לֹא־אָסִ֖יר תֻּמָּתִ֣י מִמֶּֽנִּי׃ 6בְּצִדְקָתִ֣י הֶ֭חֱזַקְתִּי וְלֹ֣א אַרְפֶּ֑הָ לֹֽא־יֶחֱרַ֥ף לְ֝בָבִ֗י מִיָּמָֽי׃ 7יְהִ֣י כְ֭רָשָׁע אֹ֣יְבִ֑י וּמִתְקֹומְמִ֥י כְעַוָּֽל׃ 8כִּ֤י מַה־תִּקְוַ֣ת חָ֭נֵף כִּ֣י יִבְצָ֑ע כִּ֤י יֵ֖שֶׁל אֱלֹ֣והַּ נַפְשֹֽׁו׃ 9הַֽ֭צַעֲקָתֹו יִשְׁמַ֥ע׀ אֵ֑ל כִּֽי־תָבֹ֖וא עָלָ֣יו צָרָֽה׃ 10אִם־עַל־שַׁדַּ֥י יִתְעַנָּ֑ג יִקְרָ֖א אֱלֹ֣והַּ בְּכָל־עֵֽת׃ 11אֹורֶ֣ה אֶתְכֶ֣ם בְּיַד־אֵ֑ל אֲשֶׁ֥ר עִם־שַׁ֝דַּ֗י לֹ֣א אֲכַחֵֽד׃ 12הֵן־אַתֶּ֣ם כֻּלְּכֶ֣ם חֲזִיתֶ֑ם וְלָמָּה־זֶּ֝֗ה הֶ֣בֶל תֶּהְבָּֽלוּ׃ 13זֶ֤ה׀ חֵֽלֶק־אָדָ֖ם רָשָׁ֥ע׀ עִם־אֵ֑ל וְֽנַחֲלַ֥ת עָ֝רִיצִ֗ים מִשַּׁדַּ֥י יִקָּֽחוּ׃ 14אִם־יִרְבּ֣וּ בָנָ֣יו לְמֹו־חָ֑רֶב וְ֝צֶאֱצָאָ֗יו לֹ֣א יִשְׂבְּעוּ־לָֽחֶם׃ 15שְׂרִידֹו בַּמָּ֣וֶת יִקָּבֵ֑רוּ וְ֝אַלְמְנֹתָ֗יו לֹ֣א תִבְכֶּֽינָה׃ 16אִם־יִצְבֹּ֣ר כֶּעָפָ֣ר כָּ֑סֶף וְ֝כַחֹ֗מֶר יָכִ֥ין מַלְבּֽוּשׁ׃ 17יָ֭כִין וְצַדִּ֣יק יִלְבָּ֑שׁ וְ֝כֶ֗סֶף נָקִ֥י יַחֲלֹֽק׃ 18בָּנָ֣ה כָעָ֣שׁ בֵּיתֹ֑ו וּ֝כְסֻכָּ֗ה עָשָׂ֥ה נֹצֵֽר׃ 19עָשִׁ֣יר יִ֭שְׁכַּב וְלֹ֣א יֵאָסֵ֑ף עֵינָ֖יו פָּקַ֣ח וְאֵינֶֽנּוּ׃ 20תַּשִּׂיגֵ֣הוּ כַ֭מַּיִם בַּלָּהֹ֑ות לַ֝֗יְלָה גְּנָבַ֥תּוּ סוּפָֽה׃ 21יִשָּׂאֵ֣הוּ קָדִ֣ים וְיֵלַ֑ךְ וִֽ֝ישָׂעֲרֵ֗הוּ מִמְּקֹמֹֽו׃ 22וְיַשְׁלֵ֣ךְ עָ֭לָיו וְלֹ֣א יַחְמֹ֑ל מִ֝יָּדֹ֗ו בָּרֹ֥וחַ יִבְרָֽח׃ 23יִשְׂפֹּ֣ק עָלֵ֣ימֹו כַפֵּ֑ימֹו וְיִשְׁרֹ֥ק עָ֝לָ֗יו מִמְּקֹמֹֽו׃
28
Oburhimanya burhankahikwakwo na muntu
1 Okunali enfaranga zijira aha zikûlwa, n’amasholo gajira aha gashubûkira. 2 Eciûma, ekuzimu cikûlwa, n’amarhale nka gamajônga ganashube mulinga. 3 Omuntu anahirigise omwizimya, aj’àsagarha ekuzimu alinde ahika oku ibuye lirhalangala. 4 Banahûmbe omwina kùlî n’emyûbako, balya harhankahika magulu ga muntu, banamanamana, bayêrere eyi n’eyi, kùlî n’abantu. 5 Igulu, eri lirhengamwo ecijûmbu, Omu ndalâla, linakâbongoyoka n’omuliro. 6 Amabuye galyo gwo bakûla mwo enjuma nyinjinjà, bashimâne mwo n’amasholo. 7 Ikozi lirhayishi enjira y’ahôla, isù lya cigukuma lirhasag’ihabona. 8 Ensimba z’erubala zirhasag’ilabarhaho, Entale zirhasag’ihagera. 9 Omuntu analongerezemwo ibuye ly’obusingo, ahenangule entondo kuhika aha magulu gayo. 10 Nyamuzinda anakûle nyamwîshi oli aka Nili omu mabuye, n’isû ly’omuntu libonemwo ngasi biri binja. 11 Amâganya enyîshi, n’ebyâli bifulike byoshi byanabonekana. 12 Ci oburhondekezi bòhe ngabi bwankakûlwa? Ngahi wankabona obukengere? 13 Barhayishi ecitwiro cabo emw’abantu, ntaho wankabushimâna kuno igulu ly’abantu. 14 Ekuzimu yanaderha, erhi: «Burhaba muli nie» nayo cnyânja yanaderha, erhi: «Burhaba eno mwâni» 15 Burhakahinganulwa n’amasholo, burhankagulwa nfaranga, burhankanajirirwa lugero. 16 Burhankagererwa oku masholo ga Ofiri, ciru n’oku johari y’engulo ndârhi nisi erhi yakuti. 17 Burhankagererwa oku masholo n’oku bilolero by’ebirahuli, burhankagulwa n’akalugu k’amasholo kinjinja. 18 Omanye wankaderha amagerha, enjuma z’enjwijwi n’olubula aha bu li, aha omuntu ankaduba erya-nkoròngo, ankaduba oburhondekezi. 19 Enshangabuye y’e Etiyopiya, erhankabugererwa-ko ciru ekalazà, oli amasholo gacîre bwinjinja garhankahika aha ngulo yabo! 20 Ci oburhondekezi ngahi burhenga, ngahi obukengere buyûbaka? 21 Burhaboneka omu masù g’abantu, burhabonwa n’enyunyi z’emalunga. 22 Okuzimu n’olufù binaderhe, erhi: «amarhwiri girhu ganayumve babukûnga.» 23 Nyamuzinda yene oyîshi enjira yabo, yenene oyishi aha buhubuka. 24 Bulya ciru anabone olubibi lw’igulu, ayîshi na ngasi bibà idako ly’amalunga byoshi. 25 Amango ahâga empûsi obuzirho bwayo, amango àjiriraga amîshi olugero, 26 Amango àjiriraga enkuba amarhegeko, n’okuyereka omukûngulo emunda gwaja, 27 Go mango àbubonaga anabumanyisa, abumanyirira kuhika omu ndalâla. 28 Okubundi anacibwira mwene omuntu, erhi: «Lola oku okurhinya Nyamuzinda bwo burhondekezi obwo. n’okuyâka amabi nako, bwo bukengere obwo.»
Job 28: 1
כי יֵ֣שׁ לַכֶּ֣סֶף מֹוצָ֑א וּ֝מָקֹ֗ום לַזָּהָ֥ב יָזֹֽקּוּ׃ 2בַּ֭רְזֶל מֵעָפָ֣ר יֻקָּ֑ח וְ֝אֶ֗בֶן יָצ֥וּק נְחוּשָֽׁה׃ 3קֵ֤ץ׀ שָׂ֤ם לַחֹ֗שֶׁךְ וּֽלְכָל־תַּ֭כְלִית ה֣וּא חֹוקֵ֑ר אֶ֖בֶן אֹ֣פֶל וְצַלְמָֽוֶת׃ 4פָּ֤רַץ נַ֨חַל׀ מֵֽעִם־גָּ֗ר הַֽנִּשְׁכָּחִ֥ים מִנִּי־רָ֑גֶל דַּ֖לּוּ מֵאֱנֹ֣ושׁ נָֽעוּ׃ 5אֶ֗רֶץ מִמֶּ֥נָּה יֵֽצֵא־לָ֑חֶם וְ֝תַחְתֶּ֗יהָ נֶהְפַּ֥ךְ כְּמֹו־אֵֽשׁ׃ 6מְקֹום־סַפִּ֥יר אֲבָנֶ֑יהָ וְעַפְרֹ֖ת זָהָ֣ב לֹֽו׃ 7נָ֭תִיב לֹֽא־יְדָ֣עֹו עָ֑יִט וְלֹ֥א שְׁ֝זָפַ֗תּוּ עֵ֣ין אַיָּֽה׃ 8לֹֽא־הִדְרִיכֻ֥הוּ בְנֵי־שָׁ֑חַץ לֹֽא־עָדָ֖ה עָלָ֣יו שָֽׁחַל׃ 9בַּֽ֭חַלָּמִישׁ שָׁלַ֣ח יָדֹ֑ו הָפַ֖ךְ מִשֹּׁ֣רֶשׁ הָרִֽים׃ 10בַּ֭צּוּרֹות יְאֹרִ֣ים בִּקֵּ֑עַ וְכָל־יְ֝קָ֗ר רָאֲתָ֥ה עֵינֹֽו׃ 11מִ֭בְּכִי נְהָרֹ֣ות חִבֵּ֑שׁ וְ֝תַעֲלֻמָ֗הּ יֹ֣צִא אֹֽור׃ פ 12וְֽ֭הַחָכְמָה מֵאַ֣יִן תִּמָּצֵ֑א וְאֵ֥י זֶ֝ה מְקֹ֣ום בִּינָֽה׃ 13לֹא־יָדַ֣ע אֱנֹ֣ושׁ עֶרְכָּ֑הּ וְלֹ֥א תִ֝מָּצֵ֗א בְּאֶ֣רֶץ הַֽחַיִּֽים׃ 14תְּהֹ֣ום אָ֭מַר לֹ֣א בִי־הִ֑יא וְיָ֥ם אָ֝מַ֗ר אֵ֣ין עִמָּדִֽי׃ 15לֹא־יֻתַּ֣ן סְגֹ֣ור תַּחְתֶּ֑יהָ וְלֹ֥א יִ֝שָּׁקֵ֗ל כֶּ֣סֶף מְחִירָֽהּ׃ 16לֹֽא־תְ֭סֻלֶּה בְּכֶ֣תֶם אֹופִ֑יר בְּשֹׁ֖הַם יָקָ֣ר וְסַפִּֽיר׃ 17לֹא־יַעַרְכֶ֣נָּה זָ֭הָב וּזְכֹוכִ֑ית וּתְמ֖וּרָתָ֣הּ כְּלִי־פָֽז׃ 18רָאמֹ֣ות וְ֭גָבִישׁ לֹ֣א יִזָּכֵ֑ר וּמֶ֥שֶׁךְ חָ֝כְמָ֗ה מִפְּנִינִֽים׃ 19לֹֽא־יַ֭עַרְכֶנָּה פִּטְדַת־כּ֑וּשׁ בְּכֶ֥תֶם טָ֝הֹ֗ור לֹ֣א תְסֻלֶּֽה׃ פ 20וְֽ֭הַחָכְמָה מֵאַ֣יִן תָּבֹ֑וא וְאֵ֥י זֶ֝֗ה מְקֹ֣ום בִּינָֽה׃ 21וְֽ֭נֶעֶלְמָה מֵעֵינֵ֣י כָל־חָ֑י וּמֵעֹ֖וף הַשָּׁמַ֣יִם נִסְתָּֽרָה׃ 22אֲבַדֹּ֣ון וָ֭מָוֶת אָ֣מְר֑וּ בְּ֝אָזְנֵ֗ינוּ שָׁמַ֥עְנוּ שִׁמְעָֽהּ׃ 23אֱ֭לֹהִים הֵבִ֣ין דַּרְכָּ֑הּ וְ֝ה֗וּא יָדַ֥ע אֶת־מְקֹומָֽהּ׃ 24כִּי־ה֖וּא לִקְצֹות־הָאָ֣רֶץ יַבִּ֑יט תַּ֖חַת כָּל־הַשָּׁמַ֣יִם יִרְאֶֽה׃ 25לַעֲשֹׂ֣ות לָר֣וּחַ מִשְׁקָ֑ל וּ֝מַ֗יִם תִּכֵּ֥ן בְּמִדָּֽה׃ 26בַּעֲשׂתֹ֣ו לַמָּטָ֣ר חֹ֑ק וְ֝דֶ֗רֶךְ לַחֲזִ֥יז קֹלֹֽות׃ 27אָ֣ז רָ֭אָהּ וַֽיְסַפְּרָ֑הּ הֱ֝כִינָ֗הּ וְגַם־חֲקָרָֽהּ׃ 28וַיֹּ֤אמֶר׀ לָֽאָדָ֗ם הֵ֤ן יִרְאַ֣ת אֲ֭דֹנָי הִ֣יא חָכְמָ֑ה וְס֖וּר מֵרָ֣ע בִּינָֽה׃ ס
29
Emirenge n’ebîtakiro by’Ayubu
1 Ayubu anaciyushûla ebinwa byage omu migani, aderha, erhi: 2 Ndi wankacinshubiza aha nàli omu myaka ya mira? Amango Nyamuzinda àcînangaga. 3 Amango àkazag’imoleka n’itara lyage ah’irhwe lyâni, n’obumoleke bwâge bwanyereka enjira omu mwizimya. 4 Kurhi nankacihash’ibona ensiku nâlimwo mugale? Amango Nyamuzinda àkazag’iyisha alilânga enyumpa yàni? 5 Gàli mango Ogala-Byoshi àciri haguma nâni, n’amango abana bâni bàli banzungulusire; 6 Mango amagulu gâni, gàkazag’ishukirwa omu mpyûhyu, n’amavurha gàkazag’ihulula omu mishôndo y’amabuye! 7 Erhi nànkahulusire omu muhânda gw’olugo, Nisi erhi nànkahizire entebe yâni aha ngômbe, 8 Omu kunângira, abana b’emisole bàkagiciyegûla, abashosi banayîmuka bacilânge n’obukenge. 9 Abarhambo bàkagihwêkera batwe omu binwa byabo, bànakagihira okuboko oku kanwa. 10 Izù ly’abarhegesi lyàkaginyiha, n’olulimi lwabo lugokômbere ebiraka. 11 Owakàg’iyumva anarhangâle, ngasi muntu wahashire okundikira kw’isù anamwêmwêrhwa erhi nie ntuma. 12 Bulya nàkag’irhabâla omukenyi orhagwerhi câkalisa, n’enfûzi erhagwerhi aha yankasimikira. 13 Obwânga bw’abali omu kâga k’okufà, bwâkag’ijà emunda ndi, nànakagishubiza obushagaluke omu murhima gw’omukana. 14 Nakazicihûndikira obushinganyanya nka mwambalo gwâni, nàlingwerhe obugula nka cishûli nàcihundikiraga, na nka cimanè c’oku irhwe. 15 Nàlinkola nie masù g’omuhûrha, na magulu g’ecirema! 16 Nie nàli ishe w’abakenyi, mufungizi w’ebigolo nakazibaderhera 17 Nakazivungunyula emyânganga y’omuntu mubi n’omu mino gage mpângamule mw’omunyago gwâge. 18 Nakaz’iderha, nti: «nayish’ifà na ndi muli er’irhûnda lyâni, erhi namanayûsa nsiku nyinji zirì nka za mushênyi» 19 Emizi yâni ekazihika oku lwîshi, n’olume lw’obudufu lukazigwà oku lwàsi lwâni. 20 Irenge lyâni lyakazibà lihyahya ngasi mango, n’omuherho gûndi omu nfune gwashubishâshuka. 21 Banakaziyumvirhiza ebi naderha erhi bananêmbire buzira kurhama, banahwekêre lyo bayumvirhiza amahano gâni. 22 Erhi nànkacishomize okuderha, ntaye wankacicîshomya mpu ashuza kundikundi, n’ebinwa byâni byakaz’ibarhogerako bunyibunyi. 23 Bàkagininda nka kula balingûza enkuba ehângamire, bayashamule akanwa nk’abalingûza omurhonyi gwamalegama. 24 Erhi nàmwemwerheragwa embere zabo, boshi banarhangâle, bakaziyankirira n’obuzigire ngasi cimanyiso ca buzigire c’omu busû bwâni. 25 Nienene nàlì cirongôzi c’enjira bakulikira, nka kula mwami abwarhâla ekarhi kabo, nakaziyôrha nk’owarhuliriza abali omu mishibo.
Job 29: 1
ויֹּ֣סֶף אִ֭יֹּוב שְׂאֵ֥ת מְשָׁלֹ֗ו וַיֹּאמַֽר׃ 2מִֽי־יִתְּנֵ֥נִי כְיַרְחֵי־קֶ֑דֶם כִּ֝ימֵ֗י אֱלֹ֣והַּ יִשְׁמְרֵֽנִי׃ 3בְּהִלֹּ֣ו נֵ֭רֹו עֲלֵ֣י רֹאשִׁ֑י לְ֝אֹורֹו אֵ֣לֶךְ חֹֽשֶׁךְ׃ 4כַּאֲשֶׁ֣ר הָ֭יִיתִי בִּימֵ֣י חָרְפִּ֑י בְּסֹ֥וד אֱ֝לֹ֗והַּ עֲלֵ֣י אָהֳלִֽי׃ 5בְּעֹ֣וד שַׁ֭דַּי עִמָּדִ֑י סְבִ֖יבֹותַ֣י נְעָרָֽי׃ 6בִּרְחֹ֣ץ הֲלִיכַ֣י בְּחֵמָ֑ה וְצ֥וּר יָצ֥וּק עִ֝מָּדִ֗י פַּלְגֵי־שָֽׁמֶן׃ 7בְּצֵ֣אתִי שַׁ֣עַר עֲלֵי־קָ֑רֶת בָּ֝רְחֹ֗וב אָכִ֥ין מֹושָׁבִֽי׃ 8רָא֣וּנִי נְעָרִ֣ים וְנֶחְבָּ֑אוּ וִֽ֝ישִׁישִׁים קָ֣מוּ עָמָֽדוּ׃ 9שָׂ֭רִים עָצְר֣וּ בְמִלִּ֑ים וְ֝כַ֗ף יָשִׂ֥ימוּ לְפִיהֶֽם׃ 10קֹול־נְגִידִ֥ים נֶחְבָּ֑אוּ וּ֝לְשֹׁונָ֗ם לְחִכָּ֥ם דָּבֵֽקָה׃ 11כִּ֤י אֹ֣זֶן שָׁ֭מְעָה וַֽתְּאַשְּׁרֵ֑נִי וְעַ֥יִן רָ֝אֲתָ֗ה וַתְּעִידֵֽנִי׃ 12כִּֽי־אֲ֭מַלֵּט עָנִ֣י מְשַׁוֵּ֑עַ וְ֝יָתֹ֗ום וְֽלֹא־עֹזֵ֥ר לֹֽו׃ 13בִּרְכַּ֣ת אֹ֭בֵד עָלַ֣י תָּבֹ֑א וְלֵ֖ב אַלְמָנָ֣ה אַרְנִֽן׃ 14צֶ֣דֶק לָ֭בַשְׁתִּי וַיִּלְבָּשֵׁ֑נִי כִּמְעִ֥יל וְ֝צָנִ֗יף מִשְׁפָּטִֽי׃ 15עֵינַ֣יִם הָ֭יִיתִי לַֽעִוֵּ֑ר וְרַגְלַ֖יִם לַפִּסֵּ֣חַ אָֽנִי׃ 16אָ֣ב אָ֭נֹכִֽי לָֽאֶבְיֹונִ֑ים וְרִ֖ב לֹא־יָדַ֣עְתִּי אֶחְקְרֵֽהוּ׃ 17וָֽ֭אֲשַׁבְּרָה מְתַלְּעֹ֣ות עַוָּ֑ל וּ֝מִשִּׁנָּ֗יו אַשְׁלִ֥יךְ טָֽרֶף׃ 18וָ֭אֹמַר עִם־קִנִּ֣י אֶגְוָ֑ע וְ֝כַחֹ֗ול אַרְבֶּ֥ה יָמִֽים׃ 19שָׁרְשִׁ֣י פָת֣וּחַ אֱלֵי־מָ֑יִם וְ֝טַ֗ל יָלִ֥ין בִּקְצִירִֽי׃ 20כְּ֭בֹודִי חָדָ֣שׁ עִמָּדִ֑י וְ֝קַשְׁתִּ֗י בְּיָדִ֥י תַחֲלִֽיף׃ 21לִֽי־שָׁמְע֥וּ וְיִחֵ֑לּוּ וְ֝יִדְּמ֗וּ לְמֹ֣ו עֲצָתִֽי׃ 22אַחֲרֵ֣י דְ֭בָרִי לֹ֣א יִשְׁנ֑וּ וְ֝עָלֵ֗ימֹו תִּטֹּ֥ף מִלָּתִֽי׃ 23וְיִֽחֲל֣וּ כַמָּטָ֣ר לִ֑י וּ֝פִיהֶ֗ם פָּעֲר֥וּ לְמַלְקֹֽושׁ׃ 24אֶשְׂחַ֣ק אֲ֭לֵהֶם לֹ֣א יַאֲמִ֑ינוּ וְאֹ֥ור פָּ֝נַ֗י לֹ֣א יַפִּילֽוּן׃ 25אֶֽבֲחַ֣ר דַּרְכָּם֮ וְאֵשֵׁ֪ב רֹ֥אשׁ וְ֭אֶשְׁכֹּון כְּמֶ֣לֶךְ בַּגְּד֑וּד כַּאֲשֶׁ֖ר אֲבֵלִ֣ים יְנַחֵֽם׃
30
1 Na bunôla, lero nkolaga masheka g’entindi kundusha, aba nàkazag’ibona b’ishe wabo balì bagaragânda bwenêne, balya ciru ntankahirire ebiryo omu mulânga gw’ebibwa byâni. 2 Ciru n’emisi y’amaboko gabo ntabyo yankànkwânine, bàlikorôsire okw’ibonya-nshonyi. 3 Barhàcigwerhe nyama oku mibiri yabo erhi cizombo cikali cirhuma, bakazikugurha emizi y’amadirha, bakazirya obuhasi bw’oku côlezo. 4 Bakazihumbula engâka omu makerêrhè, n’obûntu bwabo bwakazirhenga omu mizì y’ensinzi 5 Bàli bamàlibirhwako n’abandi omu cihugo, bàkazag’ibashekera nka bishambo, 6 Bàkazag’ihanda omu mânga z’embyà, omu nkunda erhi omu nyâla z’amabuye. 7 Bakola bajalumbira omu mashaka nka ndogomi, n’okulundumana omu marhàdu, 8 Bana ba nshâhu na kulusha, balume barhajira izino, bàcibêrire bakage omu cihugo. 9 Lero muli zino nsiku, nie bakola badwirhe lwimbo, nie nkola mugani gwabo. 10 Omu kubashologorha, banakazînyâka, barhanacirhinya okummeshera emalanga. 11 Na bulya yene wàrhumire oluge lw’omuherho gwâni lwadaga, ye wànancôcôbize, bakola bakanegenera omu masù gâni. 12 Bakolaga bayishilola oku bansholoshônza, balole erhi nafukunya, okubundi bangereze mu nsânya. 13 Bakola banfukira amajira, babonereho igwarhiro ly’okumperêrckeza, na ntaye wabacika. 14 Bakola badâha omu mwîni nk’owagera omu murhule mugali gw’omu lukânga, bangendegendeko lugali bansige omu bigukà. 15 Ecôba càmpindukire, irhûnda lyâni lyayehûka nka mpûsi, n’obulangalire bwâni bwagera nka bitù. 16Na bunôla, akalamo ngwerhe kalêmbire, ensiku z’amaganya zamandibuza. 17 Budufu nanyumve amavuha garhaciri gâni, n’abandyagâsa barhahûnga. 18 Yene ongwarhire omu mwambalo n’emisi yage yoshi, kusêgeza oku mishumi y’ecirôndo câni. 19 Ankwebire omu byôndo, nkola nshushire akatulo n’oluvû. 20 Ndwirhe nakuyakûza orhananshuza, nyimanzire embere zawe orhanandola isû. 21 Wàhindusire mwîsi kuli nie, okuboko kwawe kudârhi kudwirhe kwandibuza. 22 Wamankweba emalunga mpu empûsi embone, mpu lyo nzikanwa n’omulaba? 23 Neci mmanyire oku okola onyerekize ebwa lufù, era munda abantu boshi bashimânana. 24 Ci kwone, ka nkola nenganyize omukenyi, amango ali omu maganya anadwirhe ahûna ecàfûngira? 25 Ka niono ntafaga bônjo, ngasi wàlilamire kubì? Ka ntayerekanaga olukogo oku mugaraganda. 26 Nàkagilangalira iragi, lero obuhanya bwantogera, Nakazilingûza obulangashane, lero gwaba mwizimya guciyerekana. 27 Nangôngo akola andibuza burhahusa, Ensiku z’amalibuko zànzidohîre. 28 Nkahuluka n’obusù buzinzibire, ntaye ontuliriza, omu karhî k’olubaga nkaderha nti nyimuke, erhi kunakola kumpà olwôho! 29 Banyambwe bàhindusire bene wirhu, n’omulungu wàni akola ye cigukuma. 30 Omubiri gwâni gwahihire, amavuha gani gayumûsire. 31 Olulanga lwâni lukola lulôngerera kuyimba mishîbo, akarhera kâni oku mulênge gwa ba-nyamulakà.
Job 30: 1
וְעַתָּ֤ה׀ שָֽׂחֲק֣וּ עָלַי֮ צְעִירִ֥ים מִמֶּ֗נִּי לְיָ֫מִ֥ים אֲשֶׁר־מָאַ֥סְתִּי אֲבֹותָ֑ם לָ֝שִׁ֗ית עִם־כַּלְבֵ֥י צֹאנִֽי׃ 2גַּם־כֹּ֣חַ יְ֭דֵיהֶם לָ֣מָּה לִּ֑י עָ֝לֵ֗ימֹו אָ֣בַד כָּֽלַח׃ 3בְּחֶ֥סֶר וּבְכָפָ֗ן גַּ֫לְמ֥וּד הַֽעֹרְקִ֥ים צִיָּ֑ה אֶ֝֗מֶשׁ שֹׁואָ֥ה וּמְשֹׁאָֽה׃ 4הַקֹּטְפִ֣ים מַלּ֣וּחַ עֲלֵי־שִׂ֑יחַ וְשֹׁ֖רֶשׁ רְתָמִ֣ים לַחְמָֽם׃ 5מִן־גֵּ֥ו יְגֹרָ֑שׁוּ יָרִ֥יעוּ עָ֝לֵ֗ימֹו כַּגַּנָּֽב׃ 6בַּעֲר֣וּץ נְחָלִ֣ים לִשְׁכֹּ֑ן חֹרֵ֖י עָפָ֣ר וְכֵפִֽים׃ 7בֵּין־שִׂיחִ֥ים יִנְהָ֑קוּ תַּ֖חַת חָר֣וּל יְסֻפָּֽחוּ׃ 8בְּֽנֵי־נָ֭בָל גַּם־בְּנֵ֣י בְלִי־שֵׁ֑ם נִ֝כְּא֗וּ מִן־הָאָֽרֶץ׃ 9וְ֭עַתָּה נְגִינָתָ֣ם הָיִ֑יתִי וָאֱהִ֖י לָהֶ֣ם לְמִלָּֽה׃ 10תִּֽ֭עֲבוּנִי רָ֣חֲקוּ מֶ֑נִּי וּ֝מִפָּנַ֗י לֹא־חָ֥שְׂכוּ רֹֽק׃ 11כִּֽי־יִתְרֹו פִ֭תַּח וַיְעַנֵּ֑נִי וְ֝רֶ֗סֶן מִפָּנַ֥י שִׁלֵּֽחוּ׃ 12עַל־יָמִין֮ פִּרְחַ֪ח יָ֫ק֥וּמוּ רַגְלַ֥י שִׁלֵּ֑חוּ וַיָּסֹ֥לּוּ עָ֝לַ֗י אָרְחֹ֥ות אֵידָֽם׃ 13נָתְס֗וּ נְֽתִיבָ֫תִ֥י לְהַוָּתִֽי יֹעִ֑ילוּ לֹ֖א עֹזֵ֣ר לָֽמֹו׃ 14כְּפֶ֣רֶץ רָחָ֣ב יֶאֱתָ֑יוּ תַּ֥חַת שֹׁ֝אָ֗ה הִתְגַּלְגָּֽלוּ׃ 15הָהְפַּ֥ךְ עָלַ֗י בַּלָּ֫הֹ֥ות תִּרְדֹּ֣ף כָּ֭רוּחַ נְדִבָתִ֑י וּ֝כְעָ֗ב עָבְרָ֥ה יְשֻׁעָתִֽי׃ 16וְעַתָּ֗ה עָ֭לַי תִּשְׁתַּפֵּ֣ךְ נַפְשִׁ֑י יֹ֖אחֲז֣וּנִי יְמֵי־עֹֽנִי׃ 17לַ֗יְלָה עֲ֭צָמַי נִקַּ֣ר מֵעָלָ֑י וְ֝עֹרְקַ֗י לֹ֣א יִשְׁכָּבֽוּן׃ 18בְּרָב־כֹּ֖חַ יִתְחַפֵּ֣שׂ לְבוּשִׁ֑י כְּפִ֖י כֻתָּנְתִּ֣י יַֽאַזְרֵֽנִי׃ 19הֹרָ֥נִי לַחֹ֑מֶר וָ֝אֶתְמַשֵּׁ֗ל כֶּעָפָ֥ר וָאֵֽפֶר׃ 20אֲשַׁוַּ֣ע אֵ֭לֶיךָ וְלֹ֣א תַעֲנֵ֑נִי עָ֝מַ֗דְתִּי וַתִּתְבֹּ֥נֶן בִּֽי׃ 21תֵּהָפֵ֣ךְ לְאַכְזָ֣ר לִ֑י בְּעֹ֖צֶם יָדְךָ֣ תִשְׂטְמֵֽנִי׃ 22תִּשָּׂאֵ֣נִי אֶל־ר֖וּחַ תַּרְכִּיבֵ֑נִי וּ֝תְמֹגְגֵ֗נִי תְּשֻׁוָּה 23כִּֽי־יָ֭דַעְתִּי מָ֣וֶת תְּשִׁיבֵ֑נִי וּבֵ֖ית מֹועֵ֣ד לְכָל־חָֽי׃ 24אַ֣ךְ לֹא־בְ֭עִי יִשְׁלַח־יָ֑ד אִם־בְּ֝פִידֹ֗ו לָהֶ֥ן שֽׁוּעַ׃ 25אִם־לֹ֣א בָ֭כִיתִי לִקְשֵׁה־יֹ֑ום עָֽגְמָ֥ה נַ֝פְשִׁ֗י לָאֶבְיֹֽון׃ 26כִּ֤י טֹ֣וב קִ֭וִּיתִי וַיָּ֣בֹא רָ֑ע וַֽאֲיַחֲלָ֥ה לְ֝אֹ֗ור וַיָּ֥בֹא אֹֽפֶל׃ 27מֵעַ֖י רֻתְּח֥וּ וְלֹא־דָ֗מּוּ קִדְּמֻ֥נִי יְמֵי־עֹֽנִי׃ 28קֹדֵ֣ר הִ֭לַּכְתִּי בְּלֹ֣א חַמָּ֑ה קַ֖מְתִּי בַקָּהָ֣ל אֲשַׁוֵּֽעַ׃ 29אָ֭ח הָיִ֣יתִי לְתַנִּ֑ים וְ֝רֵ֗עַ לִבְנֹ֥ות יַעֲנָֽה׃ 30עֹ֖ורִי שָׁחַ֣ר מֵעָלָ֑י וְעַצְמִי־חָ֝֗רָה מִנִּי־חֹֽרֶב׃ 31וַיְהִ֣י לְ֭אֵבֶל כִּנֹּרִ֑י וְ֝עֻגָבִ֗י לְקֹ֣ול בֹּכִֽים׃
31
Ayubu ahûna mpu Nnâmahanga yenene amutwirage olubanja
1 Nali erhi nàlaganyire oku amasù gâni, nta mango gànacilole oku mwana-nyere. 2 Lero luhembo luci Nyamuzinda ankacijira kurhenga cnyanya, ngalo ehi Ogala-byoshi ashobôza omu mpingu? 3 Ka burhali buhanya abikira endyalya, n’entânya oku bantu bakola amaligo? 4 K’arhadwirhi abona olugendo lwâni, nisi k’arhaganja amakano njira n’aga ndîka? 5 Ka nkola njîre omu njira mbi, K’okugulu kwâni kwàlibirhire omu burhebanyi? 6 Angererage oku lugero lukwirire, Nyamuzinda yenene amanyirira oku ndi mwêru-kwêru 7 Akaba enjira yâni erhenzire omu njira nnungêdu, akaba omurhima gwâni gwàhusire n’amasù gâni, akaba enfune zâni zàzinzire na bubì bulebe, 8 mâshi, mbô rhwêra emburho n’owundi azirye, mâshi, emishebuka yâni emânyulwe erhi nanciri murhô. 9 Akaba omurhima gwâni gwàjîre gwâlehya omukazi, Akaba nkola njîre nayunjayunja oku lumvi lwa mulungu wâni, 10 mâshi mukanie abonishwêra abandi, mâshi abandi bamurhize banamuyânke! 11 Buhanya bwankarhuma mpâbwa obuhane, n’owantwira olubanja, bulya ebyo byoshi kunali kuhemuka omu bubi. 12 Kwankabire kuciyakiza omuliro gwa Kaheza w’ekuzimu, n’okuciyôkera nienene omuhako gwani gwoshi. 13 Akaba nalyalyanyize mwambali wâni erhi mwambalikazi wâni, erhi nabula okuhemba nk’oku binali? 14 Kurhi nankayish’ijira hano Nyamuzinda apamuka? hano aj’émulondôlo gwa ngasi byàbire, kurhi nashuza? 15 Owandemaga kurhenga omu ndà ya nyâmà, K’arhali ye wàbalemaga boki? Neci ali Nyamuzinda muguma wàrhulemaga rhweshi kurhenga omu ndà za banyâmà 16 Ka nàbuzire buyumvirhiza omusengero gw’omukenyi, Ka nàlesirc amasù g’omukana gàhenenuka konene? 17 Ka nàlire olwiko lwâni nienene, buzira kulugabâna n’enfûzi? 18 N’obwo kurhenga eburho, Nyamuzinda àkagindera nka lârhà, akazinshokolana kurhenga aha cânjo. 19 Ka nàbwine omukenyi orhagwerhi eci ayambala, olya w’obuligo orhagwerhi eci acibwika. 20 Buzira kusûhirwa obwanga bwarhênga emurhima gwâbo, buzira kubwikwa n’amôya g’ebibuzi byâni? 21 Ka nkola nnambwîre okuhoko nti nkomôle mw’akàntu k’enfûzi? bulya mmanyire ntaye wankantângira oku lumvi? 22 Mâshi ecirhugo câni cinahaguke oku igosi lyâni, n’okuboko kwâni kutwikire aha ngafula! 23 Bulya obuhanya bwa Nyamuzinda bwanarhibukira kuli nie, Ntankanacihash’ibêra embere z’obukulu bwâge. 24 Ka nahira obwikubagire bwâni omu masholo, n’okubwira isholo licire, nti: «We Nyamwegemerwa wâni?» 25 Ka nacisimisa n’ebirugu binji njira, n’obuhirhi nàfulusagya omu maboko gâni? 25 Omu kulangîra izûba omu bumoleke bwâlyo, Omwezi omu lugendo lw’obwinja gubashamwo; 27 K’omurhima gwàni omu lwihwêko lw’entimanya, gwashumikwa mpu guhire okuboko oku kanwa gubinûnugurhe? 28 Kandi bwankabìre buhanya bwa câha, bulya erhi namahakana Nyamuzinda mukulu bwenêne. 29 Ka nàsîmire bulya obuhanya bwamarhogera omushombanyi wâni? Ka nacishinga bulya obuhanya bwamamuhandira? 30 Nie ntàyemeraga olulimi lwâni lwalogorha, Ntankahûna nti abe buligo omu kalamo kâge. 31 K’abantu b’omu côgo câni, barhaciderheraga mpu: «Muntu ndi arhayigusagya n’okulya enyama?» 32 Nta cigolo càbuzire aha cahânda, aha mwâni olumvi lwakaz’iyôrha luli luyigule oku babalama. 33 Ka nàfulisire amabì gâni embere z’abantu? Ka nabikirira obubi omu murhima gwâni? 34 Ka nayôboha amasheka g’abagera, K’obwôba bw’okugayaguzibwa n’emilala y’abalungu bwambulîsa omurhûla? Kuhika naciyigalira omu mwâni erhi kurhinya okuhuluka kurhuma? 35 Yoo! Lero ndi wankarhuma banyumva? Nàdesire akanwa kâni kazinda: Nyamuzinda Ogala-byoshi anyagirize! Olya onshìmbire aderhage ecitumulo c’amabi gâni. 36 Nyemire ncihagarhire aha lurhugo, nciyambâle ecibunu nka ishungwe. 37 Nayishimuyereka omwigasho gwâni muli ngasi kashândo, na nyegere emunda ali buzira bôba nka muluzi. 38 Akaba obudaka bwâni bwankampêka lubanja n’emigâku yâbo elake haguma nabo, 39 Akaba nàlîremwo omwaka gw’omuntu buzira kutumûla akaba nàyîsire bene obudaka bwabo? 40 Mâshi mbone emishugi emere muli lyo ahali h’engano, erhi mumere ebyasi birhaj’ekanwa, bya kabayo. Byahwêra aho ebinwa by’Ayubu.
Job 31: 1
ברִית כָּרַ֣תִּי לְעֵינָ֑י וּמָ֥ה אֶ֝תְבֹּונֵ֗ן עַל־בְּתוּלָֽה׃ 2וּמֶ֤ה׀ חֵ֣לֶק אֱלֹ֣והַּ מִמָּ֑עַל וְֽנַחֲלַ֥ת שַׁ֝דַּ֗י מִמְּרֹמִֽים׃ 3הֲלֹא־אֵ֥יד לְעַוָּ֑ל וְ֝נֵ֗כֶר לְפֹ֣עֲלֵי אָֽוֶן׃ 4הֲלֹא־ה֖וּא יִרְאֶ֣ה דְרָכָ֑י וְֽכָל־צְעָדַ֥י יִסְפֹּֽור׃ 5אִם־הָלַ֥כְתִּי עִם־שָׁ֑וְא וַתַּ֖חַשׁ עַל־מִרְמָ֣ה רַגְלִֽי׃ 6יִשְׁקְלֵ֥נִי בְמֹאזְנֵי־צֶ֑דֶק וְיֵדַ֥ע אֱ֝לֹ֗והַּ תֻּמָּתִֽי׃ 7אִ֥ם תִּטֶּ֣ה אַשֻּׁרִי֮ מִנִּ֪י הַ֫דָּ֥רֶךְ וְאַחַ֣ר עֵ֭ינַי הָלַ֣ךְ לִבִּ֑י וּ֝בְכַפַּ֗י דָּ֣בַק מֻאֽוּם׃ פ 8אֶ֭זְרְעָה וְאַחֵ֣ר יֹאכֵ֑ל וְֽצֶאֱצָאַ֥י יְשֹׁרָֽשׁוּ׃ 9אִם־נִפְתָּ֣ה לִ֭בִּי עַל־אִשָּׁ֑ה וְעַל־פֶּ֖תַח רֵעִ֣י אָרָֽבְתִּי׃ 10תִּטְחַ֣ן לְאַחֵ֣ר אִשְׁתִּ֑י וְ֝עָלֶ֗יהָ יִכְרְע֥וּן אֲחֵרִֽין׃ 11כִּי־הוּא זִמָּ֑ה וְהִיא עָוֹ֥ן פְּלִילִֽים׃ 12כִּ֤י אֵ֣שׁ הִ֭יא עַד־אֲבַדֹּ֣ון תֹּאכֵ֑ל וּֽבְכָל־תְּב֖וּאָתִ֣י תְשָׁרֵֽשׁ׃ 13אִם־אֶמְאַ֗ס מִשְׁפַּ֣ט עַ֭בְדִּי וַאֲמָתִ֑י בְּ֝רִבָ֗ם עִמָּדִֽי׃ 14וּמָ֣ה אֶֽ֭עֱשֶׂה כִּֽי־יָק֣וּם אֵ֑ל וְכִֽי־יִ֝פְקֹ֗ד מָ֣ה אֲשִׁיבֶֽנּוּ׃ 15הֲֽ֝לֹא־בַ֭בֶּטֶן עֹשֵׂ֣נִי עָשָׂ֑הוּ וַ֝יְכֻנֶ֗נּוּ בָּרֶ֥חֶם אֶחָֽד׃ 16אִם־אֶ֭מְנַע מֵחֵ֣פֶץ דַּלִּ֑ים וְעֵינֵ֖י אַלְמָנָ֣ה אֲכַלֶּֽה׃ 17וְאֹכַ֣ל פִּתִּ֣י לְבַדִּ֑י וְלֹא־אָכַ֖ל יָתֹ֣ום מִמֶּֽנָּה׃ 18כִּ֣י מִ֭נְּעוּרַי גְּדֵלַ֣נִי כְאָ֑ב וּמִבֶּ֖טֶן אִמִּ֣י אַנְחֶֽנָּה׃ 19אִם־אֶרְאֶ֣ה אֹ֖ובֵד מִבְּלִ֣י לְב֑וּשׁ וְאֵ֥ין כְּ֝ס֗וּת לָאֶבְיֹֽון׃ 20אִם־לֹ֣א בֵרֲכ֣וּנִי חֲלָצֹו וּמִגֵּ֥ז כְּ֝בָשַׂי יִתְחַמָּֽם׃ 21אִם־הֲנִיפֹ֣ותִי עַל־יָתֹ֣ום יָדִ֑י כִּֽי־אֶרְאֶ֥ה בַ֝שַּׁ֗עַר עֶזְרָתִֽי׃ 22כְּ֭תֵפִי מִשִּׁכְמָ֣ה תִפֹּ֑ול וְ֝אֶזְרֹעִ֗י מִקָּנָ֥ה תִשָּׁבֵֽר׃ 23כִּ֤י פַ֣חַד אֵ֭לַי אֵ֣יד אֵ֑ל וּ֝מִשְּׂאֵתֹ֗ו לֹ֣א אוּכָֽל׃ 24אִם־שַׂ֣מְתִּי זָהָ֣ב כִּסְלִ֑י וְ֝לַכֶּ֗תֶם אָמַ֥רְתִּי מִבְטַחִֽי׃ 25אִם־אֶ֭שְׂמַח כִּי־רַ֣ב חֵילִ֑י וְכִֽי־כַ֝בִּ֗יר מָצְאָ֥ה יָדִֽי׃ 26אִם־אֶרְאֶ֣ה אֹ֖ור כִּ֣י יָהֵ֑ל וְ֝יָרֵ֗חַ יָקָ֥ר הֹלֵֽךְ׃ 27וַיִּ֣פְתְּ בַּסֵּ֣תֶר לִבִּ֑י וַתִּשַּׁ֖ק יָדִ֣י לְפִֽי׃ 28גַּם־ה֖וּא עָוֹ֣ן פְּלִילִ֑י כִּֽי־כִחַ֖שְׁתִּי לָאֵ֣ל מִמָּֽעַל׃ 29אִם־אֶ֭שְׂמַח בְּפִ֣יד מְשַׂנְאִ֑י וְ֝הִתְעֹרַ֗רְתִּי כִּֽי־מְצָ֥אֹו רָֽע׃ 30וְלֹא־נָתַ֣תִּי לַחֲטֹ֣א חִכִּ֑י לִשְׁאֹ֖ל בְּאָלָ֣ה נַפְשֹֽׁו׃ 31אִם־לֹ֣א אָ֭מְרוּ מְתֵ֣י אָהֳלִ֑י מִֽי־יִתֵּ֥ן מִ֝בְּשָׂרֹ֗ו לֹ֣א נִשְׂבָּֽע׃ 32בַּ֭חוּץ לֹא־יָלִ֣ין גֵּ֑ר דְּ֝לָתַ֗י לָאֹ֥רַח אֶפְתָּֽח׃ 33אִם־כִּסִּ֣יתִי כְאָדָ֣ם פְּשָׁעָ֑י לִטְמֹ֖ון בְּחֻבִּ֣י עֲוֹֽנִי׃ 34כִּ֤י אֶֽעֱרֹ֨וץ׀ הָ֘מֹ֤ון רַבָּ֗ה וּבוּז־מִשְׁפָּחֹ֥ות יְחִתֵּ֑נִי וָ֝אֶדֹּ֗ם לֹא־אֵ֥צֵא פָֽתַח׃ 35מִ֤י יִתֶּן־לִ֨י׀ שֹׁ֘מֵ֤עַֽ לִ֗י הֶן־תָּ֭וִי שַׁדַּ֣י יַעֲנֵ֑נִי וְסֵ֥פֶר כָּ֝תַ֗ב אִ֣ישׁ רִיבִֽי׃ 36אִם־לֹ֣א עַל־שִׁ֭כְמִי אֶשָּׂאֶ֑נּוּ אֶֽעֶנְדֶ֖נּוּ עֲטָרֹ֣ות לִֽי׃ 37מִסְפַּ֣ר צְ֭עָדַי אַגִּידֶ֑נּוּ כְּמֹו־נָ֝גִ֗יד אֲקָרֲבֶֽנּוּ׃ 38אִם־עָ֭לַי אַדְמָתִ֣י תִזְעָ֑ק וְ֝יַ֗חַד תְּלָמֶ֥יהָ יִבְכָּיֽוּן׃ 39אִם־כֹּ֖חָהּ אָכַ֣לְתִּי בְלִי־כָ֑סֶף וְנֶ֖פֶשׁ בְּעָלֶ֣יהָ הִפָּֽחְתִּי׃ 40תַּ֤חַת חִטָּ֨ה׀ יֵ֥צֵא חֹ֗וחַ וְתַֽחַת־שְׂעֹרָ֥ה בָאְשָׁ֑ה תַּ֝֗מּוּ דִּבְרֵ֥י אִיֹּֽוב׃ פ
32
IlI. Amahugûlo ga Elihu
Ebinwa bya Elibu
1 Abo bantu basharhu barhacishûbiriraga bashuza Ayubu bulya àli acî bona mushinganyanya kulusha. 2 Lero oburhe bunene bwanacigwarha Elihu, mwene Barakeli muburhwa w’e Buzi w’omu mulala gwa Rama, akalihira Ayubu bwenêne kulya kuba Ayubu àcikûngaga okuyâza Nyamuzinda. 3 Kandi akunirira balya bira bage basharhu ebwa kuba barhacishuzagya Ayubu, ciru n’akanwa kaguma, ntyo baba nka Nyamuzinda ye bakola batumuzize. 4 E rhi balya babo basharhu baba bali bashambâza Ayubu, Elibu arhangibalekera oluhya, bulya bo bàli bamukulîre. 5 Ci, erhi acibona ntako bacishuzize Ayubu, oburhe bwaja oku bundi. 6 Go mango Elihu mwene Barakeli, muburhwa w’e Buzi, acihaga oluhya, aderha, erhi: Omurhondêro gw’ebinwa bya Elihu Ndi nwana wa cirhaba, na ninyu mukola muli bashosi, n’obwôba bwarhumire ntacishomya, okumubwira oku mbwine. 7 Namacikêbwa nti maburhwa rhwashimba, Nti obûnji bw’emyaka bwo bwamanyisa obushinganyanya. 8 Ci namacîbonera oku iroho ly’omuntu erhi Mûka gwa Nyamubâho, byone byankajira omuntu munya-bukengere bunji. 9 Obûnji bw’emyaka arhali bwo burhimanya, ciru n’obushosi burhankahindula omuntu mushinganyanya. 10 Nani, mmulalisirage nti muntege amarhwiri, bulya nani nkolaga nayalagaza obwani bumanye. 11 Kuhika mwa kano kasanzi nacikag’ilînda ebinwa binyu, nalintezire amarhwiri nti nyumvirhize engerêrezo zinyu, erhi na ngasi muguma adwirhe alongereza ebi ashuza. 12 Nalintegêrire ene mukaz’iderha na buno oku mwashubishuza, ci kwonene ntaye nàbwine agânya Ayubu omu nderho zâge, ntaye muli mwe walahire ebi anashambalaga. 13 Mumanye mwankaderha, erhi: «Rhwayumvirhe lero oburhimanya», ebi rhuyemera biba bya bu-nyamuzinda ci birhali bya bu-muntu» 14 Niehe arhali ntyo ko nankajizire, nali nashuza Ayubu omu bindi binwa. 15 Bohe bamaduma, nta ishuzo ciru n’eliguma, bamabula obuderhe. 16 Nani namalingûzagya lero namabona ntaye ocidesire kanwa, Boshi bahwekêra, kuziga erhi n’ebinwa byabahwerire. 17 Nani nkolaga naciheba elubya, nyalagaze obwâni bumanye. 18 Bulya nyunjwire binwa, bibirindisirwe n’omûka gumbamwo. 19 Omurhima gwâni kwo gunali nk’idivayi lyalingihôngolwa, lidwirhe lyabirabira, n’okulonz’ibûndula orhubindi rhuhyahya. 20 Ka nderhage nani, lyo ntimûkwa! nabumbûla akanwa mpane ishuzo. 21 Ntalondôle ciru n’omuntu muguma, ntaderhe nti oyu ye nayinginga. 22 Cabà! Nie wa bene ntishi oku balimîrhiza, rhinga owandemaga mira antingamiraga.
Job 32: 1
וַֽיִּשְׁבְּת֡וּ שְׁלֹ֤שֶׁת הָאֲנָשִׁ֣ים הָ֭אֵלֶּה מֵעֲנֹ֣ות אֶת־אִיֹּ֑וב כִּ֤י ה֖וּא צַדִּ֣יק בְּעֵינָֽיו׃ פ 2וַיִּ֤חַר אַ֨ף׀ אֱלִיה֣וּא בֶן־בַּרַכְאֵ֣ל הַבּוּזִי֮ מִמִּשְׁפַּ֪חַ֫ת רָ֥ם בְּ֭אִיֹּוב חָרָ֣ה אַפֹּ֑ו עַֽל־צַדְּקֹ֥ו נַ֝פְשֹׁ֗ו מֵאֱלֹהִֽים׃ 3וּבִשְׁלֹ֣שֶׁת רֵעָיו֮ חָרָ֪ה אַ֫פֹּ֥ו עַ֤ל אֲשֶׁ֣ר לֹא־מָצְא֣וּ מַעֲנֶ֑ה וַ֝יַּרְשִׁ֗יעוּ אֶת־אִיֹּֽוב׃ 4וֶֽאֱלִיה֗וּ חִכָּ֣ה אֶת־אִ֭יֹּוב בִּדְבָרִ֑ים כִּ֤י זְֽקֵנִים־הֵ֖מָּה מִמֶּ֣נּוּ לְיָמִֽים׃ 5וַיַּ֤רְא אֱלִיה֗וּא כִּ֘י אֵ֤ין מַעֲנֶ֗ה בְּ֭פִי שְׁלֹ֥שֶׁת הָאֲנָשִׁ֗ים וַיִּ֥חַר אַפֹּֽו׃ פ 6וַיַּ֤עַן׀ אֱלִיה֖וּא בֶן־בַּֽרַכְאֵ֥ל הַבּוּזִ֗י וַיֹּ֫אמַ֥ר צָ֘עִ֤יר אֲנִ֣י לְ֭יָמִים וְאַתֶּ֣ם יְשִׁישִׁ֑ים עַל־כֵּ֖ן זָחַ֥לְתִּי וָֽאִירָ֓א׀ מֵחַוֹּ֖ת דֵּעִ֣י אֶתְכֶֽם׃ 7אָ֭מַרְתִּי יָמִ֣ים יְדַבֵּ֑רוּ וְרֹ֥ב שָׁ֝נִ֗ים יֹדִ֥יעוּ חָכְמָֽה׃ 8אָ֭כֵן רֽוּחַ־הִ֣יא בֶאֱנֹ֑ושׁ וְנִשְׁמַ֖ת שַׁדַּ֣י תְּבִינֵֽם׃ 9לֹֽא־רַבִּ֥ים יֶחְכָּ֑מוּ וּ֝זְקֵנִ֗ים יָבִ֥ינוּ מִשְׁפָּֽט׃ 10לָכֵ֣ן אָ֭מַרְתִּי שִׁמְעָה־לִּ֑י אֲחַוֶּ֖ה דֵּעִ֣י אַף־אָֽנִי׃ 11הֵ֤ן הֹוחַ֨לְתִּי לְֽדִבְרֵיכֶ֗ם אָ֭זִין עַד־תְּב֥וּנֹֽתֵיכֶ֑ם עַֽד־תַּחְקְר֥וּן מִלִּֽין׃ 12וְעָֽדֵיכֶ֗ם אֶתְבֹּ֫ונָ֥ן וְהִנֵּ֤ה אֵ֣ין לְאִיֹּ֣וב מֹוכִ֑יחַ עֹונֶ֖ה אֲמָרָ֣יו מִכֶּֽם׃ 13פֶּן־תֹּ֣֭אמְרוּ מָצָ֣אנוּ חָכְמָ֑ה אֵ֖ל יִדְּפֶ֣נּוּ לֹא־אִֽישׁ׃ 14וְלֹא־עָרַ֣ךְ אֵלַ֣י מִלִּ֑ין וּ֝בְאִמְרֵיכֶ֗ם לֹ֣א אֲשִׁיבֶֽנּוּ׃ 15חַ֭תּוּ לֹא־עָ֣נוּ עֹ֑וד הֶעְתִּ֖יקוּ מֵהֶ֣ם מִלִּֽים׃ 16וְ֭הֹוחַלְתִּי כִּי־לֹ֣א יְדַבֵּ֑רוּ כִּ֥י עָ֝מְד֗וּ לֹא־עָ֥נוּ עֹֽוד׃ 17אַעֲנֶ֣ה אַף־אֲנִ֣י חֶלְקִ֑י אֲחַוֶּ֖ה דֵעִ֣י אַף־אָֽנִי׃ 18כִּ֭י מָלֵ֣תִי מִלִּ֑ים הֱ֝צִיקַ֗תְנִי ר֣וּחַ בִּטְנִֽי׃ 19הִנֵּֽה־בִטְנִ֗י כְּיַ֥יִן לֹא־יִפָּתֵ֑חַ כְּאֹבֹ֥ות חֲ֝דָשִׁ֗ים יִבָּקֵֽעַ׃ 20אֲדַבְּרָ֥ה וְיִֽרְוַֽח־לִ֑י אֶפְתַּ֖ח שְׂפָתַ֣י וְאֶֽעֱנֶֽה׃ 21אַל־נָ֭א אֶשָּׂ֣א פְנֵי־אִ֑ישׁ וְאֶל־אָ֝דָ֗ם לֹ֣א אֲכַנֶּֽה׃ 22כִּ֤י לֹ֣א יָדַ֣עְתִּי אֲכַנֶּ֑ה כִּ֝מְעַ֗ט יִשָּׂאֵ֥נִי עֹשֵֽׂנִי׃
33
Obwikubagire bwa Ayubu
1 Wani Ayubu, yumva ezi nderho zani, rhega okurhwiri kuli ebi binwa. 2 Lola oku nabumbûla akanwa, n’oku olulimi lwâni lwamarhenga ebiraka mpu lushambâle. 3 Omurhima gwani gwamadubukamwo ebinwa by’obushinganyanya, n’akanwa kâni karharhengemwo ebirhali bya kukubûla, 4 Mûka gwa Nyamuzinda gwandemaga, Mûka gw’Ogala-byoshi gumpa akalamo. 5 Akaba wankahash’okunshuza, wananshuza nâni, oyimange embere zâni, oderhe okwawe omanyire. 6 Lola oku ndi akawe, ntali Nyamuzinda, nâni nàlemagwa omu budaka akawe. 7 Okwo kwanarhuma omucûka gwâni gurhakujugumya, n’okuboko omanye kwankakuzidohera, bulya ntalimwo bugalu. 8 Kurhi kulya nayumvirhe amarhwiri gani gahema, bulya nayumvirhe omulenge gw’izù lyawe, 9 «Niono ndi mwêru kwêru nta bulyalya, ndi mwimana, buzira izâbyo. 10 Ci kwone kushobeka anshobesire, anakola ali andola nka mushombanyi wage. 11 Amalira amagulu gâni omu byûma, n’okuja kwalongereza ngasi hoshi nankagera. 12 Kuli ebyo byoshi nkubwizire oku oyâzire, bulya Nyamuzinda arhalusire omuntu. 13 Cankarhuma wamulonza kw’akadali, mpu kwenge arhali akushuza cinwa oku cinwa? 14 Nyamuzinda ajira mbero nyinji za binwa, buzira omuntu okukengukwa. 15 Omu bilôrho na muli ngasi biyishira omuntu budufu, nk’obôba bwamarhûnga ebiremwa, oku ncîngo zabo; 16 Go mango abaderhera omu marhwiri, ababwire amahwe, abadirhimanye n’enshusho z’ebibonekana. 17 Ly’ahugîsa omuntu obushanja bwâge, n’okunyihya oku bucibone bwâge. 18 Ntyo anamucînge, omûka gwâge gulek’irhogera emuhengere, Obuzîne bwâge bulekihirigirha n’okuj’omu nyenga. 19 N’okulumwa kunayigirize omuntu nako, amango orhuvuha rhwâge rhugera mw’omusisi. 20 Omuntu anayumve omugati gwamamushologorha, ayumve arhagwerhi mîru ga kulya enyama. 21 Kuhika omubiri gwâge guje gwayumîrira, abone amavuha garhaboneka gayâlagale. 22 Nk’omûka gwâge gukola guyerekire ekuzimu, n’obuzîne bwâge bukola buyerekire ekuzimu, 23 Muli ago mango erhi hankayisha malahika, mufungizi muguma okûzirwe omu cihumbi, owankabwiriza omuntu ebi akwanine okujira. 24 Owafa omuntu bwônjo amuderhere erhi: «Omubabalire arhajaga ekuzimu, nabwine ecayôkola obuzîne bwage!» 25 Aho, omubiri gwâge gwamashubibona obuzibu bw’eburhô, anashubire omu mango gage g’obusole. 26 Anahûna Nyamuzinda anayumvûbwe, . anakaz’ilolêreza obusù bwâge n’enshagali, anayâlize oku n’omuntu agwerhe obushinganya, 27 Omuntu anaj’ayîmba embere z’abandi bantu, erhi: «Nàlinjizire okubî, nalimbuzire obushinganyanya, Yehe arhangaluliraga nk’oku obubi bwâni bwalishinganine 28 Alanzire omûka gwani oku lufù, n’akalamo kani kayishibona obulangashane. 29 Lola oku kwo Nyamuzinda ajirira omuntu ntyo, liguma, kabirhi, ciru n’akasharhu. 30 Okwola mpu ly’arhenza omûka gwâge omu lufù, mpu ly’omuntu amolekerwa n’obulangashane bw’abazîne. 31Orhege okurhwiri wani Ayubu, onyumve, ohulike nie nkolaga naderha. 32 Akaba ogwerhe ebinwa by’okushuza oderhage, bulya nanasima nyerckane obushinganyanya bwawe; 33 Akaba nanga, Ohulikage nkola nakuyumvisa obumanye.
Job 33: 1
וְֽאוּלָם שְׁמַֽע־נָ֣א אִיֹּ֣וב מִלָּ֑י וְֽכָל־דְּבָרַ֥י הַאֲזִֽינָה׃ 2הִנֵּה־נָ֭א פָּתַ֣חְתִּי פִ֑י דִּבְּרָ֖ה לְשֹׁונִ֣י בְחִכִּֽי׃ 3יֹֽשֶׁר־לִבִּ֥י אֲמָרָ֑י וְדַ֥עַת שְׂ֝פָתַ֗י בָּר֥וּר מִלֵּֽלוּ׃ 4רֽוּחַ־אֵ֥ל עָשָׂ֑תְנִי וְנִשְׁמַ֖ת שַׁדַּ֣י תְּחַיֵּֽנִי׃ 5אִם־תּוּכַ֥ל הֲשִׁיבֵ֑נִי עֶרְכָ֥ה לְ֝פָנַ֗י הִתְיַצָּֽבָה׃ 6הֵן־אֲנִ֣י כְפִ֣יךָ לָאֵ֑ל מֵ֝חֹ֗מֶר קֹרַ֥צְתִּי גַם־אָֽנִי׃ 7הִנֵּ֣ה אֵ֭מָתִי לֹ֣א תְבַעֲתֶ֑ךָּ וְ֝אַכְפִּ֗י עָלֶ֥יךָ לֹא־יִכְבָּֽד׃ 8אַ֭ךְ אָמַ֣רְתָּ בְאָזְנָ֑י וְקֹ֖ול מִלִּ֣ין אֶשְׁמָֽע׃ 9זַ֥ךְאֲנִ֗י בְּֽלִ֫י פָ֥שַׁע חַ֥ף אָנֹכִ֑י וְלֹ֖א עָוֹ֣ן לִֽי׃ 10הֵ֣ן תְּ֭נוּאֹות עָלַ֣י יִמְצָ֑א יַחְשְׁבֵ֖נִי לְאֹויֵ֣ב לֹֽו׃ 11יָשֵׂ֣ם בַּסַּ֣ד רַגְלָ֑י יִ֝שְׁמֹ֗ר כָּל־אָרְחֹתָֽי׃ 12הֶן־זֹ֣את לֹא־צָדַ֣קְתָּ אֶעֱנֶ֑ךָּ כִּֽי־יִרְבֶּ֥ה אֱ֝לֹ֗והַ מֵאֱנֹֽושׁ׃ 13מַ֭דּוּעַ אֵלָ֣יו רִיבֹ֑ותָ כִּ֥י כָל־דְּ֝בָרָ֗יו לֹ֣א־יַעֲנֶֽה׃ 14כִּֽי־בְאַחַ֥ת יְדַבֶּר־אֵ֑ל וּ֝בִשְׁתַּ֗יִם לֹ֣א יְשׁוּרֶֽנָּה׃ 15בַּחֲלֹ֤ום׀ חֶזְיֹ֬ון לַ֗יְלָה בִּנְפֹ֣ל תַּ֭רְדֵּמָה עַל־אֲנָשִׁ֑ים בִּ֝תְנוּמֹ֗ות עֲלֵ֣י מִשְׁכָּֽב׃ 16אָ֣ז יִ֭גְלֶה אֹ֣זֶן אֲנָשִׁ֑ים וּבְמֹ֖סָרָ֣ם יַחְתֹּֽם׃ 17לְ֭הָסִיר אָדָ֣ם מַעֲשֶׂ֑ה וְגֵוָ֖ה מִגֶּ֣בֶר יְכַסֶּֽה׃ 18יַחְשֹׂ֣ךְ נַ֭פְשֹׁו מִנִּי־שָׁ֑חַת וְ֝חַיָּתֹ֗ו מֵעֲבֹ֥ר בַּשָּֽׁלַח׃ 19וְהוּכַ֣ח בְּ֭מַכְאֹוב עַל־מִשְׁכָּבֹ֑ו וְרִיב עֲצָמָ֣יו אֵתָֽן׃ 20וְזִֽהֲמַ֣תּוּ חַיָּתֹ֣ו לָ֑חֶם וְ֝נַפְשֹׁ֗ו מַאֲכַ֥ל תַּאֲוָֽה׃ 21יִ֣כֶל בְּשָׂרֹ֣ו מֵרֹ֑אִי וּשְׁפִי עַ֝צְמֹותָ֗יו לֹ֣א רֻאּֽוּ׃ 22וַתִּקְרַ֣ב לַשַּׁ֣חַת נַפְשֹׁ֑ו וְ֝חַיָּתֹ֗ו לַֽמְמִתִֽים׃ 23אִם־יֵ֤שׁ עָלָ֨יו׀ מַלְאָ֗ךְ מֵלִ֗יץ אֶחָ֥ד מִנִּי־אָ֑לֶף לְהַגִּ֖יד לְאָדָ֣ם יָשְׁרֹֽו׃ 24וַיְחֻנֶּ֗נּוּ וַיֹּ֗אמֶר פְּ֭דָעֵהוּ מֵרֶ֥דֶת שָׁ֗חַת מָצָ֥אתִי כֹֽפֶר׃ 25רֻֽטֲפַ֣שׁ בְּשָׂרֹ֣ו מִנֹּ֑עַר יָ֝שׁ֗וּב לִימֵ֥י עֲלוּמָֽיו׃ 26יֶעְתַּ֤ר אֶל־אֱלֹ֨והַּ׀ וַיִּרְצֵ֗הוּ וַיַּ֣רְא פָּ֭נָיו בִּתְרוּעָ֑ה וַיָּ֥שֶׁב לֶ֝אֱנֹ֗ושׁ צִדְקָתֹֽו׃ 27יָשֹׁ֤ר׀ עַל־אֲנָשִׁ֗ים וַיֹּ֗אמֶר חָ֭טָאתִי וְיָשָׁ֥ר הֶעֱוֵ֗יתִי וְלֹא־שָׁ֥וָה לִֽי׃ 28פָּדָ֣ה נַפְשִׁי מֵעֲבֹ֣ר בַּשָּׁ֑חַת וְחַיָּתִי בָּאֹ֥ור תִּרְאֶֽה׃ 29הֶן־כָּל־אֵ֭לֶּה יִפְעַל־אֵ֑ל פַּעֲמַ֖יִם שָׁלֹ֣ושׁ עִם־גָּֽבֶר׃ 30לְהָשִׁ֣יב נַ֭פְשֹׁו מִנִּי־שָׁ֑חַת לֵ֝אֹ֗ור בְּאֹ֣ור הַֽחַיִּים׃ 31הַקְשֵׁ֖ב אִיֹּ֥וב שְֽׁמַֽע־לִ֑י הַ֝חֲרֵ֗שׁ וְאָנֹכִ֥י אֲדַבֵּֽר׃ 32אִם־יֵשׁ־מִלִּ֥ין הֲשִׁיבֵ֑נִי דַּ֝בֵּ֗ר כִּֽי־חָפַ֥צְתִּי צַדְּקֶֽךָּ׃ 33אִם־אַ֭יִן אַתָּ֥ה שְֽׁמַֽע־לִ֑י הַ֝חֲרֵ֗שׁ וַאֲאַלֶּפְךָ֥ חָכְמָֽה׃ ס
34
Elihu ayushûla ebindi binwa
1 Okubundi Elihu ayushûla aderha, erhi: 2 Ninyu mwe bashinganyanya, yumvi ebi binwa, mwe b’obumanye bunji, muntege okurhwiri. 3 Bulya okurhwiri kurhahimwa kurhonya enshambâlo, · Nka kula ebiraka biyumva amanyunya g’ebiryo. 4 Rhulolage haguma bihi biri bya bushinganyanya, rhwene na nene rhulole ebiri by’okuli. 5 Ayubu anadesire, erhi: «Mba mushinganyanya, na Nyamuzinda àmbulîre okuli kwani, 6 Omutwi w’emmanja (wâni) kuli nie ali mwîsi wa bantu, obubi bwâni kakola kafinjo karhafuma, n’obwo ntabyo nàjizire» 7 Ngahi oli aka Ayubu akaciboneka? Onywa amabî nka mìshi. 8 Ogenda haguma n’abanya-byaha, Oyumvikana n’abantu babì. 9 Karhali yene wàderhaga, erhi: «Bici kukwanana omuntu, omu kujira ebi alonzize, omu bwami bwa Nyamuzinda. 10 Munyumve nani nka muntu muguma-guma, muyegûle kùli na Nyamuzinda amagalugalu; Ow’eyanya aba mushinganyanya. 11 Bulya ahemba omuntu nk’oku ebijiro byage binali, alola ngasi muntu oku obworhere bwâge bunali. 12 Kwo binali Nyamuzinda arhaba nkola-maligo, Nyamubâho arhalenganya. 13 Ndi wamuhaga obuhashe burhegeka igulu? Ndi wankamubwizire mpu arhegeke igulu lyoshi? 14 Acishubiranaga omûka gwâge, · acicîbungiraga-kwo yenene empûsi yâge. 15 Ngasi ciremwa coshi cànkahubire, n’omuntu ashubire omu katulo. 16 Akaba oyish’iyumvirhiza, ohire ehi emurhima: orhege okurhwiri oku mulenge gw’izù lyâni. 17 K’oshomba obushinganyanya anamany’irhegeka? k’anacishomya mpu atwira Omushinganyanya Ogala-byoshi oluba nja? 18 Obwira abami mpu: “ntindi !” ogayaguza abaluzi. 19 Arhishi baluzi, arhanajira kabôlo ekarhi k’omugaraganda n’entagengwa, bulya boshi buli bulenga bw’enfune zâge. 20 Boshi kufà bafà omu kahwenyenye k’obudufu, entwâli ziherêrekere n’okuhirigirha, na ciri-misi amunaganule buzira kucihinya. 21 Amasù gâge garhahwa garhasingiriza enjira z’omuntu, n’okulolêreza amakano gage. 22 Nta mwizimya nisi erhi lwikûngu, nyankola-maligo ankahash’icifulikamwo. 23 Ntaye alaliza mpu ly’abonekana mushinganyanya omu masù ga Nyamuzinda. 24 Yene ye vunyungula abanya-buhashe buzira kudôsibwa na ndi, ahire n’abandi ahâli h’abo. 25 Aba amanyirire ebijiro bya ngasi baguma! anababulindike omu budufu n’okubalabarhanya. 26 Nka kula kwa banya-nkola-maligo, anabavunyungulire omu masù g’olubaga. 27 Bulya bàmugomire, barhanashimbaga enjira zage. 28 Balibuza omukenyi kuhika cmirenge yage yamuhikako, bamugayisa ntyo erhi ayumva endûlu z’abirhôhye. 29 Erhi ankabêra burhahinya na ntaye wamuhuliganya, erhi ankabwikira obusù bwâge, buzira kuciyereka ndi, erhi anababalire amashanja n’ebiremwa! 30 Anaciza omugoma omu kasirha k’amaligo, 31 Erhi oyo ankabwira Nyamuzinda, erhi: «Nagomire, ntakacijira câha, 32 akaba nàhabire, ombabalire, akaba nàbuzire obushinganyanya, ntakacishubirira» 33 K’oku bwâwe, anali wa kuhana, bulya wàlahire emihigo yage? Wene wacîshoga arhali nie, nirhu orhuhage oku bwawe bumanye! 34 Ci kwone abantu barhimanya, na ngasi mugula odwirhe anyumvirhiza, banambwira, erhi: 35 «Ayubu arhaderha n’obumanye, bulya enshambâlo yâge erhali mwo bukengere.» 36 Nawe wene oj’emulôndôlo, oyumvirhize amashuzo gage n’ag’abahalanjisi. 37 Bulya amayushûla oku câha câge, obugoma, asherêza okuli ekarhî kirhu, anayushûla ebinwa birhankasîmisa Nnâmabanga.»
Job 34: 1
וַיַּ֥עַן אֱלִיה֗וּא וַיֹּאמַֽר׃ 2שִׁמְע֣וּ חֲכָמִ֣ים מִלָּ֑י וְ֝יֹדְעִ֗ים הַאֲזִ֥ינוּ לִֽי׃ 3כִּי־אֹ֭זֶן מִלִּ֣ין תִּבְחָ֑ן וְ֝חֵ֗ךְ יִטְעַ֥ם לֶאֱכֹֽל׃ 4מִשְׁפָּ֥ט נִבְחֲרָה־לָּ֑נוּ נֵדְעָ֖ה בֵינֵ֣ינוּ מַה־טֹּֽוב׃ 5כִּֽי־אָ֭מַר אִיֹּ֣וב צָדַ֑קְתִּי וְ֝אֵ֗ל הֵסִ֥יר מִשְׁפָּטִֽי׃ 6עַל־מִשְׁפָּטִ֥י אֲכַזֵּ֑ב אָנ֖וּשׁ חִצִּ֣י בְלִי־פָֽשַׁע׃ 7מִי־גֶ֥בֶר כְּאִיֹּ֑וב יִֽשְׁתֶּה־לַּ֥עַג כַּמָּֽיִם׃ 8וְאָרַ֣ח לְ֭חֶבְרָה עִם־פֹּ֣עֲלֵי אָ֑וֶן וְ֝לָלֶ֗כֶת עִם־אַנְשֵׁי־רֶֽשַׁע׃ 9כִּֽי־אָ֭מַר לֹ֣א יִסְכָּן־גָּ֑בֶר בִּ֝רְצֹתֹ֗ו עִם־אֱלֹהִֽים׃ 10לָכֵ֤ן׀ אַ֥נֲשֵׁ֥י לֵבָ֗ב שִׁמְע֫וּ לִ֥י חָלִ֖לָה לָאֵ֥ל מֵרֶ֗שַׁע וְשַׁדַּ֥י מֵעָֽוֶל׃ 11כִּ֤י פֹ֣עַל אָ֭דָם יְשַׁלֶּם־לֹ֑ו וּֽכְאֹ֥רַח אִ֝֗ישׁ יַמְצִאֶֽנּוּ׃ 12אַף־אָמְנָ֗ם אֵ֥ל לֹֽא־יַרְשִׁ֑יעַ וְ֝שַׁדַּ֗י לֹֽא־יְעַוֵּ֥ת מִשְׁפָּֽט׃ 13מִֽי־פָקַ֣ד עָלָ֣יו אָ֑רְצָה וּמִ֥י שָׂ֝֗ם תֵּבֵ֥ל כֻּלָּֽהּ׃ 14אִם־יָשִׂ֣ים אֵלָ֣יו לִבֹּ֑ו רוּחֹ֥ו וְ֝נִשְׁמָתֹ֗ו אֵלָ֥יו יֶאֱסֹֽף׃ 15יִגְוַ֣ע כָּל־בָּשָׂ֣ר יָ֑חַד וְ֝אָדָ֗ם עַל־עָפָ֥ר יָשֽׁוּב׃ 16וְאִם־בִּ֥ינָה שִׁמְעָה־זֹּ֑את הַ֝אֲזִ֗ינָה לְקֹ֣ול מִלָּֽי׃ 17הַאַ֬ף שֹׂונֵ֣א מִשְׁפָּ֣ט יַחֲבֹ֑ושׁ וְאִם־צַדִּ֖יק כַּבִּ֣יר תַּרְשִֽׁיעַ׃ 18הַאֲמֹ֣ר לְמֶ֣לֶךְ בְּלִיָּ֑עַל רָ֝שָׁ֗ע אֶל־נְדִיבִֽים׃ 19אֲשֶׁ֤ר לֹֽא־נָשָׂ֨א׀ פְּנֵ֥י שָׂרִ֗ים וְלֹ֣א נִכַּר־שֹׁ֖ועַ לִפְנֵי־דָ֑ל כִּֽי־מַעֲשֵׂ֖ה יָדָ֣יו כֻּלָּֽם׃ 20רֶ֤גַע׀ יָמֻתוּ֮ וַחֲצֹ֪ות לָ֥יְלָה יְגֹעֲשׁ֣וּ עָ֣ם וְיַעֲבֹ֑רוּ וְיָסִ֥ירוּ אַ֝בִּ֗יר לֹ֣א בְיָֽד׃ 21כִּי־עֵ֭ינָיו עַל־דַּרְכֵי־אִ֑ישׁ וְֽכָל־צְעָדָ֥יו יִרְאֶֽה׃ 22אֵֽין־חֹ֖שֶׁךְ וְאֵ֣ין צַלְמָ֑וֶת לְהִסָּ֥תֶר שָׁ֝֗ם פֹּ֣עֲלֵי אָֽוֶן׃ 23כִּ֤י לֹ֣א עַל־אִ֭ישׁ יָשִׂ֣ים עֹ֑וד לַהֲלֹ֥ךְ אֶל־אֵ֝֗ל בַּמִּשְׁפָּֽט׃ 24יָרֹ֣עַ כַּבִּירִ֣ים לֹא־חֵ֑קֶר וַיַּעֲמֵ֖ד אֲחֵרִ֣ים תַּחְתָּֽם׃ 25לָכֵ֗ן יַ֭כִּיר מַעְבָּֽדֵיהֶ֑ם וְהָ֥פַךְ לַ֝֗יְלָה וְיִדַּכָּֽאוּ׃ 26תַּֽחַת־רְשָׁעִ֥ים סְפָקָ֗ם בִּמְקֹ֥ום רֹאִֽים׃ 27אֲשֶׁ֣ר עַל־כֵּ֭ן סָ֣רוּ מֵֽאַחֲרָ֑יו וְכָל־דְּ֝רָכָ֗יו לֹ֣א הִשְׂכִּֽילוּ׃ 28לְהָבִ֣יא עָ֭לָיו צַֽעֲקַת־דָּ֑ל וְצַעֲקַ֖ת עֲנִיִּ֣ים יִשְׁמָֽע׃ 29וְה֤וּא יַשְׁקִ֨ט׀ וּמִ֥י יַרְשִׁ֗עַ וְיַסְתֵּ֣ר פָּ֭נִים וּמִ֣י יְשׁוּרֶ֑נּוּ וְעַל־גֹּ֖וי וְעַל־אָדָ֣ם יָֽחַד׃ 30מִ֭מְּלֹךְ אָדָ֥ם חָנֵ֗ף מִמֹּ֥קְשֵׁי עָֽם׃ 31כִּֽי־אֶל־אֵ֭ל הֶאָמַ֥ר נָשָׂ֗אתִי לֹ֣א אֶחְבֹּֽל׃ 32בִּלְעֲדֵ֣י אֶ֭חֱזֶה אַתָּ֣ה הֹרֵ֑נִי אִֽם־עָ֥וֶל פָּ֝עַ֗לְתִּי לֹ֣א אֹסִֽיף׃ 33הַֽמֵעִמְּךָ֬ יְשַׁלְמֶ֨נָּה כִּֽי־מָאַ֗סְתָּ כִּי־אַתָּ֣ה תִבְחַ֣ר וְלֹא־אָ֑נִי וּֽמַה־יָדַ֥עְתָּ דַבֵּֽר׃ 34אַנְשֵׁ֣י לֵ֭בָב יֹ֣אמְרוּ לִ֑י וְגֶ֥בֶר חָ֝כָ֗ם שֹׁמֵ֥עַֽ לִֽי׃ 35אִ֭יֹּוב לֹא־בְדַ֣עַת יְדַבֵּ֑ר וּ֝דְבָרָ֗יו לֹ֣א בְהַשְׂכֵּֽיל׃ 36אָבִ֗י יִבָּחֵ֣ן אִיֹּ֣וב עַד־נֶ֑צַח עַל־תְּ֝שֻׁבֹ֗ת בְּאַנְשֵׁי־אָֽוֶן׃ 37כִּ֥י יֹ֘סִ֤יף עַֽל־חַטָּאתֹ֣ו פֶ֭שַׁע בֵּינֵ֣ינוּ יִסְפֹּ֑וק וְיֶ֖רֶב אֲמָרָ֣יו לָאֵֽל׃ ס
35
Nyamuzinda ashibirira emikolo y’abantu
1 Elihu ashubiyushûla ebinwa aderha, erhi: 2 «K’ocikebirwe mpu wanayàza, nisi erhi ohamagale n’obwalagale oku wanaba, mushinganyanya omu masù ga Nyamuzinda.» 3 Okucishomya okumubwira, erhi: «Makwanane maci kuli mwe, nkajira ecâha erhi ntacijiziri?» 4 Lero niene nkolaga nakushuza, nshuze n’abira bâwe caligumiza, 5 Galamira emalunga ocibonere, Lola kurhi ebitù biri kulî na nâwe! 6 Okajira ecâha, k’erhi Ye obabazize? Okayushûla obugoma bwâwe, k’omubabazize? 7 Akaba oli mushinganyanya bici omulerhera? nisi bici omushobôza? 8 Obubî bwawe bwanabalâza balya mushushine mweshi, obushinganyanya bwâwe burhankakwanana abarhali bantu. 9 Abali omu malibuko, barhahwa kuyâma, Abali omu mazibu g’ababisha, banayakûze, bahûne owabalikûza, 10 Ci ntaye oderha, erhi: «Ngahi oli Nyamuzinda, Mulemi wàni?» Olya ohà abantu enyimbo z’obukuze budufu, 11 Olya orhuyigiriza bwinja kulusha aleke ensimba z’erubala, Orhujira binja na birhonzi kulusha aleke enyunyi z’emalunga. 12 Banayame arhanabayumve, erhi bucibune bwa bantu babî burhuma 13 Nyamuzinda arhayumvirhiza ebinwa bibî, Ogala-byoshi arhabilolakwo. 14 Woyo wamacishomya okuderha, erhi «Ntamubwini» mpu olubanja lwâni luli emwâge, nalinda! 15 Nisi, erhi: «Oburhe bwâge burhahana» anali nk’uhabire obubi bw’ebinwa by’omuntu. 16 Kuli kuderha oku Ayubu adwirhe abumbûlira akanwa busha, omu buhwinja bwâge adwirhe aluza ebinwa busha.
Job 35: 1
וַיַּ֥עַן אֱלִיה֗וּ וַיֹּאמַֽר׃ 2הֲ֭זֹאת חָשַׁ֣בְתָּ לְמִשְׁפָּ֑ט אָ֝מַ֗רְתָּ צִדְקִ֥י מֵאֵֽל׃ 3כִּֽי־תֹ֭אמַר מַה־יִּסְכָּן־לָ֑ךְ מָֽה־אֹ֝עִ֗יל מֵֽחַטָּאתִֽי׃ 4אֲ֭נִי אֲשִֽׁיבְךָ֣ מִלִּ֑ין וְֽאֶת־רֵעֶ֥יךָ עִמָּֽךְ׃ 5הַבֵּ֣ט שָׁמַ֣יִם וּרְאֵ֑ה וְשׁ֥וּר שְׁ֝חָקִ֗ים גָּבְה֥וּ מִמֶּֽךָּ׃ 6אִם־חָ֭טָאתָ מַה־תִּפְעָל־בֹּ֑ו וְרַבּ֥וּ פְ֝שָׁעֶ֗יךָ מַה־תַּעֲשֶׂה־לֹּֽו׃ 7אִם־צָ֭דַקְתָּ מַה־תִּתֶּן־לֹ֑ו אֹ֥ו מַה־מִיָּדְךָ֥ יִקָּֽח׃ 8לְאִישׁ־כָּמֹ֥וךָ רִשְׁעֶ֑ךָ וּלְבֶן־אָ֝דָ֗ם צִדְקָתֶֽךָ׃ 9מֵ֭רֹב עֲשׁוּקִ֣ים יַזְעִ֑יקוּ יְשַׁוְּע֖וּ מִזְּרֹ֣ועַ רַבִּֽים׃ 10וְֽלֹא־אָמַ֗ר אַ֭יֵּה אֱלֹ֣והַּ עֹשָׂ֑י נֹתֵ֖ן זְמִרֹ֣ות בַּלָּֽיְלָה׃ 11מַ֭לְּפֵנוּ מִבַּהֲמֹ֣ות אָ֑רֶץ וּמֵעֹ֖וף הַשָּׁמַ֣יִם יְחַכְּמֵֽנוּ׃ 12שָׁ֣ם יִ֭צְעֲקוּ וְלֹ֣א יַעֲנֶ֑ה מִ֝פְּנֵ֗י גְּאֹ֣ון רָעִֽים׃ 13אַךְ־שָׁ֭וְא לֹא־יִשְׁמַ֥ע׀ אֵ֑ל וְ֝שַׁדַּ֗י לֹ֣א יְשׁוּרֶֽנָּה׃ 14אַ֣ף כִּֽי־תֹ֖אמַר לֹ֣א תְשׁוּרֶ֑נּוּ דִּ֥ין לְ֝פָנָ֗יו וּתְחֹ֥ולֵֽל לֹֽו׃ 15וְעַתָּ֗ה כִּי־אַ֭יִן פָּקַ֣ד אַפֹּ֑ו וְלֹֽא־יָדַ֖ע בַּפַּ֣שׁ מְאֹֽד׃ 16וְ֭אִיֹּוב הֶ֣בֶל יִפְצֶה־פִּ֑יהוּ בִּבְלִי־דַ֝֗עַת מִלִּ֥ין יַכְבִּֽר׃ פ
36
Amakwânane g’amalibuko g’Ayubu
1 Okubundi Elihu anacigendekera aderha, erhi: 2 Oninde hisungunu onandeke nkuyigirize, bulya ntadesire byoshi ebiyerekire Nyamuzinda! 3 Nadòma obumanye bwâni kulî, lyo nfungira Omulemi wani 4 Bulya okunali ebinwa byâni birhali bya bunywesi, biri binwa byàli hofi nâwe, bya muntu ogwerhe obumanye nkana. 5 Nyamuzinda arhakabulira omuntu ogwerhe omurhima gucire! 6 Arhankaziga omuntu mubî alama, ye fungira abakenyi, 7 Ye yeza omushinganyanya, anamudamaze oku ntebe y’obwâmi haguma n’abami, omu irenge ly’ensiku n’amango! 8 Lero abashweke n’obudagule, balibuzibwe n’amalumwa. 9 Abamanyise ntyo ebijiro byâbo, abayereke ebijiro by’obucibone bwâbo! 10 Abayigule amarhwiri abarhônde, mpu baleke obubî bwabo. 11 Erhi bankanayumva bakanamurhumikira, akalamo kabo banakagereza omu murhûla n’emyaka yabo ebe ya masîma. 12 Ci erhi ankaba barhayumva, bonene banaciyîsa n’itumu, bafe barhanamanyiri. 13 Ci ab’emirhima mizibu, balya bakaziyôrha balì omu burhe, barhankamanya bayakûza amango amabashweka. 14 Banafa omu busole bwabo, n’akalamo kabo kagayaguzibwe. 15 Anayôkole omukenyi n’obukenyi bwâge, anamuyigirize n’amalumwa. 16 Nawe alonza akukûle omu burhe, akuhire aha wagandâza! 17 Wàlahire okuha abantu babî obuhane, wakaz’iyîma enfûzi obuhashe bwayo. 18 Ci ocilangage omanye ebinji-binji byakushumika kubî, wankahera n’obuhirhi bunene. 19 Otwîre omugale olubanja kuguma n’omukenyi, omuntu muzibu kuguma n’omuntu muzâmba. 11 Orhavunyungulaga ababûnga, mpu lyo oha bene winyu entebe zâbo; 21 Omanye wankahabukira omu birhashinganini, byo byàrhumaga oja omu marhangulo gali nk’aga. Olwimbo lw’obushinganyanya buzibu 22 Lola oku Nyamuzinda ye jira obuhashe bwoshi, muntu mukulu ndi wankacigerera kuli Ye? 23 Ndi okola omulangwîre enjira agereramwo? Ndi okola omubwizire, erhi: Wajizire kubî». 24 Okuli kulenga, olonze kurhi wankakuza omukolo gwâwe, ogu abantu bakuza n’enyimbo zabo. 25 Abagubona basômerwe, omuntu akazigulolêreza ciru akaba ali kulî 26 Neci Nyamuzinda ali mukulu, alushire obumanye bwirhu, omubalè gw’emyaka yâge gurhankaheka! 27 Ye nyihya emirhonyi y’amîshi, ayijire ebe nkuba, cihônzi cinene. 28 Neci ebitù bibulage, ehûngukire oku rhutù rhw’abantu. 29 Ndi wankahash’imanya kurhi ebitù bigenda, ndi wankamanya emikungulo y’omu mwâge? 30 Lola oku analambûlire ebitù oku nyanya z’entondo, abikolese omu kucibwikira. 31 Kwa bene okwo kw’aluza mw’abantu, n’okuhâna ebiryo mwandu. 32 Anafumbarhe omulazo omu nfune zâge, anagubwire eci gwakola. 33 Omukungulo gwâge gunamanyise oku ayiruka, oku obukunizi bwâge buyishir’igandaza obubî.
Job 36: 1
וַיֹּ֥סֶף אֱלִיה֗וּא וַיֹּאמַֽר׃ 2כַּתַּר־לִ֣י זְ֭עֵיר וַאֲחַוֶּ֑ךָּ כִּ֤י עֹ֖וד לֶאֱלֹ֣והַּ מִלִּֽים׃ 3אֶשָּׂ֣א דֵ֭עִי לְמֵרָחֹ֑וק וְ֝לְפֹעֲלִ֗י אֶֽתֵּֽן־צֶֽדֶק׃ 4כִּֽי־אָ֭מְנָם לֹא־שֶׁ֣קֶר מִלָּ֑י תְּמִ֖ים דֵּעֹ֣ות עִמָּֽךְ׃ 5הֶן־אֵ֣ל כַּ֭בִּיר וְלֹ֣א יִמְאָ֑ס כַּ֝בִּ֗יר כֹּ֣חַֽ לֵֽב׃ 6לֹא־יְחַיֶּ֥ה רָשָׁ֑ע וּמִשְׁפַּ֖ט עֲנִיִּ֣ים יִתֵּֽן׃ 7לֹֽא־יִגְרַ֥ע מִצַּדִּ֗יק עֵ֫ינָ֥יו וְאֶת־מְלָכִ֥ים לַכִּסֵּ֑א וַיֹּשִׁיבֵ֥ם לָ֝נֶ֗צַח וַיִּגְבָּֽהוּ׃ 8וְאִם־אֲסוּרִ֥ים בַּזִּקִּ֑ים יִ֝לָּכְד֗וּן בְּחַבְלֵי־עֹֽנִי׃ 9וַיַּגֵּ֣ד לָהֶ֣ם פָּעֳלָ֑ם וּ֝פִשְׁעֵיהֶ֗ם כִּ֣י יִתְגַּבָּֽרוּ׃ 10וַיִּ֣גֶל אָ֭זְנָם לַמּוּסָ֑ר וַ֝יֹּ֗אמֶר כִּֽי־יְשֻׁב֥וּן מֵאָֽוֶן׃ 11אִֽם־יִשְׁמְע֗וּ וְֽיַ֫עֲבֹ֥דוּ יְכַלּ֣וּ יְמֵיהֶ֣ם בַּטֹּ֑וב וּ֝שְׁנֵיהֶ֗ם בַּנְּעִימִֽים׃ 12וְאִם־לֹ֣א יִ֭שְׁמְעוּ בְּשֶׁ֣לַח יַעֲבֹ֑רוּ וְ֝יִגְוְע֗וּ כִּבְלִי־דָֽעַת׃ 13וְֽחַנְפֵי־לֵ֭ב יָשִׂ֣ימוּ אָ֑ף לֹ֥א יְ֝שַׁוְּע֗וּ כִּ֣י אֲסָרָֽם׃ 14תָּמֹ֣ת בַּנֹּ֣עַר נַפְשָׁ֑ם וְ֝חַיָּתָ֗ם בַּקְּדֵשִֽׁים׃ 15יְחַלֵּ֣ץ עָנִ֣י בְעָנְיֹ֑ו וְיִ֖גֶל בַּלַּ֣חַץ אָזְנָֽם׃ 16וְאַ֤ף הֲסִיתְךָ֨׀ מִפִּי־צָ֗ר רַ֭חַב לֹא־מוּצָ֣ק תַּחְתֶּ֑יהָ וְנַ֥חַת שֻׁ֝לְחָנְךָ֗ מָ֣לֵא דָֽשֶׁן׃ 17וְדִין־רָשָׁ֥ע מָלֵ֑אתָ דִּ֖ין וּמִשְׁפָּ֣ט יִתְמֹֽכוּ׃ 18כִּֽי־חֵ֭מָה פֶּן־יְסִֽיתְךָ֣ בְסָ֑פֶק וְרָב־כֹּ֝֗פֶר אַל־יַטֶּֽךָּ׃ 19הֲיַעֲרֹ֣ךְ שׁ֖וּעֲךָ לֹ֣א בְצָ֑ר וְ֝כֹ֗ל מַאֲמַצֵּי־כֹֽחַ׃ 20אַל־תִּשְׁאַ֥ף הַלָּ֑יְלָה לַעֲלֹ֖ות עַמִּ֣ים תַּחְתָּֽם׃ 21הִ֭שָּׁמֶר אַל־תֵּ֣פֶן אֶל־אָ֑וֶן כִּֽי־עַל־זֶ֝֗ה בָּחַ֥רְתָּ מֵעֹֽנִי׃ 22הֶן־אֵ֭ל יַשְׂגִּ֣יב בְּכֹחֹ֑ו מִ֖י כָמֹ֣הוּ מֹורֶֽה׃ 23מִֽי־פָקַ֣ד עָלָ֣יו דַּרְכֹּ֑ו וּמִֽי־אָ֝מַ֗ר פָּעַ֥לְתָּ עַוְלָֽה׃ 24זְ֭כֹר כִּֽי־תַשְׂגִּ֣יא פָעֳלֹ֑ו אֲשֶׁ֖ר שֹׁרְר֣וּ אֲנָשִֽׁים׃ 25כָּל־אָדָ֥ם חָֽזוּ־בֹ֑ו אֱ֝נֹ֗ושׁ יַבִּ֥יט מֵרָחֹֽוק׃ 26הֶן־אֵ֣ל שַׂ֭גִּיא וְלֹ֣א נֵדָ֑ע מִסְפַּ֖ר שָׁנָ֣יו וְלֹא־חֵֽקֶר׃ 27כִּ֭י יְגָרַ֣ע נִטְפֵי־מָ֑יִם יָזֹ֖קּוּ מָטָ֣ר לְאֵדֹֽו׃ 28אֲשֶֽׁר־יִזְּל֥וּ שְׁחָקִ֑ים יִ֝רְעֲפ֗וּ עֲלֵ֤י׀ אָדָ֬ם רָֽב׃ 29אַ֣ף אִם־יָ֭בִין מִפְרְשֵׂי־עָ֑ב תְּ֝שֻׁאֹ֗ות סֻכָּתֹֽו׃ 30הֵן־פָּרַ֣שׂ עָלָ֣יו אֹורֹ֑ו וְשָׁרְשֵׁ֖י הַיָּ֣ם כִּסָּֽה׃ 31כִּי־בָ֭ם יָדִ֣ין עַמִּ֑ים יִֽתֶּן־אֹ֥כֶל לְמַכְבִּֽיר׃ 32עַל־כַּפַּ֥יִם כִּסָּה־אֹ֑ור וַיְצַ֖ו עָלֶ֣יהָ בְמַפְגִּֽיעַ׃ 33יַגִּ֣יד עָלָ֣יו רֵעֹ֑ו מִ֝קְנֶ֗ה אַ֣ף עַל־עֹולֶֽה׃
37
1 Na kuli okwo, omurhima gwâni gwamashabira omu ndà, gwamarhênga aha gubêra. 2 Yumvi, yumvi okushakânya’kw’izù lyâge emikungulo yamurhenga omu kanwa 3 Yamanarhulukâna omu malunga mwoshi, n’emilazo yage yamalagiza kuhika ah’igulu lihekera. 4 Enyuma zage izù lyakungula bwenene, bulya izù linene lya Nyamuzinda lyakungula. Arhankanayimanza emilazo yâge amango izù lyage lidwirhe lyakungula. 5 Neci okunali, n’eyo mikungulo, Nyamuzinda anarhuyereke ebisomerine, anajire ebirhangâzo rhurhankakayumva. 6 Anabwire enkuba y’olubula, erhi: «Rhogera oku idaho» n’enkuba y’ecihônzi ayibwire, erhi: «Rhoga n’obuzibu bunêne» 7 Ntyo anayimanze emikolo y’abantu, Lyo ngasi muguma amanyisa-ho oku emikolo yage eri mikulu. 8 N’ensimba zije omu mwazo, ziyegeme omu malumba gâzo. 9Ecihusi carhenga aha ciba, n’empûsi y’emwênè elerhe emboho. 10 N’oku misi y’omûka gwa Nyamuzinda, olubula lunànage n’enyîshi zihulula zizibuhe. 11 Anahire omûka omo bitù, n’ebitù bihire emilazo eyi n’eyi. 12 Nayo emilazo yanaja emunda ayirhegesire, ejire oku anayirhegesire omu igulu lyoshi. 13 Hali amango eyisha eri hana abantu, nisi erhi elerhe amînja g’enkuba. 14 Okwôla kwoshi okuyumve wâni Ayubu, buzira kurhindira, Onagerêreze oku birhangâzo bya Nyamuzinda. 15 K’omanyire oku Nyamuzinda abirhegeka? K’oyishi oku ajira ly’emilazo emoleka kurhenga omu bitù? 16 K’oyishi kurhi ajira ly’ebitù birhagirhogera oku idaho, cisomerine c’obukengere bwâge bunji; 17 Woyo, emyambalo yâwe enayunjule idûrhu, Gala mango igulu lihumûka, lirhengemwo ehihûsi hyarheng’e mukôndwè! 18 Ka wankamanya akâge okulambûla ebitù? N’okubizibuhya nka cilolero ca cûma? 19 Mbwiraga nâni kurhi rhwankamushuza? Okwinja, rhucihulikire bulya rhuli omu mwizimya. 20 K’ebinwa byani hali oku byamubwira? Ka mwene omuntu ankamuyigiriza? 21 Mango maguma obulangashane burhaboneke, bulya bwabwikirwe bwenêne n’ebitù, Kandi empûsi yanayisha ebiyehukane kulî. 22 Olunda lw’e Mwênè, yamarhenga obulangashane buli nka masholo Nyamuzinda oyo ocihundikire obukulu bw’okuyôbohya! 23 Ogala-byoshi, ntaho rhwankamushimâna! Ye mukulu, nn’obushinganyanya n’obuhashe! 24 Abantu boshi bamurhinye, bamukuze balya boshi bacikunga bwenge.
Job 37: 1
אַף־לְ֭זֹאת יֶחֱרַ֣ד לִבִּ֑י וְ֝יִתַּ֗ר מִמְּקֹומֹֽו׃ 2שִׁמְע֤וּ שָׁמֹ֣ועַ בְּרֹ֣גֶז קֹלֹ֑ו וְ֝הֶ֗גֶה מִפִּ֥יו יֵצֵֽא׃ 3תַּֽחַת־כָּל־הַשָּׁמַ֥יִם יִשְׁרֵ֑הוּ וְ֝אֹורֹ֗ו עַל־כַּנְפֹ֥ות הָאָֽרֶץ׃ 4אַחֲרָ֤יו׀ יִשְׁאַג־קֹ֗ול יַ֭רְעֵם בְּקֹ֣ול גְּאֹונֹ֑ו וְלֹ֥א יְ֝עַקְּבֵ֗ם כִּֽי־יִשָּׁמַ֥ע קֹולֹֽו׃ 5יַרְעֵ֤ם אֵ֣ל בְּ֭קֹולֹו נִפְלָאֹ֑ות עֹשֶׂ֥ה גְ֝דֹלֹ֗ות וְלֹ֣א נֵדָֽע׃ 6כִּ֤י לַשֶּׁ֨לַג׀ יֹאמַ֗ר הֱוֵ֫א אָ֥רֶץ וְגֶ֥שֶׁם מָטָ֑ר וְ֝גֶ֗שֶׁם מִטְרֹ֥ות עֻזֹּֽו׃ 7בְּיַד־כָּל־אָדָ֥ם יַחְתֹּ֑ום לָ֝דַ֗עַת כָּל־אַנְשֵׁ֥י מַעֲשֵֽׂהוּ׃ 8וַתָּבֹ֣א חַיָּ֣ה בְמֹו־אָ֑רֶב וּבִמְעֹ֖ונֹתֶ֣יהָ תִשְׁכֹּֽן׃ 9מִן־הַ֭חֶדֶר תָּבֹ֣וא סוּפָ֑ה וּֽמִמְּזָרִ֥ים קָרָֽה׃ 10מִנִּשְׁמַת־אֵ֥ל יִתֶּן־קָ֑רַח וְרֹ֖חַב מַ֣יִם בְּמוּצָֽק׃ 11אַף־בְּ֭רִי יַטְרִ֣יחַ עָ֑ב יָ֝פִ֗יץ עֲנַ֣ן אֹורֹֽו׃ 12וְה֤וּא מְסִבֹּ֨ות׀ מִתְהַפֵּ֣ךְ בְּתַחְבּוּלָתֹו לְפָעֳלָ֑ם כֹּ֖ל אֲשֶׁ֥ר יְצַוֵּ֓ם׀ עַל־פְּנֵ֖י תֵבֵ֣ל אָֽרְצָה׃ 13אִם־לְשֵׁ֥בֶט אִם־לְאַרְצֹ֑ו אִם־לְ֝חֶ֗סֶד יַמְצִאֵֽהוּ׃ 14הַאֲזִ֣ינָה זֹּ֣את אִיֹּ֑וב עֲ֝מֹ֗ד וְהִתְבֹּונֵ֤ן׀ נִפְלְאֹ֬ות אֵֽל׃ 15הֲ֭תֵדַע בְּשׂוּם־אֱלֹ֣והַּ עֲלֵיהֶ֑ם וְ֝הֹופִ֗יעַ אֹ֣ור עֲנָנֹֽו׃ 16הֲ֭תֵדַע עַל־מִפְלְשֵׂי־עָ֑ב מִ֝פְלְאֹ֗ות תְּמִ֣ים דֵּעִֽים׃ 17אֲשֶׁר־בְּגָדֶ֥יךָ חַמִּ֑ים בְּהַשְׁקִ֥ט אֶ֝֗רֶץ מִדָּרֹֽום׃ 18תַּרְקִ֣יעַ עִ֭מֹּו לִשְׁחָקִ֑ים חֲ֝זָקִ֗ים כִּרְאִ֥י מוּצָֽק׃ 19הֹ֖ודִיעֵנוּ מַה־נֹּ֣אמַר לֹ֑ו לֹ֥א־נַ֝עֲרֹ֗ךְ מִפְּנֵי־חֹֽשֶׁךְ׃ 20הַֽיְסֻפַּר־לֹ֖ו כִּ֣י אֲדַבֵּ֑ר אִֽם־אָ֥מַר אִ֝֗ישׁ כִּ֣י יְבֻלָּֽע׃ 21וְעַתָּ֤ה׀ לֹ֘א רָ֤אוּ אֹ֗ור בָּהִ֣יר ה֭וּא בַּשְּׁחָקִ֑ים וְר֥וּחַ עָ֝בְרָ֗ה וַֽתְּטַהֲרֵֽם׃ 22מִ֭צָּפֹון זָהָ֣ב יֶֽאֱתֶ֑ה עַל־אֱ֝לֹ֗והַּ נֹ֣ורָא הֹֽוד׃ 23שַׁדַּ֣י לֹֽא־מְ֭צָאנֻהוּ שַׂגִּיא־כֹ֑חַ וּמִשְׁפָּ֥ט וְרֹב־צְ֝דָקָ֗ה לֹ֣א יְעַנֶּֽה׃ 24לָ֭כֵן יְרֵא֣וּהוּ אֲנָשִׁ֑ים לֹֽא־יִ֝רְאֶ֗ה כָּל־חַכְמֵי־לֵֽב׃ פ
38
IV. Ebinwa bya Nyakasane kuli Ayubu
Nyamulema w’oburhimanya ayagîriza Ayubu
1 Kurhenga omu mulaba, Nyakasane ashuza Ayubu, erhi: 2 Ye ndi odwirhe acîka emihigo yâni, n’ebinwa byâge by’obubwinja? 3 Hwinja! Ohwinje nka kula entwâli yankanakenyera; nakudôsa nâwe wanashuza. 4 Ngahi wali erhi ndema igulu? derhaga akaba obumanye bwawe buli bunji. 5 Ndi wàlijiriraga olubibi, erhi nisi, ndi walilambûliragakwo omugozi? 6 Oku bici amakôndo galyo gasimikira, nisi, erhi ndi wàligwikiraga ibuye ly’eciriba? 7 Omu karhî k’enyenyezi zikemeza sêzi, na bene Nyamuzinda boshi bazanzaramuke? 8 Indi wàhamisire enyanja n’enyumvi, amango yàjiragwa? 9 Amango nàyihâga ebitù nti gwo mwambalo gwâyo, n’enyikungu nti zibe rhwirhubo rhwâyo. 10 K’omanyire amango nàyijiriraga olubibi, nanayihirakwo enyumvi n’orhukomyo? 11 Nanaciyibwira, nti: ho wakazihika aha, nta kuharhaluka, nti ho okuciguga kw’emisi yawe kwakazihwera ahâla. 12 K’omu kalamo kâwe okola orhegesire obuce? K’okola oyeresire omucêracêra aha gwabêra? 13 Lyo bugwarhira igulu oku marhambi galyo, ntyo bugukumule amabî muli lyo? 14 Lero igulu lyanaba n’eyindi nshusho, lihinduke nk’ibûmba lihinage libe n’elindi ibala nka mwambalo 15 Anayase ababi obumoleke bwâbo, avune n’amaboko galikola galengerire 16 K’okola ojîre kuhika aha nshôko y’enyânja, k’okola olambagìre wahika aha buzinda bw’omuhengere? 17 K’emihango y’obudufu k’okola oyibwine? Ka wàbwine emihango y’ahantu h’endûnduli y’olufù? 18 K’okola orhanyize oku bugali bw’igulu, mbwira erhi oliyîshi lyoshi? 19 Ngahi obulangashane bugwishira? Ngahi omwizimya gulâla? 20 Mpu obitamaze halya bibêra, erhi obiheke omu myûbako yabyo? 21 Okakumanya, kwo kuderha oku wàli muburhe, n’obwo odwirhe waganja nsiku nyinji kulushîsa? 22 K’okola ohisire aha olubula lubîkwa, aha enguli zâlwo zibêra, k’okola ohahisire? 23 Zo nguli mba mbikire amango g’amalibuko, amango g’ensiku z’akadali n’ez’entambala. 24 Njira ehi obulangashane bulumiramwo omu igulu, Ngahi empûsi y’ebuzûka-zûba elumîra omu igulu? 25 Indi ojira emibûnda y’emigezi, n’enjira y’ebitù amango enkuba yakûngula? 26 Aniese ntyo enkuba omu cihugo cirhalimwo ndi, n’omu irûngu omurhabà muntu? 27 N’erhi enia ntyo, ahantu hali bwamwa hanayumûsire, ehadômerere, emeze ho ebyasi bibishi. 28 K’enkuba ejira ishe ôyiburha? Indi ôburha emirhonyi y’olumè! 29 Ndà ehi olubula lurhengamwo Ndi ôburha ensimbu y’oku nkuba? 30 Gala mango amîshi gazibuha nka mabuye, na gala mango omuhengere guboneka guyashamire, 31 Ka wankahasha warhandânya olukere lw’enyenyezi Kilimiya, mpu olushwêke n’omugozi, nisi erhi okutwa emishumiro y’enyenyezi Oriyoni. 32 Ka we zûsa enyenyezi y’esêzi omu mango gâyo, nisi erhi we gendana enyenyezi ya Marsi n’abana bâyo? 33 K’oyishi amarhegeko g’oku nkuba, ka wankahash’iderha buhashe buci gajira omu igulu? 34 K’onahise izù lyawe omu bitù nka wayâma, n’amîshi gaba enyanya goshi ka ganakuyûmve? 35 Ka we rhegeka emilazo mpu egendage, ka enakubwire, erhi: «Rhôno rhuli bano?» 36 Ndi oha omunânà oburhondekezi? N’oluhazi oluhe obwenge? 37 Ndi wankamany’igânja ebitù n’obwenge bwâge, ndi wankahengeka orhubîndi rhw’omu malunga? 38 Gala mango akatulo kahinduka idaho lyûmu, na gala mango amalôngo gagwarhana, lyoki lyo? 39 Ka we hivira entale-nkazi omunyama wâyo, onayiguse abana bayo? 40 K’oyishi ôkwazo gala mango zicilambika omu bulumba, nisi erhi amango zicifulisire omu ishaka? 41 Indi orheganyiza hungwe ebihembo, gala mango ebyâna-nyunyi byâge biyamira emunda Nyamuzinda ali, binaje byagwagwabirira ebiryo?
Job 38: 1
וַיַּֽעַן־יְהוָ֣ה אֶת־אִ֭יֹּוב מִן הַסְּעָרָה וַיֹּאמַֽר׃ 2מִ֤י זֶ֨ה׀ מַחְשִׁ֖יךְ עֵצָ֥ה בְמִלִּ֗ין בְּֽלִי־דָֽעַת׃ 3אֱזָר־נָ֣א כְגֶ֣בֶר חֲלָצֶ֑יךָ וְ֝אֶשְׁאָלְךָ֗ וְהֹודִיעֵֽנִי׃ 4אֵיפֹ֣ה הָ֭יִיתָ בְּיָסְדִי־אָ֑רֶץ הַ֝גֵּ֗ד אִם־יָדַ֥עְתָּ בִינָֽה׃ 5מִי־שָׂ֣ם מְ֭מַדֶּיהָ כִּ֣י תֵדָ֑ע אֹ֤ו מִֽי־נָטָ֖ה עָלֶ֣יהָ קָּֽו׃ 6עַל־מָ֭ה אֲדָנֶ֣יהָ הָטְבָּ֑עוּ אֹ֥ו מִֽי־יָ֝רָ֗ה אֶ֣בֶן פִּנָּתָֽהּ׃ 7בְּרָן־יַ֭חַד כֹּ֣וכְבֵי בֹ֑קֶר וַ֝יָּרִ֗יעוּ כָּל־בְּנֵ֥י אֱלֹהִֽים׃ 8וַיָּ֣סֶךְ בִּדְלָתַ֣יִם יָ֑ם בְּ֝גִיחֹ֗ו מֵרֶ֥חֶם יֵצֵֽא׃ 9בְּשׂוּמִ֣י עָנָ֣ן לְבֻשֹׁ֑ו וַ֝עֲרָפֶ֗ל חֲתֻלָּתֹֽו׃ 10וָאֶשְׁבֹּ֣ר עָלָ֣יו חֻקִּ֑י וָֽ֝אָשִׂ֗ים בְּרִ֣יחַ וּדְלָתָֽיִם׃ 11וָאֹמַ֗ר עַד־פֹּ֣ה תָ֭בֹוא וְלֹ֣א תֹסִ֑יף וּפֹ֥א־יָ֝שִׁ֗ית בִּגְאֹ֥ון גַּלֶּֽיךָ׃ 12הְֽ֭מִיָּמֶיךָ צִוִּ֣יתָ בֹּ֑קֶר יִדַּעְתָּה שַׁחַר מְקֹמֹֽו׃ 13לֶ֭אֱחֹז בְּכַנְפֹ֣ות הָאָ֑רֶץ וְיִנָּעֲר֖וּ רְשָׁעִ֣ים מִמֶּֽנָּה׃ 14תִּ֭תְהַפֵּךְ כְּחֹ֣מֶר חֹותָ֑ם וְ֝יִֽתְיַצְּב֗וּ כְּמֹ֣ו לְבֽוּשׁ׃ 15וְיִמָּנַ֣ע מֵרְשָׁעִ֣ים אֹורָ֑ם וּזְרֹ֥ועַ רָ֝מָ֗ה תִּשָּׁבֵֽר׃ 16הֲ֭בָאתָ עַד־נִבְכֵי־יָ֑ם וּבְחֵ֥קֶר תְּ֝הֹ֗ום הִתְהַלָּֽכְתָּ׃ 17הֲנִגְל֣וּ לְ֭ךָ שַׁעֲרֵי־מָ֑וֶת וְשַׁעֲרֵ֖י צַלְמָ֣וֶת תִּרְאֶֽה׃ 18הִ֭תְבֹּנַנְתָּ עַד־רַחֲבֵי־אָ֑רֶץ הַ֝גֵּ֗ד אִם־יָדַ֥עְתָּ כֻלָּֽהּ׃ 19אֵי־זֶ֣ה הַ֭דֶּרֶךְ יִשְׁכָּן־אֹ֑ור וְ֝חֹ֗שֶׁךְ אֵי־זֶ֥ה מְקֹמֹֽו׃ 20כִּ֣י תִ֭קָּחֶנּוּ אֶל־גְּבוּלֹ֑ו וְכִֽי־תָ֝בִ֗ין נְתִיבֹ֥ות בֵּיתֹֽו׃ 21יָ֭דַעְתָּ כִּי־אָ֣ז תִּוָּלֵ֑ד וּמִסְפַּ֖ר יָמֶ֣יךָ רַבִּֽים׃ 22הֲ֭בָאתָ אֶל־אֹצְרֹ֣ות שָׁ֑לֶג וְאֹצְרֹ֖ות בָּרָ֣ד תִּרְאֶֽה׃ 23אֲשֶׁר־חָשַׂ֥כְתִּי לְעֶת־צָ֑ר לְיֹ֥ום קְ֝רָ֗ב וּמִלְחָמָֽה׃ 24אֵי־זֶ֣ה הַ֭דֶּרֶךְ יֵחָ֣לֶק אֹ֑ור יָפֵ֖ץ קָדִ֣ים עֲלֵי־אָֽרֶץ׃ 25מִֽי־פִלַּ֣ג לַשֶּׁ֣טֶף תְּעָלָ֑ה וְ֝דֶ֗רֶךְ לַחֲזִ֥יז קֹלֹֽות׃ 26לְ֭הַמְטִיר עַל־אֶ֣רֶץ לֹא־אִ֑ישׁ מִ֝דְבָּ֗ר לֹא־אָדָ֥ם בֹּֽו׃ 27לְהַשְׂבִּ֣יעַ שֹׁ֖אָה וּמְשֹׁאָ֑ה וּ֝לְהַצְמִ֗יחַ מֹ֣צָא דֶֽשֶׁא׃ 28הֲיֵשׁ־לַמָּטָ֥ר אָ֑ב אֹ֥ו מִי־הֹ֝ולִ֗יד אֶגְלֵי־טָֽל׃ 29מִבֶּ֣טֶן מִ֭י יָצָ֣א הַקָּ֑רַח וּכְפֹ֥ר שָׁ֝מַיִם מִ֣י יְלָדֹֽו׃ 30כָּ֭אֶבֶן מַ֣יִם יִתְחַבָּ֑אוּ וּפְנֵ֥י תְ֝הֹ֗ום יִתְלַכָּֽדוּ׃ 31הַֽ֭תְקַשֵּׁר מַעֲדַנֹּ֣ות כִּימָ֑ה אֹֽו־מֹשְׁכֹ֖ות כְּסִ֣יל תְּפַתֵּֽחַ׃ 32הֲתֹצִ֣יא מַזָּרֹ֣ות בְּעִתֹּ֑ו וְ֝עַ֗יִשׁ עַל־בָּנֶ֥יהָ תַנְחֵֽם׃ 33הֲ֭יָדַעְתָּ חֻקֹּ֣ות שָׁמָ֑יִם אִם־תָּשִׂ֖ים מִשְׁטָרֹ֣ו בָאָֽרֶץ׃ 34הֲתָרִ֣ים לָעָ֣ב קֹולֶ֑ךָ וְֽשִׁפְעַת־מַ֥יִם תְּכַסֶּֽךָּ׃ 35הַֽתְשַׁלַּ֣ח בְּרָקִ֣ים וְיֵלֵ֑כוּ וְיֹאמְר֖וּ לְךָ֣ הִנֵּֽנוּ׃ 36מִי־שָׁ֭ת בַּטֻּחֹ֣ות חָכְמָ֑ה אֹ֤ו מִֽי־נָתַ֖ן לַשֶּׂ֣כְוִי בִינָֽה׃ 37מִֽי־יְסַפֵּ֣ר שְׁחָקִ֣ים בְּחָכְמָ֑ה וְנִבְלֵ֥י שָׁ֝מַ֗יִם מִ֣י יַשְׁכִּֽיב׃ 38בְּצֶ֣קֶת עָ֭פָר לַמּוּצָ֑ק וּרְגָבִ֥ים יְדֻבָּֽקוּ׃ 39הֲתָצ֣וּד לְלָבִ֣יא טָ֑רֶף וְחַיַּ֖ת כְּפִירִ֣ים תְּמַלֵּֽא׃ 40כִּי־יָשֹׁ֥חוּ בַמְּעֹונֹ֑ות יֵשְׁב֖וּ בַסֻּכָּ֣ה לְמֹו־אָֽרֶב׃ 41מִ֤י יָכִ֥ין לָעֹרֵ֗ב צֵ֫ידֹ֥ו כִּֽי־יְלָדֹו אֶל־אֵ֣ל יְשַׁוֵּ֑עוּ יִ֝תְע֗וּ לִבְלִי־אֹֽכֶל׃
39
1 K’oyishi amango orhushafu rhuburha? K’okola obwine amango rhufùmba? 2 Ka wankamanya myezi inga rhuburhirakwo, nisi erhi amango rhuburha? 3 Rhunashurhame rhuburhe abana barho, rhurhanalumwe na cici. 4 N’amango abana barho bakola bagwerhe emisi, bamanakula, banakomogoze, banacigendere olwabo lunda. 5 Ndi wankalekaga endogomi y’erubala, mpu ekaja olunda enalonzize, indi oshwekûla endogomi y’emuzirhu? 6 Nàmuhire obulambo nti mwo akazibêra, n’olubanda lw’omunyu mpu mwo mwage? 7 Arhafuduka n’olubi lw’omu lugo, arhayumva oku endogomi y’ekà yayâna. 8 Anabe ageragera omwo ntondo ayabukira, aj’afukulamwo, ngasi aha ehyasi hibishi hinali. 9 K’embogo yankaziga yakukolera, nisi erhi okubera omu lùgo lw’ebintu byâwe? 10 Ka wankabash’iyihalir’okuhinga, oyihirekwo enfuka mpu eyishe yahinga omu nyuma zawe omu luba nda? 11 Ka wankacikubagira yo bulya yo egwerhe emisi minene, mpu okolaga wayiyêreka emikolo oyirekere yo? 12 Ka wankacikubagira-yo amango wagendisarûla emburho yawe, n’okuyilundika oku câno câwe? 13 K’ecûbi c’enyunda wankacigerera oku mashala ga lubôndo nisi erhi oku g’akadûrha? 14 Amango esiga amajî gayo oku idaho, egasiga omu bidaka mpu gadurhubaliremwo. 15 Enayibagire oku hali okugulu kwankagasarhalakwo, Oku hali ensimba y’erubala yankagabera. 16 Ebà ndârhi oku bana bâyo nka kulya oku barhali bâyo erhaderha mpu yarhamira busha. 17 Ali ebwa kuba Nyamuzinda àyiyîmire oburhondekezi, arhanayihâga bukengere bunganaci. 18 Ci kwonene amango yamacirhunika, enalushe enfarasi n’oyigendakwo. 19 Ka we hà enfarasi emisi yâyo, Ka we wàyitâkaga n’omugâra gw’obushênzi omu igosi? 20 Ka we rhuma yacanuka nka luzige, n’okuyâna kulya kw’okuyôbohya? 21 Enaje yacijanjaga omu kabanda, n’oburhwâli enacihunike omu ntambala. 22 Erhafà bôba, erharhinya cici, erhashubira nyuma embere ly’engòrho. 23 Enyanya lyâyo wanayumva empênzi yajegera, obone n’oku itumu n’omwampi byayisha byalaza. 24 Nka yamajunjugurhwa n’okulinda, enakûle omulindi, elibirhe okurhalusire, erhankacilindirira nk’omushekera gwamavuga. 25 Ngasi kubûha omushekera, enabe nk’erhali kwo ihuzi-huzi; oku guciri kuli enayeheze entambala, okuhagaza kw’abarhambo n’orhuhababo rhw’amatabâro. 26 Ka bukengere bwâwe burhuma lubaka ayêrêr’emalunga, n’okulambûlira ebyûbi byage olunda lw’emukôndwè? 27 K’irhegeko lyâwc lirhuma ikozi lyazimêra emalunga? Ka lyo lirhuma lyagend’irhêrera oku nyanya ly’entondo? 28 Oku mabuye liyûbaka, kwo linalâla, oku luhande lw’ibuye halya lirhankahikwâkwo. 29 Oku linali aho erhi lyanayunjayunja omunyama gwâlyo, amasù galyo gahike kulî bwenêne. 30 Abana-nyunyi balyo banacihagûle omukò, ahali omurhûmba erhi ho nalyo !inali.
Job 39: 1
הֲיָדַ֗עְתָּ עֵ֭ת לֶ֣דֶת יַעֲלֵי־סָ֑לַע חֹלֵ֖ל אַיָּלֹ֣ות תִּשְׁמֹֽר׃ 2תִּסְפֹּ֣ר יְרָחִ֣ים תְּמַלֶּ֑אנָה וְ֝יָדַ֗עְתָּ עֵ֣ת לִדְתָּֽנָה׃ 3תִּ֭כְרַעְנָה יַלְדֵיהֶ֣ן תְּפַלַּ֑חְנָה חֶבְלֵיהֶ֥ם תְּשַׁלַּֽחְנָה׃ 4יַחְלְמ֣וּ בְ֭נֵיהֶם יִרְבּ֣וּ בַבָּ֑ר יָ֝צְא֗וּ וְלֹא־שָׁ֥בוּ לָֽמֹו׃ 5מִֽי־שִׁלַּ֣ח פֶּ֣רֶא חָפְשִׁ֑י וּמֹסְרֹ֥ות עָ֝רֹ֗וד מִ֣י פִתֵּֽחַ׃ 6אֲשֶׁר־שַׂ֣מְתִּי עֲרָבָ֣ה בֵיתֹ֑ו וּֽמִשְׁכְּנֹותָ֥יו מְלֵֽחָה׃ 7יִ֭שְׂחַק לַהֲמֹ֣ון קִרְיָ֑ה תְּשֻׁאֹ֥ות נֹ֝וגֵ֗שׂ לֹ֣א יִשְׁמָֽע׃ 8יְת֣וּר הָרִ֣ים מִרְעֵ֑הוּ וְאַחַ֖ר כָּל־יָרֹ֣וק יִדְרֹֽושׁ׃ 9הֲיֹ֣אבֶה רֵּ֣ים עָבְדֶ֑ךָ אִם־יָ֝לִ֗ין עַל־אֲבוּסֶֽךָ׃ 10הֲֽתִקְשָׁר־רֵ֭ים בְּתֶ֣לֶם עֲבֹתֹ֑ו אִם־יְשַׂדֵּ֖ד עֲמָקִ֣ים אַחֲרֶֽיךָ׃ 11הֲֽתִבְטַח־בֹּ֖ו כִּי־רַ֣ב כֹּחֹ֑ו וְתַעֲזֹ֖ב אֵלָ֣יו יְגִיעֶֽךָ׃ 12הֲתַאֲמִ֣ין בֹּ֖ו כִּי־יָשׁוּב זַרְעֶ֑ךָ וְֽגָרְנְךָ֥ יֶאֱסֹֽף׃ 13כְּנַף־רְנָנִ֥ים נֶעֱלָ֑סָה אִם־אֶ֝בְרָ֗ה חֲסִידָ֥ה וְנֹצָֽה׃ 14כִּֽי־תַעֲזֹ֣ב לָאָ֣רֶץ בֵּצֶ֑יהָ וְֽעַל־עָפָ֥ר תְּחַמֵּֽם׃ 15וַ֭תִּשְׁכַּח כִּי־רֶ֣גֶל תְּזוּרֶ֑הָ וְחַיַּ֖ת הַשָּׂדֶ֣ה תְּדוּשֶֽׁהָ׃ 16הִקְשִׁ֣יחַ בָּנֶ֣יהָ לְּלֹא־לָ֑הּ לְרִ֖יק יְגִיעָ֣הּ בְּלִי־פָֽחַד׃ 17כִּֽי־הִשָּׁ֣הּ אֱלֹ֣והַּ חָכְמָ֑ה וְלֹא־חָ֥לַק לָ֝֗הּ בַּבִּינָֽה׃ 18כָּ֭עֵת בַּמָּרֹ֣ום תַּמְרִ֑יא תִּֽשְׂחַ֥ק לַ֝סּ֗וּס וּלְרֹֽכְבֹֽו׃ 19הֲתִתֵּ֣ן לַסּ֣וּס גְּבוּרָ֑ה הֲתַלְבִּ֖ישׁ צַוָּארֹ֣ו רַעְמָֽה׃ 20הְֽ֭תַרְעִישֶׁנּוּ כָּאַרְבֶּ֑ה הֹ֖וד נַחְרֹ֣ו אֵימָֽה׃ 21יַחְפְּר֣וּ בָ֭עֵמֶק וְיָשִׂ֣ישׂ בְּכֹ֑חַ יֵ֝צֵ֗א לִקְרַאת־נָֽשֶׁק׃ 22יִשְׂחַ֣ק לְ֭פַחַד וְלֹ֣א יֵחָ֑ת וְלֹֽא־יָ֝שׁ֗וּב מִפְּנֵי־חָֽרֶב׃ 23עָ֭לָיו תִּרְנֶ֣ה אַשְׁפָּ֑ה לַ֖הַב חֲנִ֣ית וְכִידֹֽון׃ 24בְּרַ֣עַשׁ וְ֭רֹגֶז יְגַמֶּא־אָ֑רֶץ וְלֹֽא־יַ֝אֲמִ֗ין כִּי־קֹ֥ול שֹׁופָֽר׃ 25בְּדֵ֤י שֹׁפָ֨ר׀ יֹ֘אמַ֤ר הֶאָ֗ח וּֽ֭מֵרָחֹוק יָרִ֣יחַ מִלְחָמָ֑ה רַ֥עַם שָׂ֝רִים וּתְרוּעָֽה׃ 26הֲֽ֭מִבִּינָ֣תְךָ יַֽאֲבֶר־נֵ֑ץ יִפְרֹ֖שׂ כְּנָפֹו לְתֵימָֽן׃ 27אִם־עַל־פִּ֭יךָ יַגְבִּ֣יהַּ נָ֑שֶׁר וְ֝כִ֗י יָרִ֥ים קִנֹּֽו׃ 28סֶ֣לַע יִ֭שְׁכֹּן וְיִתְלֹנָ֑ן עַֽל־שֶׁן־סֶ֝֗לַע וּמְצוּדָֽה׃ 29מִשָּׁ֥ם חָֽפַר־אֹ֑כֶל לְ֝מֵרָחֹ֗וק עֵינָ֥יו יַבִּֽיטוּ׃ 30וְאֶפְרֹחֹו יְעַלְעוּ־דָ֑ם וּבַאֲשֶׁ֥ר חֲ֝לָלִ֗ים שָׁ֣ם הֽוּא׃ פ
40
Nyamubâho akalihira Ayubu
1 Nyakasane anacikalihira Ayubu amubwira, erhi: 2 Olya oderha mpu aja lubanja bone Nyamuzinda Ogala-byoshi, aderhage ebyage naye buno! 3 Okubundi Ayubu anacishuza Nyakasane, aderha, erhi: 4 Ntarhanyize kuli ebi nàderhaga, bicigi nankacishuza? Namahira enfune oku kanwa kâni. 5 Nadesire obw’oburhanzi, Ntaciderha kabirhi. Nyamuzinda ye hima emisi y’obubi 6 Okubundi, kurhenga omu milazo, Nyakasane anacishuza Ayubu, amubwira, erhi: 7 Ohwinje onakobeke kirumè, nakudosa nâwe onshuze. 8 Ka walonza okugayaguza oku nàhizire, onyime olubanja mpu ly’ociha lwo? 9 Ka ogwerhe okuboko kw’obu-nyamuzinda? K’izù lyâwe lidwirhe lyakungula ak’eryâge? 10 Ojâge aho ocihundikire obukulu n’obuhashe, ohwinje obumoleke n’irenge! 11 Yerekanaga oburhe bwâwe, n’isù lyawe likali lihunyange obucibone. 12 Omôlage isù lyawe, abacibona boshi bayubîze, oherêrekeze ho na ho abîsi. 13 Kanyagya obabishe boshi mbirindikanye ekuzimu, nîsi, erhi obashwêkere boshi omu mpamikwa. 14 Lero aho nanaba wa burhanzi omu kukukuza, ebwa kuba wamaciha olukengwa omu kuhima kwâwe. Olw’emvubu 15 Orhengilolereza emvubu, ciremwa câni akawe, kukera ekera obuhasi nka nkâfu. 16 Lola misi minganaci ejira omu mabùnda bula buzibu bw’emisi eyiba oku ndà! 17 Anashungulike omucira gwâge gube muzihu nka ndûndu, amahiji gage goshi bayunjwire bikanyi bizongobarhine. 18 Amavuha gage gali nka misiho ya byûma, n’ebikângakânga byâge biri nka byûma by’eruganda. 19 Aba bushanja hulemêrera bwa Nyamuzinda, ci owamulemaga kurharhuma arhamuyômolera engôrho. 20 Buhasi bw’omu ntondo alya, mulya ezindi nsimba zishârhira. 21 Omu lushâsha alâla, acibwalike ornu mahukulu g’amasheke omu luziba. 22 Enfinjo zinamucikirize n’ecihoho câzo, i emiyèrèzi y’oku nyishi enamuzungulukc ehurhambi. ; 23 Olwîshi erhi lwankayunjula yehe arhankayôboha cici, Ciru okuli nka nyamwîshi Yordani lwankadârhabala kurhi, yehe arhankahuligana. 24 Indi wankaderha mpu amugwarhira emalanga, mpu amurhule amazûlu ahiremw’omugozi. 25 Ka wankamuloba n’olulobo, n’okumushweka olulimi n’omugozi 26 Ka wankamugeza omuguguna omu mazulu, nîsi erhi wankamurhula amarhama gage n’omugera. 27 Ka ankakuyinginga, n’okukushambaza n’ebinwa by’olubobololo? 28 Ka wankanywâna mweshi naye, Ly’ayôrha muja wawe ensiku zoshi? 20 Ka wankamushwêka kula bashasa akanyunyi ka wankamushwêka mpu wakazisîmîsamwo abana bawe? 30 K’abashâna bankacîhira haguma mpu bayish’imuguza? K’abarhûnzi bankaderha mpu bamulya mwenda? 31 Ka wankarhulungula oluhù lwage n’ebisônga, nisi erhi okumuhombôla irhwe n’ecihômbo? 32 Orhang’iderha mpu wacishomya omulwise, Hano okengera oku akujizire, orhankacishubiriza!
Job 40: 1
וַיַּ֖עַן יְהוָ֥ה אֶת־אִיֹּ֗וב וַיֹּאמַֽר׃ 2הֲ֭רֹב עִם־שַׁדַּ֣י יִסֹּ֑ור מֹוכִ֖יחַ אֱלֹ֣והַּ יַעֲנֶֽנָּה׃ פ 3וַיַּ֖עַן אִיֹּ֥וב אֶת־יְהוָ֗ה וַיֹּאמַֽר׃ 4הֵ֣ן קַ֭לֹּתִי מָ֣ה אֲשִׁיבֶ֑ךָּ יָ֝דִ֗י שַׂ֣מְתִּי לְמֹו־פִֽי׃ 5אַחַ֣ת דִּ֭בַּרְתִּי וְלֹ֣א אֶֽעֱנֶ֑ה וּ֝שְׁתַּ֗יִם וְלֹ֣א אֹוסִֽיף׃ פ 6וַיַּֽעַן־יְהוָ֣ה אֶת־אִ֭יֹּוב מִן סְעָרָה וַיֹּאמַֽר׃ 7אֱזָר־נָ֣א כְגֶ֣בֶר חֲלָצֶ֑יךָ אֶ֝שְׁאָלְךָ֗ וְהֹודִיעֵֽנִי׃ 8הַ֭אַף תָּפֵ֣ר מִשְׁפָּטִ֑י תַּ֝רְשִׁיעֵ֗נִי לְמַ֣עַן תִּצְדָּֽק׃ 9וְאִם־זְרֹ֖ועַ כָּאֵ֥ל׀ לָ֑ךְ וּ֝בְקֹ֗ול כָּמֹ֥הוּ תַרְעֵֽם׃ 10עֲדֵ֥ה נָ֣א גָֽאֹ֣ון וָגֹ֑בַהּ וְהֹ֖וד וְהָדָ֣ר תִּלְבָּֽשׁ׃ 11הָ֭פֵץ עֶבְרֹ֣ות אַפֶּ֑ךָ וּרְאֵ֥ה כָל־גֵּ֝אֶ֗ה וְהַשְׁפִּילֵֽהוּ׃ 12רְאֵ֣ה כָל־גֵּ֭אֶה הַכְנִיעֵ֑הוּ וַהֲדֹ֖ךְ רְשָׁעִ֣ים תַּחְתָּֽם׃ 13טָמְנֵ֣ם בֶּעָפָ֣ר יָ֑חַד פְּ֝נֵיהֶ֗ם חֲבֹ֣שׁ בַּטָּמֽוּן׃ 14וְגַם־אֲנִ֥י אֹודֶ֑ךָּ כִּֽי־תֹושִׁ֖עַ לְךָ֣ יְמִינֶֽךָ׃ 15הִנֵּה־נָ֣א בְ֭הֵמֹות אֲשֶׁר־עָשִׂ֣יתִי עִמָּ֑ךְ חָ֝צִ֗יר כַּבָּקָ֥ר יֹאכֵֽל׃ 16הִנֵּה־נָ֣א כֹחֹ֣ו בְמָתְנָ֑יו וְ֝אֹנֹ֗ו בִּשְׁרִירֵ֥י בִטְנֹֽו׃ 17יַחְפֹּ֣ץ זְנָבֹ֣ו כְמֹו־אָ֑רֶז גִּידֵ֖י פַחֲדֹו יְשֹׂרָֽגוּ׃ 18עֲ֭צָמָיו אֲפִיקֵ֣י נְחוּשָׁ֑ה גְּ֝רָמָ֗יו כִּמְטִ֥יל בַּרְזֶֽל׃ 19ה֖וּא רֵאשִׁ֣ית דַּרְכֵי־אֵ֑ל הָ֝עֹשֹׂו יַגֵּ֥שׁ חַרְבֹּֽו׃ 20כִּֽי־ב֭וּל הָרִ֣ים יִשְׂאוּ־לֹ֑ו וְֽכָל־חַיַּ֥ת הַ֝שָּׂדֶ֗ה יְשַֽׂחֲקוּ־שָֽׁם׃ 21תַּֽחַת־צֶאֱלִ֥ים יִשְׁכָּ֑ב בְּסֵ֖תֶר קָנֶ֣ה וּבִצָּֽה׃ 22יְסֻכֻּ֣הוּ צֶאֱלִ֣ים צִֽלֲלֹ֑ו יְ֝סֻבּ֗וּהוּ עַרְבֵי־נָֽחַל׃ 23הֵ֤ן יַעֲשֹׁ֣ק נָ֭הָר לֹ֣א יַחְפֹּ֑וז יִבְטַ֓ח׀ כִּֽי־יָגִ֖יחַ יַרְדֵּ֣ן אֶל־פִּֽיהוּ׃ 24בְּעֵינָ֥יו יִקָּחֶ֑נּוּ בְּ֝מֹֽוקְשִׁ֗ים יִנְקָב־אָֽף׃ 25תִּמְשֹׁ֣ךְ לִוְיָתָ֣ן בְּחַכָּ֑ה וּ֝בְחֶ֗בֶל תַּשְׁקִ֥יעַ לְשֹׁנֹֽו׃ 26הֲתָשִׂ֣ים אַגְמֹ֣ון בְּאַפֹּ֑ו וּ֝בְחֹ֗וחַ תִּקֹּ֥וב לֶֽחֱיֹו׃ 27הֲיַרְבֶּ֣ה אֵ֭לֶיךָ תַּחֲנוּנִ֑ים אִם־יְדַבֵּ֖ר אֵלֶ֣יךָ רַכֹּֽות׃ 28הֲיִכְרֹ֣ת בְּרִ֣ית עִמָּ֑ךְ תִּ֝קָּחֶ֗נּוּ לְעֶ֣בֶד עֹולָֽם׃ 29הַֽתְשַׂחֶק־בֹּ֖ו כַּצִּפֹּ֑ור וְ֝תִקְשְׁרֶ֗נּוּ לְנַעֲרֹותֶֽיךָ׃ 30יִכְר֣וּ עָ֭לָיו חַבָּרִ֑ים יֶ֝חֱצ֗וּהוּ בֵּ֣ין כְּֽנַעֲנִֽים׃ 31הַֽתְמַלֵּ֣א בְשֻׂכֹּ֣ות עֹורֹ֑ו וּבְצִלְצַ֖ל דָּגִ֣ים רֹאשֹֽׁו׃ 32שִׂים־עָלָ֥יו כַּפֶּ֑ךָ זְכֹ֥ר מִ֝לְחָמָ֗ה אַל־תֹּוסַֽף׃
41
1 Obulangalire bwawe bwanashuba bwa bishuki, bulya erhi wankamubadukirakwo konene erhi kunakola kufuduka! 2 Anahinduke Nyabukalye erhi hankajira owamutula irò, ntaye wankashîngalala embere zage. 3 Ndi wankaderha mpu amulwisa abule n’oku abire? ntaye ciru n’omuguma hano igulu lyoshi! 4 Naderha n’oku biyerekire ebirûmbu byâge, nashambala n’oku misi yage erhankagerwa, 5 Ndi okola olengezize omuhiro gw’oluhugurhu lwâge? Ndi okola ohisire omu bongobana bw’olubôngo lwâge? 6 Ndi okola obumbwîre emiromo y’akanwa kage Oku ajira ecôba omu kulola olukere lw’amino gage! 7 Omugôngo gwâge nka mpênzi zihêkine, zishwêkirwe haguma n’obulêmbo buzibu. ‘ 8 Ngasi igâmba lihisire oku lindi, emboho erhankagugeramwo. 9 Gali gashwêkîne gwoshi haguma, gamuyôrhekwo mubûmbuli gurhankabûngûka. 10 Akayasamura, ensasi z’omuliro zinacikwêbe, n’amasù gâge gali nka ngohe za mucêracêra. 11 Omu kanwa kâge munakaz’irhenga endimi z’omuliro, munakaz’iyômoka emitulika y’omuliro. 12 Omu mazûlu gage cigi citûmbûkamwo, ciri nka cira cirhenga omu nyungu y’amaboyôngoka. 13 Omûka gwage gunayôcc nk’isêse, omu kanwa kage munakêrhenga engulumira y’omuliro 14 Emisi yage omu igosi ebêra, embere zâge eri côba caku jugumya. 15 Ebikanyi n’enyama zâge byoshi bigwarhine kuli ye, byoshi biciniolîrc kuli ye birhankanahuligana. 16 Omurhima gwage guli muzibu nk’ibuye, muzi-zibu nka lwanjikwa. 17 Erhi azûka, amîshi ganadirhimane, amîshi g’enyanja ganaciyêngûle. 18 Bakaderha mpu bamufûnda engôrho, erhamurhulukânamwo oli itumu, oli ecisonga, byo hâhè. 19 Ecûma embere zage kwo ciri nka hirhi. n’ecûma c’amarhale nka murhi gwàlunzirwe. 20 Omwampi gw’omuherho gurhankamuyôbohya, ibuye ly’omu mujareti lirhamudûnda! 21 Akarhî k’obuhirhi kuli ye kali nka lukere, anakazinzânw’akabona omwâmpi gwashungûrha. 22 Endà yage eyunjwire magamba ga mabandano, ko eyôrha nka kula bankahangira engembe haguma. 23 Anadogomye omudubwi nka ciyûngu cideke, enyanja wanamanya mpu nkaba bukû bayôkera-mwo. 24 Omu nyuma zage anasigemwo obuyenjule buli nka kamole, omuhengcre guyòrhc nka kulya gwamayunjula olôya lwêru. 25 Nta bindi birhangâzo biri nk’ebyo hâno igulu, bulya àlemirwe buzira kuba na côba cici. 26 Anakazilola n’ecisûli oku ab’obucibone bahindagala embere zage, Yene Mwami dôka wa bee-cibonè.
Job 41: 1
הֵן־תֹּחַלְתֹּ֥ו נִכְזָ֑בָה הֲגַ֖ם אֶל־מַרְאָ֣יו יֻטָֽל׃ 2לֹֽא־אַ֭כְזָר כִּ֣י יְעוּרֶ֑נּוּ וּמִ֥י ה֝֗וּא לְפָנַ֥י יִתְיַצָּֽב׃ 3מִ֣י הִ֭קְדִּימַנִי וַאֲשַׁלֵּ֑ם תַּ֖חַת כָּל־הַשָּׁמַ֣יִם לִי־הֽוּא׃ 4לֹא אַחֲרִ֥ישׁ בַּדָּ֑יו וּדְבַר־גְּ֝בוּרֹ֗ות וְחִ֣ין עֶרְכֹּֽו׃ 5מִֽי־גִ֭לָּה פְּנֵ֣י לְבוּשֹׁ֑ו בְּכֶ֥פֶל רִ֝סְנֹ֗ו מִ֣י יָבֹֽוא׃ 6דַּלְתֵ֣י פָ֭נָיו מִ֣י פִתֵּ֑חַ סְבִיבֹ֖ות שִׁנָּ֣יו אֵימָֽה׃ 7גַּ֭אֲוָה אֲפִיקֵ֣י מָֽגִנִּ֑ים סָ֝ג֗וּר חֹותָ֥ם צָֽר׃ 8אֶחָ֣ד בְּאֶחָ֣ד יִגַּ֑שׁוּ וְ֝ר֗וּחַ לֹא־יָבֹ֥וא בֵֽינֵיהֶֽם׃ 9אִישׁ־בְּאָחִ֥יהוּ יְדֻבָּ֑קוּ יִ֝תְלַכְּד֗וּ וְלֹ֣א יִתְפָּרָֽדוּ׃ 10עֲֽ֭טִישֹׁתָיו תָּ֣הֶל אֹ֑ור וְ֝עֵינָ֗יו כְּעַפְעַפֵּי־שָֽׁחַר׃ 11מִ֭פִּיו לַפִּידִ֣ים יַהֲלֹ֑כוּ כִּידֹ֥ודֵי אֵ֝֗שׁ יִתְמַלָּֽטוּ׃ 12מִ֭נְּחִירָיו יֵצֵ֣א עָשָׁ֑ן כְּד֖וּד נָפ֣וּחַ וְאַגְמֹֽן׃ 13נַ֭פְשֹׁו גֶּחָלִ֣ים תְּלַהֵ֑ט וְ֝לַ֗הַב מִפִּ֥יו יֵצֵֽא׃ 14בְּֽ֭צַוָּארֹו יָלִ֣ין עֹ֑ז וּ֝לְפָנָ֗יו תָּד֥וּץ דְּאָבָֽה׃ 15מַפְּלֵ֣י בְשָׂרֹ֣ו דָבֵ֑קוּ יָצ֥וּק עָ֝לָ֗יו בַּל־יִמֹּֽוט׃ 16לִ֭בֹּו יָצ֣וּק כְּמֹו־אָ֑בֶן וְ֝יָצ֗וּק כְּפֶ֣לַח תַּחְתִּֽית׃ 17מִ֭שֵּׂתֹו יָג֣וּרוּ אֵלִ֑ים מִ֝שְּׁבָרִ֗ים יִתְחַטָּֽאוּ׃ 18מַשִּׂיגֵ֣הוּ חֶ֭רֶב בְּלִ֣י תָק֑וּם חֲנִ֖ית מַסָּ֣ע וְשִׁרְיָֽה׃ 19יַחְשֹׁ֣ב לְתֶ֣בֶן בַּרְזֶ֑ל לְעֵ֖ץ רִקָּבֹ֣ון נְחוּשָֽׁה׃ 20לֹֽא־יַבְרִיחֶ֥נּוּ בֶן־קָ֑שֶׁת לְ֝קַ֗שׁ נֶהְפְּכוּ־לֹ֥ו אַבְנֵי־קָֽלַע׃ 21כְּ֭קַשׁ נֶחְשְׁב֣וּ תֹותָ֑ח וְ֝יִשְׂחַ֗ק לְרַ֣עַשׁ כִּידֹֽון׃ 22תַּ֭חְתָּיו חַדּ֣וּדֵי חָ֑רֶשׂ יִרְפַּ֖ד חָר֣וּץ עֲלֵי־טִֽיט׃ 23יַרְתִּ֣יחַ כַּסִּ֣יר מְצוּלָ֑ה יָ֝֗ם יָשִׂ֥ים כַּמֶּרְקָחָֽה׃ 24אַ֭חֲרָיו יָאִ֣יר נָתִ֑יב יַחְשֹׁ֖ב תְּהֹ֣ום לְשֵׂיבָֽה׃ 25אֵֽין־עַל־עָפָ֥ר מָשְׁלֹ֑ו הֶ֝עָשׂ֗וּ לִבְלִי־חָֽת׃ 26אֵֽת־כָּל־גָּבֹ֥הַּ יִרְאֶ֑ה ה֝֗וּא מֶ֣לֶךְ עַל־כָּל־בְּנֵי־שָֽׁחַץ׃ ס
42
Ishuzo lizinda lya Ayubu
1 Obwo Ayubu anacishuza Nyamubâho, aderha, erhi: 2 Mmanyire oku Oli Ogala-byoshi, n’omuhigo gwawe wanahash’iguyunjuza. 3 Anali nie olya wakazag’ihira akavango omu mihigo yawe, n’ebinwa birhagwerhi nda na mugongo; Nànashambire buzira bukengere, oku bintu bintalusire n’ebi ntankayumva. 4 (Yumvagya, nkusengire, Woliha, ompe nani oluhya nderhe, nakudòsa ombwirize nani). 5 Niono ntakuyishigi kundi okurhali kw’emihwalenge y’abantu omu nshambâlo zâbo, Ci lero nani, buno amasù gâni gamakulolakwok. 6 Na kandi omu byanshonyi byàni, namagalula oku naderhaga, nkola naciyunjuza omu kucibérera omu katulo n’omu lùvù.
IV. Ishwinjiro
Nyamubâho atumuza balya bira basharhu ba Ayubu
7 Erhi ayus’ishambala boshi na Ayubu, Nyakasane anacibwira Elifazi w’e Temani, erhi: «Oburhe bwâni buli bunene kuli we n’oku bìra bawe oku banali bombi, ebwa kuba murhashambire bwinja oku binyerekire, nk’oku mwambali wâni Ayubu anajiraga. 8 Muyankage bo na buno mpânzi nda na ngandabuzi ndà, mukanye muj’emunda omurhumisi wâni Ayubu âlil. Murherekêre eyo nterekêro, oku mwambali wâni Ayubu amuhûnira obwônjo. Nayish’irhânya kuli ye, na ntyo ntàcimuhanire kuli kulya mwabulaga kushambala bwinja kuli nie. 9 Elifazi w’e Temani, Bildadi w’e Shwahi, na Sofari w’e Nâmati, bagenda bagend’ijira kulya Nyakasane ànababwiraga; ntyo Nyakasane ababa bwônjo erhi Ayubu orhuma. Nyamubâho agalulira Ayubu obuhirhi bwâge. 10 Ago mango Ayubu akazag’isengerera abira bage, Nyakasane ashubiyinjihya akalamo kâge. Obwo, anamugalulira kabirhim kulusha obuhirhi bwâge bwo 11 Okubundi ashub’ibona bene wâbo, bâli bâbo boshi n’abira bâge b’embere boshi bayishiyagalukira emunda ali. Bakaz’ilira boshi haguma omu nyumpa yâge. Boshi bakazimulakira n’okumurhuliriza, kuli agwo maluma goshi Nyakasane àlimurhumire. Ngasi muguma akazimusholôlera: ow’enfaranga n’ow’ehigôndo hy’amasholo. 12 Nyakasane anacigisha ako kalamo kazinda ka Ayubu kulusha akarhanzi: ashwêka bibuzi bihumbi ikumi na binni, ngamiya bihumbi ndarhu, maso cihumbi ga nkâfu na ndogomi cihumbi. 13 Aburha bana rhabana nda na bana-nyerc basharhu. 14 Omwali murhanzi amuyirika izino lya Yemima, n’owa kabirhi erya Kesiya, owa kasharhu naye amusûla erya Keren Hapuku. 15 Omu cihugo coshi murhabonekaga abandi balushire abo bana nyere irânga linja. lshe anacibaha ecigabi oku kashambala kâge, kuguma na bashinja babo. 16 Enyuma ly’aho Ayubu àcilamire myaka igana na makuni anni, abona oku bana b’abana bâge, kuhika oku iburha lya kani. 17 Okubundi, Ayubu anacifà mushosi erhi amayigurha ensiku.
Job 42: 1
וַיַּ֖עַן אִיֹּ֥וב אֶת־יְהוָ֗ה וַיֹּאמַֽר׃ 2יָדַעְתָּ כִּי־כֹ֣ל תּוּכָ֑ל וְלֹא־יִבָּצֵ֖ר מִמְּךָ֣ מְזִמָּֽה׃ 3מִ֤י זֶ֨ה׀ מַעְלִ֥ים עֵצָ֗ה בְּֽלִ֫י דָ֥עַת לָכֵ֣ן הִ֭גַּדְתִּי וְלֹ֣א אָבִ֑ין נִפְלָאֹ֥ות מִ֝מֶּ֗נִּי וְלֹ֣א אֵדָֽע׃ 4שְֽׁמַֽע־נָ֭א וְאָנֹכִ֣י אֲדַבֵּ֑ר אֶ֝שְׁאָלְךָ֗ וְהֹודִיעֵֽנִי׃ 5לְשֵֽׁמַע־אֹ֥זֶן שְׁמַעְתִּ֑יךָ וְ֝עַתָּ֗ה עֵינִ֥י רָאָֽתְךָ׃ 6עַל־כֵּ֭ן אֶמְאַ֣ס וְנִחַ֑מְתִּי עַל־עָפָ֥ר וָאֵֽפֶר׃ פ 7וַיְהִ֗י אַחַ֨ר דִּבֶּ֧ר יְהוָ֛ה אֶת־הַדְּבָרִ֥ים הָאֵ֖לֶּה אֶל־אִיֹּ֑וב וַיֹּ֨אמֶר יְהוָ֜ה אֶל־אֱלִיפַ֣ז הַתֵּֽימָנִ֗י חָרָ֨ה אַפִּ֤י בְךָ֙ וּבִשְׁנֵ֣י רֵעֶ֔יךָ כִּ֠י לֹ֣א דִבַּרְתֶּ֥ם אֵלַ֛י נְכֹונָ֖ה כְּעַבְדִּ֥י אִיֹּֽוב׃ 8וְעַתָּ֡ה קְחֽוּ־לָכֶ֣ם שִׁבְעָֽה־פָרִים֩ וְשִׁבְעָ֨ה אֵילִ֜ים וּלְכ֣וּ׀ אֶל־עַבְדִּ֣י אִיֹּ֗וב וְהַעֲלִיתֶ֤ם עֹולָה֙ בַּֽעַדְכֶ֔ם וְאִיֹּ֣וב עַבְדִּ֔י יִתְפַּלֵּ֖ל עֲלֵיכֶ֑ם כִּ֧י אִם־פָּנָ֣יו אֶשָּׂ֗א לְבִלְתִּ֞י עֲשֹׂ֤ות עִמָּכֶם֙ נְבָלָ֔ה כִּ֠י לֹ֣א דִבַּרְתֶּ֥ם אֵלַ֛י נְכֹונָ֖ה כְּעַבְדִּ֥י אִיֹּֽוב׃ 9וַיֵּלְכוּ֩ אֱלִיפַ֨ז הַתֵּֽימָנִ֜י וּבִלְדַּ֣ד הַשּׁוּחִ֗י צֹפַר֙ הַנַּ֣עֲמָתִ֔י וַֽיַּעֲשׂ֔וּ כַּאֲשֶׁ֛ר דִּבֶּ֥ר אֲלֵיהֶ֖ם יְהוָ֑ה וַיִּשָּׂ֥א יְהוָ֖ה אֶת־פְּנֵ֥י אִיֹּֽוב׃ 10וַֽיהוָ֗ה שָׁ֚ב אֶת־שְׁבִית אִיֹּ֔וב בְּהִֽתְפַּֽלְלֹ֖ו בְּעַ֣ד רֵעֵ֑הוּ וַ֧יֹּסֶף יְהוָ֛ה אֶת־כָּל־אֲשֶׁ֥ר לְאִיֹּ֖וב לְמִשְׁנֶֽה׃ 11וַיָּבֹ֣אוּ אֵ֠לָיו כָּל־אֶחָ֨יו וְכָל־אַחְיֹתָיו וְכָל־יֹדְעָ֣יו לְפָנִ֗ים וַיֹּאכְל֨וּ עִמֹּ֣ו לֶחֶם֮ בְּבֵיתֹו֒ וַיָּנֻ֤דוּ לֹו֙ וַיְנַחֲמ֣וּ אֹתֹ֔ו עַ֚ל כָּל־הָ֣רָעָ֔ה אֲשֶׁר־הֵבִ֥יא יְהוָ֖ה עָלָ֑יו וַיִּתְּנוּ־לֹ֗ו אִ֚ישׁ קְשִׂיטָ֣ה אֶחָ֔ת וְאִ֕ישׁ נֶ֥זֶם זָהָ֖ב אֶחָֽד׃ ס 12וַֽיהוָ֗ה בֵּרַ֛ךְ אֶת־אַחֲרִ֥ית אִיֹּ֖וב מֵרֵאשִׁתֹ֑ו וַֽיְהִי־לֹ֡ו אַרְבָּעָה֩ עָשָׂ֨ר אֶ֜לֶף צֹ֗אן וְשֵׁ֤שֶׁת אֲלָפִים֙ גְּמַלִּ֔ים וְאֶֽלֶף־צֶ֥מֶד בָּקָ֖ר וְאֶ֥לֶף אֲתֹונֹֽות׃ 13וַֽיְהִי־לֹ֛ו שִׁבְעָ֥נָה בָנִ֖ים וְשָׁלֹ֥ושׁ בָּנֹֽות׃ 14וַיִּקְרָ֤א שֵׁם־הָֽאַחַת֙ יְמִימָ֔ה וְשֵׁ֥ם הַשֵּׁנִ֖ית קְצִיעָ֑ה וְשֵׁ֥ם הַשְּׁלִישִׁ֖ית קֶ֥רֶן הַפּֽוּךְ׃ 15וְלֹ֨א נִמְצָ֜א נָשִׁ֥ים יָפֹ֛ות כִּבְנֹ֥ות אִיֹּ֖וב בְּכָל־הָאָ֑רֶץ וַיִּתֵּ֨ן לָהֶ֧ם אֲבִיהֶ֛ם נַחֲלָ֖ה בְּתֹ֥וךְ אֲחֵיהֶֽם׃ ס 16וַיְחִ֤י אִיֹּוב֙ אַֽחֲרֵי־זֹ֔את מֵאָ֥ה וְאַרְבָּעִ֖ים שָׁנָ֑ה וַיַּרְא אֶת־בָּנָיו֙ וְאֶת־בְּנֵ֣י בָנָ֔יו אַרְבָּעָ֖ה דֹּרֹֽות׃ 17וַיָּ֣מָת אִיֹּ֔וב זָקֵ֖ן וּשְׂבַ֥ע יָמִֽים׃
a13.24 «Nyamuzinda afulika obusù bwage» kuli kuderha oku arhacilônzagya kuyerekana oku ali munya-bwonjo bunji.
b15.6 Akanwa kawe ko kakuyimire olubanja: Mig 18, 7; Mt 22, 15.
c15.7 Ka we muburhwa murhanzi: 38, 4, 21; Mig 8, 25; Burh 49, 16.
d15.8 Okuyumva amahwe ga Nyamuzinda: Yer 23, 18.
e15.17 Nakuganirira ehi nàbwine: 32, 10; 36, 2; Burh 16, 25; Jz 14. 13-14; Eze 28, 2.
f16.11 Emw’omuntu mugalu-galu: 30, 9-19; Lul 22, 13-19; Mk 12, 40; 1 Tm 2, 8.
g16.17 Omusengero mwêru kwêru: 31, 1-34; Lul 141, 2; Mk 12, 40.
h16.18 Wankabwikira omuko gwâni: Murh 37, 26; Eze 24, 7-8; 1 Tm 2, 8; Maf 16, 6.
i16.21 Omuntu aje lubanja boshi na Nyamuzinda; habe owafungira omuntu embere za Nyamuzinda: 33, 23-24; Ebj 12, 1.
j20.26 Ogwo muliro, kuli kuderha omulazo gw’enkuba ebànda.
k42.5 Arhali kubona n’amasù g’omubiri, ci omu buyemere: Lub 33, 20 + amumanya buhyahya.
l42.8 Ayubu amaba wa kusengerera abandi erhi kulembera amaluma kurhuma: 22, 30; Eze 14, 20.
m42.10 Amugalulira kabirhì: 8, 7; Lush 30, 3-5; Lul 90, 15..
ABASHEKA BASHEKE 6 GALI MAHUGULO GA MAZINO GA BARHABANA GALYA PADIRI ARISTIDE KAGARAGU ARHUSIGIRE. AGASHANE
TROIS SIECLES CHEZ LES BASHI DU P. MASSON
Biblical terms Hebrew French Mashi. dictionnaire biblique hébreu français mashi
Biblical terms Hebrew French Mashi. Dictionnaire biblique détaillé Hébreu français mashi
| Lemma | Category | Gloss | Renderings | |
| אֲבַגְתָא | Noms propres | Avagta [Abagta] | ABAGTÂ|Abagta — Abalondana bashushana ci barhabula eci ngasi muguma amanyirwâkwo. Ntyo kwo endimi nazo ziyôrha, bwenêne Amashi n’Ecihebraniya. Comme les frères ou les soeurs se ressemblent mais gardent chacun des caractérisques qui les distinguent, ainsi se comportent les langues Toutes ont le son des voyelles a, e, i, o,u breves ou longues. La plupart des différences se trouve dans le son des certaines consonnes. cf. http://bibliques.com/hb/lect01.php cf. Les langues entre-elles, nyabangere.com | |
| אֵבֶה | Flore | papyrus [FF 171,172] | ‘ÊBÊ|lwifinjo,|bubidu,|kubiduha — Ayubu 9.26 : « Zikanyize (nsiku zani) nka bwârho bubidu, Nka kula akadurha kacihunika (oku mwana-goko) » | |
| אֵבוּס | Objets réels | mangeoire, huche | ‘ÊBÛS|ciranga | |
| אֲבַטִּיחַ | ✓ | Flore | melon | ‘ABATÎAH|mundagwe |
| אֲבִי | ✓ | Noms propres | Avi [Abi] | ‘AVI|Avi|Abi — mwali wa Zakariya muka Ahaz nina wa Ezekiya |
| אֲבִי הָעֶזְרִי | ✓ | Noms propres | Avièzer [Abiézer] | ‘ABÎ-HÂÊZER|Abiyezeri — muntu w’omu bûko bwa Abiyezer |
| אֲבִי־עַלְבוֹן | ✓ | Noms propres | Avi-Alvôn [Abialbon] | ‘ABÎ-ALBÔN|AVÎ-ALVÔN|Abialbon|Abialboni|Qbyqliboni|Abibali |
| אֲבִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Aviël [Abiel] | ‘AVÎÊL|Abieili|Abiyeli|Abyeli|Avyeli|Avyeli|Aviel — ishe wa Kish na Abner shakulu wa Saulu w’omu bûko bwa Benyamini |
| אֲבִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Aviël [Abiel] | ‘AVÎÊL|Aviel|Abieli|Abiyeli|Avyeli|Abyeli — mulwi w’qmango ga Daudi |
| אֲבִיאָסָף | ✓ | Noms propres | Aviasaf [Abiassaf] | ‘AVÎASAF|Abiyasafi|Abyasafi — mwene Kore w’oku bûko bwa Levi |
| אֲבִיגַיִל-1 | ✓ | Noms propres | Avigaïl [Abigaïl] | ‘AVÎGAYIL|Abigayil|Abigayili|Abigayila — muka Nabal, ayinjirwa na Daudi |
| אֲבִיגַיִל-2 | ✓ | Noms propres | Avigaïl [Abigal] | ‘AVÎGAYIL|Abigayil|Abigayili|Abigayila|Avigayil|Avigayili — mwali Nahashi; Nahash |
| אֲבִידָן | Noms propres | Avidân [Abidan] | ‘AVÎDAN|Abidani|Avidan|Avidani — mwene Gideoni; bûko bwa Binyamini; w’amango ga Musa | |
| אֲבִידָע | ✓ | Noms propres | Avida [Abida] | ‘AVÎDA|Avida|Abida — mwene Madyani; mwene Ketura, muka Abrahamu |
| אֲבִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya|mwene Bekeri, Bêker, omu bûkobwa Benyamini — mwene Bekeri, Bêker, omu bûko bwa Benyamini |
| אֲבִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Abiya [Abia] | ‘AVÎYÄ|Aviya|Abiya — muka Hetsroni, Hezroni, Hesroni |
| אֲבִיָּה-3 | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya — mwene Samueli, Samweri; murhegesi aha Bersheba | |
| אֲבִיָּה-4 | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya — mudâhwa; wa bûko bwa Levi | |
| אֲבִיָּה-5 | Noms propres | Abiya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya|mwene Robowam — mwene Robowamu, mwami w’e Yudeya, Israheli y’emukondwè (mwaka 913-911embere za Kristu) | |
| אֲבִיָּה-6 | ✓ | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya — mwene Yerobowam, Yerobowami |
| אֲבִיָּה-7 | ✓ | Noms propres | Aviya [Abi] | ‘AVÎYÂ|Aviya,|Abiya — mwâli wa Zakariya: muka Akaz, Ahaz; nina wa Ezekiya |
| אֲבִיָּה-8 | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya,|Abiya — mudâhwa; w’omu bûko bwa LEVI | |
| אֲבִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Abiya [Abia] | ‘AVÎYÂHÛ|Aviya|Abiya|mwene Robowam — mwene Robowamu, mwami w’e Yudeya ye Israheli y’ifo ago mango (913-911 embere za Kristu) |
| אֲבִיהוּא | Noms propres | Avihou [Abihou] | ‘AVÎYÂHÛ|Avihu|Abihu|mwene Aroni — mudâhwa; w’omu bûko bwa Levi | |
| אֲבִיהוּד | ✓ | Noms propres | père d’Ehoud [Abihoud] | ‘AVÎYÂHÛ|îshe wa Ehudi — ishe wa Ehud, Abihudi; mwene Bela; w’omu bûko bwa Binyamini |
| אֲבִיהַיִל-1 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil|Abihayili,|Abihayil|Avihayili — muka Abishuri, Abishuru, Avishur; wa kuli Yeraheyeli; w’omu bûko wa Yuda |
| אֲבִיהַיִל-2 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avibayil|Avihayili|Abihayil|Abihayili — mwali wa Eliyab, Eliyabu, mwene Yesayi |
| אֲבִיחַיִל-1 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil|Avihayili|Abihayil|Abihayili — ishe wa Tsuriel, Zurieli; wa kuli bene Levi |
| אֲבִיחַיִל-2 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil,|Avihayili|Abihayil|Abihayili — mwene Huri; wa bûko bwa Gadi |
| אֲבִיחַיִל-3 | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil|Avihayili|Abihayil|Abihayili — îshe wa Esteri; w’omu bûko bwa Benyamini | |
| אֲבִיטוּב | ✓ | Noms propres | Avitouv [Abitoub] | ‘AVÎTUBU|Avituv,|Avitub|Avitubu|Abitubu — mwene Shaharayim; wa bûko bwa Benyamini |
| אֲבִיטַל | ✓ | Noms propres | Avital [Abital] | ‘AVÎTAL|Avitali|Abitali — muka Daudi |
| אֲבִיָּם | Noms propres | Abiyam [Abiam] | ‘AVÎYAM|Abiyam|Abiyami — mwene Robowam, Robowami, Robowamu | |
| אֲבִימָאֵל | ✓ | Noms propres | Avimaël [Abimaël] | ‘AVÎMAEL|Avimael|Avimaeli|Abimael,|Abimayeli — mugala wa Yokotani; wa kuli Semi |
| אֲבִימֶלֶךְ-1 | ✓ | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki|mwami w’e Gerari|*bimelek* |
| אֲבִימֶלֶךְ-2 | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki|*bimelek* — mugala wa Gedeoni, Gideon; mwami w’e Sikemi (1129-1126 embere za Kristu) | |
| אֲבִימֶלֶךְ-3 | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki — mugala wa Abiyatar, Abiyatari, Abiyatara; mudâhwa; w’omu bûko bwa Levi | |
| אֲבִימֶלֶךְ-4 | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki|Akishi — mwami w’e Gati | |
| אֲבִינָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Avinadav [Abinadab] | ‘AVÎNADAV|Avinadav|Avinadavi|Abinadab|Abinadabu — muntu w’e Kiriyat-Yearim |
| אֲבִינָדָב-2 | ✓ | Noms propres | Avinadav [Abinadab] | ‘AVÎNADAV|Avinadav,|Abinadab|Abinadabu — mugala wa Yesayi |
| אֲבִינָדָב-3 | Noms propres | Avinadav [Abinadab] | AVÎNADAV|Avinadav,|Abinadabu — mugala wa Saulu; w’oku bûko ba Binyamini | |
| אֲבִינֹעַם | ✓ | Noms propres | Avinoam [Abinoam] | ‘AVÎNOAM|Avinoam|Avinoamu|Abinoami|Abinoamu — îshe wa Barak |
| אֶבְיָסָף | Noms propres | Eviasaf [Abiassaf] | ‘EVYÂSÂF|AVYÂSÂF|Abiyasaf|Abiyasafi — mwene Elkana; wa kuli Kehati; shakulûza wa Hemania | |
| אֲבִיעֶזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Avièzer [Abiézer] | ‘AVÎÊZER|Aviêzer|Abiyezeri|*yezer* — mwene Hamolêket; Hamoleketi; w’omu bûko bwa Menashè |
| אֲבִיעֶזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Avièzer [Abiézer] | ‘AVÎÊZER|Aviêzer|Abiyezeri|muntu oyo|*yezer* |
| אַבִּיר לֵב | Attributs | indomptable, brave, têtu | ‘AVÎR-LEV|ntadundwa|ntwâli|entwâli|cigamba|ecigamba | |
| אַבִּיר-1 | Faune | étalons, bouc | ‘ABÎR|nsenyi|*hebe*|*nseny* | |
| אַבִּיר-2 | Attributs | indomptables, vaillant | ‘ABîR|ntadundwa|ntwali|entwali | |
| אָבִיר | Êtres | un indomptable, un vaillant | ‘ABÎR|ntadundwa|ntwali|ntahuligana | |
| אֲבִירָם-1 | Noms propres | Abiram | ‘AVÎRAM|Abiram|Abirami — muntu w’omu bûko bwa Rubeni | |
| אֲבִירָם-2 | ✓ | Noms propres | Aviram [Abiram] | ‘AVÎRAM|Abiram,|Abiramu — mwene Hiyeli |
| אֲבִישַׁג | ✓ | Noms propres | Avishag [Abichag] | ‘AVÎSHAG|Avishag|Avishagi|Abishag,|Abishagi|cali ciherula ca Daudi — cali ciherula ca Daudi |
| אֲבִישַׁי | Noms propres | Avishaï [Abichaï] | ‘AVÎSHAY|Avishay|Avishayi|Abishay|Abishayi — mugala wa Tseruya, mwali wabo Daudi; ali mulwi | |
| אֲבִישָׁלוֹם | ✓ | Noms propres | Absalom [Abichalom] | ‘AVÎSHALÔM|Absalom|Absalomu|Abishalomi|Abishalomu|Absalomo|Absalome — îshe wa Maaka, muka Robowami, Robowamu |
| אֲבִישׁוּעַ-1 | Noms propres | Avishoua [Abichoua] | ‘AVÎSHÛWA|Avishuwa|Abishuwa | |
| אֲבִישׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Avishoua [Abichoua] | ‘AVÎSHÛWA|Avishuwa|Abishuwa |
| אֲבִישׁוּר | ✓ | Noms propres | Avishour [Abichour] | ‘AVÎSHÛR|Avishur|Abishuri|*bishur* — wa kuli Yerahmeyel w’omu bûko bwa YUDA |
| אֶבְיָתָר | Noms propres | Abiatar | ‘AVYATAR|Abiyatari|Aviyatari|*yatar* — mwene Abimeleki; mudâhwa oku ngoma ya Daudi | |
| אָבֵל | ✓ | Noms propres | Avel [Abel] | ‘ÂBEL|’ÂVEL|Abel|Abeli|Aveli|mishibo|*shib* — lugo lw’omu za Nefutali |
| אָבֵל בֵּית־מַעֲכָה | ✓ | Noms propres | Avel-Beth-Maaka [Abel-Beth-Maaka] | ‘ÂVEL-BET-MAAKA|Abel-Bet-Maaka|Abeli-Bet-Maaka|Avel-Beti-Maaka |
| אָבֵל הַשִּׁטִּים | ✓ | Noms propres | Avel-Shittim [Abel-Chittim] | ‘ÂVEL-HA-SHITÎM|Abeli-ha-Shitimi|Aveli…. — lugo luba ebushoshokero bwa Yordani |
| אָבֵל כְּרָמִים | ✓ | Noms propres | Avel-Keramim [Abel-Keramim] | ‘ÂBEL-KERAMÎM|Abeli-Keramimi|Aveli… — lugo erhi cishagala ; Amoni |
| אָבֵל מְחוֹלָה | ✓ | Noms propres | Avel-Mehola [Abel-Mehola] | ‘ÂVEL-MERHÔLA|Abeli-Mehola|Aveli…. — lugo lw’omu Galadi |
| אָבֵל מַיִם | ✓ | Noms propres | Avel-Maïm [Abel-Maïm] | ‘ÂVEL-MAYIM|Abeli Mayimi|Abeli Mayim|Aveli… — lugo omu ishwa lya Nefutali |
| אָבֵל מִצְרַיִם | ✓ | Noms propres | Abel-Misraïm | ‘ÂVEL-MISRAYIM|Abeli-Misrayimu|Aveli…|hantu habaga ebushoshokero bwa Yordani |
| אֶבֶן הַזֹּחֶלֶת | ✓ | Noms propres | Rocher du Serpent | ‘ÊVEN-HAZOHÊLET|Kabuye ka Njoka |
| אֶבֶן הָעֵזֶר | ✓ | Noms propres | Evèn-Ezèr [Pierre-du-secours] | ‘ÊVEN-HAAZER|Ebeni-ha-Azeri|Ibale ly’oburhabâle — hantu aho |
| אֶבֶן-1 | Objets réels | balances, poid | ‘ÊBÊN|mirengo|buzirho|munzani|omunzani|*rengo*|*nzani*|*lengo* — kalugu obwo | |
| אֶבֶן-2 | Objets réels | pierre précieuse, pierre de garniture | ‘ÊBÊN|ibuye lya citwiro cihamu|onice|onikisi|*buye* | |
| אֶבֶן בֹּהַן בֶּן־רְאוּבֵן | ✓ | Noms propres | Bohân [Bohan] | ‘ÊBÊN BOHANA BÊN RUBÊN|Kabuye- Bohana- mwene- Rubeni|*buye* |
| אָבְנַיִם-1 | Objets réels | tour de potier | ‘AVNÂIM|bikolanwa bya mubumbi|kalugu ka kukolerwakwo ibumba|*bumbi*|*bumba* | |
| אָבְנַיִם-2 | ✓ | Objets réels | tabourer pour l’accouchement | ‘AVNÂIM|hitumbi hya buzire|ncingo y’okuburhirakwo|*busa abakazi* |
| אַבְנֵר | Noms propres | Avner, Aviner [Abner] | ‘AVNER|ABNER|Abneri|Abuneri|Avuneri — murhambo w’abalwi ba Saulu | |
| אֶבֶץ | ✓ | Noms propres | Evèç [Ébès] | ÊBETS|ÊVETS|Ebesi|Ebetsi|Evesi|Abesi — lugo lw’omu ishwa lya Isakari |
| אִבְצָן | ✓ | Noms propres | Ibçân [Bethléem] | ‘IVTSÂN|Ibzani|Ibtsani|Ibusani|Ivusani — mucîranuzi w’omu Israheli |
| אַבְרָהָם | Noms propres | Abraham | ‘AVRAHÂM|Abramu|Abrahamu|Abramu mwene Terahi|ayirikwa Abrahamu|shakulûza wolubaga lw’Israheli|*amu* | |
| אַבְרָם | ✓ | Noms propres | Abram | ‘AVRÂM|Abramu|ye wayishiriyirikagwa Abrahamu|erhi agishwa na Nnâmahanga|Abrahamu |
| אַבְשָׁלוֹם-1 | Noms propres | Absalom | ‘AVSHALÔM|Absalomo|Absalomoni|Absalomi mwene Daudi|Absalomu | |
| אַבְשָׁלוֹם-2 | ✓ | Noms propres | Absalom [Abichalom] | ‘AVSHALÔM|Abishalom|Abishalomi|Absalomi|Absalomu|Abusalomu — ishe wa Maaka muka Roboamu |
| אֹבֹת | Noms propres | Ovoth [Oboth] | ‘OBOT|Oboti|Ovoti — hantu bene Israheli bageraga kurhenga bujà bw’e Misiri | |
| אָגֵא | ✓ | Noms propres | Agué | ‘ÂGÊ|Agè|Age — ishe wa Shama mulwi oku ngoma ya Daudi |
| אֲגַג-1 | ✓ | Noms propres | Agag | ‘AGAG|Agagi|Agage|Agag — muntu oyo |
| אֲגַג-2 | Noms propres | Agag | ‘AGAG|Agagi|Agage|Agag — mwami wa Abaamaleki | |
| אֲגָגִי | Noms propres | Agaguite [d’Agag] | ‘AGAGÎ|Banya-Agagi;|Banya-Agage|Banya-Agag|ba bûko bwa Agagi|Bene-Agagi|Bene-Agage | |
| אֱגוֹז | Flore | noix [FF 192] | EGÔZ|mirehe|mulehe — murhi gurhengakwo amalehe | |
| אָגוּר | Noms propres | Agour | ‘AGÛR|Aguri|Agur — mugala wa Yakè mugula | |
| אֶגְלַיִם | Noms propres | Eglaïm [Églaïm] | ‘EGLAYIM|Egalayim|Egalayimi|Eglayimu — lugo lw’e Mowabu | |
| אַגְמוֹן | Flore | roseau, jonc | ‘AGMÔN|cibingu|lusheke|lufinjo|bibingu;|masheke;|nfinjo | |
| אַדְבְּאֵל | ✓ | Noms propres | Adbéel | ‘ADBEÊL|Adbeeli|Abudeli|Abdeli |
| אֲדַד | ✓ | Noms propres | Hadad | ‘ADAD|Hadad|Hadadi — mwene mwami w’e Edomu, Edom |
| אִדּוֹ | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — muntu w’omu bûko bwa Levi amango ga Ezra |
| אֱדוֹם | Noms propres | Edom [Édom] | ‘EDÔM|Edomu|Edomi|Edomiti|*domi*|*e Edom* — lubaga, cihugo; ishwa; lya bene Ezau mugala wa Izaki | |
| אֲדוֹמִי | Noms propres | Edomite [Édomite] | ‘EDÔMÎ|Banya-Edomu|Banya-Edomi|Banya-Edom|Bene-Edom|*domi*|munya-Edomu|munya-Edomi|*domu*|w’e Edomu|*e Edom*|bene-Edomu|bene-Edomi|lubaga lw’e Edomu | |
| אַדּוֹן | ✓ | Noms propres | Addôn [Addon] | ‘EDÔN|Nnakuno|e Adoni — lugo omu Kaldeya |
| אָדוֹן | Êtres | seigneur, maître, propriétaire | ‘ADÔN|nnaka|nnahano|Muhanyi|nnawirhu|nnakuno|ibanie|*girwa*|*hamwirhu*|waliha|mulume|mukulu|emwa|*nnaw*|*mangizi*|*rhambo*|mwagaba amashwa|nn’ishwa|nnanyumpa|mwami|waliha — nna akantu | |
| אֲדוֹרַיִם | ✓ | Noms propres | Adoraïm | ‘ADÔRAYIM|Adorayim|Adorayimu|Adorami — lugo lw’e Yudeya, lugo lwa Yuda |
| אַדִּיר-1 | Attributs | magnifique | ‘ADÎR|nyanduma|kabazane | |
| אַדִּיר-2 | Êtres | capitaines, nobles, notable | ‘ADÎR|munyabuhashe:|banyabuhashe|munya-buhashe|banya-buhashe|muluzi|baluzi|*rhambo*|*luzi*|*ntwâl*|*twal*|*kulu*|murhambo|barhambo|*yegûla* | |
| אֲדַלְיָא | Noms propres | Adalya [Adalia] | ‘ADALIYÂ|Adalya|Adaliya | |
| אדם | ✓ | Objets réels | être rouge | ADM|ÂDÊM|ADÔM|kudukula|kudukuliza|*kalinga*|*dukula*|*kaduk*|buyengûle bw’idivayi omu kabehe; |
| אָדָם-1 | Noms propres | homme, Adam | ‘ÂDÂM|muntu|Adamu|nyamulume|nnamulume|abantu b’igulu lyoshi|omuntu|abantu|omulume|mulume | |
| אָדָם-2 | ✓ | Noms propres | Adam, homme | ‘ÂDÂM|Adamu|*munt*|*bantu*|olya muntu murhanzirhanzi|*lubaga* |
| אָדָם-3 | ✓ | Êtres | homme, humanité, personne, n’importe qui | ‘ÂDÂM|omuntu|bantu|lebe|ngasi yeshi|*ntu*|ntaye orhaka|*ntaye*|*lume*|*lubaga* |
| אֹדֶם | Objets réels | rubi, sardoine | ‘ODEM|*sumarado*|*zumaridi*|ibuye lya citwiro | |
| אַדְמָה | Noms propres | Adma | ‘ADMÂ|Admâ|Adma — hantu aho | |
| אֲדָמָה | ✓ | Noms propres | Adama | ‘ADÂMÂ|Adama|budaka|katulo|ishwa|idaho — luhande lwa cihugo; mirhundu ya cihugo; cihugo lugo luzibuzibu omu ishwa lya Nefutali |
| אֲדָמִי הַנֶּקֶב | ✓ | Noms propres | Adami-Nèqev [Adami-Nékeb] | ‘ADAMÎ-NÊGEV|Adami-Nekebu|Adami-Nekevu |
| אֲדֻמִּים | ✓ | Noms propres | Adoummim [Adoumim] | ‘ADUMÎM|Adumim|Adumimi|Adumimu — mushozi guba ekarhî ka Yeruzalemu na Yeriko |
| אַדְמָתָא | Noms propres | Admata | ‘ADMÂTÂ|Admata|Adumata | |
| אַדָּן | ✓ | Noms propres | Addân [Addan] | ‘ADÂN|Adani — lugo l’omu Kaldeya |
| אֲדֹנָי | Êtres | Seigneur, Maître | ‘ADONAY|Waliha|Yagirwa|Nyakasane|Nyamuzinda|Nnâmahanga|YHWH|*hânyi*|*hanyi*|YHVH|Nyamubâho|*mucîmba* | |
| אֲדֹנִי־בֶזֶק | ✓ | Noms propres | Adoni-Bèzeq [Adoni-Bézec] | ‘ADONÎ-BÊZEK|Adoni-Bezek|Adoni-Bezeki |
| אֲדֹנִי־צֶדֶק | ✓ | Noms propres | Adoni-Sédeq [Adoni-Sédec] | ‘ADONÎ-SÊDEK|Adoni-Sedek|Adoni-Sedeki — mwami w’e Yeruzalemu; w’amango ga Yozwe |
| אֲדֹנִיָּה-1 | Noms propres | Adonias [Adonia] | ‘ADONIYÂ|Adoniya|Adoniyasi — mugala wa Daudi | |
| אֲדֹנִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Adoniya [Adonia] | ‘ADONIYÂ|Adoniya — muntu w’amango ga Nehemiya |
| אֲדֹנִיָּהוּ-1 | Noms propres | Adonias [Adonia] | ‘ADONIYÂ|Adoniyahu|Adoniya — mwene Daudi | |
| אֲדֹנִיָּהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Adoniyahou [Adonia] | ‘ADONIYAHÛ|Adoniyahu|Adoniya — muleviti oku ngoma ya mwami Yehoshafat |
| אֲדֹנִיקָם | ✓ | Noms propres | Adoniqam [Adonicam] | ‘ADONÎKAM|Adonikamu|Adonikam|Adonikami — mukulu wa mulala w’enyuma z’okurhega buja bw’e Babiloni |
| אֲדֹנִירָם | ✓ | Noms propres | Adoniram | ‘ADONIRÂM|Adoniram|Adonirami|Adoniramu — mwene Abda; muya-buhashe oku ngoma ya Daudi na Salomoni |
| אַדָּר-1 | ✓ | Noms propres | Addar | ‘ADÂR|Adari|Adar — lugo lwa Yuda |
| אַדָּר-2 | ✓ | Noms propres | Addar | ‘ADÂR|Adar|Adari — mwene Bela; w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲדֹרָם | ✓ | Noms propres | Adoram | ‘ADORÂM|Adorami — mwene Abda; munya-buhashe; oku ngoma ya Daudi na Salomoni |
| אַדְרַמֶּלֶךְ-1 | ✓ | Noms propres | Adrammélek | ‘ADRAMÊLEK|Adramêlek|Adrameleki |
| אַדְרַמֶּלֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Adrammélek | ‘ADRAMÊLEK|Adramêlek|Adrameleki |
| אֶדְרֶעִי-1 | ✓ | Noms propres | Edrèï [Édréi] | ‘EDREÎ|Edreyi|Edereyi |
| אֶדְרֶעִי-2 | ✓ | Noms propres | Edrèï [Édréi] | ‘EDREÎ|Edreyi|Edereyi |
| אהב | Attributs | aimer | ‘HV|AHAV|*rhony*|kusîma|kuzigira|orhonya|anamurhonya|gwarhonya|ansîma|asîma|arhonyagya|amamurhonya|arhahimwa kumurhonya|abanzigira|Nsimire nnawirhu|Okazigira|nka oku mucìzigirana mwene na nene|azîgîre|*sîm*|*zigir*|*rhony*|ntonya | |
| אַהֲבָה | Attributs | amour | ‘AHAVÂ|busîme|obusîme|buzigire|obuzigire|burhonyi|oburhonyi|*rhony*|*zigir*|masîma|*sîm*|*sima* | |
| אֹהַד | ✓ | Noms propres | Ohad | ‘OHAD|Ohadi|Ohad — mugala wa Simeoni |
| אַהֲוָא | ✓ | Noms propres | Ahawa [Ahava] | ‘AHAVÂ|AHAWÂ|buzigire|busime|burhonyi — hantu na lwîshi lw’e Kaldeya |
| אֵהוּד-1 | ✓ | Noms propres | Ehoud [Éhoud] | ‘EHÛD|Ehud|Ehudi — mucîranuzi w’Israheli |
| אֵהוּד-2 | ✓ | Noms propres | Ehoud [Éhoud] | ‘EHÛD|Ehud|Ehudi — mwene bilhani w’omu bûko bwa Benyamini |
| אֹהֶל | ✓ | Noms propres | Ohel, tente | ‘OHEL|Oheli|ihêma — Oheli; Ohel; mwene Zorobabel |
| אֹהֶל מוֹעֵד | Objets réels | tente de la rencontre | OHEL MÔED|Ihêma ly’Embuganano|Cihando c’Ihano|*hêm*|ihano|*mbugana*|akagombe k’endêko|kagombe k’endêko|kagombe k’endêko|akagombe|kagombe | |
| אָהֳלָה | Noms propres | Ohola | ‘OHOLÂ|Ohola — mukazi; cimanyiso ca Samariya | |
| אֲהָלוֹת | Flore | aloès | ‘OHÂLÔT|cigakà | |
| אָהֳלִיאָב | ✓ | Noms propres | Oholiav [Oholiab] | ‘OHOLÎAV|Oholiav|Oholiyabu|Oholiyavu — mwene Ahisamaki; mulenga wayubakaga Endâro; w’omu bûko bwa Dani |
| אָהֳלִיבָה | Noms propres | Oholiba | ‘OHOLÎBÂ|Oholiba; — mukazi; cimanyiso ca Yeruzalemu | |
| אָהֳלִיבָמָה-1 | ✓ | Noms propres | Oholivama [Oholibama] | ‘OHOLÎBÂMÂ|Oholibama|Oholivama — mwâi wa Ana; muka Ezau |
| אָהֳלִיבָמָה-2 | ✓ | Noms propres | Oholivama [Oholibama] | ‘OHOLÎBÂMÂ|Oholibama|Oholivama — murhambo w’omu Edomu, Edomi |
| אֲהָלִים | ✓ | Flore | aloès | ‘AHÂLÎM|cigakà|binusi |
| אַהֲרֹן | Noms propres | Aaron, les prêtres | ‘AHARON|Aroni|Aharoni — Bene-Aroni bo badâhwa; mulumuna wa Musa; ye mudâhwa mukulu murhanzi; w’omu bûko bwa Levi | |
| אוּאֵל | ✓ | Noms propres | Ouël [Ouel] | ‘ÛÊL|Uweli|Uweli|Uwel — mwene Bâni; w’omu mango ga Ezra |
| אוֹב | Rituels | outre (du vin), outre (spirite) | ‘ÔV|cicuma|*rherekêr* abazimu|*rherekêr* emyomoka n’abazimu|*gashanize emyomok*|oharhûla abazimu|onyôlere ensambwe|*zukiz*|bahêra abazimu|*laguz*|*omok* — bilukwa n’oluhu lw’empene; emugongo gw’oluhu yo ekola omu nda z’ecicuma; kurherekêra abazimu; orhuza abazimu | |
| אוֹבִיל | ✓ | Noms propres | Ovil [Obil] | ‘ÔVÎL|Obil|Obili|Ovili — munya-buhashe washigaga Daudi |
| אוּזַי | ✓ | Noms propres | Ouzaï | ‘ÛZAY|Uzayi — ishe wa Palale, Palali, Pelala; omu mango ga Nehemiya |
| אוּזָל | ✓ | Noms propres | Ouzal | ‘ÛZÂL|Uzali|Uzal — mwene Yokotani: wa kuli bene Semu,Sem |
| אֱוִי | ✓ | Noms propres | Ewi [Évi] | ‘ÊVÎ|ÊWÎ|Evi — mwami w’e Madyani |
| אֱוִיל | Attributs | stupide, délaissé | ‘ÊVÎL|ÊWÎL|*ingany*|cinganyi|ecinganyi|ecikabulirwa|cikabulirwa|*kabulir*|cingolongolo | |
| אֱוִיל מְרֹדַךְ | Noms propres | Ewil-Mérodak [Évil-Mérodak] | ÊVÎL-MERODAK|Ewili-Merodak|Evil-Merodaki — mwami w’e Babiloni eryo izino lishusha erya CIHUHU | |
| אוּלַי | Noms propres | Oulaï | ÛLAY|Ulayi|Ulay — lwîshi; omu cihugo c’e Persi | |
| אֱוִלִי | Attributs | insensé | ÊVÎLÎ|cinganyi|*ingany*|cingolongolo|*ngolongol*|cihuhu|*huhu*|cibwibwi|*bwibw* | |
| אוּלָם-1 | ✓ | Noms propres | Oulam | ‘ÛLÂM|Ulam|Ulamu|Ulami|Ulama — mwene Pêresh, Pêreshi w’oku bûko bwa Menashè |
| אוּלָם-2 | ✓ | Noms propres | Oulam | ‘ÛLÂM|Ulam|Ulamu|Ulami|Ulama — mwene Eshek; w’oku bûko bwa Benyamini |
| אִוֶּלֶת | Attributs | folie | ‘IVÊLET|IWÊLET|isirhe|*sirh* | |
| אוֹמָר | ✓ | Noms propres | Omar | ‘ÔMÂR|Omar|Omari — mwene Elifaz, Elifazi, mugala wa Ezau |
| אָוֶן | Attributs | méchanceté, mal | ‘ÂVEN|ÂWEN|bubi|*bub*|buminya|*miny*|Obugoma|*bugom*|*gom* | |
| אוֹן-1 | Noms propres | One [On] | ‘ÔN|On|Oni — lugo lw’e Misiri | |
| אוֹן-2 | ✓ | Noms propres | One [On] | ‘ÔN|On|Oni|Honi|buhirhi|bugale|*hash* — mwene Peleti; w’oku bûko bwa Rubeni; buhashe; bugale, buhirhi: Izino liri nka lya WEZA |
| אוֹנוֹ | ✓ | Noms propres | Ono | ‘ÔN|Ono — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| אוֹנָם-1 | ✓ | Noms propres | Onam | ‘ÔNÂM|Onam|Onami|Onamu — mwene Shobal mugala wa Seyiri |
| אוֹנָם-2 | ✓ | Noms propres | Onam | ‘ÔNÂM|Onam|Onami|Onamu — mugala wa Yerahmeyeli; w’oku bûko ba Yuda |
| אוֹנָן | ✓ | Noms propres | Onân [Onan] | ‘ÔNÂN|Onân|Onani — luhande lw’ecihugo |
| אוּפָז | Noms propres | Oufaz | ‘ÛFÂZ|Ufaz|Ufazi|Ufazu — luhande l’ecihugo, mirhundu ya cihugo | |
| אוֹפִיר | Noms propres | Ofir | ‘ÔFÎR|Ofir|Ofiri — mwene Yoktatan, Yokotani; wa kuli Semi; luhande lw’ecihugo, mirhundu ya cihugo | |
| אוֹפַן עֲגָלָה | Objets réels | roue du chariot | ‘ÔFAN|muzizi gwa bomboro|mizizi ya bomboro | |
| אוּר-1 | ✓ | Noms propres | Our | ‘ÛR|Ur|Uru — lugo lw’omu Mezopotamiya (bihugo ekarhî ka Tigri na Efrati) |
| אוּר-2 | ✓ | Noms propres | Our | ‘ÜR|Ur|Uru — ishe wa Elifal, Elifali; mulwi w’amango ga Daudi |
| אֲוֵרָה | ✓ | Objets réels | stalle, enclos | ‘AVÊRÂ|AWÊRÂ|côgo|ebintu mwandu omu lugo lwabyo — enyumpa y’ebishwekwa |
| אוּרִי-1 | ✓ | Noms propres | Ouri | ‘ÛRÎ|Uri — ishe wa Besaleli |
| אוּרִי-2 | ✓ | Noms propres | Ouri | ‘ÛRÎ|Uri — ishe wa Gêber, Geberi, murhambo w’oku ngoma ya Salomoni |
| אוּרִי-3 | ✓ | Noms propres | Ouri | ‘ÛRÎ|Uri — w’omu balanzi b’emihango; w’oku bûko bwa Levi |
| אוּרִיאֵל-1 | Noms propres | Ouriël [Ouriel] | ‘ÛRÎEL|Urieli|Uriyeli — mugala wa Tahati; wa kuli Kehati; w’oku bûko bwa Levi | |
| אוּרִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Ouriël [Ouriel] | ‘ÛRÎEL|Uriyeli|Urieli — ishe wa Mikayahu; muka Robowami |
| אוּרִיָּה-1 | Noms propres | Urie | ‘ÛRIYÂ|Uriya|Uriy* — munya-Hititi mulwi w’oku ngoma ya Daudi iba wa Batisheba | |
| אוּרִיָּה-2 | Noms propres | Ouriya [Ouria] | ‘ÛRIYÂ|Uriya — mudâhwa wa mango ga Ahaz | |
| אוּרִיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Ouriya [Ouria] | ‘ÛRIYÂ|Uriya — ishe wa Memeroti mudâhwa w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| אוּרִיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Ouriya [Ouria] | ‘ÛRIYÂ|Uriya — muntu w’omu bûko bwa Levi enyuma z’okuhekwa bujà e Babiloni |
| אוּרִיָּהוּ | Noms propres | Ouriyahou [Ouria] | ‘ÛRIYÂHÛ|Uriyahu — mwene Shemayahu mulêbi wa bunywesi w’omu mango ga Yeremiya | |
| אוֹת-1 | Rituels | signe, prodige | ‘ÔT|cimanyiso|*manyis*|cirhangazo|*rhangâz*|*somer*|oku ankanarhubwira|*bwira*|*manya*|*bona* | |
| אוֹת-2 | Objets réels | signe, bannière | ‘ÔT|cimanyiso|bimanyiso|*manyis* | |
| אוֹת-3 | Objets réels | signe | ‘ÔT|cimanyiso|bimanyiso|*manyis*|*rhangâz*|*shemb*|cerekane|cisômerine | |
| אֶזְבַּי | Noms propres | Ezbaï | ‘EZBAY|Ezbayi — ishe wa Narayi mulwi w’amango ga Daudi | |
| אֵזוֹב | Flore | hysope (maru d’origan) | EZÔV|ebikangûlo|bikangûlo|*kangûl*|ecuhâgizo|*cuhâgiz*|*byuhâgiz*|*karhond*|*kângûl* — mburho emera nka hirhi ebirhi byayo bikubusire na bizibu erhi emera, enabêre oku idaho erhaja enyanya kulusha idaho | |
| אַזְכָּרָה | ✓ | Rituels | partie commémorative ou symbolique; la partie de grain offerte qui est brûlée sur l’autel pour rappeler qu’en fait tout appartient au Seigneur | ‘AZKÂRÂ|ngushe nyôce|ngushe|nterekêro y’okuyibusa|buhumule|nterekêro ya buhumule|mugati gwasingônolwa|yatûmulira omugi enyanya|enterekêro y’okusingônolwa — cigabi c’emmogomogo zayôcibwa oku luhêrero, oku kukengeza oku byoshi biba bya Nyakasane |
| אֻזֵן שֶׁאֱרָה | ✓ | Noms propres | Ouzên-Shééra [Ouzen-Chéra] | ‘UZEN-SHÊRÂ|Uzen-Shêra|Uzeni-Shera — lugo lwayubakagwa na Shêra, mwene Efrayimu |
| אַזְנוֹת תָּבוֹר | ✓ | Noms propres | Aznoth-Tabor | AZNÔT-TÂBÔR|Aznot-Tabor|Azinoti-Tabora — hantu h’omu ishwa lya Nefutali |
| אָזְנִי-1 | ✓ | Noms propres | d’Ozni [Oznite] | ‘OZNÎ|Ozni|Banya-Ozni — Ozni, mugala wa Gadi |
| אָזְנִי-2 | ✓ | Noms propres | Oznite | ‘OZNÎ|Banya-Ozni|Abanya-Ozni — Bene-Gadi |
| אֲזַנְיָה | ✓ | Noms propres | Azanya [Azania] | ‘AZANYÂ|Azanya|Maazya — Ye ishe wa Yozwe muleviti enyuma w’àkurhenga buja bwa Babiloni |
| אֶזְרָח | Êtres | indigène | ‘ÊZRAH|cikala|w’eka|muburhwa w’omu cihugo|oli mwe, oli ecigolo|muntu wa muli mwe kandi erhi mubunga|orhali cigolo|orhali mubunga|oli mwe* *ababunga|mwe|muburhwa w’omu Israheli|muburhwa|*burhw*|mwene na nene|mwikalà|mwene Israheli|Israheli yeshi | |
| אֶזְרָחִי | Noms propres | Ezrahite | ‘EZRAHI|Bene-Zêra|Bene-Ezrah — b’omu bûko bwa Yuda | |
| אֹחַ | Faune | chacal | ‘OAH|nsimba y’omu irungu | |
| אַחְאָב-1 | Noms propres | Akhab [Achab] | ‘AHAB|’AHAV|Akhab|Akhabu|Ahabu|Ahab|mwami Ahabu — mwene Umri mwami w’omu Israheli y’emwênè omu mwaka gwa 874 embere za Kristu | |
| אַחְאָב-2 | Noms propres | Akhab [Ahab] | ‘AHAV|’AHAB|Akhab|Ahabu — mulêbi wa bunywesi amango ga Yeremiya | |
| אֶחָב | Noms propres | Akhab [Ahab] | ‘EHÂV|’AHÂB|Akhab|Ahabu|Ehabu — mulêbi wa bunywesi w’amango ga Yeremiya | |
| אַחְבָּן | ✓ | Noms propres | Ahbân [Aban] | ‘AHBÂN|Ahbân|Abani — wa kuli Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| אָחוּ | Flore | herbe, roseaux | ‘ÂHÛ|lubala|masheke|cibingu | |
| אֵחוּד | ✓ | Noms propres | Ehoud [Éhoud] | ‘ÊHUD|Ehud|Ehudi — muntu w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחוֹחַ | ✓ | Noms propres | Ahoah [Ahoa] | ‘AHÔAH|Ahowa — mugala wa Bêla w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחוֹחִי | ✓ | Noms propres | Ahohite [Ahoa] | ‘AHÔHÎ|Bene-Ahowa|Banya-Ahowa|Bene Ahoah|munya-Ahohiti|Muhohiti|mwene Ahowa|w’e Aho|w’e Ahowa — b’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחוּמַי | ✓ | Noms propres | Ahoumaï | ‘AHÛMAY|Ahumayi — mwene Yahati w’oku bûko bwa Yuda |
| אָחָז-1 | Noms propres | Akhaz [Ahaz] | ‘ÂHÂZ|Akhaz|Akazi|Ahaz — mugala wa Yotami mwami w’e Yudeya omu mwaka gwa 732 | |
| אָחָז-2 | ✓ | Noms propres | Ahaz | ‘ÂHÂZ|Akhaz|Akhazi|Ahazi|Ahaz — w’oku bûko bwa Benyqmini |
| אַחְזַי | Noms propres | Ahzaï [Azaï] | ‘AHZAY|Ahzayi — mwene Mekilemoti Mekilemit shakulûza wa Amaksayi | |
| אֲחַזְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYÂ|Akhazya|Okoziyasi|Akhaziyasi — mwene Ahab mwami w’Israheli y’emwenè omu myaka ya 853-852 |
| אֲחַזְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYÂ|Akhazya|Okoziyasi|Akhaziyasi — mwene Yorami mwami w’e Yuda omu mwaka gwa 841 |
| אֲחַזְיָהוּ-1 | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYAHÛ|Akhazyahu|Akhaziyahu|Akhaziyasi — mwene Akhab mwami w’Israhel w’emwenè omu mwaka gwa 853-852 | |
| אֲחַזְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYAHÛ|Akhazyahu|Akhaziyasi|Akhazya — mwene Yorami mwami w’e Yudeya |
| אֲחֻזָּם | ✓ | Noms propres | Ahouzzam [Ahouzam] | AHUZAM|Ahuzami|Ahuzamu|Ahuzam — mugala wa Ashur w’oku bûko bwa Yuda |
| אֲחֻזַּת | ✓ | Noms propres | Ahouzzath [Ahouzath] | ‘AHUZÂT|Ahuzati|Ahuzat — muhanuzi wa Abimêlek, Abimelek |
| אֵחִי | ✓ | Noms propres | Ehi [Éhi] | ‘ÊHI|Ehi|Ekì — mugala wa Benyamin |
| אֲחִי-1 | ✓ | Noms propres | Ahi | ‘AHI|Ahi — mwene Abdiyeli w’omu bûko bwa Gadi |
| אֲחִי-2 | ✓ | Noms propres | Ahi | ‘AHÎ|Ahi — mwene Shemeri w’omu bûko bwa Aseri |
| אֲחִיאָם | ✓ | Noms propres | Ahiam | ‘AHÎÂM|Ahiyami|Ahiyamu|Ahiyam — mugala wa Sakari, Sharari mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| אֲחִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mwene Ahitubu wa kuli Eliya ali mudâhwa |
| אֲחִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mwene Shisha mwandisi wa mwami Salomoni |
| אֲחִיָּה-3 | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mulebi w’amango ga mwami Yerobowami | |
| אֲחִיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — ishe wa Bayesha, mwami w’Israheli |
| אֲחִיָּה-5 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mwene Ramehmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| אֲחִיָּה-6 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mugala wa Ehud w’oku bûko bwa Yuda |
| אֲחִיָּה-7 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mulwi w’amango ga Daudi |
| אֲחִיָּה-8 | Noms propres | Ahia | ‘AHIYÂ|Ahiya — muleviti w’amango ga Daudi | |
| אֲחִיָּה-9 | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — murhambo enyuma z’okurhenga omu buja e Babiloni | |
| אֲחִיָּהוּ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya|Ahiyahû — mulêbi w’oku ngoma ya Yerobowami | |
| אֲחִיהוּד | ✓ | Noms propres | Ahihoud | ‘AHÎHÛD|Ahihud|Ahihudi — mwene Shelomi murhambo w’oku bûko bwa Aseri |
| אַחְיוֹ-1 | ✓ | Noms propres | Ahyo [Ahio] | ‘AHYÔ|Ahyo|Ahiyo — mwene Abinadabu |
| אַחְיוֹ-2 | Noms propres | Ahyo [Ahio] | ‘AHYÔ|Ahyo|Ahio — mwene Beriya murhambo wa mulala w’oku buko bwa Benyamini | |
| אַחְיוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Ahyo [Ahio] | ‘AHYÔ|Ahyo|Ahio|Ahiyo — mwene Yeyeli w’oku bûko bwa Binyamini |
| אֲחִיחֻד | ✓ | Noms propres | Ahihoud | ‘AHÎHUD|Ahihud|Ahihudi — mwene Gêra w’omu bûko bwa Benyamini |
| אֲחִיטוּב-1 | ✓ | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHÎTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mwene Pinehasi mudâhwa w’oku bûko bwa Levi |
| אֲחִיטוּב-2 | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHîTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mwene Amariya mudâhwa-mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִיטוּב-3 | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHîTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mwene Amariya mudâhwa-mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִיטוּב-4 | ✓ | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHîTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mudâhwa w’oku bûko bwa Levi |
| אֲחִילוּד-1 | ✓ | Noms propres | Ahiloud | ‘AHÎLÛD|Ahilud|Ahiludi — ishe wa Yozafati mulanzi w’emyandiko y’enganiro w’oku ngoma ya Daudi |
| אֲחִילוּד-2 | ✓ | Noms propres | Ahiloud | ‘AHÎLÛD|Ahilud|Ahiludi — mwene Bâna, murhambo w’oku ngoma ya Salomoni |
| אֲחִימוֹת | Noms propres | Ahimoth | ‘AHÎMÔT|Ahimot|Ahimoti — mwene Elkana w’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִימֶלֶךְ-1 | Noms propres | Ahimélek | ‘AHÎMÊLEK|Ahîmelek|Ahîmeleki|Ahimeleki — mudâhwa oku ngoma ya Daudi Ahimeleki, liri izîno linunu là. kuli kuderha Mulumuna wani Mwami kula Abashi baderha mpu KULONDWA BWAMI | |
| אֲחִימֶלֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Ahimélek | ‘AHÎMÊLEK|Ahimeleki|Ahimêlek — muhititi mulwi w’amango ga Daudi |
| אֲחִימֶלֶךְ-3 | ✓ | Noms propres | Ahimélek | ‘AHÎMÊLEK|Ahimeleki|Ahîmêlek |
| אֲחִימַן-1 | ✓ | Noms propres | Ahimân [Ahiman] | ‘AHÎMAN|Akimani|Ahimani|Ahiman — mukalarhu gwa kuli Anaq, Anak |
| אֲחִימַן-2 | ✓ | Noms propres | Ahimân [Ahiman] | ‘AHÎMAN|Ahîman|Akîmani|Ahimani |
| אֲחִימַעַץ-1 | ✓ | Noms propres | Ahimaaç [Ahimaas] | ‘AHÎMA’ATS|Ahimasi|Ahimatsi — ishe wa Ahinowam, Ahinowamu muka Saulu |
| אֲחִימַעַץ-2 | Noms propres | Ahimaaç [Ahimaas] | ‘AHÎMA’ATS|Ahimasi|Ahimatsi — mugala wa Sadok mudâhwa mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִימַעַץ-3 | ✓ | Noms propres | Ahimaaç [Ahimaas] | ‘AHÎMA’ATS|Ahimasi|Ahimatsi — murhambo w’oku ngoma ya Salomoni |
| אַחְיָן | ✓ | Noms propres | Ahyân [Ahian] | ‘AHYÄN|Ahyân|Ahyani|Ahiyani — mugala wa Shemida w’oku bûko bwa Menashè |
| אֲחִינָדָב | ✓ | Noms propres | Ahinadav [Ahinadab] | ‘AHÎNÂDÂV|Ahinadav|Ahinadabu — mugala wa Ido munyabuhashe oku lwa Salomoni |
| אֲחִינֹעַם-1 | ✓ | Noms propres | Ahinoam | ‘AHÎNO’AM|Ahinowama|Ahinowamu — muka Saulu |
| אֲחִינֹעַם-2 | Noms propres | Ahinoam | ‘AHÎNO’AM|Ahinowama|Ahinowami|Ahinowamu — muka Daudi warhengaga e Yizreeli | |
| אֲחִיסָמָךְ | ✓ | Noms propres | Ahisamak [Ahissamak] | ‘AHÎSÂMÂKH|Ahisamak|Ahisamaki — ishe wa Oholiyabu |
| אֲחִיעֶזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Ahiézer | ‘AHÎÊZER|Ahieseri|Ahiyeseri|Ahiyezeri — mugala wa Amishadayi murhambo w’oku bûko bwa Dani w’amango ga Musa |
| אֲחִיעֶזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Ahiézer | ‘AHÎÊZER|Ahiezeri|Ahiyezeri — muntu w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחִיקָם | Noms propres | Ahiqam [Ahicam] | ‘AHÎKÂM|Ahikam|Ahikami — mwene Shafâni munya-buhashe wa mango ga Yoziasi ishe wa Gwadaliya, ali murhambo wa Yuda enyuma ly’obuja bw’e Babiloni | |
| אֲחִירָם | ✓ | Noms propres | Ahiram | ‘AHÎRÂM|Ahîrâm|Ahirâmi|Ahirami — mugala wa Benyamini |
| אֲחִירָמִי | ✓ | Noms propres | Ahiramites | ‘AHÎRÂMÎ|Banyahiram|Abahirami — Bene-Hirami, mwene Benyamini |
| אֲחִירַע | ✓ | Noms propres | Ahira | ‘AHÎRÂ|Ahira |
| אֲחִישַׁחַר | ✓ | Noms propres | Ahishahar [Ahichahar] | ‘AHÎSHAHAR|Ahishahari — mwene Bilhân w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחִישָׁר | ✓ | Noms propres | Ahishar [Ahichar] | ‘AHÎSHÂR|Ahishari — munyabuhashe w’amango ga Salomoni |
| אֲחִיתֹפֶל | ✓ | Noms propres | Ahitofel | ‘AHÎTOFEL|Ahitofeli — w’e Gilo muhanuzi mukulu wa Daudi |
| אַחְלָב | ✓ | Noms propres | Ahlav [Alab] | ‘AHLÂV|Ahalabu|Ahlab|Ahlabu — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| אַחְלַי-1 | ✓ | Noms propres | Ahlaï [Alaï] | ‘AHALAY|Ahalayi|Ahlayi|Alayi — wa kuli Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| אַחְלַי-2 | ✓ | Noms propres | Ahlaï [Alaï] | ‘AHALAY|Ahalayi|Ahlayi|Alayi — ishe wa Zabadi ntwâli y’amango ga Daudi |
| אַחְלָמָה | ✓ | Objets réels | améthyste | ‘AHLÂMÂ|eamatusta|amatusta |
| אֲחַסְבַּי | ✓ | Noms propres | Ahasbaï | ‘AHASBAY|Ahasbayi — muntu w’e Beti-Maka mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| אַחְרַח | ✓ | Noms propres | Ahra [Ara] | ‘AHRAH|Ahara|Ahrara|Ahiramu — mwene Benyamini wa kasharhu |
| אֲחַרְחֵל | ✓ | Noms propres | Aharhel [Aharéhel] | ‘AHARHEL|Ahar-Hel|Aharel|Aharheli|Aharaheli|*harhel* |
| אֲחַשְׁוֵרוֹשׁ | Noms propres | Xerxès | ‘AHSHVÊRÔSH|Ahashvêrôshi|Ahashwêrôsh|Zerzesi|Asuerusi|Aswerusi — mwami wa Persi | |
| אָטָד | Flore | chardon, épine | ‘ÂTÂD|ishaka|ishaka lya mahwa | |
| אֵטוּן | Objets réels | lin | ‘ÊTÛN|malikani|citani|ecitani|amalikani — omushangi gw’amalikani FF 120 | |
| אָטֵר-1 | Noms propres | Atér [Ater] | ‘ATER|Atêr|Ateri — murhambo wa mulala enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni | |
| אָטֵר-2 | ✓ | Noms propres | Atér [Ater] | ‘ATER|Atêr|Ateri — mugula wa milala mulanzi wa muhango w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| אִי | Faune | hyène | ‘Î|namugunga|nyambwe|luhunyanja|cirhwa|birhwa|nsimba y’irungu|buhanya|*hany*|nanga | |
| אַיָּה-1 | Faune | faucon | ‘AYÂ|lubaka|kadûrha | |
| אַיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ayya [Aya] | ‘AYÂ|Aya — mwene Zebeyoni wa kuli Seyiri emwirhu eba Kadurha ahamwa Hwama habâga Mwa Kadurha |
| אַיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Ayya [Aya] | ‘AYÂ|Aya|Ayiya — naye muntu oyo ishe wa Rispa, ciherula ca Saulu |
| אִיּוֹב | Noms propres | Job | ‘IYÔV|IYÔB|Ayubu | |
| אִיזֶבֶל | ✓ | Noms propres | Jézabel | ‘ÎZÊBEL|Yezabeli — muka mwami Ahabu, rhuderha Akabi |
| אִיכָבוֹד | ✓ | Noms propres | Ikavod [Ikabod] | ‘ÎKÂVÔD|ÎKÂBÔD|Ikabodi — mmwene Pinehasi, mudâhwa |
| אַיָּל | Faune | cerf, biche | ‘AYÂL|kashafu|*shafu* | |
| אַיִל-1 | Faune | bélier | ‘AYIL|engandabuzi|ngandabuzi|*dabuz*|*terebent*|*ganda-buz* | |
| אַיִל-2 | Attributs | térébinthe, bélier, pilier, puissant | ‘AYIL|mutungo|abarhambo|ntwali|*rhambo*|*tung*|ngandabuzi|*gndabu*|muluzi|*luz* — hali n’omurhi baderha térébinthe omu cinfaransa: murhanda gw’emuzirhu mirhanda y’emuzirhu | |
| אַיִל-3 | Flore | térébinthe | ‘AYIL|musinga|murhi gwa mahêro|mushahi|*shah* | |
| אַיִל-4 | Objets réels | pilier, mur | ‘AYIL|mutungo|cirhebo|*shah* | |
| אֵיל פָּארָן | ✓ | Noms propres | Eil-Parân [El-Paran] | ‘EL-PÂRÂN|Eli-Parani|El-Paran|Nshebeyi ya Parân — hantu h’omu irungu lya Parân |
| אַיָּלָה, אַיֶּלֶת | Faune | gazelle, biche | ‘AYÂLÂ’-AYELE|kashafu|*shaf* | |
| אַיָּלוֹן-1 | Noms propres | Ayyalôn [Ayalon] | ‘AYÂLÔN|Ayalon|Ayaloni — lugo lwahabagwa Bene Levi lwali omu ishwa lya Dani n’omu lya Efrayimu | |
| אַיָּלוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Elôn [Ayalon] | ‘AYÂLÔN|Ayalon|Ayaloni — hantu h’omu ishwa lya Zabuloni |
| אֵילוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ÊLÔN|Elon|Eloni — ishe wa Basmati, muka Ezau |
| אֵילוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ÊLÔN|Elon|Eloni — hantu aho |
| אֵילוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ÊLÔN|Elon|Eloni — ali mucîranuzi |
| אֵילוֹת | ✓ | Noms propres | Eilath [Élath] | ‘ÊLÔT|EILAT|Eyilat|Eyilati|Elati — lugo luba hofi n’Enyanja Ndukula |
| אֵילִם | ✓ | Noms propres | Elim [Élim] | ‘ÊLIM|Êlim|Elimu|Elimi — hantu haba oku hofi-cirhwa ca Sinayi |
| אֵילַת | ✓ | Noms propres | Eilath [Élath] | ‘EILAT|aha Elati|Elati|Eilat — lugo hofi n’enyanja Ndukula |
| אֵימָה | Attributs | terreur, crainte | ‘ÊMÂ|*côb*|kahuku|mufahugo|bôba|’bwôb* | |
| אֵימִים | ✓ | Noms propres | Emites [Émites] | ‘ÊMÎM|Emim|Emimi|Abaemi|Abaemini — lubaga luderhwa mpu ba Emimi |
| אִיעֶזֶר | ✓ | Noms propres | Iézer [Yézer] | ‘ÎÊZER|Yêzeri|Yezeri|Iezer — mwene Galadi w’oku bûko bwa Menashè |
| אִיעֶזְרִי | ✓ | Noms propres | Iézérites [Yézérites] | ‘ÎÊZER|Banya-Yezeri|Bene-Yêzeri|Bene-Îêzer|Yezeri — Yêzeri mwene Galadi w’oku bûko bwa Manasè |
| אִישְׁהוֹד | ✓ | Noms propres | Ishehod [Ichod] | ‘ÎSHHÔD|’ÎSHEHÔD|Îshod|Ishodi|Îshehodi — mwene Hamoleketi bûko bwa Manasè |
| אִישַׁי | ✓ | Noms propres | Jessé | ‘ÎSHAY|Yêse|Yese|Îsay — mwene Obedi ishe wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| אִישׁ בֹּשֶׁת | ✓ | Noms propres | Ishbosheth [Ichebaal] | ÎSH-BOSHET|Ishibali|Ishbosheti|Ishebali|lshibali|Ishibosheti — mwene mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| אִיתַי | ✓ | Noms propres | Itaï [Ittaï] | ‘ÎTAY|Îtayi|Itayi|Itay — mwene Ribayi mulwi w’amango ga Daudi |
| אִיתִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Itiël [Itiel] | ‘ÎTÎ’EL|Îtiyeli|Itiel|Itiyeli — mwene Yesaya, Izaya shakulûza wa Salu bûko bwa binyamini w’enyuma ly’okurhenga omu buja bwa Babiloni |
| אִיתִיאֵל-2 | Noms propres | Itiël [Itiel] | ‘ÎTÎ’EL|Itieli|Itiyeli|Îtiel | |
| אִיתָמָר | Noms propres | Itamar | ‘ÎTâMÂR|Îtamara|Îtamar|Itamara — mugala wa aroni mudâhwa w’oku bûko bwa Levi | |
| אֵיתָן-1 | ✓ | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Etani — mwene Zera w’oku bûko bwa Yuda |
| אֵיתָן-2 | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Etani — muntu murhimanya w’amango ga Daudi mwene Zera w’oku bûko bwa Yuda | |
| אֵיתָן-3 | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Etani — mwene Zîma shakulûza wa Asafi, Asaf w’oku bûko bwa Levi | |
| אֵיתָן-4 | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Êtani|Etani — BHS 1 Enga 6.48 byo biri omu WLC 1 Enga 6.44: Êtani | |
| אַכַּד | ✓ | Noms propres | Akkad [Accad] | ‘AKAD|Akadi — lugo lw’omu Mezopotamiya, bihugo biba ekarhî ka Tigri na Efrati |
| אַכְזִיב-1 | Noms propres | Akziv [Akzib] | ‘AKZÎV|Akzibu|Akziv|Beti-Akzibu|Bet-Akziv — lugo ly’omu ishwa lya Yuda | |
| אַכְזִיב-2 | ✓ | Noms propres | Akziv [Akzib] | ‘AKHÂZÎV|Akzibu|Akziv|Akizibu — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| אָכִישׁ | ✓ | Noms propres | Akish [Akich] | ‘ÂKÎSH|Akish|Akishi — mwene Maka mwami w’e Gati |
| אֻכָל | Noms propres | Oukal | ‘UKÂL|Ukal|Ukali|Ukala — muntu oyo | |
| אַכְשָׁף | Noms propres | Akshaf [Akechaf] | ‘AKSHÂF|Akishafa|Akshaf — lungo lw’omu ishwa lya Asheri | |
| אֵל | Êtres | puissance, dieu | ‘ÊL|Nyamuzinda|Nnâmahanga|Nyamubâho|Lungwe|*muzind*|*nâmah*|*ngw*|*hashe*|*zimu* | |
| אֵל עֶלְיֹון | Êtres | Très-Haut | ‘ÊL’-ELIYÔN|Nyamuzinda w’enyanya|Ow’enyanya|*zinda w’enyanya* — izino lya kuyerekana obukulu bwa Nnâmahanga ye okulire byoshi | |
| אֵל שַׁדַּי | Êtres | Dieu tout-suffisant | ‘ÊL-SHADAY|Nyamuzinda orhabula bici|Nyamuzinda ogwerhe byoshi|nyamuzinda nna byoshi|Nyamwagirwa|*agirwa*|Nyamuzinda Ogala-byoshi|Nyamuzinda|Nnâmahanga | |
| אֵלָא | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Êla|Ela — ishe wa Shimeyi munya-buhashe oku lwa Salomoni |
| אַלְגּוּמִּים | Flore | genévrier | ‘ALGÛMÎM|murhi gwa musandali|mirhi ya misandali|mirhi|emirhi | |
| אֶלְדָּד | ✓ | Noms propres | Eldad | ‘ELDÂD|Eldad|Eldadi — mugula w’Israheli mango ga Musa |
| אֶלְדָּעָה | ✓ | Noms propres | Eldaa [Elda] | ‘ELDÂ’Â|Elda — mwene Madiyani, mwene Ketura, muka Abrahamu |
| אלה | Rituels | pleurer, maudir | ‘ALH|kulaka|kuhehêrera|kuyabirwa|kuhanyagala|kuba buligo|*heherera*|buligo|*cîgash*|mwigasho|bîrha n’obunywesi|*higir* | |
| אַלָּה | ✓ | Flore | térébinthe | ‘ALÂ|murhi gwa terebinti|terebinti|muyerezi|nshebeyi |
| אָלָה-1 | Rituels | imprécation, malédiction | ‘ÂLÂ|kuhehêrerwa|kuhehererwa|kuhanyagaka|*gash*|*hehêrer*|*hanya* | |
| אָלָה-2 | Rituels | adjuration | ‘ÂLÂ|cihango|ecihango|caha|câha|ecaha|buhanya|mahanya|*hanya*|*hang*|*caha*|*gash*|*lahirir*|*yegûla* | |
| אֵלָה-1 | Flore | térebinthe | ‘ÊLÂ|terebinti|murhi|omurhi|*muhumbahumba* — murhi gwa malehe | |
| אֵלָה-2 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — murhambo omu Edomu |
| אֵלָה-3 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — mwene Bahesha Baesha mwami omu Israheli, 886 embere za Kristu |
| אֵלָה-4 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — ishe wa Ozeya mwami w’omu Israheli |
| אֵלָה-5 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — mwene Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| אֵלָה-6 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — mwene Uzi w’oku bûko bwa Yuda |
| אֱלֹהִים | Êtres | dieu, Dieu | ‘ÊLOHÎM|Nnâmahanga|Nyamuzinda|ba-nyamuzinda|Nyakasane|Nyamubâho|enshanga|*shanga*|banyamuzinda|bazimu|*zimu* | |
| אֱלוֹהַּ-1 | Êtres | Dieu | ‘ÊLÔAH|Nyamubâho|Nyamuzinda|Nnâmahanga|Nyakasane | |
| אֱלוֹהַּ-2 | Êtres | dieu | ‘ELÔAH|nyamuzinda|bazimu|omuzimu|muzimu | |
| אֱלוּל | ✓ | Noms propres | Eloul [Éloul] | ‘ELÛL|omwezi gwa munani |
| אַלּוֹן-1 | Flore | chêne | ‘ALÔN|murhi gw’enshebeyi | |
| אַלּוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Allôn [Allon] | ‘ALÔN|Aloni — mwene Yedaya w’oku bûko bwa Simoni |
| אֵלוֹן תָּבוֹר | ✓ | Noms propres | Tabor | ‘ELÔN-TÂBÔR|rhurhondo rhwa Tabora|Elon-Tabor — Tabor nshebeyi za Tabora mirhi eri ekarhî ka Rama na Gibeya |
| אֵלוֹן-1 | Flore | chêne [FF 154.155.183] | ‘ELÔN|murhi|murhi gwa nshebeyi — mwene Zabuloni | |
| אֵלוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ELÔN|Eloni — mwene Zabuloni |
| אֵלוֹנִי | ✓ | Noms propres | Elonites [Élonites] | ‘ELÔNÎ|omulala gw’Abaloni|bene Eloni — mulala gwa bene Eloni, mwene Zabuloni |
| אַלּוּף | Faune | vache | ‘ALÛF|nkafu|enkafu | |
| אָלוּשׁ | ✓ | Noms propres | Aloush [Alouch] | ‘ÂLÛSH|Alusi|Alushi|Alush — hantu Bene-Israheli bageraga kurhenga e bujà bw’e Misiri. |
| אֶלְזָבָד-1 | Noms propres | Elzavad [Elzabad] | ‘ELIZAVÂD|Elizabadi|Elizavadi|Elzabad — mulwi wa buko bwaGadi oku ngoma ya Daudi | |
| אֶלְזָבָד-2 | ✓ | Noms propres | Elzavad [Elzabad] | ‘ELIZAVÂD|Elzabadi|Elzabad|Elizavadi — mwene Shemaya mulanzi wa muhango w’amango ga Daudi |
| אֶלְחָנָן | Noms propres | Elhanân [Élanan] | ‘ELHHÂNÂN|Elehanani|NYAMUZIDA ABA WA LUKOGO — mulwi wa mango ga Daudi eryo izino lidesire oku Nyamuzinda aba wa lukogo kula banaha omwana elya LUKOGO e Bushi | |
| אֱלִיאָב-1 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliavu|Eliabu|Eliab|Eliyabu — mwene Heloni, murhambo; w’oku bûko bwa Zabuloni w’omu mango ga Musa eryo izîno lidesire oku NYAMUZINDAYELARHA |
| אֱלִיאָב-2 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliyabu|Eliabu — ishe wa Datani na Abirân w’oku bûko bwa Rubeni |
| אֱלִיאָב-3 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — nfula ya Isayi; mukulu wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| אֱלִיאָב-4 | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — wa kuli Elkana, shakulu wa Saweli w’oku bûko bwa Levi | |
| אֱלִיאָב-5 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — banji bagwerhe elyo izîno w’omu bûka bwa Levi |
| אֱלִיאָב-6 | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — mulwi w’omu bûko bwa Gadi w’amango ga Daudi | |
| אֱלִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli |
| אֱלִיאֵל-2 | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — wa kuli Elkana, shakulûza wa Samweli w’oku bûko bwa Levi | |
| אֱלִיאֵל-3 | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — mwene Shimeyi murhambo wa mulala w’oku bûko bwa Binyamini BHS 1Nga 8.22 muli Elieli ci omu WLC 1Nga 8.20 muli Eliyemayi | |
| אֱלִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — mwene Shashak mukulu wa mulala w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֱלִיאֵל-5 | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — balwi banji bagwerhe ely’izino oku ngoma ya Daudi | |
| אֱלִיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — murhambo mwene Hebroni w’oku bûko bwa Levi |
| אֱלִיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — munyabuhashe w’oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| אֱלִיאָתָה | ✓ | Noms propres | Eliata [Éliata] | ‘ELÎ’ÂTÂ|Eliata|Eliyata — mwene Hemani mwimbiza w’omu Ka-Nyamuzinda z’amango ga Daudi |
| אֱלִידָד | ✓ | Noms propres | Elidad [Élidad] | ELÎDÂD|Elidad|Elidadi — mwene Kisloni w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶלְיָדָע-1 | ✓ | Noms propres | Elyada [Éliada] | ‘ELYÂDÂ’|’ELÎYÂDÂ’|Eliada|Elyada|Eliyada — mwene Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְיָדָע-2 | ✓ | Noms propres | Elyada [Éliada] | ‘ELYÂDÂ’|’ELÎYÂDÂ’|Elyada|Eliada — ishe wa Rezoni mwami w’Damasko ye wagwasanyagya na mwami w’Israheli ly’emwênè mpu bahorheze Yuda oku lwa Ahaz |
| אֶלְיָדָע-3 | ✓ | Noms propres | Elyada [Éliada] | ‘ELYÂDÂ’|’ELÎYÂDÂ’|Eliada|Elyada|Eliyada — murhambo wa basirika w’amango ga Yoshafati |
| אֵלִיָּה-1 | Noms propres | Elie [Élie] | ‘ELIYÂ|Eliyah|Eli|Eliya|Elia — mulêbi oku ngoma ya mwami Ahabu omu Israheli y’emwênè | |
| אֵלִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Eliya [Élia] | ‘ELIYÂ|Eliya|Elia|Eli|Eliyah |
| אֵלִיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Eliya [Élia] | ‘ELIYÂ|Elia|Eliyah|Eliya|Eli — bantu banji omu bayankaga abakazi b’emahanga enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֵלִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Elie [Élie] | ‘ELIYÂHÛ|ELIYÂ|Eliyahu|Eli|Eliya — mulêbi w’oku ngoma ya Ahabu, Akhab |
| אֱלִיהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ|Elihu — mwene Shemayeya, Shemaeya eri izîno kuli kuderha YE NYAMUZINDAWANI eli: Nyamuzinda wani hû: ye Bagwerhe amazino minja abantu b’omu Bibliya wa! |
| אֱלִיהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ|Elihu — mwene Yese aka Daudi mwene wabo Daudi wa nda nguma na Daudi murhambo omu bûko bwa Yuda |
| אֱלִיהוּא-1 | ✓ | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ’|Elihu|Elîhu — wa kuli Elkqna shakulu wa Samweli w’oku bûko bwa Levi |
| אֱלִיהוּא-2 | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ’|Elihu|Elîhu — mulwi w’oku bûko bwa Menashè amango ga Daudi | |
| אֱלִיהוּא-3 | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ’|Elihu|Elîhu — mwira wa Ayubu | |
| אֶלְיְהוֹעֵינַי-1 | ✓ | Noms propres | Elyehoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoênayi|Eliyehoyenayi — mwene Meshelemiyahu mulanzi wa lumvi mango ga Daudi |
| אֶלְיְהוֹעֵינַי-2 | Noms propres | Elyehoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyohenayi|Elyehohenayi|Eliyehoyenayi — mwene Zakariya w’omu mulala gwa Pahati-Mowabu | |
| אֶלְיוֹעֵינַי-1 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — wa kuli Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְיוֹעֵינַי-2 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — w’oku bûko bwa Simeoni |
| אֶלְיוֹעֵינַי-3 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — mwene Bekera w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶלְיוֹעֵינַי-4 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — badâhwa banji bagwerhe eryo izino enyuma ly’okerhenga buja e Babiloni |
| אֶלְיוֹעֵינַי-5 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — muntu w’omu mango ga Ezra |
| אֶלְיַחְבָּא | ✓ | Noms propres | Elyahba [Éliaba] | ‘ELYAHBÂ’|Elyahba|Eliyahba|Elyahaba|Eliyaba|Eliaheba — mulwi w’amango ga Daudi |
| אֱלִיחֹרֶף | ✓ | Noms propres | Elihoref [Élihoref] | ‘ELÎHOREF|Elihorefi|Elihoref — mwene Shisha; munya-buhashe w’oku ngoma ya Salomoni |
| אֱלִיל | Attributs | rien, en vain, idole | ‘ELÎL|enshusho z’obunywesi|abazimu|*zimu*|banyamuzinda w’abapagani|*nshus*|*banyamuz*|nshanga|busha|nta nsibu — byo baderha binzambinzambi omu lingala nshusho za bunywesi abantu bacijirire banywerhe mpu ye nyamuzinda wabo bahabuke mpu ebi bacîjirire ye nyamuzinda | |
| אֱלִימֶלֶךְ | ✓ | Noms propres | Elimélek [Élimélek] | ‘ELÎMÊLEK|Elimeleki|Elîmêlek — muntu w’e Betelehemu oku lw’Abacîranuzi |
| אֶלְיָסָף-1 | ✓ | Noms propres | Elyasaf [Éliassaf] | ‘ELYÂSÂF|Eliasafi|Eliasafu|Elyasafi|Elyasaf — mwene Deyoweli murhambo omu bûko bwa Gadi amango ga Musa. |
| אֶלְיָסָף-2 | ✓ | Noms propres | Elyasaf [Éliassaf] | ‘ELYÂSÂF|Eliyasafu|Eliasafi|Elyasafi|Elyasafu — muntu w’omu bûko bwa Levi |
| אֱלִיעֶזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Elyezeri|Eliezer|Eliezeri — muja wa Abrahamu |
| אֱלִיעֶזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliezer|Elyezer|Eliyezeri — mwene Musa |
| אֱלִיעֶזֶר-3 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliyezeri|Eliyezer|Elyezeri|Elyezer — mwene Bekeri w’oku bûko bwa Binyamini |
| אֱלִיעֶזֶר-4 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri — Mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi |
| אֱלִיעֶזֶר-5 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri — mwene Zikri, murhambo omu bûko bwa Rubeni; w’amango ga Daudi |
| אֱלִיעֶזֶר-6 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri — mwene Dodavahu; mulêbi; w’oku ngoma ya Yozafati |
| אֱלִיעֶזֶר-7 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri|Eleyazari — bantu banji bagwerhe eryo izino; enyuma z’okurhenga omu buja e Babiloni |
| אֱלִיעָם-1 | ✓ | Noms propres | Eliam [Éliam] | ‘ELÎ’ÂM|Eliam,|Eliyamu|Eliamu — Ishe wa Bat-Sheba, muka Uriya |
| אֱלִיעָם-2 | ✓ | Noms propres | Eliam [Éliam] | ‘ELÎ’ÂM|Eliam|Eliamu|Eliyamu|Eliyam — mwene Ahitofeli; mulwi w’amango ga Daudi |
| אֱלִיעֵנַי | Noms propres | Eliénaï [Éliénaï] | ‘EL’ÎÊNAY|Elienay|Elienayi|Eliyenay|Eliyenayi — mugala wa Shimeyi mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini | |
| אֱלִיפַז-1 | ✓ | Noms propres | Elifaz [Élifaz] | ‘ELÎFÂZ|Elifaz|Elifazi|Elipaz|Elipazi — mugala wa Ezau |
| אֱלִיפַז-2 | Noms propres | Elifaz [Élifaz] | ‘ELÎFÂZ|Elifaz|Elifazi|Elipaz|Elipazi — muntu w’e Temabi mwira wa Ayubu | |
| אֱלִיפַל | Noms propres | Elifal [Élifal] | ‘ELÎFAL|Elifal|Elifali — mwene Uri mulwi w’amango ga Daudi | |
| אֱלִיפְלֵהוּ | ✓ | Noms propres | Elifléhou [Élifléhou] | ‘ELÎFLEHÛ|Eliflehu — wa kuli bene Levi, aligi muleviti omu ka-Nyamuzinda w’amango ga Daudi |
| אֱלִיפֶלֶט-1 | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti|Elifelet — mwene Daudi w’oku bûko bwa Yuda | |
| אֱלִיפֶלֶט-2 | ✓ | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti|Elifeleti — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| אֱלִיפֶלֶט-3 | ✓ | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti — mwene Esheki w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֱלִיפֶלֶט-4 | ✓ | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti|Elifêlet — Bantu banji bagwerhe ago mazino enyuma ly’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֱלִיצוּר | ✓ | Noms propres | Eliçour [Élissour] | ‘ELÎTSÛR|Elitsur|Elisuri — mwene Shedeuri murhambo w’oku bûko bwa Rubeni w’amango ga Musa |
| אֱלִיצָפָן-1 | ✓ | Noms propres | Eliçafân [Élissafan] | ‘ELÎTSÂFÂN|Elisafani|Elitsafân — mwene Uziel wa bûko bwa Levi |
| אֱלִיצָפָן-2 | ✓ | Noms propres | Eliçafân [Élissafan] | ‘ELÎTSÂFÂN|Elisafani|Elitsafân — mwene Parnaki murhambo w’oku bûko bwa Zabuloni |
| אֱלִיקָא | ✓ | Noms propres | Eliqa [Élica] | ‘ELÎKÂ|Elikà|Elika — we Harodi mulwi w’amango ga Daudi |
| אֶלְיָקִים-1 | Noms propres | Elyaqim [Éliaquim] | ‘ELYÂKÎM|Eliyakimu|Elyakim — mwene Hilkiyahu munyabuhashe w’amango ga Hezekiyahu, Ezekiyasi | |
| אֶלְיָקִים-2 | ✓ | Noms propres | Elyaqim [Éliaquim] | ‘ELYÂKÎM|Eliyakimu|ELyakim — mwene Yoshiyahu, Yozias gwarhi Abagreki mwami ou Yuda 609-597 |
| אֶלְיָקִים-3 | ✓ | Noms propres | Elyaqim [Éliaquim] | ‘ELYÂKÎM|’ELYÂQÎM|Eliyakimu|Eliyakim|Elyakim — mudâhwa w’enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֱלִישֶׁבַע | ✓ | Noms propres | Elisabeth [Élichéba] | ‘ELÎSHEBA|Luzabeti|Elisheba|Elizabeti|Elishêba — mwâli wa Aminadabu muka Aroni |
| אֱלִישָׁה | Noms propres | Elisha [Élicha] | ‘ELÎSHÂ|Elisha — mwene Yavâni wa kuli Yafet | |
| אֶלְיָשִׁיב-1 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyashibu|Eliyasibu|Eliyashib — wa kuli bene Zorobabel w’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְיָשִׁיב-2 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyasibu|Eliyashibu|Eliyashib — mûdâhwa oku lwa Daudi |
| אֶלְיָשִׁיב-3 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyasibu|Eliashibu|Eliashibi|Eliyashibu|Eliyasibu|Eliyashib — bantu banji bagwerhe ery’ izîno enyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| אֶלְיָשִׁיב-4 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyasibu|Eliyashibu|Eliashibi|Elyashibi — mudâhwa mukulu enyuma z’okurhenga omu buja e Babiloni |
| אֱלִישָׁמָע-1 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mwene Amihud murhambo w’oku bûko bwa Efrayimu shakulûza wa Yoshwa, Yozwe gwarhi Abagreki Elishamâ kuli kuderha: NYAMUZINDA KUYUMVA AYUMVA |
| אֱלִישָׁמָע-2 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mwene Daudi w’oku bûko bwa Yuda Elishama: NYAMUZINDA KUYUMVA AYUMVA |
| אֱלִישָׁמָע-3 | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — shakulu wa Ismaeli | |
| אֱלִישָׁמָע-4 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mwene Yakamya w’oku bûko bwa Yuda |
| אֱלִישָׁמָע-5 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mudâhwa w’amango ga Yehoshafati, Yozafati gwarhi Abagreki |
| אֱלִישָׁמָע-6 | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — munya-buhashe w’amango ga Yehoyakim | |
| אֱלִישָׁע | ✓ | Noms propres | Elisée [Élisée] | ‘ELÎSHÂ’|Elisha|Elizeyo|Elizeo — mwene Shafati |
| אֱלִישָׁפָט | ✓ | Noms propres | Elishafath [Élichafath] | ‘ELÎSHÂFÂT|Elishafati — mwene Zikiri w’amango ga mwamikazi Ataliya Elishafat kuli kuderha: NYAMUZINDA YE TWA EMANJA |
| אֱלִישׁוּעַ | ✓ | Noms propres | Elishoua [Élichoua] | ‘ELÎSHUA’|Elishuwa — kuli kuderha « NYAMUZINDA OCIZA » |
| אֱלִיָּתָה | ✓ | Noms propres | Eliyata [Éliata] | ‘ELIYÂTÂ|’ELIYÂTHÂ|Eliyata — mwene Hemâni mwimbiza w’omu ka-Nyamuzinda w’amango ga Daudi |
| אַלְמֻגִּים | ✓ | Flore | genévrier | ‘ALMUNÎM|nsantali|ensantali — guba murhi ogwo |
| אֲלֻמָּה | Objets réels | gerbe | ‘ALUMÂ|mwîha|mîha|*îha* — nka abantu barhema amahemba erhi batwa obukere lyo bajira emiha | |
| אַלְמוֹדָד | ✓ | Noms propres | Almodad | ‘ALMÔDAD|Almodadi — mwene Yoktâni w’oku nkomôka ya Sem |
| אַלַּמֶּלֶךְ | ✓ | Noms propres | Alammélek [Alamélek] | ‘ALAMÊLEK|Alameleki|Almeleki|Almelek — lugo lwali omu cihugo ca Aseri omu ishwa lya Aseri |
| אֶלְנַעַם | ✓ | Noms propres | Elnaam [Elnam] | ‘ELNA’AM|Elnamu|Elnam — îshe wa Yeribayi na Yoshaviya |
| אֶלְנָתָן-1 | ✓ | Noms propres | Elnatân [Elnatan] | ELNÂTÂN|Elinatana|Elnatân — îshe wa Neshushta,mpu Nehushata gwarhi Abashi, olya muka Yehoyakim Elnatan kuli kuderha NYAMUZINDA ASHOBÔZA |
| אֶלְנָתָן-2 | Noms propres | Elnatân [Elnatan] | ‘ELNÂTÂN|Elinatana|Elnatân|Elnatani — mwene Akbor munya-buhashe w’amango ga Daudi | |
| אֶלְנָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Elnatân [Elnatan] | ELNÂTÂN|Elinatana|Elnatân|Elnatani — murhambo w’enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֶלָּסָר | ✓ | Noms propres | Ellasar | ‘ELÂSÂR|Elasari|Elasar — hantu haguma, emwa mwami Ariyoko |
| אֶלְעָד | ✓ | Noms propres | Eléad [Élad] | ‘EL’ÂD|Eleyadi|Elad|Elehadi|Eleadi — mwene Efrayimu |
| אֶלְעָדָה | Noms propres | Eléada [Élada] | ‘EL’ÂDÂ|Eleyada|Eleada|Elehada — mwene Tahati, kwo kuderha mwinjikulu wa Efrayimu | |
| אֶלְעוּזַי | Noms propres | Eléouzaï [Élouzaï] | ‘EL’ÛZAY|Eluzayi|Eleuzayi — muntu, ntwali y’amango ga Daudi | |
| אֶלְעָזָר-1 | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar|*yazar*|*ezar*|*azar* — mwene Aroni mudâhwa mukulu | |
| אֶלְעָזָר-2 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar — mwene Abinadabu |
| אֶלְעָזָר-3 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar|Eleazar — mwene Dodo ntwali y’amango ga Daudi |
| אֶלְעָזָר-4 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar|Eleazar — muntu w’oku bûko bwa Levi |
| אֶלְעָזָר-5 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|eleyazar|Eleazar|*azar*|*ezar* — bantu banji baligwerhe eryo izîno |
| אֶלְעָלֵה | Noms propres | Eléalé [Élalé] | ‘EL’ÂLÊ|Elealè|Eleale — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni | |
| אֶלְעָשָׂה-1 | ✓ | Noms propres | Eléasa [Élassa] | ‘EL’ÂSÂ|Eleyasa|Eleasa — wa kuli bene Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְעָשָׂה-2 | ✓ | Noms propres | Eléasa [Élassa] | ‘EL’ÂSÂ|Eleyasa|Eleasa — mwene Rafa w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶלְעָשָׂה-3 | ✓ | Noms propres | Eléasa [Élassa] | ‘ELEÂSÂ|Eleyasa|Elasa|Eleasa — mudâhwa wa mango ga Ezdra, kwo kuderha enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אֶלְעָשָׂה-4 | Noms propres | Eléasa [Élassa] | EL’ÂSÂ|Eleyasa|Eleasa|Elasa — mwene Shafân munya-buhashe wa mango ga Sedekiyahu, Sedekias gwarhi Abagreki | |
| אֶלֶף | Faune | Élef | ‘ÊLEF|bishwekwa|nkafu|murhwe|cihumbi|*kafu*|*humbi* — Elef, lwali lugo lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| אֶלְפֶּלֶט | ✓ | Noms propres | Elpaleth [Elpéleth] | ‘ELPÊLET|Elipeleti|Elipalet|Elifeleti — mwene Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְפַּעַל-1 | ✓ | Noms propres | Elpaal | ‘ELPA’AL|Elipali|Elipala|Elipaal|Elpaali — mwene Shaharayim, Shaharayimu gwarhi Abashi! |
| אֶלְפַּעַל-2 | Noms propres | Elpaal | ‘ELPA’AL|Elipali|Elipala|Elipaal — ali muntu w’obûko bwa Benyamini | |
| אֶלְצָפָן | ✓ | Noms propres | Elçafân [Élissafan] | ‘ELSHAFÂN|Elishafani|Elishafân|Elisafani|Elshafan — mwene Uziyeli w’omu bûko bwa Levi |
| אֶלְקָנָה-1 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ELKÂNÂ|Elkana|Elikana — mwene Asiri w’omu bûko bwa bene Kore ba kuli bene Levi | |
| אֶלְקָנָה-2 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ELKÂNÂ|Elkana — mwene Yeroham, Yerohami gwarhi Abashi! | |
| אֶלְקָנָה-3 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ELKÂNÂ|Elkana|Elikana — mulwi w’amango ga Daudi | |
| אֶלְקָנָה-4 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana | |
| אֶלְקָנָה-5 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — mwene Ahimoti,Mahati shakulûza wa Samweli Hemâni w’oku bûko bwa Levi | |
| אֶלְקָנָה-6 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — mwene Yoweli shakulûza wa Hemâni w’oku bûko bwa Levi |
| אֶלְקָנָה-7 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — shakulûza wa Berekiya muleviti, kwo kderha oku bûko bwa levi bulya omu bûko bwa levi bakagikûla Abaleviti |
| אֶלְקָנָה-8 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — mulanzi wa muhango gw’Omucîmba gw’Amalaganyo w’oku bûko bwa Levi w’amango ga Daudi |
| אֶלְקָנָה-9 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — musirika mukulu omu basirika ba mwami Ahaz. Akazi gwarhi Abashi |
| אֶלְקֹשִׁי | Noms propres | Elqoshite [d’Elcoch] | ‘ELKOSHÎ|Banya-Elkosh|Abaelkoshi|Abayelkoshi|Abanya-Elkoshi — eci cinwa « Elkosh » ciri cihugo | |
| אֶלְתּוֹלַד | ✓ | Noms propres | Eltolad | ‘ELTÔLAD|Eltoladi|Eltolad — hali hantu haguma |
| אֶלְתְּקֵא | ✓ | Noms propres | Elteqé [Eltequé] | ‘ELTEKÊ’|Eltekè|Elteke — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| אֶלְתְּקֹן | Noms propres | Elteqôn [Eltecône] | ‘ELTEKON|Eltekoni|Elteôn — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| אַמָּה | Noms propres | Amma | ‘AMÂ|Amâ|murhundu|nyîrhundwe|mitungo y’aha muhango — lugero lwa ngafula, erhi hantu haderhwa Amâ lugero lwa centimetri 44,5 erhi lwa minwe 24 lugero lwa nfune 6; epani 2; lugero ngafula ebwami: centimetri 51,81 | |
| אָמָה | Êtres | esclave, servante | ‘ÂMÂ|*muja*|omuja-nyere|mujakazi|muja-kazi|*jakaz*|*kaz* | |
| אָמוֹן-1 | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amoni|Amon — mwene Menashè mwami wayîma omu Yudeya 642-640 | |
| אָמוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amôn|Amoni|Amôni — Murhambo mukulu, ali koverneri omu Samariya oku lwa Ahab. Oku lwa Akabu gwarhi Abashi |
| אָמוֹן-3 | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amôni|Amoni|Amôn — mukulu wa milala mushizi erhi muganda wa Salomoni w’enyuma w’obuja bw’e Babiloni | |
| אָמוֹן-4 | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amoni|Amôni|Amôn — muzimu w’e Misiri | |
| אֵמוּן | Attributs | fidelité, verité, fidèle | ‘ÊMÛNÂ|bwikubagirwa|okuli|mwikubagirwa|*kubagir*|omurhundu guli nka muzire|*muzir* | |
| אֱמוּנָה | Attributs | fidelité, loyauté, confiance | ‘EMÛNÂ|burhahemuka|bwikubagirwa|ngwarhwamurhima|*zibuh*|*kubagir*|*hemuk*|*besha*|*shinganyany*|*murhima mwinja*|cikono c’okukengwa|barhàrhegagamwo ciru eriguma|*shingan* | |
| אָמוֹץ | Noms propres | Amoç [Amots] | ‘ÂMÔTS|Amots|Amosi|Amotsi — îshe w’omulêbi Yeshaya, Izaya gwarhi Abaswahili n’Abashi | |
| אָמִי | ✓ | Noms propres | Ami | ‘ÂMÎ|Ami — mukulu wa milala w’omu ciganba c’abaderhwa « muganda wa Salomoni » enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| אֲמִינוֹן | ✓ | Noms propres | Amnon | ‘ÂMÎNÔN|Aminoni|Amnôn — mwene Daudi |
| אֲמָם | ✓ | Noms propres | Amam | ‘AMÂM|Amami|Amâm|Amâmi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda lugo ishwa lya Yuda |
| אמן-1 | Attributs | être ferme, bien établi | ‘AMEN|*birhali bya bunywe*|ebinwa binyu birahli bya bunywesi|ebisezire|biyûbake bwinja|muntu nkana|mutabêsha|*bêsha*|*rhakahuliga*|ntahuligana|yeshi|*kubargir*|*tugikiz*|*simba*|kabage kalya kanwa|enyumpa nkomo komo|kubâho amango goshi|*yîmang*|*yukiriz*|*bonekana*|*lanzire ako kanwa*|*shinganine* — biyerekire ebinwa erhi bûbake biyerekire kurhi omuntu ayôrha n’oyu ali omu ndagâno | |
| אמן-2 | Attributs | fie, croire, avoir la foi | ‘AMEN|*yemera*|*yemêr*|gwarha murhima|*kubagir*|k’okuli|*yemir*|*kwikubagir*|*langalir*|*huligan* — biyerekire kurhi omuntu ayôrha n’abandi erhi kurhi omuntu ayorha embere za Nyamuzinda ebiyerekire okuli | |
| אָמֵן | Divers | sûrement! | ‘ÂMÊN|Neci ntyo|Amen|kwo biri ntyo|bibe ntyo|kwo n’okwo|nkana nkana|okuli — kwo n’okwo nkana nkana | |
| אֹמֶן | Attributs | fidelité | ‘OMÊN|burhahemuka|bwikubagirwa|mutabesha | |
| אֲמָנָה-1 | ✓ | Noms propres | Abana | ‘AMÂNÂ|ABÂNÂ|Abanâ|Abana|Amana — luli lwishi lw’e Damasko omu Sîriya |
| אֲמָנָה-2 | Noms propres | Amana | ‘AMÂNÂ|Amanâ — ntondo y’omu Libano | |
| אַמְנוֹן-1 | Noms propres | Amnon | ‘AMNÔN|Amnoni|Amnôni|Amnôn|*noni* — mugala wa Daudi | |
| אַמְנוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Amnôn [Amnon] | ‘AMNÔN|Amnôni|Amunoni|Amunôn |
| אַמְצִי-1 | Noms propres | Amçi [Amsi] | ‘AMTSÎ|Amtsi|Amusi|Amsi — mwene Bani shakulûza wa Etâni w’oku bûko bwa Levi | |
| אַמְצִי-2 | ✓ | Noms propres | Amçi [Amsi] | ‘AMTS|Amtsi|Amusi|Amsi — mwene Zakariya shakûlu wa Adaya mudâhwa w’oku bûko bwa Levi |
| אֲמַצְיָה-1 | Noms propres | Amasias [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amatsiyahu|Amasiasi — mwene Yoash ali ayîmire omu Yuda 796-767 | |
| אֲמַצְיָה-2 | Noms propres | Amacya [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amaziasi|Amasia|Amasiya | |
| אֲמַצְיָה-3 | Noms propres | Amacya [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amatsiyahu|Amaziasi|*Amasia* — mwene Hilkiya shakulûza wa Etâni w’oku buko bwa Levi | |
| אֲמַצְיָה-4 | Noms propres | Amacya [Amassia] | ‘AMATSIYÂ|Amatsiya|Amaziya|Amasiasi|Amasia — mudâhwa w’e Betelehemu w’amango g’omulebi Amosi | |
| אֲמַצְיָהוּ | Noms propres | Amasias [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amatsiyahu|Amaziyasi|Amasiyasi — mwene Yowash, mwami w’e Yudeya 796-767 | |
| אִמֵּר-1 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — shakulûza wa Maesayi, Mayesayi nkaba omu mashi, shakulûza wa Amashsayi mudâhwa |
| אִמֵּר-2 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — mudâhwa w’amango ga Daudi |
| אִמֵּר-3 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri|lmeri — mukulu wa milala enyuma ly’obuja bw’e Babiloni |
| אִמֵּר-4 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — hali hantu |
| אִמֵּר-5 | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — îshe wa Pashhur. ali mudâhwa | |
| אִמְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Imri | ‘IMRÎ|Imri — mwene Bani shakulûza wa Uthayi w’oku bûko bwa Yuda |
| אִמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Imri | ‘IMRÎ|Imri — îshe wa Zakur akagishakûlula enkuta w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אֱמֹרִי | Noms propres | Amorites | ‘AMORÎ|Amoriti|*Banya-Amor*|Abaamori|Amoreni|mulala gwa AMOR|*morit*|*moren*|*munya-Mor*|*banyamor*|*banya-Mori*|*ba-Amor*|*banya-Moren* — bali b’oku nkomôka za Kanâni | |
| אֲמַרְיָה-1 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amarya|Amaria|Amariya | |
| אֲמַרְיָה-2 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amarya|Amariya|Amariya | |
| אֲמַרְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya |
| אֲמַרְיָה-4 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya|Amarya|Amariya | |
| אֲמַרְיָה-5 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya|Amaria | |
| אֲמַרְיָה-6 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya|Amarya|Amarya | |
| אֲמַרְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Amaryahou [Amaria] | ‘AMARYÂHÛ|Amariyahu|Amaryahu |
| אֲמַרְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Amaryahou [Amaria] | ‘AMARYÂHÛ|Amariyahu|Amaryahu — mudâhwa mukulu w’amango ga Salomoni |
| אֲמַרְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Amaryahou [Amaria] | ‘AMARYÂHÛ|Amariyahu|Amaryahu |
| אַמְרָפֶל | ✓ | Noms propres | Amraphel [Amrafel] | ‘AMARYÂHÛ|Amrafeli|Amrafel|Amarafeli|Amarafel — mwami w’ e Shineyar, mpu Sineyari gwarhi Abashi |
| אֱמֶת | Attributs | vérité, loyauté, fidelité | ‘ÊMET|kunali|binali|okunali|*kuli*|*rhonyi*|*rhonz*|*rhonya*|*ntahemu*|*nongolîn*|*kubagir*|ntyo|*yunjuz*|*yunjul*|*kushingan* | |
| אַמְתַחַת | ✓ | Objets réels | sac | ‘AMTAHAT|enshoho|nshoho|nvumba|luvumba|*shoho*|*vumb*|*zigo* |
| אֲמִתַּי | Noms propres | Amittaï | ‘AMITAY|Amitayi — îshe w’omulebi Yona | |
| אֱנוֹשׁ | ✓ | Noms propres | Enosh [Énos] | ‘ENÔSH|Enosh|Enoshi|muntu|bantu-cigushè — Enosh kuli kuderha muntu, erhi bantu-cigushè kunali kula omuntu muguma ahabwa izino lya Bashi mpu wendi, erhi: Nie Muntu, Nie Mushi, Nie Babembe |
| אֲנָחֲרַת | ✓ | Noms propres | Anaharath | ‘ANAHARAT|Anaharati — lugo lw’omu ishwa ly’ Isakari |
| אֲנִיעָם | ✓ | Noms propres | Aniam | ‘ANÎÂM|Aniyam|Aniam|Aniyamu — mwene Shemida w’oku bûko bwa Menashè |
| אֲנָךְ | Objets réels | plomb | ‘ANÂK|lugero|cuma cizirho — cuma baderha plomb omu nfarasè, mpu piombo omu citalyana muhindongeze omu mashi muli Amos 7, 7 mpu lugero! ci akaba kwo binali! | |
| אֲנָפָה | Faune | héron | ‘ANÂFÂ|muhangâli|omuhangâli|mihangâli|emihangâli|hangâli|*hangali*|mutulama | |
| אֲנָקָה | ✓ | Faune | gecko, gemissement | ‘ANÂKÂ|ecibulubulu|muniho|kuniha|cibulubulu |
| אָסָא-1 | Noms propres | Asa | ‘ÂSÂ’|Asa — mwene Abiya mwami wayîmaga e Yudeya omu 911 embere za Kristu | |
| אָסָא-2 | ✓ | Noms propres | Asa [Assa] | ‘ÂSÂ’|Asa — îshe wa Berekiya muleviti w’enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| אַסִּיר-1 | ✓ | Noms propres | Assir, prisonnier | ‘ASÎR|Asiri — mwene Kore wa kuli bene Kehati w’oku bûko bwa Levi |
| אַסִּיר-2 | Noms propres | Assir, prisonnier | ‘ASÎR|Asiri — mwene Ebyasafi wa kuli bene Kehati shakulûza wa Hemâni | |
| אַסְנָה | ✓ | Noms propres | Asna | ‘ASNÂ|Asna|Asena — mukulu wa milala mukozi omu ka-Nyamuzinda w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אָסְנַפַּר | ✓ | Noms propres | Asnappar | ‘ASNAPAR|Asnapar|Asnapari|Ashurbanipal|Asurbanipali — mwami w’e Asîriya; ye Ashurbanipal (669-626) |
| אָסְנַת | ✓ | Noms propres | Asenath [Asnath] | ‘ASNAT|’ASNATH|Asenati|Asinati — mwali wa Putifari muka Yozefu |
| אָסָף-1 | Noms propres | Asaf [Assaf] | ‘ÂSÂF|Asaf|Azafi|Asafi|Asafu|Azafu — mwene Yoweli mwimbiza omu ka-Nyamuzinda wa mango ga Daudi | |
| אָסָף-2 | Noms propres | Asaf [Assaf] | ‘ÂSÂF|Asafi|Azafi|Asaf|Azafu — îshe wa Yowah murhindisi w’emyandiko w’amango ga Hezekiyahu, mpu Ezekiasi gwarhi Abashi | |
| אָסָף-3 | ✓ | Noms propres | Asaf [Assaf] | ‘ÂSÂF|Asafi|Azafi|Azafu|Asaf — mulanzi w’omuzirhu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אַסְפָּתָא | Noms propres | Aspata | ‘ASPÂTÂ’|’ASPÂTHÂ’|Aspata|Asfata — mwene Hamâni, Hamân | |
| אסר | ✓ | Rituels | lier | ‘ÂSÊR|cishweke|kucigasha|kushweka|endahiro|ashwesirwe|kushwekwa|*shwek*|*shwes*|gw’okuli|*rheges* |
| אִסָּר | ✓ | Rituels | serment | ‘ISÂR|ciragane|acishwekagamwo|*rheges*|*shwek*|*dahir*|*shwesir*|*higo*|mulâli — ciragana cage acîshekagamwo yene |
| אֵסַר־חַדֹּן | Noms propres | Asarhaddon [Assarhaddon] | ‘ASÂR-HADON|Asaradoni|Asarihadoni|Esar-Hadôn — mugala wa Senakeribu, mwami w’e Asîriya | |
| אֶסְתֵּר | Noms propres | Esther | ‘ESTÊR|’ESTHÊR|Esteri|Ester — izîno lya mukazi mwamikazi w’e Persiya, e Bupersi | |
| אֵפֹד-1 | ✓ | Noms propres | Efod [Éfod] | ‘EFOD|Efodi — îshe wa Haniyeli w’omu bûko bwa Menashè |
| אֵפֹד-2 | Objets réels | éphod | ‘EFOD|efodi|*cishuli cage c’obudâh*|*cishuli c’obudâh*|*cishul*|*cishûl*|omwirhêro — mwambalo gw’abadâhwa | |
| אֵפֹד-3 | Objets réels | éphod | ‘EFOD|omwirhêro|efodi|*bishûl*|*cishul* | |
| אֵפֹד-4 | Objets réels | éphod (d’un idole) | ‘EFOD|mwîrhero gw’enshanga|efodi — mwirhêro aba mira bakag’iyambika ensanamu y’omuzimu | |
| אֲפִיח | ✓ | Noms propres | Afiah [Afia] | ‘AFÎ|AFÎAH|Afiyahi|Afiyah — muntu w’oku bûko bwa Benyamini |
| אַפַּיִם | Noms propres | Appaïm | ‘APAYIM|Apayim|Apayimu — wa kuli bene Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda | |
| אֲפִיק | ✓ | Noms propres | Afiq [Afic] | ‘APÎK|Afik|Afiki — lugo lw’omu ly’omu ishwa lya Aseri |
| אֶפְלָל | Noms propres | Eflal [Éflal] | ‘EFLAL|Eflal|Eflali|Efilali — wa kuli bene Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda | |
| אֶפֶס דַמִּים | ✓ | Noms propres | Efès-Dammim [Éfès-Dammim] | ‘ÊFEZ-DAMÎM|Efezi-Damimi|Efes-Damim|Efesi-Damimu — hantu aho |
| אֶפְעֶה | Faune | vipère | ‘ÊFÊ|igù|njoka y’igu|*njoka* — omu cihebraniya mpu èfê ye mujoka w’igù | |
| אֲפֵק-1 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Apeki|Afeki|Apek|Afek — lugo, kandi luderhwa Sarôni lugo lw’ebuzikiro bwa Silo |
| אֲפֵק-2 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Apeki|Apek|Afeki|Afek — lugo l’omu Sîriya |
| אֲפֵק-3 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Afeki|Afek|apeki|Apek — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| אֲפֵק-4 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Afeki|Afek|Apeki|Apek — lugo luba oku cirimbirimbi ca Golâni |
| אֲפֵקָה | ✓ | Noms propres | Aféqa [Aféca] | ‘AFEKÂ|Afeka — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| אֶפְרַיִם | Noms propres | Ephraïm [Éfraïm] | ‘EFRAYIM|Efrayimu|Efrayim|Efurayimu — mwene Yuzufu mugala wa Yakobo, Yozefu gwarhi baguma shakulu wa mulala gwa Efrayimu muli Bene Israheli | |
| אֶפְרָת-1 | Noms propres | Ephrata [Éfrata] | ‘EFÂT|Efrata — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| אֶפְרָת-2 | ✓ | Noms propres | Ephrata [Éfrata] | ‘EFRÂT|Efrata — mukazi oyo muka Kaleb |
| אֶפְרָתִי-1 | ✓ | Noms propres | Ephratéen [clan d’Éfrata] | ‘EFRATÎ|banya-Efrata — bantu bayûbakaga e Efrata |
| אֶפְרָתִי-2 | ✓ | Noms propres | Ephratéen [Éfraïmite] | ‘EFRATÎ|bene Efrayimu|munya-Efrayimiti|munya-Efrayimu|muefrayimu — bantu b’oku bûko bwa Efrayimu |
| אֶצְבּוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Eçbôn [Esbon] | ‘ETSBÔN|Esiboni|Etsiboni|Etsbon — mugala wa Gadi |
| אֶצְבּוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Eçbôn [Esbon] | ‘ETSBÔN|Esiboni|Etsiboni|Etsbon — mugala wa Bêla w’oku bukô bwa Benyamini |
| אָצַל | Noms propres | Assal [FCL]; Açal | ‘ÂTSAL|Atsal|Asali|Asal|Atsali|Azali | |
| אָצֵל | ✓ | Noms propres | Assel [FCL]; Acel | ‘ÂTSEL|Aseli|Asel|Atseli|Atsel |
| אֲצַלְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Açalyahou [Assalia] | ‘ATSALYÂHÛ|Asalyahu|Atsalyahu|Asaliyahu — mugala wa Meshula ishe wa Shafân mwandisi w’omu ka-Nyamuzinda amango ga mwami Yoshiyahu, Yoziasi gwarhi baguma |
| אֹצֶם-1 | ✓ | Noms propres | Ocem [Ossem] | ‘OTSEM|Osema|Otsema|Otsem|Osemi|Osemu — mwene Yeshaya, Izaya gwarhi baguma balondana na Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| אֹצֶם-2 | ✓ | Noms propres | Ocem [Ossem] | ‘OTSEM|Otsem|Otsemi|Osemu|Osema — mugala wa Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| אֵצֶר | Noms propres | Ecèr [Esser] | ‘ÊTSER|Eseri|Etseri|Etser|Eser — mugala wa Seyir, Sheyir | |
| אֶקְדָּח | Objets réels | pierres ornementales, pierre précieuse | ‘EKDÂ|EQDÂ|mabuye ga citwiro cidarhi|mabuye ga kuyinjihiriza enyumpa — mabuye gakubambîra enyumpa mabuye ga ngulo ndarhi | |
| אַקּוֹ | ✓ | Faune | bouquetin | ‘AKÔ|AQÔ|empene y’emuzirhu — omu nfarasè mpu « bouquetin » |
| אְרָא | ✓ | Noms propres | Ara [Éra] | ‘ARÂ|Ara — mugala wa Yitrani w’oku bûko bwa Aseri |
| אַרְאֵלִי-1 | ✓ | Noms propres | Aréli, descendants d’Aréli | ‘ARÊLÎ|Areli|Bene Areli|Abareli|w’oku bûko bwa Areli — wa kuli bene Arel, Areli bene Areli |
| אַרְאֵלִי-2 | ✓ | Noms propres | Aréli, descendants d’Aréli | ‘ARÊLÎ|Areli|Abareli|bene Areli — Ab’omulala gwa Areli |
| אֲרָב | ✓ | Noms propres | Arav [Arab] | ‘ARÂV|Araba|Arav — luli lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| אַרְבֶּה | Faune | sauterelle, insecte nuisible | ‘ARBÊ|nzige|enzige|minunu|eminûnu|omwinûnu|minûnu — erhi yindi mihuka esherêza | |
| אֲרֻבּוֹת | ✓ | Noms propres | Aroubboth [Arouboth] | ‘ARUBÔT|Aruboti — hantu h’omu lubanda lwa Sharôni |
| אַרְבִּי | ✓ | Noms propres | Arbite [Arab] | ‘ARBÎ|w’e Araba|w’e Arav|Arabi — muntu oyubaka erhi waburhagwa e Araba, Arav omu lubanda lwa Sharôni, mula lubanda Tel-Aviv (1948) ayûbakirwe enyuma z’okushandabanyibwa k’Abayahudi erhi bahimwa na Abaroma (70-1947). |
| אֶרֶג | Objets réels | la navette du tisserand | ‘ÊREG|mulindizo|mulindizo n’olya caburhinda|ntôzo|entôzo — omulindizo na caburhinda | |
| אַרְגֹּב-1 | ✓ | Noms propres | Argov [Argob] | ‘ARGOV|Argobu|Argovu|Argov — cihugo eco |
| אַרְגֹּב-2 | ✓ | Noms propres | Argov [Argob] | ‘ARGOV|Argobu|Argovu|Argov — cihugo eco |
| אַרְגְּוָן | Objets réels | pourpre-rouge | ‘ARGEVÂN|ARGEWÂN|kaduku ka kalinga — rhuduku rhwa kalinga bayambala ebwami | |
| אַרְגָּמָן | Objets réels | tissu de pourpre violette | ‘ARGÂMÂN|emyenda y’akaduku|omwenda gw’akaduku|mwenda gwa kaduku | |
| אַרְדְּ | ✓ | Noms propres | Ard [Arde] | ‘ARDÎ|Aredi|*ared* — mugala wa Benyamini |
| אַרְדּוֹן | ✓ | Noms propres | Ardôn [Ardon] | ‘ARDÔN|Ardoni — mugala wa Kalebu |
| אַרְדִּי | ✓ | Noms propres | Ardite | ‘ARDÎ|omulala gw’Abaaredi|Abaaredi|Bene Aredi|*aredi* — mulala gwa Aredi |
| אַרְוָד | Noms propres | Arvad | ‘ARVADÎ|Arvadi — muntu oyo | |
| אֲרוֹד | ✓ | Noms propres | Arod | ‘ARÔD|Arodi — mugala wa Gadi |
| אַרְוָדִי | ✓ | Noms propres | Arvadite [Arvadites] | ‘ARVÂDÎ|Abaarvadi — bene Arvadi bantu b’e Arvadi |
| אֲרוֹדִי-1 | ✓ | Noms propres | Arodi | ‘ARÔDÎ|Arodi|Banya-Arodi — mugala wa Gadi |
| אֲרוֹדִי-2 | ✓ | Noms propres | Arodites, descendants d’Arod | ‘ARÔDÎ|Abarodi|Banya-Arodi|Abaarodi|bene Arodi |
| אֻרְוָה | Objets réels | stalle, étable | ‘URVÂ|URWÂ|ciranga|biranga|enyumpa z’enfarasi|lugo lw’ebintu | |
| אֲרוּמָה | ✓ | Noms propres | Arouma | ‘ARÛMÂ|Aruma — hantu h’omu ishwa lya Efrayimu |
| אֲרוֹן | Rituels | arche, arche de Dieu | ‘ARÔN|omucîmba|mucîmba|*cimba* — omucîmba gw’Amalaganyo ga Nnâmahanga | |
| אֲרַוְנָה | ✓ | Noms propres | Arauna [Aravna] | ‘ARAVNÂ|Aravna|Aruna|Aravuna|Arvuna — Bana derha ARA-VNA erhi AR-UNA, kandi erhi ARA-UNA |
| אֶרֶז | Flore | cèdre [FF 108] | ‘ÊREZ|enshebeye|enshebeyi|emirhi mizibu|ùirhi y’emyerezi|*shebey*|*myerez*|*karhond*|*muvuy*|*mwerez*|sedri|enshâli z’omuvuye|*muvuy*|*miyerez*|enduluma z’e Libano|*nduluma*|*zibu*|sedre|*sedre*|muzirhu gw’e Libano|*libano*|*mirhi* | |
| אָרַח-1 | ✓ | Noms propres | Arah [Ara] | ‘ÂRAH|Arahi — mugala wa Ula w’oku bûko bwa Aseri |
| אָרַח-2 | ✓ | Noms propres | Arah [Ara] | ‘ÂRAH|Arahi|Araha|Ara — murhambo wa milala w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אָרַח-3 | ✓ | Noms propres | Arah [Ara] | ‘ÂRAH|Arahi|Araha|Ara — îshe wa Shekaniya, shazâla wa Tobiya |
| אֲרִי | Faune | lion | ‘ARÎ|ntale|entale|*mpangaz* | |
| אֲרִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Ariel | ‘ARÎ’EL|Ariel|Ariyeli|Arieli — ali muntu mudârhi w’enyuma w’obuja bw’e Babiloni izîno lya burhwali, mpu « MPANGAZA YA LUNGWE », « ntale ya Nyamuzinda » |
| אֲרִיאֵל-2 | Noms propres | Ariel | ‘ARÎ’EL|Arieli|Ariel|Ariyel | |
| אֲרִידַי | Noms propres | Arisaï [Aridaï] | ‘ARÎDAY|Aridayi — mugala wa Hamâni, Hamân | |
| אֲרִידָתָא | Noms propres | Aridata | ‘ARÎDÂTÂ’|’ARÎDÂTHÂ’|Aridata — naye mugala wa Hamâni, Hamân | |
| אַרְיֵה-1 | Faune | lion | ‘ARYÊ|’ARIYÊ|ntale|entale|*ntale* — nsimba nkali ye mwami w’omuzirhu | |
| אַרְיֵה-2 | ✓ | Noms propres | Arieh | ‘ARYÊ|Ariyeh|Arieh|Ariye |
| אַרְיוֹךְ | ✓ | Noms propres | Aryok [Ariok] | ‘ARYÔK|Ariyoko|Aryok|Ariyok |
| אֲרִיסַי | Noms propres | Arisaï [Arissaï] | ‘ARÎSAY|Arisayi — mugala wa Hamâni, Hamân, Haman | |
| אֶרֶךְ | ✓ | Noms propres | Erek [Érek] | ‘ÊREK|Ereki|Erek — cishagala, lugo ekarhî omu Mezopotamiya, kwo kuderha ishwa libibisirwe lunda luguma na Efrati, olundi Tigri |
| אַרְכִּי | Noms propres | Arkite | ‘ARKÎ|’ARKHÎ|Banya-Ereki|omunya-Arkiti|bene Arki|muntu muguma w’e Ariki|w’e Arkiti — Bantu bayûbakaga muli Ereki, lugo lw’omu Mezopotamiya | |
| אֲרַם דַּמֶּשֶׂק | ✓ | Noms propres | Araméens de Damas [Syriens de Damas] | ‘ARAM-DAMÊSHEK|Banya-Sîriya b’e Damasi|*Damasi* |
| אֲרַם דַּרְמֶשֶׂק | ✓ | Noms propres | Araméens de Damas [Syriens de Damas] | ‘ARAM-DARMÊSHEK|Abaharamiya b’e Damasi|Abaharamiya |
| אֲרַם נַהֲרַיִם | Noms propres | Aram-des-deux-Fleuves [Mésopotamie] | ‘ARAM-NAHARYIM|Aram-Naharayimu|Aram-Nyîshîbirhi|Mezopotamiya|Abaharamiya — kwo kuderha Mezopotamiya nyîshi ibirhi: hali Efrati na Tigri | |
| אֲרַם צוֹבָא | Noms propres | Araméens de Çova [syriens de Soba] | ‘ARAM-TSÔVÂ|aba-Aramiya b’e Soba|Baharamiya b’e Soba|b’e Aramiya y’e Soba|ab’e Rehobu — Soba omu Sîriya | |
| אֲרָם בֵּית־רְחֹב | ✓ | Noms propres | Araméens de Beth-Rehov [syriens de Beth-Rehob] | ‘ARAM-BÊT-REHOV|aba-Aramiya b’e Bet-Rehobu |
| אֲרָם-1 | Noms propres | Aram, Syrie | ‘ARÂM|Aram|Arami|bene Arami|*aram*|Aramu|*e Damas*|*e Sîriy*|*banya-Sîriy*|Sîriya — Aram kwali kuderha abantu n’ecihugo ca Sîriya Baba bene Sem, ishwa n’olubaga | |
| אֲרָם-2 | ✓ | Noms propres | Aram, Syrie | ‘ARAM|Aram|Arami|Aramu|Sîriya — mugala wa Kemweli, w’oku nkomôka ya Nahori, Nahor |
| אֲרָם-3 | ✓ | Noms propres | Aram, Syrie | ‘ARAM|Aram|Aramu|Sîriya — mugala wa Shemeri w’oku bûko bwa Aseri |
| אֲרַמִּי | ✓ | Noms propres | Araméen | ‘ARAMÎ|munyarameyo|muharameyo|muharamiya|muharameya|Abanya-Sîriya|*Sîriy*|Abanya-Aramu — muntu oyûbaka e Aram yo Sîriya erhi muntu oburhwayo |
| אֲרָמִי | Noms propres | araméen | ‘ARAMÎ|eciarameyo|eciharameyo|ciharamiya|ciharameyo|lulimi lw’Abaharamiya | |
| אַרְמֹנִי | ✓ | Noms propres | Armoni | ‘ARMONÎ|Armoni|Armôni — muntu oyo w’oku mulala gwa Saulu |
| אֹרֶן-1 | Flore | pin, sapin | ‘OREN|nsindani|murhi gwa nsindani|emirhi y’ensindani|omurhi gw’ensindani | |
| אֹרֶן-2 | ✓ | Noms propres | Orèn [Oren] | ‘OREN|Oreni|Oren — mugala wa Yerahmeyeli, Yarameli gwarhi baguma w’oku bûko bwa Yuda |
| אֲרָן | ✓ | Noms propres | Arân [Aran] | ‘ARÂN|Arani|Arân — mugala wa Dishâni, Dishân wa kuli bene Seyiri |
| אַרְנֶבֶת | ✓ | Faune | lièvre | ‘ARNÊVET|ARNÊBET|enshenzi|nshenzi|*murhon* — yo baderha nsungura y’emuzirhu |
| אַרְנוֹן | Noms propres | Arnôn [Arnon] | ‘ARNON|Arnôni|Arnoni|Arnon — luba lwîshi lwabaga e lubibi lw’ecihugo ca Mowabu, hala obwami bwa Yordaniya buli muli eno myaka | |
| אַרְנָן | ✓ | Noms propres | Arnân [Arnan] | ‘ARNÂN|Arnân|Arnani|Hananiya — izîno lya muntu, îshe wa Yeshaya |
| אָרְנָן | ✓ | Noms propres | Ornân [Ornan] | ‘ORNÂN|Ornani|Ornâni|Ornân — muntu, olya Daudi agulilraga ecânizo ayûbakiraho aluhêrero |
| אַרְפָּד | Noms propres | Arpad | ‘ARPÂD|Arapadi|Arpad|Arpati|Arpadi | |
| אַרְפַּכְשַׁד | ✓ | Noms propres | Arpakshad [Arpaxad] | ‘ARPAKSHAD|Aripakisadi|Arpakshad|Arpakshadi|Arpaksadi — mugala wa Semu, Sem |
| אֶרֶץ זָבַת חָלָב וּדְבָשׁ | Attributs | ruisselant | ‘ÊRETS ZÂVAT HALÂV ÛDEBÂSH|cihugo cihululamwo amarha n’obûci|cihugo cihululamwo amarhà n’obûci|cihugo cihulula amarha n’obûci — ÊRETS: cihugo ZÂVAT: cihulula HALÂV: marha DEBÂSH: buci | |
| אַרְצָא | ✓ | Noms propres | Arça [Arsa] | ‘ARTSÂ »|Arsa — mulanzi w’obwami bw’aha Tirsa |
| ארר | Rituels | maudire | ‘ÂRAR|kuhehêrera|oheherirwe|heherera|hehêrerwa|muhehêre|aheherire|ahehêrerwe|owakuhehêrere|*heher*|*hehêr*|*kaher*|*hanya*|*pehêr*|*hindw*|*hind*|*herêrek*|*buligo*|*here* — owakuhehêrere ahehêrerwe | |
| אֲרָרַט | Noms propres | Ararat | ‘ARÂRAT|Ararati|Ararat — Eba ntondo, eciba omu Turkiya buno luhande lya cihugo omu Armeniya | |
| אַרְתַּחְשַׁסְתְּא | ✓ | Noms propres | Artaxerxès | ‘ARTAHSHASET’|Artahashaset|Artakserksesi|Artakserkses|Artazerzesi — mwami w’Abapersi |
| אַשְׁבֵּל | ✓ | Noms propres | Ashbel [Achebel] | ‘ASHBEL|Asibeli|Ashbeli|Ashbel|mulala gw’Asheli|Asheli|Ashebeli — w’oku bûko bwa binyamini |
| אַשְׁבֵּלִי | ✓ | Noms propres | Ashbélite [Achebélite] | ‘ASHBELÎ|mulala gw’Abashibeli|bene Ashibeli|Abashibeli — wa kuli Ashbel w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶשְׁבָּן | ✓ | Noms propres | Eshbân [Keran] | ‘ESHBÂN|Eshibân|Eshibani|Eshibân|Eshebani — mwene Dishân, Dishôn w’oku bûko bwa Seyiri |
| אֶשְׁבַּעַל | ✓ | Noms propres | Eshbaal [Ichebaal] | ‘ESHBA’AL|Eshibali|Eshbali|Îshebali|Eshbaal — mugala wa mwami Saulu wa bûko bwa Binyamini |
| אַשְׁדּוֹד | Noms propres | Ashdod [Asdod] | ‘ASHDÔD|Ashdoti|*Asido*|*Ashido*|*Asdo*|*Ashdo* — lugo luba emwa Abafilistini | |
| אַשְׁדּוֹדִי-1 | Noms propres | Ashdodites [d’Asdod, Asdodien] | ‘ASHDÔDÎ|omurhundu gwa Ashdoti|Banya-Ashdodi|Ashdoti|Ashidodi|*ashdo*|*b’Ashdo*|*ashdod* | |
| אַשְׁדּוֹדִי-2 | Noms propres | Ashdodites [Asdod] | ‘ASHDÔDÎ|Banya-Ashdoti|bantu b’e Ashdodi|munya-Ashdod|bantu baburhwa erhi bayûbaka e Asdodi — abayûbaka erhi ababurhwa e Ashdodi, Ashdoti Lola bwinja ENDIMI ZIYESHÛKA NKA BEBAZO BAZIKOMBIRE k banhushikanywe na g omu mashi r banhushikanywe na d omu cihebraniya n banahushikanywe na g omu cihebraniya t banahushikanywe na d omu mashi n’omu cihebraniya y banahishikanywe na i omu cihebraniya k omu mashi bali basharhu omu cihebraniya: kaf aha murhondero n’aha buzinda bw’ecinwa, kandi kuf, kof,q alef na ayin barhajira lyabo izu ou cihebraniya eherufi y’izu banabuganyire lyo izu barhôla alef + e anabe e alef + a anabe a alef + o anabe o alef + u anabe u alef + i anabe i na ayin kwo n’okwo Amango barhabuganyiri izu hali abahiraho ehi ‘ , erhi barhahire ho bici בְּרֵאשִׁ֖ית בָּרָ֣א אֱלֹהִ֑ים אֵ֥ת הַשָּׁמַ֖יִם וְאֵ֥ת הָאָֽרֶץ abayahudi barhangirira okusoma ebulyo kuja ebumosho, rhwe rhwayigiraga okuyandika oku cilatini rhurhangirira ebulembe kuja ebulyo ogu musemwa gwa Murh 1, 1 gwana somwa בְּרֵאשִׁ֖ית: berêshît: aha murhondero בָּרָ֣א: bârâ: alema אֱלֹהִ֑ים: Elohîm: Nnâmahanga אֵ֥ת הַשָּׁמַ֖יִם: et hashâmayim: amalunga וְאֵ֥ת הָאָֽרֶץ: veet hâârèts: n’igulu rhubwine oku mwanya gwa cihugu gurhaya cindi, ci ngasi bantu banegenera olulimi lwabo. Aba barhangiraga Bibliya bamaja omu bujà kasharhu ci nta mango bakabulire olulimi lwabo: myaka 430 bujà omu Misiri myaka 70 bujà omu Babiloni myaka 1800 na kulusha 70-1948 ci barhakabuliraga olulimi lwabo. Rhubalolerekwo rhwe bali bahêka nk’eyajibagwa kurhenga 1885, bulya okuheza olulimi kwo nakufa kw’ishanja. | |
| אִשֶּׁה | ✓ | Rituels | holocauste | ‘ISHÊ|yasingônolerwa Nyakasane|nterekêro ya kusingônolwa|enterekêro z’okusingônoka|bisingônokere oku luhêrero n’omuliro|omudâhwa anakayoca kasingônoke|nterekêro eyôcîbwe|*yôcîb*|*singônok*|*singônol*|*yôc*|*nterekêr*|*nterker*|*rherekêr*|*yoker*|*rhûl*|îshega lya Nyakasane|* ishêga*|*birherekirwe Nyakasane*|mwanya|banasingônolera — nterekêro basingônolera Nyakasane, kuyêrekana oku byoshi emwage birhenga yo binashubira owalirherekêra ntahyo alyakwo Enterekêro y’okusingonolerwa Nyakasane |
| אַשְׁחוּר | ✓ | Noms propres | Ashehour [Achehour] | 4ASHHÛR|Ashuru|Ashehuru|Ashehur|Hashuri — mugala wa Kalebu ye cûbaka w’e Tekowa w’oku bûko bwa Yuda |
| אֲשִׁימָא | ✓ | Noms propres | Ashima [Achima] | ‘ASHÎMÂ|Ashima — muzimu w’abantu barhengaga e Hamati bahekwa e Samâriya |
| אֲשִׁישָׁה | Flore | gâteau au raisin | ‘ASHÎSHÂ|ecituntume c’emizabibu|cituntume ca mizabibu|ecitumbura c’emizabibu|citumbura ca mizabibu — cituntume bajira n’emizabibu myumu yagâniremwo obununirizi | |
| אָשִׁישׁ | Flore | gâteaux de raisin | ‘ÂSHÎSH|citumbura ca mizabibu|ecituntume c’emizabibu | |
| אֶשְׁכּוֹל-1 | Flore | grappe (par exemple de raisins) | ‘ESHKÔL|olusisi|ebihadu|lusisi|olusisi|cihadu|ecihaqu — aha luli lusisi erhi bihadu bya mizabibu | |
| אֶשְׁכּוֹל-2 | ✓ | Noms propres | Eshkol [Èchekol] | ‘ESHKÔL|Eskoli|Esikoli|Eshkol|Eshikol|Eshkol — kuli kuderha lusisi erhi bihadu emwa Abahamoreyi |
| אֶשְׁכּוֹל-3 | ✓ | Noms propres | Eshkol [Èchekol] | ‘ESHKÔL|Esikoli|Eskoli|Eshkoli|kabanda ka eskoli — kali kabanda kalimwo enkoma z’emizabibu |
| אַשְׁכְּנַז-1 | ✓ | Noms propres | Ashkénaz [Achekénaz] | ‘ASHKENAZ|Askenazi|Ashkenazi|Ashkenaz — mugala wa Gomeri w’oku nkomôka ya Yafeti, Yafet, shakulûza wa banji omu Bibliya |
| אַשְׁכְּנַז-2 | Noms propres | Ashkénaz [Achekénaz] | ‘ASHKENAZ|Askenazi|Ashkenazi|Ashkenaz — îshwa n’olubaga lwa Armeniya | |
| אֶשֶׁל | ✓ | Flore | tamaris | ‘ÊSHEL|omurhi gw’etamarisi|bishakashaka|idako ly’omurhi ahôla Yabeshi |
| אָשָׁם | Rituels | culpabilité | ÂSHÂM|ecâha c’obuhalanjisi|enterekêro y’okushukûlwa ebyâha|enterekêro y’okulyûla ebyâha|nterekêro y’okushukûlwa ebyaha|nterekêro y’okushukûla ebyaha|enterekêro y’okushukûla ebyaha|enterekêro y’okushukûla ebyaha|bubi|’libwa n’omurhima*|*hangalala*|*hamba*|*ôli ôli*|*tumul*|*bubi*|*byâh*|*câh*|*kushukûl*|mbâgwa y’okushukûla|*kuhyul*|badôsa|*dosibw*|nterekêro y’okukula ebyaha|*kûla* | |
| אָשֵׁם | ✓ | Attributs | coupable | ÂSHÊM|*waciyazize*|Amabi rhwajiriraga|amabi|mabi|mubi|omubi|babi|ababi|*yâz*|bubi |
| אַשְׁמָה | Rituels | culpabilité | ‘ASHMÂ|olubaga lwoshi lwahemuka|enterekêro y’okushukûlwa ebyaha|entûlo y’okuhûna bwonjo|enterekêro y’okushenga omurhûla|nterekêro y’okulyula|bugoma|*hemuk*|*shukûl*|*lyula*|*ntûl*|*nterekêr*|*mabi*|*byâha*|*câha*|kubi|*bubi*|*galul*|bakûmba burhazûka | |
| אַשְׁנָה-1 | ✓ | Noms propres | Ashna [Achena] | ‘ASHNÂ|Ashna — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| אַשְׁנָה-2 | ✓ | Noms propres | Ashna [Achena] | ‘ASHNÂ|Ashna|Ashina — lugo lw’omw’ishwa lya Yuda |
| אֶשְׁעָן | ✓ | Noms propres | Eshéân [Échan] | ‘ESHEÂN|Esheani — hantu h’omu birhondo bya Yuda |
| אַשָּׁף | Rituels | prestidigitateur, sorcier | ‘ASHÂF|mukurungu|mulozi|omukurungu|omulozi|owagasha owabo | |
| אַשְׁפְּנַז | Noms propres | Ashpénaz [Achepénaz] | ‘ASHPENAZ|Ashpenazi|Ashpenaz — ali murhambo w’enkonè za Nebukodonozori, Nebukadnezar | |
| אֶשְׁפָּר | ✓ | Flore | gâteau de dattes | ‘ESHPÂD|omugati gw’obununirizi gwa mabo|ecituntume c’amabo|*mabo*|*cituntume* |
| אַשְׁקְלוֹן | Noms propres | Ashqelôn [Ascalon] | ‘ASHKELÔN|Ashkeloni|Ashkelôn|Askoloni|Askeloni — lugo lw’Abafilistini | |
| אַשְׁקְלוֹנִי | ✓ | Noms propres | Ashqelôn [Ascalon] | ‘ASHKELÔNÎ|omurhundu gwa Eshikoloni|olubaga lw’e Ashkeloni|muntu w’e Ashkeloni |
| אָשֵׁר-1 | Noms propres | Asher [Asser] | ‘ÂSHER|Asheri|Aseri|Azeri — mugala wa Yakobo,nina ye Lea, Leya ye shakulûza w’obûko bwa Asheri | |
| אָשֵׁר-2 | ✓ | Noms propres | Asher [Asser] | ‘ÂSHER|Aseri|Asheri — hali hantu h’oku lubibi lwa Menashè |
| אֲשַׂרְאֵל | ✓ | Noms propres | Asaréel [Assarel] | ‘ASAR’ÊL|Asareyeli — mugala wa Yehaleyeli |
| אֲשַׂרְאֵלָה | ✓ | Noms propres | Asaréla [Assaréla] | ‘ASARELÂ’|Asarela — w’omu bana ba Azafi |
| אֲשֵׁרָה-1 | ✓ | Noms propres | Ashéra [Achéras] | ‘ASHERÂ|Ashera|ba Asherasi.|erya nshanga|mzimu|*balêbi ba Bal* — muzimu warhumaga bene Israheli bahêmukira Nyamubâho |
| אֲשֵׁרָה-2 | Objets réels | poteau sacré | ‘ASHÊRÂ|emitûngo|emirhi bàgwikaga mpu bakarherekêreraho|emirinzi|omulinzi|*mulindiz*|mulindizo|*nshanga*|*rhugomb*|*mpêro*|emilunga n’emihôla ya Ashera|enshusho za Ashera|Ashera|ba Ashera — mitungo ya mahêro | |
| אָשֵׁרִי | ✓ | Noms propres | Ashérites [gens d’Asser] | ‘ÂSHERÎ|bene Aseri|w’oku bûko bwa Asher, Aseri |
| אַשְׂרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Asriël [Asriel] | ASRÎEL|Asrieli|Asriyeli — mugala wa Galaad bûko bwa Menashè |
| אַשְׂרִיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Asriélites | ‘ASRÎ’ÊLÎ|omulala gw’Abasrieli|Asrieli,|Asriyeli — Assrieli, Asriyeli mugala wa Galaad w’oku bûko bwa Menashè |
| אֶשְׁתָּאוֹל | Noms propres | Eshtaol [Èchetaol] | ‘ESHTÂÔL|Eshtaoli|Estaoli — lugo lw’omu ishwa lya Dani | |
| אֶשְׁתָּאוּלִי | ✓ | Noms propres | Eshtaoulites [d’Èchetaol] | ‘ESHTÂÔLÎ|ebishagala by’e Sora n’eby’e Eshtaoli|bantu bayûbakaerhi baburhagwa e Eshtaoli |
| אֶשְׁתּוֹן | ✓ | Noms propres | Eshtôn [Ècheton] | ‘ESHTÔN|Eshetôn|Eshetoni — mugala wa Mehiri, Mehir |
| אֶשְׁתְּמֹה | ✓ | Noms propres | Eshtemoa [Echtemoa] | ‘ESHTMO|Eshtemo — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Yuda |
| אֶשְׁתְּמֹעַ | Noms propres | Eshtemoa [Echtemoa] | ‘ESHTEMOA|Eshitemoa|Eshitemowa|Eshtemoa|Eshtemowa | |
| אַשּׁוּר-1 | ✓ | Noms propres | Assyrie, Assour | ‘ASHÛR|Asuri|Asuru|Asur|Asuriya|Ashur|Ashuri|Ashuriya |
| אַשּׁוּר-2 | Noms propres | Assour [Achour], Assyrie, Assyrien | ‘ASHÛR|Asuru|Ashuru|Bantu b’Asuru|Banya-Asuriya|Ashuriya|Sîriya|Asîriya|Senakeribu | |
| אֲשׁוּרִי | ✓ | Noms propres | Ashourites [d’Asser] | ‘ASHÛRÎ|Aba-Asheriti|Banya-Ashuru |
| אַשּׁוּרִם | ✓ | Noms propres | Ashourites [Achourites] | ‘ASHÛRIM|Basurimi|Bashur|Banya-Ashur|Bantu b’e Ashur — lubaga nkomôka ya Yokshâni |
| אשׁם | Attributs | coupable | ‘SHM|munya-byaha|ecâha cibonera|olubaga|lwahemusire|*bubi*|*mubi*|*babi*|*yâzir*|*hane*|*hanir*|*câha*|*yagiriz*|*byâh*|*hemus*|*hemuk*|*bulira lulya luvù*|kubi | |
| אֵת | Objets réels | soc, hoyau, pioche | ‘ÊT|omugushu|enfuka|embaha|akabangulo|ebyoji|byoji | |
| אֶתְבַּעַל | ✓ | Noms propres | Ethbaal [Etbaal] | ‘ETBA’AL|Etbaali|Etbaal|Itobali — mwami w’e Sidoni ishazâla wa mwami Ahabu, Ahab |
| אָתוֹן | Faune | ânesse, âne | ‘ÂTÔN|endogomi nkazi|ndogomi nkazi|endogomi|ndogomi|ngamiya — Ayubu &.3 mpu ngamiya | |
| אִתַּי-1 | ✓ | Noms propres | Ittaï | ‘ITAY|Itaya mugala wa Ribayi|Itayi|Itay — mulwi w’amango ga Daudi w’oku bûko bwa Benyamini |
| אִתַּי-2 | Noms propres | Ittaï | ‘ITAY|Itaya|Itaya Munyagititi|ltay|Itayi|*Itay*|ltaya — mwira wa Daudi w’e Gat | |
| אֵתָם | ✓ | Noms propres | Etam [Étam] | ‘ETÂM|Etami — hantu Bene Israheli bageraga kurhenga bujà bw’e Misiri |
| אֶתְנִי | Noms propres | Etni | ‘ETNÎ|Etni|Etini — mugala wa zera shakulûza wa Asafi w’oku bûko bwa Levi | |
| אֶתְנָן | ✓ | Noms propres | Etnân [Etnan] | ‘ETNÂN|Etinani — zîno lya muntu eryo |
| אֲתָרִים | ✓ | Noms propres | Atarim | ‘ÂTARÎM|Atarimi|Atarimu|Atarim — hantu mwani w’e Aradi alwikizagya Bene Israheli |
| בְּאֵר אֵלִים | Noms propres | puits d’Elim [Élim] | BEÊR-ELÎM|Ber-Elim|Beri-Elimu|Nshôko ya Elimu | |
| בְּאֵר לַחַי רֹאִי | ✓ | Noms propres | puits de Lahaï [Lahaï-Roï] | BEÊR-LAHAY-ROÎ|iriba lya Lahayi-Royi — hantu haderhwa ntyo birhenga bya mishi Lahayi-Royi |
| בְּאֵר שֶׁבַע | Noms propres | Béer-Shéva [Berchéba] | BEÊR-SHEBA|Bersaba|Beersheba|Ber-Seba|Bersabeya|Bersheba|Berseba — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni | |
| בְּאֵר-1 | ✓ | Noms propres | Le Puits | BEÊR|Beri|iriba|cirhenga — Lyo lirya iriba Nyamubâho |
| בְּאֵר-2 | ✓ | Noms propres | Béer [Beéra] | BEÊR|e Beri — hantu Bene Israheli bahikaga amango bali omu njira y’okushubira e Kanani omu kurhenga bujà e Misiri |
| בְּאֵרָא | ✓ | Noms propres | Bééra [Beéra] | BEÊRÂ|Bera — mugala wa Sofâ, Tsofah |
| בְּאֵרָה | ✓ | Noms propres | Bééra [Beéra] | BEÊRÂ|Beera|Bera — mwene BAALI, BAHALI wa bûko bwa Rubeni |
| בְּאֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Bééroth [Beéroth] | BEÊRÔT|Bêroti|Beeroti|Beroti — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni |
| בְּאֵרִי-1 | ✓ | Noms propres | Bééri [Béri] | BEÊRÎ|Behori|Bêri|Beeri — îshe wa Yudita muka Ezau |
| בְּאֵרִי-2 | Noms propres | Bééri [Beéri] | ‘BEÊRÎ|Beeri|Bêri|Behori — îshe w’omulebi Hosheya, Ozeya | |
| בְּאֵרֹת בְּנֵי־יַעֲקָן | ✓ | Noms propres | puits de Bené-Yaaqân [Bené-Yacan] | BEÊRÔT-BENÊ-YAAKÂN|aha maliba ga Bene-Yakana — hantu bene Israheli bahikaga erhi bali omu njira y’okurhenga e lubungo kurhenga e Misiri |
| בְּאֵרֹתִי | ✓ | Noms propres | Bééroth [Beéroth] | BEÊRÔT|Beroti|Bêroti|bantu b’e Bêroti — omu ishwa lya Binyamini |
| בָּאְשָׁה | Flore | buisson épineux | BÂSHÂ|ishaka lya magangahwa|mburho mbi — bâshâ basha | |
| בֵּבַי | Noms propres | Bévaï [Bébaï] | BÊVAY|BÊBAY|Bebayi|Bevayi — mukulu wa milala w’enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni | |
| בָּבֶל | Noms propres | Babel, Babylone | BÂBEL|e Babeli|e Babiloni|Babeli|Babel|Babiloni — lugo lw’omu ishwa libibisirwe n’enyîshi ibirhi: Efrati na Tigri | |
| בִּגְוַי | Noms propres | Bigwaï [Bigvaï] | BIGWAY|BIGVAY|Bigwayi|Bigvayi — mukulu wa milala enyuma z’okurhenga omu buja e Babeli, Babiloni | |
| בִּגְתָּא | Noms propres | Bigta | BIGTÂ|Bigta|Bigita — nkonè na mushizi wa mwami Assuerus oderhwa Kserkisès | |
| בִּגְתָּן | Noms propres | Bigtân [Bigtan] | BIGTÂN|Bigtân|Bigtani|Bigtâni — naye nkonè na mushizi wa mwami Assuerus, Aswerusi | |
| בַּד | Objets réels | membre, barre, lin | BAD|ecitâni|orhubutura rhw’ecitâni|cigabi|cirumbu|ishami|nganîro za bushalashala|emyambalo y’ecitâni|muyêgûle|buhumba|dolodolo|enondwè|*citan*|*nondw* — eci cinwa ciyerekire ebirugo n’enderho ciyerekire kurhi abantu balama haguma kulya baderha mpu kerè akacihambûla oku babo angumbe myaka nda | |
| בְּדַד | ✓ | Noms propres | Bedad [Bédad] | BEDAD|Bedadi — ishe wa Hadadi ali munya-Edomu |
| בֵּדְיָה | Noms propres | Bédya [Bédia] | BEDYÂ|Bêdya|Bediya | |
| בְּדִיל | Objets réels | étain | BEDÎL|cûma ca mulinga | |
| בְּדֹלַח | ✓ | Flore | bdellium | BEDOLAH|obuku bubaya bwinja|nka mogomogo — gali magazi g’ogwo murhi bdelium, erhi gaba gayûmire bagayôca ganabaye bwinja |
| בְּדָן-1 | Noms propres | Bedân [Bédan] | BEDÂN|Bedâni|Bedân — mucîranuzi omu Israheli | |
| בְּדָן-2 | ✓ | Noms propres | Bedân [Bédan] | BEDÂN|Bedani — mugala wa Ulamu,Ulam wa bûko bwa Menashè, Manasè gwarhi abandi |
| בִּדְקַר | ✓ | Noms propres | Bidqar [Bidcar] | BEDKAR|Bidikari|Bidkar |
| בַּהַט | Objets réels | albâtre, marbre | BAHAT|cirabuye ceru|cirabuye cêru|*rabuye* | |
| בְּהֵמָה-1 | ✓ | Faune | animal, bête | BEHEMÂ|Ensimba|nsimba|ebintu|cintu|ecintu |
| בְּהֵמָה-2 | Faune | animal domestique, animal, bête, bétail, troupeau | BEHEMÂ|ensimba|ebishwekwa|Amaso|ebintu|cintu|bintu|ecintu | |
| בְּהֵמָה-3 | ✓ | Faune | animal, monture | BEHEMÂ|bihêsi|nsimba|endogomi|enfarasi|buso|maso|*dogom*|*hêsi* |
| בְּהֵמָה-4 | Faune | bête sauvage, bête féroce, chacal, bête, animal | BEHEMÂ|eby’erubala|by’erubala|ebiryanyi by’erubala|ebiryanyi|nsimba|ensimba|biryanyi | |
| בְּהֵמָה-5 | ✓ | Faune | troupeau | BEHEMÂ|amaso|ebintu|nsimba|*maso*|*buso*|*cintu*|*bintu* |
| בְּהֵמוֹת | Faune | hippopotame? | BEHEMÔT|emvubu|*mvubu* | |
| בֹּהַן | ✓ | Noms propres | Bohân [Bohan] | BOHÂN|Bohana|Bohân|Bohani — mugala wa Rubeni |
| בּוּז-1 | Noms propres | Bouz, mépris | BÛZ|Buzi|Bûz|kagayo — mugala wa Nahori Bûz, eryo izîno kuli kuderha kagayo | |
| בּוּז-2 | ✓ | Noms propres | Bouz, mépris | BÛZ|Bûz|Buzi — muntu wa bûko bwa Gadi |
| בּוּזִי-1 | Noms propres | Bouzite, de la tribu de Bouz | BÛZÎ|ba bûko bwa Bûz|bûko bwa Buzi|mulala gwa Buzi|bene Buzi — ba kuli Bûz Banya-Buz bene Bûz | |
| בּוּזִי-2 | Noms propres | Bouzite [Bouzi] | BÛZÎ|mubuziti|munyabuzi|Bûziti|Buzi — îshe w’omulêbi Hezekieli, Ezekieli | |
| בַּוַּי | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BAVAY|BAWAY|Baway|Bavayi|Binûy — mugala wa Henadadi w’enyumaz’obuja bw’e Babiloni | |
| בּוּנָה | ✓ | Noms propres | Bouna | BÛNÂ|Buna — mugala wa Yerameyeli, Yerameli gwarhi baguma wa bûko bwa Yuda |
| בּוּנִּי | ✓ | Noms propres | Bounni | BÛNÎ|Buni |
| בּוּץ | Objets réels | byssus | BÛTS|emishangi y’ecitâni ciniole|emyenda y’ecitâni ciniole|ecishûli c’ecitâni cirembu|n’ecitani ciniole|*citâni*|*citani* | |
| בּוֹצֵץ | ✓ | Noms propres | Bocéç [Bossès] | BÔTSETS|BÔZEZ|Bosesi|lîno ly’ibuye|*rimbirimb* — lîno l’ibuye botsets |
| בּוֹר | Objets réels | dunjon, cachot | BÔR|cankarhuma nashwekwa|mpamikwa|*pamikw*|*shwek* | |
| בּוֹר־עָשָׁן | ✓ | Noms propres | Bor-Ashân [Bor-Achan] | BÔR-‘ÂSHÂN|Bor-Ashani — lugo luhirwe abaleviti omu ishwa lya Simeoni |
| בִּזְיוֹתְיָה | ✓ | Noms propres | Béer-Shéva [Hassar-Choual] | BIZYÔTYÂ|Bersaba|Bersheba|Bizyotya — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בֶּזֶק | ✓ | Noms propres | Bèzeq [Bézec] | BÊZEK|Bezek|Bezeki |
| בִּזְתָּא | Noms propres | Bizta | BIZTÂ|Bizta|nkonè — yali nkonè na mushizi wa mwami Asweru, Kserkses | |
| בַּחוּן | Objets réels | tour, donjon | BAHÛN|emitungo|emilunga|*tungo*|*lunga* | |
| בַּחוּרִים | Noms propres | Bahourim | BAHÛRÎM|Bahurimi — hantu haba ebushoshôkero bwa ntondo y’Emizeti | |
| בַּחַן | Objets réels | signification incertaine | BAHÂN|nkingi y’ebulâbi|ebulâbi|nkingi yalwo y’ebulâbi|*bulab* — cinwa cirhamanyikini bwinja, nkaba nkingi ebêramwo abalanzi nkingi ya lugo y’abulâbi | |
| בַּחֲרוּמִי | ✓ | Noms propres | Baharoumite [Bahourim] | BAHARÛMÎ|Baharumu|Baharumi|Banya-Baharum — bantu bayûbaka erhi baburhagwa e Baharum |
| בָּטוּחַ | Attributs | sûr, secure, confiant | BETÛAH|omurhima gwage guyôrha gudêkerire|acîkubagira|arhayôboha mwanzi mubi|olangalire|ocikubagire|orhalikwa kadundo — muntu ocmikubagira Nnâmahanga | |
| בטח | Attributs | s’appuyer sur, faire confiance | BÂTAH|birya byoshi wakanayakiramwo|kuyêgemera|kucîkubagira|bamwikubagira|banalidekerire bwinja|barhagwerhi kadundo|cihugo cirhabuziri cici|bacikubagire|Acikubagira Nyakasane|bulangalire ocikubagire|Câba olangalire Misiri|*yêgemer*|*kubagir*|*langalir*|*dekerir*|*dekerer*|*yakir*|*rhûlwi*|*rhulûl*|*rhulul*|*rhuluz*|*langaliz*|*kubagir* — cijiro ca kucîkubagira | |
| בֶּטַח-1 | ✓ | Noms propres | Bètah [Bétah] | BETAH|Betaha|Betah — cishaga ca mwami Hadazeri cirya Mwami Daudi ahâgulagamwo amarhale |
| בֶּטַח-2 | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BÊTAH|Buzira kuyoboha cici|mwanabà n’omurhûla|munabere n’omurhûla|munayubake n’omurhûla|luhuma|*murhûl* — kurhayôboha kuba n’omurhûla kubêra n’omurhûla | |
| בַּטֻּחָה | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BATUHÂ|barhanahuligana|kurhahuligana|kurhulûla|nta bihamba|nta côba|*kubagir*|*yêgemer* — kurhahuligana burhahuligana | |
| בִּטְחָה | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BITEHÂ|kuyorha murhulwire|kundangalira|kudekerera — mulêbi Yeshaya wahaga olubaga eryo ihano mpu lucikubagire Nnâmahanga izîno lya BITAHA liba e Bushi | |
| בִּטָחוֹן | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BITÂHÔN|Obwo bulangalire ocikubagire|bulangalire|ocikubagire|*langalir*|*kubagir* — izîno lya Bitaha liba omu mashi | |
| בֶּטֶן | Noms propres | Bètèn [Béten] | BÊTEN|cinwa ca bûbasi|nda|ndashi ya nina w’abana|Bètèni|Beten — cinwa cikolesibwa n’abûbasi nda erhi ndashi nna w’abana cira côgo owayalala abikiramwo akabonjo karhaciburhwa Bètèni lunali lugo lw’omu ishwa lya Aseri | |
| בָּטְנִים | ✓ | Flore | pistache | BÂTNÎM|nshisho|*shisho* — muhêkere oyola mulume lube lwo luhembo mumudwirhire. Mugavu musungunu, bûci busungunu, nshangi nsungunu, nshisho nsungunu n’obukù. |
| בְּטֹנִים | ✓ | Noms propres | Betonim | BETONÎM|Betonimi|Betonîm — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| בין | Attributs | percevoir, noter, discerner | BÎN|omuntu ogwerhe oburhimanya n’amakengu|Nyamuzinda anakumanyisize|abashamuka barhimanya|burhimanya bwinyu go na makengu ginyu|burhimanya bwinyu go na makengu ginyu|murhimanya|oburhimanya|obukengere budêkerîre|muntu wa bukengere na mwenge|bamanya|mmuhenganula|nabona oku|*bwiriz*|*shanga*|*yababir*|bakanabwine bwinja|*bon* bwinja*|*yumva oku*|*bwin*|*kubona*|*langir*|*rhirnany*|*yigirizibw*|*bwenge*|*yigiriz*|*many*|*yeres*|*lolêrez*|*bigiriz*|*yumv*|*abona* — kurhimanya kuba n’amakengu kumanyisibwa kumanya kubona oku | |
| בִּינָה | Attributs | comprehension | BÎNÂ|bwo burhimanya bwinyu go na makengu ginyu|*rhimany*|*kengu*|*kenger*|*manye*|*ayishi* | |
| בֵּית אָוֶן-1 | Noms propres | Beth-Awèn [Beth-Aven] | BET-ÂWEN|Beti-Aweni|Bet-Awen|Bet-Avena|Betoroni — lugo lw’omu ishwa lya Binyamini | |
| בֵּית אָוֶן-2 | Noms propres | Beth-Awèn [Béthel-l’enfer] | BET-ÂWEN|Bet-Awen|Bet-Avena|Beteli-cihenama|nyumpa ya bugoma — lugo lwali omu ishwa lya Efrayimu | |
| בֵּית אַרְבֵּאל | Noms propres | Beth-Arvel [Beth-Arbel] | BET-ARBEL|Bet-Arbel|Bet-Arvel — hantu aho | |
| בֵּית אַשְׁבֵּעַ | ✓ | Noms propres | Beth-Ashbéa [Beth-Achebéa] | BET-ASHBÊA|Bet-Asheba|Bet-Ashebeya |
| בֵּית בַעַל מְעוֹן | ✓ | Noms propres | Beth-Baal-Méôn [Beth-Baal-Méon] | BET-BAAL-MEÔN|Beti-Bali Meoni — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni Mowabu |
| בֵּית בָּרָה | ✓ | Noms propres | Beth-Bara | BET-BÂRÂ|Betabara|Bet-Bara — hantu hali hofi n’olîshi lwa Yordani |
| בֵּית גָּדֵר | ✓ | Noms propres | Guèdèr, Beth-Gadér [Guéder, Beth-Guéder] | BET-GÂDER|Bet-Gaderi|Gederi |
| בֵּית גָּמוּל | Noms propres | Beth-Gamoul | BET-GÂMÛL|Bet-Gamul|Bet-Gamuli | |
| בֵּית דִּבְלָתָיִם | Noms propres | Beth-Divlataïm [Beth-Diblataïm] | BET-DIVLÂ|Bet-Divlatayimu — lugo lw’e Mowabu | |
| בֵּית דָּגוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Beth-Dagôn [Beth-Dagon] | BET-DÂGÔN|Bet-Dagoni|Bet-Dagôn — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| בֵּית דָּגוֹן-2 | Noms propres | Beth-Dagôn [Beth-Dagon] | BET-DÂGÔN|Bet-Dagoni — hantu omu ishwa lya Aseri | |
| בֵּית הָאֱלִי | Noms propres | Béthel | BET-HÂELÎ|munya-Beteli — muntu oyûbaka e Betel Hiyeli w’e Beteli ye wayûbakaga Yeriko buhyahya | |
| בֵּית הָאֵצֶל | Noms propres | Beth-Ecel [Beth-Essel] | BET-HÂETSEL|BET-HÂEZEL|Bet-Haetsel|Bet-Hayetsel|Bet-Hayezeli|Beti-Haeseli — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית הַבּוֹר | Objets réels | dungeon | BET-HÂBÔR|mpamikwa|mpamikwa y’e kuzimu|*pamik* | |
| בֵּית הַגִּלְגָּל | Noms propres | Beth-Guilgal | BET-GILGÂL|BET-HÂGILGÂL|Bet-Giligali|Bet-Gilgal — hofi n’olwîshi lwa Yordani | |
| בֵּית הַיְשִׁימוֹת | Noms propres | Beth-Yeshimoth [Beth-Yechimoth] | BET-HAYESHÎMÔT|Beti-ha-Yesimoti|Bet-Yeshimot|Bet-Yeshimoti|Bet-Hayeshimoti|Bet-ha-Yeshimoti|Beti-ha-Yeshimoti — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni | |
| בֵּית הַכֶּרֶם | Noms propres | Beth-Kèrem [Beth-Kérem] | BET-KËREM|Bet-Kèrem|Bet-Keremi|Bet-Hakaremi — hantu hali hofi na Betelehemu | |
| בֵּית הַלַּחְמִי | ✓ | Noms propres | Bethléémite [Bethléem] | BET-HALEHMÎ|w’e Betelehemu |
| בֵּית הָעֵמֶק | ✓ | Noms propres | Beth-Emeq [Beth-Émec] | BET-HÂÊMEK|Beti-Haemeki — hantu omu ishwa lya Aseri |
| בֵּית הָעֲרָבָה | ✓ | Noms propres | Beth-Araba | BET-HÂARÂBÂ|Beti-Ha-Araba|Bet-Arba — lugo omu ishwa lya Binyamini |
| בֵּית הָרָם | ✓ | Noms propres | Beth-Haram | BET-HÂRÂM|Bet-Harami|Bet-Haram — lugo lw’omu lya Gadi |
| בֵּית הָרָן | ✓ | Noms propres | Beth-Harân [Beth-Haran] | BET-HÂRÂN|Beti-Harani|Bet-Harân — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| בֵּית הַשִּׁטָּה | ✓ | Noms propres | Beth-Shitta [Beth-Chitta] | BET-HASHITÂ|Beti-ha-Shita|bet-Shita — lugo e mwenè gwa Bet-Bheani |
| בֵּית הַשִּׁמְשִׁי | ✓ | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Bet-Shemeshi|muntu w’e Bet-Shemesh|Bet-Shemesh — muntu w’e Bet-Shemesh |
| בֵּית חָגְלָה | Noms propres | Beth-Hogla | BET-HOGLÂ|Bet-Hogla — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| בֵּית חוֹרוֹן | Noms propres | Beth-Horôn [Beth-Horon] | BET-HÔRÔN|Beti-Horoni|Bet-Horôn|Betoroni — ngo zibiri; nguma e kbanda eyindi oku ntondo ngo z’omu ishwa lya Efrayimu | |
| בֵּית חָנָן | ✓ | Noms propres | Beth-Hanân [Beth-Hanan] | BET-HANÂN|Bet Hanani|Bet-Hanân — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| בֵּית כָּר | ✓ | Noms propres | Beth-Kar | BET-KÂR|Bet-Kar — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| בֵּית לְבָאוֹת | ✓ | Noms propres | Beth-Levaoth [Beth-Lebaoth] | BET-LEVÂÔT|Bet-Lebaoti — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בֵּית לֶחֶם | Noms propres | Bethléem | BET-LÊHEM|Betelehemu|Bet-Lêhem — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית לְעַפְרָה | Noms propres | Beth-Léafra | BET-LEAFRÂ|Bet-Leafra|Bet-Leyafra — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית מְעוֹן | Noms propres | Beth-Méôn [Beth-Méon] | BET-MEÔN|Bet-Meôn|bet-Meôni|Bet-Meyoni — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni e Mowabu | |
| בֵּית מַרְכָּבוֹת | ✓ | Noms propres | Beth-Markavoth [Beth-Markaboth] | BET-MARKABÔT|Beti-Markaboti|Beti-ha-Markaboti|Bet-Markabot|Beti-ha-Markaboti|Bet-Markaboti |
| בֵּית נִמְרָה | ✓ | Noms propres | Beth-Nimra | BET-NIMRÂ|Beti-Nimra|Bet-Nimra — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| בֵּית עֶדֶן | Noms propres | Beth-Eden [Damas] | BET-ÊDEN|Bet-Eden — murhundu guli omu Sîriya | |
| בֵּית פֶּלֶט | Noms propres | Beth-Pèleth [Beth-Péleth] | BET-PÊLET|Beti-Peleti|Bet-Pelet — lugo lw’omw’ishwa lya Yuda | |
| בֵּית פְּעוֹר | Noms propres | Beth-Péor | BET-PEOR|Beti-Peori|Bet-Peôr — cishagala c’omu ishwa lya Rubeni | |
| בֵּית פַּצֵּץ | ✓ | Noms propres | Beth-Pacéç [Beth-Passès] | BET-PATSETS|Beti-Pasesi|Bet-Patsets |
| בֵּית רְחוֹב | ✓ | Noms propres | Beth-Rehov [Beth-Rehob] | BET-REHÔV|Beti-Rehobi|Bet-Rehov |
| בֵּית רָפָא | ✓ | Noms propres | Beth-Rafa | BET-RÂFÂ|Bet-Rafa — nyumpa ya Rafa mugala wa Eshtôni w’oku bûko bwa Yuda |
| בֵּית שְׁאָן | ✓ | Noms propres | Beth-Shéân [Beth-Chéan] | BET-SHEÂN|Beti-Sheana|Bet-Sheân|Bet-Sheyan|Bet-Sheyani|Beti-Sheani — lugo lw’omu ishwa lya Menashè |
| בֵּית שַׁן | Noms propres | Beth-Shéân [Beth-Chéan] | BET-SHÂN|Betisheani|Bet-sheân|Bet-Sheani — lugo lw’omu lya Menashè | |
| בֵּית תַּפּוּחַ | ✓ | Noms propres | Beth Tappuach | BET-TAPUAH|Bet-Tapuahi|Bet-Tapuwa|Bet-Tapua |
| בֵּית בִּרְאִי | ✓ | Noms propres | Beth-Biréï [Beth-Biri] | BET-BIRÎ|Beti Bereyi|Bet-Biri|Bet-Bireyi |
| בֵּית־אֵל-1 | Noms propres | Béthel | BET-ÊL|Beteli — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu | |
| בֵּית־אֵל-2 | ✓ | Noms propres | Béthel | BET-ÊL|Beteli — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בֵּית־עַזְמָוֶת | Noms propres | Beth-Azmaweth [Beth-Azmaveth] | BET-AZMÂWET|Bet-Azmawet|Beti-Azmaweti | |
| בֵּית־עֲנוֹת | Noms propres | Beth-Anoth | BET-ANÔT|Beti-Anoti|Bet-Anot — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית־עֲנָת | ✓ | Noms propres | Beth-Anath | BET-ANÂT|Beti-Anati|Bet-Anat — lugo luzibuzibu omw’ishwa lya Nefutali |
| בֵּית־עֵקֶד | ✓ | Noms propres | Beth-Eqed [Beth-Équed] | BET-ÊKET|Beti-Ekedi|Bet-Eked — hali hantu aho |
| בֵּית־צוּר | ✓ | Noms propres | Beth-Çour [Beth-Sour] | BET-TSUR|Bet-Sur|Bet-Tsur|Bet-Suri|Betishuri|Bet-Shuri — lugo l’omw’ishwa lya Yuda |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-1 | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Bet-Shemeshi|Beti-Shemeshi — lugo lwa Baleviti, Bene Levi omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Beti-Shemeshi|Bet-Shemesh — lundi lugo lugwerhe iryo izîno omu ishwa lya Iskari namwo |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Bet-Shemeshi|Bet-Shemesh|Beti-Shemeshi — lugo luzibuzibu omu lya Nefutali |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-4 | Noms propres | Héliopolis | BET-SHÊMESH|Bet-Shemesh|Beti-Shemeshi|Bet-Shemeshi — Heliopolis omu cigereki ye Bet-shemesh omu Cihebraniya luli lugo lw’Emisiri olwo | |
| בָּכָא | ✓ | Flore | mûrier? sapin baumier? tremble? [FF 145] | BÂKHÂ|BÂHÂ|emirhi y’emiforsadi|eyôla mirhi|mirhi y’emiforsadi|emirhi — bûko bwa mirhi erinzirishusha shushana |
| בִּכּוּרָה | Flore | figue | BIKÛRÂ|mulehe|mulehe guyâna duba|omulehe|emilehe — mulehe oli mirhubu mulehe guyâna embere z’akasanzi k’eyindi milehe | |
| בִּכּוּרִים | Flore | premiers produits, premiers épis | BIKÛRÎM|emyaka mirhanzi-rhanzi|emihuli mirhanzi|amalehe marhanzi|ebirhangiriza|oku mwaka muhyahya|nterekêro y’omwaka muhyahya|ntang’iyera|entang’iyêra|emizabibu mirhanzi|BIKÛRÎM|mburho yabo mpyahya|lusiku lw’emburho mpyahya, eyezire burhangiriza|emigati y’omwaka muhyahya|biyimbulwa birhanzirhanzi | |
| בְּכוֹרַת | ✓ | Noms propres | Bekorath | BEKÔRAT|Bekorati — mugala wa Afiya shakulûza wa Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| בֹּכִים | ✓ | Noms propres | Bokim | BOKHÎM|BOKÎM|Bokimi |
| בֶּכֶר-1 | ✓ | Noms propres | Bèker [Béker] | BÊKER|Bekeri — mugala wa Binyamini |
| בֶּכֶר-2 | ✓ | Noms propres | Bèker [Béker] | BÊKER|Bekeri|Ababekeri — mugala wa Efrayimu |
| בֵּכֶר, בִּכְרָה | Faune | chameau, chamelle | BÊKER|engamiya|ngamiya|BIKRÂ|ngamiya nkazi|engamiya nkazi — beker yo ngamiya mpanzi omu cihebraniya bikra yo ngamiya nkazi (nsirhe) Yeremiya adesire omu Yer 2.23 | |
| בֹּכְרוּ | ✓ | Noms propres | Bokrou | BOKRÛ|Bokru — mwene Atseli, Azzeli w’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּכְרִי | ✓ | Noms propres | Bakrites [Békérites] | BAKRÎ|Ababekeri — aba kuli Bekeri w’oku bûko bwa Efurayimu |
| בִּכְרִי | ✓ | Noms propres | Bikri | BIKRÎ|Bikiri — îshe wa Sheba w’oku bûko bwa Benyamini |
| בֵּל | Noms propres | Bel | BÊL|Beli|Bel|muzimu oyo — izîno lya muzimu | |
| בַּלְאֲדָן | Noms propres | Baladân [Baladan] | BALÂDÂN|Baladani — Mwami w’e Babeli, Babiloni | |
| בִּלְגָּה-1 | ✓ | Noms propres | Bilga | BILGÂ|Bilga |
| בִּלְגָּה-2 | ✓ | Noms propres | Bilga | BILGÂ|Bilga — muntu oyo |
| בִּלְגַּי | Noms propres | Bilgaï | BILGAY|Bilgayi | |
| בִּלְדַּד | Noms propres | Bildad | BILDAD|Bildadi — mwira wa Ayubu oyo | |
| בָּלָה | ✓ | Noms propres | Bala [Baala] | BÂLÂ|Bala — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בִּלְהָה-1 | Noms propres | Bilha [Bila] | BILHÂ|Bilaha — ciherula ca Yakobo | |
| בִּלְהָה-2 | ✓ | Noms propres | Bilha [Bila] | BILHÂ|Bilaha — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בִּלְהָן-1 | ✓ | Noms propres | Bilhân [Bilehan] | BILHÂN|Bilahani — mugala wa Etser, Ezeri wa kuli bene Seyiri |
| בִּלְהָן-2 | ✓ | Noms propres | Bilhân [Bilehan] | BILHÂN|Bilahani|Bilhân — mugala wa Yadiyeli w’oku bûko bwa Benyamini |
| בֵּלְטְשַׁאצַּר | Noms propres | Beltshassar [Beltassar] | BELTSHATSAR|Beltshazara|Baltazari|Beltshatsari | |
| בְּלִיַּעַל | Attributs | méchanceté, bassesse | BELIAL|nkengero mbi|wamahemuka n’ecâha|bene Beliali|mugalugalu|byabi|cabi|*mub*|*bih*|*gom*|*hemuk*|muminya|mwisi|omurhima mubi|*miny*|*Belia*|*bunyw*|*Beliya* | |
| בֶּלַע-1 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|e Bela — hantu aho emwa mwami Sowari |
| בֶּלַע-2 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|Bela — mugala wa Beor mwami w’e Edomu |
| בֶּלַע-3 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|Bela — mugala wa Benyamini |
| בֶּלַע-4 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|Bela — mugala wa Azizi mwinjikulu Shimeyi |
| בַּלְעִי | ✓ | Noms propres | Baléites [Bélaïtes] | BALÎ|Ababela — ba mulala gwa Bela w’omu bûko bwa Benyamini |
| בִּלְעָם-1 | Noms propres | Balaam | BILÂM|Balâmu — ali mulagu | |
| בִּלְעָם-2 | Noms propres | Biléam | BILÂM|Bileami|Bileyamu|Balâmu|Bileam — lugo lwa Bene Levi omu lya Menashè | |
| בָּלָק | Noms propres | Balaq [Balac] | BÂLÂK|Balaka|Balak|Balaka — mwami w’e Mowabu | |
| בֵּלְשַׁאצַּר | Noms propres | Belshassar [Baltazar] | BESHATSAR|Belshazari|Belshatsar | |
| בִּלְשָׁן | Noms propres | Bilshân [Bilechan] | BILSHÂN|Bilishani|Bileshani|Bileshân — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babeli | |
| בִּמְהָל | ✓ | Noms propres | Bimhal [Bimal] | BIMHÂL|Bimahâli — mugala wa Yefleti w’oku bûko bwa Aseri |
| בָּמוֹת | ✓ | Noms propres | Bamoth | BAMÔT|Bamoti — hantu Bene Israeli bahikaga omu kurhenga buja e Misiri |
| בָּמוֹת בַּעַל | Noms propres | Bamoth-Baal | BAMÔT-BAAL|Bamoti-Baala — hantu h’e Mowabu | |
| בֵּן | Noms propres | fils, descendant, Ben | BÊN|mugala wa lebe|wa nkomôka ya lebe|wa kuli bene lebe|Ben|Beni — mugala wa lebe hali na Ben, Beni muleviti kuderha w’oku bûko bwa Levi w’amango ga Daudi | |
| בֶּן־אֲבִינָדָב | ✓ | Noms propres | fils d’Avinadav [Abinadab] | BÊN-AVINÂDÂV|Bene-Abinadabu — munya-buhashe w’amango ga Salomoni |
| בֶּן־אוֹנִי | ✓ | Noms propres | Ben-Oni | BÊN-ÔNÎ|Benoni — Benyamini, mugala wa Yakobo oyo nina ahaga erya Benoni, ci îshe ayishimuhingulira izîno |
| בֶּן־גֵבֶר | ✓ | Noms propres | fils de Guèvèr [Guéber] | BÊN-GÊBER|BÊN-GÊVER|Bene Geberi|mwene Geberi — Ben-Geri ali munya-buhashe w’amango ga Salomoni |
| בֶּן־דֶקֶר | ✓ | Noms propres | fils de Dèqèr [Élon-Beth-Hanan] | BÊN-DÊKER|Bene-Dekeri — mwene Dekeri naye munya-buhashe w’omu mango ga Salomoni |
| בֶּן־הֲדַד | Noms propres | Ben-Hadad | BÊN-HADAD|Ben-Hadadi — bami banji bagwerhe ery’izîno e Sîriya | |
| בֶּן־זוֹחֵת | ✓ | Noms propres | fils de Zoheth | BÊN-ZÔHET|mugala wa Zoheti — Zoheti ali mwene Yisheyi w’oku bûko bwa Yuda |
| בֶּן־חוּר | ✓ | Noms propres | fils de Hour | BÊN-HÛR|Bene-Huri — munya-buhashe w’amango ga Salomoni |
| בֶּן־חַיִל | ✓ | Noms propres | Ben-Haïl | BÊN-HAYIL|Beni-Hayili|Ben-Hayil — munyabuhashe wa mango ga mwami Yozafati, Yehoshafat |
| בֶּן־חָנָן | ✓ | Noms propres | Ben-Hanân [Ben-Hanan] | BÊN-HÂNÂN|Beni-Hanani|Ben-Hanani |
| בֶּן־חֶסֶד | ✓ | Noms propres | fils de Hèsed [Hessed] | BÊN-HÊSED|Bene-Hesedi|Ben-Hesed — munya-buhashe w’amango ga Salomoni |
| בֶּן־יְמִינִי | Noms propres | Benjaminite | BÊN-YEMÎNÎ|bene Benyamin|w’omu bûko bwa Benyamini|bene Benyamini — w’oku bûko bwa Benyamini | |
| בֶּן־עַמִּי | ✓ | Noms propres | Ben-Ammi | BÊN-AMÎ|Beni-Ami|Ben-Ami — mugala wa Lot ye Amon shakulûza w’Abaamoniti, Aba-Amôni |
| בִּנּוּי-1 | ✓ | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola EZD 8.33 |
| בִּנּוּי-2 | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola EZR 10.30 | |
| בִּנּוּי-3 | ✓ | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola EZD 10.38 |
| בִּנּוּי-4 | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola NEH 3.24; 10.9; 12.8 | |
| בִּנּוּי-5 | ✓ | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola NEH 7.15 |
| בָּנִי-1 | ✓ | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — mulwi w’e Gadi w’amango ga Daudi |
| בָּנִי-2 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — mugala wa Shemeri shakulûza wa Etani w’oku buko bwa Levi | |
| בָּנִי-3 | ✓ | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — shakulûza wa Utayi wa kuli bene Peretz, Perezi w’oku bûko bwa Yuda |
| בָּנִי-4 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — murhambo wa milala w’enyuma z’obuja bw’e Babeli | |
| בָּנִי-5 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — wa kuli bene Bani, aliyansire omukazi w’emahanga, w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בָּנִי-6 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — bantu banji gagwerhe elyo izîno | |
| בֻּנִּי-1 | Noms propres | Bounni | BÛNÎ|Buni | |
| בֻּנִּי-2 | Noms propres | Bounni | BÛNÎ|Buni | |
| בְּנֵי יַעֲקָן | ✓ | Noms propres | Bené-Yaaqân [Bené-Yacan] | BÊNÊ-YAKÂN|Bene-Yakani — hantu h’omu njira y’okurhenga buja bw’e Misiri |
| בְּנֵי־בְרַק | ✓ | Noms propres | Bené-Beraq [Bené-Berac] | BENÊ-BERAK|Beni Beraka|Ben-Berak — hantu h’omu ishwa lya Dani eryo izino lyanaderhwa omu mashi Bene Mugisho erhi Mugisho |
| בְּנָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — mugala wa Yehoyada mulwi buzinda alinda arhambula abalwi ba Salomoni |
| בְּנָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| בְּנָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — mulwi w’amango ga Daudi |
| בְּנָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — mugala wa Asafi ishe wa Zakariyahu w’oku bûko bwa Levi |
| בְּנָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene PAREOSHI aliyansire omukazi w’emahanga enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בְּנָיָה-6 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene Pahati-Mowabu aliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בְּנָיָה-7 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene Bani aliyansire omukazi munyamahanga |
| בְּנָיָה-8 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene Nebo aliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בְּנָיָה-9 | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — ishe wa Pelatiya w’mango g’omulêbi Ezekiyeli | |
| בְּנָיָהוּ-1 | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benayahu — mugala wa Yehoyada buzinda aba murhambo w’abasirika ba mwami Salomoni | |
| בְּנָיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Beneyahu — mulwi w’mango ga mwami Daudi |
| בְּנָיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — bantu banji bagwerhe eryo izîno w’oku bûko bwa Levi w’omu mango ga mwami Daudi |
| בְּנָיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — ishe wa Yzhoyada munya-buhashe w’amango ga mwami Daudi |
| בְּנָיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — munya-buhashe w’amango ga mwami Hezekiyahu, Ezekiasi gwarhi baguma |
| בְּנָיָהוּ-6 | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — ishe wa Pelatiya w’amango g’omulêbi Ezekiyeli | |
| בִּנְיָמִין-1 | Noms propres | Benjamin | BINYÂMÎN|Benyamini|Binyamini — mugala wa Yakobo ye cûbaka c’obûko bwa Binyamini omu Bene Israheli shakulûza wa bene Binyamini | |
| בִּנְיָמִין-2 | ✓ | Noms propres | Benjamin | BINYÂMÎN|Benyamini|Binyamini — mugala wa Bilahani w’oku bûko bwa Benyamini |
| בִּנְיָמִין-3 | ✓ | Noms propres | Benjamin | BINYÂMÎN|Benyamini|Binyamini — bantu banji bagwerhe ery’ izîno omw’ Israheli |
| בְּנִינוּ | Noms propres | Beninou | BENÎNÛ|Beninu — ali muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בִּנְעָא | ✓ | Noms propres | Binéa | BINYÂ|BINEYÂ|Bineya — mugala wa Motsa, Mosa, Moza w’oku bûko bwa Benyamini |
| בְּסוֹדְיָה | ✓ | Noms propres | Besodya [Bessodia] | BESÔDYÂ|BESÔDIYÂ|Besodiya|Besodya — lola NEH 3.6 |
| בֵּסַי | Noms propres | Bésaï | BÊSAYI|Besayi — murhambo wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בְּעוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Béor | BE’ÔR|Beyori|Beori|Beor — ishe wa Bela munya-Edomu |
| בְּעוֹר-2 | Noms propres | Béor | ‘BEÔR|Beyori|Beori|Beor — ishe wa Balâmu | |
| בֹּעַז-1 | Noms propres | Booz | BO’AZ|BOOZ|Bwozi|Booz — mugala wa Salma, Salmoni iba wa Ruti, ali w’oku bûko bwa Yuda | |
| בֹּעַז-2 | ✓ | Noms propres | Boaz, Booz | BO’AZ|Bawazi|Boazi|Booz — izîno lya mutungo gw’omu ka-Nyamuzinda Salomoni ayûbakaga |
| בְּעִיר-1 | Faune | bétail, troupeau | BE’ÎR|ebintu|bintu|buso|maso | |
| בְּעִיר-2 | ✓ | Faune | bête | BE’ÎR|bintu|ebintu|ebihêsi|bihêsi |
| בַּעַל בְּרִית | ✓ | Noms propres | Baal-Berith | BAAL-BERÎT|Bali-Beriti|Baal-Berit |
| בַּעַל גָּד | Noms propres | Baal-Gad | BA’AL-GÂD|Baal-Gadi | |
| בַּעַל הָמוֹן | Noms propres | Baal-Hamôn [Baal-Hamon] | BA’AL-HÂMÔN|Baal-Hamôni|Baal-Hamoni|Bali-Hamoni — hantu aho | |
| בַּעַל חָנָן-1 | Noms propres | Baal-Hanân [Baal-Hanan] | BA’AL-HÂNÂN|Baal Hanan — mugala wa Akibori mwami w’e Edomu | |
| בַּעַל חָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Baal-Hanân [Baal-Hanan] | BA’AL-HÂNÂN|Baali-Hanani|Baal-Hanân|Bali-Hanani — muntu oyo |
| בַּעַל חָצוֹר | ✓ | Noms propres | Baal-Haçor [Baal-Hassor] | BA’AL-HÂTSOR|e Baali-Hasori|Baal-Hatsor — hantu aho |
| בַּעַל חֶרְמוֹן | ✓ | Noms propres | Baal-Hermon | BA’AL-HERMÔN|Bali-Hermoni|Baal-Hermon|Baali-Hermoni |
| בַּעַל כָּנָף | Faune | oiseau | BA’AL-KÂNÂF|akanyuyi|kanunyi | |
| בַּעַל מְעוֹן | Noms propres | Baal-Méôn [Baal-Méon] | BA’AL-MEÔN|Baali-Meoni|Balmeoni|Baal-Meoni — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni e Mowabu | |
| בַּעַל פְּעוֹר-1 | Noms propres | Baal-Péor, Baal de Péor | BA’AL-PEÔR|Bal-Peori|Baal-Peori|Baal-Peor — muzimu w’e Mowabu | |
| בַּעַל פְּעוֹר-2 | Noms propres | Baal-Péor, Péor, Beth-Péor | BA’AL-PEÔR|Balu-Peori|Baal-Peor|Bet-Peor — hantu habaga amahêro g’omuzimu Baal-Peor | |
| בַּעַל צְפוֹן | Noms propres | Baal-Cefôn [Baal-Sefon] | BA’AL-TSEFÔN|Bal-Sefoni|Baal-Zefoni|Baal Tsefoni — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga elubungo lw’e Misiri | |
| בַּעַל שָׁלִשָׁה | ✓ | Noms propres | Baal-Shalisha [Baal-Chalicha] | BA’AL-SHÂLISHÂ|e Baali-Shalisha|baal-Shalisha — cishagala c’omu ishwa lya Efrayimu |
| בַּעַל תָּמָר | ✓ | Noms propres | Baal-Tamar | BA’AL-TÂMÂR|Bali-Tamari|Baal-Tamar — hantu aho |
| בַּעַל-1 | Êtres | maître, propriétaire, mari, Baal | BA’AL|iba|nna-|nnaka|nnayo — nna kantu kalebe nna muntu mulebe iba wa lebe nnaka | |
| בַּעַל-2 | Noms propres | Baal (dieu) | BA’AL|ba-Bali|Baali|Baal|Bali na ba-Astarte|omuzimu mukulu w’e Kanaani — bali bazimu b’e Sîriya abo ci abami bayankiragayo bahemukira Nnâmahaga, bakolera oyo muzimu erhi balonza okusîmisa bakâbo | |
| בַּעַל-3 | ✓ | Noms propres | Baal, village | BA’AL|Baali — cishagala c’omu ishwa lya Simeoni kandi kuli kuderha « cishagala » |
| בַּעַל-4 | ✓ | Noms propres | Baal | BA’AL|Baali — mugala wa Reaya w’oku bûko bwa Rubeni ci e Bushi nayo banahe omuntu izino ly’omuzimu nka bakag’irherekêra oyo muzimu amango nnina w’omwana aciri izîmi: MAHESHE, KANGERE |
| בַּעַל-5 | ✓ | Noms propres | Baal | BA’AL|Ba’ali|Baali — w’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּעַל זְבוּב | ✓ | Noms propres | Baal-Zeboub [Zeboub] | BA’AL-ZEBÛB|BA’AL-ZEVÛV|Baali-Zebubi|nyamuzinda wa bwihambi|muzimu — nyamuzinda w’obwihambi w’e Ekroni |
| בַּעַל־פְרָצִים | ✓ | Noms propres | Baal-Peracim [Baal-Perassim] | BA’AL-PERTSÎM|Baali-Perazimi|Baal-Peratsim|Baali-Perazimu|Baal-Perazim — hali hantu aho |
| בַּעֲלָה-1 | Êtres | maîtresse, propriétaire | BA’ALÂ|omukazi w’omugeremwa|oharhûla abazimu|nnanyumpa|nna akantu kalebe | |
| בַּעֲלָה-2 | ✓ | Noms propres | Baala | BA’ALÂ|Baala — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בַּעֲלָה-3 | ✓ | Noms propres | Baala | BA’ALÂ|Baala — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| בַּעֲלָה-4 | ✓ | Noms propres | Baala | BA’ALÂ|Baala — ntondo ya Baala |
| בְּעָלוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Béaloth | BE’ÂLÔT|Bealoti|Beyaloti — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| בְּעָלוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Béaloth | BE’ÂLÔT|e Beyaloti|e Bealoti — hantu omu Israheli y’e nnondwè |
| בַּעֲלֵי יְהוּדָה | ✓ | Noms propres | Baalé-Yehouda [Baala, en Juda] | BA’ALÊ-YEHUDÂ|e Baale-Yuda — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בְּעֶלְיָדָע | ✓ | Noms propres | Béelyada [Beéliada] | BE’ELYÂDÂ|Beeliyada — mugala wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| בְּעַלְיָה | Noms propres | Béalya [Béalia] | BE’ALYÂ|Bealya|Belya — mulwi w’amango ga Daudi w’oku bûko bwa Benyamini | |
| בַּעֲלִיס | Noms propres | Baalis | BA’ALÎS|Baalisi|Balisi — mwami w’e Amoni mwami wa Bene Amoni, Banya-Amoni | |
| בַּעֲלַת בְּאֵר | ✓ | Noms propres | Baalath-Béer [Baalath-Ber] | BA’ALAT BE’ER|BA’ALATH BE’ER|Baalati-Beeri|Baalat-Beer — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| בַּעֲלָת-1 | ✓ | Noms propres | Baalath | BA’ALÂT|BA’ALATH|Balaati — hantu h’omu lya Dani |
| בַּעֲלָת-2 | ✓ | Noms propres | Baalath | BA’ALÂT|BA’ALATH|Baalati — hantu aho |
| בְּעֹן | Noms propres | Béôn [Béon] | BE’ÔN|Beôn|Beoni|Beyoni — lugo lw’omu lya Rubeni e Mowabu | |
| בַּעֲנָא-1 | ✓ | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Baana|Bana|Bâna — mugala wa Ahiludi munya-buhashe w’amango ga mwami Salomoni |
| בַּעֲנָא-2 | ✓ | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bâna|Baana|Bana — mugala wa Hushayi munya-buhashe oku ngoma ya Salomoni |
| בַּעֲנָא-3 | Noms propres | Baanah | BA’ANÂ|Baanâ|Bânâ | |
| בַּעֲנָה-1 | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bânâ — mugala wa Rimoni ye wayirhaga mwami Ish-Boshet | |
| בַּעֲנָה-2 | ✓ | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bânâ — ishe wa Heledi mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| בַּעֲנָה-3 | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bânâ|Bana|Bahana — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בַּעֲרָא | ✓ | Noms propres | Baara | BA’ARÂ’|Ba’ara|Bara — muka Shalarayimu, Shalarayim w’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּעְשָׁא | Noms propres | Baésha [Bacha] | BASHÂ|BA’ESHÂ|Baesha|Bayesha|Basha — mugala wa Ahiya ayîmaga mwami omu Israheli 909-986 embere za Kristu | |
| בַּעֲשֵׂיָה | Noms propres | Baaséya [Baasséya] | BA’ASÊYÂ|Baaseya|Bayaseya — mugala wa Malkiya shakulûza wa Asaf, Azafi w’oku Buko bwa Levi | |
| בְּעֶשְׁתְּרָה | Noms propres | Béeshtera [Bèchetera] | BE’ESHTERÂ|Baeshtera|Bayeshetera — lugo lwa baleviti l’omu ishwa lya Menashè | |
| בֵּצָי | Noms propres | Béçaï [Bessaï] | BÊTSAYÎ|BEZAYI|Bezayi|Betsayi|Besayi — murhambo wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בָּצָל | ✓ | Flore | oignon [FF 159] | BETSÂL|bapwaro|pwaro|mahonyo — Batsal Bazal omu cihebraniya! mpu go mahonyo mapwaro. |
| בְּצַלְאֵל-1 | Noms propres | Beçalel [Bessalel] | BETSAL’ÊL|Besaleli|Bezalel|Betsalel — mugala wa Uriya mulenga wayubakaga Endâro y’Entimânano, Embugânano w’oku bûko bwa Yuda | |
| בְּצַלְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Beçalel [Bessalel] | BETSAL’ÊL|Besaleli|Betsalel|Bezalel — muntu w’oku mulala gwa Pahat-Mowabu |
| בַּצְלוּת | Noms propres | Baçlouth [Baslouth] | BATSELÔT|Basuloti|Batsuloti|Bazuloti|Batsulot — murhambo wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בַּצְלִית | ✓ | Noms propres | Baçlith [Baslith] | BATSELÎT|Baziliti|Batsiliti|Batsilit|Basliti — mukozi murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בָּצְקַת | ✓ | Noms propres | Boçqath [Boscath] | BOTSEKAT|Boskati — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בֶּצֶר-1 | Noms propres | Bècèr [Besser] | BÊTSER|Beseri|Betseri|Bezeri|Betser — cishagala ca kuyakiramwo ca Baleviti c’omu ishwa lya Rubeni | |
| בֶּצֶר-2 | ✓ | Noms propres | Bècèr [Besser] | BÊTSER|Beseri|Betseri|Betser — mugala wa Tsofa w’oku bûko bwa Aseri |
| בָּצְרָה-1 | Objets réels | bercail | BOTSRÂ|bozra|botsra|eka ya bintu|idâhiro|côgo cishwekerwamwo ebintu — emunda ebintu bifulukira emunda ebintu bilala, byamarheg’iyabulwa | |
| בָּצְרָה-2 | Noms propres | Boçra [Bosra] | BOTSRÂ|Bosara|Botsara|e Bosra — lugo ly’omu Edomu | |
| בָּצְרָה-3 | Noms propres | Boçra [Bosra] | BOTSRÂ|Bosara|Botsara — hantu aho | |
| בַּקְבּוּק | ✓ | Noms propres | Baqbouq [Bacbouc] | Bakbuk|Bakbuku|Bakubuki — murhambo wa milala mukozi murhumizi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בַּקְבֻּקְיָה | Noms propres | Baqbouqya [Bacbouquia] | BAKBUKIYÂ|Bakbukiya|Bakibukiya|Bakubukiya — muleviti w’enyuma z’obuja bw’e babiloni | |
| בַּקְבַּקַּר | ✓ | Noms propres | Baqbaqar [Bacbaccar] | BAKBAKAR|Bakbakari|Bakbakar — muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בֻּקִּי-1 | ✓ | Noms propres | Bouqqi [Bouqui] | BUKÎ|Buki — mugala wa Yogli murhambo w’omu bûko bwa Dani |
| בֻּקִּי-2 | Noms propres | Bouqqi [Bouqui] | BUKÎ|Buki — mugala wa Abishuwa mudâhwa mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| בֻּקִּיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Bouqqiyahou [Bouquia] | BUKIYÂHÛ|Bukiya|Bukiyahu — mugala wa Hemâni mwîmbiza w’omu ka-Nyamuzinda w’oku ngoma ya Daudi |
| בִּקְעַת־אָוֶן | Noms propres | Biqéath, vallée du crime | BIKE’AT-‘ÂWEN|BIKAT–‘AVEN|Bikeati|Bikeyati|Bikeat|lubanda lwa bishungu — bikat Aven ; lubanda lwa byâha bike ath; kabanda ka bushungu Abashi mpu: « Entondo n’orhubanda yali mirhego ya bishungu yone ». Mwe misole y’eno Bushi, mukolese obwenge mugwerhe eno mwirhu eshushe kwinja yaga! | |
| בָּקָר | Faune | bétail, troupeau, animal, bœuf, bête, taureau, veau, jeune vache, vache | BAKÂR|bintu|bishwekwa|ebintu|ebishwekwa|enkafu n’ebibuzi, endogomi ndume|amaso g’enkafu n’ag’ebibuzi|buso|kanina|akanina | |
| בְּרֹאדַךְ בַּלְאֲדָן | ✓ | Noms propres | Merodach-Baladan | BERODAK-BALADÂN|MERODAK-BALADÂN|Merodaki-Baladani|Berodaki-Baladani |
| בְּרָאיָה | ✓ | Noms propres | Beraya | BERÂ’YÂ|Beraya — mugala wa Shimeyi murhambo wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּרְבּוּר | Faune | oie | BARBÛR|ibata ly’erubala|bata|mabata | |
| בֶּרֶד-1 | ✓ | Noms propres | Bèred [Béred] | BÊRED|Beredi — hantu aho |
| בֶּרֶד-2 | ✓ | Noms propres | Bèred [Béred] | BÊRED|Beredi|mugala wa Shutela — mugala mwene Shutela w’oku buko bwa Efrayimu |
| בָּרוּךְ-1 | ✓ | Noms propres | Barouk | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mugala wa Zabayi muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בָּרוּךְ-2 | Noms propres | Barouk | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mudâhwa w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בָּרוּךְ-3 | ✓ | Noms propres | Barouk | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mugala wa Koli-Hoze, Kolihoze îshe wa Maseya w’oku bûko bwa Yuda |
| בָּרוּךְ-4 | Noms propres | Baruch [Baruc] | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mugala wa Neriya mwandisi w’omulebi Yeremiya | |
| בְּרוֹשׁ-1 | Flore | sapin, genévrier | BERÔSH|emirhi y’ensindani|ensindani|nsindani — n’omu mashi eyo mirhi bayiderha Cibereshi, bibereshi kandi erhi kanyabukere | |
| בְּרוֹשׁ-2 | Flore | genévrier grec | BERÔSH|nsindano y’e bugreki — cibereshi kwo binali omu mashi | |
| בְּרוֹת | Flore | sapin, genévrier | BERÔT|ensindani|mirhi y’ensindani|nsindani | |
| בֵּרוֹתָה | Noms propres | Bérotaï [Berota] | BÊRÔTÂ|Berota — lugo l’omu Sîriya | |
| בִּרְזַיִת | ✓ | Noms propres | Birzaïth | BIRZAYIT|Birzayiti — hantu aho , lugo lwayûbakagwa na Malkiyeli mwzne Heberi |
| בַּרְזִלַּי-1 | Noms propres | Barzillaï | BARZILAYI|Barzilayi — muntu oyo | |
| בַּרְזִלַּי-2 | ✓ | Noms propres | Barzillaï | BARZILAYI|Barzilayi |
| בַּרְזִלַּי-3 | ✓ | Noms propres | Barzillaï | BARZILAYI|Barzilayi |
| בֵּרִי | ✓ | Noms propres | Béri | BÊRÎ|Beri — mugala wa Tsofa w’oku bûko bwa Aseri |
| בָּרִיחַ | ✓ | Noms propres | Bariah [Baria] | BÂRÎYAH|Bariyah|Bariyahi — wa kuli Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| בֵּרִים | ✓ | Noms propres | Bérites | BÊRÎM|Aba-Bikiriti — lubaga nkomôka ya Beri |
| בְּרִיעָה-1 | ✓ | Noms propres | Beria | BERÎ’Â|BERÎY’Â|Beria|Beriya — mugala wa Aseri |
| בְּרִיעָה-2 | ✓ | Noms propres | Beria | BERÎY’Â|BERÎY’Â|Beriya|Beria — mugala wa Efrayimu |
| בְּרִיעָה-3 | Noms propres | Beria | BERÎY’Â|Beriya|Beria — murhambo wa milala bûko bwa Benyamini | |
| בְּרִיעָה-4 | ✓ | Noms propres | Beria | BERÎY’Â|Beriya|Beria — mugala wa Shimeyi wa kuli Gershoni, ,ugala wa Levi w’oku bûko bwa Levi |
| בְּרִיעִי | ✓ | Noms propres | Beriites [Beriaïtes] | BERÎ’Î|omulala gw’Ababeria|Bene Beriya|Bene Beria — w’oku bûko bwa Aseri |
| בְּרִית | Rituels | alliance, engagement, traité | BERîT|endagâno|ndagâno|*ragân*|ciragâne|malaganyo|amalaganyo|*lagany*|kunywâna|*nywan*|kuyumvikana|cerhe ca ndagâno|irhegeko ly’ensiku zoshi|*lahir*|*dahir*|oli hanola haguma nirhu | |
| בְּרִית מֶלַח | ✓ | Rituels | alliance consacrée par le sel, alliance indestructible | BERÎT-MELAH|ndagâno elunzirwe n’omunyu|ndagâno erhafundulwa|ndagâno nnûnge y’ensiku zoshi|ndagâno erhankavunwa |
| ברך | Rituels | benir | BARÊK|abagisha anabayirika bantu erhi abalema|abigisha|*gish*|Nnâmahanga abagisha|alujira lwîmâna|*jira**imâna*|*yagir*|*haramy*|*bwanga*|kuhâna obwanga — Barak Barek: kugisha omu ciheraniya ciri cijiro ca kusegereza nyiganyo: kusera: cijiro nkana: kuderha kuseza: cijiro njirisibwe: kudehesa kusezibwa: cijiro njirirwekwo: kuderhwa kusezaseza: cijiro ca kusegereza: kuderhaderha kusezibwasezibwa: cijiro ca kusegerezibwa: kuderhaderhwa kusezanya: cijiro majirane: kuderhezanya kuciseza: ciciro ncijirire niene: kucîdesa omu cihebraniya namwo muba orhwo qal: cijiro nkana nifal : cijiro njirirwekwo piel: cijiro cakusegereza pual: cijiro cakusegerezibwa hifil: cijiro banjirisa hofal: cijiro najiririsibagwa hitpael: cijiro njirire owirhu naye acinjirire | |
| בַּרַכְאֵל | Noms propres | Barakéel [Barakel] | BARAK’ÊL|Barakeeli|Barakeli — ishe wa Elihu, mwira wa Ayubu | |
| בְּרָכָה-1 | Rituels | bénédiction | BERÂKÂ|mugisho|omugisho|migisho|emigisho|bwanga|obwanga|ntûlo|entûlo|*lerher*|*lêrher*|*gish*|ngalo|engalo|*shobol*|*shobôl*|*hemb*|Munkuze|*kuz*|Beraka | |
| בְּרָכָה-2 | ✓ | Noms propres | Beraka | BERÂKÂ|Beraka |
| בֶּרֶכְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekya — mugala wa Zorobabel w’okubûko bwa Yuda |
| בֶּרֶכְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya — mugala wa Asa muleviti, kwo kuderha w’oku buko bwa Levi w’enyuma z’okurhenga buja bw’e Babiloni |
| בֶּרֶכְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekiya — mulanzi wa muhango gw’omucîmba gw’amalagânyo w’oku bûko bwa Levi w’amango ga Daudi |
| בֶּרֶכְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekya — mugala wa Meshezabeeli |
| בֶּרֶכְיָה-5 | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekya — ishe w’omulêbi Zakariya | |
| בֶּרֶכְיָהוּ-1 | Noms propres | Bèrèkyahou [Bérékia] | BEREKYAHÛ|Berekiya|Berekiyahu|Berekya|Berekyahu | |
| בֶּרֶכְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Bèrèkyahou [Bérékia] | BEREKYAHÛ|Berekiya|Berekiyahu|Berekya|Berekyahu — mugala wa Makilemoti murhambo w’oku bûko bwa Efurahimu w’amango ga Ahaz, rhuderha Akazi |
| בֶּרֶכְיָהוּ-3 | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYAHÛ|Berekiya|Berekiyahu|Berekya|Berekyahu — ishe w’omulebi Zakariya | |
| בֶּרַע | ✓ | Noms propres | Bèra [Béra] | BERA|Bera — mwami w’e Sodomu |
| בָּרָק | Noms propres | Baraq [Barac] | BÂRÂK|hikemezo|mulazo|Baraki — muntu alimucîranuzi omu Israheli e Bushi nayo banahe omuntu izîno lya MULAZO na KARAZO | |
| בַּרְקוֹס | ✓ | Noms propres | Barqos [Barcos] | BARKÔS|Barkos|Barkosi — bene Barkosi na Bene Sisera na Bene Tama, rhulole omu Ezr 2.53 |
| בַּרְקָן | ✓ | Flore | concubine | BARKAN|emishugi y’omw’irungu|bisirha|*mishugi*|ciherula |
| בָּרֶקֶת | Objets réels | émeraude | BÂRÊKET|esumarado — ibuye lya ngulo ndârhi | |
| בִּרְשַׁע | ✓ | Noms propres | Birsha [Bircha] | BIRSHÂ’|Birsha |
| בֵּרֹתַי | ✓ | Noms propres | Bérotaï | BÊROTAYI|Berotayi — lugo luba omu Tsoba, Soba |
| בֵּרֹתִי | ✓ | Noms propres | Bérotite [de Beéroth] | BÊROTÎ|w’e Beroti|muntu oyûbaka e Beroti — Berot luli lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| בְּשׂוֹר | ✓ | Noms propres | Besor [Bessor] | BESÔR|Besori|Besor — lwîshi lwishi lwa Besor mugezi gwa Besor Ab’omu cihugu c’omumûka ngasi ahababwine hahulula rhwishi rhutya banahaderhe lwishi, ci erhi lugana cada bamanye oku guli mugezi |
| בִּשְׁלָם | ✓ | Noms propres | Bishlam [Bichelam] | BISHLÂM|Bishlam|Bishilamu — muntu oyo w’enyuma z’obuja bw’e Babeli |
| בֹּשֶׂם | Flore | baume [FF 177.178] | BOSHEM|mavurha g’okucishiga|amavurha|mavurha|omugavu|*gav*|*nshangi*|*buku*|*vangany*|*maku*|amaku | |
| בָּשְׂמַת-1 | ✓ | Noms propres | Basmath | BÂSMAT|Basimata|Basmati — muka Ezau |
| בָּשְׂמַת-2 | ✓ | Noms propres | Basmath | BESMAT|Basmati — mwâli wa Salomoni, ye muka Ahimasi, lola 1Bam 4.15 |
| בָּשָׁן | Noms propres | Bashân [Bachan] | BÂSHÂN|e Bashani|Bashani|bashân|Basshâni — oku mmanga e mwênè gwa Yordani | |
| בַּת | bath | BAT|mwâli wa lebe|lwôgero|ciyanja|*bwaco*|*lwôger*|*lwoger* | ||
| בַּת יַעֲנָה | Faune | autruche, hibou | BAT-YAANÂ|kahenè|cirififu|*rifuf*|*kahen* | |
| בַּת־אֲשֻׁרִים | Flore | cyprè | BAT-‘ASHURÎM|cibereshi|murhi gwa nsingani | |
| בַּת־שֶׁבַע | Noms propres | Bethsabée [Batchéba] | Betisheba’|Betisabeya|*Betisheb*|*Betisab* — muka Uriya olya Daudi arhizagya agaliyirhaga iba | |
| בַּת־שׁוּעַ-1 | ✓ | Noms propres | fille de Shoua [Choua] | BATH-SHÛ’A|BAT-SHÛW’A|mwâli wa Shuwa |
| בַּת־שׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Bath-Shoua [Batchéba] | BAT-SHÛW’A|BATH-SHÛ’A|Bati-Shuwa — mwâli wa Amiyeli |
| בְּתוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Betouël [Betouel] | BETÛ’ÊL|Betweli|Betuêl|Betueli|Betuweli |
| בְּתוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Betouël [Betouel] | BETÛ’ÊL|Betweli|Betuêl|Betueli|Betuweli — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בְּתוּל | ✓ | Noms propres | Betoul | BETÛL|Betuli — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בִּתְיָה | ✓ | Noms propres | Bitya [Bitia] | BITYÂ|Bitiya|Bitya — Bitya mwâli wa Faraoni muka Mêred, Mêred w’oku bûko bwa Yuda |
| גְּאוּאֵל | Noms propres | Guéouël [Gouel] | GE’Û’ÊL|Geueli|Geueul|Geuyeli — mugala wa Maki | |
| גְּאוּלִים | Divers | libération? | GE’ÛLÎM|GE’ÛLÂ|lwîhôlo|bucunguzi|buyokoke|bucire | |
| גאל-1 | Divers | racheter | G’L|GÂ’ÂL|GÂ’ÊL|kulikuza|kuciza|kuyokola|nammulikûza|kulikûza|olubaga wàyôkolaga|kuyôkola|*yôkol*|anagombôle|kugombôla|erhagombwirwi|*likûz*|*yôkol*|*gombol*|*gombôl*|*gombw* — nk’enyumpa erhagombwirwi enyuma lya mwaka mugumaguma erya nyumpa yanagombôlwa | |
| גאל-2 | Attributs | souiller, polluer | G’L|GÂ’ÂL|GÂ’ÊL|orhunwa rhwinyu rhuhemusire|kuhemuka|nazinza emyambalo yani|kuzinza|*rhenzibw*|*kulw*|*hemuk*|*hemus* | |
| גֹּאַל | ✓ | Attributs | pollution | GO’AL|bahemukiraga|kuhemuka|bigalugalu |
| גֹּאֵל-1 | Êtres | rédempteur, vengeur, racheteur | GO’ÊL|anagombôle|mwihôzi|mugombôzi|owagombôla|mucunguzi|omwihôzi|*mwihôz*|*cunguz*|*gombôl*|*gombôz*|*cihôl*|*cîhôl*|*yôkol*|*fungiz*|*fungir*|*nigûz*|*jegenj*|*cungul*|okurhucungula — eryo ishwa lyage analigombôle olya bankahashigalulira kalya kantu kanyagagwa | |
| גֹּאֵל-2 | Êtres | Rédempteur, Rachète, Défenseur | GO’ÊL|wandikùzagya|mufungizi|nderhera w’undi|mucunguzi|omwihôzi|*mwihôz*|*cunguz*|*gombôl*|*gombôz*|*cihôl*|*cîhôl*|*yôkol*|*fungiz*|*fungir*|*nigûz*|*jegenj*|*cungul*|okurhucungula | |
| גְּאֻלָּה | Divers | rachat | GE’ÛLÂ|omuntu agombôle amashwa|eryo ishwa lyage analigombôle buzira mbaka|okugombôla|okuzishubiza benezo|okukaz’izigombôla|agal’ilyula ebyamucungula|*gombôl*|*cungul*|*yôkol*|*shubiz*|*saliz* — okuzishubiza benezo enyumpa baguzagya | |
| גֵּב | Faune | locust | GÊV|amahanzi|nzige|enzige | |
| גַּבַּי | ✓ | Noms propres | Gabbaï | GABAY|Gabayi|Kabayi — muntu oyo |
| גֹּבַי | Faune | locust | GOBAY|nzige|enzige | |
| גֵּבִים | Noms propres | Guévim [Guébim] | GÊVÎM|e Gebimu — abantu b’e Gebimu bacîfulisire Gevim Gebim | |
| גְּבִירָה-1 | Êtres | maîtresse | GEVÎRÂ|nn’omumwabo|nn’omumwirhu Sarayi|nn’omumwinyu|*nn’omu* | |
| גְּבִירָה-2 | Êtres | dominatrice | GEVÎRÂ|mugoli mukulu|mwami-kazi|*nn’omu* | |
| גְּבִירָה-3 | Êtres | maîtresse | GEVÎRÂ|mugoli mukulu|mwami-kazi|mwamikazi|*nn’omu*|ecikono c’okuderhwa mwamikazi|kuba nn’omumwabo abaja | |
| גְּבַל | Noms propres | Guebal [Byblos] | GEBAL|Gebali — ye Biblos aho hantu | |
| גְּבָל | Noms propres | Gueval [Guébal] | GEVÂL|Geval|Gebali | |
| גִּבְלִי | Noms propres | Guiblites [de Guébal, de Byblos] | GIVLÎ|w’e Gebali|munya-Gebali|banya-Gebali|Abagebali|c’aba-Gibiliti|*Gibiliti* — bantu b’e Biblosi | |
| גֶּבַע-1 | Noms propres | Guèva [Guéba] | GÊBA|Gêba|Gibeya|Geba — cishagala eco, lola Iz 10.29 | |
| גֶּבַע-2 | ✓ | Noms propres | Guèva [Guéba] | GÊBA|Gêba|Gebeya|Geba |
| גִּבְעָא | ✓ | Noms propres | Guivéa [Guibéa] | GIBEÂ|Gibeya |
| גִּבְעָה-1 | ✓ | Noms propres | Guivéa [Guibéa] | GIBEÂ|Gibea|Gibeya |
| גִּבְעָה-2 | Noms propres | Guivéa [Guibéa] | GIBEÂ|Gibea|Gibeya|Gibeati | |
| גִּבְעוֹן | Noms propres | Gabaon | GIBEÔN|Gabaoni|Gibeoni | |
| גִּבְעוֹנִי | ✓ | Noms propres | Gabaonite [Gabaonites] | GIBEÔNÎ|b’e Gabaoni|w’e Gabaoni|munya-Gabaoni |
| גִּבְעָתִי | ✓ | Noms propres | Guivéatite [de Guibéa] | GIVEÂTÎ|w’e Gibeya|b’e Gibeya|munya-Gibeya |
| גֶּבֶר | ✓ | Noms propres | Guèvèr [Guéber] | GÊBER|Geberi — mugala wa Ûrri alirhegesire ecihugo ca Gadi, lola 1Bam 4.19 |
| גִּבָּר | ✓ | Noms propres | Guibbar | GIBÂR|Gibar|Gibari |
| גַּבְרִיאֵל | Noms propres | Gabriel | GAVRÎÊL|Gabrieli|Gabriel|Gabriyeli | |
| גִּבְּתוֹן | ✓ | Noms propres | Guibbetôn [Guibeton] | GIBTÔN|Gibetoni |
| גַּד | ✓ | Flore | coriandre | GAD|nka mbeke|nka mogomogo za mahemba |
| גַּד-1 | Noms propres | Gad | GAD|Gadi | |
| גַּד-2 | Noms propres | Gad | GAD|Gadi | |
| גַּד-3 | ✓ | Noms propres | Gad | GAD|Gadi |
| גַּד-4 | ✓ | Noms propres | Gad | GADI|Abagaditi|Abagagi|bene Gadi|banya-Gadi |
| גֻּדְגֹּדָה | ✓ | Noms propres | Goudgoda | GUDGODÂ|Gudigoda |
| גְּדוֹלִים | ✓ | Noms propres | Ha-Guedolim [Haguedolim] | GEDÔLÎM|Hagadoli|Hagadolim — ishe wa Zabidiyeli gwarhi Neh 11.14 |
| גְּדוֹר | ✓ | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori |
| גַּדִּי | ✓ | Noms propres | Gaddi | GADÎ|Gadi |
| גָּדִי-1 | Noms propres | Gadite [de Gad] | GÂDÎ|omulala gwa bene Gadi|Gadi | |
| גָּדִי-2 | ✓ | Noms propres | Gadi | GÂDÎ|Gadi |
| גְּדִי, גְּדִיָּה | Faune | chevreau, chevrette | GEDÎ|GEDIYÂ|banahene|mwanahene|abanahene|omwanahene|*hene* | |
| גַּדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Gaddiël [Gaddiel] | GADÎÊL|Gedieli|Gadiyeli — mugala wa Sofi w’oku bûko bwa Zabuloni |
| גִּדֵּל-1 | ✓ | Noms propres | Guiddel | GIDÊL|Gideli|Gidel |
| גִּדֵּל-2 | ✓ | Noms propres | Guiddel | GIDÊL|Gideli|Gidel |
| גְּדַלְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Guedalya [Guedalia] | GEDALYÂ|Gedalya|Gedalia |
| גְּדַלְיָה-2 | Noms propres | Guedalias [Guedalia] | GEDALYÂ|Gedalya|Gedaliasi|Gedaliya | |
| גְּדַלְיָה-3 | Noms propres | Guedalya [Guedalia] | GEDALYÂ|Gedalya|Gedalia | |
| גְּדַלְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Guedalyahou [Guedalia] | GEDALYÂHÛ|Gedaliya|Gedaliyahu |
| גְּדַלְיָהוּ-2 | Noms propres | Guedalyahou [Guedalia] | GEDALYÂHÛ|Gedaliya|Gedaliyahu | |
| גְּדַלְיָהוּ-3 | Noms propres | Guedalias [Guedalia] | GEDALYÂHÛ|Gedaliyasi|Godoliyasi|Gedalya|Gedaliya|Gedaliyahu|Gedalyahu | |
| גִּדַּלְתִּי | ✓ | Noms propres | Guiddalti [Guidalti] | GIDALTÎ|Gidalati|Gidalti |
| גִּדְעוֹן | Noms propres | Gédéon | GIDEÔN|GID’ÔN|Gedeoni|Gideoni | |
| גִּדְעֹם | ✓ | Noms propres | Guidom | GIDEÔM|GID’ÔN|Gideomi|Gidomi|Gidomu |
| גֹּדֵר | Êtres | cordeau | GODÊR|abayûbasi|abûbasi|ehigozi|higozi | |
| גְּדֹר-1 | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori | |
| גְּדֹר-2 | ✓ | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori|Gedor — Hali abasoma aha mpu GRR GERARI, bulya orhasinzizi bwinja arhamanyirira erhi heruf DALET abwine erhi RESH cocarhumire omu Bibliya mashi 1 Enga 4.39 bayandika Gerari ahali ha Gedori; GRR ahali ha GDR |
| גְּדֹר-3 | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori | |
| גְּדֵרָה-1 | Objets réels | parc à moutons | GEDÊRÂ|engurhu oku maso gabo|engurhu oku maso girhu|engurhu oku maso ginyu|nka mahembe ga nshagarhi|irango lya bibuzi|*gurhu*|*rango*|*maso* | |
| גְּדֵרָה-2 | ✓ | Noms propres | Guedéra | GEDÊRÂ|Gedera |
| גְּדֵרָה-3 | ✓ | Noms propres | Guedéra | GEDÊRÂ|Gedari|Gedera |
| גְּדֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Guedéroth | GEDÊRÔT|Gederoti — ba GEDERA,bishagala Gedera Gederot bwo bunji bwa Gedera muguma |
| גְּדֵרִי | ✓ | Noms propres | Guedérite [Guéder] | GÊDERÎ|Bet-Geder|Beti-Gederi|Geder|munya-Geder |
| גְּדֵרָתִי | Noms propres | Guedératite [de Guedéra] | GEDÊRÂTÎ|w’e Gedera|munya-Gedera | |
| גְּדֵּרֹתַיִם | Noms propres | Guedérotaïm | GEDÊROTAYIM|e Gederotayimi | |
| גּוֹב-1 | Faune | locust | GÔV|luzige|nzige|oluzige|enzige | |
| גּוֹב-2 | ✓ | Noms propres | Gob | GÔB|GÔV|Gobe|Gove — hantu aho |
| גּוֹג-1 | Noms propres | Gog | GÔG|Gog|Gogi|Gogu | |
| גּוֹג-2 | ✓ | Noms propres | Gog | GÔG|Gogu — muntu oyo |
| גּוֹזָן | Noms propres | Gozân [Gozan] | GÔZÂN|e Gozani | |
| גּוֹי | Êtres | nation | GÔY|emilala|amashanja|ishanja|cihugo|ecihugo|ebihugo|e mahanga|ab’ e mahanga | |
| גּוֹלָן | Noms propres | Ruben [Golan] | GÔLÂN|Rubeni|Golani|Galani — Ruben ye kandi bagerha Golan eba ntondo ya luhono ekarhi ka Sîriya na Israheli oku mmanga ehonokire omu nyanja ya Galileya | |
| גּוּנִי-1 | ✓ | Noms propres | Gouni | GÛNÎ|Guni |
| גּוּנִי-2 | ✓ | Noms propres | Gouni | GÛNÎ|Guni |
| גּוּנִי-3 | ✓ | Noms propres | de Gouni, Gounite | GÛNÎ|kuli Guni,|omulala gw’Abaguni |
| גּוּר | ✓ | Noms propres | Gour | GÛR|Guri|Guru|Gur — murhezi gwa Guri, lola 2Bam 9.27 |
| גּוּר־בַעַל | ✓ | Noms propres | Gour-Baal | GÛR-BA’AL|Guri-Baali|Gur-Baal — hantu aho |
| גּוֹרָל | Rituels | destin, sort | GÔRÂL|ecigole|cigole|kashambala|cigabi|*cihâbw*|mwanya|engo zahîrwe | |
| גִּזוֹנִי | ✓ | Noms propres | Guizonite [Guizon] | GIZÔNÎ|w’e Gizoni|munya-Gizoni |
| גָּזֵז-1 | ✓ | Noms propres | Gazèz [Gazez] | GÂZÊZ|Gazezi|Gazez — mugala wa Kalebu omu Congo muba omuntu ye KAZEZA K na G omu ndimi binakalugibuganana na higuma hije ahali h’ehyabo GÂZÊZ na KÂZÊZ lyanaba izino liguma, lola 1Enga 2.46 |
| גָּזֵז-2 | ✓ | Noms propres | Gazèz [Gazez] | GÂZÊZ|Gazezi|Gazez — mugala wa Kalebu |
| גָּזִית | Objets réels | pierres de taille | GÂZÎT|amabuye mabinje|*rhendêz*|*binj*|*rhendez*|*kugôy*|*kugoy*|*arhacibonaga oku ayûbak*|*buye* — orhayubakaga n’amabuye mabinje, bulya hano ogagezakwo enkolôlo yawe, wanagaziza, lola Lub 20.25 | |
| גַּזָּם | Noms propres | Gazzam [Gazam] | GAZÂM|Gazami|Gazamu|Gazam — muntu oyo | |
| גָּזָם | Faune | sauterelle | GÂZÂM|mwinûnu|minûnu|omwinûnu|eminûnu|*nûnu* | |
| גֶּזֶר | Noms propres | Guèzèr [Guézer] | GÊZER|e Gezeri | |
| גִּזְרִי | ✓ | Noms propres | Guirzite | GIZRÎ|emwa Girizi|w’e Girizi — hantu baderha emwa GIZRI |
| גַּחַם | ✓ | Noms propres | Gaham | GAHAM|Gahama — nnina ye Reuma bulya omu ndimi nyinji K na G banahigulukanwe, GAHAMA, rhwanamushushanya na KAHAMA rhuyishi eno Bushi Kahama ,wene REUMA, Rwema oyu rhwalola omu Murh 22.24 |
| גַּחַר | Noms propres | Gahar | GAHAR|Gahar|Gahara — muntu oyo bulya G na K banahinganulwe omu ndimi, izîno lya GAHARA lishushine n’erya KAHARA rhuyishi e Bushi. ciru omu ciluba G na K byo biguma kula R na L byo biguma omu cinyarwanda. Omu mashi KURHI oku? hali abaderha mpu: « GURHI oku? Kwo kuderha oku omu mashi namwo K na G banahinganulwa buzira kushereza. | |
| גֵּי יִפְתַּח־אֵל | ✓ | Noms propres | vallée de Yiftah-El [Ifta-El] | GÊ-YIFTAH-ÊL|Yifitaha-Eli|Yiftah-El|Iftali-Eli|Ifta-El|kabanda ka Yifitaha-Eli — « Kabanda kaderhwa NYAMUZINDA OYIGULA », « NYAMUZINDA ÂYIGULA » |
| גֵיא (ה)מֶלַח | Noms propres | vallée du Sel | GÊ-HA-MÊLAH|kabanda k’Omunyu|kabanda ka Nyamûnyu|*munyu*|*mûnyu* | |
| גֵּיא בֶּן־הִנֹּם | Noms propres | ravin de Ben-Hinnom [vallée de Hinnom] | GÊ-BÊN-HINOM|kabanda ka Bene-Hinomi — mbya erhi kabanda ka Bene Hinoni | |
| גֵּיא הַצְּבֹעִים | ✓ | Noms propres | Val des Hyènes [vallée des Hyènes] | GÊ-HATSEBOÎM|kabanda ka Sebayini|kabanda ka Seboyimi|kabanda ka Tseboyim|ka banyamugunga — kwo kuderha kabanda ka banyamugunga |
| גֵּיא חֲרָשִׁים | ✓ | Noms propres | Méonotaï | GÊ-HAROSHÎM|kabanda k’abakozi — bakaderha kandi mpu ka Meonotayi, bulya ye shakulûza w’abo bakozi, lola 1Enga 14.14 |
| גֵּיא־הִנֹּם | ✓ | Noms propres | ravin de Hinnom [vallée de Hinnom] | GÊ-HINOM|kabanda ka Bene-Hinomi|kabanda Hinomi|Hinomu — kalya kabanda ka Hinom ako kandi |
| גִּיח | ✓ | Noms propres | Guiah [Guia] | GÎH|GÎAH|Giyahu — hantu aho |
| גִּיחוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Guihôn [Guihon] | GÎHÔN|Gihone|Gihoni — Gîhon luli lwîshi luhulula luzunguluke ecihugo ca Etiopiya, lola Murh 2.13. ETIYOPIA erhi KUSH , ,ira mira kwali kuderha cihugo ca bantu biru. Co cirhuma banji baderha oku Ishwa ly’Amasima omu Afrika lyabaga. Ciru n’abasomire manji « ebiyerekire abantu ba mira » (paléontologie et archéologie) badesire oku omuntu murhanzi rhanzi omu Afrika asizire amashando. Mudose CHEIK-ANTA-DIOP (l’antériorité de la civilisation nègre) bona COPPENS (tous nos ancêtres étaient noirs). |
| גִּיחוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Guihôn [Guihon] | GÎHÔN|e Gihoni|aha Gihoni|amîshi ga Gihoni|ebwa Gihoni |
| גֵּיחֲזִי | ✓ | Noms propres | Guéhazi | GÊHAZI|Gehazi — mwambali w’omulêbi Elisha |
| גִּילֹה | ✓ | Noms propres | Guilo | GÎLO|Gilo — lwali lugo |
| גִּילֹנִי | ✓ | Noms propres | Guilonite [Guilo] | GÎLONÎ|Munyagiloni|w’e Gilo — Munyagiloni wayûbakaga omu cishagala cage ca Gilo |
| גִּינַת | ✓ | Noms propres | Guinath | GÎNAT|Ginati — ishe wa Tibuni |
| גֵּישָׁן | ✓ | Noms propres | Guéshân [Guéchan] | GÊSHÂN|Geshani — mugala wa Yadayi |
| גִּלְבֹּעַ | ✓ | Noms propres | Guilboa | GILBOA|Gilibowa|Gilboa|*Gilbo* |
| גִּלְגַּל עֲגָלָה | Objets réels | roue de carriole | GILGAL-AGÂLÂ|emizizi y’engale|emizizi y’engâle|mizizi ya ngâle|omuzizi gw’engâle — nka bahula engano banayigezekwo emizizi y’engâle | |
| גִּלְגָּל-1 | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|Gilgala — aha Gilgala oku buzinda bw’ecihugo ca Yeriko | |
| גִּלְגָּל-2 | ✓ | Noms propres | Galil [Galilée] | GILGÂL|Galileya — omwami w’abanya-Galileya Gilgalâ kandi ye Galil, Galileya |
| גִּלְגָּל-3 | ✓ | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|Gilgala|Giligala — olubibi …. lwagolonjokera emwenè olunda lwa Gilgala |
| גִּלְגָּל-4 | ✓ | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|Giligala — omu Araba aha ishiriza lya Giligala hofi n’omurhi gw’e More. |
| גִּלְגָּל-5 | ✓ | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|e Gilgali — Elisha’ ashubira e Gilgali |
| גִּלָּיוֹן | Objets réels | tablette | GILÂYÔN|olupaho lunênêne — Orhôle olupaho lunênêne oyandikekwo… | |
| גָּלִיל | Noms propres | Galilée | GÂLÎL|omu Galileya|Galileya | |
| גַּלִּים | Noms propres | Gallim | GALÎM|e Galimi — Saulu ali erhi amayanza Mikala, owali muka Daudi, amuha Palti w’e Galimi, mwene Layishi, 1Sam 25.44 | |
| גָּלְיָת | Noms propres | Goliath | GOLYÂT|Goliyati|Golyat | |
| גָּלָל-1 | ✓ | Noms propres | Galal | GÂLÂL|Galali — Galali na Matanya, bashakulûza babo omu kuburhwa bo Mika, Zikri na Azafi; |
| גָּלָל-2 | ✓ | Noms propres | Galal | GÂLÂL|Galali|Galal — Galali na Yedutuni na buzinda Berekiya, mugala wa Asa, mwinjikulu wa Elkana, owàyûbakaga òmu côgo ca bene Netofa, lola Enga 9.16 |
| גִּלֲלַי | Noms propres | Guilalaï | GILALAY|Gilalayi | |
| גִּלְעָד-1 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi|Galaad|Galâdi|Galâd — Yakobo ayikira olwishi, ayerekera ebwa ntondo ya Galadi. Labani akulikira omukwi Yakobo, lola Murh 31.21 | |
| גִּלְעָד-2 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi|omulala gw’Abagaladi|bene Galadi | |
| גִּלְעָד-3 | ✓ | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|e Galadi|Galadi — Hali muntu muguma w’e Galadi, izino lyage ye Yefutè, lola Bac 11.1 omukazi wali muka Galadi, lola Bac 11.2 |
| גִּלְעָד-4 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi | |
| גִּלְעָד-5 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi|Galâd | |
| גִּלְעָדִי | Noms propres | Galaadite | GIL’ÂD|omulala gw’Abagaladi|w’e Galadi — Bene Menashè: Kuli Makiri, omulala gw’Abamakiri. Makiri aburha Galadi; kuli Galadi, omulala gw’Abagaladi, lola Mib 26.29 Yayiri, abaga muntu w’e Galadi, lola Bac 10.3 | |
| גֹּמֶא | Flore | papyrus | GOMÊ|enfinjo|lufinjo|nfinjo|olufinjo — àrhôla ecirhimbiri c’enfinjo, acishiga ebizibwe n’obulembo, acihiramwo olya mwana, lola Lub 2.3 | |
| גַּמָּדִים | Noms propres | Gammadiens [de Gammad] | GAMÂDÎM|bantu b’e Gamadi|banya-Gamadi|b’e Gamadi | |
| גָּמוּל | ✓ | Noms propres | Gamoul | GÂMÛL|Gamuli — mudâhwa wa kali 22 omu murhwe gw’abadâhwa 24 b’amango ga Daudi, lola 1 Nga 24.17 |
| גִּמְזוֹ | ✓ | Noms propres | Guimzo | GIMZÔ|Gimizo|Gimzo — lugo lw’omu zirya Abafilistini bahagulaga oku ngoma ya Ahazi, Akazi, lola 2Enga 28.18 |
| גָּמָל | Faune | chameau, chamelle | GÂMÂL|engamiya|ngamiya|ngamiya-nkazi — Abrahamu ashobòla enkafu n’ebibuzi, endogomi ndume, abajà, abajàkazi, endogomi nkazi n’engamiya, lola Murh 12.16 | |
| גְּמַלִּי | ✓ | Noms propres | Guemalli [Guemali] | GEMALÎ|Gemali — ishe wa Amieli w’oku bûko bwa Dani |
| גַּמְלִיאֵל | ✓ | Noms propres | Gameliël [Gamliel] | GAMELÎÊL|Gamalieli — mugala wa Fedasuri, Pedasuri |
| גֹּמֶר-1 | Noms propres | Gomer | GOMER|Gomeri — mugala wa Yafeti mwinjikulu wa Nuhu | |
| גֹּמֶר-2 | Noms propres | Gomer | GOMER|Gomeri|Gomer | |
| גְּמַרְיָה | Noms propres | Guemarya [Guemaria] | GEMARYÂ|Gemariya|Gemariyahu | |
| גְּמַרְיָהוּ | Noms propres | Guemaryahou [Guemaria] | GEMARYÂHÛ|Gemariyahu|Gemaryahu | |
| גְּנֻבַת | ✓ | Noms propres | Guenouvath [Guenoubath] | GENUVAT|Genubati — mwana wakuliraga omu côgo ca Faraoni |
| גִּנְּתוֹי | ✓ | Noms propres | Guinnetoï [Guinetoï] | GINTÔY|Ginetoyi |
| גִּנְּתוֹן | Noms propres | Guinnetôn [Guineton] | GINTÔN|Ginetoni|Ginetôn — Rhulole na muli Neh 10.7 binabe ntyo bulya BHS nshiùbire na WLC bagwerhe myandiko kuguma ci emilongo hali mango ehushikanya: WLC Neh 10.6 ye BHS Ne 10.7 | |
| גֹּעָה | Noms propres | Goa | GO’A|Go’a|Goa|Gowa | |
| גַּעַל | ✓ | Noms propres | Gaal | GA’AL|Gaali|Gâli|Gaal — mugala wa Obedi |
| גַּעַשׁ | ✓ | Noms propres | Gaash [Gaach] | GA’ASH|Gaashi|Gaash|Gâsh|Gashi — ntondo eyo |
| גַּעְתָּם | ✓ | Noms propres | Gaétâm [Gatam] | GATÂM|GA’TÂM|Gayetamo|Gayetama|Gatamu — mugala wa Elifazi |
| גֶּפֶן | Flore | vigne | GÊFEN|omuzabibu|emizabibu|muzabibu|mizabibu|*lukom*|*zabib* — amalehe g’eyo mizabibu galimwo obwoge, ebihadu by’amalehe gabo biri bilulu-bilulu,lola Lush 32.32 | |
| גֹּפֶר | ✓ | Flore | cyprès | GOFER|enshebeyi|nshebeyi|ensindani|cibereshi|ecibereshi |
| גֵּר | Êtres | étranger, visiteur | GÊR|bigolo|ebigolo|mubunga|omubunga|babunga|ababunga|bigolo|cigolo|*golo*|*bunga* — omu nsiku 7 za Basâka, ngasi yeshi wankalya omugati gulimwo olwango, abe cigolo erhi muburhwa w’omu cihugo, oyo anakagwe omu mulungano gwa Bene-Israheli, lola Lub 12.19. | |
| גֵּרָא-1 | ✓ | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera — w’oku bûko bwa Benyamini |
| גֵּרָא-2 | ✓ | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera |
| גֵּרָא-3 | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera | |
| גֵּרָא-4 | ✓ | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera |
| גָּרֵב-1 | ✓ | Noms propres | Garev [Gareb] | GÂRÊV|Garebi|Gareb|Garebu |
| גָּרֵב-2 | Noms propres | Garev [Gareb] | GÂRÊV|Garebi|Garebu|Gareb | |
| גִּרְגָּשִׁי | ✓ | Noms propres | Guirgashite [Guirgachite] | GIRGÂSHÎ|aba Girgasi|Abagirigashi|Aba-Girgashiti|Abanya-Girgashi|bantu b’e Girigashi, Girgash|*girigash*|Abagirgashi|*irihash* |
| גְּרִזִּים | ✓ | Noms propres | Garizim | GERITSÎM|Garizimi|Garizim|Ebali |
| גַּרְזֶן | Objets réels | hache | GARZEN|embasha|mbasha — Nka gala mango omuntu aja emuzirhu boshi n’owabo mpu baja nshali, lero alengeze embasha mpu akuba omurhi, erya mbasha eshugunuke omu muhini, ecibande omu wabo enamuyirhe: owa bene oyo anayakira muli murhundu muguma analobôke, lola Lush 19.5 | |
| גַּרְמִי | ✓ | Noms propres | Garmite | GARMÎ|obûko bw’Abagarmiti|Abagarmi|Bene Garmi|omulala gw’Abagarmi |
| גֹּרֶן | Objets réels | aire de battage | GOREN|oku câno|câno|oku cano|cano|ecâno|ecano|cibuga|ecibuga|ecanikiro|canikiro|luhêrero lwa Aravna | |
| גֹּרֶן הָאָטָד | ✓ | Noms propres | Goren-Atad, Aire-de-l’Epine [Épine] | GOREN-HA’ÂTÂD|aha Goren-Ha-Atadi|Cibuga ca mahwa|Cibuga ca mishugi|aha canikiro c’amahwa |
| גֹּרֶן כִּידֹן | ✓ | Noms propres | aire de Kidôn [Kidon] | GOREN-KIDON|aha Cibuga ca Kidoni |
| גֹּרֶן נָכוֹן | ✓ | Noms propres | aire de Nakôn [Nakon] | GOREN-NKON|aha câno ca Nakoni |
| גְּרָר | Noms propres | Guérar | GERÂR|e Gerari|e Gerar|aha Gerari|Gerari | |
| גֵּרְשֻׁנִּי | ✓ | Noms propres | Guershonite [Guerchonite] | GÊRSHUNÎ|milala ya Banya-Gersoni|banya-Gershoni|Abanya-Gersoni|bene Gershoni|Gershoni |
| גֵּרְשׁוֹם-1 | ✓ | Noms propres | Guershom [Guerchom] | GÊRSHÔM|Gershoni|Gershomi|Lubungo |
| גֵּרְשׁוֹם-2 | Noms propres | Guershom [Guerchom] | GÊRSHÔM|obûko bwa Gershomi|Gershomi|Gershoni|Gersoni | |
| גֵּרְשׁוֹם-3 | ✓ | Noms propres | Guershom [Guerchom] | GÊRSHÔM|Gershomi|Gershomu |
| גֵּרְשׁוֹן | ✓ | Noms propres | Guershôn [Guerchon] | GÊRSHÔN|Gersoni|Gershomi|Gershoni |
| גֶּשֶׁם | ✓ | Noms propres | Guéchem | GÊSHEM|Geshemi|Geshemu|Geshem |
| גַּשְׁמוּ | ✓ | Noms propres | Guèshem [Guéchem] | GÊSHEM|Geshemi|Geshem|Geshemu |
| גֹּשֶׁן-1 | Noms propres | Goshèn [Gochen] | GOSHEN|Gosheni|Goshen | |
| גֹּשֶׁן-2 | ✓ | Noms propres | Goshèn [Gochen] | GOSHEN|ecihugo ca Gosheni|Gosheni |
| גִּשְׁפָּא | Noms propres | Guishpa [Guichepa] | GISHPÂ|Gishipa|Gishepa | |
| גְּשׁוּר | ✓ | Noms propres | Gueshour [Guéchour] | GESHÛR|Geshuri |
| גְּשׁוּרִי | ✓ | Noms propres | Gueshourite [Guéchourite, de Guéchour] | GESHÛRÎ|Aba-Geshuri|banya-Geshuri|bantu b’e Geshuri|abanya-Geshuri|abanya-Geshuriti|bene Geshuri |
| גַּת-1 | Objets réels | pressoir (du vin) | NAT|mukenzi|omukenzi|omukenzi|emikenzi|omukenzi gw’emizabibu|*kanda* — omu Buyahudi abantu bakazagikanda amango ga Sabato, lola Neh 13.15 | |
| גַּת-2 | Noms propres | Gath | GAT|Gati|Gat — hantu aho | |
| גַּת־הַחֵפֶר | ✓ | Noms propres | Gath-Héfèr [Gath-Héfer] | GAT-HAHÊFER|Gati Heferi|Gat-Hefer — oku lubibi lw’e bushoshôkero |
| גַּת־רִמּוֹן | Noms propres | Gath-Rimmôn [Gath-Rimmon] | GAT-RIMÔN|Gati-Rimoni|Gat-Rimôn — lugo olwo, lola Yoz 19.45 | |
| גִּתִּי | Noms propres | Guittite [Gath] | GITÎ|Gati|w’e Gati — omurhundu gwa Gati n’ogwa Ekroni, lola Yoz 13.3 | |
| גִּתַּיִם | ✓ | Noms propres | Guittaïm | GITAYIM|e Gitayimi|Gitayim|Guyitayimu — Abôla bene Beroti bali bayakire e Gitayimi,lola 2Sam 4.3 |
| גֶּתֶר | ✓ | Noms propres | Guètèr [Guéter] | GÊTER|Geteri|Geter — Bene Arami: Usi, Huli, Geteri na Mash, lola Murh 10.23 mugala wa Aram |
| דֹּאֵג | Noms propres | Doëg | DO’ÊG|Doegi|Doyegi|Doyeg|olya munya-Edomu — munya-Adomu, munya-buhashe wayirhaga abadâhwa, lola 1Sam 22.18 w’amango ga Saulu | |
| דָּאָה, דַּיָּה | Faune | rapace | DÂ’Â|DÂYÂ|Lubaka|kadurha|akadurha|nkongôro|enkongôro | |
| דֹּאר | Noms propres | Dor | D’OR|Dori|Dor — lugo lw’omu ishwa lya Menashè | |
| דֹּב | Faune | ours | DOR|kakiri|akakiri|*ngoromo*|*nsimb* — kakiri gwarhi baguma, lola 1Sam 17.34 | |
| דְּבוֹרָה-1 | Faune | abeilles | DEBÔRÂ|njuci|enjuci|lujuci|olujuci — irumbu ly’enjuci n’obûci, lola Bac 14,7-8 | |
| דְּבוֹרָה-2 | ✓ | Noms propres | Débora | DEBÔRÂ|Debora — mulezi wa Rebeka, lola Murh 35.8 |
| דְּבוֹרָה-3 | ✓ | Noms propres | Débora | DEBÔRÂ|Debora — mulèbi-kazi, muka Lapidati, àli muciranuzi omu Israheli, lola Bac 4.4 |
| דְּבִיר-1 | ✓ | Noms propres | Devir [Debir] | DEBÎR|Debiri |
| דְּבִיר-2 | Noms propres | Devir [Debir] | DEBÎR|Debiri|Debiri | |
| דִּבְלָה | Noms propres | Divla [Ribla] | DIVLA|RIBLA|Divla|Ribla|Dibla — lugo luli hofi h’olwîshi lwa Oronti | |
| דִּבְלַיִם | Noms propres | Divlaïm [Diblaïm] | DIVLAYIM|Divlayimi|Diblayimi — ishe wa Gomeri muka omulêbi Hozeya | |
| דְּבַר־יהוה | Divers | parole du Seigneur | DEVAR-YHWH|DEBAR-ADÔNAY|akanwa ka Nyamubâho|akanwa ka Nyakasane|kanwa ka Nyamubâho|kanwa ka Nyakasane|kanwa ka nnâmahanga|akanwa ka Nnâmahanga|akanwa ka Nyakasane|oluderho lwa Nyamubâho|luderho lwa Nyamubâho|*kanwa*|*derh*|*bwir*|*nderh*|*derho*|*cinwa*|*nwa*|*gerem*|*boneker*|wa Nyakasane|*desir*|irhegeko na Nyakasane|*bwizir*|*bwir*|*yerekir* — mango Nyamuzinda arhalugigiderheza abantu, lola 1Sam 3.1 | |
| דִּבְרִי | ✓ | Noms propres | Divri [Dibri] | DIVRÎ|Debri — w’oku bûko bwa Dani |
| דָּבְרַת | Noms propres | Daverath [Dabrath] | DÂVRAT|Daberati|Daverat|Daverati — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Isakari | |
| דַּבֶּשֶׁת | ✓ | Noms propres | Dabbèsheth [Dabbécheth] | DABÊSHET|Dabesheti|nyonjo|enyonjo — lugo lw’omu lya Zabuloni |
| דָּג, דָּגָה | Faune | poisson | DÂG|enfi|nfi|DÂGÂ|nfi nkazi|enfi nkazi | |
| דָּגוֹן | ✓ | Noms propres | Dagôn [Dagon] | DÂGÔN|Dagoni — muzimu wa Bafilistini |
| דָּגָן | Flore | blé | DÂGÂN|engano|ngano|enshâno|nshâno|emigati|migati|amashwa|mashwa|ishwa | |
| דְּדָן | Noms propres | Dedân [Dédan] | DEDÂN|Dedani|Dedân — mwinjikulu wa Kush, Kushi mugala wa Rama w’omu nda nguma na Sheba, lola Murh 10.7 | |
| דְּדָנִי | Noms propres | de Dedân [Dédan] | DEDÂNÎ|w’e Dedân|w’e Dedani | |
| דֹּדָנִים | ✓ | Noms propres | Rodanim | DODÂNÎM|Aba Dodani|mulala gwa Dodani|bene Dodani — bali ba kuli Yavani,Yabani. mugala wa Yafet, Yafeti. okuba dalet na resh bashushana omu cihebraniya, hali abasoma DODÂNÎM mpu RODÂNÎM |
| דָּוִד | Noms propres | David | DÂVÎD|Daudi — mugala wa Izayi, baderha mpu Yese mwami wa kabiri w’Israheli ayîmaga enyuma za Saulu, mwami murhanzi | |
| דּוּדָאִים | Flore | mandragore, pomme d’amour [FF 138] | DÛDÂ’ÎM|amalehe g’oluzigirwa|amandragori|*mandragor* — gwarhi Murh 30.14 | |
| דּוֹדוֹ-1 | ✓ | Noms propres | Dodo | DÔDÔ|Dodo — shakulûza wa Tola mucîranuzi omu Israheli |
| דּוֹדוֹ-2 | ✓ | Noms propres | Dodo | DÔDÔ|Dodo — ishe wa Eleyazari mulwi w’amango ga Daudi |
| דּוֹדוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Dodo | DÔDÔ|Dodo w’e Betelehemu|Dodo — ishe wa Elhanâni mulwi w’oku lwa Daudi |
| דּוֹדָוָהוּ | ✓ | Noms propres | Dodawahou [Dodava] | DÔDÂVÂHÛ|DÔDÂWÂHÛ|Dodawahu — ishe w’omulêbi Eliezeri w’e Maresha |
| דּוֹדַי | ✓ | Noms propres | Dodaï | DÔDAY|Dodayi — ishe wa Eliazari mulwi w’oku lwa Daudi |
| דּוּכִיפַת | ✓ | Faune | huppe | DÛMÂ|hudihudi|omutulama |
| דּוּמָה-1 | ✓ | Noms propres | Douma | DÛMÂ|Duma — muntu oyo |
| דּוּמָה-2 | Noms propres | Douma [Rouma] | DÛMÂ|Duma|Ruma — mugala wa Ismaeli Hali abamusomire mpu RÛMÂ, bulya orhasinzizi bwinja anabona nka eherufi dalet ali herufi resh omu kusoma ecihebraniya | |
| דּוּמֶשֶׂק | ✓ | Noms propres | Damas | DÛMÊSHEK|Damasi|Damasko |
| דֹּחַן | Flore | millet | DOHAN|bulo — lola Eze 4.9 muli ogu mulongo badesire mburho nyinji: engano, emparabuka, emporoji, ebishimbo, enkole, obulo: ebyola byoshi wanabivanganya haguma, obidekere nyungu nguma ojiremwo omugati gwawe. byo biryo aba mira bakazag’ilya ebyo. byali bya kutweza ci arhali kubumbugusa nk’ebi by’omu magopo. Olya ebyo nsiku zirhanli nyi anabika omûka. byo Ezekiyeli akagirya erhi obugoma buli aha Yeruzalemu. | |
| דִּי זָהָב | ✓ | Noms propres | Di-Zahav [Di-Zahab] | DÎ-ZÂHÂV|DÎ-ZÂHÂB|Di-Zahabu|Di-Zahav — hantu h’omu irungu lya Mowabu |
| דִּיבוֹן-1 | Noms propres | Divôn [Dibon] | DÎVÔN|Diboni|Divôn — lugo omu ishwa lya Rubeni e Mowabu | |
| דִּיבוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Divôn [Dibon] | DÎVÔN|Diboni|Divôn — lugo lw’omu ishwa lya Yuda, lola Neh 11.25 |
| דְּיוֹ | Objets réels | encre | DEYÔ|bwino|wino|ngenyi ya kuyandika | |
| דִּימוֹן | Noms propres | Divôn [Dimon] | DÎVÔN|DÎMÔN|Diboni|Dibon|Divôn — hantu aho, lola Iz 15.9 | |
| דִּימוֹנָה | ✓ | Noms propres | Dimona | DÎMÔNÂ|Dimona|Dimona — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| דִּינָה | ✓ | Noms propres | Dina | DÎNÂ|Dina — mwâli wa Yakobo munyere Lea aburhiraga Yakobo, lola Murh 34.1 |
| דִּיפַת | ✓ | Noms propres | Difath | DÎFÂT|Difati — mugala wa Gomeri, wa kuli Yafet; lola kuli riypat |
| דִּישָׁן-1 | Noms propres | Dishan | DÎSHÂN|Dishani — muguma w’omu barhambo ba Abahoriti ishe wa Usi na Arami, lola 36, 28 | |
| דִּישָׁן-2 | ✓ | Noms propres | Dishan | DÎSHÂN|Dishani|Dishoni — lola Murh 36.26 na 28 |
| דִּישׁוֹן-1 | ✓ | Faune | antilope | DÎSHÔN|akashafu|orhushafu|kashafu|rhushafu — lola Lush 14.5 |
| דִּישׁוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Dishôn [Dichon] | DÎSHÔN|Dishoni|Dishan — mugala wa Seyiri, muguma omu barhambo b’Abahoriti omu cihugo ca Edomu |
| דִּישׁוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Dishôn [Dichon] | DÎSHÔN|Dishoni — wa kuli Seyiri |
| דַּלָּה | Objets réels | trame, cheveux ébouriffés | DÂLÂ|enviri|*nvir*|*mvir*|enviri zibangalire|enviri z’ecishafu|enziri z’emihunga|bagunda|abagunda | |
| דְּלָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Delaya | DELÂYÂ|Delaya — mugala wa Eliyehoyenayi, lola Enanga 3.24 |
| דְּלָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Delaya | DELÂYÂ|Delaya — muntu oyo |
| דְּלָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Delaya | DELÂYÂ|Delaya — ishe wa Shemaya |
| דְּלָיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Delayahou [Delaya] | DELÂYÂHÛ|Delayahu |
| דְּלָיָהוּ-2 | Noms propres | Delayahou [Delaya] | DELÂYÂHÛ|Delayahu | |
| דְּלִילָה | ✓ | Noms propres | Dalila | DÂLÎLÂ|Dalila — olya mukazi wafulûlaga ihwa lya Samusoni, lola Bac 16.6 E Kaziba yali ehyana hyo hi BARHAFUMWA |
| דִּלְעָן | ✓ | Noms propres | Diléân [Dilan] | DILÂN|DILEÂN|Dileani — lugo omu ishwa lya Yuda |
| דַּלְפּוֹן | Noms propres | Dalfôn [Dalfon] | DALFÔN|Dalfôn|Dalfoni — mugala wa Hamani | |
| דִּמְנָה | ✓ | Noms propres | Rimmôna [Dimna] | DIMNÂ|RIMÔN|Rimoni|Rimôn — lugo lwa baleviti lw’omu ishwa lya Zabuloni |
| דַּמֶּשֶׂק | Noms propres | Damas | DAMÊSHEK|Damasi|Damasko — lugo lw’omu Sîriya | |
| דָּן-1 | Noms propres | Dan | DÂN|Dani — mugala wa Yakobo cûbaka c’obûko bwa Dani omu Israheli Israheli lyo izîno lihyahya lya Yakobo, lola Murh 32.25-29 | |
| דָּן-2 | Noms propres | Dan | DÂN|Dani — lugo lw’omu ishwa ly’obûko bwa Dani | |
| דַּנָּה | ✓ | Noms propres | Danna | DANÂ|Dana — hantu aho |
| דִּנְהָבָה | ✓ | Noms propres | Dinhava [Dinaba] | DINHÂVÂ|Dianahaba|Dinhava|Dinhaba — lugo lw’omu Edomu |
| דָּנִי | Noms propres | Danites [Dan] | DÂNÎ|bûko bwa Dani|mulala muguma gwa bene Dani|Bene Dani|b’omulala gwa Dani — w’omu ishanja lya Dani izîno lya Danî liri omu WLC 1Enga 12.35 , ci bulya hali mango emirongo erhalukana, lirigi omu BHS 1Enga 12.36 hanji hanji nshimbire BHS kuleka omu Lushika mwo nshimbire WLC. Emyandiko eba miguma. Milongo yone eba erhalukine. Hali aha omulungo gufundisire ecigabi guba gwo mulongo murhanzi gw’ecigabi cikulikire. | |
| דָּנִיֵּאל-1 | Noms propres | Daniel | DÂNÎ’ÊL|Daniyeli|Danieli — mudâhwa w’oku lwa Ezra | |
| דָּנִיֵּאל-2 | ✓ | Noms propres | Daniel | DÂNÎ’ÊL|Daniyeli|Danieli — mugala wa Daudi |
| דָּנִיֵּאל-3 | Noms propres | Daniel [Danel] | DÂNÎ’ÊL|Daniyeli|Danieli|Daniyel|Daniel — muntu mushinganyanya walimanyikine bwenêne | |
| דָּנִיֵּאל-4 | Noms propres | Daniel | DÂNÎÊL|Daiyeli|Danieli|Daniel — muntu w’irenge omu citabu c’Omulêbi Daniyeli | |
| דְּעוּאֵל | ✓ | Noms propres | Déouël [Déouel] | DE’Û’ÊL|Dueli|Deueli|Deweli|Deuyeli|Deyuyeli — ishe wa Eliasafu murhambo wa bene Gadi |
| דַּעַת-1 | Attributs | la connaissance | DA’AT|okumanya|obumanye|oburhimanya|obwenge|okumanyirira|oyishi|oluhinzo|*many*|*manyir*|*rhimany*|*weng*|*luhinz*|*irhonz* | |
| דַּעַת-2 | ✓ | Attributs | la connaissance | DA’AT|bulonza|oluhinzo lwoshi |
| דָּפְקָה | ✓ | Noms propres | Dofqa [Dofca] | DOFKÂ|Dofka — hantu omu njira y’okurhenga buja e Misiri |
| דִּקְלָה | ✓ | Noms propres | Diqla [Dicla] | DIKLÂ|Dikala|Dikla — mugala wa Yoktani, wa kuli bene Semu |
| דָּרְבָן | Objets réels | aiguillon | DÂRBÂN|kababo|akababo|emigera|migera|mugera|omugera|birhi bigwike | |
| דַּרְדַּע | Noms propres | Darda | DARDA’|Darda — eri iwino omu BHS 1Bam 5.11 lyo liguma n’omu WLC 1Bam 4.31 | |
| דְּרוֹר | Faune | moineau | DERÔR|citoro|bitoro|ecitoro|ebitoro — kanyunyi ako, lola Mt 10.31 | |
| דָּרְיָוֶשׁ | Noms propres | Darius | DÂRYÂVÂSH|DÂRYÂWÂSH|Dariusi|Dariushi | |
| דֶּרֶךְ | Attributs | mode de vie | DÊREK|kujira ebishinganine n’ebilongîre|ngeso|njira|mwanya gwa cihugo|obworhere|enjira|amajira|majira|*njira*|*majir*|*shingani*|*shingany*|*longir*|*kulikir* | |
| דַּרְמֶשֶׂק | ✓ | Noms propres | Damas | DARMÊSHEK|Damasi|Damasko — lugo lw’omu Sîriya |
| דָּרַע | ✓ | Noms propres | Dara | DÂRA’|Dara — mugala wa Zera w’oku bûko bwa Yuda |
| דַּרְקוֹן | ✓ | Noms propres | Darqôn [Darcon] | DARKÔN|Darkoni|Darakoni |
| דֶּשֶׁא | Flore | herbe, verdure, gazon | DÊSHÊ’|olubala|lubala|kaso|akaso|byasi|ebyasi|kulikir|kasi|hyasi | |
| דָּתָן | Noms propres | Datân [Datan] | DÂTÂN|Datani — muntu w’oku bûko bwa Rubeni | |
| דֹּתָן | ✓ | Noms propres | Dotân [Dotan] | DOTÂN|Dotani|Dotân — lugo olwo, lola Murh 37.17 |
| הָאֲחַשְׁתָּרִי | ✓ | Noms propres | Ahashtarites [Ahachetari] | HÂ’AHASHTÂRÎ|bene Ahashetar|Ahashetari — AHASHTAR mugala wa Ashehur w’oku bûko bwa Yuda Ha-Ahashtari kwo kuderha ab’omulala gwa Ahashtar î, herufi î mulîri bahira ahabuzinda bw’izino, nka liri lya muntu kulikuderha ab’omulala gwage, nka liri lya cihugo kuli kuderha muntu wa halebe, oyubaka habele. Kanji kanji izino ly’omuntu lyo lirhengamwo izino ly’ahantu. Israheli ali munt wahaga ishanja n’ecihugo izîno Mushi ali muntu wahaga omulala Mushî, Bashi Nyangezi ali muntu wahaga ahantu izîno lya Nyangezi Ngweshe ali muntu wahaga ahantu izîno Ngweshe, na Kabare kwo n’okwo |
| הֶבֶל | ✓ | Noms propres | Abel | HÊBEL|Abeli|Hebeli|hibûho|hihûsi|busha — mugala wa Adamu |
| הָבְנִים | Flore | ébène | HABENÎM|HOBENÎM|Hebene|murhi mwiru | |
| הֵגֶא | Noms propres | Hégué | HÊGÊ’|Hegè|Hege — muntu oyu | |
| הֵגַי | Noms propres | Hégué | HÊGAY|Hegè|Hegayi — nkonè yakag’ilangaga baka mwami Asuwerusi | |
| הָגָר | ✓ | Noms propres | Hagar [Agar] | HÂGÂR|Hagari — muja-kazi wa Burahamu, Abrahamu ye nnina wa Ismaeli |
| הַגְרִי-1 | Noms propres | Hagrite | HAGRÎ|Abahagiri|ba kuli Hagari — Abakuli Hagari, nnina wa Ismaeli, lola Enga 5.10 | |
| הַגְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Hagri [Hagrite] | HAGRÎ|Hagri — ishe wa Mibihari mulwi w’amango ga Daudi |
| הֲדַד | Noms propres | Hadad | HADAD|Hadadi — bantu banji bal’igwerhe eryo izîno | |
| הֲדַד־רִמּוֹן | Noms propres | Hadad-Rimmôn [Hadad-Rimmon] | HADAD-RIMÔN|Hadadi-Rimôni|Hadad-Rimôn — hantu aho hofi n’ e Megido | |
| הֲדַדְעֶזֶר | ✓ | Noms propres | Hadadèzèr [Hadadézer] | HAHADÊZER|Hadadezeri|Hadadi-Ezeri|Hadadi-Ezeri |
| הֹדּוּ | Noms propres | Inde | HODÛ|Hodu|e Buhindi|Buhindi — cihugo cali bibikinwa e bushoshôkero n’obwami bwa Asuwerusi, ye Kzerksesi, lolo Est 1.1 | |
| הֲדוֹרָם-1 | ✓ | Noms propres | Hadoram | HADÔRÂM|Hadorami|Hadoramu — mugala wa Yoktâni wa kuli bene Semu, muguma w’omu bagala ba Nuhu: Semu, Yafet na Ham, HAM ye Abanfransa baderha CHAM; n’Abatalyana bamuderhe Kam (Cam) |
| הֲדוֹרָם-2 | ✓ | Noms propres | Hadoram | HADÔRÂM|Hadoramu|Hadorami — wundi muntu oyo, lola 1Nga 18.10 |
| הִדַּי | ✓ | Noms propres | Hiddaï | HIDAY|Hidaya|Hidayi — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| הֲדַס | Flore | myrte | HADAS|emirhi y’emirhanda y’emuzirhu|*mirhanda y’emuzirhu* — murhi gw’e Aziya na hofi n’enyanja ederhwa Y’e Karhî, gumera omu kabanda kajomire, yanalpiha metri 1,5. Egwerhe obwaso bwêru erhi roza, kaduku kêru. Omurhi gwoshi guhumula akisununu kinjinja. Abayahudi bakolesa ogwo murhi oku lukulu lw’Ebigala [NEH.8:15]. | |
| הֲדַסָּה | Noms propres | Hadassa | HADASÂ|Hadasa — mukazi oyo mwâli wa mwishè wa Mardokeyo, Mardohè | |
| הֲדַר | ✓ | Noms propres | Hadar | HADAR|Hadari — mwami w’e Edomu |
| הֲדֹרָם | ✓ | Noms propres | Adoram [Hadoram] | HADORÂM|Hadorami|Hadoramu — mugala wa Abda munya-buhashe oku ngoma ya Daudi n’eya Salomoni |
| הוֹד-1 | Attributs | splendeur, majesté | HÔD|ohubashe|buhashe|obukulu|irenge|olukengwa|bulangale|kuja irenge | |
| הוֹד-2 | ✓ | Noms propres | Hod | HÔD|Hodi|Hodu — muntu oyo |
| הוֹדְוָה | Noms propres | Hodwa [Hodeva] | HÔDVÂ|HÔDWA|Hodwa|Hodeva|Hodewa | |
| הוֹדַוְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hodawya [Hodavia] | HÔDAVYÂ|Hodaviya|Hodaveya — murhambo wa milala w’oku bûko bwa Menashè |
| הוֹדַוְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hodawya [Hodavia] | HÔDAVYÂ|Hodaviya|Hodawya — mugala wa Hasenuwa shakulûza wa Salomoni w’oku bûko bwa Benyamini |
| הוֹדַוְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Hodawya [Hodavia] | HÔDAVYÂ|Hodaviya|Hodayiwa|Hodawya — mushamuka wa milala w’oku bûko bwa Levi ew’nyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| הוֹדַוְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Hodawyahou [Hodavia] | HÔDAVYÂHÛ|Hodaviyahu|Hodawiyahu|Hodaviyahu — wa kuli Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| הוֹדִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Hodiya [Hodia] | HÔDYÂ|Hodiya|Hodya — mutu w’oku bûko bwa Yuda, lola 1Nga 4.19 |
| הוֹדִיָּה-2 | Noms propres | Hodiya [Hodia] | HÔDYÂ|Hodiya — bantu banji bagwerhe elyo izîno omu mango ga Ezra | |
| הוֹהָם | ✓ | Noms propres | Hoham | HÔHÂM|Hohami|Hohamu — ali mwami w’e Hebronni amango ga Yehoshua, Yeshuwa, Yozwe kwo rhukomera okumuderha kwarhengaga omu nfarasè |
| הוֹמָם | ✓ | Noms propres | Homam | HÔMÂN|Homani|Homamu — mugala wa Lotâni, Lotân wa kuli Seyir |
| הוֹשָׁמָע | ✓ | Noms propres | Hoshama [Hochama] | HÔSHÂM’Â|Hoshama — mugala wa Yehoyakîn oderhwa Yekoniya olya walulizibagwa e Babiloni, lola 1Nga 3.18 w’oku buko bwa Yuda |
| הוֹשֵׁעַ-1 | Noms propres | Hoshéa [Hosée] | HÔSHÊ’A|Oseyi|Hoshea|Hosheya — murhambo w’omu bûko bwa Efrayimu, lola Mib 13.8; 13.16 | |
| הוֹשֵׁעַ-2 | ✓ | Noms propres | Ozias, Osée [Osée] | HÔSHÊ’A|Hoseya|Hozeya|Hosheya — mpu Oziasi kwo rhwakomerizibwe n’enfarasè lola 2Bam 15.30 |
| הוֹשֵׁעַ-3 | ✓ | Noms propres | Hoshéa [Osée] | HÔSHÊ’A|Hozeya|Hosheya — w’oku bûko bwa Efrayimu, lola 1Nga 27.20 |
| הוֹשֵׁעַ-4 | Noms propres | Hoshéa [Osée] | HÔSHÊ’A|Hozeya|Hosheya — lola Neh 10.23 | |
| הוֹשֵׁעַ-5 | Noms propres | Ozias [Osée] | HÔSHÊ’A|Hozeya|Hoseya|Hosheya — lola Hoz 1.1 olya mulêbi wayimbaga obuzigire-ntahemuka bwa Nnâmahanga. Obuyimba n’enderho n’akalamo k’omu mwage. Akalongola bona mukage w’ecirala, buzinda amubwira oku arhakacimuleka. | |
| הוֹשַׁעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hoshaya [Hochaya] | HÔSHA’YÂ|Hoshaya|Hozaya — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni, lola Neh 12.32 |
| הוֹשַׁעְיָה-2 | Noms propres | Hoshaya [Hochaya] | HÔSHA’YÂ|Hoshaya|Hozaya — îshe wa Yezaniya, Azariya murhambo w’abasirika b’e Yudeya enyuma ly’obuja bw’e Babiloni | |
| הוֹתִיר | ✓ | Noms propres | Hotir | HÔTÎR|Hotiri|Hotir — mugala wa Hemâni mwîmbiza w’omu ka-Nyamuzinda w’amango ga Daudi lola 1Nga 25.4 |
| הֵימָם | ✓ | Noms propres | Hémam | HÊMÂM|Hemami|Hemamu|Hemâm — mugala wa Lotani wa kuli Seyiri lola Murh 36.22 |
| הֵימָן-1 | Noms propres | Hémân [Héman] | HÊMÂN|Hemân|Hemani — mugula w’oku ngoma ya Daudi | |
| הֵימָן-2 | ✓ | Noms propres | Hémân [Héman] | HÊMÂN|Hemani|Hemân — mugala wa Zera w’oku bûko bwa Yuda, lola 1Nga, 2.6 |
| הֵימָן-3 | Noms propres | Hémân [Héman] | HÊMÂN|Hemani|Hemân — mugala wa Yoweli mwîmbiza w’omu ka-Nyamuzinda oku lwa Daudi 1Nga 15.19 | |
| הַלּוֹחֵשׁ | Noms propres | Ha-Lohesh [Hallohech] | HALÔHÊSH|Haloheshi|Halohesh|Ha-Lohesh — mugala wa Shalumu, Shalum murhambo w’ecihimbi c’omurhundu muguma gwa Yeruzalemu lola Neh 3.12 | |
| הִלֵּל | ✓ | Noms propres | Hillel | HILÊL|Hileli|Hilel — ishe wa Abdôni, Abdoni ali mucîranuzi omu Israheli lola Bac 12.13 |
| הֵלֶם | ✓ | Noms propres | Hélèm [Hotam] | HÊLEM|Helem|Hotamu — muntu w’omu bûko bwa Aser, Aseri lola 1Nga 7.35 |
| הַלְמוּת | ✓ | Objets réels | marteau | HALMÔT|enyundo|nyundo — lola Bac 5.26 |
| הָם | ✓ | Noms propres | Ham, lieu | HÂM|aha Hama — hantu hali ebushoshôkero bwa Yordani lola Murh 14.5 |
| הַמְּדָתָא | Noms propres | Hammedata | HAMDÂTÂ’|Hamedata — îshe wa Hemani lola Est 3.1 | |
| הֲמוֹנָה | Noms propres | Hamona | HAMÔNÂ|Hamona|Hamôna — lugo olwzo, lola Eze 39.16 | |
| הַמֹּלֶכֶת | ✓ | Noms propres | Molèketh [Hammoléketh] | HAMÔLÊKET|Hamoleketi|Hamoleket|Moleket — mukazi w’omu bûko bwa Menashè mwali wabo Galadi nnina wa Ishodi, Abiyazeri na Mala lola 1Nga 7.18 |
| הָמָן | Noms propres | Haman | MÂMÂN|Hamani|Hamân — mugala wa Hamedata wa kuli bene Agagi lola Est 3.1 | |
| הֵנַע | Noms propres | Héna | HÊNA’|Hena|e Hena — hantu hanyagagwa na mwami w’e Asîriya; oyo mwami acîdina, agayaguza Nnâmahanga, lola 2Bam 18.34 | |
| הֲנָפָה | Objets réels | passer au crible | HANÂPÂ|HAN^NÂFÂ|ayishir’iyerûla amashanja n’olwîbo|kuyerûla|kushengeshera|kuyenja — lola IZ 30.28 | |
| הַסְּנָאָה | ✓ | Noms propres | Ha-Senaa [Senaa] | HASNÂ’Â|Ha-Senaa|Hasenaya|Senaa|Senaya|Hasna — mugula wa milala w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni lola Ne 3.3 |
| הַסְּנוּאָה-1 | ✓ | Noms propres | Ha-Senoua [Hassenoua] | HASNÛ’Â|Hasenuwa — shakulu wa Sala, lola 1Ng 9.7 |
| הַסְּנוּאָה-2 | ✓ | Noms propres | Ha-Senoua [Hassenoua] | HASNÛ’Â|Hasenuwa — ishe wa Yuda w’omu bûko bwa Benyamini, lola Neh 11.9 |
| הַפִּצֵּץ | ✓ | Noms propres | Happicéç [Happissès] | HAPITSÊTS|Hapisesi|Hapizezi|Hapitsetsi|Hapitsets — lola 1Nga 24.15 |
| הַצֹּבֵבָה | ✓ | Noms propres | Haçovéva [Sobéba] | HATSOBÊBÂ|HATSOVÊVÂ|Hosobeba|Hotsobeba|Hozobeba — omulole omu 1Nga 4.8 |
| הַצְלֶלְפּוֹנִי | ✓ | Noms propres | Hacelèlponi [Haslelponi] | HATSELELPÔN|Hasileponi|Hatselelponi|Hazeleliponi — mukazi w’omu bûko bwa Yuda mwâli wa Etamu, lola 1Nga 4.3 |
| הַקָּטָן | ✓ | Noms propres | Ha-Qatân [Haccatan] | HAKÂTÂN|Hakatani|Hakatân — Hakatani ali wa kuli bene Azgadi, ishe wa Yohanani Hakatani omu mashi rhwanaderha nti ye Kanyînyî, nka ali munyere rhwanaderha nti Nnakatya Bamudesire omu Ezr 8.12 |
| הֹר | ✓ | Noms propres | Hor-la-Montagne [Hor] | HOR|ntondo ya Hori|Ntondo — Hor omu cihebraniya, kwo kuderha « ntondo ». Hali aha rhuderha eno Bushi, mpu :e Ntondo; ecibuye c’entondo; aha murhundu gw’Entondo. lola Mib 20.22 |
| הַר־חֶרֶס | Noms propres | Har-Hèrès [Har-Hérès] | HAR-HÊRES|Hari-Heresi|Har-Herets|Hari-Herezi — lugo lw’omu ishwa lya Dani lola Bac 1.35 | |
| הָרָא | ✓ | Noms propres | Hara | HÂRÂ’|e Hala|e Hara — Hara erhi Hala omu ndimi nyinji r na l binakahingulana, acolanga omu cinyarwanda, omu cikarund. liguma liguma omu mashi amango « l » ali aha karhî ka herufi ibiri z’izu, lzigango: eli isu, baderhe mpu « er’isu » eli irhwiri, baderhe mpu « er’irhwziri » e Lumvi, baderhe mpu « er’umvi » |
| הָרֹאֶה | ✓ | Noms propres | Haroè [Haroé] | HÂRO’Ê|e Harowe — Harowe ali wa kuli bene Kalebu lugo lugwerhe izino ly’omuntu Harowe, lola 1Nga 5.52 |
| הָרוּם | ✓ | Noms propres | Haroum | HÂRÜM|Harumu|Harum — ishe wa Ahareheli w’oku bûko bwa Yuda |
| הֲרוֹרִי | ✓ | Noms propres | Harorite [de Haror] | HARÔRÎ|w’e Harori|muntu oyubaka e Haror|bene Haror |
| הֹרָם | ✓ | Noms propres | Horam | HORAM|Horami|Horam — mwami w’e Gazeri oku lwa Yozwe, lola Yoz 10.33 |
| הַרְמוֹן | Noms propres | Harmôn, vers l’Harmôn [vers le nord] | HARMÔN|Harmoni|Harmôn — e mwenè | |
| הָרָן | ✓ | Noms propres | Harân [Haran] | HÂRÂN|Harani — mugala wa Terahi îshe wa Loti |
| הֲרָרִי | ✓ | Noms propres | Hararite | HARÂRÎ|munya-Harari|w’e Harari |
| הָשֵׁם | ✓ | Noms propres | Hashem [Hachem] | HÂSHÊM|Hashemi|Hashem — Omu 1 Enga 11.34, HASHEM ali mulwi w’oku lwa Daudi Hashem kuli kuderha « IZINO » Bayahundi baji baderha Nnâmahanga mpu HASHEM, kwo kuderha izîno lilushire amazîno goshi, lola Abafilipi 2.10; mpu Nyamuzinda erhi afûla Yezu Kristu amuha izîno lilushire agandi mazino goshi. Abafilipi 2: 5 Enkengero z’emirhima yinyu zishushane n’ez’omurhima gwa Kri stu Yezu. 6 Yehe, oku ali omu bworhere bwa Nyamuzinda, arhaderhaga mpu acina nirizc oku bukulu bwage bw’okuyumanana na Nyamuzinda; 7 ci acijira busha, ayanka obworhcre bw’omuja, erhi acijira muntu. Aka ciyerekana nka muntu kwòne omu bandi; 8 acirhohya yene, aba mumvi kuhika okufa, afira oku musalaba. 9 Okwo kwo kwarhumire Nyamuzinda amukuza, amuha Izino lilushire agandi mazino goshi, 10 mpu ngasi oyumva izino lya Yezu, akaba emalunga, akaba en’igulu, akaba omu kuzimu, afukame; 11 na ngasi lulimi lulumize oku Yezu Kristu ye Nyakasane, oku irenge lya Nyamuzind’Ishe. RHUKA CISHOGA BWINJA IZINO CABA KA ABASHI BARHADERHA MPU IZINO LIBI CIBOLWE. Ehyana hya mbwire mpu izino lyahwo hyo hi « Muka larha asomire » Na aganze ayimba mpu « Muka larha amanyima amishi nienanarheng’igadôma »; Ago mazino gayerekine oku OLUHALI YE NNAMWABA. |
| הֲתָךְ | Noms propres | Hatak | HÂTÂK|Hatak|Hataki — yali nkonè oku bwami bwa Asuwerusi (Kzerksesi) lola omu Est4.5 | |
| וְדָן | Noms propres | Wedân [Yavan] | VEDÂN|YAVÂN|Wedani|Yavan|Vedân — rhurhamanyiri bwinja ngahi aho, ci Yavan buli Bugereki. | |
| וָהֵב | ✓ | Noms propres | Waheb [Vaheb] | VAHÊV|VAHÊB|Vahebi|Waheb — hantu hofi n’omugezi gwa Arnoni, guli omu bwami bwa Yordani bw’ene 2020. |
| וַיְזָתָא | Noms propres | Waïzata [Vayézata] | VAYEZÂTÂ’|Wayezata|Vayezata — mugala wa Naamani | |
| וַנְיָה | ✓ | Noms propres | Wanya [Vania] | VANYÂ|WANYÂ|Wanya|Vanya — muntu w’mango ga Nehemiya, lola Ezr 10.36 |
| וָפְסִי | ✓ | Noms propres | Wofsi [Vofsi] | VOFSÎ|WOFSÎ|Wofsi|Vofsi|Vafusi — îshe wa Nahabi, lola Mib 13.14 |
| וַשְׁנִי | Noms propres | Samuel | VASHNÎ|WASHNÎ|Vashni|Washni — mugala wa Samweli w’oku bûko bwa Levi | |
| וַשְׁתִּי | Noms propres | Vasti | VASHTÎ|WASHTÎ|Washti|Vashti|Vasti — muka mwami Aswerusi w’e Bupersi | |
| זְאֵב-1 | Faune | loup | ZE’ÊV|ZE’ÊB|cihazi|ecihazi|nyamugunga — nsimba y’erubala eshusha akabwa ciryanyi cishusha akabwa | |
| זְאֵב-2 | Noms propres | Zéev [Zeb] | ZE’ÊV|ZE’ÊB|Zebi|Zeev|Zeeb — mwami w’e Madiyani | |
| זָבָד-1 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — wa kuli bene Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| זָבָד-2 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — mugala wa Tahati w’oku bûko bwa Efrayimu |
| זָבָד-3 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — mugala wa Ahlayi mulwi oku ngoma ya Daudi |
| זָבָד-4 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — mugala wa Shimeati mushizi wa Yoash, mwami omu Yuda |
| זָבָד-5 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — aliyansire omukazi munya-mahanga, mukazi w’ihanga lya bene bantu banji bagwerhe ery îzino enyuma z’obuja bw’e babiloni |
| זַבְדִּי-1 | ✓ | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi — mugala wa Zera w’oku bûko bwa Yuda |
| זַבְדִּי-2 | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi — mugala wa Shimeyi mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini | |
| זַבְדִּי-3 | ✓ | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi — munya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| זַבְדִּי-4 | ✓ | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi|Zabudi — mugala wa Asafi shakulûza wa Mataniya ali muleviti |
| זַבְדִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Zavdiël [Zabdiel] | ZAVDÎ’ÊL|ZABDÎ’ÊL|Zabdiyeli — îshe wa Yashobeyamu, Yashobeam murhambo wa basirika oku ngoma ya Daudi, lola 1Nga 27.2, mpu ayimangira murhwe gwa balume makumi abirhi na bani |
| זַבְדִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Zavdiël [Zabdiel] | ZAVDÎ’ÊL|ZABDÎ’ÊL|Zabdiyeli — mugala wa Gedolimu, Godelim mudahwa amango ga Nehemiya, lola Neh 11.14 |
| זְבַדְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya |
| זְבַדְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya |
| זְבַדְיָה-3 | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya | |
| זְבַדְיָה-4 | Noms propres | Zevadya [Zebadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya | |
| זְבַדְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya |
| זְבַדְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Zevadyahou [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadyahu|Zebadiyahu|Zebadiya|Zebadeyahu |
| זְבַדְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Zevadyahou [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadyahu|Zebadiyahu|Zebadiya|Zebadeyahu |
| זְבַדְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Zevadyahou [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadyahu|Zebadiyahu|Zebadiya|Zebadeyahu |
| זְבוּב | Faune | mouche, Zeboub | ZEVUV|ZEBUB|luzi|enzi|ensusi — Zebub omu cihebraniya mpu lwo luzi omu mashi | |
| זָבוּד | ✓ | Noms propres | Zavoud [Zaboud] | ZÂVÛD|ZÂBÛD|Zabudi|Zavud — mugala wa Natani Natani mudâhwa, olya mwira wa Daudi; lola 1Bam 4.5 |
| זְבוּדָּה | ✓ | Noms propres | Zevidda [Zéboudda] | ZEVÛDÂ|ZEBÛDÂ|Zebida|Zevida|Zevuda — nina wa mwami Yehoyakimu, lola,2Bam 23.36 |
| זְבוּלוּן | Noms propres | Zabulon | WEBÛLÔN|Zabuloni|Zebuloni|Zebuloni — mugala wa Yakobo ye cûbaka c’obûko bwa Bene Aabuloni | |
| זְבוּלוֹנִי | ✓ | Noms propres | Zabulonite, de Zabulon | ZEBÛLÔNÎ|kuli Zabuloni|e Zabuloni|mugala wa zabuloni |
| זֶבַח-1 | Rituels | tuerie, sacrifice | ZÊBAH|arherekêra|mahôrhe|nterekêro|enterekêro|*rherekêr*|rhereker*|*terekêr*|*tereker*|mahorhe|*hôrhe*|*hungumuk* | |
| זֶבַח-2 | Noms propres | Zèvah [Zéba] | ZEBAH|ZEBAH|Zebahi|Zeba|Zebah — mwami we Madiyani, lola Bac 8.5 | |
| זַבַּי | ✓ | Noms propres | Zabbaï | ZABAY|Zabayi — mugala wa Bebayi w’amango ga Ezra |
| זְבִינָא | ✓ | Noms propres | Zevina [Zébina] | ZEVÎNÂ’|Zevina|Zebina — wa kuli bene Nebo w’amango ga Ezra |
| זְבֻל | ✓ | Noms propres | Zevoul [Zéboul] | ZEVUL|ZEBUL|Zebuli|Zebul — murhabâzi wa Abimeleki mugala wa Gedeoni, oderhwa Yerubaal |
| זָג | ✓ | Flore | peau (de raisin) | ZÂG|byûla bya mizabibu|byula|ebyula by’emizabibu |
| זַהַם | ✓ | Noms propres | Zaham | ZAHAM|Zahamu|Zaham — mugala wa Robowamu, mwami omu Yudeya |
| זוּזִים | ✓ | Noms propres | Zouzite | ZÛZÎM|Abazuzimi — lubaga olwo, lola Murh 14.5 |
| זוֹחֵת | ✓ | Noms propres | Zoheth | ZÔHET|Zoheti|Zohet — mugala wa Yisheyi w’oku bûko bwa Yuda |
| זָזָא | ✓ | Noms propres | Zaza | ZÂZÂ’|Zaza — wa kuli bene Yerahmeyeli mwene Yotani w’oku bûko bwa Yuda |
| זחל | Faune | ramper, cacher | ZHL|kugendera oku nda nka njoka|kucifulika nka njoka ya lumana|njoka|*oku nda*|*yandala* | |
| זִיזָא-1 | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ’|Ziza — mugala wa Shifeyi w’oku bûko bwa Simeoni |
| זִיזָא-2 | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ’|Ziza — mugala wa Roboamu, mwami omu Yudeya |
| זִיזָה | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ|Ziza |
| זִינָא | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ’|ZÎNÂ’|Ziza — mugala wa Gershoni w’oku bûko bwa Levi |
| זִיעַ | ✓ | Noms propres | Zia | ZÎA’|Ziya |
| זִיף-1 | ✓ | Noms propres | Zif | ZÎF|Zifu|Zif — hantu h’omu Negebu |
| זִיף-2 | Noms propres | Zif | ZÎF|Zifi|zif — lugo omu ishwa lya Yuda | |
| זִיף-3 | ✓ | Noms propres | Zif | Zifu|Zif|Zifa — mugala wa Yehaleleyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| זִיפָה | ✓ | Noms propres | Zifa | ZÎFÂ|Zifa — mugala wa Yehaleleyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| זִיפִים | Noms propres | de Zif | ZÎFÎM|Abantu b’e Zita|Abantu b’e Zif|Abantu b’e Zifa | |
| זַיִת | Flore | olivier [FF 156,157] | ZAYT|ZAIT|omuzetuni|omuzêti|*muzêt*|*mizet*|muzetuni|emizetuni|mizetuni|emizeti|omuzeti|mizeti | |
| זֵיתָן | ✓ | Noms propres | Zétân [Zétan] | ZÊTÂN|Zetani|Zetân — mugala wa Bilhani w’oku bûko bwa Benyamini |
| זַכּוּר-1 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — ishe wa Shamuwa, nyenzi w’oku bûko bwa Rubeni |
| זַכּוּר-2 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — mugala wa Hamweli w’oku bûko bwa Benyamini |
| זַכּוּר-3 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — wa kuli bene Merari, ishe wa Mushi gwarhi Lub 6.19 ye shakulûza w’Abashi oyo omu Bibliya w’oku bûko bwa Levi; henguza kuli http://nyabangere.com obone « Les origines bibliaues de Bashi » |
| זַכּוּר-4 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — mugala wa Azafi, Asaf mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda oku ngoma ya Daudi |
| זַכּוּר-5 | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — bantu banji bagwerhe eryo izîno enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| זַכּוּר-6 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zabudi|Zakur|Zabud — Zakuri wa kuli bene Bigwayi, haguma bamuyandisire Zakur ahandi mpu Zabud omu masomo barhuyeresire oku embere balerhe oyo « ochapa mwandu’ ebitabu hali embaka oku soma bwinja herufi « dalet » erhi « resh » bulya ezo herufi zishushine |
| זַכַּי | Noms propres | Zakkaï [Zakaï] | ZAKAY|Zakayi — urhambo wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni omu Neh 3.20 bayandisire ZABAY; zakaba mbaka zarhengaga omu kuhushikanya Kaf na Beit buly banakashushana, amango barhalicitula « encapa-mwandu » y’ebitabu, orhasinzizi bwinja omu bala bakagihamisa Bibliya n’omunwe gwabo kurhenga myaka, anahushikanya eryo izino. | |
| זֶכֶר | ✓ | Noms propres | Zèkèr [Zéker] | ZÊKER|Zekeri|Zeker — mugala wa Yeyieli w’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri|Zikiri — bantu banji bagwerhe ely’ izîno |
| זִכְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Shimeyi w’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Shashaki w’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Yorahamu, Yoraham murhambo wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-5 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Azafi, Asaf, Azaf, shakulûza wa Matanya ali muleviti |
| זִכְרִי-6 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Yoram w’omu bûko bwa Levi |
| זִכְרִי-7 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — îshe wa Eliyezeri murhambo w’omu bûko bwa Rubeni w’oku ngoma ya Daudi |
| זְכַרְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya — mugala wa Yerobwami |
| זְכַרְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya |
| זְכַרְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya|Zekariya |
| זְכַרְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya |
| זְכַרְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya |
| זְכַרְיָה-6 | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya|Zekariya | |
| זְכַרְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zekariya|Zekarya|Zakariya |
| זְכַרְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zakariyahu|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-10 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-11 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-12 | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu | |
| זְכַרְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekaryahu |
| זְכַרְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekaryahu |
| זְכַרְיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-6 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-7 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-8 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-9 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu — eryo îzino lyaligwerhe na bantu banji, kuli kuderha « Nyakasane Akengêra » erhi « Nyakasane amankengêra » Eno Bushi eba ba MUKENGERE bulya |
| זִלְפָּה | Noms propres | Zilpa | ZILFÂ|Zilifa|Zilpa — ciherula ca Yakobo | |
| זִמָּה-1 | Noms propres | Zimma | ZIMÂ|Zima — mugala wa Yahati wa kuli bene Gershomu, Gershomi w’oku bûko bwa Levi | |
| זִמָּה-2 | Noms propres | Zimma | ZIMÂ|Zima | |
| זִמָּה-3 | ✓ | Noms propres | Zimma | ZIMÂ|Zima |
| זְמוֹרָה | Flore | branche, pénis | ZEMÔRÂ|ishami|ishami lya muzabibu|buhanzi bwa mulume|cirumbu ca bulume|nshwi|ciganja|amashami|ecinyirha|ebinyirha|binyirha|mashami | |
| זַמְזֻמִּים | ✓ | Noms propres | Zamzoummites [Zamzoumites] | ZAMZUMÎM|Ba-Zamuzumi|banya-Zamzumi — bene Amoni abo, lola Lush 2.20 |
| זְמִירָה | ✓ | Noms propres | Zemira [Zémira] | ZEMÎRÂ|Zemira — mugala wa Bekeri w’oku bûko bwa Benyamini |
| זִמְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimuri|Zimri — mwami omu Israheli 885-884 embere za Kristu |
| זִמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri — mugala wa Saulu w’oku bûko bwa Simeoni |
| זִמְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri — mugala wa Zera w’oku bûko bwa Yuda |
| זִמְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri — mugala wa Yaera, Yayera, Yehowada w’oku bûko bwa Benyamini |
| זִמְרִי-5 | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri|Zimiri — lubaga olwo, gwarhi Yeremiya 25.25 | |
| זִמְרָן | ✓ | Noms propres | Zimrân [Zimran] | ZIMRÂN|Zimran|Zimurani — mugala wa Brahamu kuli mukage wa kabiri Ketura, lola 1Nga 1.32 |
| זנה | Attributs | se prostituer | ZNH|ahemusire|kuhemuka|kucîhemula|kulamira oku bushungu|kusunika oku bushungu|bacîhemula|bahemuka|okuhushahusha|ngasi bandi boshi bankacihemuka|ahemuka|kujira kubi|olugendo lubi — kubaraga kujira obubaraga | |
| זָנוֹחַ | ✓ | Noms propres | Zanoah [Zanoa] | ZONÔAH|Zonoa|Zonowah|Zonoha|Zonowa |
| זַעֲוָן | ✓ | Noms propres | Zaawân [Zavan] | ZA’AVÂN|ZA’AWÂN|Zavani|Zaavani|Zayawani — mugala wa Ezeri, Etser wa kuli bene Seyiri |
| זִפְרֹן | ✓ | Noms propres | Zifrôn [Zifron] | ZIFRON|Zifroni — hantu oku lubibi lw’Israheli, ebulembe oku oli alolola e bushoshôkero, e mwênè eyo |
| זָקֵן | Êtres | ancien, aîné | ZÂKÊN|abagula|abakulu|mugula|mukulu|bagula|bakulu|Abashamuka|bashamuka | |
| זָר | Êtres | étrange, étranger | ZÂR|w’embuga|omuntu kwone|omubunga|omulimya|owundi muntu orhali|w’ogundi mulala|nta wundi muntu wamuli | |
| זְרֻבָּבֶל | Noms propres | Zorobabel | ZERUBÂBEL|Zorobabeli — murhambo mukulu w’Israheli enyuma w’obuja bw’e Babiloni w’oku bûko bwa Yuda | |
| זֶרֶד | ✓ | Noms propres | Zéred | ZÊRED|Zaredi|Zeredi|Zered — kabanda lwîshi mugezi |
| זרה | Objets réels | disperser, vanner, mesurer | ZRH|agend’iyerûla|shandabana|shandabanya|kulenga|kugalagaza | |
| זַרְזִיר | Faune | coq | ZARZÎR|oluhazi|luhazi|empazi|mpazi | |
| זֶרַח-1 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zerahi|Zerah|Zeraha — mugala wa Reweli | |
| זֶרַח-2 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zerah|Zerahi — mugala wa Yuda na Tamar balondana bona Perets, Peresi | |
| זֶרַח-3 | ✓ | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — ishe wa Yobabu |
| זֶרַח-4 | ✓ | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — mugala wa simeoni mwami w’e Edomu |
| זֶרַח-5 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — mugala wa Ido wa kuli bene Libni w’oku bûko bwa Levi | |
| זֶרַח-6 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — mugala wa Adaya shakulûza wa Azafi, Asaf w’oku bûko bwa Levi | |
| זֶרַח-7 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera | |
| זַרְחִי-1 | ✓ | Noms propres | Zarhites [Zéraïtes] | ZARHÎ|ZAREHÎ|omulala gw’Abazera |
| זַרְחִי-2 | ✓ | Noms propres | Zarhites [Zéraïtes] | ZARHÎ|ZAREHÎ|omulala gw’Abazera|obûko bwa Zera|w’omu bûko bwa Zera|w’oku bûko bwa Zera — mwe musoma mwe munayandika! E Katanga eba Abantu baderhagwa Bazela, kwo kuderha oku barhangaga kuli Zela; Omu Mib 26.22 muli omuluma mpu ye Zera wa bmuko bwa Yuda. Kulya rhwabonaga oku Abashi bali bene Levi, akaba Abazela bali bene Yuda. Omu Kongo caba omu Afrika yeshi muyunjwire mashanja gayimbanwa na balya Bantu b’omu Bibliya |
| זְרַחְיָה-1 | Noms propres | Zerahya [Zéraya] | ZERAHYÂ|Zera|Zeraya|Zerahya — mugala wa Uzi mudahwa mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| זְרַחְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Zerahya [Zéraya] | ZERAHYÂ|Zera|Zeraya|Zerahya — mishe wa eljowenayi w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| זֶרֶשׁ | Noms propres | Zèresh [Zérech] | ZÊRESH|Zereshi|Zeresh — muka Hamani | |
| זַתּוּא | Noms propres | Zattou | ZATÛ’|Zatu — murhambo wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| זֵתָם | ✓ | Noms propres | Zétam | ZÊTÂM|Zetamu|Zetam — mugala wa Layedân, Laedani muleviti w’oku ngoma ya Daudi |
| זֵתַר | Noms propres | Zétar | ZÊTAR|Zetari|Zetar — nkonè mwambali wa mwami Asuwerusi (Kzerksesi), lola Est 1.10 | |
| חֹבָב | ✓ | Noms propres | Hobab | HOVÂV|HOBÂB|Hobabu|Hobab — mugala wa Rewel we Madiyan shakulûza wa bene Keni, Abakeni |
| חֻבָּה | ✓ | Noms propres | Yehoubba [Houbba] | HUBÂ|Huba — mugala wa Shemeri w’oku bûko bwa Aseri |
| חָבוֹר | Noms propres | Habor | HÂBÔR|Habori|Habor|lwishi olwo lw’e Mezopotamiya — luba lwîshi lw’e Mezopotamiya | |
| חֲבַיָּה | ✓ | Noms propres | Hovaya [Hobaya] | HABAYÂ|Habaya|Habaya — murhambo wa milala mudâhwa w’enyuma ly’obuja bw’e Babiloni |
| חֶבֶל-1 | Objets réels | corde, cordage, fil, nœud coulant | HÊVEL|HÊBEL|mugozi|higozi|mpogo|omugozi|ehigozi|empogo | |
| חֶבֶל-2 | Objets réels | corde pour mesurer | HÊVEL|HÊBEL|omugozi|mugozi|migozi|emigozi — mugozi gwa lugero | |
| חֲבַצִּנְיָה | Noms propres | Havacinya [Habassinia] | HAVATSINYÂ|HABATSINYÂ|Havasinya|Habasinya|Habazinya | |
| חֲבַקּוּק | Noms propres | Habaquq [Habacuc] | HAVAKÛK|HABAKÛK|Habakuki|Habakuku|Habakuk — olya mulêbi | |
| חֶבֶר-1 | ✓ | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Heberi|Heber — mugala wa Beriya w’oku bûko bwa Aseri |
| חֶבֶר-2 | ✓ | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Heberi|Heber |
| חֶבֶר-3 | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Heberi|Heber | |
| חֶבֶר-4 | ✓ | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Haberi|Heberi|Heber |
| חֶבְרוֹן-1 | Noms propres | Hébron | HEBRÔN|Hebroni|Hebrôn — lugo lwa bene Levi omu ishwa lya Yuda | |
| חֶבְרוֹן-2 | Noms propres | Hébron | HEBRÔN|Hebroni|Hebron — mugala wa Kehati bûko bwa Levi | |
| חֶבְרוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Hébron | HEBRÔN|Hebroni|Hebron — wa kuli bene Kalebu |
| חֶבְרוֹנִי | ✓ | Noms propres | Hébronite | HEBRÔNÎ|omulala gw’Ahahebroni|abanya-Hebroni|bene -Hebroni|Abahebroni|Hebroni — w’oku bûko bwa Levi |
| חֶבְרִי | ✓ | Noms propres | Hébrites [Hébérites] | HEVRÎ|HEBRÎ|omulala gw’Abaheberi — ba kuli Heberi, Heber b’oku bûko bwa Aseri |
| חָגָב-1 | Faune | sauterelle | HÂGÂV|mahanzi|nzige|minunu|minshekè|ihanzi|oluzige|omwinûnu|omunshekè — lola Lev 11.22 | |
| חָגָב-2 | ✓ | Noms propres | Hagav [Hagab] | HÂGÂV|HÂGÂB|Hagabu|Hagab — mushamuka wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֲגָבָה | ✓ | Noms propres | Hagava [Hagaba] | HAGÂBÂ|HAGÂVÂ|Hagaba|Hagava — murhambo wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| חַגַּי | Noms propres | Aggée | HAGAY|Hagayi — olya mulêbi wahaga bene-Israheli omurhima lyo bayûbaka aka-Nyamuzinda amango barhengaga e Babiloni | |
| חַגִּי-1 | ✓ | Noms propres | Haggui [Hagui] | HAGÎ|Hagi — wa kuli Gadi |
| חַגִּי-2 | ✓ | Noms propres | de Haggui [de Hagui] | HAGÎ|Hagi |
| חַגִּיָּה | Noms propres | Hagguiya [Haguia] | HAGIYÂ|Hagiya — lola 1Nga 6.30 | |
| חַגִּית | Noms propres | Hagguith [Haguite] | HAGIT|Hagiti — muntu oyo | |
| חָגְלָה | ✓ | Noms propres | Hogla | HOGLÂ|Hogla — mwâli wa Tselofadi, wa Zelofha w’oku bûko bwa Menashè |
| חֲדַד | ✓ | Noms propres | Hadad | HADAD|Hadadi — mugala wa Ismaeli |
| חָדִיד | ✓ | Noms propres | Hadid | HADÎD|Hadid|Hadidi — hantu omu ishwa lya Benyamini |
| חַדְלַי | ✓ | Noms propres | Hadlaï | HADLAY|Hadilayi|Hadlayi — w’oku bûko bwa Efrayimu |
| חֵדֶק | Flore | plante avec des épines [FF 184.185] | HÊDEK|HÊDEQ|murhi guli mishugi|murhi gwa mahwa — cakanaba cigôhwa! | |
| חִדֶּקֶל | Noms propres | Tigre | HIDEKEL|Tigri|lwîshi — lwîshi lwa kasharhu omu ishwa ly’amasîma, lola Murh 2.14 | |
| חַדְרָךְ | Noms propres | Hadrak | HADRAK|Hadrak|Hadaraki|Hadraki | |
| חֲדָשָׁה | ✓ | Noms propres | Hadasha [Hadacha] | HADSHÂ|Hadasha — lugo lw’omu ishwa lya Yuda Hadasha kuli kuderha bihyahya, omu mashi ye Kahyahya |
| חֹדֶשׁ-1 | Rituels | néoménies, nouvelle lune, néoménie, fêtes | HODESH|omwezi gukola gwabaluka|omwezi gwabaluka|lukulu lw’ogwabaluka|Erhi omwezi gubaluka | |
| חֹדֶשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Hodesh [Hodech] | HODESH|Hodeshi — muka Shaharayimu, Sharayim w’oku bûko bwa Benyamini ye Nnamwezi nkaba omu mashi oku banyere! ye Gwabaluka nkaba oku balume! |
| חוֹבָה | ✓ | Noms propres | Hova [Hoba] | HÔVÂ|HÔBÂ|Hoba — hantu hali emwenè gwa Damasko |
| חַוָּה | ✓ | Noms propres | Eve [Ève] | HAWÂ|HAVÂ|Hawa|Eva — mpu bantu bofofi mpu ye muka Adamu, lola Murh 3.20 enfarasè yamukulakwo h yamujira Eva |
| חוֹחַ-1 | Flore | chardon, épine | HÔAH|mushugi|omushugi|mishugi|emishugi|mahwa|amahwa | |
| חוֹחַ-2 | Objets réels | crochet, harpon, épine | HÔAH|ebyûma by’amîno-mîno|byuma bya mino-mîno|cûma ca mino-mîno|mugera | |
| חוּט-1 | Objets réels | fil, corde mince | HÛT|ehigozi|orhugozi|higozi|rhugozi|mugozi|migozi|emigozi | |
| חוּט-2 | Objets réels | fil, corde mince | HÛT|mirhamba|emirhamba|omurhamba|ensinga|nsinga | |
| חִוִּי | Noms propres | Hivvite [Hivite] | HIVÎ|HIWÎ|aba Hiviti|Aba-Hiviti|Abahiviti|bene Hiv|Muhiviti|Omuhiviti — bantu b’e Kanaani bantu ba kuli Kanaani | |
| חֲוִילָה | ✓ | Noms propres | Hawila [Havila] | HAVÎLÂ|HAWÎLÄ|Avila|Havila|Hawila|Havila — mugala wa Kush ye Yoktâni, Yoktani wa kuli bene Ham, Cham, olondana bona Yafet na Sem |
| חוּל | ✓ | Noms propres | Houl | HÛL|Huli — mugala wa Aramu, Aram wa kuli bene Semu |
| חוֹלוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Holôn [Holon] | HÔLÔN|Holoni|Holôn — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Yuda |
| חוֹלוֹן-2 | Noms propres | Holôn [Holon] | HÔLÔN|Holoni|Holôn — lugo w’e Mowabu | |
| חוּפָם | ✓ | Noms propres | Houfam | HÛFÂM|HÛPÂM|Hufami|Hufam — muntu w’omu bûko bwa Benyamini |
| חוּפָמִי | ✓ | Noms propres | Houfamite | HÛFÂMÎ|omulala gw’Abahufami|Abahufami — b’oku bûko bwa Benyamini |
| חוּקֹק-1 | ✓ | Noms propres | Houqoq [Houcoc] | HÛKOK|HÛQOQ|e Hukoki — lugo omu ishwa lya Nefutali |
| חוּקֹק-2 | Noms propres | Houqoq [Houcoc] | HÛKOK|Hukoki|Hukok — lundi lugo lwa bene Levi, ci omu lya ishwa lya Aseri | |
| חוּר-1 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — mugala wa Miryame mwali wabo Musa mwihwa wa Musa oyo |
| חוּר-2 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — shakulûza wa Betsaleeli, Bezaleli, Bezaleyeli, Besaleli, lola Lub 31.2 w’oku buko bwa Yuda |
| חוּר-3 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — mwami w’e Madiyan |
| חוּר-4 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — mugala wa Yuda |
| חוּר-5 | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri|Hur — ishe wa Refaya oku lwa Nehemiya | |
| חוּרַי | ✓ | Noms propres | Houraï | HÛRAY|Hurayi — mulwi oku ngoma ya Daudi |
| חוּרִי | ✓ | Noms propres | Houri | HÛR|Huru|Huri — mugala wa Yoroah w’oku bûko bûko bwa Gadi |
| חוּרָם-1 | Noms propres | Hiram | HÛRÂM|Huramu|Huram|Hiram|Hurami|Mwami Hurami|Hurami-Abi — mwami w’e Tiri oku lwa Daudi n’oku lwa Salomoni HûRÂM ali omu BHS 1 Enga 2.2 ci omu WLC ali oku 1Eng 2.3 | |
| חוּרָם-2 | Noms propres | Hiram [Houram] | HÛRÂM|Hurami|Huramu|Huram — mulenga z’e Tiri oku ngoma ya Salomoni, lola 2Nga 4.11 | |
| חוּרָם-3 | ✓ | Noms propres | Houram, Houram-Abi | HÛRÂM|Huramu|Hurami|Huram — mugala wa Bela w’oku bûko bwa Benyamini |
| חוּרָם אָבִי | Noms propres | Hiram | HÛRÂM-‘ÂVÎ|Huram-Avi|Huram-Abi|Huramu|Hirami|Hurami — Hurâm-Avi ali omu BHS 1Nga 2.12 ; hashushine na WLC 1Nga 2.13 | |
| חַוְרָן | Noms propres | Haurân [Hauran] | HAVRÂN|Haurani|Hawerani|Havrân — hantu aho | |
| חוּשָׁה | ✓ | Noms propres | Housha [Houcha] | HÛSHÂ|Husha — hantu hofi na Betelehemu |
| חוּשַׁי-1 | Noms propres | Houshaï [Houchaï] | HÛSHAY|Hushayi — ,untu w’e Ariki murhonyi na muhanûzi wa mwami Daudi | |
| חוּשַׁי-2 | ✓ | Noms propres | Houshaï [Houchaï] | HÛSHAY|Hushayi — ishe wa Bâna Baana munya-buhashe oku ngoma ya Salomoni |
| חוּשִׁים | ✓ | Noms propres | Houshim [Houchim] | HÛSHÎM|Hushimu|Hushim |
| חוֹתָם-1 | ✓ | Noms propres | sceau; Hotam | HÔTÂM|Hotamu|Hotam|cimanyisho|kashè — mugala wa Heberi w’oku buko bwa Aser |
| חוֹתָם-2 | ✓ | Noms propres | sceau; Hotam | HÔTÂM|Hotamu|Hotam|cimanyiso|kashè — ishe wa Yehieli mulwi oku ngoma ya Daudi |
| חֲזָאֵל | Noms propres | Hazaël | HAZÂ’ÊL|Hazayeli|Hazael — mwami w’e Sîriya | |
| חזה | Rituels | voir, regarder, rechercher | HZH|kubona abona|obona|kurhondêra abona|kulongereza|anagalirhondera abona|*bon*|*yerek*|*lonz*|*longer*|*lolêr* | |
| חֲזוֹ | ✓ | Noms propres | Hazo | HAZÔ|Hazo — mugala wa Nahori |
| חֲזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Haziël [Haziel] | HAZÎ’ÊL|Haziyeli — mugala wa Shimeyi muleviti w’oku lwa Daudi |
| חֲזָיָה | ✓ | Noms propres | Hazaya | HAZÂYÂ|Hazaya — mugala wa Adaya shakulûza wa Maaseya w’omu bûko bwa Yuda |
| חֶזְיוֹן | ✓ | Noms propres | Hèziôn [Hézion] | HEZYÔN|Heziyoni|Hezion — shakulu wa Ben-Hadad mwami w’e Sîriya |
| חֵזִיר-1 | ✓ | Noms propres | Hézir | HÊZÎR|Heziri|Hezir — mudâhwa oku ngoma ya Daudi |
| חֵזִיר-2 | Noms propres | Hézir | HÊZÎR|Heziri|Hezir — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni, rhulole BHS Neh 10.21 WLC Neh 10.20 | |
| חֲזִיר-1 | Faune | porc, cochon | HÊZÎR|engulube|ngulube|hyangulube|nyama ya ngulube — lola Lev 11.7 | |
| חֲזִיר-2 | Faune | sanglier | HÊZÎR|enshenge|nshenge|ngulube | |
| חִזְקִי | ✓ | Noms propres | Hizqi [Hizqui] | HIZKÎ|Hizki — mugala wa Elipaali murhambo wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| חִזְקִיָּה-1 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizekiyahu — Hizekiyahu, ecigreki n’enfarasè byamuhindwire Ezekiasi,lola 2Bam 18.1 mwami wa Yuda omu 716 embere za Kristu | |
| חִזְקִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Hizqiya [Hizquia] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizekiyahu|Hizikiya — mpu ye Ezekias gwarhi ecigreki n’enfarasè |
| חִזְקִיָּה-3 | Noms propres | Hizqiya [Hizquia] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizekiyahu|Hizkiya — mukulu wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| חִזְקִיָּה-4 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizkiya|Hizkiyahu — shakulûza w’omulêbi Sofoniya, Zefaniya | |
| חִזְקִיָּהוּ | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | HIZEKIYÂHÛ|Hizekiyahu|Hizkiyahu — omu cigreki n’enfarasè mpu ye Ezekiasi mugala wa Ahazi mwami e Yuda 716-687 | |
| חטא-1 | Attributs | pécher | HTA’|ecâha|câha|ebyâha|byâha|*cah*|*bub*|*mab*|*hemuk*|*gom*|*vuna irhegek* — kujira ecâha kugayisa n’ecâha | |
| חטא-2 | Attributs | être coupable | HTA’|mwisi|cihemu|caha|câha|*ndyuz*|*tumul*|*tumw*|*bi* — onanjire mwisi munyabyaha | |
| חטא-3 | Rituels | purifier | HTA’|kujirirakwo enterekêro y’okushukûla ebyaha|nterekêro y’okushukûla|okuhâna enterekêro y’okushukûla|Anayishicîcêsa|anamukulira ecâha|nka arhanacîcêsizi|*cês*|*cêsib* — kucîcesa | |
| חטא-4 | Rituels | sacrifier | HTA’|okucîrhênza ebyaha|*rhênza ebyâh*|*shukûla ebyâha*|*mpyulo*|*hyul* | |
| חַטָּא-1 | Attributs | pécheur, coupable | HATÂ’|banyabyaha|munyabyaha|abanyabyaha|omunyabyaha|obihire|*byaha*|*byâh*|*goma*|*hemuk* — banyabyâha munyabyâha abanyabyâha omunyabyâha | |
| חַטָּא-2 | Attributs | coupable de | HATÂ’|babi|mubi|ababi|omubi|*bi*|*galugal*|*tumul* | |
| חֵטְא-1 | Attributs | péché | HÊT’|amabì|obubi|ecâha|câha|*bi*|*hemuk* | |
| חֵטְא-2 | Attributs | culpabilité | HÊT’|cibarhuza ecâha|kucîbarhuza ecâha|bubi|obubi|lyo orhag’icibarhuza ecâha.|banabarhule omuzigo gw’ecâha|barhag’ijira ecâha|abarhwire ecâha|anabarhule ecâha|*hemul*|*hemuk*|*bi*|*câh*|*cah* | |
| חַטָּאָה | Attributs | péché | HÂT’Â|ecâha|câha|ecaha|bubi|obubi | |
| חֶטְאָה | ✓ | Attributs | péché | HETE’Â|HET’Â|ecâha|câha |
| חֲטָאָה-1 | Attributs | culpabilité | HATÂ’Â|ecâha|câha|*gom* | |
| חֲטָאָה-2 | Rituels | sacrifice pour le péché, offrande | HATÂ’Â|enterekêro y’okushukulûla ebyâha|mpyûlo oku byâha|enterekêro y’okuhyûla|*ntûl* | |
| חַטָּאת-1 | Attributs | péché | HATÂ’T|ecâha|câha|ebyâha|byâha|Ecaha|*gom*|*hemuk*|*hemul*|*bi*|*hemu*|*lig*|*babali* | |
| חַטָּאת-2 | Objets réels | chose corrumpu | HATÂ’T|cirya câha cinyu|kantu kabozire — kantu kabozire kuli kuderha câha, lola Lush 9.21 | |
| חַטָּאת-3 | Divers | punition | HATÂ’T|buhane | |
| חַטָּאת-4 | ✓ | Rituels | purification | HATÂ’T|wabacêsa|bacîcese ntyola|kucîcêsa|*yobôl* |
| חַטָּאת-5 | Rituels | sacrifice pour le péché, offrande | HATÂ’T|nterekêro y’okucîrhênza ebyaha|nterekêro y’okurhenza ebyaha|ebijiro by’okulushukûla|*terekêr*|*rhereker*|*rherekêr*|nterekêro oku byaha|nterekêro y’okushukûlwa ebyaha|*shukûla* | |
| חַטּוּשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Hattoush [Hattouch] | HATÛSH|Hatushi — wa kuli bene Zorobabeli w’oku bûko bwa Daudi |
| חַטּוּשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Hattoush [Hattouch] | HATÛSH|Hatushi — wa kuli bene Daudi w’omu bûko bwa Yuda |
| חַטּוּשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Hattoush [Hattouch] | HATÛSH|Hatushi — banji bagwerhe eryo izino enyuma z’obuja bw’e babiloni |
| חֲטִיטָה | ✓ | Noms propres | Hatita | HATÎTÂ|Hatita — mushamuka wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חַטִּיל | ✓ | Noms propres | Hattil | HATÎL|Hatili — mukulu wa milala wa kuli Salomoni w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֲטִיפָא | ✓ | Noms propres | Hatifa | HATÎFÂ’|Hatifa — murhambo wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| חַי | Êtres | être vivant | HAY|Hay|abazine boshi|ebizine byoshi|bizine byoshi|ebizine — uhayi omu cishahiri kunali kuderha ntyo « obuzine » na maisha « akalamo » | |
| חִיאֵל | ✓ | Noms propres | Hiel | HÎ’ÊL|Hiyeli — muntu w’e Betel ashub’iyûbaka olugo lwa Yeriko ye wayûbakaga Yeriko buhyahya, lola 1Bam 16, 34 |
| חַיָּה-1 | Faune | être vivant | HAYÂ|ensimba|*nsimb*|cizine|*zine*|*ryanyi*|*intu*|*rubala*|*ryâny* — lola Murh 2.24 | |
| חַיָּה-2 | Attributs | communauté, bande, groupe | HAYÂ|olubaga|lubaga|ndêko|cigamba | |
| חַיָּה-3 | Attributs | appétit | HAYÂ|kulonza n’okulya ebiryo|omuntu ayumve alonzize ebiryo anahashibirya|kuhashirya|iralà — abanfransa baderha mpu « appétit » ciri cimanyiso ca buzine okuhashilya | |
| חִילֵז | Noms propres | Hilez [Hilen] | HÎLÊZ|Hilez|Hilezi — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Yuda | |
| חֵילָם | ✓ | Noms propres | Hélam | HÊLÂM|Helami|Helam — hantu hofi n’olwîshi lwa Yordani |
| חִילֵן | Noms propres | Hilez [Hilen] | HÎLÊN|Hilezi|Hilez|Hileni — lugo lwa balaviti omu ishwa lya Yuda | |
| חִירָה | ✓ | Noms propres | Hira | HÎRÂ|Hira — muntu w’e Adulamu, Adulam, Adulami mwira wa Yuda |
| חִירוֹם | Noms propres | Hiram | HÎRÔM|Hiromu|Hiromi|Hirom | |
| חִירוֹם ,חִירוֹם אָבִי | Noms propres | Hiram-Abi [Houram, Hiram] | HÎRÔM|Hiromu|Hiromi|Hirom | |
| חִירָם-1 | Noms propres | Hiram | HÎRÂM|Hiramu|Hirami|Hiram — mwami w’e Tiri oku lwa Daudi na Salomoni | |
| חִירָם-2 | ✓ | Noms propres | Hiram | HÎRÂM|Hiramu|Hirami|Hiram — mulenga w’e Tiri w’amango Ga Salomoni |
| חַכָּה | Objets réels | crochet, hameçon | HAKÂ|mugera|lulobo|buminya — bijiro bya buminya nabyo bidesirwe lulobo | |
| חֲכִילָה | ✓ | Noms propres | Hakila | HAKÎLÂ|Hakila — hirhondo hy’omu ishwa lya Yuda |
| חֲכַלְיָה | Noms propres | Hakalya [Hakalia] | HAKALYÂ|Hakalya — ishe wa Nehemiya | |
| חָכְמָה-1 | Attributs | capacité, compétence | HOKMÂ|oburhimanya|obulenga|kumany’ikola — abakazi balenga bakâluka amoya g’empene, lola Lub 35.26 | |
| חָכְמָה-2 | Attributs | sagesse | HOKMÂ|burhimanya|oburhimanya|oburhondekezi|obugula|bugula|burhondekezi | |
| חַכְמוֹנִי-1 | ✓ | Noms propres | Hakmoni [Hakmonite] | HAKMÔNÎ|Hakimoni|Hakmoni — ishe wa Yashobeami Yashobeyami mulwi oku lwa Daudi |
| חַכְמוֹנִי-2 | ✓ | Noms propres | Hakmoni [Hakmonite] | HAKMÔNÎ|Hakmoni|Hakimoni — ishe wa Yehiyeli munyabuhashe oku lwa Daudi |
| חֹל | Attributs | contraire de saint: profane, pas sacré, vulgaire | HOL|ehirhali hitagatifu|kandi kantu|hya bushalashala|hya ntya ntya|akandi kantu|yindi migati|*galugal*|*bi* | |
| חֶלְאָה | ✓ | Noms propres | Hèléa [Héla] | HALEÂ|HALÂ|ngishi|Helea|Heleya|Hela — muka Hashuri, cûbaka wa Tekowa omu mashi ye Kalingishi oyo |
| חֵלֶב | ✓ | Noms propres | Hélev [Héleb] | HÊLEV|Helebi|Helevi|Helev|Heleb|mashushi|*shushi* — amashushi yo yali nyama nyinja bakundaga omu Bibliya Helev, Mashusi ali mugala wa Bâna w’e Netofa mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| חֶלְבָּה | ✓ | Noms propres | Helba | HELBÂ|e Helba — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| חֶלְבּוֹן | Noms propres | Helbôn [Helbon] | HELBÔN|Helboni|Helbôn — lugo lw’omu Sîriya | |
| חֶלְבְּנָה | ✓ | Flore | galbanum [résine parfumée | HELBENÂ|galabani|ebizibwe bihûmula bwinja |
| חֵלֶד | ✓ | Noms propres | Héled | HÊLED|Heledi — mugala wa Bâna w’e Netofa mulwi w’oku lwa Daudi |
| חֹלֶד | ✓ | Faune | taupe | HOLED|enfuko|nfuko — Lolagi omu nyandazi, ezimuzizire: enfuko, omulindye, na ngasi bûko bwa musherebera, lola Lev 11.29 |
| חֻלְדָּה | ✓ | Noms propres | Houlda | HULDÂ|Hulda — ali mulêbi-kazi w’amango ga Yoziasi, oderhwa Yoshiyahu omu c’emwabo |
| חֶלְדַּי-1 | ✓ | Noms propres | Hèldaï [Heldaï] | HELDAY|Heldayi — mugala wa bâna w’e Netofa mulwi oku lwa Daudi |
| חֶלְדַּי-2 | Noms propres | Heldaï | HELDAY|Heldayi — mudahwa w’oku lw’omulêbi Zakariya | |
| חלה פָּנִים | Attributs | prier | HALÊ PÂNÎM|onsengerere Nyakasane|arhuliriza Nyakasane|ntanacishenga Nnâmahanga|ayinginga Nyamubâho|arhondêra okushenga Nyamubâho|*senger*|*sheng*|*yinging*|*rhuliriz* — eci cinwa cidesire » kuyinamula amalanga, kugayerekeza Nnamahâga », kugalamira | |
| חֲלַח | ✓ | Noms propres | Halah [Hala] | HALAH|aha Hala|e Hala|Halah — lugo lw’omu Sîriya e mwenè gwa Ninive |
| חַלְחוּל | ✓ | Noms propres | Halhoul [Haloul] | HALHÛL|Haluhuli|Halhul — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חֲלִי | Noms propres | Hali | HALÎ|Hali|lwinjihirizo|magerha ga kuyambala — kandi Hali luli lugo lw’omu ishwa lya Aseri | |
| חלל-1 | Attributs | profaner | HALÊL|wanagaziza|kuhemula|kuziza|kuyerekana obushugunu|kulesa akantu|kantu karhule|kuziha akarhera|kubihya|*jira ecâha*|*logorh*|*hemul*|*hemuk*|*ziz*|*nshony*|*hemw* — amabuye mabinje, bulya hano ogagezakwo enkolôlo yawe, wanagaziza, lola Lub 20.25 | |
| חלל-2 | Attributs | profaner = déshonorer | HALÊL|wahemwire encingo yani|owâluzize olwa sabato|orhahemukiraga izino lya Nyamuzinda|kuhemukira izino lya Nyamuzinda|ahemwire aka-Nyamuzinda kâni|bamanye bankalogorhera Izîno lya Nyamuzinda|acishûbula|kucîshûbula|*cîshûb*|*hemul*|*hemuk*|*hemw*|*ziz* | |
| חֵלֶם | Noms propres | Heldaï | HALEM|Heldayi|Halem — mudahwa w’amango g’omulêbi Zakariya | |
| חַלָּמוּת | Flore | pourpier [plante du désert | HALÂMÛT|nshogo zirhabaya izu|maji — lola Ayu 6.6 | |
| חֵלֹן | ✓ | Noms propres | Hélôn [Hélon] | HÊLON|Heloni — ishe wa Eliabu w’omu bûko bwa Zabuloni |
| חֵלֶף | ✓ | Noms propres | Hélef | HÊLEF|e Helefi|e Helef|kushubira halebe — lugo lw’omu ishwa lya Nefutali |
| חֶלֶץ-1 | ✓ | Noms propres | Hèleç [Hélès] | HÊLETS|Helesi|Helezi|Heletsi|Helets — mulwzi oku lwa Daudi |
| חֶלֶץ-2 | ✓ | Noms propres | Hèleç [Hélès] | HÊLETS|Helesi|Helezi|Heletsi|Helets |
| חֵלֶק | ✓ | Noms propres | Héleq [Hélec] | HÊLEK|Heleki|Helek — muntu w’oku bûko bwa Menashè |
| חֶלְקָי | ✓ | Noms propres | Helqaï [Helcaï] | HELKÂY|Helkayi — wa kuli Meroyoti |
| חֶלְקִי | ✓ | Noms propres | Helqites [Héléquites] | HELKÎ|Heleki|omulala gw’Abahelek|wa kuli bene Heleki — w’oku bûko bwa Menashè |
| חִלְקִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYAHÛ|Hilkiyahu — ishe wa Eliyakim munya-buhashe w’oku lwa Hizkiyahu, Ezekiasi gwarhi Abagreki n’Abanfransa |
| חִלְקִיָּה-2 | Noms propres | Hilqiya, Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilkiya — mugala wa Shalumu, Shalum mudâhwa mukulu oku lwa Hizekiyahu | |
| חִלְקִיָּה-3 | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilkiya — mwene Atmetsi, Atmezi, Atmeesi shakulûza wa Etâni, Etani w’oku bûko bwa Levi | |
| חִלְקִיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiya — mugala wa Meshulamu, Meshulami, Meshulam ishe wa Azariya, Seraya mudâhwa |
| חִלְקִיָּה-5 | ✓ | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilikiya|Hilkiya — bantu banji bagwerhe eryo izîno w’oku bûko bwa Levi |
| חִלְקִיָּה-6 | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilikiya|Hilkiya — ishe wa Gemariya w’oku lwa Yeremiya | |
| חִלְקִיָּהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Helikiyahu — ishe wa Eliyakim munyabuhashe w’oku lwa Hizkiyahu, Ezekiasi |
| חִלְקִיָּהוּ-2 | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilikiyahu — mugala wa Shalulu, Shalumi, Shalum mudâhwa mukulu w’oku lwa Hizkiyahu, Ezekiasi | |
| חִלְקִיָּהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilikiyahu|Hilkiya — mulanzi wa muhango w’oku bûko bwa Levi |
| חִלְקִיָּהוּ-4 | Noms propres | Hilqiyahou [Hilkia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiya|Hilkiyahu|Hilikiya — ishe w’omulêbi Yeremiya | |
| חֶלְקַת | ✓ | Noms propres | Helqath [Helcath] | HELKAT|Helakati|Helikati|Helkat — lugo olwo omu ishwa lya Aseri |
| חָם-1 | Noms propres | Cham | HÂM|Ham|mugala wa Nuhu|alondana bona Yafet na Sem|w’omu basharhu barhenzirekwo abantu enyuma za|cirya cihonzi cidarhi, Murh 7-10 — ye Abanfransa baderha CHAM, bulya bayabirwe na herufi isharhu za cihebraniya: He, Het na Kaf orhalimwo nuguta n’ow’aha buzinda bw’ecinwa; | |
| חָם-2 | Noms propres | Cham | HÂM|Ham — hantu aho | |
| חֶמְדָּן | ✓ | Noms propres | Hèmdân [Hemdan] | HEMDÂN|Hemudani|Hemdani|Hemdân — mugala wa Dishoni, Dishôn, lola Murh 36.26 wa kuli Sheyir |
| חַמּוּאֵל | ✓ | Noms propres | Hammouël [Hammouel] | HAMÛ’ÊL|Hamuweli|Hamweli|Hamwel — mugala wa Mishma, Mushema w’oku bûko bwa Simeoni |
| חֲמוּטַל | Noms propres | Hamoutal | HAmÛTAL|Hamitali|Hamutali|Hamutal — muka Yoziasi, Yoash, mwami w’Israheli | |
| חָמוּל | ✓ | Noms propres | Hamoul | HAMÛL|Hamuli|Hamul — mugala wa Peretsi, Peresi, Perezi |
| חָמוּלִי | ✓ | Noms propres | Hamoulite | HÂMÛLÎ|omulala gw’Abahamuli|ba kuli Hamul|bene Hamuli — mugala wa Peretsi w’oku bûko bwa Yuda |
| חַמּוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Hammôn [Hammon] | HAMÔN|Hamoni|Hamôn — hantu h’omu ishwa lya lya Aseri |
| חַמּוֹן-2 | Noms propres | Hammôn [Hammon] | HAMÔN|Hamoni|Hamôn — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Nefutali | |
| חֲמוֹר-1 | Faune | âne, ânesse, bête | HAMÔR|endogomi ndume|endogomi nkazi|ndogomi|endogomi|cihêsi|bihêsi|ecihêsi|ebihêsi|*nsimb* | |
| חֲמוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Hamor | Hamori|Hamôr|ishe wa Sikemi — ishe wa Sikemi, lola Murh 33.19 |
| חֹמֶט | ✓ | Faune | lézard des sables [FF 16.52] | HOMET|ecibulubulu|cibulubulu — musherebera gulama oû mushenyi |
| חֻמְטָה | ✓ | Noms propres | Houmeta | HUMTÂ|Humuta — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חַמְרָן | ✓ | Noms propres | Hamrân [Hamran] | HAMRÂN|Hamurani — mugala wa Dishani, Dishmoni wa kuli bene Sheyir |
| חַמַּת-1 | ✓ | Noms propres | Hammath | HAMAT|Hamati|lugo luzibuzibu — omu ishwa lya Nefutali |
| חַמַּת-2 | ✓ | Noms propres | Hammath | HAMAT|Hamati|Hamat — shakulûza wa bene Keni |
| חַמֹּת דֹּאר | ✓ | Noms propres | Nephtali [Neftali] | HAMOT-DO’R|Hamuti-Dori|Hamot-dor — lugo lwa kuyakiramwo omu ishwa lya Nefutali |
| חֲמָת | Noms propres | Hamath | HAMAT|e Hamati|Hamati — lugo lw’oku lwishi lwa Oronte | |
| חֲמָת צוֹבָה | ✓ | Noms propres | Hamath-Çova [Hamath-Soba] | HAMAT-TSOBÂ|HAMAT-TSOVÂ|Hamati-Soba |
| חֲמָת רַבָּה | Noms propres | Hamath la grande | HAMAT-RABÂ|Hamati-Munene | |
| חֲמָתִי | ✓ | Noms propres | Hamatite [Hamatites] | Hamatiti|Abanyahamati|Abahamati|aba-Hamati|bantu b’e Hamati|ba kuli Kanaani |
| חֵן-1 | Attributs | grâce, faveur | HÊN|arhona emwa Nyakasane|kurhona|burhonyi|akaba ntonyire|Mwambali wawe arhonyire | |
| חֵן-2 | Attributs | bienveillantes, gracieux | HÊN|murhonyi|mwinja|bwinja|obwinja|oburhonyi|omurhonyi|abarhonyi | |
| חֵן-3 | Noms propres | Heldaï | HÊN|Heni|Hên|izino lya muntu — yena Heldayi mugala wa Sofoniya w’amango g’omulebi Zakariya | |
| חֵנָדָד | Noms propres | Hénadad | HÊNÂDÂD|Henadadi|Henadad — muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| חַנָּה | Noms propres | Anne | HANÂ|Ana|Hana — omu cihebraniya aba HANA y’olya wayimbaga olukogo lwa Nyamuzinda erhi aburha hi Samweli anahirhûla hyagend’ikulira omu Ka-Nyamuzinda hofi n’omulêbi Eli | |
| חֲנוֹךְ-1 | ✓ | Noms propres | Hénok | HANÔK|Enoch|Henoki|Henok|Enoku — mugala wa Yeredi wa kuli bene Seti |
| חֲנוֹךְ-2 | ✓ | Noms propres | Hénok | HANÔK|Enoku|Enok|Henoku|Henok|Enoch — mugala wa Kayini enfarasè emuderha Hénoc |
| חֲנוֹךְ-3 | ✓ | Noms propres | Hénok [Hanok] | HANÔK|Hanoki|Henoki|Enoku — mugala wa Madiyani na Mediyani yeburhwa na Ketura, muka Abrahamu |
| חֲנוֹךְ-4 | ✓ | Noms propres | Hanok | HANÔK|Henoki|Henok|Enoku|Hanoki|Hanok — mugala wa Rubeni |
| חַנּוּן | Attributs | bienveillant, miséricordieux, compatissant | HANÛN|w’obwonjo|wa bwonjo|munya-bwonjo|wa lukogo | |
| חָנוּן-1 | Noms propres | Hanoun | HANÛN|Hanuni|Hanun — mugala wa Nahashi, Nahash mwami w’e Amoni | |
| חָנוּן-2 | ✓ | Noms propres | Hanoun | HANÛN|Hanuni|Hanun — ye wakag’ishashula enkutà, ebyôgo bantu banji bagwerhe eryo izîno enyuma w’okurhenga buja e Babiloni |
| חַנִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Hanniël [Hanniel] | HANÎÊ’L|Hanieli|Haniyeli|Haniel — mugala wa Efodi |
| חַנִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Hanniël [Hanniel] | HANÎ’ÊL|Haniyeli|Haniyel|Hanieli — mugala wa Ula |
| חנך | ✓ | Rituels | consacrer | HÂNÊK|HNK|bagishiremwo aka-Nyamuzinda|okugisha|enyumpa mpyahya arhaciyihandamwo|*gish* — «Ndi olya oyubasire enyumpa mpyahya arhaciyihandamwo! », lola Lush 20.5 |
| חֲנֻכָּה-1 | Rituels | dédicace | HANÛKÂ|okugishwa kw’oluhêrero|okugishwa kwa oluhêrero|lusiku lw’okugisha oluhêrero|olukulu lwa okukuza oluhêrero — bugashanize bwa kugisha ahantu h’okukashengera | |
| חֲנֹכִי | ✓ | Noms propres | Hanokites | HANOKÎ|omulala gwa Abahenoki|Abahenoki|ba kuli Henoki — w’oku bûko bwa Rubeni |
| חֲנַמְאֵל | Noms propres | Hanaméel | HANAM’ÊL|HANAME’ÊL|Hanameyeli|Hanameeli|Hanameel|Hanameyel — mugala wa Shaluu, Shalum nnalume w’omulêbi Yeremiya | |
| חנן-1 | Attributs | agir avec bonté, gracieusement | HÂNÊN|HNN|Nyamuzinda ashobozize|kuhâna enshokano|Nyamuzinda anshobozize binji|akugîshe|nnambêra lukogo|nnambabalire|anakushobôze engalo|lirhafa bwonjo|Murhubabalire|*shobôz*|*babalir*|*fa lukog* | |
| חנן-2 | Attributs | prier pour la pitié | HÂNÊN|HNN|erhi arhuhûna obwonjo|nashenga Nyamubâho engalo|ashenga izîno lyawe|bali kuyingingira|bakuyagûkira|okusengera|Nayumvirhe omusengero n’amahûne gawe embere zani|musengero|mahune|mayingingo|*sheng*|*yingig*|*senger* | |
| חָנָן-1 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Shalak mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini izino lidesirwe « LUKOGO » |
| חָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Atseli, Azeli w’oku bûko bwa Benyamini |
| חָנָן-3 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Maaka mulwi w’oku lwa Daudi |
| חָנָן-4 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugula wa milala murhumisi omu ka-Namuzinda enyuma ly’obuja e Babiloni |
| חָנָן-5 | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — banji bagwerhe eri izîno enyuma ly’obuja bw’e Babiloni bulya elyo izino lidesire LUKOGO. Abarhengaga buja barhakabuzire bwayirika abana ntyo. | |
| חָנָן-6 | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Yigdaliyahu muntu wa Nyakasane oku lw’omulêbi Yeremiya | |
| חֲנַנְאֵל | Noms propres | Hananéel | HANANE’ÊL|Hananeyeli|Hananeeli|Hananeel — nkingi y’aha Yeruzalemu HananEl kuli kuderha Nyamuzinda anakafa lukogo | |
| חֲנָנִי-1 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani — ishe w’omulêbi Yehu |
| חֲנָנִי-2 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani — mugala wa Hemani mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku lwa Daudi |
| חֲנָנִי-3 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani — wa kuli Imeri ayanka omukazi w’ihanga enyuma ly’obuja bw’e Babiloni |
| חֲנָנִי-4 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani|Hanân — alondana bona Nehemiya |
| חֲנָנִי-5 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani|Hanân — mudâhwa w’enyuma z’okurhenga buja e Babiloni |
| חֲנַנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Zorobabeli eryo izîno kuli kuderha Nyakasane aba LUKOGO, erhi Nyakasane ASHOBÔZO. Eryo izino lishusha erya NSHOKANO, NSHOBOLE omu mashi, ye NEEMA omu ciswahili. ye Anne omu nfarasè bulya abanfaransa banakayabirwa okuhubula eherufi z’ecihebraniya: He; Het; Kaf orhalimwo nukta; |
| חֲנַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Shashaki, Shashak oyo naye bayirikaga elya NSHOKANO ya Nyakasane mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| חֲנַנְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Hemani mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda oku ngoma ya Daudi |
| חֲנַנְיָה-4 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — bantu banji bagwerhe eli izîno enyuma z’okurhenga buja e Babiloni, bulya kwo binali babwine olukogo lwa Nnâmahanga,HANANIYAHU kuli kuderha: LUKOGO, BWONJO, NSHOKANO ya Nnâmahanga; bo ba NSHOBOLE na NEEMA omu banyere. Abanfransa mpu Anne bulya bayabirwe okuhubula He, Het na Kaf lola endimi zisôma nka zaderha amazino g’emahanga, nyabangere.com | |
| חֲנַנְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — mugula wa milala bûko bwa Levi |
| חֲנַנְיָה-6 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — mulêbi wa bunywesi ow’izîno linja naye anagome; acibere ye cikula mvi ci arhakuziri murhima! w’amango g’omulêbi Yeremiya | |
| חֲנַנְיָה-7 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — shakulu wa Yiriya murhambo w’abalanzi b’aka-Nyamuzinda lola ye omu Yer 37.13 | |
| חֲנַנְיָה-8 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiyahu|Hananiya — mwira wa Daniyeli | |
| חֲנַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Hananyahou [Hanania] | HANANYÂHÛ|HANANIYÂHÛ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Hemani mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda oku ngoma ya Daudi |
| חֲנַנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Hananyahou [Hanania] | HANANYÂHÛ|HANANIYÂHÛ|Hananyahu|Hananiyahu — munyabuhashe oku ngoma ya Oziyasi, ye Uziyahu omu cihebraniya |
| חֲנַנְיָהוּ-3 | Noms propres | Hananyahou [Hanania] | HANANYÂHÛ|HANANIYÂHÛ|Hananyahu|Hananiyahu — ishe wa Sedekiasi, ye Tsidekiyahu, Zedekiyahu, Sedekiyahu omu cihebraniya. Abagreki n’Abanfransa bayabirwa oku hubula era herufi tsade y’ecihebraniya bahiraho S. | |
| חָנֵס | Noms propres | Hanès | HÂNÊS|Hanesi|Hanès — lugo lw’e Misiri | |
| חַנָּתֹן | ✓ | Noms propres | Hannatôn [Hannaton] | HANÂTON|Hanatoni — lola Yoz 19.14 |
| חסד | Attributs | se montrer bon, loyal | HSD|HÂSÊD|nawe onamulole kwinja|nawe onamuyereke oku oli mwimana|kulola owundi bwinja|kuyereka owundi obwimana|kubonesa owundi nshonyi|nk’oku obushinganyany* — « Omuntu mwinja, nawe onamulole kwinja, omuntu mwimana, nawe onamuyereke oku oli mwimana », lola 2Sam 22.26 | |
| חֶסֶד | Attributs | bonté, solidarité | HÊSED|lukogo|cinyabuguma|kurhabalana|buzigire|obuzigire|olukogo|iragi|kugwasanya|nshokano|kantu erhi cirhibuka cilerha enshonyi|oku wantabâlamwo|walanga obwira|orhonyize nnawirhu|ôrharhinyirire okurhonya|*rhony*|*rhabâl*|*shobô*|*ba lukog*|*fa lukog*|*ntony*|*minja*|*winja*|*kubagir*|*babalir*|*likûz*|*bwirhôhye*|*kuba mwinja*|*ciza* — ecinwa HESED ciyandisirwe kali 242 omu Ndagano ya Mira | |
| חֲסַדְיָה | ✓ | Noms propres | Hasadya [Hassadia] | HASADYÂ|Hasadiya |
| חסה-1 | Attributs | se réfugier | HSH|bakazagiyakiraho|kuyakira ahacikubagirwe|muyakire omu cihôho cani|oyu oyishir’icifulik’omu byubi byage|kucifulika ah’ikubagirwa|Yêgera hano|kuyêgera ah’ikubagirwa erhi mwaikubagirwa|*yaka*|*yâkir*|*fulik* | |
| חסה-2 | Attributs | se réfugier (en Dieu) | HSH|boshi bacikubagira ye|kuyakira muli Nyakasane|*yakir*|*yâkir*|*kubagir* | |
| חֹסָה-1 | ✓ | Noms propres | Hosa [Hossa] | HOSÂ|e Hosa — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| חֹסָה-2 | ✓ | Noms propres | Hosa [Hossa] | HOSÂ|Hosa — mugula w’omulala gw’abalanzi b’emihango |
| חָסוּת | Attributs | prendre refuge | HÂSÛT|yaka|yakira|kuyaka|kuyakira|*yak*|*yâk*|*yasir*|oyasire|abayasire | |
| חָסִיד | Attributs | personne qui est fidèle, pieuse | HÂSÎD|mwikubagirwa|munyabukundalulema|olya muntu wababaliraga, wamanamurhangula|Omuntu mwinja|abemezi|*kubagir*|*kundalul*|*babalir* | |
| חֲסִידָה | Faune | cigogne | HASÎDÂ|hangâli|omuhangâli|emihangâli|hangâli|*hangâl* | |
| חָסִיל | Faune | sauterelle | HÂSÎL|enzige|nzige|luzige|oluzige | |
| חסם | ✓ | Objets réels | museler (un animal) | Orhashwekaga|kushweka omunwa gw’ecintu|kuyigala enjira|*shwek* |
| חֲסַר־לֵב | Attributs | stupide | HASAR-LÊV|cimpumbuzi|cinganyi|cingolongolo|ebimpumbuzi|ebinganyi|ebingolongolo|wa murhima gusherire — kuli kuderha WA MURHIMA GULIBWIRE | |
| חַסְרָה | ✓ | Noms propres | Hasra | HASRÂ|Hasara|Hasra — shakulûza wa Shalumi, Shalumu, Shalum iba wa Hulda, mulêbi-kazi |
| חֻפָּה | ✓ | Noms propres | Houppa | HUPÂ|Hupa|kacikiro ka muhya n’omuhya mulume|bulangeti, cishîro — Hupa ali mudâhwa oku lwa Daudi |
| חֻפִּים | ✓ | Noms propres | Houppim | HUPÎM|Hupimu — mugala wa Iri w’oku bûko bwa Benyamini |
| חָפְנִי | ✓ | Noms propres | Hofni | HOFNÎ|Hofni — mugala wa Eliya mudâhwa w’oku bûko bwa Levi |
| חֶפְצִי־בָהּ | ✓ | Noms propres | Hefci-Ba [Hefsi-Ba] | HETSÎ-BAH|Hefsibah|Hefsiba|Heftsiba — muka mwami Hizekiyahu, Ezekiasi, nina wa mwami Menashè, Manasè |
| חֵפֶר-1 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — wa kuli Makiro, Makiri, Makir w’oku bûko bwa Menashè |
| חֵפֶר-2 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — lugo lw’omu ishwa lya Menashè |
| חֵפֶר-3 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — mugala wa Ashuhur |
| חֵפֶר-4 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — ntwali y’oku lwa Daudi |
| חֶפְרִי | ✓ | Noms propres | Héférite | HEFRÎ|omulala gw’Abaheferi|bene Hêfer|bene Heferi|ba kuli Heferi — b’oku bûko bwa Menashè |
| חֲפָרַיִם | ✓ | Noms propres | Hafaraïm | HAFÂRAYIM|Hafarayimi|Hafarayim — omu ishwa lya Isakari |
| חָפְרַע | Noms propres | Hofra | HOFRA’|Hofra — mwami w’e Misiri omu mango g’omulêbi Yeremiya | |
| חֵץ | Divers | flèche | HÊTS|Emandabisonga|emyampi|omwampi|ecisonga ca Nyamuzinda|nkuba|mulazô|cimanyiso ca buminya|buhane — mulazô mpu gwo mwampi gwa Nyamuzinda | |
| חָצוֹר חֲדַתָּה | ✓ | Noms propres | Haçor-la-Neuve [Hassor-Hadatta] | HÂTSÔR-HADATÄ|Hasori Mpyahya — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חָצוֹר-1 | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|e Hasori|Hatsori|Hatsor|Hasori|e Asori — lugo luzibuzibu na bwami buguma bw’omu Galileya | |
| חָצוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|Hasori|Hatsori|Hatsor — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חָצוֹר-3 | ✓ | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|Hasori|Hatsori|Hatsor — lugo omu lya Benyamini mango ga Nehemiya, lola Neh 11.33 |
| חָצוֹר-4 | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|Hasori|Hatsori|Hatsor|bwami — bwami obwo | |
| חָצִיר-1 | Flore | herbe | HÂTSÎR|ebyasi|byasi|hyasi|rhwasi|matunguru ga pwarô|*pwar*|*yasi*|*lubal* | |
| חָצִיר-2 | ✓ | Flore | herbe, foin | HÂTSÔR|byasi|bapwaro|byahirwa |
| חַצְצֹן תָּמָר | ✓ | Noms propres | Haçaçôn-Tamar [Hassasson-Tamar] | HÂTSON-TÄMÂR|Hasasoni-Tamari|Hasason-Tamar|Hasesoni-Tamari — hantu omu ishwa lya Yuda; ho baderha EIN-GEDI |
| חָצֵר הַתִּיכוֹן | Noms propres | Hasser-Tikon | HÂTSÊR-HATÎKÔN|Haseri-Tikoni|Hatser-Tikon | |
| חֲצַר אַדָּר | ✓ | Noms propres | Haçar-Addar [Hassar-Addar] | HATSARÂDÂR|e Hasari-Adari|Hasar-Adar — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חֲצַר סוּסָה | ✓ | Noms propres | Haçar-Sousa [Hassar-Soussa] | HATSAR-SÛSÂ|Hasari-Suza|Hatsar-Susa|Hasar-Susa — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| חֲצַר סוּסִים | ✓ | Noms propres | Haçar-Sousim [Hassar-Soussim] | HASTAR-SÛSÎM|Hasari-Susimu|Hasar-Susim|Hatsar-Susim — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| חֲצַר עֵינוֹן | Noms propres | Haçar-Einân [Hassar-Énan] | HATSAR-ÊNÔN|Hasari-Enoni|Hatsar-Enon|hantu e mwênè gw’Israheli — hantu e mwênè gw’Israheli | |
| חֲצַר עֵינָן | Noms propres | Haçar-Einân [Hassar-Énan] | HATSAR-ÊNÂN|Hasari-Enani|Hatsar-Enan|hantu e mwênè-bushoshôkero bw’Israheli | |
| חֲצַר שׁוּעָל | Noms propres | Haçar-Shoual [Hassar-Choual] | HATSAR-SHÛ’ÂL|Hasari-Shuali|Hatsar-Shual|Hasari-Shuala — hantu h’omu ishwa lya Simeoni | |
| חֲצַר־גַדָּה | ✓ | Noms propres | Haçar-Gadda [Hassar-Gadda] | HTSAR-GADÂ|Hasari-Gada|Hatsar-Gada — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חֶצְרוֹ | ✓ | Noms propres | Hèçro [Hesro] | HÊTRÔ|Hesro|Hetsro — mulwi w’oku lwa Daudi |
| חֶצְרוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hezroni|Hetsroni|Hetsron|Hesroni — mugala wa Rubeni |
| חֶצְרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hesroni|Hezroni|Hezron — mugala wa Peretsi |
| חֶצְרוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hesroni|Etsroni |
| חֶצְרוֹן-4 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hesroni|Hetsron — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חֶצְרוֹנִי-1 | ✓ | Noms propres | Hèçronites [Hesronites] | HETSRÔNÎ|omulala gwa Abahezroni — ba kuli Hetsron, mwene Rubeni |
| חֶצְרוֹנִי-2 | ✓ | Noms propres | Hèçronites [Hesronites] | HETSRÔN|omulala gw’Abahesroni — bene Htsron, mugala wa Perets w’oku bûko bwa Yuda |
| חֲצֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Hacéroth [Hasséroth] | HATSÊRÔN|Haseroti|Hatsêrot — hantu abarhengaga buja e Misiri bageraga, lola Mib 11.35 |
| חֶצְרַי | ✓ | Noms propres | Hèçraï [Hesraï] | HATSRAY|Hesrayi|Hatsrayi — mulwi w’oku lwa Daudi |
| חֲצַרְמָוֶת | ✓ | Noms propres | Haçarmaweth [Hassarmaveth] | HATSARMÂWET|HATSARMÂVET|Hasarmaveti|Hatsamaweti|Hatsamawet |
| חֹק-1 | ✓ | Divers | loi | HOK|HOQ|irhegeko|marhegeko|*mwanya* — abadâhwa bakazag’ihâbwa na Faraoni omwanya gwabo, lola Murh 47.22 |
| חֹק-2 | ✓ | Divers | part, attribution (nourriture, territoire, travail) | HOK|HOQ|ennundo|mwanya|nnundo|cigabi|cikongoni|ishwa|ebikwanine okuâbwa lebe |
| חֹק-3 | Divers | limite, barrière, frontière | HOK|HOQ|irhegeko|lubibi|ncîko|amarhegeko|*rhegek*|*ngeso*|*tagatifu*|*rheges*|*myanya*|*berul*|*ngalo*|*barhul*|*yukiriz* — àbahêraga amarhegeko n’engeso bakaz’isimba, lola Lub 15.25 | |
| חֲקוּפָא | ✓ | Noms propres | Haqoufa [Hacoufa] | HAKÛFÂ’|HAKÛPÂ’|Hakufa — mugula wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’okurhenga buja bw’e Babiloni |
| חֹר | Êtres | trou, ouverture, orbite (oiel) | mwina oku idaho|muhango|isu|muluzi|murhambo|mugula|*rhamb*|*rheges*|*rhegek*|*kulu*|*shamuk* | |
| חֹר הַגִּדְגָּד | ✓ | Noms propres | Hor-Guidgad | HOR-HAGIDGÂD|aha Hori-Gidgadi |
| חֶרֶב | Objets réels | épée | HÊREV|Engôrho|ngôrho | |
| חֶרֶב וְקֶשֶׁת | Objets réels | épée | HÊREV VEKÊSHET|HÊREV VEQÊSHET|engôrho zabo haguma n’omuherho gwani|*ngôrho* | |
| חֹרֵב | Noms propres | Horeb | HORÊV|HORÊB|Horebu|Horeb | |
| חַרְבוֹנָא | Noms propres | Harbona | HARVÔNÂ’|HARBÔNÂ’|Harbona | |
| חַרְגֹּל | ✓ | Faune | grillon | HARGOL|minûnu|ngasi buko bwa mahanzi |
| חֲרֹד | ✓ | Noms propres | Harod | HAROD|Haradi|Harodi — hantu hofi n’entondo ya Gilbowa, Gliboa |
| חֲרָדָה | ✓ | Noms propres | Harada | HARÂDÂ|aha Harada|kugeramwo omusisi gw’obwoba|kucihangana okurhabâla|kukombêra|bihamba — Hantu bene-Israheli bageraga erhi balulîrwa e Babiloni |
| חֲרֹדִי | ✓ | Noms propres | Harodite | HARÔDÎ|w’e Harodi |
| חַרְהֲיָה | ✓ | Noms propres | Harhaya [Haraya] | HARHAYÂ|Harhaya|Haraya|Har-Haya |
| חֲרוּמַף | ✓ | Noms propres | Haroumaf | HARÛMAF|Harumafi|Harumafu|Harumaf — ishe wa Yedaya enyuma ly’okugaluka kurhenga kululizîbwa |
| חֹרוֹנַיִם | Noms propres | Horonaïm | HORÔNAYIM|Horonayimi|Horanayimu|Horanayim — lugo lusungunu omu Mowabu | |
| חֲרוּפִי | Noms propres | de Harouf | HARÛFÎ|w’e Haruf|wa kuli Haruf|Harifu|e Harifu | |
| חָרוּץ-1 | Attributs | personne diligente | HÂRÛTS|muntu mwirhonzi|muntu mwikubagirwa|muntu wakulibirhirwa | |
| חָרוּץ-2 | Objets réels | personne diligente | HÂRÛTS|muntu mwirhonzi|muntu mwikubagirwa|muntu wakulibirhirwa|*rhonz*|*kugagir*|*libirh* | |
| חָרוּץ-3 | ✓ | Noms propres | Harouç [Harous] | HARÛTS|Harusi|Haruzi|Harutsi|Haruts — ishe wa Menashè, mwami omu Yuda |
| חַרְחוּר | ✓ | Noms propres | Harhour [Harour] | HAR-HÛR|Haruru|Har Hur |
| חַרְחַס | ✓ | Noms propres | Harhas [Haras] | HARHAS|Harhasa|Har has |
| חֶרֶט | Objets réels | aiguille | HÊRET|ensindani|nsindani|higera hyakushaka emirhi erhi mabuye | |
| חַרְטֹם | Êtres | magicien | HARTOM|abashonga|omushonga|bashonga|abakurungu|omukurungu|mukurungu | |
| חֹרִי-1 | ✓ | Noms propres | Hori | HORÎ|Hori|bene Hori — mugala wa Lotani wa kuli Seyiri |
| חֹרִי-2 | ✓ | Noms propres | Hori | HORÎ|Hori — ishe wa Shafat, Shafati w’oku bûko bwa Simeoni |
| חֹרִי-3 | ✓ | Noms propres | Horites [Horite] | HORÎ|Aba Horiti|muhoriti|bene Hori|Abahoriti|Bahoriti — lubaga lwa kuli Hori Abahoriti Bene Hori Abahori |
| חָרִיט | Objets réels | bourse, sac | HÂRÎT|nshoho|enshoho | |
| חָרִים-1 | ✓ | Noms propres | Harim | HÂRÎM|Harimu|Harim — mudâhwa w’oku lwa Daudi |
| חָרִים-2 | Noms propres | Harim | HÂRÎM|Harimu|Harim — mugula wa milala enyuma z’okurhenga ebwa kululîrwa e Babiloni | |
| חָרִיף | Noms propres | Harif | HÂRÎF|Harifu|Harifa|Harif — mugula wa milala enyuma z’okurhenga ebwa kululîrwa e Bababiloni | |
| חרם-1 | Rituels | détruire complètement | HRM|HÂRÊM|okarhindibuza erhi kugonya-gonya ecigolo|bintu omuntu arhûzire Nyamuzinda lwoshi n’endahiro|okuhererekeza|Banamuyirhe erhi kwo|babaherêrekeza n’ebishagala byabo hyoshi|rhwanigûza|*kûle*|*kûla*|*yirh* — Nta muntu warherekîrwe Nyakasane wankacigombôlwa: Banamuyirhe erhi kwo. Entûlo, lola Lev 27.29 | |
| חרם-2 | ✓ | Rituels | consacrer | HRM|HÂRÊM|nanaluherêrhera|babaherêrekeza n’ebishagala byabo hyoshi|*herêrher*|*herêrek*|*rhûl*|*ntûlo*|*kalibal*|*hererekez*|*rherekêr*|*nigûz*|*lambik*|*herêrekez*|*herêrekez*|*bubi* |
| חֵרֶם-1 | Objets réels | filet | HÊREM|keshe|buliba | |
| חֵרֶם-2 | Rituels | objet qui doit être détruit | HÊREM|kantu kakwanine okuhererekezibwa|kantu karhulwa lwoshi|*rherekêr*|*rhuzir*|*rhul*|*rherekîr*|*buhane*|byakobwa|*hehêr* | |
| חֳרֵם | ✓ | Noms propres | Horem | HORÊM|Horemi|Horem — hantu aho, lola Yoz 19.38 |
| חָרְמָה | Noms propres | Horma | HORMÂ|aha Horma — hantu naho, lola Mib 14.45 | |
| חֶרְמוֹן | Noms propres | Hermon | HERMÔN|ntondo ya Hermoni|Hermoni|Hermon | |
| חֶרְמֵשׂ | Objets réels | faucille | HERMÊS|omugushu|mugushu gwa kurhema emyaka — Olusiko omugushu gwarhangiraga okurhema emyaka, wanarhangira okuganja migobe nda, lola Lush 16.9 « mugushu », lola BHS Lush 23.26; byo biguma na WLC Lush 23, 25. | |
| חָרָן-1 | Noms propres | Harrân [Haran] | HÂRÂN|e Harani|Harani — lugo olwo Hârân: izino lya lugo Hârâni, Murh 29.4 Hârânâ: (kuja) e Harani, Murh 28.10 | |
| חָרָן-2 | ✓ | Noms propres | Harân [Haran] | HÂRÂN|Harani — wa kuli Kalebu, Kaleb w’oku bûko bwa Yuda |
| חֹרֹנִי | ✓ | Noms propres | Horonite | HORONÎ|Abanya-Horoni|munya-Horoni|Abahoroni|bantu b’e Bet-Horoni|Beti-Horoni|Bet-Horon|w’e Horoni, |
| חַרְנֶפֶר | ✓ | Noms propres | Harnèfèr [Harnéfer] | HARNÊFER|Harneferi|Harnefer — mugala wa Sofa alondana boshi na Shuwahi, Shuwali, Beni na Yirma, 1Nga 7.36 |
| חֶרֶס | ✓ | Noms propres | Hèrès [Hérès] | HÊRES|Heresi|izûba|ndwala ya kalo|biharabagabo — lugo luli omu ishwa lya Dani |
| חָרֵף | ✓ | Noms propres | Haref | HÂREF|Harefu|Haref — muntu wayûbakaga Bet-Gader |
| חַרְשָׁא | Noms propres | Harsha [Harcha] | HARSHÂ’|Harsha | |
| חֹרְשָׁה | ✓ | Noms propres | Horesha [Horcha] | HORSHÂ|HORESHÂ|aha Horesha|Horesha — Daudi asigala ahôla Horesha naye Yonatani ashubira emwage, lola 1Sam 23.18 |
| חֲרֹשֶׁת | ✓ | Objets réels | l’art de produire un objet façonné à partir de matériaux bruts | HAROSHET|kubinja|okubinjûla|okujira emikolo|bulenga bwakubinja kwa ngasi lubero |
| חֲרֹשֶׁת הַגּוֹיִם | ✓ | Noms propres | Harosheth-Goïm [Harocheth-Goïm] | HAROSHET-HAGÔYÎM|aha Harosheti, emw’amashanja|Haroshet-Hagoyim|Harosheti |
| חרשׁ-1 | Objets réels | forger, graver | HRSH|HÂRÊSH|kutula ebyûma|kugoya n’okushaka amabuye n’okuyandikakwo|kuhinga|kuhulusa emyaka|orhahîra okahinga n’enkafu n’endogomi kuguma|*hinga* — nkafu n’endogomi, lola Lush 22.10 kwanaba KUHARASHA amabuye omu mashi | |
| חרשׁ-2 | Objets réels | forger | HRSH|HÂRÊSH|okutula|kutula — kutula ebbyuma erhi kuharasha amabuye, kuyagaga amabuye, kutaka amabuye | |
| חָרָשׁ | Êtres | charpentiers, artisan, ciseleur, tailleurs, techniciens | HÂRÂSH|omulenga oyishi okubinjûla amabuye|Abayunjuzize oburhimanya bw’okujira ngasi|mikolo y’okugôya|omubinji|omutu mulenga|omulenga|*mulenga*|mutuzi|abagoya amabuye|*binji* — Nnâmahanga ohana obulenga, lola Lub 35.35 | |
| חֶרֶשׁ | ✓ | Noms propres | Hèresh [Hérech] | HÊRESH|Hereshi|Heresh|buzira kuderha|bufundafunda|bulenga bwa kutula ebirugu bishishe — Heresh ali muleviti enyuma w’okurhenga ebwa kululîrwa kw’e Babiloni |
| חֶרֶת | ✓ | Noms propres | Hèreth [Héreth] | HERET|muzirhu gwa Hereti — Hêret guli muzirhu gw’omu ishwa lya Yuda |
| חַשְׁבַּדָּנָה | Noms propres | Hashbaddana [Hachebadana] | HASHBADÂNÂ|Hashebadana|Hashbadana — muntu w’enyuma z’ourhenga ebwa kululîrwa kw’e Babiloni | |
| חֲשֻׁבָה | ✓ | Noms propres | Hashouva [Hachouba] | HASHUVÂ|HASHUBÂ|Hashuba — mugala wa Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| חֶשְׁבּוֹן | Noms propres | Heshbôn [Hèchebon] | HESHBÔN|HESHVÔN|Heseboni|Heshboni|Heshbon|aha omuntu ahikira amayusirhimanya — hashev omu cihebrahiya kuli kugerereza, kurhimanya, kuganja, kusalira, ishwinjiro ly’engererezo kugererereza n’okurhôla emihigo HESHBON lwali lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Gadi | |
| חֲשַׁבְיָה-1 | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashavya|Hashabiya — mugala wa Amazia, Amaziyahu shakulûza wa Etani w’oku bûko bwa Levi | |
| חֲשַׁבְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabiya — mugala wa Buni shakulûza wa Shemaya, muleviti, lola 1Nga 9.14 |
| חֲשַׁבְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabiya — mulala gwa bîmbiza omu ka-Nyamuzinda w’omu buko bwa Levi |
| חֲשַׁבְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabiya — mugala wa Kemweli murhambo omu bûko bwa Levi w’oku ngoma ya Daudi |
| חֲשַׁבְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabya|Hashabiya — mugala wa Merari bûko bwa Levi nyuma z’okurhenga ebwa kululîzibwa kw’e Babiloni |
| חֲשַׁבְיָה-6 | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabya|Hashabiya — murhambo w’oluhande lwa Keyila enyuma ly’okurhenga ebwa kululîrwa kw’e Babiloni | |
| חֲשַׁבְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabya|Hashabiya — bantu banji bagwerhe eryo izîno enyuma z’okurhenga omu buja bw’okululîzibwa e Babiloni |
| חֲשַׁבְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Hashavyahou [Hachabia] | HASHAVYÂHÛ|Hashabiya|Hashabiyahu — mugala wa Yedutuni, Yedutun mwîbiwa omu ka-Nyamuzinda oku lwa Daudi |
| חֲשַׁבְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Hashavyahou [Hachabia] | HASHAVYÂHÛ|Hashabiya|Hashabiyahu — wa kuli bene Hebroni w’oku bûko bwa Levi enyuma w’okurhenga ebwa kululîrwa |
| חֲשַׁבְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Hashavyahou [Hachabia] | HASHAVYÂHÛ|Hashabiyahu|Hashabiya — murhambo w’oku bûko bwa Levi oku oku ngoma ya Yoziasi, Yoshiyahu |
| חֲשַׁבְנָה | Noms propres | Hashavna [Hachabna] | HASHAVNÂ|Hashavna|Hashabna|Hashabuna — murhambo w’enyuma z’okurhenga omu buja bwa Babiloni | |
| חֲשַׁבְנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hashavneya [Hachabnéya] | HASHAVNEYÂ|HASHABNYÂ|Hashavneya|Hashabneya|Hashabanya — ishe wa Hatush enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֲשַׁבְנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hashavneya [Hachabnéya] | Hashavneya|Hashabneya|Hashabanya — muleviti enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| חֲשׂוּפָא | ✓ | Noms propres | Hasoufa [Hassoufa] | HASÜFÂ’|Hasufa — mugula wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֻשִׁים | ✓ | Noms propres | Houshim [Houchim] | HUSHÎM|Hushimu|Hushimi|Hushim |
| חָשֻׁם | Noms propres | Hashoum [Hachoum] | HÂSHUM|Hashum|Hashumu|Hashumi — mugula wa milala nyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| חֻשָׁם | Noms propres | Housham [Houcham] | HUSHÂM|Hushami|Husham — mwami w’e Edomu | |
| חֻשִׁם | ✓ | Noms propres | Houshim [Houchim] | HUSHIM|Hushimu|Hushim — muntu w’omu bûko bwa Benyamini |
| חֶשְׁמוֹן | ✓ | Noms propres | Heshmôn [Hèchemon] | HESHMÔN|Heshimoni|Heshmon — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חַשְׁמֹנָה | ✓ | Noms propres | Hashmona [Hachemona] | HASMONÂ|Hasmona|Hashmona — hantu omu njira y’olubungo kurhenga buja bw’e Misiri |
| חֲשַׁשׁ | Flore | foin, herbe sèche | HASHASH|byahirwa|ebyahirwa|lubala lumu|lubala|olubala — eco cinwa cihebraniya camashusha amashi « ISHASHA »! | |
| חֻשָׁתִי | ✓ | Noms propres | de Housha [Houcha] | HUSH^ATÎ|w’e Husha|muntu oburhwa erhi oyûbaka e Husha|Munyahushi |
| חַשּׁוּב-1 | ✓ | Noms propres | Hashouv [Hachoub] | HASHÛV|HASHÛB|Hashubu|Hashuv|Hashub — mûgala wa Azrikam ishe wa Shemaya muleviti analigi wa bûko bwa Levi obwo. |
| חַשּׁוּב-2 | Noms propres | Hashouv [Hachoub] | HASHÛV|HASHÛB|Hashubu|Hashuv|Hashub — bantu banji bagwerhe eryo izîno oluderho SHÛV omu cihebraniya kuli kuderha KUGALUKA, erhi GALUKA! | |
| חֵת | ✓ | Noms propres | Heth [Hittites] | HÊT|Heti|Heti ali mwene Kanaani — Heti ali mwene Kanaani shakulûza w’Abahititi, bene Heti, mulala gwa Heti |
| חִתִּי | Noms propres | Hittite | HITÎ|aba Hititi|aba-Hitìti|bene Heti|Abahititi|wa kuli Het|Muhititi|*hitit*|*nya-Hiti*|*Hiti*|*w’e Hit* | |
| חֶתְלֹן | Noms propres | Hétlôn [Hetlon] | HETLON|Hetloni|Hetlon|Heteloni — hantu hali oku lubibi lwa Israheli lunda lw’e mwênè | |
| חֲתַת | Noms propres | Hatath | HATAT|kantu ka kuyôbohya|Hatati|Hatat — mugala wa Otiniyeli w’oku bûko bwa Yuda | |
| טָבְאַל | Noms propres | Tavéel [Tabéel] | TÂV’ÊL|Taveel|Taveyeli|Taveeli|Tabeyeli|Tabeeli | |
| טָבְאֵל | ✓ | Noms propres | Tavéel [Tabéel] | TÂV’ÊL|Tabeeli|Taveali|Tabeel |
| טֶבַח | ✓ | Noms propres | Tèvah [Téba] | TEBAH|TEVAH|Tebahi|Tevah|mahorhè — mugala wa Nahori |
| טִבְחַת | ✓ | Noms propres | Tivhath [Tibath] | TIVHAT|e Tibati|Tivhat|Tibhat — lugo ishwa lya mwami Hadadezeri w’e ZOba, TSoba, Soba |
| טְבַלְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Tevalyahou [Tebalia] | TIVALYÂHÛ|Tebaliya|Tevalyahu|Tevaliyahu|Tebaliyahu — mugala wa Hosa mulanzi wa muhango w’oku ngoma ya Daudi |
| טַבָּעוֹת | Noms propres | Tabbaoth | TABÂÔ’T|Tabaoti|Tabaot — mugula wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda | |
| טַבְרִמֹּן | ✓ | Noms propres | Tavrimmôn [Tabrimmon] | TAVRIMON|Tabrimoni|Tavrimoni|Tabrimon — mugala wa Hezyioni ishe wa ben-Hadad mwami w’e Sîriya |
| טַבָּת | ✓ | Noms propres | Tabbath | TABÂT|Tabati — lugo lw’omu ishwa lya Nefutali |
| טָהוֹר | Attributs | sans saleté, propre, pur | TÂHÔR|buzira izinga|kantu kacîre|ensimba ecîre|nsimba ecîre|muntu ocîre|ensimba zicîre|cûma cicîre cirhalimwo ngushe|ensimba zirhahumânya|buku|bukù|*cire*|*cîre|*rhalimwo* *ndi*|*rhali* *vang*|*one* *one*|*onene*|bindi bici|*mugavu*|*cîre*|*cire* | |
| טהר | Attributs | être pur | THR|mucîcêse|kucîcêsa|kuba mucêse|kantu erhi muntu mushuke omu mîshi|kucesibwa kwa nyamukazi|*cêsib*|*cêsa*|*shuk* | |
| טֹהַר | ✓ | Attributs | clair, pur | TOHAR|okushukûlwa|okushukûlwa|eshusha ecitù c’oku nkuba |
| טָהֳרָה | Attributs | purification | TÂHORÂ|okushukûlwa|irhegeko liyerekire okushukûla|lyoki ankalokôlwa|kulokôla|okushukûlwa|okucicêsa|kushuka ebirugu|*bulinda*|*rhali wa lushomyo*|biri binja | |
| טוֹב | Noms propres | Tov | TÔV|Tobu|Tov|mugavu|kantu kinja|kanunu — Tov lyabaga ishwa ly’e bubushoshôkero bwa Yordani | |
| טוֹב אֲדוֹנִיָּה | ✓ | Noms propres | Tov-Adoniya [Tob-Adonia] | TÔV-‘ADÔNIYÂ|Tobadoniya|Tov-Adoniya — muleviti oku lwa Yoshafati ery’izîno Rove-Adoniya, lidesire ntya: « NAKASANEABAMWINJA ». |
| טוֹבִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Toviya [Tobia] | TÔVIYÂ|TÔBIYÂ|Tobiya|Tovia — mugula wa milala enyuma w’okurhenga buja bw’e Babiloni Elyo izino lyo ligumà n’eliri aha nyanya: « NYAKASANEABAMWINJA » |
| טוֹבִיָּה-2 | Noms propres | Toviya [Tobia] | TOVIYÂ|Tobiya|Toviya — munya-Amoni munyabuhashe enyuma z’okurhenga buja bw’e Babiloni | |
| טוֹבִיָּה-3 | Noms propres | Toviya [Tobia] | TÔVIYÂ|Tobiya|Toviya — mudâhwa oku lw’omulêbi Zakariya | |
| טוֹבִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Toviyahou [Tobia] | TÔVÎYÂHÛ|Tobiyahu — muleviti oku ngoma ya Yoshafati |
| טוח | Objets réels | plâtrer | TÔH|banashub’ishîga ebindi bidaka oku nyumpa|kushîga ebidaka oku nyumpa|kuhoma ebijondo oku nyumpa|*shîga* *nyump*|*sirîrha*|*homa*|*hembulul*|*shîga* | |
| טְחֹרִים | ✓ | Divers | tumeurs | TIHORÎM|amahurhe|emibuha|amaherhe|ebizimba|cibande|bibande|*bizimbirwa*|marhu|irhu — ndwala z’oku kakoba k’omubiri |
| טִיחַ | Objets réels | plâtre | TIAH|bya kushîga n’okushisha enyumpa|ibumba|*shiga* *ibumba* | |
| טלא | ✓ | Objets réels | raccorder | TL’|nkwerho zanajire zahangwa|kantu kahange|kuhanga|*hangwa* |
| טְלָאִים | ✓ | Noms propres | Telaïm [Télem] | TE¨LA’ÎM|Telayimi|Telayim — hantu h’omu ishwa ly’e Bersheba |
| טָלֶה | Faune | agneau | TÂLÊ|mwanabuzi|mwana-buzi|*mwanabuzi* | |
| טֶלֶם-1 | ✓ | Noms propres | Tèlem [Télem] | TÊLEM|Telemu|Telem — hantu omu ishwa ly’e Bersheba |
| טֶלֶם-2 | ✓ | Noms propres | Tèlem [Télem] | TÊLEM|Telemi|Telem — mîmbiza omu ka-Nyamuzinda aliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’okurhenga ebwa kululîrwa e Babiloni |
| טַלְמוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Talmôn [Talmon] | TALMÔN|Talmoni|Talomoni|Talmon — mulanzi wa muhango enyuma z’okurhenga ebwa kululîzibwa |
| טַלְמוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Talmôn [Talmon] | TALMÔN|Talmoni|Talomoni|Talmon — bantu banji bagwerhe eryo izîno |
| טמא | Attributs | être ou devenir impur | TM’|anasherezize omwali Dina ntyo|kushereza|anasherezize omwali Dina ntyo|kubakula|ye wabakulaga|bamubonesize nshonyi|amajira ecâha|muhemule|amacihemula|amazira|azizire|kanazira|kuzira|*sherez*|*ziz*|*hemul*|*zir*|*galugal*|*omu mugon*|*humâny*|*human*|olushomyo|*humâna* | |
| טָמֵא | Attributs | impur, malpropre | TÂTÊ’|kuzira|kujira ecâha|bintu bigalugalu|bigalugalu|mugalugalu|kagalugalu|rhugalugalu|kazinzire|ozinzire|*zinz*|*cah*|*câh*|*zing*|*galugal*|*hanzibw* | |
| טֻמְאָה | Attributs | impureté | MUMÊ’Â|magalugalu|ahumanyire|omuntu ohumanyire|*galugal*|*humany*|*ziz*|*zir*|*câha*|*caha* | |
| טפל-1 | Objets réels | enduire, imputer, être imputé | TFL|kuhengula owundi omu magalugalu|kutumuza owundi amagalugalu|otumzire|kutumula|atumwire | |
| טפל-2 | Attributs | enduire, imputer, être imputé | TFL|kukululira omu bigalugalu|kutumuzibwa amabi|kutumula|*galugal* | |
| טָפַת | ✓ | Noms propres | Tafath | TÂFAT|Tafata|Tafat — mwâli wa Salomoni muka Ben-Abinadabu, Abinadab |
| יַאֲזַנְיָה-1 | Noms propres | Yaazanya [Yazania] | YA’AZANYÂ|Yaazanya|Yaazaniya|Yaazaniyahu — mugala wa Yeremiya wa kuli bene Rekabu, Rekab | |
| יַאֲזַנְיָה-2 | Noms propres | Yaazanya [Yazania] | YA’AZANYÂ|Yaazanya — mugala wa Azuru murhambo oku lw’omulêbi Yehezkel, Ezekieli | |
| יַאֲזַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Yaazanyahou [Yazania] | YA’AZANYÂHÛ|Yazanyahu|Yaazanyahu — murhambo w’omurhwe gwa Yuda erhi barhenga buja e Babiloni bali lulîzibwe. |
| יַאֲזַנְיָהוּ-2 | Noms propres | Yaazanyahou [Yazania] | YA’AZANYÂHÛ|Yazanyahu|Yaazanyahu — mugala wa Shafani mugula omu Israheli oku lw’omulêbi Hezkiel, Ezekieli | |
| יָאִיר-1 | ✓ | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yakiri|Yayiri|Yairi — wa kuli bene Menashè |
| יָאִיר-2 | ✓ | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yayiri|Yakiri|Yairi — mucîranuzi omu Israheli (1126-1103) |
| יָאִיר-3 | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yayiri|Yairi — ishe wa Mardokeo | |
| יְאֹר-1 | Noms propres | Nil | YE’OR|Nili|lwishi|lwîshi|olwîshi|olwishi|erwîshi | |
| יְאֹר-2 | Objets réels | rivière, canaux | YE’OR|mibunda|mubunda|lwîshi|nyîshi|amîshi|emibunda|omubunda|*bunda* | |
| יְאֹר-3 | Objets réels | la rivière | YE’OR|lwîshi|lwishi | |
| יְאֹר-4 | Objets réels | tunnel | YE’OR|muloko|omuloko|ikolobera | |
| יָאִרִי | ✓ | Noms propres | Yaïrite [Yaïr] | YÂ’IRÎ|munya-Yairi|w’e Yairi — muntu oyûbaka e Yairi |
| יֹאשִׁיָּה | Noms propres | Yoshiya [Yosia] | Y’OSHIYÂ|Yoshiya|Yoshiyahu|Yoziasi|Yoziyasi — mugala wa Sofoniya oku lw’omulêbi Zakariya | |
| יֹאשִׁיָּהוּ | Noms propres | Josias | Y’OSHIYÂHÛ|Yoziyasi|Yoshiyahu — mugala wa Amoni mwami omu Yudeya (640/39-609) | |
| יְאָתְרַי | Noms propres | Yeotraï [Yéatraï] | YE’OTRAY|Yeotrayi|Yeatrayi — mugala wa Zera wa kuli bene Libni w’oku bûko bwa Levi | |
| יְבוּס | Noms propres | Jébus | YEBÛS|Yebusi — Yebus lyo lyali izini lya Yeruzalemu burhanzi, lola Bac 19.10 | |
| יְבוּסִי | Noms propres | Jébusite | YEBÛSÎ|Yebuseni|Abayebusi|Abayebuseni|aba Yebuseni — bantu bayûbakaga aha Yebus ho Yeruzalemu amango ga mira | |
| יִבְחָר | ✓ | Noms propres | Yivhar [Ibar] | YIVHAR|Yibehari|Yivhar|Yibhar — mugala wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| יָבִין-1 | ✓ | Noms propres | Yavîn [Yabin] | YÂBÎN|YAVîN|Yabini|Yavin — mwami w’e Hatsor w’oku lwa Yozwe |
| יָבִין-2 | Noms propres | Yavîn [Yabin] | YÂBÎN|YÂVÎN|Yabini|Yavîni — mwami w’e Hazori, Hasori, Hatsor oku lw’omucîranuzi Debora | |
| יָבָל | ✓ | Noms propres | Yabal | YÂBÂL|hîshi hitya|kagezi ka mîshi|mugezi gwa mîshi|Yabal — Yabal, y’îshe w’abahanda omu bifumba baja balusa ebishwekwa, lola Murh 4.20 mugala wa Lameki wa kuli bene Kayini |
| יִבְלְעָם | ✓ | Noms propres | Yivléâm [Ibléam] | YIBEL’ÂM|Iblami|Ibleami|Ibleyami|Yibleam|Yibleyamu — lugo lwa baleviti omu lya Menashè, Manasè |
| יַבְנְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yavnéel [Yabné] | YAVNE’ÊL|Yebneeli|Yevneyeli — lugo omu ishwa lya Yuda |
| יַבְנְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yavnéel [Yabnéel] | YAVNE’ÊL|Yabneeli|Yavneeli|Yabneyeli|Yabneel — nalwo lugo lw’omu ishwa lya Nefutali |
| יַבְנֵה | ✓ | Noms propres | Yavné [Yabné] | YAVNÊ|Yabne|Yabnè — lugo lwa Bafilistini hofi na Tel Aviv wa buno 1948- ho Abayahudi bayakiraga, erhi Roma abashabira aka-yamuzinda e Yeruzalemu omu 70 enyuma za Kristu, omu 90 enyuma za Kristu bayalagaza olukalaba ly’ebitabu by’endagano ya Mira; bashugulamwo ebirhali omu cihebraniya, nka: 1Makabeyo, 2Makabeo, Obushinganyanya, Oburhimanya bwa Mwene Sira, na ngasi ahali ecigereki omu citabu ca Daniel n »eca Esteri. Basigalana bitabu 39 omu Ndagano ya mira, n’obwo ebyo balekaga Abayahudi bali emahanga n’Abakristu bakagibikolesa omu kubisoma omu bugashanize. |
| יִבְנִיָּה | ✓ | Noms propres | Yivniya [Ibnia] | YIVNIYÂ|Ibiniya — shakulûza wa Meshulamu, Meshulami, Meshulâm w’oku bûko bwa Benyamini |
| יִבְנְיָה | ✓ | Noms propres | Yivneya [Ibnéya] | YIVNEYÂ|Ibiniya — mugala wa Yerohamu, Yeroham w’oku bûko bwa Benyamini enyuma z’okurhenga omu buja bw’okululizibwa e Babiloni |
| יַבֹּק | Noms propres | Yabboq [Yabboc] | omugezi gwa Yaboki|Yaboki|*mugezi* *olubibi lwa Bene-Amoni*|olubibi lwa Bene-Amoni — lwîshi ci gunaligi mugezi bulya nka erhania lunagane | |
| יְבֶרֶכְיָהוּ | Noms propres | Yevèrèkyahou [Yebérékia] | YEVEREKYÂHÛ|Yeberekiyahu|Yeverekiyahu — îshe wa Zakariya oku l’omulêbi Yeshayahu, rhuderha Izaya. | |
| יִבְשָׂם | ✓ | Noms propres | Yivsam [Ibsam] | YIVSÂM|Yibusamu|Yibsam — mugala wa Tola w’oku bûko bwa Isakari |
| יָבֵשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yavesh [Yabech] | YÂVÊSH|Yabeshi|Yabeh|hyûmu|kantu kûmu |
| יָבֵשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yavesh [Yabech] | YÂVÊSH|Yabeshi|Yabesh — lugo lw’omu Galaadi |
| יִגְאָל-1 | ✓ | Noms propres | Yiguéal [Igal] | YIG’ÂL|lgali|Yigeali|Yigeal|Yigeyali — mugala wa Yozefu, Yuzufu ndolêrezi wa kuyenja muyênzi w’oku bûko bwa Isakari |
| יִגְאָל-2 | ✓ | Noms propres | Yiguéal [Igal] | YIG’ÂL|lgeyali|Yigeyali|Yigeyal — mugala wa Natani mulwi w’oku lwa Daudi |
| יִגְאָל-3 | ✓ | Noms propres | Yiguéal [Igal] | YIG’ÂL|Yigeyali|Yigeyal — wa kuli bene Zorobabeli w’okubûko bwa Yuda |
| יָגְבֳּהָה | ✓ | Noms propres | Yogboha | YOGBOHÂ|Yagoboha|Yogbeha|Yogibeha — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| יִגְדַּלְיָהוּ | Noms propres | Yigdalyahou [Igdalia] | YIGDALYÂHÛ|Yigdalyahu|Yigidaliyahu|Yigdaliya — ishe wa Hanani | |
| יָגוּר | ✓ | Noms propres | Yagour | YÂGÛR|Yaguri|Yagur — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| יָגְלִי | ✓ | Noms propres | Yogli | YOGLÎ|Yogli — îshe w’omurhambo Buki w’oku bûko bwa Dani |
| יִדְאֲלָה | ✓ | Noms propres | Yidéala [Idala] | YIDE’ALÂ|Ideala|Ideyala|Yideyala |
| יִדְבָּשׁ | ✓ | Noms propres | Yidbash [Idbach] | YIDBÂSH|Yidibashi|Yidbashi|Yidbash — mugala wa Etamu |
| ידה-1 | Attributs | louer, confesser | YDH|nakuza Nyamubâho|kukuza|okukuza|bene winyu banakukuze|Co carhuma nakukuza|bashenga izîno lyawe|kushenga|bakakuza izîno lyawe|Mukuze Nyakasane|*kuz*|*sheng*|*haramy* | |
| ידה-2 | Attributs | confesser | YDH|ahûne obwonjo oku caha|kuhûna obwonjo|Aroni anacîgashira kuli cirya cihebe|kucîgasha|bayish’ikacîyunjuza|kucîyunjuza|anahungame ecâha|kuhungama|okukuza Nyamubâho|*hûn* * obwonj*|*sheng*|*senger*|*cîgasha*|* *bwonj* | |
| יִדּוֹ | ✓ | Noms propres | Iddo | YIDÔ|Ido|Yido — mugala wa Zakariya murhambo b’omu bûko bwa Menashè |
| יָדוֹן | ✓ | Noms propres | Yadôn [Yadon] | YÂDÔN|Yadoni|Yadôn — muntu w’e Meronoti enyuma z’okurhenga ebwa kulilizibwa e Babiloni |
| יַדּוּעַ-1 | Noms propres | Yaddoua | YADÛ’A|Yadua|Yaduwa | |
| יַדּוּעַ-2 | Noms propres | Yaddoua | YADÛ’Â|Yadua|Yaduwa | |
| יְדוּתוּן | Noms propres | Yedoutoun | YEDÛTÛN|Yedutuni — mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda oku ngoma ya Daudi | |
| יַדַּי | ✓ | Noms propres | Yaddaï | YADAY|Yadayi — muntu waliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְדִידָה | ✓ | Noms propres | Yedida | YEDÎDÂ|Yedida|Yehudita — mwâli wa Adaya muka mwami Amoni nnina wa mwami Yoshiyahu, Yoziasi |
| יְדִידְיָהּ | ✓ | Noms propres | Yedidya [Yedidia] | YEDÎDYÂ|Yedidya |
| יְדָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDÂYÂ|Yedaya — mugala wa Shimri bûko bwa Simeoni |
| יְדָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yedaya | Yedaya — mugala wa Hamuraf, Hamurafi, Hamurapi enyuma z’okugaluka kurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְדִיעֲאֵל-1 | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyeli|Yediyel|Yediyaeli — mugala wa Benyamini | |
| יְדִיעֲאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyaeli|Yediyael — mugala wa Shimri mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| יְדִיעֲאֵל-3 | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyeli|Yediyel|Yediyaeli — mulwi w’oku lwa Daudi | |
| יְדִיעֲאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyeli|Yediyel|Yediyaeli — mugala wa Meshelemiyahu mulanzi wa muhango w’oku bûko bwa Levi |
| יִדְלָף | ✓ | Noms propres | Yidlaf | YIDLÂF|Yidilafu|Yidlafu|Yidlaf |
| יָדָע | ✓ | Noms propres | Yada | YÂDÂ’|Yada — wa kuli bene Yerahmayeli, Yerahmeeli, Yerahmeel w’oku bûko bwa Yuda |
| יְדַעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yedaya — mudâhwa enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְדַעְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yedaya — mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi |
| יְדַעְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yadaya|Yedaya |
| יְדַעְיָה-4 | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yedaya|Yadaya — muntu wa mango g’omulêbi Zakariya | |
| יִדְּעֹנִי | Êtres | divination | YIDE’ÔNÎ|ihano emwa abarherekêra abazimu|kudôsa ihano|Ngasi yeshi wagashanize emyomoka n’abazimu|kugashaniza emyomoka|orherekêra abazimu|kurherekêra abazimu|kulaguza|* *myomok*|* *laguz*|* *zimu* | |
| יָהּ | Noms propres | Seigneur | YÂH|Nyakasane|YHWH|Nyamubâho|*nyamuz*|*nyakas*|*mubah* — Yah kuli kuyandika bwofi YHWH, ehyo hyofofi h’izino lya Nyakasane hinaboneke omu mazino manji e Buyahundi; kwo kuguma n’Abashi bayîrika mpu Aganze, kuderha Nnamâhanga AGANZE Andema, kuderha Nnâmahanga ANDEMA Akonkwa, kuderha Nnâmahanga AKONKWA Nshokano, kuderha Nshokano ya Nnamahanga kandi kwo kuguma kula Abanya-Rwanda bajira IMANA omu mazino gabo manji. engeso za Afrika ziba hofi bwenene n’ez’abantu b’omu Bibliya. | |
| יָהְדָּי | ✓ | Noms propres | Yahdaï [Yadaï] | YAHDÂY|Yadayi|Yahdayi — wa kuli bene Kalebu |
| יֵהוּא-1 | ✓ | Noms propres | Jéhu [Yéhou] | YÊHÛ’|Yehu — mugala wa Hanani mulêbi |
| יֵהוּא-2 | Noms propres | Jéhu | YÊHÛ’|Yehu — mugala wa Yoshafati mwami w’Israheli (841-814) | |
| יֵהוּא-3 | ✓ | Noms propres | Yéhou | YÊHÛ’|Yehu — wa kuli bene Yerahmeyeli bûko bwa Yuda |
| יֵהוּא-4 | ✓ | Noms propres | Jéhu [Yéhou] | YÊHÛ’|Yehu — mugala wa Yoshibiya w’oku bûko bwa Simeoni |
| יֵהוּא-5 | ✓ | Noms propres | Yéhou | YÊHÛ’|Yehu — w’e Anatoti mulwi w’oku lwa Daudi |
| יְהוֹאָחָז-1 | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YEHÔ’ÂHÂZ|Yowakazi|Yowahazi — mugala wa mwami Yehu w’Israheli (814-798) | |
| יְהוֹאָחָז-2 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YEHÔ’ÂHÂZ|Yowahaz|Yowahazi|Yoyakazi|Yoziyasi|Yehowakazi — mugala wa mwami Yoshiyahu, Yoziasi (609) |
| יְהוֹאָחָז-3 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Ahazia] | YEHÔ’ÂHÂZ|Yowahaz|Yowahazi|Yoyakazi — mugala wa mwami Yoram mwami w’e Yudeya (841) |
| יְהוֹאָשׁ-1 | Noms propres | Joas | YEHÔ’ÂSH|Yoash|Yowash — mugala wa Ahaziasi, Yowahazi | |
| יְהוֹאָשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Joas | YEHÔ’ÂSH|Yoash — mugala wa Yowahazi, Yowakazi, mwami omu Yudeya (798-781) |
| יְהוּד | ✓ | Noms propres | Yehoud | YEHÛD|Yehudi|Yehud — eri izino lya muyahudi, kwo liri kula wakanayirika omwana w’omushi erya Mushi, erya Mukongo. Ciru nkengire eku emwirhu eba omwana bahaga izino lya Muzayirwa oku lwa Mobutu, amango ahindulaga ecihugo mpu cikola Zaire. |
| יְהוּדָה-1 | Noms propres | Juda | YEHÛDÂ|Yuda — mugala wa Yakobo cûbaka c’obûko bwa Yuda omu Israheli izino lirimwo bigabi bibirhi: YHW: murhondero izino lya Nyamuzinda YHWH YDH: kukuza, kuharamya | |
| יְהוּדָה-2 | Noms propres | Juda, Yehouda | YEHÛDÂ|Yuda|Yehuda — bantu banji baligwerhe eryo izîno | |
| יְהוּדִי-1 | Noms propres | de Juda, Judéen, Juif | YEHÛDÎ|Abayahudi|Muyahudi|bayahudi|omuyahudi|w’oku bûko bwa Yuda|*lubaga* *yahud*|*yahud*|*Yud* | |
| יְהוּדִי-2 | Noms propres | Juif, hébreu | YEHÛDÎ|cihebraniya|cihabraniya|mayahudi|maharamiya|ciyahudi|Yehudi|lulimi lw’e Yuda|lulimi lw’e Yudeya|olubaga lw’e Yeruzalemu|lulimi lwa Bayahudi — eryo izino liyerekire kandi ngasi wa kuli bene Israheli | |
| יְהוּדִי-3 | Noms propres | en judéen, la langue des Juifs, en hébreu | YEHÛDÎ|lulumi lw’Abayahudi|lulimi lw’e Yudeya|Yehudi — Yehudi mugala ye Netaniya, murhambo w’oku lwa mwami Yehoyakim | |
| יְהוּדִית | ✓ | Noms propres | Yehoudith | YEHÛDÎT|Yehudita — muka Ezau mwâli wa Bêri eli izino kuli kuderha « MUYAHUDI » |
| יהוה | Noms propres | Éternel, Yaweh | YHWH|ADÔNÂY|Nyakasane|Nyamubâho|Nnawirhu|Nnahamwirhu|Muhanyi|Yagirwa|izîno lya Nyamuainda — kuli YHWH hali abayushula mpu « Nyamuzinda w’Israheli ». ci bulya Nyamuzinda aba muguma yene kurhali kwa bulagirire rhuyushule mpu « w’Israheli » | |
| יְהוֹזָבָד-1 | Noms propres | Yehozavad [Yozabad] | YEHÔZÂVÂD|Yehozabadi — mugala wa Shomeri, Shimrit mwambali wa Yoash, mwami w’omu Yudeya | |
| יְהוֹזָבָד-2 | ✓ | Noms propres | Yehozavad [Yozabad] | YEHÔZÂVÂD|Yozabadi — mwene Obedi-Edomu meleviti oku lwa Daudi |
| יְהוֹזָבָד-3 | ✓ | Noms propres | Yehozavad [Yozabad] | YEHÔZÂVÂD|Yehozabadi — murhambo wa basirika oku lwa Yoshafat, Jozafati |
| יְהוֹחָנָן-1 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yohanani — mugala wa Meshelemiyahu mulanzi wa mihango w’oku ngoma ya Daudi |
| יְהוֹחָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yehohanani — murhambo wa basirika oku ngoma ya Yoshafat |
| יְהוֹחָנָן-3 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yerohanani — îshe wa Ismaeli murhambo wa basirika oku lwa mwami-kazi Ataliya |
| יְהוֹחָנָן-4 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yehohanani — îshe wa Azariyahu murhambo bûko bwa Efrayimu oku ngoma ya Ahaz |
| יְהוֹחָנָן-5 | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yohana|Yohanani — bantu banji bagwerhe eri izîno enyuma w’ourhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְהוֹיָדָע-1 | Noms propres | Yehoyada [Yoyada] | YEHÔYÂDÂ’|Yehoyada — îshe wa Benayahu mulwi, buzinda murhambo ashuba murhambo w’omurhwe gwa mwami Salomoni | |
| יְהוֹיָדָע-2 | Noms propres | Yehoyada [Yoyada] | YEHÔYÂDÂ’|Yehoyada — mudâhwa oku ngoma ya mwami-kazi Ataliya na mwami Yowash, Yoash, Yoziasi omu Yuda | |
| יְהוֹיָדָע-3 | Noms propres | Yehoyada [Yoyada] | YEHÔYÂDÂ’|Yehoyada — mugala wa Eliashib mudâhwa mukulu enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְהוֹיָכִין | Noms propres | Yoyakîn [Joakin] | YEHÔYÂKÎN|Yoyakini|Yoyakin|Yehoyakin — mugala wa Yoshiyahu, Yoziasi mwami w’omu Yudeya (597) | |
| יְהוֹיָקִים | Noms propres | Yoyaqim [Joaquim] | YEHÔYÂKÎM|Yehoyakimu|Yehoyakim — mugala Yehoshiyahu, yerigi Yoziasi | |
| יְהוֹיָרִיב-1 | ✓ | Noms propres | Yehoyariv [Yoyarib] | YEHÔYÂRÎV|Yoyaribu|Yehoyariv|Yehoyarib — mudâhwa enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְהוֹיָרִיב-2 | ✓ | Noms propres | Yehoyariv [Yoyarib] | YEHÔYÂRÎV|Yehoyaribu|Yehoyariv|Yehoyarib — mudâhwa oku ngoma ya Daudi |
| יְהוּכַל | Noms propres | Yehoukal [Youkal] | YEHÛKÂL|Yehukali|Yehukal — mugala wa Shelemiya munya-buhashe w’oku ngoma ya Sedekiyahu, yerigi Sedekiasi | |
| יְהוֹנָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YEHÔNÂDÂV|Yonadabu — mugala wa Shimeya alondana bona Daudi |
| יְהוֹנָדָב-2 | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YEHÔNÂDÂV|Yonadabu|Yehonadabu|Yehonadav|Yehonadab — mugala wa Rekabu shakulûza w’Abarekabiti, bene Rekabu, mulala gwa Rekabu. | |
| יְהוֹנָתָן-1 | Noms propres | Jonathan [Jonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân — mûgala wa Saulu w’oku bûko bwa Benyamini | |
| יְהוֹנָתָן-2 | ✓ | Noms propres | Jonathan [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân — mugala wa Abiyatar bûko bwa Levi |
| יְהוֹנָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Yehonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani|Yonatân — mugala wa Shimea, Shimeya w’oku bûko bwa Yuda |
| יְהוֹנָתָן-4 | Noms propres | Yehonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani — mulwi w’oku ngoma ya Daudi | |
| יְהוֹנָתָן-5 | Noms propres | Yonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani — mwandisi w’oku lwa Sedekiyahu | |
| יְהוֹנָתָן-6 | ✓ | Noms propres | Yonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani — bantu banji baligwerhe eri izîno |
| יְהוֹסֵף | Noms propres | Joseph | YEHÔSÊF|Yehosef|Yosef|Yozefu|Yuzufu — mugala wa Yakobo îshe wa Efrayimu na Menashè, Manasè | |
| יְהוֹעַדָּה | ✓ | Noms propres | Yehoadda [Yoadda] | YEHÔ’ADÂ|Yehoada|Yoada|Yowada — mugala wa Ahaz w’oku bûko bwa Benyamini |
| יְהוֹעַדָּן | ✓ | Noms propres | Yehoaddân, Yehoaddîn [Yoaddan] | YEHÔ’ADÂ|Yehodani|Yehoadani|Yehowadani — muka mwami Yoash nina wa mwami Amaziyahu, Amazia |
| יְהוֹצָדָק | Noms propres | Yehosadaq [Yossadac] | YEHÔTSÂDÂK|Yehotsadak|Yehozadaki — mudahwa mukulu w’oku bûko bwa Levi enyuma w’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְהוֹרָם-1 | Noms propres | Yoram | YEHÔRÂM|Yorami|Yoramu|Yoram — mugala wa Toyi mwami w’e Hamati | |
| יְהוֹרָם-2 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YEHÔRÂM|Yehorami|Yorami|Yoram|Yehoram|Yoramu — mugala wa Yoshafat, mwami omu Yuda (848-841) |
| יְהוֹרָם-3 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YEHÔRÂM|Yehorami|Yehoram|Yoram|Yorami — mugala wa mwami Ahab, mwami omu Israheli (852-841) |
| יְהוֹשֶׁבַע | ✓ | Noms propres | Yehoshèva [Yochéba] | YEHÔSHEVA’|Yehosheba|Yosheba — mwâli wa Yehorami, Yorami |
| יְהוֹשַׁבְעַת | ✓ | Noms propres | Yehoshavath [Yochéba] | YEHÔSHEV’AT|Yehoshaba|Yehoshaba|Yehoshabat — mwâli wa Yorami, Yehorami |
| יְהוֹשָׁפָט-1 | ✓ | Noms propres | Yehoshafath [Yochafath] | YEHÔSHÂFÂT|Yehoshafati|Yehoshafat|Yozafati — mugala wa Ahilud mubisi wa nganîro n’amandiko w’oku ngoma ya mwami Daudi |
| יְהוֹשָׁפָט-2 | ✓ | Noms propres | Yehoshafath [Yochafath] | YEHÔSHÂFÂT|Yehozafati|Yehoshafati|Yehoshafat — mugala wa Paruah munya-buhashe oku ngoma ya mwami Salomoni |
| יְהוֹשָׁפָט-3 | Noms propres | Josaphat | YEHÔSHÂFÂT|Yozafati|Yehoshafati|Yehoshafat — mugala wa Asa mwami w’omu Yudeya (870) | |
| יְהוֹשָׁפָט-4 | ✓ | Noms propres | Josaphat [Yochafath] | YEHÔSHÂFÂT|Yehozafati|Yehoshafati|Yehoshafat — îshe wa Yehu, mwami w’omu Israheli |
| יְהוֹשָׁפָט-5 | Noms propres | Le Seigneur juge, Josaphat | YEHÔSHÂFÂT|Yehozafati|Yehoshafati|Yehoshafat|kabanda ka Yozafati|mabanda ka Kedroni — kabanda ka Yozafati kabanda ka Kedronii kuli kuderha NYAKASANE YE MUCIRANUZI, Nyamuzinda olutwa e bushoshôkero bwa Yeruzalemu | |
| יְהוֹשׁוּעַ-1 | Noms propres | Josué | YEHÔSHÛ’A|Yozwe|Yozwè|Yehoshua|YEHOSHUWA — eri izîno kuli kuderha « Nnâmahanga Aciza » ACIZA | |
| יְהוֹשׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Josué [Yochoua] | YEHÔSHÛ’A|Yehoshuwa|Yehoshua|Yoshwa|Yozwè|Yozwe |
| יְהוֹשׁוּעַ-3 | ✓ | Noms propres | Josué, Josias | YEHÔSHÛ’A|Yozwe|Yoziasi|Yozwè |
| יְהוֹשׁוּעַ-4 | Noms propres | Josué [Yéchoua] | YEHÔSHÛ’A|Yozwe|Yozwè|Yeshuwa | |
| יְהַלֶּלְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yehallélel | YEHALEL’ÊL|Yehaleleyeli|Yehalleyel — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| יְהַלֶּלְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yehallélel | YEHALEL’ÊL|Yehaleleyeli|Yehaleeli|YEHALELEYEL — Muntu wa bûko bwa Levi oku lwa Hezekiyahu, baderha Ezekiasi |
| יָהֲלֹם | Objets réels | pierre précieuse, jaspe, diamant, jade, émeraude | YEHALOM|enofeli,|esafira|ealimasi — ibuye lya ngulo ndârhi | |
| יַהַץ | Noms propres | Yahça [Yahas] | YAHATS|Yahasi|Yahats|Yahas — lugo lwa balaviti omu ishwa lya Rubeni | |
| יַהְצָה | Noms propres | Yahça [Yahas] | YAHTSÂ|YAHZÂ|Yahasi|Yahatsa|Yahasa — lugo lwa baleviti omu lya Rubeni | |
| יוֹאָב-1 | Noms propres | Joab | YÔ’ÂV|Yowabu|Yoab|YOAV — mugala wa Tseruya, Seruya, mwâli wabo Daudi murhambo w’omurhwe gwa Daudi | |
| יוֹאָב-2 | ✓ | Noms propres | Yoav [Joab] | YÔ’ÂV|Yowabu|Yoab|Yoav — mugala wa Seraya cûbaka Kabanda(ka-Abalenga, Kabanda-ka-Abakozi w’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹאָב-3 | ✓ | Noms propres | Yoav [Yoab] | YÔ’ÂV|Yowabu|Yoav — mugula wa milala enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwe e Babiloni. |
| יוֹאָח-1 | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|YOWA — mugala wa Asaf mulanzi wa manfiko, enganîro n’empiriri oku ngoma ya Hezekiyahu, Ezekiasi | |
| יוֹאָח-2 | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|Yowa — mugala wa Zima wa kuli bene Libni w’oku bûko bwa Levi | |
| יוֹאָח-3 | ✓ | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|Yowa — mugala wa Obedi-Edomu mulanzi wa muhango w’oku bûko bwa Levi w’oku ngoma ya Daudi |
| יוֹאָח-4 | ✓ | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|Yowa|Yoha — mugala wa Yohazi, Yowahaz mubisi wa mandiko, enganîro, n’empiriri oku ngoma ya Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יוֹאָחָז-1 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YÔ’ÂHÂZ|Yowakazi — mugala wa Yehu oku ntebe y’Israheli omu 814 |
| יוֹאָחָז-2 | ✓ | Noms propres | Yoahaz [Joachaz] | YÔ’ÂHÂZ|Yohazi|Yowahazi|Yowahaz — îshe wa Yoha, rhuderha Yowakazi mubisi wa mandiko, enganmiro n’empiriri oku bwami oku ngoma ya Yosiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יוֹאָחָז-3 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YÔ’ÂHÂZ|Yehowakazi|Yowakazi — mugala wa Yoziahu, rhuderha Yoziasi mwami omu Yuda (609) |
| יוֹאֵל-1 | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Samweli shakulûza wa Hemani w’oku bûko bwa Yuda | |
| יוֹאֵל-10 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel — wa kuli bene Kehati w’oku bûko bwa Levi oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi mwami omu Israheli |
| יוֹאֵל-11 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel — muntu w’enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹאֵל-12 | Noms propres | Joël | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel — mugala wa Petuweli ye Mulêbi YOWELI oyo. Olya waderhaga, erhi: « Arhali myambalo yinyu yo mushharhulage, ci murhima gwinyu gwo mukwanine okuhindula…. lola Yow 2.13 | |
| יוֹאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yaheli|Yoweli|Yowel|Yoheli — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| יוֹאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheli|Yoweli|Yowel — muntu w’oku bûko bwa Rubeni |
| יוֹאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheli|Yoweli|Yowel — muntu w’omu bûko bwa Gadi |
| יוֹאֵל-5 | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Azariyahu, rhumuderha Azariasi shakulûza wa Hemani w’oku bûko bwa Levi | |
| יוֹאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — muga wa Yizrahya w’oku bûko bwa Isakari |
| יוֹאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — mulumuna wa Natani mulwi oku lwa Daudi |
| יוֹאֵל-8 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Laedani, Layedani muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יוֹאֵל-9 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Pedayahu murhambo w’oku bûko bwa Menashè oku ngoma ya Daudi |
| יוֹאָשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yoash|Yowashi|Yowash — îshe wa Gideoni, rhuderha Gedeoni mucîranuzi omu Israheli bûko bwa Menashè |
| יוֹאָשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yoash|Yowashi|Yowash — mugala wa Ahab, rhumuderha Akabi, Akab, mwami omu Israheli |
| יוֹאָשׁ-3 | Noms propres | Joas | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — mugala wa Ahaziyahu, rhuderha Okoziyasi, mwami omu Yuda (835-796) | |
| יוֹאָשׁ-4 | Noms propres | Joas | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — mugala wa Yehowahaz, rhuderha Yowakazi, mwami omu Israheli (798-782) | |
| יוֹאָשׁ-5 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — muntu w’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹאָשׁ-6 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — mulwi oku ngoma ya Daudi |
| יוֹב | Noms propres | Yov [Issakar] | YÔV|Yov|Yob|Yovu|Yobu — mugala wa Isakari | |
| יוֹבָב-1 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab — mugala wa Yoktân, Yoktani, rhuderha Yokotani wa kuli ben Semu |
| יוֹבָב-2 | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mwami omu Edomu | |
| יוֹבָב-3 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mwami w’e Madôn, rhuderha Madoni |
| יוֹבָב-4 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mugala wa Shaharayim, Shaharayimu w’oku bûko bwa Benyamini |
| יוֹבָב-5 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mugala wa Elipaali mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| יוּבָל | ✓ | Noms propres | Youbal [Yabal] | YÛVÂL|Yubal|Yubali — mugala wa Lameki wa kuli bene Kayini |
| יוֹבֵל | ✓ | Divers | corne, année d’acquittement | YÔVÊL|mwaka mutagatifu|ihembe lya ngandabuzi|mwaka gwa kubabalira emyenda|mwaka gwa kushwekûla abali omu mpamikwa|mwaka ngasi mujamuguma ashubire emwabo|mwaka gwinyu gw’okushagaluka|mwaka gwa bushagaluke|mwaka gw’obushagaluke|*hembe* *|*shagaluk*|*kucishinga* |
| יוֹזָבָד-1 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YOZÂVÂD|Yozava|Yuzabad|Yozabadi — mugala wa Shimeati, Shimeyati mushizi wa mwami Yoash w’omu Yuda | |
| יוֹזָבָד-2 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozavad — mulwi wa bûko bwa Benyamini oku ngoma ya Daudi | |
| יוֹזָבָד-3 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi — mulwi w’oku bûko bwa Menashè oku ngoma ya Daudi | |
| יוֹזָבָד-4 | ✓ | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi |
| יוֹזָבָד-5 | ✓ | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi — muleviti oku lwa Yoash, rhuderha Yoziasi |
| יוֹזָבָד-6 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi — banji bagwerhe eryo izîno enyumaz’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹחָא-1 | ✓ | Noms propres | Yoha | YÔHÂ’|Yoha — mugala wa Beriya mugula wa milala bûko bwa Benyamini |
| יוֹחָא-2 | ✓ | Noms propres | Yoha | YÔH’Â|Yoha — mulwi oku ngoma ya Daudi |
| יוֹחָנָן-1 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mugala wa Kareahi, Kareyahi, Kareyah murhambo w’omurhwe gwa Yuda amango Bene-Israheli bali balulizibwe e Babiloni | |
| יוֹחָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יוֹחָנָן-3 | ✓ | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — wa kuli bene Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹחָנָן-4 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mugala wa Azariyahu, rhuderha Azariasi mudâhwa mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| יוֹחָנָן-5 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mulwi oku ngoma ya Daudi w’oku bûko bwa Benyamini | |
| יוֹחָנָן-6 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — munya-Gadi mulwi oku lwa Daudi | |
| יוֹחָנָן-7 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — banji bali bagwerhe elyo izîno enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹיָדָע-1 | ✓ | Noms propres | Yoyada | YÔYÂDÂ’|Yoyada — mugala wa Basea,Baseyah akagishoshêra enkuta, ebyôgo enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹיָדָע-2 | ✓ | Noms propres | Yoyada | YÔYÂDÂ’|Yoyada |
| יוֹיָכִין | Noms propres | Yoyakîn [Joakin] | YôYÂKÎN|Yoyakin|Yoyakini|Yoyakîn — mwene Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi mwami w’e Yudeya omu 597 | |
| יוֹיָקִים | ✓ | Noms propres | Yoyaqim [Yoyaquim] | YÔYÂKÎM|Yoyakim|Yoyakimu|Yoyakimi — mudahwa enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹיָרִיב-1 | Noms propres | Yoyariv [Yoyarib] | YÔYÂRÎV|Yeribi|Yoyariv|Yoyaribi — muntu w’enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹיָרִיב-2 | ✓ | Noms propres | Yoyariv [Yoyarib] | YÔYÂRÎV|Yoyariv|Yoyarib|Yoyaribu|Yoyaribi — mugala wa Zakariya bûko bwa Yuda enyuma w’okrhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹיָרִיב-3 | Noms propres | Yoyariv [Yoyarib] | YÔYÂRÎV|Yoyariv|Yoyarib|Yoyaribi|Yoyaribu — mudâhwa w’oku bûko bwa Levi enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹכֶבֶד | ✓ | Noms propres | Yokèvèd [Yokébed] | YÔKÊVED|Okevedi|Yokeved|Yokabeda — nnina wa Musa w’oku wa bûko bwa Levi |
| יוּכַל | Noms propres | Youkal | YÛKAL|Yukal|Yukali — mugala wa Shelemiya munyabuhashe oku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiasi | |
| יָוָן | Noms propres | Yavân [Yavan] | YÂVÂN|Yavani|Yavân — mugala wa Yafet | |
| יוֹנָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YÔNÂDÂV|Yonadabu|Yonadab|Yehonadab — mugala wa Shimeya, Shimea mwene wabo Daudi |
| יוֹנָדָב-2 | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YÔNÂDÂV|Yonadabu|Yonadab — mugala wa Rekabu shakulûza wa Abarekabiti, mulala gwa Rekabu | |
| יוֹנָה-1 | Faune | colombe, pigeon, tourterelle | YÔNÂ|engûku|ngûku|njiwa | |
| יוֹנָה-2 | Noms propres | Jonas | YÔNÂ|Yona — mugala wa Amitayi olya mulêbi Nnâmahanga arhumaga e Ninive | |
| יְוָנִי | Noms propres | Yavân [Grec] | YEVÂNÎ|Mugreki|Bayavaniti|bene Yâvân — wa kuli bûko bwa Yavân, Yavani. Ye mugereki oyo | |
| יוֹנָתָן-1 | ✓ | Noms propres | Jonathan [Jonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹנָתָן-2 | ✓ | Noms propres | Jonathan [Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹנָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Yehonatân [Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹנָתָן-4 | ✓ | Noms propres | Yehonatân [ Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân|Yehonatân |
| יוֹנָתָן-5 | Noms propres | Yonatân [Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân | |
| יוֹנָתָן-6 | ✓ | Noms propres | Yonatan | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹסֵף-1 | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — mugala wa Yakobo îshe wa Efrayimu na Menashè | |
| יוֹסֵף-2 | ✓ | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — îshe wa Yigali w’oku bûko bwa Isakari |
| יוֹסֵף-3 | ✓ | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — mugala wa Azafi mwîmbiza oku ka-Nyamuzinda w’oku ngoma ya Daudi |
| יוֹסֵף-4 | ✓ | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — bantu banji baligwerhe eri izîno |
| יוֹסִפְיָה | ✓ | Noms propres | Yosifya [Yossifia] | YÔSIFYÂ|Yosifya — ishe wa muntu muguma w’enyuma ly’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹעֵאלָה | Noms propres | Yoéla | YÔ’ÊLÂ|Yowela|Yoela — mulwi oku lwa Daudi w’oku bûko bwa Benyabini lola WLC 1Nga 12.7 na BHS 1Nga 12.8 | |
| יוֹעֵד | ✓ | Noms propres | Yoëd | YÔ’ÊD|Yowed|Yowedi|Yoedi|Yoed — mugala wa Pedaya shakulûza wa Shalu w’oku bûko bwa Benyamini |
| יוֹעֶזֶר | Noms propres | Yoèzèr [Yoézer] | YÔ’ÊZER|Yowezeri|Yowezer|Yoezeri|Yoezer — mulwi oku ngoma ya Daudi w’oku bûko bwa Benyamini | |
| יוֹעָשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowashi|Yowash — mugala wa Bekeri w’oku bûko bwa Benyamini |
| יוֹעָשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowashi|Yowash|Yoashi|Yoash — munya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| יוֹצָדָק | Noms propres | Yosadaq [Yossadac] | YÔTSÂK|Yosadaki|Yosadak|Yotsadaki|Yotsadak|Yozadaki|Yozadak — mugala wa Seraya mudâhwa mukulu w’oku bûko bwa Levi omu mango bene Israheli bali balulizibwe e Babiloni | |
| יוֹקִים | ✓ | Noms propres | Yoqim [Yoquim] | YÔKÎM|Yokimu|Yokim — muntu w’omu bûko bwza Yuda |
| יוֹרָה | ✓ | Noms propres | Yora | YÔRÂ|Yora — mugula wa milala enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹרַי | ✓ | Noms propres | Yoraï | YÔRAY|Yorayi — muntu w’oku bûko bwa Gadi |
| יוֹרָם-1 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yoramu|Yoram |
| יוֹרָם-2 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yoramu|Yoram |
| יוֹרָם-3 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yoramu|Yorami|Yoram |
| יוֹרָם-4 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yorami|Yoramu|Yoram |
| יוּשַׁב חֶסֶד | ✓ | Noms propres | Hashouva [Hachouba] | YÛSHAV-HÊSED|Hashuba|Yushabu-Hesedi|Yushav-Hesed — mugala wa Zerobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹשִׁבְיָה | ✓ | Noms propres | Yoshivya [Yochibia] | YÔSHIVYÂ|Yoshibiya|Yoshivya — mugala wa Seraya w’oku bûko bwa Simeoni |
| יוֹשָׁה | ✓ | Noms propres | Yosha [Yocha] | YÔSHÂ|Yosha — mugala wa Amaziyahu, rhuderha Amaziasi bûko bwa Simeoni |
| יוֹשַׁוְיָה | ✓ | Noms propres | Yoshawya [Yochavia] | YÔSHAVYÂ|Yoshavya|Yoshaviya |
| יוֹשָׁפָט-1 | ✓ | Noms propres | Yoshafath [Yochafath] | YÔSHÂFÂT|Yoshafati|Yoshafat — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| יוֹשָׁפָט-2 | ✓ | Noms propres | Yoshafath [Yochafath] | YÔSHÂFÂTi|Yoshafati|Yoshafat — mudâhwa w’oku lwa Daudi |
| יוֹתָם-1 | ✓ | Noms propres | Yotam | YÔTÂM|Yotami|Yotam — mugala wa Gedeoni, rhuderha Gedeoni, oderhwa Yerubali, Yerubaali w’oku bûko bwa Menashè, rhuderha mpu Manasè |
| יוֹתָם-2 | Noms propres | Yotam | YÔTÂM|Yotami|Yotam — mugala wa Azariyahu, rhuderha Azariyasi, Oziyasi Yotami alo mwami omu Yuda omu 740; go mango Oziasi afaga omulêbi Izaya abonekerwa omu ka-Nyamuzinda, lola Iz 6 | |
| יוֹתָם-3 | ✓ | Noms propres | Yotam | YÔTÂM|Yotamu|Yotami — wa kuli bene Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| יְזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yeziël [Yeziel] | YEZÎ’ÊL|Yezieli|Yeziel — mulwi oku lwa Daudi w’oku bûko bwa Benyamini |
| יְזִיָּה | ✓ | Noms propres | Yizziya [Izia] | YEZIYÂ|Yeziya|Yiziya — muntu waliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יָזִיז | ✓ | Noms propres | Yaziz | YÂZÎZ|Yazizi|Yaziz — muhagariti, wa kuli bene wabo Hagari munya-buhashe oku lwa Daudi |
| יִזְלִיאָה | ✓ | Noms propres | Yizlia [Izlia] | YIZLÎ’Â|Yiziliya — mugala wa Elipaali mugula wa milala w’buko bwa Benyamini |
| יְזַנְיָה | Noms propres | Azarya [Yezania] | YEZANYÂ|Yezaniya|Azariya — mugala wa Hoshaya murhambo wa murhwe gwa Yuda enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְזַנְיָהוּ | Noms propres | Yezanyahou [Yazania] | YEZANYÂHÛ|Yezaniyahu|Yezanyahu — murhambo w’omurhwe gwa Yuda enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יִזְרָח | ✓ | Noms propres | Yizrahite [clan d’Izra] | YIZRAH|Izrah|Izra|Yizra|w’obûko bwa Izra — wa kuli Yizra erhi oyûbaka e Yizra |
| יִזְרַחְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yizrahya [Izrahia] | YIZRAHYÂ|Yiziraya|Yizirahya|Yizrahya — mugala wa Uzi w’oku bûko bwa Isakari |
| יִזְרַחְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yizrahya [Izrahia] | YIZRAHYÂ|Yiziraya|Yizirahya|Yizrahya — muntu wa buko bwa Levi enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Bqbiloni |
| יִזְרְעֶאל-1 | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZRE’E’L|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יִזְרְעֶאל-2 | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZR’E’L|Yizreeli|Yizreheli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יִזְרְעֶאל-3 | ✓ | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZR’E’L|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel |
| יִזְרְעֶאל-4 | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZR’E’L|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יִזְרְעֵאלִי | Noms propres | d’Izréel [Jizréel] | YIZR’E’LÎ|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יַחְדּוֹ | ✓ | Noms propres | Yahdo [Yado] | Yahdo|Yado|Yahado — mugala wa Buzi w’oku bûko bwa Gadi |
| יַחְדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Yahdiël [Yadiel] | YAHDÎ’ÊL|Yadiyeli|Yahdiyeli — mugula wa milala w’oku bûko bwa Menashè |
| יֶחְדְּיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Yèhdeyahou [Yédia] | YEHDEYÂHÛ|Yediya|Yehdeyahu |
| יֶחְדְּיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Yèhdeyahou [Yédia] | YEHDEYÂHÛ|Yediya|Yehdeyahu |
| יַחֲזִיאֵל-1 | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yahazieli|Yahaziel|Yahaziyeli|Yaziyeli — mulwi wa bûko bwa Benyamini oku ngoma ya Daudi | |
| יַחֲזִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yahazieli|Yahaziel|Yahaziyeli|Yaziyeli — mudâhwa oku ngoma ya Daudi |
| יַחֲזִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yaziyeli|Yahaziyeli|Yahaziyel |
| יַחֲזִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yaziyeli|Yahazieli|Yahaziyeli|Yahaziyel — mugala wa Zakariya muleviti oku ngoma ya mwami Yehoshafati, rhuderha Yozafati |
| יַחֲזִיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊLL|Yaziyeli|Yahaziyeli|Yahazieli|Yahaziyeli — îshe wa Shekaniya wa kulu bene Zatu enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwae Babiloni |
| יַחְזְיָה | ✓ | Noms propres | Yahzeya [Yazia] | YAHZYÂ|YAHAZYÂ|Yahazya|Yahzeya — mugala wa Tioka, Tiyoka enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְחֶזְקֵאל-1 | ✓ | Noms propres | Yehezqel [Ézékiel] | YEHEZKÊ’L|Ezekiyeli|Yehezkiyeli|Yehezkel — mudahwa w’oku lwa mwami Daudi |
| יְחֶזְקֵאל-2 | Noms propres | Ezéchiel [Ézékiel] | YEHEZKÊ’L|Ezekiyeli|Yehezkiyeli|Yehezkel|Yehazkel — mugala wa Buzi, Bûz mudâhwa na mulêbi | |
| יְחִזְקִיָּה-1 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | YEHIZKIYÂ|Yehizkiya|Yehizkiyahu|Ezekiasi — mugala wa Ahaz, rhuderha Akazi, mwami omu Yuda omu 716 | |
| יְחִזְקִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Yehizqiya [Yehizquia] | YEHIZKIYÂ|Yehizkiya|Yehizkiyahu|Ezekiyasi|Ezekiasi — mugula wa milala enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְחִזְקִיָּהוּ-1 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | YEHIZKIYÂHÛ|Yehizkiya|Yehizkiyahu|Yehizekiyahu|Ezekiyasi|Ezekiasi|Yezekiyahu — mugala wa Ahaz, rhuderha Akazi, mwzmi omu Yuda 716 | |
| יְחִזְקִיָּהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Yehizqiyahou [Yehizquia] | YEHIZKIYÂHÛ|Yehizikiyahu|Ezekiyasi — mugala wa Shalum murhambo w’omu buko bwa Efrayimu oku ngoma ya Ahaz |
| יַחְזֵרָה | ✓ | Noms propres | Yahzéra [Yazéra] | YAHZERÂ|Yazera|Yahzera — mugala wa Meshulami, Meshulamu shakulûza wa Maesayi, Amashisayi mudâhwa |
| יְחִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel — muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel — mugala wa Laedani, Layedani muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel — mugala wa Hakmoni munya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yehiyel — mugala wa mwami Yehoshafat, Yoshafat, rhuderha Yozafati |
| יְחִיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — muleviti oku ngoma ya Hizkiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| יְחִיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — muleviti oku ngoma ya mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יְחִיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — bantu banji baligwerhe eri izîno enyuma w’okurhnga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְחִיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yehiélites [Yéhiéli] | YEHÎ’ÊLÎ|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — wa kuli Yehieli mugala wa Laedani muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיָּה | ✓ | Noms propres | Yehiya [Yéhia] | YEHIYÂ|Yehiya — mulanzi wa muhango oku ngoma ya Daudi |
| יַחְלְאֵל | ✓ | Noms propres | Yahléel [Yaléel] | YEHLE’ÊL|YEHAL’ÊL|Yahaleli|Yahleeli|Yahleyeli|Yaleli — mugala wa Zabuloni |
| יַחְלְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yahleélites [Yalélites] | YAHL’ÊLÎ|omulala gw’Abayaleli|bene Yahaeli, Yahleyeli — ba kuli Yahleyeli, mugala wa Zabuloni |
| יַחְמוּר | Faune | daim | YAHAMÛR|akashafu|kashafu|orhushafu|rhushafu — lola kandi omu WLC 1Bam 4.23; omu BHS 1Bam 5.3 rhwadesire bulya oku omu mandiko ga mira oku maboko, emyandiko yo miguma ci emilongo erhaba migumà. | |
| יַחְמַי | ✓ | Noms propres | Yahmaï [Yamaï] | YAHMAY|Yahmayi — mugala wa Tola w’oku bûko bwa Isakari |
| יַחְצְאֵל | ✓ | Noms propres | Yahcéel [Yassiel] | YAHTSE’ÊL|Yasieli|Yahtsieli|Yahtseeli — mugala wa Neftali |
| יַחְצְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yahceélites [Yassiélites] | YAHTSE’ÊLÎ|wa kuli Yasieli, Yezieli|omulala gw’Abayezieli — ba kuli bene Yazieli, mugala wa Nefutali |
| יַחְצִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yahaciël [Yassiel] | YAHTSÎ’ÊL|Yasiyeli|Yahzieli — mugala wa Nefutali |
| יַחַת-1 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati — mugala wa Reya w’oku bûko bwa Yuda |
| יַחַת-2 | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — mugala wa Lbni wa kuli bene Gershôm, Gershomi w’oku bûko bwa Levi | |
| יַחַת-3 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — wa kuli bene Gershomi w’oku bûko bwa Levi oku lwa Daudi |
| יַחַת-4 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — wa kulu bene Yitsehari, Yizehari w’oku bûko bwa Levi |
| יַחַת-5 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — wa kuli bene Merari w’oku bûko bwa Levi oku lwa Yowash, rhuderha Yoziasi |
| יָטְבָּה | ✓ | Noms propres | Yotva [Yotba] | YOTBÂ|e Yotuba|Yotba|Yotva — lugo lw’omu lya Nefutali |
| יָטְבָתָה | ✓ | Noms propres | Yotvata [Yotbata] | YOTVÂTÂ|aha Yotebata|e Yetbata|Yotbata|Yotvata|Yotibata — handu Bene Israheli bahandaga omu njira kurhenga e Missiri |
| יֻטָּה | ✓ | Noms propres | Youtta | YUTÂ|Yuta — lugo lwa Baleviti omu lya Yuda |
| יְטוּר | Noms propres | Yetour | YETÛR|Yeturi|Yetur — mugala wa Ismaeli | |
| יְכִילְיָה | ✓ | Noms propres | Yekolya [Yekolia] | YEKÎLEYÂ|Yekalia|Yekolia|Yekileya|Yekilia |
| יָכִין-1 | ✓ | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mugala wa Simeoni |
| יָכִין-2 | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mudâhwa enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יָכִין-3 | ✓ | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mudâhwa oku lwa Daudi |
| יָכִין-4 | ✓ | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mutungo gw’omu ka-Nyamuzinda Salomoni ayûbakaga |
| יָכִינִי | ✓ | Noms propres | Yakinite | YÂKÎNÎ|omulala gw’Abayakini|bene Yakini — b’oku bûko bwa Simeoni |
| יְכָלְיָה | ✓ | Noms propres | Yekolya [Yekolia] | YEKOLYÂ|Yekalia|Yekolia|Yekolya |
| יְכָלְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Yekolyahou [Yekolia] | YEKOLYÂHÛ|Yekolyahu — nina wa Uziyahu, rhuderha Oziyasi, mwami w’e Yudeya |
| יְכָנְיָה | Noms propres | Yekonya [Yekonia] | YEKONYÂ|Yekonya|Yekoniya — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi mwami w’e Yudeya omu 597 | |
| יְכָנְיָהוּ | Noms propres | Yekonya [Yekonia] | YEKONYÂHÛ|Yekonyahu|Yekoniya — mugala wa mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi | |
| יָלוֹן | ✓ | Noms propres | Yalôn [Yalon] | YALÔN|Yaloni|Yalôn — mugala wa Ezra w’oku bûko bwa Yuda |
| יֶלֶק | Faune | sauterelle, hanneton | YÊLEK|mwinûnu|eminûnu|njongôla|enjongôla | |
| יַלְקוּט | ✓ | Objets réels | sac | YALKÛT|YALQÛT|nshoho|enshoho |
| יָם הַמֶּלַח | Noms propres | mer Salée, mer du Sel [mer Morte] | YÂM-HAMELAH|nyanja y’omunyu|enyanja y’omunyu — eba hofi n’olubanda lwa Yeriko | |
| יַם־סוּף | Noms propres | Joncs [Roseaux] | YAM-SÛF|nyanja ndukula|nyanja y’amasheke|enyanja y’amasheke|nyanja y’enfinjo|Wanyanja Ndukula | |
| יְמוּאֵל | ✓ | Noms propres | Yemouël [Yemouel] | YEMÛ’ÊL|Yemweli|Yemwel|Yemuweli|Yemûêl — mugala wa Simeoni |
| יְמִימָה | Noms propres | Tourterelle [Yemima] | YEMÎNÂ|Yemima|ngûku|engûku — mwâli wa Ayubu | |
| יָמִין-1 | Noms propres | Yamîn [Yamin] | YÂMÎN|Yamini|e bulyo|e mukondwè — eri ebulyo nka oli walola emunda izûba lishoshoka | |
| יָמִין-2 | ✓ | Noms propres | Yamîn [Yamin] | YÂMÎN|Yamini|Yamîn — mugala wa Simeoni |
| יָמִין-3 | ✓ | Noms propres | Yamîn [Yamin] | YÂMÎN|Yamini|Yamîn — wa kuli bene Yerahmeyeli w’oku bûka bwa Yuda |
| יָמִינִי | ✓ | Noms propres | Yaminite | YÂMÎNÎ|omulala gw’Abayamini|bene Yamini — Yamîn ali mugala wa Simeoni |
| יְמִינִי | Noms propres | Benjaminite, de Benjamin | YEMÎNÎ|Benyamini|munya-Benyamini|bûko bwa Benyamini | |
| יִמְלָה | ✓ | Noms propres | Yimla [Imla] | YIMLÂ|Yimula|Yimla — ishe w’omulêbi Mikeya, Mikha |
| יַמְלֵךְ | ✓ | Noms propres | Yamlek | YAMLEK|Yamuleki|Yamlek|Yamulek — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| יִמְנָה-1 | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ|Yimuna|Yimna — mugala wa Aseri |
| יִמְנָה-2 | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ|Yimuna|Yimna — îshe wa Korè w’oku bûko bwa Levi |
| יִמְנָה-3 | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ|Yimna|Yimuna|omulala gw’Abayimna — wa kuli bene Yimna, mugala wa Aseri |
| יִמְנָע | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ’|Yimna|Yimuna — mugala wa Helem w’oku bûko bwa Aseri |
| יִמְרָה | ✓ | Noms propres | Yimra [Imra] | YIMRÂ|Yimra — mugala wa Zofahi, Tsofah w’oku bûko bwa Aseri |
| יָנוֹחַ-1 | ✓ | Noms propres | Yanoah [Yanoa] | YÂNÔAH|Yonaha|Yanoah |
| יָנוֹחַ-2 | ✓ | Noms propres | Yanoah [Yanoa] | YÂNÔAH|Yanoah|Yanoha |
| יָנוּם | ✓ | Noms propres | Yanoum | YÂNÛM|Yanumu|Yanum — lugo lw’omu lya Yuda |
| יַנְשׁוֹף | Faune | hibou | YANSHÔF|ecirifufu|cirifufu|*ifufu* | |
| יִסְכָּה | ✓ | Noms propres | Yiska [Iska] | YISKÂ|Yisika|Yiska — mwâli wa Harani balondana na Milka, naye mwâli wa Harani |
| יִסְמַכְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Yismakyahou [Ismakia] | YISMAKYÂHÛ|Yismakiyahu|Yismakyahu — muleviti w’oku lwa mwami Hizkiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| יַעְבֵּץ-1 | ✓ | Noms propres | Yaébeç [Yabès] | YA’BÊTS|Yabesi|Yabezi|Yabets — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| יַעְבֵּץ-2 | ✓ | Noms propres | Yaébeç [Yabès] | YA’BÊTS|Yabetsi|yabezi|Yabesi|Yabets — muntu wa bûko bwa Yuda |
| יֶעְדּוֹ | ✓ | Noms propres | Yédo | YE’DÔ|YADO|Yado|Ye’do|mulêbi Yado |
| יְעוּאֵל | ✓ | Noms propres | Yéouël [Yéouel] | YE’Û’ÊL|Yeuweli|Yeuwel — wa kuli bene Zara w’oku bûko bwa Yuda enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְעוּץ | ✓ | Noms propres | Yéouç [Yéous] | YE’ÛTS|Yeusi|Yeuzi|Yeuts — mugala wa Shaharayim w’oku bûko bwa Benyamini |
| יְעוּשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yewushi|Yeush|Yeushi — mugala wa Ezau |
| יְעוּשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi|Yeush|Yewushi|Yewush — w’oku bûko bwa Benyamini |
| יְעוּשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi|Yeush|Yewushi|Yewush — mugala wa Esheki, Esheki w’oku bûka bwa Benyamini |
| יְעוּשׁ-4 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi|Yeush|Yewushi|Yewush|Yehushi — mugala wa Shimeyi wa kuli Gershoni w’oku bûko bwa Levi |
| יְעוּשׁ-5 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi — mugala wa Robawamu |
| יַעֲזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yaaziël [Yaziel] | YA’AZÎ’ÊL|Yaziyeli|Yaaziyeli|Yaaziel — muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יַעֲזִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Yaaziyahou [Yazia] | YA’AZYÂHÛ|Yaziya|Yaziyahu — Yaaziyahu wa kuli bene Merari; Merari y’ishe wa Mahali, Mushi na Aziya, lola 1Nga 24. 26; Lub 6.19 oyo Mush ye shakulûza w’Abashi, bulya omu cihebraniya ngasi mango bahira yod (î) aha buzinda ly’izîno erhi mulala gw’oyo muntu badesire, kandi akaba izîno lya cihugo, bulya bihugo binji bijira izino ly’omurhambo erhi mwami walyo omu Bibliya. e Bushi nayo kwo n’okwo. Lwiganyo: Nyangezi n’emwage e Nyangezi; Ngweshe n’emwage e Ngweshe; Kabare n’emwage e Kabare. |
| יַעְזֵר | Noms propres | Yazér [Yazer] | YA’ZÊR|Yaseri|Ya’zeri|Ya’zer|Yazeri|e Yazeri — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Gadi | |
| יְעִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeiyeli|Yeiel — muntu w’oku bûko bwa Rubeni |
| יְעִיאֵל-10 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli — wa kuli bene Adonikam oku lwa Ezra |
| יְעִיאֵל-11 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli|Yeiel — wa kuli bene Nebo mango ga Ezra |
| יְעִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli|Yeiel — cûbaka c’olugo lwa Gabaoni |
| יְעִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli|Yeiel |
| יְעִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yeieli|Yeiel — muleviti oyo w’oku ngoma ya Daudi |
| יְעִיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yeieli|Yeiel — muleviti w’oku lwa Daudi |
| יְעִיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel |
| יְעִיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel |
| יְעִיאֵל-8 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel — wa kuli Elizafani, Elitsafân w’oku bûko bwa Levi |
| יְעִיאֵל-9 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel — murhambo omu bûko bwa Levi Oku ngoma ya Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יָעִיר | ✓ | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yayiri|Yayiro|Yayir|Yairi|Yair — ishe wa elhanani, Elhanân mulwi oku ngoma ya Daudi |
| יַעְכָּן | ✓ | Noms propres | Yaékân [Yakan] | YA’KÂN|Yakani — muntu wa bûko bwa Gadi |
| יָעֵל | ✓ | Noms propres | Yaël | YÂ’ÊL|Yaheli|Yahel|Yael|nshenge|mpene y’erubala — muka Heberi wa kuli bene Keni w’oku ngoma y’Abacîranuzi |
| יָעֵל, יַעֲלָה | Faune | bouquetin, gazelle | YA’ÊL YA’ALÂ|kashafu|akashafu|rhushafu|orhushafu|Engedi | |
| יַעְלָא | ✓ | Noms propres | Yaala [Yala] | YA’ALÂ|Yaala|Yala|Yahala — mugula wa milala w’omu murhwe baderha « Barhumisi ba Salomoni » ci b’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| יַעְלָה | ✓ | Noms propres | Yaala [Yala] | YA’ALÂ|Yaala — mugula wa milala w’omu murhwe guderhwa « Barhumisi ba Salomoni », ci enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| יַעְלָם | Noms propres | Yaélâm [Yalam] | YA’LÂM|Yalami|Yalamu|Yalam — mugala wa Ezau | |
| יָעֵן | Faune | autruche | YÂ’ÊN|kahenè|akahenè|enyunda w’omw’irungu|*nyunda* *irungu* | |
| יַעְנַי | ✓ | Noms propres | Yaénaï [Yanaï] | YA’NAY|Yanayi|Ya’anay — muntu w’omu bûko bwa Gadi |
| יַעֲקֹב | Noms propres | Jacob | YA’AKOV|YA’AQOV|Yakobo|Yaakov — mugala wa Izaki Yaakov kuli kuderha lubaga luburhwa na Yaakov | |
| יַעֲקֹבָה | ✓ | Noms propres | Yaaqova [Yakoba] | YA’AKOVÂ|Yakobo|Yaakoba|Yakoba — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| יַעֲקָן | ✓ | Noms propres | Yaaqân [Yakan] | YA’AKÂN|Yaakani |
| יַעְרָה | ✓ | Noms propres | Yaéra [Yara] | YA’RÂ|Yara|Yaera — mwâli wa Ahaz w’oku bûko bwa Benyamini |
| יַעְרֵי אֹרְגִים | ✓ | Noms propres | Yaaré-Oreguim [Yari] | YA’RÎ-ORGÎM|Yaarè-Oregim|Yaareoregimi|Yayiri Oregimi |
| יַעֲרֶשְׁיָה | ✓ | Noms propres | Yaarèshya [Yaréchia] | YA’ARESHYÂ|Yaareshiya — mugala wa Yeroham mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| יַעֲשָׂי | ✓ | Noms propres | Yaasaï [Yassaï] | YA’ASÂY|Yasayi|Yaasay — muntu waliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יַעֲשִׂיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yaasiël [Yassiel] | YA’ASÎ’ÊL|Yasiyeli|Yaasiel — mulwi w’oku lwa Daudi |
| יַעֲשִׂיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yaasiël [Yassiel] | YA’ASÎ’ÊL|Yasiyeli|Yaasiel — mugala wa Abneri murhambo bûko bwa Benyamini oku lwa mwami Daudi |
| יִפְדְיָה | ✓ | Noms propres | Yifdeya [Ifdéya] | YIFDYÂ|YIFDEYÂ|Yifideya |
| יָפוֹ | Noms propres | Jaffa | YÂFÔ|YÂPÔ|Yope|Yafo|Yafa — lugo omu ishwa lya Dani | |
| יָפִיעַ-1 | ✓ | Noms propres | Yafia | YÂFÎ’A|Yafia |
| יָפִיעַ-2 | ✓ | Noms propres | Yafia | YÂFÎ’A|Yafia |
| יָפִיעַ-3 | ✓ | Noms propres | Yafia | YÂFÎ’A|Yafiya|Yafia |
| יַפְלֵט | ✓ | Noms propres | Yafleth | YAFLÊT|Yafleti|Yaflet — mugala wa Heberi w’oku bûko bwa Aseri |
| יַפְלֵטִי | ✓ | Noms propres | Yaflétite | YAFLÊTÎ|aba Yefaleti|omulala gwa Yafleti — ba mulala gwa Yafleti oku bûko bwa Aseri |
| יְפֻנֶּה-1 | ✓ | Noms propres | Yefounnè [Yefounné] | YEFUNÊ|Yefune|Yefunè — ishe wa Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| יְפֻנֶּה-2 | ✓ | Noms propres | Yefounnè [Yefounné] | YEFUNÊ|Yefune|Yefunè |
| יֶפֶת | ✓ | Noms propres | Japhet | YÊFET|YAFET|Yafeti|Yafet — mugala wa Nuhu alondana bona Ham lola Murh 5.32 |
| יִפְתָּח-1 | ✓ | Noms propres | Yiftah [Ifta] | YIFTÂH|Yifitahi|Yiftah — ye Abanfaransa baderha Jephté lugo luli omu ishwa lya Yuda |
| יִפְתָּח-2 | ✓ | Noms propres | Jephté [Jefté] | YIFTÂH|Yefutè|Yefute — mucîranuzi w’omu Israheli, ali n’omu WLC Bac 11.8; BHS Bac 11.9 |
| יצא ובוא | ✓ | Divers | conduire, guider | YTSH’ VBV’|YÂTSÂ VEBÔ’|wakazigenda anagaluke|omuntu wakaziluhulukana analugalule|kulongolana|anagaluka embere z’olubaga|Ntakacikagenda n’okugaluka|kuhêka|oli omu kugenda, oli okugaluka|kulusa|ntamanyicirhegeke|akazagigenda anagaluka embere zabo|kuyâbula|oku nayorha embere z’olubaga — olubaga lwa Nyamubâho lurhaciyorhe nka bibuzi birhagwerhi mungere, lola Lush 27.17 |
| יִצְהָר-1 | ✓ | Objets réels | huile | YITSHÂR|mavurha|amavurha |
| יִצְהָר-2 | Noms propres | Yicehar [Issar] | YITSHÂR|Yisehari|Yitsehar — muntu oyo izino lyage ye MAVURHA mugala wa Kehati w’oku bûko bwa Levi | |
| יִצְהָרִי | ✓ | Noms propres | Yiceharites [Issar] | YITSHÂRÎ|omulala gw’Abayesehari|omulala gw’Abayetsehari|bantu ba kuli Yetsehar|bûko bwa Isara|obûko bwa Isari|bûko bwa Isari, — b’oku bûko bwa Levi |
| יִצְחָק | ✓ | Noms propres | Isaac | YITSHÂK|Yitshak|Izaki — mugala wa Abrahamu îshe wa Yakobo omu mashi eryo izîno lyo liguma n’elya CISHESA |
| יֵצֶר | ✓ | Noms propres | Yécèr [Yesser] | YÊTSER|Yeseri|Yetser|ngererezo|okuyosirwe — mugala wa Nefutali |
| יֹצֵר | Êtres | potier | YOTSÊR|babumbi|ababumbi|mubumbi|omubumbi|ebi balîramwo | |
| יִצְרִי-1 | ✓ | Noms propres | clan des Yiçrites [Yessérites] | YITSRÎ|YIZERÎ|omulala gw’Abayeseri — ba kuli Yetser, mugala wa Nefutali |
| יִצְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Yiceri [Isri] | YITSERÎ|YIZERÎ|Isri|Yisri|Yitseri — muntu w’oku bûko bwa Levi |
| יֶקֶב-1 | Objets réels | cuve, pressoir | YÊKEV|lwogero|mukenzi|omukenzi|mikenzi|emikenzi|nkandiro — enkandiro gali masini gakolesibwa okushongola omurhobo guli omu malehe erhi omu mogomogo | |
| יֶקֶב-2 | Objets réels | cuve | YÊKEV|mukenzi|omukenzi|biryo biyezire | |
| יְקַבְצְאֵל | ✓ | Noms propres | Yeqqavcéel [Yecabséel] | YEKAVTSE’ÊL|Yekabseeli|Yekabiseyi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| יָקְדְּעָם | ✓ | Noms propres | Yorqéam [Yocdéam] | YoKDE’ÂM|Yokideami|Yokdeam |
| יָקֶה | Noms propres | Yaqè [Yaqué] | YÂKÊ|Yakè|Yake — ishe wa Aguru, muntu mugula oyo | |
| יָקוֹשׁ | Êtres | oiseleur | YÂKÔSH|YÄQÔSH|abahivi|omuhivi|bahivi|muhivi|muhivi wa rhunyunyi | |
| יְקוּתִיאֵל | Noms propres | Yeqoutiel [Yecoutiel] | YEKÛTÎ’ÊL|Yekutieli|Yekutiyel — bmuko bwa Yuda | |
| יָקְטָן | ✓ | Noms propres | Yoqtân [Yoctan] | YOKTÂN|Yokotani|Yoktani|Yoktân — mugala wa Heberi wa kuli bene Semu |
| יָקִים-1 | Noms propres | Yaqim [Yaquim] | YÂKÎM|Yakimu|Yakimi|Yakim — mugala wa Shimeyi mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini | |
| יָקִים-2 | ✓ | Noms propres | Yaqim [Yaquim] | YÂKÎM|Yakimi|Yakim — mudâhwa bûko bwa Levi w’oku ngoma ya Daudi |
| יְקַמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yeqamya [Yecamia] | YEKAMYÂ|Yekamiya|Yekamya — w’oku bûko bwa Yuda |
| יְקַמְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yeqamya [Yecamia] | YEKAMYÂ|Yekamiya|Yekamya — mugala wa Yhoyakin w’oku bûko bwa Yuda |
| יָקְמְעָם-1 | Noms propres | Yocméam | YOKME’ÂM|Yokmeam|Yokmeami|Yokimeami|Yokimeyamu | |
| יָקְמְעָם-2 | ✓ | Noms propres | Yocméam | YOKME’ÂM|Yokimeyamu|Yokimeami |
| יְקַמְעָם | ✓ | Noms propres | Yeqaméam [Yecamam] | YEKAME’ÂM|Yekimeyamu|Yekimeami|Yekamani — muleviti w’oku lwa Daudi |
| יָקְנְעָם | ✓ | Noms propres | Yoqnéam [Yocnéam] | YOKNE’ÂM|e Yokeneyami|Yokeneami — lugo lwa Baleviti omu lya Zabuloni |
| יָקְשָׁן | ✓ | Noms propres | Yoqshân [Yoxan] | YOKSHÂ|Yokisani|Yokshani|Yokshân — mugala wa Abrahamu, lolo Murh 25.2 |
| יקשׁ | Objets réels | tendre des pièges, être attrapé | YKSH|YIKÊSH|wanagwa omu murhego|kurhega|kugwa omu murhego|kugwarhwa|*rhego*|*keshe*|*gwarh* | |
| יָקְתְּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yoqtéel [Yoctéel] | YOKTE’ÊL|Yokiteli|Yokteeli|Yokteyeli|Yokteyel — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| יָקְתְּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yoqtéel [Yoctéel] | YOKTE’ÊL|Yokoteli|Yokteeli|Yokteyeli|Tokteyel — lugo omu Edomu |
| ירא | Attributs | craindre | YR’|namayoboha|kuyoboha|namayoboha Abramu|ali amayoboha|ali ayobohire|barhungwa n’obwoba|Orhôbohaga|hantu ha kurhinywa|Nali nyobohire|Bayumva obwoba|*yoboh*|*bwob*|*bwôba*|*coba*|*rhînya*|*rhinyw*|*rhiny* | |
| יָרֵא | Attributs | état de crainte | YÂRÊ’|Namamanyaga oku kurhinya orhinya|abarhinya Nyamuzinda|ago mashanja oyobohire|olyala oyobohire n’omurhima gurhacimuli omu nda|oli n’obwoba na ngasi yeshi oli n’entemu|*yoboh*|*bwob*|*bwôba*|*coba*|*rhînya*|*rhinyw*|*rhiny*|*yoboh* | |
| יִרְאָה | Attributs | crainte, respect | YIR’Â|okurhinya Nyamuzinda kurhankaboneka mw’eci cihugo|lyo ecôba cage cimmubâmwo, mulek’ikâgoma|nkola nàrhangiyobohya amashanja gali hano nshi|goshi gakurhinye|arhegeka erhi anarhinya Nyamuzinda|*yoboh*|*bwob*|*bwôba*|*coba*|*rhînya*|*rhinyw*|*rhiny* | |
| יִרְאוֹן | ✓ | Noms propres | Yiréôn [Iron] | YIR’ÔN|Yireoni |
| יִרְאִיָּיה | Noms propres | Yiriya [Iria] | YIR’IYÂ|Yiriya | |
| יְרֻבַּעַל | ✓ | Noms propres | Yeroubbaal [Yeroubaal] | YERUBA’AL|Yerubali|Yerubaali|Yerubaal — mugala wa Yowash, rhuderha Yoasi, Yowasi mucîranuzi omu israheli w’oku bûko bwa Menashè akozire 1169-1129, myaka makumi ani |
| יָרָבְעָם-1 | ✓ | Noms propres | Jéroboam | YÂROV’ÂM|YÂRO’B’ÂM|Yerobwami|Yerobowami|Yerobowam — mugala wa Nebati mwami w’omu Israheli omu 931 |
| יָרָבְעָם-2 | Noms propres | Jéroboam | YÂROV’ÂM|YÂRO’B’ÂM|Yerobwami|Yerobowami|Yerobowam — mugala wa Yoash, rhuderha Yowasi Yerobowam ali mwami omu Israheli omu 782 | |
| יְרֻבֶּשֶׁת | ✓ | Noms propres | Yeroubbèsheth [Yeroubaal] | YERUBÊSHET|Yerubesheti|Yerubeshet|Yerubali|Yerubaal — mugala wa Yoash ali mucîranuzi omu Israheli 1169-1129 w’oku bûko bwa Menashè |
| יֶרֶד-1 | Noms propres | Yèred [Yéred] | YÊRED|Yared|Yered — mugala wa Mahalaleyel, Mahaleeli wa kuli bene Seti | |
| יֶרֶד-2 | ✓ | Noms propres | Yèred [Yéred] | YÊRED|Yeredi — muntu w’oku bûko bwa Yuda |
| יַרְדֵּן | Noms propres | Jourdain | YARDÊN|Yordani | |
| יְרוּאֵל | ✓ | Noms propres | Yerouel | YERÛ’ÊL|Yerueli|Yeruwzli|Yeruwel — irungu omu lya Yuda |
| יָרוֹחַ | ✓ | Noms propres | Yaroah [Yaroa] | YÂRÔAH|Yarowa|Yarowah|Yaroah |
| יְרוּשָׁא | ✓ | Noms propres | Yerousha [Yeroucha] | YERÛSHÂ’|Yerusha — mwâli wa Sadoki, Tsadok muka Oziasi nina wa Yotam |
| יְרוּשָׁלִַם | Noms propres | Jérusalem | YERÛSHÂLÊM|YERÛSHÂLAYIM|Yeruzalemu|*Yerusha* — lugo lukulu lwa Bene Israheli ho habaga mwami Adoni-Sedeki mira erhi haciderhwa Yebusi, lola Yoz 10.1 Yebusi, Yebuzi,olya Daudi ayangaga ahiraho arhwa-bwami, erhi aba amahiva Abayebusi | |
| יָרַח | ✓ | Noms propres | Yèrah [Yéra] | YARAH|YERAH|Yera|mwezi|Yara — mugala wa Yokotani, Yoktan |
| יְרִחוֹ | Noms propres | Jéricho | YERHÔ|Yeriko | |
| יְרֹחָם-1 | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohami|Yeroham — wa kuli Elkani shakulûza wa Samweli w’oku bûko bwa Levi | |
| יְרֹחָם-2 | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yeroham — muntu w’oku bûko bwa Benyamini | |
| יְרֹחָם-3 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yeroha,i|Yeroham — îshe wa Yibneya w’oku bûko bwa Benyamini |
| יְרֹחָם-4 | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yerohami|Yeroham — mugala wa Pelaliya ishe wa Adaya ali mudâhwa | |
| יְרֹחָם-5 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yerohami|Yeroham — mulwi w’oku lwa Daudi |
| יְרֹחָם-6 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yoramu|Yeroha,u|Yerohami|Yeroham — îshe wa Azareeli, Azareyeli murhambo w’oku bûko bwa Dani w’oku ngoma ya Daudi |
| יְרֹחָם-7 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yerohami|Yeroham — îshe wa Azariyahu murhambo wa basirika amango ga mwami-kazi Ataliya |
| יְרַחְמְאֵל-1 | Noms propres | Yerahméel [Yeraméel] | YERAHME’ÊL|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameli — mugala wa Hezroni, Hetsoron w’oku bûko bwa Yuda | |
| יְרַחְמְאֵל-2 | Noms propres | Yerahméel [Yeraméel] | YERAHME’ÊL|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameeli — mugala wa Kishi w’oku bûko bwa Levi | |
| יְרַחְמְאֵל-3 | Noms propres | Yerahméel [Yeraméel] | YERAHME’ÊL|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameeli — mugala wa Yehoyakim w’oku bûko bwa Yuda | |
| יְרַחְמְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yerahmeélites [Yeramélites] | YERAHME’ÊLÎ|bene Yerameli|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameeli|Yerameheli |
| יַרְחָע | ✓ | Noms propres | Yarha [Yara] | YARHÂ’|Yarha|Yar ha — YAR HA |
| יְרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yeriël [Yeriel] | YERÎ’ÊL|Yeriyeli — mugala wa Tola w’oku bûko bwa Isakari |
| יָרִיב-1 | ✓ | Noms propres | Yariv [Yarib] | YÂRÎV|Yaribu|Yarib|mushombanyi|muhagalisi |
| יָרִיב-2 | ✓ | Noms propres | Yariv [Yarib] | YÂRÎV|Yaribu|Yaribi|Yarib|mushombanyi|muhagalisi — mugala wa Simeoni Abashi banayirike omwana erya NSHOMBO, BASHOMBE, MUSHOMBE |
| יָרִיב-3 | ✓ | Noms propres | Yariv [Yarib] | YÂRÎV|Yaribu|Yaribi|Yarib|mushombanyi|muhagalisi — murhambo oku lwa Ezra |
| יְרִיבַי | ✓ | Noms propres | Yerivaï [Yeribaï] | YERÎVAY|Yeribayi — kuderha bashombanyi bani mugala wa Elinamu, Elnaam w’oku lwa Daudi |
| יְרִיָּה | ✓ | Noms propres | Yeriya [Yeria] | YERIYÂ|Yeriya|Yeriyahu — muleviti murhambo w’obuko bwa Hebroni, lola 1Nga 26.31 |
| יְרִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Yeriyahou [Yeria] | YERIYÂHÛ|Yeriya|Yeriyahu |
| יְרִימוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti|Yerimot — mugala wa Bela |
| יְרִימוֹת-2 | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mulwi oku lwa Daudi | |
| יְרִימוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mugala wa Mushi wa kuli bene Merari: baba Mahali na Mushi; ye shakulûza wa Abashi oyo w’oku bûko bwa Levi, lola ehitabu hyani: Les origines bibliaues des Bashi, nyabangere.com |
| יְרִימוֹת-4 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mugala wa Hemani mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda oku lwa Daudi |
| יְרִימוֹת-5 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mugala wa Azrieli murhambo w’oku bûko bwa Nefutali oku ngoma ya Daudi |
| יְרִימוֹת-6 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — ishe wa Mahalati, muka Robowami |
| יְרִימוֹת-7 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — muntu w’omu bûko bwa Levi oku ngoma ya Hizkiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| יְרִיעוֹת | ✓ | Noms propres | Yerioth | YERÎ’ÔT|Yeriyoti|Yeriot — muka Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| יַרְמוּת-1 | Noms propres | Yarmouth | YARMÛT|Yarmuti|Yarmut — emwa mwami Pireami, lola Yoz 10.3 | |
| יַרְמוּת-2 | ✓ | Noms propres | Yarmouth | YARMÛT|Yarmuti|Yarmut |
| יְרֵמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot — mugala wa Bekeri |
| יְרֵמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot — mugala wa Beriya |
| יְרֵמוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti — mugala wa Mushi bakulu bage bo: Mahali na Ederi |
| יְרֵמוֹת-4 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot |
| יְרֵמוֹת-5 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot |
| יְרֵמַי | ✓ | Noms propres | Yerémaï | YERÊMAY|Yeremayi — mugala wa Hashumu |
| יִרְמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yirmeya [Irméya] | YIRMEYÂ|Yirmeya — mugula wa milala, lola 1Nga 5.24 |
| יִרְמְיָה-2 | Noms propres | Yirmeya [Irméya] | YIRMEYÂ|Yirmeya | |
| יִרְמְיָה-3 | Noms propres | Yirmeya [Irméya] | YIRMEYÂ|Yirmeya | |
| יִרְמְיָה-4 | Noms propres | Jérémie | YIRMEYÂ|Yeremiya|Yirmeya — mulêbi omu Bibliya, lola Ezr 1.1 | |
| יִרְמְיָהוּ-1 | Noms propres | Yirmeyahou [Irméya] | YIRMEYÂHÛ|Yirimiyahu|Yirmeya | |
| יִרְמְיָהוּ-2 | Noms propres | Yirmeyahou [Irméya] | YIRMEYÂHÛ|Yirmeyahu|Yiemeya | |
| יִרְמְיָהוּ-3 | Noms propres | Jérémie | YIRMEYÂHÛ|Yeremiyahu|Yeremiya — omulebi Yeremiya watungaga olwimbo lw’Emirenge luyandike omu Nyimbo z’Emirenge bakolesa nka babisha, lola 2Nga 35,25 | |
| יִרְמְיָהוּ-4 | Noms propres | Yirmeyahou [Jérémie] | YIRMEYÂHÛ|Yeremiya|Yeremiyahu | |
| יִרְפְּאֵל | ✓ | Noms propres | Yirpéel [Irpéel] | YIRPE’ÊL|Yirpeeli|Yirpeyeli|Yirpeyel |
| יֵרָקוֹן | Flore | pâleur, rouille | YÊRÂKÔN|Nyamubâho akujira ofe wayuma|kashûshu|akagisho|akagizi|*yuma*|*shushu*|*kagiz*|*kagisho*|*ngish* | |
| יָרְקֳעָם | ✓ | Noms propres | Yorqéam [Yorcoam] | YORKO’ÂM|Yorkewamu|Yorkewam |
| יְרֻשָּׁה | Divers | possession | YERUSHÂ|nahîre Ezau eyi ntondo ya Seyiri nti ebe yage|bene Loti bo nàbire Ara nti lyo lyabo ishwa.|ecihugo Nyamubâho amuhâga mpu cibe cage|kashambala|cirya cihugo cinyu|ahima eco cihugo cabo, aciha bene Rubeni|eco cihugo anacicigabira bene Israheli|rhukenge obuhashe bwa aba bene Benyamini bacisigire|cihugo cawe, eci warhuhaga mpu rhuciyimemwo|*cigabi*|*mwanya*|*bya lebe* | |
| ירשׁ-1 | Divers | hériter, posséder | YRSH|YORÊSH|oyimire|kuyîma|kuba na|kugwarha hirebe|ye wayish’iyîma omu byani|oyo wanayîme omu byawe|eci cihugo cibe cawe|ayime bo na mugala wani Izaki|nammuhaco cibe cinyu|nammuhaco cibe cinyu|kashambala|*shambal*|*mwany*|*mwimo* | |
| ירשׁ-2 | Êtres | héritier | YRSH|YORÊSH|omwimo|mwimo | |
| ירשׁ-3 | Divers | être pauvre, devinir pauvre | YRSH|YORÊSH|omwimo|orhacilake buligo|*buligo*|*kenyi*|*galaganda* | |
| ירשׁ-4 | Divers | prendre le possession, hériter | YRSH|YORÊSH|kuyîma|kurhôla akashambala|kuba n’omwanya|Akuhe we n’iburha lyawe|rhurhôle ecôla cihugo|n’iburha lyage lyaciyimamwo|*yîma*|*yima*|*habw*|*yololok*|*nyaga*|*nyagwa*|*rhôla* | |
| ירשׁ-5 | Divers | déposséder | YRSH|YORÊSH|rhwagabâna eminyago|namakûngusha|kukungusha abali bene ecihugo acihe bandi|*nyago*|*kungusha*|*kûngusha* | |
| ירשׁ-6 | ✓ | Divers | laissiez en possession | YRSH|YORÊSH|munayish’ibisigira abana binyu|kusigira omwana ebi waligwerhe|*sigir* |
| יֹשֵׁב בַּשֶּׁבֶת | ✓ | Noms propres | Celui qui se tenait à sa place [Ichebaal] | YOSHÊV-BASHÊVET|Ishibali|oli aha akwanine okuba|yosheb-bashevet|yosheb-bashebet|Ishebaali|Yshebaali — mulwi oku lwa Daudi |
| יֶשֶׁבְאָב | ✓ | Noms propres | Yèshèvéav [Yéchébab] | YESHEV’ÂV|Yeshebali|Yeshebeab — mudâhwa w’oku lwa Daudi |
| יִשְׁבָּח | ✓ | Noms propres | Yishbah [Icheba] | YISHBâH|Yisheba — mugala wa Meredi bûko bwa Yuda |
| יִשְׁבִּי בְּנֹב | ✓ | Noms propres | Yishbi-be-Nov [Ichebi-Benob] | YISHBÎ-BENOV|Yishbi-be-Nov|Yishebibenobi|Yishebibenob — wa kuli bene Rafa gwali mukalarhu Itumu lyage lyali lya buzirho bwa sikeli magana asharhu g’obuzirho bw’omulinga, lola 2Sam 21.16 |
| יָשָׁבְעָם | Noms propres | Yashovéam [Yachobam] | YÂSHÂVE’ÂM|Yashebali|mugala wa Hakimoni|Yashobamu|Yashebali | |
| יִשְׁבָּק | Noms propres | Yishbaq [Ichebac] | YISHBÂK|Yisibaki|Yishebak — mugala wa Abrahamu | |
| יָשְׁבְּקָשָׁה | ✓ | Noms propres | Yoshbeqasha [Yochebécacha] | YOSHBEKÂSHÂ|Yoshebekasha — mugala wa Hemani mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda oku lwa mwami Daudi |
| יִשְׁוָה | ✓ | Noms propres | Yishwa, Yihswa [Icheva] | YISHWÂ|YISHVÂ|Yishwa|Yishva — mugala wa Aseri |
| יִשְׁוִי-1 | ✓ | Noms propres | Yishwi [Ichevi] | YISHWÎ|YISHVÎ|Yishwi — naye mugala wa Aseri |
| יִשְׁוִי-2 | ✓ | Noms propres | Yishwi [Ichevi] | YISHWÎ|YISHVÎ|Yishwi — mugala wa mwami Saulu |
| יִשְׁוִי-3 | ✓ | Noms propres | Yishwi [Ichevi] | YISHWÎ|YISHVÎ|omulala gw’Abayishwi|ba kuli Yishvi |
| יִשְׂחָק | Noms propres | Isaac | YISHÂK|YISHÂQ|Yishak|Yishaki|Izaki — mugala wa Abrahamu îshe wa Yakobo kwo kuderha CISHESA | |
| יִשַׁי | Noms propres | Jessé | YISHAY|Yese|Yishay — mugala wa Obedi îshe wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda | |
| יִשִּׁיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yishiya — mugala wa Yizrahya w’oku bûko bwa Isakari |
| יִשִּׁיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yisiya|Yishiya — mugala wa Uzieli wa kuli bene Kehati w’oku bûko bwa Levi |
| יִשִּׁיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yishiya|Yisiya — mugala wa Rehabyahu murhambo w’oku bûko bwa Levi |
| יִשִּׁיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yishiya|Yisiya — muntu waliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יִשִּׁיָּהוּ | Noms propres | Yishiyahou [Issia] | YISHIYÂHÛ|Yishiyahu|Yishiya|Yisiya — mulwi oku lwa Daudi | |
| יְשִׂימִאֵל | ✓ | Noms propres | Yesimiël [Yessimiel] | YESÎMI’ÊL|Yesimiyeli|Yesimeyel|Yesimeeli — muntu w’omu buko bwa Simeoni |
| יְשִׁישַׁי | ✓ | Noms propres | Yeshishaï [Yechichaï] | YESHÎSHAY|Yeshishayi|Yeshishay — mugala wa Yahdo w’ok bûko bwa Gadi |
| יִשְׁמָא | ✓ | Noms propres | Yishma [Ichema] | YISHMÂ’|Yîshema|Yishma — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| יִשְׁמָעֵאל-1 | Noms propres | Ismaël | YISHM’Â’ÊL|Ismaeli|Yishmaeli|Yishmael — mugala wa Abrahamu | |
| יִשְׁמָעֵאל-2 | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Yishimaeli|Ismaeli — mugala wa Netanya murhambo wa basirika | |
| יִשְׁמָעֵאל-3 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Yishmaeli|Ismaeli — mugala wa Azeli, Atsel w’oku bûko bwa Benyamini |
| יִשְׁמָעֵאל-4 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Ismaeli|Yishmaeli — îshe wa Zebadiyahu |
| יִשְׁמָעֵאל-5 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|lsmaeli|Yishmaeli|Yismael — mugala wa Yohanani murhambo wa murhwe w’oku lwa mwami-kazi Ataliya |
| יִשְׁמָעֵאל-6 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Ismaeli|Yishmaeli|Yishmael|enuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni — mudâhwa aliyansire omukazi w’emahanga enuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יִשְׁמְעֵאלִי | ✓ | Noms propres | Ismaélites [Ismaélite] | YISHM’E’ÊLÎ|Abaismaeliti|omulala gwa Yishmaeli|aba kuli Yishmaeli|banya Ismaeli|w’e Ismaheli|mu-Ismaeliti|muismaeliti|Aba-Ismaeli|i — mugala wa Abrahamu ye Abrahamu aburhaga kuli Hagari |
| יִשְׁמַעְיָה | ✓ | Noms propres | Yishmaya [Ichemaya] | YISHMAYÂ|Yishemaya — w’e Gabaoni mulwi wa bûko bwa Benyamini alamaga oku ngoma ya Daudi |
| יִשְׁמַעְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Yishmayahou [Ichemaya] | YISHMAYÂHÛ|Ishemaya|Yishmayahu — mugala wa Abdeya, Evedyahu, Abadiya |
| יִשְׁמְרַי | ✓ | Noms propres | Yishmeraï [Icheméraï] | YISHMERAY|Yishemarayi|Yishemeray — mugala wa Elipaali mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| יָשֵׁן | ✓ | Noms propres | Yashén [Yachen] | YÂSHÊN|Yasheni|Yashên — mulwi w’oku lwa Daudi |
| יְשָׁנָה | ✓ | Noms propres | Yeshana [Yechana] | YESHÂNÂ|Yeshana — lugo lw’omu lya Efrayimu |
| יֵשַׁע | Divers | salut | YÊSHA’|Mucunguzi|bucunguke|bucire|obucire|*cungu*|*cire*|*yokôl*|*yokoz* | |
| יִשְׁעִי-1 | ✓ | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — wa kuli bene Yerahmeeli, Yerahmeyeli Bûko bwa Yuda |
| יִשְׁעִי-2 | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — muntu wa bûko bwa Yuda | |
| יִשְׁעִי-3 | ✓ | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — w’oku bûko bwa Simeoni |
| יִשְׁעִי-4 | ✓ | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — mugula wa milala w’oku bûko bwa Menashè |
| יְשַׁעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yeshaya [Yechaya] | YESHA’YÂ|Yeshaya|Izaya — wa kuli bene Zorobabali w’oku bûko bwa Yuda |
| יְשַׁעְיָה-2 | Noms propres | Yeshaya [Yechaya] | YESHA’YÂ|Yeshaya — bantu banji bagwerhe eri îzîno enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְשַׁעְיָהוּ-1 | Noms propres | Esaïe [Ésaïe] | YESHA’YÂHÛ|omulêbi Izaya|Yeshayahu|Izaya — mugala wa Amots, Amosi | |
| יְשַׁעְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Yeshayahou [Yechaya] | YESHA’YÂHÛ|Yeshaya — mugala wa Yedutuni mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda oku lwa Daudi |
| יְשַׁעְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Yeshayahou [Yechaya] | YESHA’YÂHÛ|Yeshaya|Yeshayahu — mugala wa RHABIYAHU shakulûza wa shelomiti muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יָשְׁפֵה | Objets réels | pierre précieuse, néphrite, jade, onyx, jaspe, jaspe verte | YÂSHFÊ|YÂSHPÊ|eyaspiri|ibuye lya ngulo ndârhi | |
| יִשְׁפָּה | ✓ | Noms propres | Yishpa [Ichepa] | YISHPÂ|Yishpa — mugala wa Beriya mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| יִשְׁפָּן | ✓ | Noms propres | Yishpân [Ichepan] | YISHPÂN|Yishpani — mugala wa Shashaki, Shashak mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| יָשָׁר | Attributs | droit, juste | YÂSHÂR|okàjira ebishinganine|abashinganyanya|ebishinganine|ebiri binja binashinganine|mweru-kweru|Mushinganyanya ye na Mushongêza|kunashinganine|omusinganyanya|oku anabwine kuli kwinja|*shinganine*|*shinganyany*|*kwanine*|*nja* | |
| יֵשֶׁר | ✓ | Noms propres | Yéshèr [Yécher] | YÊSHER|Yesheri|Yesher — w’oku bûko bwa Yuda |
| יֹשֶׁר | Attributs | droiture, honnêteté | YOSHER|bushinganyanya|bugula|mushinganya|omurhima mwîmâna|murhima gw’okunali|*shinganyany*|*okunal*|*murhim* *imâna*|*gula* | |
| יִשְׂרָאֵל | Noms propres | Israël | YISRÂ’ÊL|Yisraheli|Israheli|Yisrael|Yakobo|Israeli — mugala wa Yitsak, Izaki, ye Yakobo, Nnâmahanga amuha erya Israel, lyo lyanashubirage ly’olubaga omu myaka yakulikiraga kuhika buno | |
| יְשַׂרְאֵלָה | ✓ | Noms propres | Yesaréla [Yessaréla] | YESARE’ÊLÂ|Yesarela |
| יִשְׂרְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Israélite | YISR’ÊLÎ|bene Israheli|bene Yisraheli|bene Yisrae|bene Israelil |
| יִשְׁרָה | ✓ | Attributs | honnêteté | YISHRÂ|omu bijiro byage byoshi ayosire mushinganyanya|murhima mushinganyanya |
| יְשֻׁרוּן | Noms propres | Yeshouroun [Yechouroun] | YESHURÛN|Yeshuruni — izîno lishembano ly’Israheli, Yisraheli | |
| יִשָּׂשׂכָר-1 | Noms propres | Issakar | YISHÂSKÂR|YISHÂSKHÂR|Isakari|Yisakar — mugala wa Yakobo cûbaka wa bûko bwa Isakari omu Israheli | |
| יִשָּׂשׂכָר-2 | ✓ | Noms propres | Issakar | YISHÂSKÂR|YISHÂSKHÂR|lzakari|Isakari|Yisakar — mulanzi wa muhango |
| יָשׁוּב-1 | ✓ | Noms propres | Yashouv [Yachoub] | YÂSHÛV|Yashubi|Yashubu|Yashub — mugala wa Yiskari, Isakari |
| יָשׁוּב-2 | ✓ | Noms propres | Yashouv [Yachoub] | YÂSHÛV|Yashubu|Yashubi|Yashub — wa kuli bene Bâni aliyansire omukazi w’emahanga enyumaz’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יָשׁוּבִי | ✓ | Noms propres | Yashouvite [Yachoubite] | YÂSHÛVÎ|Abanyashubi — ba kuli Yashub, mugala wa Yisakari |
| יְשׁוֹחָיָה | ✓ | Noms propres | Yeshohaya [Yechohaya] | YESHÔHÂYÂ|Yeshohaya — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| יֵשׁוּעַ-1 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshuwa — lyo izîno rhuhubula mpu Yezu eryo |
| יֵשׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa |
| יֵשׁוּעַ-3 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa|Yozwe — lyo izîno baderha YEZU omu c’emwabo eryo |
| יֵשׁוּעַ-4 | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yeshua|Yeshuwa — izîno baderha Yezu omu c’emwabo e Buyahudi | |
| יֵשׁוּעַ-5 | ✓ | Noms propres | Josué [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yeshua|Yeshuwa — izîno baderha Yezu omu Israheli, omu cihebraniya |
| יֵשׁוּעַ-6 | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yoshua|Yoshuwa | |
| יֵשׁוּעַ-7 | ✓ | Noms propres | Josué | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yoshua|Yoshuwa |
| יֵשׁוּעַ-8 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa|Yozwe |
| יֵשׁוּעַ-9 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa|Yozwe |
| יְשׁוּעָה | Divers | aide, délivrance, salut | YÊSHÛ’Â|Bucire|buyokoke|buyokozi|muciza|lyamucizagya|wamanyôkola|olubaga lwafumizemwo|nanayish’ikurhabâla|ebi Nyakasane ammujirira|*fumi*|*fumize*|*ciza*|cizir*|yôkol*|*cire*|*yôkol*|iragi | |
| ישׁע | Divers | aider, sauver | YSH’|YÂSH’A|kurhabala|kuciza|kucungula|kulikûza|abarhabàla|alikûza|anabayokola|anabayokola|we lubaga lwayokolagwa|*yokol*|*yôkol*|*ciza*|*likûz*|*likuz*|*rhabâl*|*fungir*|*langa*|*yokoz*|*yôkoz*|*him*|*ikuz*|*ikûz*|*cungul*|*côkol* | |
| ישׁר | Attributs | aller droit devant, rendre droite | YSHR|kushôgeza enjira|kushôngeza|kukubûla|kugalagaza enjira|kuba n’omurhima nkana|kuyumanyanya enjira|*shongez*|*shôgez*|*kubûla*|*nja* | |
| יָתֵד-1 | ✓ | Objets réels | cheville, piquet de tente | YÂTAR|mulindizo|kazirabulongo |
| יָתֵד-2 | Objets réels | cheville, piquet de tente | YÂTAR|ikondo|makondo|enkîngi z’Endâro|Enkwîra|nkwîra|*kwîr* | |
| יָתֵד-3 | Objets réels | truelle, pelle | YÂTAR|lupaho|mwiko | |
| יָתוֹם | Êtres | orphelin | YÂTÔM|enfunzi|nfunzi|*nfuzi*|*nfûz*|*fûnz*|*fùnz* — omu kiwahili mpu « YATIMA » | |
| יַתִּיר | Noms propres | Yattir | YATÎR|Yatiri|Yatiri|Yatiri — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Yuda | |
| יִתְלָה | ✓ | Noms propres | Yitla [Itla] | YITLÂ|Itla|Yitla — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| יִתְמָה | ✓ | Noms propres | Yitma [Itma] | YITMÂ|Itima|Yitma — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| יַתְנִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yatniël [Yatniel] | YATNÎ’ÊL|Yatiniyeli — w’oku bûko bwa Levi |
| יִתְנָן | ✓ | Noms propres | Yitnân [Itnan] | YITNÂ|ltina|Yatnân — lugo omu ishwa lya Yuda |
| יֶתֶר-1 | ✓ | Noms propres | Jéthro | YÊTER|Yetro — mudahwa e Madiyani ishazâla wa Musa |
| יֶתֶר-2 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri — nfula ya Gedeoni, Gideoni |
| יֶתֶר-3 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri|Yeter — ishe wa Amasa muyismaeli wa kuli Yismaeli |
| יֶתֶר-4 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri|Yeter — Yeteri ye wafaga buzira mwana, lola 1Nga 2.32 |
| יֶתֶר-5 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri — bûko bwa Yuda |
| יֶתֶר-6 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Itran] | YÊTER|Yeter|Yitrani |
| יִתְרָא | ✓ | Noms propres | Yitra [Yéter] | YITRÂ’|Yitra |
| יִתְרוֹ | ✓ | Noms propres | Jéthro | YITRÔ|Yetro |
| יִתְרִי | ✓ | Noms propres | Yitrite [Itrite]; famille de Yéter | YITRÎ|mulala gwa Yatiri|Yatiri|bayitri — mulala gwa Kiriyat-Yarim |
| יִתְרָן-1 | ✓ | Noms propres | Yitrân [Itran] | YITRÂN|Yitrani — mugala wa Dishân, Dishôn wa kuli Sheyiri |
| יִתְרָן-2 | ✓ | Noms propres | Yitrân [Itran] | YITRÂN|Yitrani |
| יִתְרְעָם | ✓ | Noms propres | Yitréam [Itréam] | YITRE’ÂM|Yitreamu|Yitrayamu|Itream |
| יְתֵת | ✓ | Noms propres | Yeteth [Yéteth] | YETÊT|Yeteti — murhambo w’e Edomu |
| כבד-1 | Attributs | être lourd, important | KVD|KÂVÊD|muntu wa lukengwa|ba cikono kulusha|orhakenziri eri izino|muntu bakenga|muntu ojire irenge|Ye wali n’olukengwa|wa lukengwa|alusha bene wabo|aja irenge|Acîbonera irenge|*zirhu*|*kengwa*|*lush*|*rhaluk*|*irenge*|*kulu*|*keng* | |
| כבד-2 | Attributs | se rendre honoré | KVD|KÂVÊD|nayereka Faraoni irenge lyani|irenge lyani libonekane|acihêka irenge|*renge*|*kulu*|*keng* | |
| כבד-3 | Attributs | honorer | KVD|KÂVÊD|Okazikenga sho na nyoko|kukenga|okukenga|kukengesa|oj’irenge|kuj’irenge|rhwanakukuza|bici bicirhuma okakenga bagala bawe kundusha|nie nkengêsa abankenga|onkengesagye nani|kukuza okûla akuzize | |
| כָּבוֹד-1 | Attributs | gloire, présence du Seigneur | KÂVÔD|irenge|bukuze|kubaho kwa Nyamubaho|*renge*|*kuz*|cimanyiso ca Nyakasane | |
| כָּבוֹד-2 | Attributs | gloire, opulence, importance, splendeur, magnificence | KÂVÔD|bugale|irenge|zirya zankabakengêsa|hya kukengêsa|*keng*|*kuz*|*kenges*|*kengw*|*kulu* | |
| כָּבוֹד-3 | Êtres | âme, cœur | KÂVÔD|omurhima|murhima|omûka|mûka|irenge|eci omuntu akengerwa|*obula*|*mûka*|*murhim* | |
| כָּבוּל-1 | ✓ | Noms propres | Kavoul [Caboul] | KÂVÛL|Kabulu|Kavul|Kabul — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| כָּבוּל-2 | ✓ | Noms propres | Kavoul [Kaboul] | KÂVÛL|Kabuli|Kabul|Kavul — cihugo luhande, ishwa lirhali linyi omu Galileya |
| כַּבּוֹן | ✓ | Noms propres | Kabbôn [Kabbon] | KÂBÔN|Kaboni|Kabôn — lugo lw’omu ishwa lya Yuda eri izîno lyamashusha erya mwami Kabonwa e Kaziba |
| כְּבָר | Noms propres | Kebar [Kébar] | KEVÂR|Kebari|Kebar|okwabire (déjà omu nfarasè)|okwajizirwa|ebyabire|ebyajizirwe — lwîshi omu Babiloni | |
| כְּבָרָה | Objets réels | passoire, chemin | KEVÂRÂ|kayungulo|njira|bugali bwa njira|bugali erhi buli bwa njira — lola Am 9.9 | |
| כֶּבֶשׂ, כַבְשָׂה, כִּבְשָׂה | Faune | agnelle, brebis, jeune brebis, agneau | KÊVESH|KEVSHÂ|bibuzi|ebibuzi|ecibuzi|cibuzi|mwana-buzi|omwana-buzi|omwanabuzi|bana-buzi|banabuzi|mwanabuzi|*buzi*|*mw* *buzi* | |
| כַּדְכֹּד | Objets réels | rubi | KADKOD|enkingi|amarajani|ibuye lya ngulo ndârhi | |
| כְּדָרְלָעֹמֶר | Noms propres | Kedorlaomer [Kedor-Laomer] | KEDOR-LÂ’ÔMER|Kedori-Laomeri|Kedar-Laomer — mwami w’e Elami; lola Murh 14.1 | |
| כהן | Rituels | exercer comme prêtre | KOHÊN|KHN|omujire mudâhwa|bajirire Aroni emyambalo yamujira mutagatifu na mudâhwa|lyo bakola bwinja obudâhwa|lyo bakàjira omukolo gw’obudâhwa bwani|kujira obudâhwa|omu mukolo gw’obudâhwa|*dâhwa*|*dahwa* | |
| כֹּהֵן | Êtres | prêtre, sacrificateur | KOHÊN|mudâhwa|omudâhwa|badâhwa|abadâhwa|mudahwa|omudahwa|badahwa|abadahwa|*dâhwa*|*dahwa* | |
| כְּהֻנָּה | ✓ | Rituels | sacerdoce | KEHUNÂ|obudâhwa bube bwabo|bushîge bwabaha obudâhwa|budâhwa|obudâhwa|*dâhwa*|*dahwa* |
| כּוּב | Noms propres | Nubie [Libye] | KÛV|Lubi|Libia|Nubia|Kub — cihugo eco ciyerekire bihugo binji by’emwa Kush yo Afrika | |
| כּוּן | ✓ | Noms propres | Koun | KÛN|e Kuni|Kun — lugo omu ishwa lya mwami Hadadezeri w’e Tsoba, Soba |
| כּוֹס | Faune | hibou | ecirifufu|cirifufu|*rifufu*|mbehe | |
| כּוֹרֶשׁ | Noms propres | Cyrus | KÔRESH|Koreshi|Koresh|Sirusi — mwami Sirusi wa Abapersi | |
| כּוּשִׁי-1 | Noms propres | Nubien [Éthiopien, Kouchite] | KÛSHÎ|Kushi|bene Kushi|banya-Etiopiya|banya-Nubiya|*kush*|*nubiya*|*tiopiy*|*tiyop* | |
| כּוּשִׁי-2 | Noms propres | Koushi [Kouchi] | KÛSHÎ|Kushi — shakululûza wa Yehudi; lola Yer 36.14 | |
| כּוּשִׁי-3 | Noms propres | Koushi [Kouchi] | KÛSHÎ|Kushi — îshe w’oùulêbi Sofoniya; Sof 1.1. | |
| כּוּשַׁן רִשְׁעָתַיִם | ✓ | Noms propres | Koushân-Rishéataïm [Kouchan-Richataïm] | KÛSHÂN-RISHE’AT|KÛSHÂN-RISHE’ATAYIM|Kushani-Rishetayimi|Kushân-Risheatayim|Kushân-Rishatayim — mwami w’e Mezopotamiya oku lw’Abacîranuzi omu Israheli |
| כּוּשָׁן | Noms propres | Koushân [Kouchan] | KÛSHÂN|Kushân|Kushani — ishwa lirhali linyi omu cihugo ca bene Madiyani | |
| כּוּשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Koush [Kouch] | KÛSH|Kushi|Kush — mugala wa Hamu, Hama, Ham, ye Abanfaransa baderha CHAM bulya omu cihebraniya muli ba H basharhu, enfarasè erhishi hubula: HE, HET, KAF orhaliwa nukuta baderha dagesh |
| כּוּשׁ-2 | Noms propres | Koush [Kouch] | KÛSH|Kush|Hushi|Etiopiya|Etiyopiya|*piya*|*pia* — kandi Kush ali muntu wa bûko bwa Benyamini | |
| כּוּשׁ-3 | Noms propres | Koush | KÛSH|Kush|Kushi | |
| כּוּת | ✓ | Noms propres | Kouth [Kouta] | KÛT|e Kuta|Kut — lugo lw’omu Babiloni e mwênè |
| כּוּתָה | ✓ | Noms propres | Kouth [Kouta] | KÛTÂ|Kuta — lugo lw’omu Babiloni e mwênè |
| כֹּזֵבָא | ✓ | Noms propres | Kozéva [Kozéba] | KOZÊVÂ’|e Kozeba|Kozeva — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| כָּזְבִּי | ✓ | Noms propres | Kozbi | KOZBÎ|Kozbi — mukazi munya-Madiyani |
| כְּזִיב | ✓ | Noms propres | Keziv [Kezib] | KEZÎV|aha Akizibu|Kezib — hantu aho |
| כֹּחַ-1 | ✓ | Faune | varan | KOAH|kadubankula — ye « varanus » omu cilatini |
| כֹּחַ-2 | Attributs | force, puissance | emisi yani|misi|emisi|buhashe|obuhashe|*darhi*|*dârhi*|*ngombe*|*zibuh*|*hash* | |
| כִּידֹן | ✓ | Noms propres | Kidôn [Kidon] | KÎDON|Kidoni — Kidon muntu waligwerhe ecibuga erhi enkafu walidwirhe omucîmba, erhi zihika aha Kidon zalinziguhirimya, lola 1Nga 13,9 |
| כִּיּוּן | Noms propres | Kiyyoun [Kéwan] | KÎYÛN|Kiyun|Kiyuni — muzimu wa Bene Assiriya mpu co cêrekano ca « Saturnus » | |
| כִּיס | Objets réels | sac, bourse | KÎS|nshoho|enshoho|*shoho* | |
| כִּישׁוֹר | Objets réels | bâton en bois tenant droit, autour duquel le fil est enlacé | KÎSHÔR|mulindizo gwa karhi bazingirakwa enyusi|karhi kakubusire — balukirakwo emishangi | |
| כָּל־חֹזֶה-1 | ✓ | Noms propres | Kol-Hozé | KOL-HOZÊ|Kol-Hozè|Kalohoze|Koloziya — îshe wa Shalumu murhambo w’oluhande lw’e Misipa, Mitspa enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni emwirhu eba Kalehezo KLHZ, burhanzi ecihebranniya cirhalimwo herufi z’izu/ i, a, e, u, o barhangirira kul aleph na ayin okujira herufi z’izu. |
| כָּל־חֹזֶה-2 | ✓ | Noms propres | Kol-Hozé | KOL-HOZÊ|Kalohoze|Kol-Hozè|Koloziya — mugala wa Hazaya shakul$uza wa Measeya bûko bwa Yuda |
| כֶּלֶא | Objets réels | prison | KÊLÊ’|mpamikwa|empamikwa|omu mpamikwa|abashwêkwa|*mpamik*|*shwek*|*shwêk* — abashwekwa kuli kuderha abali omu mpamikwa | |
| כִּלְאָב | ✓ | Noms propres | Kiléav [Kilab] | KIL’ÂV|Kileabu|Kileb — mugala wa Daudi |
| כָּלֵב-1 | Noms propres | Caleb | KÂLÊV|Kalebu|Kaleb — mugala wa Yefunè w’oku bûko bwa Yuda | |
| כָּלֵב-2 | ✓ | Noms propres | Caleb | KÂLÊV|Kalebu|Kaleb — mugala wa Hetsroni, Hesroni, Hezroni, Hezrôn w’oku bûko bwa Yuda |
| כָּלֵב-3 | ✓ | Noms propres | Caleb [Caléb] | KÂLÊV|Kalebu|Kaleb — hantu h’emukondwè gwa Israheli |
| כָּלֵב אֶפְרָתָה | ✓ | Noms propres | Hèçrôn, Caleb s’unit à Ephrath [Caleb Efrata, Caleb s’unit à Éfrata] | KÂLÊV-‘EFRÂTÂ|HÊTSRÔN|Hesroni-Kaleb|Hezroni-Kaleb|Hetseon-Kaleb|Hesroni — olya wayankaka Efrata erhi mukage Abiya afà, lola 1nga 2.24 |
| כֶּלֶב | Faune | chien | KÊLEV|kabwa|akabwa|rhubwa|orhubwa|mpungwe|nakâla | |
| כָּלִבִּי | ✓ | Noms propres | calébite, du clan de Caleb | KÂLVÎ|wa kuli bene Kalebu — w’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלוּא | Objets réels | prison | KELÛ’|mpamikwa|empamikwa|amu ka-abashwêke|ka-bashwêke|aka-mpira | |
| כְּלוּב-1 | ✓ | Noms propres | Kelouv [Keloub] | KELÛV|Kelubu|Kelub|Keluv — muntu w’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלוּב-2 | ✓ | Noms propres | Kelouv [Keloub] | KELÛV|Kelubu|Kelub|Keluv — îshe wa Izri munya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| כְּלוּבַי | ✓ | Noms propres | Keloubaï | KELÛVAY|Kelubayi — mugala wa Hetsroni w’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלוּהוּ | Noms propres | Kelouhi [Kelouhou] | KELÛHÛ|Keluhi|Keluhu — muntu waliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| כָּלַח | ✓ | Noms propres | Kalah [Kéla] | KÂLAH|Kalaha|Kalah — lugo lw’omu Mezopotamiya |
| כְּלִי הָרֹעִים | ✓ | Objets réels | sac de berger | KELÎ-HO’ÎM|nshoho|nshoho ya mungere |
| כְּלִיא | Objets réels | prison | KELÎ’|mpamikwa — cinwa ca kasharhu eci ciderhwa mpamikwa: kelè kulu keli | |
| כִּלְיוֹן | ✓ | Noms propres | Kilyôn [Kilion] | KILYÔN|Kiliyoni|Kilyôn — mugala wa Elimelek |
| כַּלְכֹּל-1 | Noms propres | Kalkol | KALKOL|Kalkol|Kalikoli — mugala wa Maholi, Mahol mugula w’oku ngoma ya Daudi | |
| כַּלְכֹּל-2 | ✓ | Noms propres | Kalkol | KALKOL|Kalkoli|Kalkol|Kalikoli — mugala wa Zera w’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלָל | ✓ | Noms propres | Kelal | KELÂL|Kelali|Kelal — wa kuli bene Pahati-Mowabu, aliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| כִּלְמַד | Noms propres | Kilmad | KILMA|Kilmadi|Kilmad — lugo lw’omu Mezopotamiya | |
| כַּלְנֵה | Noms propres | Kalné | KALNÊ|Kalnè — lugo lw’e Mezopotamiya | |
| כַּלְנוֹ | Noms propres | Kalno [Kalné] | KALNÔ|Kalno — lugo lw’e Mezopotamiya | |
| כִּמְהָם | Noms propres | Kimham, Kimeham | KIMH£AM|Kimhama|Kimham|Kimeham — mugala wa Berzilayi w’e Galadi | |
| כִּמְהָן | Noms propres | Kimham | KIMHÂN|Kimhan — mugala wa Barzilayi w’e Galadi | |
| כְּמוֹשׁ | Noms propres | Kemosh [Kemoch] | KEMÔSH|Kemoshi|Kemosh — muzimu w’e Mowabu | |
| כַּמֹּן | Flore | cumin | KAMON|bulo|murhi emogomogo zikolesibwa nka nnungu ya biryo | |
| כֵּן, כִּנָּם | Faune | moustique, mouche | KÊN-KNÂM|muhuka|mihuka|omuhuka|emihuka|nzi|nsusi|enzi|ensusi | |
| כַּנֵּה | Noms propres | Kanné | KANÊ|Kanè | |
| כָּנְיָהוּ | Noms propres | Konyahou [Konia] | KONYÂHÛ|Konyahu — mugala wa Yoash, Yowash, mwami omu Juda omu 597 | |
| כְּנָנִי | ✓ | Noms propres | Kenani | KENÂNÎ|Kenani — muleviti enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| כְּנַנְיָה | Noms propres | Kenanya [Kenania] | KENANYÂ|Kenanya — muleviti w’ooku ngoma ya Daudi | |
| כָּנַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Kenanyahou [Kenania] | KENANYÂHÛ|Kenanyahu|Kenaniyahu|Kenaniya — muleviti murhambo w’oku ngoma ya Daudi |
| כָּנַנְיָהוּ-2 | Noms propres | Konanyahou [Konania] | KÂNANYÂHÛ|Kanayahu|Kananyahu — muleviti oku ngoma ya Hizkiyahu, rhuderha Ezekiyasi | |
| כָּנַנְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Konanyahou [Konania] | KÂNYÂHÛ|Kenanyahu|Konanyahu|Kananyahu — muleviti oku ngoma ya mwami Yoash, Yowash, rhuderha Yoziasi |
| כְּנַנְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Kenanyahou [Kenania] | KENANYÂHÛ|Kenaniya|Kenanyahu — muleviti murhambo w’oku ngoma ya Daudi |
| כְּנַעַן-1 | ✓ | Noms propres | Canaan | KENA’AN|Kanani|Kenân|Kanan |
| כְּנַעַן-2 | Noms propres | Canaan | KENA’AN|Kanani|Kenân|Kenaan|Kanan | |
| כְּנַעֲנָה-1 | ✓ | Noms propres | Kenaana | KEN’ANÂ|Kanani|Kenana|Kenâna|Kenaana — îshe wa Sedkiyahu, rhuderha Sedekiasi mulêbi wa bunywesi oku ngoma ya Ahabu, rhuderha Akabu |
| כְּנַעֲנָה-2 | ✓ | Noms propres | Kenaana | KEN’ANÂ|Kenaana — mugala wa Bilahani w’oku bûko bwa benyabini |
| כְּנַעֲנִי | ✓ | Noms propres | Cananéens [cananéen] | KENA’ANÎ|murhunzi|bene Kanani|ba kuli Kanaani|Abanya-Kanani|*nyakanan*|*kanan* |
| כִּנֶּרֶת-1 | ✓ | Noms propres | Génésareth, Kinnéreth | KINÊRET|Kinereti — nyanja ya Kinereti, Genezareti nyanja eba e Galileya |
| כִּנֶּרֶת-2 | Noms propres | Kinnéreth | KINÊRET|Kinereti|Kineret | |
| כִּסֵּא | Objets réels | siège, trône | KISÊ’|ntebe|entebe|ntebe ya bwami|entebe y’obwami|oku ntebe y’obwami|oku ntebe|*rheges*|*rhegek*|*nteb*|bwasi|*ba bami*|*shungwe*|*buhashe*|*ak’emmanja* *omurhambo* | |
| כְּסִיל-1 | Attributs | stupide, insensé | KESÎL|cinganyi|ecinganyi|cingolongolo|ecingolongola|cizûzù|ecizûzù|*hwinja*|*ngany*|*sirhe* | |
| כְּסִיל-2 | ✓ | Noms propres | Kesil [Kessil] | KESÎL|Kesili|Kesil |
| כְּסִילוּת | Attributs | stupidité | KESÎLÛT|buhwinja|obuhwinja|obunganyi|obuzûzù|isirhe|*hwinja*|*nganyi*|*hwinjagal* | |
| כֶּסֶל | Attributs | reins, confiance | KÊSEL|isirhe, buhwinja|nsiko|kugwarha murhima|bwikubagire|bwikubagirwa | |
| כִּסְלוֹן | ✓ | Noms propres | Kislôn [Kislon] | KISLÔN|Kisloni|Kislôn — îshe wa Eliadadi w’oku bûko bwa Benyamini |
| כְּסָלוֹן | ✓ | Noms propres | Kesalôn [Kessalon] | KESÂLÔN|Kesaloni — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| כְּסֻלּוֹת | ✓ | Noms propres | Kesouloth [Kessouloth] | KESULÔT|Kesuloti|Kesulot — lugo lw’omu ishwa lya Isakari |
| כַּסְלֻחִים | Noms propres | Kaslouah [Kaslou] | KASLUHÎM|Kasiluhimu|Kasiluhim — baKasiluhimu lwali lubaga lwa kuli Misrayim, Misiri oyo bali ba kuli Abanya-Misiri abo obwo | |
| כִּסְלֹת תָּבוֹר | ✓ | Noms propres | Kisloth-Tabor | KISLOT-TÂVÔR|Kisiloti-Tabori|Kasilot-Tabor — lugo lw’omu ishwa lya Isakari |
| כֻּסֶּמֶת | Flore | spelt (espèce de blé) | KUSEMET|engano ejira emigati — bishusha amahemba | |
| כֶּסֶף | Objets réels | argent, fortune | KÊSEF|nsaranga|ensaranga|buhirhi|obuhirhi|*guliragw*|*gulir*|*gula*|bikoroti|*ngulo*|*farang*|*masholo*|*marhale*|*gerha*|*irugu*|cikînja|mulinga|*ntûlo*|talenta|*hirhi*|*gula*|sikeli|shekel|citwiro|cuma ca lunyerere | |
| כָּסִפְיָא | ✓ | Noms propres | Kasifya [Kassifia] | KÂSIFYÂ’|Kasifya — hantu h’e Babiloni |
| כַּף | ✓ | Flore | main (cavité, paume de), plante du pied, poignée, pot | KÂF|nfune|bula bwa nfune|lushando|bula bwa lushando|ebibumbire amahi |
| כִּפָּה וְאַגְמוֹן | Attributs | rameau et roseau, tout le monde | KIPÂ-VE’ANMÔN|ecigundu n’amashami|mishugushugu n’amasheke|irhwe n’omucira — mishugushugu n’amasheke kuli kuderha buhane kuli boshi mpu Nyakasane atwa Israheli irhwhe n’omucira, lola Iz 9.13-14 | |
| כְּפִיר | Faune | lion, lionne, lionceau, fauve | KEPÎR|entale|ntale|kapiri|akapiri|ciryanyi|eciryanyi|*ntal*|*pir*|*ryany*|*simba* — eci cinwa kapîr omu cihebraniya yena kapiri omu mashi; ka ntakuderhaga nti: Les origines bibliques des Bashi, nyabangere.com | |
| כְּפִירָה | ✓ | Noms propres | Kefira | KEFÎRÂ|Kefira|Kafira — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| כפר-1 | Attributs | apaiser | KPR|KFR|nankamuhongera|kuhongera|kurhûza|kukûla omutuko — Oburhe wa mwami, ntumwa ya lufu, murhimanya oburhûza, lola Mig 16.14 | |
| כפר-2 | Attributs | expiation | KPR|KFR|nterekêro y’okubacesa|okulushukûla|nterekêro y’okushukûla ebyaha|embâgwa y’okulyula ebyaha|lyo muciza obuzine bwinyu|kucêsibwa|acêsibwa|*shukûl*|*cêsa*|*cîre*|*cire*|*ciza obuzine*|*ciza*|*bwonj*|*yobôl*|*yôbôl*|*erekêr*|*lokôla*|*terekèro y’okulyula*|*mpyul*|*ntûlo*|*hyula*|*mpyûl*|*lyûla* — ebiri omu WLC Lev 6.30 byo biri omu BHS Lev 7.7 | |
| כפר-3 | Attributs | pardonner, absoudre | KPR|KFR|Banacingwa oku lwihôlo lw’omuko.|babalira ebyaha|rhenza ebyaha|kuzaza omwenda gw’ebyaha|anakangûle ecihugo|barhali bacicêsize|*cinga*|*zaza*|*kangûl*|*cês*|*babal*|*rhenz* | |
| כְּפַר הָעַמּוֹנָה | ✓ | Noms propres | Kefar-Ammona | KEFAR-HÂ-‘AMÔNÂ|Kefara-Ha-Amoni|Kefar-Amona — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| כִּפֻּרִים | ✓ | Attributs | expiation | KIPURÎM|okucîrhênza ebyâha|okushukûla ebyaha|okuciza obuzine|empyulo|empyûlo|kuhyula|kuhyûla|okuhyula|okuhyulira ebyaha|enterekêro|*shukûl*|*hyul* |
| כַּפְתּוֹר | Noms propres | Kaftor | KAFTÔR|Kafutori|Kaftor|mwinjihirizo|mburunguse|murhamba gushweka emitungu aha nyanya — mburunguze z’oku cinara lugendambeba lya mitungo Kaftor, luhande lwa cihugo, ali nka co rhuderhwa Kreti buno, ishwa lirhali linyi lya cihugo. | |
| כַּפְתֹּרִים | ✓ | Noms propres | Kaftor, gens de Kaftor | KAFTORÎM|ba Kafutorimu|Ba-Kafutorimi|bantu b’ e Kaftor|e Kafutori|ba kuli Misiri |
| כַּר-1 | Faune | agneau gras, bélier gras | KAR|ebyanabuzi|byanabuzi|engandabuzi|abanabuzi|ngandabuzi|*ana-buzi*|*anabuzi*|*ndabuzi*|*nda-buzi* — byanabuzi bitwedu erhi ngandabuzi ntwedu | |
| כַּר-2 | ✓ | Objets réels | bât du chameau | KAR|ngurha batamalakwo oku ngamiya|*ngarha* *tamal* |
| כְּרוּב-1 | Êtres | cherubim, créature merveilleuse | KERÛV|bakerubini|Kerubi|nshusho ya malahika|*kerub*|*malahik* — ciremwa ca kurhangaza, cimanyiso ca bukulu bwa Nyamuzinda Salomoni atulisize bakerubini lyo ayinjihiriza aka-Nyamuzinda zali nshusho za bamalahika omu ka-Nyamuzinda, lola 2Nga 3.7 | |
| כְּרוּב-2 | ✓ | Noms propres | Keroub | KERÛV|Kerubu|Kerub — lugo lw’omu Kaldeyo |
| כָּרִי | ✓ | Noms propres | Kariens [Cariens] | KÂRÎ|abasirika b’e Kari|murhwe gw’abalanga mwami|abanya-Kari |
| כְּרִית | ✓ | Noms propres | Kerith | KERÎT|lwîshi lwa Keriti|*Kerit* — lwîshi luba e bushoshôkero bwa Yordani |
| כַּרְכֹּם | Flore | safran | KARKOM|mirhi y’obuku|obuku — mburho baderha safran omu nfarasè | |
| כַּרְכְּמִישׁ | Noms propres | Karkémish [Karkémich] | KARKEMÎSH|Karkemishi|Karkemish | |
| כַּרְכַּס | Noms propres | Karkas | KARKASH|Karkasi — muguma omu barhonyi, nshangi nda za mwami Asuerusi w’e Persi, lola Est 1.10 | |
| כִּרְכָּרָה | Faune | chameau | KIRKÂRÂ|ngamiya|engamiya | |
| כֶּרֶם | Flore | vigne [FF 188.190] | KÊREM|emizabibu|mizabibu|lukoma lwa mizabibu|amashwa g’emizabibu|*ishwa*|*mashwa*|ishwa ly’emizabibu|*zabib* | |
| כַּרְמִי-1 | ✓ | Noms propres | Karmi | KARMÎ|Karmi — mugala wa Rubeni |
| כַּרְמִי-2 | ✓ | Noms propres | Karmi | KARMÎ|Karmi|Karmi |
| כַּרְמִי-3 | ✓ | Noms propres | Karmi | KARMÎ|Karni |
| כַּרְמִי-4 | ✓ | Noms propres | Karmites, descendants de Karmi | KARMÎ|omulala gwa Abakarmi |
| כַּרְמֶל-1 | ✓ | Noms propres | Karmel | KARMEL|Karmeli|Karmel |
| כַּרְמֶל-2 | Noms propres | Carmel | KARMEL|Karmeli|Karmel | |
| כַּרְמְלִי | ✓ | Noms propres | de Karmel | KARMELÎ|w’e Karmeli |
| כְּרָן | ✓ | Noms propres | Kerân [Keran] | KERÂN|Kerani — mugala wa dishân, Dishani wa kuli bene Sheyiri |
| כַּרְשְׁנָא | Noms propres | Karshena [Karchena] | KERSHENÂ’|Karshena — lola Est 1.14 | |
| כְּרֵתִי-1 | Noms propres | Kerétiens [Crétois, de Kaftor] | KERÊTÎ|bene Kereti|bene Keret — Bantu b’e Kreti, Kaftor | |
| כְּרֵתִי-2 | ✓ | Noms propres | Kerétiens [Crétois] | KERÊTÎ|abanya- Kereti|*keret*|*Kerit* |
| כֶּשֶׂב, כִּשְׂבָּה | ✓ | Faune | mouton, brebis, bélier, agneau, taureau | KÊSHEV|KISHBÂ|cibuzi|bibuzi|ecibuzi|ebibuzi|ngandabuzi|mwanabuzi|mpanzi|*hebe*|*buzi*|*panzi*|*byana* |
| כֶּשֶׂד | ✓ | Noms propres | Kèsed [Kessed] | KÊSHED|Kesedi|Kesed — mugala wa Nahori, Nahor shakulûza wa bene Kaldeyo, Abakaldeya, Abanya-Kaldeya era munda Irak ali buno |
| כַּשְׂדִּי | Noms propres | Chaldée, Chaldéen, Babylonien | KASDÎ|Kaldeya|munya-Kaldeya|w’e Kaldeya|omuKaldeya|*kaldeya*|*Kalideya* — wa kuli Kesedi, Kesed mugala wa Nahor n’ecihugo cabo | |
| כַּשְׂדִּים | Êtres | astrologues | KASDÎM|abashonga|abalagwe|abalêba ebiri emalunga — lola Dan 2.2 | |
| כַּשָּׁף | Êtres | enchanteur, magicien | KASHÂF|muhamuzi|abahamula|mukurungu|omukurungu|abashonga|abashasi | |
| כֶּשֶׁף | Rituels | incantations, sorcelleries | KÊSHEF|balozi|kuloga|bulozi|abalozi|obulozi | |
| כִּתִּיִּים | Noms propres | Kittim | KITÎYIM|KITÎM|Kitimi|Abanya-Kitim|Kiti | |
| כִּתְלִישׁ | ✓ | Noms propres | Kitlish [Kitlich] | KITLÎSH|Kitilishi|Kitlish — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| כֶּתֶר | Objets réels | couronne | KÊTER|cimanè|ecimanè|bimanè|ebimanè | |
| לֹא רֻחָמָה | Noms propres | Non-Aimée, Lo-Rouhama [Mal-Aimée] | LO’-RUHÂMÂ|Lo-Ruhama|Orhasimirwi|Orharhonyiri — îzino lya mulala gulimwo fungwifungwi mwâli wa Hosheya, rhuderha Ozeya NTA LUKOGO lyo izino lya LO Ruhama | |
| לֹא עַמִּי | Noms propres | Étranger | LO’ ‘AMÎ|Lo-Ami|Lurhali-Lubaga-Lwani|K’emahanga — kula banahâ omwana elya BARHALIBIRHU, K’EMAHANGA Erhi embaka zali omu mulala zihwa baburha LUBAGA LWANI na MUSIMWA, lol Hoz 1-2 | |
| לֵאָה | ✓ | Noms propres | Léa | LÊ’Â|Lea|Leya — mwâli wa Labani, muka Yakobo |
| לָאֵל | ✓ | Noms propres | Laël | LÂ’ÊL|Layeli|Lael — îshe wa Eliyasafi, Eliyazaf murhambo w’Abagershoni, bene Geshoni |
| לְאֻמִּים | ✓ | Noms propres | Léoummite [Leoumite] | LE’UMÎM|Baleumini — lubaga lwa kuli Yokshân, Yokishani |
| לְבָאוֹת | ✓ | Noms propres | Levaoth [Lebaoth] | LEVÂ’ÔT|Lebaoti|Levaot — lugo omu ishwa lya Simeoni |
| לְבוֹנָה | ✓ | Noms propres | Levona [Lebona] | LEVÔNÂ|Lebona — hantu aho, lola Bac 21.19 |
| לָבִיא | Faune | lion | LÂVÎ’|ntale|entale|kakiri|mpangaza — entale edesirwe omu binwa binji bya cihebraniya | |
| לְבִיָּא | Faune | lioness | LÂVÎÂ’|ntale-kazi|entale-kazi|ntale nkazi | |
| לָבָן-1 | Noms propres | Laban, blanc | LÂBÂN|Labani|mweru|*eru* — mugala wa Betoneli îshe wa Lea na Raheli, Racheli lola BHS Murh 32.1 biguma na WLC Murh 31.55 lola BHS Murh 32.5 biguma na WLC Murh 32.4 | |
| לָבָן-2 | ✓ | Noms propres | Laban | LÂBÂN|Labani — hantu aho |
| לִבְנָה-1 | ✓ | Noms propres | Livna [Libna] | LIVNÂ|Libna|Libna — hantu abarhengaga bujà e Misiri bageraga BHS Mib 33.20 biguma na WLC Mib 33.21 |
| לִבְנָה-2 | Noms propres | Livna [Libna] | LIVNÂ|Libna — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Yuda | |
| לִבְנֶה-1 | ✓ | Flore | peuplier blanc | LIVNÊ|mipepuli — mipepuli myeru |
| לִבְנֶה-2 | Flore | styrax | LIVNÊ|mitudu | |
| לְבָנָה | ✓ | Noms propres | Levana [Lebana] | LEVÂNÂ|Lebana|Levena — mwezi nkuba karhî Lebana Levana murhambo wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’okurhenga e Babiloni bali lulizibwe |
| לְבֵנָה | Objets réels | brique, pavé | LEVÊNÂ|amatofali|matofali|amadofali|madofali|*madafali*|*cirhindir*|*madofali*|*matofali* | |
| לְבֹנָה | Flore | encens, résine | LEVONÂ|obukù|bukù|*nshângi*|enshângi|buku|*nshangi*|omugi enyanya|Lebona — Lebona hali hantu hofi na Sikem | |
| לְבָנוֹן | Noms propres | Liban | LEVÂNÔN|Libano — lukere lwa ntondo ziri e mwênè gwa Israheli | |
| לִבְנִי-1 | ✓ | Noms propres | Livni [Libni] | LIVNÎ|Livini|Libni — mugala wa Gershôn, Gershoni w’oku bûko bwa Levi |
| לִבְנִי-2 | ✓ | Noms propres | Livni [Libni] | LIVNÎ|Livivi|Livni|Libni — wa kuli bene Merari w’oku bûko bwa Levi |
| לִבְנִי-3 | ✓ | Noms propres | Livnites [Libnite] | LIVNÎ|omulala gwa Livini|omulala gwa Libni|omulala gw’Abalobuni|Libni — ba kuli Libni w’oku bûko bwa Levi |
| לֹד | ✓ | Noms propres | Lod | LOD|Ludu|Lodi|Lod — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| לִדְבִּר | ✓ | Noms propres | Lodevar [Lo-Dabar] | LIDVIR|Lo-Debari|Lodevar|Lodavar|Lo Dabar|Lo-Debari.|Lidbir |
| לְהָבִים | ✓ | Noms propres | Lehav [Lehab] | LEÂVÎM|Lehabimu|Lehab|Lehabi|Lehabimu|Lehabim — lubaga lwa kuli Mitsrayim, Misiri |
| לָהַד | ✓ | Noms propres | Lahad | LAHAD|Lahadi — mugala wa Yehati w’oku bûko bwa Yuda |
| לוֹ דְבָר | ✓ | Noms propres | Lodevar [Lo-Dabar] | LÔ-DEVÂR|Lo-Debari|Lo-debar|Lodevar |
| לוּבִי | Noms propres | Libyen, de Libye | LÛVÎ|LÛBÎ|Abanya-Libiya|w’e Libiya|munya-Libiya — bantu bayûbaka e Libiya | |
| לוּד | Noms propres | Loud | LÛD|Ludi|Ludu — mugala wa Sem, Semu, Semi cihugo, ishwa lya Sem lyo asigiraga Ludi | |
| לוּדִים | Noms propres | Loud, gens de Loud | LÛDÎM|bene Ludimu|abantu b’e Ludi|e Ludi | |
| לוּז-1 | ✓ | Flore | amandier | LÛZ|amandi|mirhi ederhwa amandi — omu nfarsè mpu « amandier » |
| לוּז-2 | ✓ | Noms propres | Louz | LÛZ|Luzo|Luzu|Luzi|Luz — olugo lwaderhagwa Luz lwo Yakobo ahire erya Beteli « nyumpa ya Nyamuzinda », bulya aha Luz abonekeragwa, lola Murh 28.19 |
| לוּחַ-1 | Objets réels | planche | LÛAH|mbaho|*mpaho*|*lupaho*|lubaho|emirhamba|murhamba|*tugikizo* | |
| לוּחַ-2 | Objets réels | tablette | LÛAH|embaho|*mbaho*|enambi|*nambi*|*nàmbi*|*nâmbi*|*mbale*|embale | |
| לוּחִית | Noms propres | Louhith | LÛHIT|Luhiti|Luhit — hantu h’e Mowabu | |
| לוֹט | ✓ | Noms propres | Loth | LÔT|bulangeti|citambara|Loti|Lot — bulangeti, citambara omu mashi namwo muba izino ly’omuntu mpu ye CITAMBARA oyu citambaro w’omu Bibliya ali mugala wa Harani Harani alondana bona Abrahamu Abrahamu aligi mîshe wa Loti |
| לוֹטָן | ✓ | Noms propres | Lotân [Lotan] | LÔTÂN|Lotani|Lotân — mugala wa Seyiri |
| לֵוִי-1 | Noms propres | Lévi | LÊVÎ|Levi|*leviti* | |
| לֵוִי-2 | Noms propres | lévite, clans de Lévi [lévites] | LÊVÎ|Omuleviti|muleviti|baleviti|abaleviti|bene Levi|bene-Levi|bûko bwa Levi|*levit*|*ne-Lev* — ba bûko bwa Levi | |
| לִוְיָתָן | Faune | grand dragon, Léviatan | LIVYÂTÂN|Leviatani|ciryanyi w’e lwîshi|*mamba*|*njavu* *lwîshi* *rwîshi | |
| לְחִי | ✓ | Noms propres | Lèhi [Léhi] | LEHÎ|Lehi — hantu aho |
| לֶחֶם פָּנִים | ✓ | Rituels | pain d’offrande | LÊHEM-PÂNÎM|omugati gw’enterekêro|mugati gwa nterekêro|emigati y’enterekêro|emigati y’oburherekêre|kantu kagishe — kuli kuderha « mugati guhêkwa emalanga » (ga Nyamuzinda, Nyakasane) |
| לַחְמִי | ✓ | Noms propres | Lahmi [Lami] | LAHMÎ|Lami|Lahmi — w’e Gati alondana bona Goliati mufilistini munya-Filistiya |
| לַחְמָס | ✓ | Noms propres | Lahmas [Lahémas] | LAHMÂS|Lahamasi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| לֹט | ✓ | Flore | myrrhe ou fruit du micocoulier ou du châtaignier [type de résine | LOT|bukù|obukù — malehe ga mirhi rhwamabona oku hali LÔT, bushiro, bulangeti na LOT, bukù |
| לְטָאָה | ✓ | Faune | lézard [FF 35.52] | LETÂ’Â|musherebera|cibulubulu|omusherebera|ecibulubulu |
| לְטוּשִׁם | ✓ | Noms propres | Letoushite [Letouchite] | LETÛSHIM|Baletusimi|Baletusi — lubaga lwa kuli Yokshân, Yokshani |
| לִילִית | Faune | oiseau de nuit [FF 59.62] | LÎLÎT|kanyunyi ka budufu|akabalala budufu|omuzimu-kazi Liliti | |
| לַיְשָׁה | Noms propres | Laïsha [Laïcha] | LAYSHÂ|Laisha|Layisha — hantu h’omu ishwa lya Benyamini | |
| לַיִשׁ-1 | Faune | lion | LAYISH|ntale|entale — binwa binji bedesire entale omu cihebraniya: binwa nda nkaba benna olu lulimi barhanzir’ilama ahali omuzirhu embere baje mula cihugo c’ecumwe balimwo buno! Caba Cheik Anta Diop na Coppens badesire oku omuntu murhanzi e Afrika alama. Buzinda abantu baja babunga n’oku hinduka akakoba k’omubiri omu kushimbana n’emyaka minji balamire hantu halebe. Ebiha akakoba irangi (melanine) mpu bishimbana n’obunji erhi bunyi bw’izûba. Buno abantu barhacibera myaka minji emunda babungire buzira kuhuluka. | |
| לַיִשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Laïsh [Laïch] | LAYISH|Layishi|Laish|Layish — Eryo lyo izîno lya mira lya olugo luderhwa Dani |
| לַיִשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Laïsh [Laïch] | LAYISH|Layishi|Layish — muntu w’omu Galim îshe wa Palti, iba murhanzi wa Mikal, buzinda ye washubire muka mwami Daudi |
| לֵכָה | ✓ | Noms propres | Léka | LÊKÂ|Leka — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| לָכִישׁ | Noms propres | Lakish [Lakich] | LÂKÎSH|Lakishi|Lakish|*Lakis* — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| לְמוֹאֵל | Noms propres | Lemouël [Lemouel] | LEMÔ’ÊL|Lemowel|Lemuweli|Lemueli|Lemuwel — ali mwami w’e Masa | |
| לֶמֶךְ-1 | ✓ | Noms propres | Lamek [Lémek] | LÊMEK|LAMEK|Lamek|Lameki — mugala wa Metushayeli wa kuli bene Kayini |
| לֶמֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Lamek [Lémek] | LÊMEK|LAMEK|Lamek|Lameki — mugala wa Metusalem wa kuli bene Seti |
| לַעְדָּה | ✓ | Noms propres | Laéda [Lada] | LA’DÂ|Lada|Lâda|Laada — mugala wa shela cûbaka ca Maresha w’oku bûko bwa Yuda |
| לַעְדָּן-1 | ✓ | Noms propres | Laédân [Ladan] | LA’DÂN|Ladani|Lâdani — mugala wa Tahani shakulûza wa Yozwe, Yoshuwa w’oku bûko bwa Efrayimu |
| לַעְדָּן-2 | ✓ | Noms propres | Laédân [Ladan] | LA’DÂN|Ladani|Lâdani — wa kuli Gershoni w’oku bûko bwa Levi |
| לַעֲנָה | Flore | absinthe [plante | LA’ANÂ|mutuzô|mutuzo|omutuzo|mituzo|emituzo|okulùza|*kulùl*|*kulul*|*kuluz* — byasi bilulu binakolesibwa bufumu | |
| לַפִּידוֹת | ✓ | Noms propres | Lappidoth [Lapidoth] | LAPÎDÔT|Lapidot|Lapidoti — iba wa Debora, mulêbi-kazi, na mucîranuzi omu Israheli, lola Bac 4.4 |
| לַקּוּם | ✓ | Noms propres | Laqqoum [Laccoum] | LAKÛM|Lakumi|Lakum — lugo lw’omu ishwa lya Nafutali |
| לִקְחִי | ✓ | Noms propres | Liqhi [Liqui] | LIKHI|LIQHI|Liki|Likhi|Likihi — mugala wa shemida w’oku bûko bwa Menashè |
| לֶשֶׁם-1 | ✓ | Objets réels | pierre précieuse, ligure, jacinthe, turquoise | LÊSHEM|enjwijwi|njwijwi|enjwîjwî |
| לֶשֶׁם-2 | ✓ | Noms propres | Lèshem [Léchem] | LÊSHEM|Leshemi|Leshem |
| לֶשַׁע | ✓ | Noms propres | Lèsha [Lécha] | LESHÂ’|Lesha — lugo olwo |
| מַאֲבוּס | Objets réels | grenier | MA’AVÛS|nguli|enguli | |
| מֹאזְנַיִם | Objets réels | balance | M’OZENAYIM|emirengo|omurengo|mirengo|murengo|cirô|lugero lwa buzirho|lugero|ngero | |
| מְאֵרָה | Rituels | imprécation, malédiction | ME’ÊRÂ|obuhanya|buhanya|kurhumira obuhanya|hehêrera | |
| מִבְחָר | ✓ | Noms propres | Mivhar [Mibar] | MIVHÂR|Mibihari|Mivhar|Mibhar — mugala wa Hagari, rhuderha Agari erhi nfarasè erhuma bulya enakamira H mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| מִבְטָח | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | MIVTÂH|ebi acikubagira|ebi alangalira|buzira côba|buzira kadugundu — Ehi omuntu acîkubagira erhi ehi alangalira yo « mivtah » omu cihebraniya | |
| מְבֻנַּי | Noms propres | Mevounaï [Mebounnaï] | MEBUNAY|Mebunayi | |
| מִבְצָר | ✓ | Noms propres | Mivçar [Mibsar] | MIVTSÂR|lugo luzibuzibu|Mibsari|Mivtsar|Mibsar — lugo luzibuzibu mwami w’e Edomu |
| מִבְשָׂם-1 | ✓ | Noms propres | Mivsam [Mibsam] | MIVSÂM|Mibsamu|Mibusamu|Mivsam — mugala wa Ismaeli |
| מִבְשָׂם-2 | ✓ | Noms propres | Mivsam [Mibsam] | MIVSÂM|Mibusamu|Mivsam|Mibsamu — mugala wa Shalum w’oku bûko bwa Simeoni |
| מַגְבִּישׁ | ✓ | Noms propres | Magbish [Magbich] | MAGBÎSH|Magbishi|Magbish — murhambo wa milala enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| מְגִדּוֹ | ✓ | Noms propres | Meguiddo [Méguiddo] | MZGIDÔ|Magido|Megido — lugo lw’omu ishwa lya Menashè |
| מִגְדּוֹל | Objets réels | Migdol | MIGDÔL|Migdol|Migidoli|Migdoli — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga buja bw’e Misiri | |
| מַגְדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Magdiël [Magdiel] | MAGDÎ’ÊL|Magadiyeli|Magdiyeli|Magdieli|Magadiel — murhambo w’e Edomu |
| מִגְדַּל מֵאָה | ✓ | Noms propres | Hananéel | MIGDAL-MÊ’Â|Hananeli|munara gwa Hananeli |
| מִגְדָּל | Objets réels | tour, migdal, bastion | MIGDÂL|enkingi|nkingi|Migdali|Migdal|*munar*|*murhwe* | |
| מִגְדֹּל | Noms propres | Migdol | MIGDOL|Migadoli|Migdol|Migdolumu | |
| מִגְדַּל־אֵל | ✓ | Noms propres | Migdal-El | MIGDAL-‘ÊL|Migidali-Eli|Migdal-El — lugo luzibuzibu omu ishwa lya Nefutali |
| מִגְדַּל־גָד | ✓ | Noms propres | Migdal-Gad | MIGDAL-GÂD|Migdala-Gadi|Migdal-Gad — lugo omu ishwa lya Yuda |
| מִגְדַּל־עֵדֶר | ✓ | Noms propres | Migdal-Eder [Migdal-Éder] | MIGDAL-‘ÊDER|Midal-Ederi|Migdal-Eder — hantu nkingi y’Eder |
| מִגְדַּל־שְׁכֶם | ✓ | Noms propres | Migdal-Sichem, Tour de Sichem | MIGDAL-SHEKEM|nkingi ya Sikemi|nkingi ya Sikem |
| מָגוֹג | Noms propres | Magog | MÂGÔG|Magegi|Magog — mugala wa Yafet | |
| מַגָּל | Objets réels | livrer, donner | MAGÂL|kuhâna|kuhira omu maboko ga|kabangûlo | |
| מְגִלָּה | Objets réels | rouleau, livre | MEGILÂ|lugurha|olugurha|ehigurha|citabu|ecizingo c’ecitabu | |
| מָגֵן-1 | Objets réels | bouclier | MÂGÊN|mpenzi|empenzi|*penzi* | |
| מָגֵן-2 | Attributs | bouclier, protecteur | MÂGÊN|nie mpenzi yawe|Nyamubâho ye mpenzi y’oburhabâle bwawe|mpenzi|empenzi|*mpenz*|mulanzi|mufungizi|*lanzi*|*fungiz* | |
| מַגֵּפָה | Divers | peste, défaite | MANÊFÂ|amahanya|mahanya|bantu bàbandwa n’olufu|obuhanya|buhanya|okuhimwa|*hany*|*himw*|*lufu* | |
| מַגְפִּיעָשׁ | Noms propres | Magpiash [Magpiach] | MAGPÎ’ÂSH|Magpiashi|Magpiash|Magipiashi — murhambo enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa kw’e Babiloni | |
| מְגֵרָה | ✓ | Objets réels | scie | MEGÊRÂ|bakaz’ibera enshali|musumeni|omusumeni|*ber*|*cikezo*|*kubeza* *nshâl*|*kond* *mbale* |
| מִגְרוֹן | ✓ | Noms propres | Migrôn [Migron] | MIGRÔN|Migroni|aha Migroni — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| מָדוֹן | ✓ | Noms propres | Madôn [Madon] | MÂDÔN|e Madoni|Madôn — kadali lubanja bukalarhu obukalarhu hantu omu cihugo ca Kanaani, Kanâni |
| מָדַי | Noms propres | Madaï, de Médie, Mède | MÂDAY|Madayi|Medeyi|Madeyi|bishagala bya Medi|e Medi|w’e Medi|Medi — mugala wa Yafet shakulûza wa Abamedi, Banya-Medi omu cishagala c’e cijoco muba omulume ye Madeyi, ka ntaderhaga nti: Les origines bibliaues des Bashi, nyabangere.com; na gala mazino gahwire na ayi,eyi, uyi omu tshiluba gajire gashushana n’agomu Bibliya; caba basomi banji bajira obusagasi baderhe oku Abantu b’omu Afrika y’eno karhî buno, bagwerhe binji bishusha abantu bamira omu Bibliya: Maluku, Yaoudé, na Zimbabwe bagwerhe ecikebu oku myanzi ya Bibliya. Ngala na Kongo bagwerhe binji bishushine n’eby’omu Bibliya. Abasagasi bacirhubwira ebi babwine http://israelitesantiquebantous.blogspot.com/2014/03/le-secret-du-vatican-ce-blog-est_4315.html | |
| מִדִּין | ✓ | Noms propres | Middîn [Middin] | MIDÎN|Midini|Midîn — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מִדְיָן | ✓ | Noms propres | Madiân [Madian]; Madianites | MIDYÂN|Medani|Madiyani|Bene Madiyani|Madiani|Mediyani|*madiyani* |
| מִדְיָנִי | ✓ | Noms propres | Madianite [madianite] | MIDYÂNÎ|Madiyaniti|ba Madiyaniti|bene Madiyani|b’e Mediani|b’e Madiani|*Madiani* |
| מַדְמֵן | Noms propres | Madmén [Madmen] | MADMÊN|Madmên|Madmeni|Madimeni | |
| מַדְמַנָּה | ✓ | Noms propres | Madmanna | MADMANÂ|Madmanaa|Madmana|Madman |
| מַדְמֵנָה | Noms propres | Madména | MADMÊNÂ|Madmena | |
| מְדָן | ✓ | Noms propres | Medân [Medan] | MEDÂN|Medani|Medân — mugala wa Abrahamu Mediyani mugala wa Abrahamu rhurhamanyiri erhi yena Madiyani, bulya ecihebraniya ca mira cirhayandikaga herufi z’izu: a, e, i, o, u go mango bakag’ikolesa alef, Ayin na Vav nka herufi z’izu. Kurhabala bigolo n’abana ba Abayahudi baburhiragwa emahanga kwarhumaga bayushûla ezo herufi z’izu n’ebindi bimanyiso baderha MATSOT, emyandiko mihyahya elusibwe n’ebi bimanyiso yo Abanfransa baderha « Texte Massoretique |
| מְהוּמָן | Noms propres | Mehoumân [Mehouman] | MEHÛMÂN|Mehumani|Mehumân|nkonè — mwambali wa mwami Asuerusi, Aswerusi (Kzerkzesi) | |
| מְהֵיטַבְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mehétavéel [Métabéel] | MEHÊTAV’ÊL|Mehatabeli|Mehatabel|Mehetabeli|Mehetabeyeli — mâli wa Matredi muka Hadari, mwami w’e Edomu |
| מְהֵיטַבְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mehétavéel [Métabéel] | MEHÊTAV’ÊL|Mehatabeli|Mehatabel|Mehetabeli |
| מַהֲלַלְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mahalalel [Malaléel] | MAHALALE’ÊL|Mahalaleel|Mahalalêl|Mahalaleli — mugala wa Kenân, Kenani wa kuli bene Seti |
| מַהֲלַלְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mahalalel [Malaléel] | MAHALALE’ÊL|Mahalaleel|Mahalalêl — îshe wa Shefatiya bûko bwa Yuda mango ga Nehemiya |
| מַהֵר שָׁלָל חַשׁ בַּז | Noms propres | Maher — Shalal — Hash — Baz — A Prompt — Butin — Proche — Pillage [Vite-au-butin-Fonce-au-pillage] | MAHÊR-SHÂLÂL-BAZ|Maheri-Shalali-Hashi-Bazi|Maher-Shala-Hash-Baz|Hagula-Duba-Cirhuliri-Kucirhoôlera — mugala w’omulêbi Yeshaya, rhuderha Izaya haguli duba, cirholiri kula baderha mpu: « Ehiri erubala hya kabwa na muganda » | |
| מַהְרַי | ✓ | Noms propres | Mahraï [Maraï] | MAHRAY|MAHARAY|Maharayi|Maherayi — mulwi w’oku lwa Daudi eryo îzino lyanaderhwa omu mashi: « Kabidu » |
| מוֹאָב | Noms propres | Moab | MÔ’ÂV|Mowabu|Moab|Mowab — mugala wa Loti lubaga lwaburhagwa n’oyo muntu Mowabu n’ishwa lubamwo izîno liguma n’abantu bamwo | |
| מוֹאָבִי | ✓ | Noms propres | Moabite [moabite] | MÔ’ÂVÎ|ab’e Mowabu|ba kuli Moabu|Mowabu|e Mowabu|Amoni|*moabiti*|*mowabiti* |
| מוֹט | Objets réels | poteau en bois pour porter les objets lourds | MÔT|omulindizo gw’amurhi gumanikwakwo ebizirho|*lindizo* | |
| מוֹטָה | Objets réels | joug | MÔTÂ|enkoba|mushigo muzibu|bujà|obudagulè|budagulè|*shingo*|*buja*|*hehêrer* | |
| מול-1 | ✓ | Rituels | to circumsize; circumcision | MÔL|akembûlwe|kukembûla|olusiku lw’okukembûla|anakembûlwe|*kembûl*|*kêmbûl* |
| מול-2 | ✓ | Rituels | to circumsize (one’s heart) > to (re)commit oneself (to following God) | MÔL|Mukembûle|Nyamuzinda akembûla omurhima gwawe|kuhira omurhima kuli Nnâmahanga|kushimba enjira za Nnâmahanga — mukembûle omurhima, lola Lush 10.16 |
| מול-3 | Divers | to cause to be circumsized; to cut off | MVL|MÂVÊL|kuhuna okukembûlwa|kutwa|*twa* *shisha*|*kembûl* | |
| מוֹלָדָה | ✓ | Noms propres | Molada | MÔLÂDÂ|Molada — lugo lw’omu ishwa lya Yuda n’omu lya Benyamini |
| מוֹלֶדֶת | Êtres | progéniture, famille | MÔLÊDET|cihugo baburhiragwamwo|omulala gwawe n’enyumpa ya sho|mulala|omulala|nyumpa ya larha|omu cihugo waburhiragwa|omu cihugo oburhwa|waburhiragwa aha mwinyu|olya waburhagwa na sho|ecihugo oburhwamwo|*mwana*|*bana*|*bûko*|*cigamb*|*burh* | |
| מוּלָה | ✓ | Rituels | circumcision | MÛLÂ|bukembûle |
| מוֹלִיד | ✓ | Noms propres | Molid | MÔLÎD|Molidi|Molid — wa kuli YRAHMEYELI w’oku bûko bwa Yuda |
| מוֹסֵרָה | ✓ | Noms propres | Mosséroth, Mosséra | MÔSERÂ|Mosera|Moserot|Moseroti — hantu bene Israheli bageraga omu njira y’olubungo kurhega e Misiri |
| מוֹעֵד | Rituels | fête déterminée, Tente de la rencontre | MÔ’ËD|mango makulu|ihêma ly’okubugânana|lukulu lurhegesirwe|endâro|*kulu*|aka-Nyamuzinda | |
| מוֹעַדְיָה | ✓ | Noms propres | Moadya [Moadia] | MÔ’ADYÂ|Moadiya |
| מוֹפֵת-1 | Divers | exemple, symbole, signe | MÔFET|cimanyiso|ecimanyiso|lwiganyo|olwiganyo|enyiganyo|cisomerine|*somerine* | |
| מוֹפֵת-2 | Divers | miracle, merveille | MÔFET|bisomerine|ecisomerine|cisomerine|cirhangâzo|ebirhangâzo|ecirhangâzo|*somerin*|*rhangaz*|*rhangâz*|*sômer*|*manyiso* | |
| מוֹצָא-1 | ✓ | Noms propres | Moça [Mossa] | MÔTSÂ’|Mosa|Motsa|Moza — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| מוֹצָא-2 | ✓ | Noms propres | Moça [Mossa] | MÔTSÂ’|Motsa|Moza|Mosa — mugala wa Zimiri, Zimri w’oku bûko bwa Benyamini |
| מוֹקֵשׁ | Objets réels | piège | karhegè|murhego|omurhego|*rhego*|*buliba*|*keshe* | |
| מוֹרָא | Attributs | crainte, respect | MÔRÂ’|côbà|bacôbohwa|eby’okuyobohya|bakazimurhinya|abagezamwo omusisi|bya kujugumya|*yoboh*|*keng* | |
| מוֹרַג | ✓ | Objets réels | traîneau de battage | MÔRAG|emirindizo|mulindizo|omulindizo|milindizo|ngâle y’okuhûla |
| מוֹרָה | ✓ | Objets réels | rasoir | MÔRÂ|olugembe|lugembe|ngembe|engembe |
| מוֹרֶה-1 | ✓ | Noms propres | Moré | MÔRE|aha murhi gwa More|More — muntu warhengagakwo eryo izîno kula bakanaderha mpu: « aha mutudu gwa Naluganda » |
| מוֹרֶה-2 | ✓ | Noms propres | Moré | MÔRE|Morè — ntondo Morè |
| מוֹרֶשֶׁת גַּת | Noms propres | Morèsheth-Gath [Morécheth-Gath] | MÔRÊSHET-GAT|Moresheti-Gati|Mareshti-Gati|Moreshet-Gat — hantu aho | |
| מוֹרַשְׁתִּי | Noms propres | de Morèsheth [Morécheth] | MÔRESHETÎ|w’e Moresheti|muntu oûbaka e Moresheti|munya-Moresheti | |
| מוּשִׁי-1 | ✓ | Noms propres | Moushi [Mouchi] | MÛSHÎ|Mushi|Bene Gershoni n’emilala yabo — mugala wa Merari: Lub 6.19; Mib 3.20; 1nga 6.32;6.47 bûko bwa Levi: 1Nga 23.21; 24.26 ye warhumaga nderha oku Abashi bali Bene-Levi somaga: Les origines bibliaues des Bashi kuli https://nyabangere.com Abasagasi banji bali bashibiira aho n’okulola erhi Abanya-Afrika bayimbanwa n’olubaga lw’omu Bibliya |
| מוּשִׁי-2 | ✓ | Noms propres | Moushite [Mouchite] | MÛSHÎ|emilala ya bene Mushi|bene Mushi|Abashi|mushiti|banya-Mushi — b’oku bûko bwa Levi |
| מוֹשִׁיעַ | Divers | salut, sauveur | MÔSHÎ’A|akayishimulikûza|kulikûza|muciza|mulikûza|akayishimulikûza|owakufungira|mufungizi|omuyokozi|wamuyôkolaga|Mucunguzi|likûza|*likûz*|*ciz*|*cunguz*|*yôkol*|*côkol*|*lwir*|*ntabâl*|*rhabâl*|*ndikûz* | |
| מִזְבַּח הָעֹלָה | Objets réels | l’autel de l’holocauste | MIZBAH-HÂ’ÔLÂ|oluhêrero lw’enterekêro|oluhêrero ly’ensingônolwa|*luhêrero* | |
| מִזָּה | ✓ | Noms propres | Mizza [Miza] | MIZÂ|Miza — mugala wa Reweli na Reweli ali mugala wa Ezau mwinjikulu wa Ezau |
| מָזוֹר | Objets réels | ulcère | MÂZÛR|mubuha|kafinjo|cisarhazo|*sarhaz* | |
| מַזְכִּיר | Êtres | enregistreur, chroniqueur | MAZKÎR|murhindisi w’emyandiko|mwandisi w’empiriri|mwandisi w’enganîro|mwandisi|*ndisi*|*andiko*|*bîka* *andiko* | |
| מְזִמָּה-1 | Attributs | discrétion | MEZIMÂ|kulanga ihwe|ntabera ihwe|kurhabera amahwe|*ihwe*|*mahwe* | |
| מְזִמָּה-2 | Attributs | réflexion, pensée, plan | MEZIMÂ|oburhimanya|burhimanya|nkengero|olukengero|omuhigo|muhigo|nkulikanyo|*hig* | |
| מִזְמוֹר | Divers | psaume | MIZMÔR|ennanga|lulanga|isala lizihwa|*nga* | |
| מַזְמֵרָה | Objets réels | serpette | MAZMÊRÂ|kashungûlo|kabangûlo | |
| מִזְרֶה | Objets réels | van (agriculture) | MIZRE|lwibo|olwibo|nyibo — balukolesa okuyêrûla emogomogo za mahemba, bishimbo erhi bulo, erhi bigonje n’ebindi n’ebindi | |
| מחה-1 | Attributs | atteindre, essuyer | MÂHÂ|MHH|kuhika rhubarhinde kwo|kuhôrhola|kuzaza ecitabu|kuzaza ebyaha|kubabalira|kushâba|kuholola | |
| מחה-2 | Attributs | atteindre, essuyer | MÂHÂ|MHH|kuhika|rhubarhindekwo|gwahirigirha|kuhorhola|kurhenza omu bukengere|kushâba|naholola|nâzâza izîno ly’Ameleki|okumugalagaza | |
| מְחוּגָה | Objets réels | boussoles, compas | MEHÛGÂ|mugozi|lugero|lukolôlo|lugero lw’enyunda iniz’igulu | |
| מְחוּיָאֵל | ✓ | Noms propres | Mehouyaël | MEHÛYÂ’ÊL|Mehuyael|Mehuyaeli — mugala wa Iradi wa kuli Kayini |
| מַחֲוִים | ✓ | Noms propres | Mahawim [Mahava] | MAHAVÎM|w’e Mahava|b’e Mahava — muntu w’e Mahava |
| מָחוֹל-1 | Divers | danse en rond | MÂHÔL|masamo|masâmo|maliza ga cizînge | |
| מָחוֹל-2 | Noms propres | Mahol | MÂHÔL|Mahol|Maholi — îshe wa Kalkoli na Darda mugula w’oku ngoma ya Daudi e bushi nayo eba abahabwa izino lya MASÂMO | |
| מַחֲזִיאוֹת | ✓ | Noms propres | Mahazioth | MAHAZÎ’ÔT|Mahaziyoti|Mahaziot — mugala wa Hemani mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku lwa Daudi |
| מְחִידָא | ✓ | Noms propres | Mehida [Méhida] | MEHÎDÂ|Mehida — murhambo wa milala murhumizi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| מְחִיר | ✓ | Noms propres | Mehir [Méhir] | MEHÎR|Mehiri|mehir|cishingo|ngulo|citwiro — mugala wa Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| מַחֲלָב | Noms propres | Mahalèv [Mahaleb] | MAHALÂV|Mahalev|Mahalebu — hantu omu ishwa lya Aseri | |
| מַחְלָה-1 | Noms propres | Mahla [Mala] | MAHLÂ|Mahla|Mala — mâli wa Zelofhad w’oku bûko bwa Menashè | |
| מַחְלָה-2 | Noms propres | Mahla [Mala] | MAHLÂ|Mahla|Mahla — mugala wa Hamoleketi, Hamoleket w’oku bûko bwa Menashè | |
| מַחְלוֹן | ✓ | Noms propres | Mahlôn [Malon] | MAHLÔN|Mahiloni|Mahlon — mugala wa Elimeleki |
| מַחְלִי-1 | ✓ | Noms propres | Mahli [Mali] | MAHLÎ|Mahali|Mahli — mugala wa Merari w’oku bûko bwa Levi |
| מַחְלִי-2 | ✓ | Noms propres | Mahli [Mali] | MAHLÎ|Mahali|Mahli|Mali — mugala wa Mushi w’oku bûko bwa Levi |
| מַחְלִי-3 | ✓ | Noms propres | Mahlite [Malite] | MAHLÎ|mulala gwa Mahali|emilala y’abanya-Mahali|ba kuli Mahali|bene Mahali |
| מָחֲלַת-1 | ✓ | Noms propres | Mahalath | MAHALAT|Mahalata|Mahalat |
| מָחֲלַת-2 | ✓ | Noms propres | Mahalath | MAHALAT|Mahalati|Mahalat |
| מְחֹלָתִי | ✓ | Noms propres | Mehola [Adriel] | MEHOLÂTÎ|Mehola|w’e Mehola — mutu w’e Abeli-Mehola |
| מַחֲנַיִם | Noms propres | Mahanaïm | MAHANAYIM|Mahanayimi|Mahanayimu|Mahanayim — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Gadi | |
| מַחְסֶה | Attributs | refuge, abri | MAHSE|MAHASE|lwâkiro|lwakiro|makiro|mâkiro|*yâk*|*yâkir*|*akiro*|*fulik* | |
| מַחְסוֹם | Objets réels | muselière | MAHSÔM|MAHASÔM|cisezo|ciziriko | |
| מַחְסֵיָה | Noms propres | Mahséya [Maasséya] | MAHSÊYÂ|Maseya|Mahseya — ishe wa Neriya shakulu wa Baruku na Seraya | |
| מַחֲרֵשָׁה | ✓ | Objets réels | soc | MAHARÊSHÂ|kabangûlo|emishurhi|mishùrhi |
| מַחַת-1 | ✓ | Noms propres | Mahath | MAHAT|Mahati|Mahat — mugala wa amasayi shakulûza wa Hemani w’oku bûko bwa Levi |
| מַחַת-2 | ✓ | Noms propres | Mahath | MAHAT|Mahati|Mahat — mugala wa Amasayi w’oku bûko bwa Levi mango ga Hizkiya, rhuderha Ezekiasi |
| מַחַת-3 | ✓ | Noms propres | Mahath | MAHAT|Mahati|Mahat — muntu wa bûkobwa Levi omu mango ga Hizkiyah, rhuderha Ezekiyasi |
| מַטֶּה | Êtres | branche, brindille | MATE|ishami|karhi|hirhi|bûko|itumu|buhane|ndêko|ndêko|*milala*|*mulala*|*bene*|*mûko* | |
| מַטְרֵד | ✓ | Noms propres | Matred | MATRED|Matredi|Matred — ishe w’omunyere Mehatabeli |
| מַטְרִי | ✓ | Noms propres | Matri | MATRÎ|Matri — wa mulala gwa Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| מֵי זָהָב | ✓ | Noms propres | Mê-Zahav [Mé-Zahab] | MÊ-ZÂHÂV|e Me-Zahabu|e Me-Zahav|Me-Zahabu |
| מֵידְבָא | ✓ | Noms propres | Madaba [Mèdeba, Médeba] | MEDVÂ’|Mediba|Medeba |
| מֵידָד | ✓ | Noms propres | Médad | MÊDÂD|Medadi|Medad — mugula omu Israheli oku lwa Musa |
| מִיכָא-1 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ’|Mika|Mikea — bwofofi bw’izîno Mi-Ka-el, kuderha ndi oli nka Nyamuzinda, ndi wakahigiza Nyamuzinda wa kuli bene mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| מִיכָא-2 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ’|Mika|Mikea — mugala wa Zikri, baderha Zabdi îshe wa Mataniya, muleviti |
| מִיכָא-3 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ’|Mika|Mikea — muleviti enyuma z’okurhenga buja bw’e babiloni |
| מִיכָאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli|Mikael — ishe wa Seturu, erya nyênzi w’oku bûko bwa Aseri Mi: ndi? Ka: aka Êl: Nyamuzinda eryo izino kuli kuderha: NDI-OLI-AKA-NYAMUZINDA, ndi wakahigiza Nyamuzinda? |
| מִיכָאֵל-10 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — ishe wa zebadiya oku lwa Ezra |
| מִיכָאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — mugala wa Yehoshafat, mwami w’e Yudeya |
| מִיכָאֵל-3 | Noms propres | Michel | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli|Mika|Misheli|Misheri — ciremwa c’oku nkuba, empingu, murhwali w’Israheli, Dan 10.13 | |
| מִיכָאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaheli|Mikaeli|Mika — bantu banji bagwerhe eryo izino w’oku bûko bwa Gadi |
| מִיכָאֵל-5 | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — mugala wa Baaseya shakulûza wa Asafi, Azaf w’oku bûko bwa Levi | |
| מִיכָאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaheli|Mikaeli — mugala wa Izrahya w’oku bûko bwa Isakari |
| מִיכָאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli|Mikaheli — mugala wa Beriya mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| מִיכָאֵל-8 | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — mulwi wa bûko bwa Menashè oku lwa Daudi | |
| מִיכָאֵל-9 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — îshe wa Omri w’oku bûko bwa Isakari w’oku ngoma ya Daudi |
| מִיכָה-1 | Noms propres | Mika | MIKÂ|Mikayahu|Mika — muntu w’omu bûko bwa Efrayimu bwofi bw’izino MIKEYÂHÛ « Ndi oli aka Nyamubâho », ndi wakahigiza Nyamubâho » | |
| מִיכָה-2 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mîkayahu|Mika|Mikaeli|mugala wa shimeyi|bûko bwa Rubeni — mugala wa Shimeyi w’oku buko bwa Rubeni |
| מִיכָה-3 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mika — wa kuli mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| מִיכָה-4 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mika|Mikeya|Mikaeli — muleviti w’oku ngoma ya Daudi |
| מִיכָה-5 | ✓ | Noms propres | Michée | MÎKÂ|Mikayahu|Mikeya — mugala wa Yimla oku ngoma ya mwami Ahabu, Ahab, rhuderha Akabu |
| מִיכָה-6 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mika|Mikaeli|Mikayahu — muntu wa mango ga mwami Yozias, Yoshiya, Yoshiyahu |
| מִיכָה-7 | Noms propres | Michée | MÎKÂ|Mikaya|Mikayahu|Mika|Mikaeli — mulemi oku ngoma ya mwami Yotamu | |
| מִיכָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Mikaya | MÎKÂYÂ|Mikaya — îshe wa Akbori munyabuhashe oku lwa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| מִיכָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Mikaya | MÎKÂYÂ|Mikaya — badâhwa banji bàgwerhe elyo izino enyuma z’okurhenga e Babiloni w’oku bûko bwa Levi oku lwa Nehemiya |
| מִיכָיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Mikayahou [Mikaya] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayahu|Mikeyo — mukazi mâli Urieli nina wa mwami Abiya, lola 2Nga 13.2 |
| מִיכָיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Mikayahou [Mikaya] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayahu — mulume munya-buhashe w’oku ngoma ya mwami Yoshafat |
| מִיכָיְהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Mikayehou [Mika] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayahu|Mika — eri îzino linahabwe abanyere n’abarhabana oyu mulume, w’omu ishwa lya Efrayimu |
| מִיכָיְהוּ-2 | Noms propres | Michée | MÎKÂYÂHÛ|Mikayehu|Mikayahu — mugala wa Yimla mulêbi oku lwa Ahabu | |
| מִיכָיְהוּ-3 | Noms propres | Mikayehou [Mika] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayehu|Mikayahu — mulume mugala wa Gemariya oku lwa Yehoyakimu, Yehoyakim | |
| מִיכַל | Noms propres | Mikal | MÎKAL|Mikala|Mikal — mukazi mwâli wa mwami Saulu muka mwami Daudi, lola 1Sam 14.49 | |
| מִיָּמִין-1 | ✓ | Noms propres | Miyamîn [Miamin] | MIYÂMÎN|Miyamini|Miyamîn — mudâhwa w’oku bûko bwa Levi w’oku lwa Daudi |
| מִיָּמִין-2 | ✓ | Noms propres | Miyamîn [Miamin] | MIYÂMÎN|Miyamini|Miamini|Miyamîn — mulume wa kuli Paeosh, Pareyosh, Pareyoshi wa mango ga Ezra |
| מִיָּמִין-3 | Noms propres | Miyamîn [Miamin] | MIYÂMÎN|Miyamini|Miyamîn — bantu banji badahwa banji bagwerhe elyo izîno oku lwa Zorobabeli | |
| מִין | Divers | sorte, espèces | MÎN|lubero|mbero|obûko|amûko|bûko|mûko | |
| מֵיפַעַת | Noms propres | Méfaath | MÊFA’ÂT|Mefati|Mefât — lugo lwa Baleviti omu lya Rubeni | |
| מֵישָׁא | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHÂ’|Mesha — mugala wa Shaharayimu w’oku bûko bwa Benyamini |
| מִישָׁאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHÂ’ÊL|Mishaheli — muntu w’omu bûko bwa Levi mugala wa Uzieli, lola Lub 6.22 |
| מִישָׁאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHÂ’ÊL|Mashaheli|Mishaeli|Mishael — mulume mango ga Ezra |
| מִישָׁאֵל-3 | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHÂ’ÊL|Mishaheli|Mishaeli|Mishael — mwira wa Danieli, lola Dan 1.6 | |
| מֵישַׁךְ | Noms propres | Méshak [Méchak] | MÊSHAK|Meshak|Meshaki — izîno Abanya-Kaldeyo baderha Mishaheli, Mishael olya mwira wa Daniel | |
| מֵישַׁע | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHA’|Mesha — mulume mwami w’e Mowabu oku lwa Ahabu, rhuderha Akabu, Akab |
| מֵישָׁע | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHÂ’|Mesha — mugala wa Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| מֵישָׁרִים | ✓ | Attributs | droiture | MÊSHÂRÎM|obushinganyanya|bushinganyanya|obutudu|butudu|ebishinganine|ebikubusire|kukengana|abakengana|kurhalenganya|*yumanyan*|*lembed*|*shingany*|*umvika* |
| מִישׁוֹר | Attributs | niveau, plaine | MÊSHÛR|ndekêra|lubanda|aha ahikire|aha bihikire|obushinganyanya | |
| מַכְבֵּנָה | ✓ | Noms propres | Makbéna | MAKBÊNÂ|Makbena — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מַכְבַּנַּי | Noms propres | Makbannaï | MAKBANAY|Makbanayi | |
| מָכִי | ✓ | Noms propres | Maki | MÂKHÎ|Maki — ishe wa Geul, Geweli, Gewel nyênzi y’oku bûko bwa Gadi |
| מָכִיר-1 | ✓ | Noms propres | Makir | MÂKHÎR|Makiri|Makiro — mulume mugala wa Menashè îshe wa Galaadi |
| מָכִיר-2 | ✓ | Noms propres | Makir | MÂKHÎR|Makiri|Makiro — mulume mugala wa Amieli, Amiyeli |
| מָכִירִי | ✓ | Noms propres | Makirite | MÂKHÎRÎ|omulala gw’Abamakiri|omulala gwa Makiri|bene Makiri |
| מִכְלָא | Objets réels | bergerie, parc | MIKHLÂ’|bulambo|obulambo|côgo ca bishwekwa | |
| מִכְמָר | Objets réels | filet, piège | MIKHMÂR|keshe|akeshe|murhego|omurhego|orhweshe|rhweshe|mirhego|emirhego|*rheg* | |
| מִכְמֶרֶת | Objets réels | filet | MIKHEMÊRET|keshe|rhweshe|akeshe|orhweshe | |
| מִכְמָשׂ | Noms propres | Mikmas | MIKHMÂS|Mikimasi|aha Mikimasi — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| מִכְמְתָת | ✓ | Noms propres | Mikmetath [Mikmétath] | MIKHMETAT|Mikimetati|e Mikimetati|Mikmetat — lugo lw’omu ishwa lya Menashè n’omu lya Aseri |
| מַכְנַדְבַּי | ✓ | Noms propres | Maknadevaï [Maknadebaï] | MAKHNADBAY|Miknadevayi|Mikinadebayi|Makenadebayi|Maknadebay |
| מְכֹנָה | ✓ | Noms propres | Mekona | MEKHONÂ|aha Mekona|Mekona |
| מַכְפֵּלָה | ✓ | Noms propres | Makpéla | MAKHPÊLÂ|Makipela — lwâla olwo ishiriza lya Mambri omu Hebroni |
| מִכְרִי | ✓ | Noms propres | Mikri | MIKHRÎ|Mikri — shakulûza wa Ela w’oku bûko bwa Benyamini |
| מְכֵרָתִי | ✓ | Noms propres | Mekératite [Mekéra] | MEKHÊRÂTI|w’e Mekera |
| מַכְתֵּשׁ | Noms propres | ville basse | lugo lw’erubanda|lubanda|cishakulo|bishakulo|cijigo|bijigo|Maktêsh ciri cigabi ca Yeruzalemu ciri e kabanda|cibuye|ecibuye | |
| מַלְאָכִי | Noms propres | Malachie | MAL’ÂKHÎ|Malakiya — olya mulêbi oyo | |
| מַלְבֵּן | Objets réels | four à briques, terrasse de briques | MALBÊN|bakaz’iforhomola amatofali|cirundo ca kuyôkera amatofali|ciko ca matofali|nnâbûle ya matofali|*ciko*|*buhya bwa muliro* | |
| מִלּוּאִים | ✓ | Rituels | installation d’un prêtre | MILÛ’ÎM|kuyîmika|kuyîmika omudâhwa|*yimika*|*yîmik*|*yimikw*|*yimanik* |
| מַלּוּחַ | Flore | mauve (plante; FF 136.137) | MALÛK|MALÛKH|makerêrhè — hirhi hya bwâso bushusa ecibogo cêru (fr. mauve, bleu) | |
| מַלּוּךְ-1 | Noms propres | Mallouk | MALÛK|MALÛKH|Maluku|Maluk — mugala wa Maluk shakulûza wa Etani w’oku bûko bwa Levi k’orhabwini oku chef Maluku, ishwa Maluku hofi na Kinshasa nabo Bene Levi, lola WCL 1Nga 6.44, BHS Ezr 10.29; Ezr 10.32 muli « Les Bantous sont les anciens Juifs Hébreux Israelite,Israel Bantous Hébreu.comm (6 mars 2014) bayerekine oku mazino manji ga bantu na ag’ahantu omu Bibliya gali omu ndimi za Afrika oku omanyire ecihebraniya anagabona duba duba. Eyo myanzi yanamanyirirwa omu kulola amazino kurhenga e Camerou kuhika e Zimbabwe. | |
| מַלּוּךְ-2 | ✓ | Noms propres | Mallouk | MALÛK|MALÛKH|Maluku|Maluk — bantu banji bàgwerhe eryo izîno baliyansire abakazi banyamahanga enyuma z’okurhenga omu buja bw’okululizibwa e Babiloni |
| מַלּוּךְ-3 | Noms propres | Mallouk | MALÛK|MALÛKH|Maluki|Maluku|Maluk — bantu banji bàgwerhe eri izîno enyuma z’okurhenga buja bwa Babiloni, lola Neh 10.4; 10.27; 12.2 | |
| מַלּוֹתִי | ✓ | Noms propres | Malloti | MALÔTÎ|Maloti|Malot — mugala wa Hemani mwîmbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku lwa Daudi |
| מְלַטְיָה | ✓ | Noms propres | Melatya [Melatia] | MELATYÂ|Melatiya — mulume w’e Gabaoni enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מְלִיכִי | ✓ | Noms propres | Melikou | MELÎKÎ|Meliki — mudâhwa murhambo wa milala w’oku bûko bwa Yuda w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מֶלֶךְ-1 | Êtres | roi | MÊLEKH|MÊLEK|mwami|omwami|bami|abami — mugala wa Mikeya naye ye MLK (Mwami) izîno lyage. Câba n’e Bushi eri abayirikwa erhi abaciyirika elya Mwami w’oku bûko bwa Benyamini | |
| מֶלֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Mèlek [Mélek] | MÊLEKH|MÊLEK|Meleki — mugala wa Mikeya w’oku bûko bwa Benyamini |
| מֹלֶךְ | Noms propres | Molek, Milkom | MÔLEKH|MÔLEK|Moleki|Molek|Milkomi|Milkom|Moloki — muzimu wa Abakanaani akag’irherekêrwa orhubonjo, rhunigwe. ecitabu ca Bibliya cihanzize ebyo bitulira nzara, ciri câha cinene, lola Lush 18.9-10; Lev 18.21; 20.2-5; 1Bam 11.7; 2Bam 23.10 | |
| מַלְכֹּדֶת | Objets réels | piège | MALKODET|murhego|omurhego|mirhego|emirhego | |
| מַלְכָּה | Êtres | reine | MALKÂ|Omwamikazi|mwamikazi|mwami-kazi|omwami-kazi | |
| מִלְכָּה-1 | ✓ | Noms propres | Milka | MILKÂ|Milka — mwâli Harani muka Nahori, Nahor |
| מִלְכָּה-2 | ✓ | Noms propres | Milka | Milka — mwâli wa Selofadi bûko bwa Menashè |
| מַלְכִּי־צֶדֶק | ✓ | Noms propres | Melkisédeq [Melkisédec] | MALKÎ-TSÊDEK|MELKÎ-TSÊDEK|Melkisedeki — mwami w’e Salem |
| מַלְכִּי־שׁוּעַ | ✓ | Noms propres | Malki-Shoua [Malkichoua] | MALKÎ-SHÛ’A|Malikishuwa|Malkishuwa |
| מַלְכִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Malkiël [Malkiel] | MALKÎÊL|Malkieli|Malkiel|Malkiyeli — mugala wa Beriya w’oku bûko bwa Aseri |
| מַלְכִּיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Malkiélites | MALKÎ’ÊLÎ|omulala gw’Abamalkieli|abakuli Malkieli |
| מַלְכִּיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mugala wa Etni, Etini shakulûza wa Azaf, rhuderha Azafi, Asafi w’oku bûko bwa Levi |
| מַלְכִּיָּה-2 | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — shakulûza w’omudâhwa Adaya | |
| מַלְכִּיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi |
| מַלְכִּיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — bantu banji bàgwerhe elyo izîno balimwo abàliyansire abakazi b’e mahanga enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-5 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mugala wa Harimi akag’ishakûlula engurhu za Yeruzalemu enyuma ly’omubujà bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-6 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mugala wa Rekabu akag’ishakûlula engurhu za Yeruzalemu enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-7 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mutuzi wa masholo akag’ishakûlula engurhu za Yeruzalemu enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-8 | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malikiya|Malkiya — bantu banji bàagwerhe ery’izîno w’oku bûko bwa Levi enyuma z’obujà bw’ e Babiloni | |
| מַלְכִּיָּהוּ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂHÛ|Malkiya|Malikiya — mugala wa mwami Sedekiyahu, rhuderha Sedekiasi omu mango ga Yeremiya, Yirmiyahu iri izino kuli kuderha YAH, bwofi bwa YHWH, ye Mwami, Nyamubâho ye Mwami | |
| מַלְכִּירָם | ✓ | Noms propres | Malkiram | MALKÎRÂM|Malkiramu|Malkiram — mugala wa Yehoyakîn w’oku bûko bwa Yuda |
| מַלְכָּם | Noms propres | Malkam | MALKÂM|Malkomo|Malkam — mugala wa Shaharayimu, Shaharayim Buko bwa Benyamini | |
| מִלְכֹּם | ✓ | Noms propres | Milkom | MILKOM|Milkomi|Milkomo|Milikomi|Moleki — muzimu w’Abakanaaneyi akag’irherekêrwa abanabibliya ahanzize ebyo rhwabwine oku izu « Moleki, Moloki » |
| מְלֶכֶת הַשָּׁמַיִם | Noms propres | Reine du ciel | MELÊKET-HASHÂMAYIM|Mwamikazi w’empingu|Mwamikazi w’emalunga — muzimu , muguma omu banyamuzinda b’obwihambi, lola Yer 7.16-20 Omulebi Yzeremiya yene odesire oyo karhanu omu kulongoza olubaga luli lwamugashaniza luleke Nyamuzinda | |
| מִלֲלַי | ✓ | Noms propres | Milalaï | MILALAY|Milalayi — mudâhwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַלְמַד | ✓ | Objets réels | aiguillon de boeuf | MALMAD|omusholo gw’okuhuga enkafu |
| מְמוּכָן | Noms propres | Memoukân [Memoukan] | MENÛKÂN|Menukân|Menukani — muhanûzi wa mwami Asuerusi | |
| מַמְרֵא-1 | ✓ | Noms propres | Mamré | MAMRE’|Mambri |
| מַמְרֵא-2 | ✓ | Noms propres | Mamré | MAMRE’|Mambri |
| מָנוֹחַ | ✓ | Noms propres | Manoah [Manoa] | MÂNÔAH|Manoahi|Manoahi|Manoah |
| מְנוֹר אֹרְגִים | ✓ | Objets réels | ensouple | MENÔR-‘ORNÎM|mulindizo gwa kahunga-migozi|mulindizo gw’omuhunzi w’emigozi.|omulonge|omulonge |
| מִנְחָה | Rituels | don | MINHÂ|arhûla nterekero|entûlo|ntûlo|nterekêro|ngalo|engalo|ahîre|Ahâ|ecishêgo|luhembo|oluhembo|enterekêro|wankahêra|wankarherekêra | |
| מְנֻחוֹת | ✓ | Noms propres | Manahtites [Menouhoth] | MENAHÔT|ab’e Manahoti — menahôt bwo bunji bwa manahâ o,u cihebraniya Nkaba eco cishagala gali mahêro |
| מְנַחֵם | Noms propres | Menahem | MENAHÊM|Menahemu — mugala wa Gadi mwami w’omu Israheli 752-742 | |
| מָנַחַת-1 | ✓ | Noms propres | Manahath | MÂNAHAT|Manahati — mugala wa Shobali wa kuli Seyiri, Seir |
| מָנַחַת-2 | ✓ | Noms propres | Manahath | MÂNAHAT|Manahati — hantu omu ishwa lya Yuda |
| מָנַחְתִּי | ✓ | Noms propres | Manahtites [Manahath] | MÂNAHATÎ|MÂNHATÎ|ab’e Manahati|w’e Manahati |
| מִנִּי | Noms propres | Minni | MINÎ|Mini — bwami omu mami asharhu Babiloni ashibulwire; Yer 51.27: Ararati, Mini na Ashekenazi | |
| מִנְיָמִן-1 | ✓ | Noms propres | Minyamîn [Miniamin] | MINYÂMIN|Minyamini — mudâhwa gwarhi 2Nga 31.15 |
| מִנְיָמִן-2 | ✓ | Noms propres | Minyamîn [Miniamin] | MINYÂMIN|Minyamini — mudâhwa |
| מִנְיָמִן-3 | ✓ | Noms propres | Minyamîn [Miniamin] | MINYÂMIN|Minyamini |
| מִנִּית | ✓ | Noms propres | Minnith | MINÎT|Miniti — hantu aho |
| מְנַשֶּׁה-1 | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè|Menashè — mugala wa Yozefu, Yuzufu cûbaka c’obûko bwa Menashè, rhuderha Manase omu Israheli | |
| מְנַשֶּׁה-2 | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè — mugala wa Yehizekiyahu, rhuderha Ezekiasi mwami w’omu Yuda omu 687 | |
| מְנַשֶּׁה-3 | ✓ | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè — mulume oyo wa kuli Pahati-Mowabu, lola Ezr 10.30 |
| מְנַשֶּׁה-4 | ✓ | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè — mulume wa kuli bene Hashumu, lola Ezr 10.33 |
| מְנַשִּׁי | Noms propres | de Manassé | MENASHÎ|Bene-Menashè|obûko bwa Menashè — ab’oku bûko bwa Menashè | |
| מַסָּה | Noms propres | Massa | MASÂ|Masa — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga omu bujà bw’e Misiri | |
| מְסוּכָה | Flore | épine, chardon, bruyère [FF 186] | MESÛKÂ|mahwa|amahwa|mushûgi|omushûgi|emishûgi | |
| מַסְמֵר | ✓ | Objets réels | ongle | MESMÊR|emisumari|misumari|musumari|emisumari|lûnu|nyûnu — eci cinwa « mesumar » co carhengagakwo « musumari » omu ciswahiri n’omu mashi cikwone omu cihebraniya kuli kuderha nyûnu; kwo barholire enshusho oku nyûnu omu kuyirika omusumari nkaba |
| מִסְפָּר | ✓ | Noms propres | Mordokaï | MISPÂR|kandi ye MORDOKAY|Mispar|Misperi|Mardokayi|mispar kuli kuderha:|luporo|nganiro|mubalè|lukalaba — luporo,lulubi,mubalè, lukalaba Mispar ali muntu enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מֹסֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Mosséroth | MOSÊRÔT|Moseroti|Maserot — hantu bene Israheli bageraga omu lubungo kurhenga bujà bw’e Misiri |
| מַעֲדַי | ✓ | Noms propres | Maadaï | MA’ADAY|Madayi|Maadayi — mulume waliyansire omukazi munyamahanga enyuma w’obujà bw’okululizibwa e Babiloni |
| מַעַדְיָה | ✓ | Noms propres | Maadya [Maadia] | MA’ADYÂ|MA’ADEYÂ|Maadya|Mâdya |
| מַעְדֵּר | Objets réels | houe, sarcloir | MA’ADÊR|nfuka|enfuka|ehigembe|higembe|engembe|rhugembe | |
| מָעוֹז | Objets réels | forteresse, refuge | MÂ’OZ|hantu hakulu|hantu hazibuzibu|lwakiro|makiro|bugale|*lbugale*|*akiro*|*fulik* — bugale aha kuli kuderha omu nfarasè « rempart », lola Neh 8.10 kandi rhwabwine Migdol na Migdal | |
| מָעוֹךְ | ✓ | Noms propres | Maok | MÂ’ÔKH|MÂ’ÔK|Maoki — îshe wa Akish, mwami w’e Gati |
| מָעוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Maôn [Maon] | MÂ’ÔN|Maoni|Maôn|cihando|ndâro|aha ka — hantu omu ishwa lya Yuda kuli kuderha cihando erhi ndâro omu irungu lya Maoni |
| מָעוֹן-2 | Noms propres | Méoun [Maon] | MÂ’ÔN|Meûn|Meuni|Maôn|Maoni — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| מָעוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Maôn [Maon] | MÂ’ÔN|Maoni|Maôn — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda cûbaka wa Bet-Tsur, Bet-Zur |
| מְעוּנִים-1 | ✓ | Noms propres | Meounim, Méounite | ME’ÛNÎM|Banya-Maoni|munya-Maôn|b’e Maoni|*banya-Maoni*|*banyamaoni* — lubaga olwo |
| מְעוּנִים-2 | ✓ | Noms propres | Méounim [Meounim] | ME’ÛNÎM|Meunim|Meuni|bene Meuni — murhambo wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מְעוֹנֹתַי | ✓ | Noms propres | Méonotaï | ME’ÔNOTAY|Meonotayi — mugala wa Otnieli, Otinieli, Otniel w’oku bûko bwa Yuda |
| מַעַזְיָה | Noms propres | Maazya [Maazia] | MA’AZYÂ|Maazya — lola Neh 10.9 | |
| מַעַזְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Maazyahou [Maazia] | MA’AZYÂHÛ|Maaziya|Mâziyahu |
| מָעַי | ✓ | Noms propres | Maaï | MÂ’AY|Maayi|Mâyi — mudâhwa enyuma z’obuja bw’okululizibwa e Babiloni |
| מַעֲכָה-1 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Mahaka|Maaka — mugala wa Nehor |
| מַעֲכָה-10 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — mukazi muka Yeyieli, Yeyiel cûbaka wa Gabaoni |
| מַעֲכָה-11 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| מַעֲכָה-12 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — îshe wa Shefatiyahu bûko bwa Simeoni |
| מַעֲכָה-2 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka|e Maaka — lubaga na hantu |
| מַעֲכָה-3 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — mwâliwa Talmayi, mwami omu Geshuri, Geshur muka Daudi ye nina wa Absalomi, Absalom |
| מַעֲכָה-4 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — îshe wa Akishi, Akish, mwami w’e Gati, Gat |
| מַעֲכָה-5 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — mwâli wa Absalomi, Absalomu, Absalom nina wa Abiya, Abiyam, mwami omu Yuda |
| מַעֲכָה-6 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — mwâli wa Abishalom nnakulu wa Asa, mwami omu Yuda |
| מַעֲכָה-7 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — ciherula ca Kalebu |
| מַעֲכָה-8 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — mwâli wa Menashè |
| מַעֲכָה-9 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — muka Makir, mwene Menashè kwo kuderha oku hali Maaka muka Makiri, na mwali wabo Maaka, ye mulamu wa mukage |
| מַעֲכָת | ✓ | Noms propres | Maakath [Maakatites] | MA’AKÂT|bene Maaka — lubaga lwa kuli Maaka |
| מַעֲכָתִי | Noms propres | Maakatite [Maakatites] | MA’AKHÂTÎ|Aba-Makà|aba Maakati|abanya-Maaka|bene Maaka|e Beti-Maka|Maaka|Abamakaati — bantu b’e Maaka bene Maaka | |
| מעל | Attributs | être infidèle | M’L|mugalugalu|kungomera|okucihindula|kugomera Nyakasane|amuhemukire|kuhemuka|ohemusire|wahemusire|ahemukire iba|arhambêraga mwikubagirwa|banacijira obulyalya|barhali bikubagirwa|arhashibiriraga amarhegeko|okubiha|wajizire|anaciyerekana mubi|ashubikazigayîsa Nyamubâho|bamujandisire|ashubikazigayîsa Nyamubâho|abagomeraga Nyamuzinda|obugoma|Rhwagomîre Nnâmahanga|Mwajizire kubi|okuhemukira Nyamuzinda | |
| מַעַל | Attributs | infidélité, trahison | MA’AL|mugalugalu|kungomera|kungomera|bubi|bulyalya|kulenganya|mulenai|ndyalya|obulyalya|câha|amuhemukire|obugoma|*gom*|*hemuk* | |
| מַעְַלֵה עַקְרַבִּים | ✓ | Noms propres | montée des Aqrabbim [Scorpions] | murhezi gw’Akrabimi|murhezi gw’enkuba-joka|irango lya Akrabimi|irango ly’Akrabimi|irango lya mahiri-joka|*krabim*|*hiri-jok* |
| מַעַץ | ✓ | Noms propres | Maaç [Maas] | MA’ATS|Maasi|Maatsi — wa kuli Yerahmeyeli w’oku bûka bwa Yuda |
| מַעֲצָד | Objets réels | hache, cognée | MA’ATSÂR|mbasha|embasha | |
| מְעָרָה | ✓ | Noms propres | Méara [Ara] | ME’ÂRÂ|Meyara|Meara |
| מַעֲרָת | Noms propres | Maarath | MA’ARÂT|Maarati|Maarat — cishagala c’omu ishwa lya Yuda | |
| מַעֲשֵׂה רֹקֵם | ✓ | Objets réels | brocheur | MA’ASÊ-ROKEM|muntu mulenga|mukolo gwa bulenga |
| מַעְשַׂי | ✓ | Noms propres | Massaï | MA’SAY|Maasayi|Masayi — mugala wa Adiyeli, Adiyel mudâhwa enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| מַעֲשֵׂיָה-1 | ✓ | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — balumes banji bàgwerhe elyo izîno bali bayansire abakazi b’e mahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַעֲשֵׂיָה-2 | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — îshe wa Sofoniya mudâhwa oku ngoma sedekiyahu, rhuderha Sedekiasi | |
| מַעֲשֵׂיָה-3 | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — îshe wa Sedekiyahu, Sedekiyasi, mulêbi wa bunywesi omu mango ga Yirmiyahu, rhuderha Yeremiya | |
| מַעֲשֵׂיָה-4 | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — balume banji bàagwerhe eryo izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseya|Maaseyahu|Maaseya — mwîmbiza w’omu ka-Nyamuzinda w’oku bûko bwa Levi w’oku lwa mwami Daudi |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maaseyahu — mugala wa Adayahu murhambo wa basirika w’oku ngoma ya mwamikazi Ataliya |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseyahu|Maaseyahu — munya-buhashe w’oku lwa mwami Uziyahu, Oziyasi |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maaseyahu — mugala wa mwami Ahazi, Ahaz |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseyahu|Maaseyahu — murhambo wa Yeruzalemu w’oku lwa mwami Yoshiah, rhuderha Yoziasi |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-6 | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseyahu|Maaseyahu — mugala wa Shalumu mulanzi w’emihango y’aka-Nyamuzinda w’oku bûko bwa Levi | |
| מֹף | Noms propres | Memphis | MOF|Memfisi|Memfis — lugo lw’e Misiri | |
| מְפִיבֹשֶׁת-1 | ✓ | Noms propres | Mefibosheth [Mefibocheth] | MEFÎVOSHET|Mefibosheti|Mefiboshet — mugala wa mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyabini |
| מְפִיבֹשֶׁת-2 | Noms propres | Mefibosheth [Mefibaal] | MEFÎVOSHET|Mefibosheti|Mefiboshet|Mefibaal|Mefibali — wa kuli mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyamini | |
| מֻפִּים | ✓ | Noms propres | Mouppim | Mupimi|Mupim — mugala wa benyamini |
| מֻצָּב | Objets réels | terme militaire inintelligible: poste, avant-poste? | MUTSÂV|cinwa ca basirika|hantu|abashokwire|*shokwire* *lugerêr* | |
| מְצֹבָיָה | ✓ | Noms propres | de Çova [Soba] | METSOVÂYÂ|b’e Soba|w’e Soba|Metsobaya|muntu w’e Tsoba |
| מַצָּה | ✓ | Objets réels | pains sans levain, galettes sans levain | omugati gurhalimwo lwango|mugati gurhalimwo lwango|emigati erhalimwo lwango|bitumbura birhalimwo olwango|*lukulu*|citumbura cirhalimwo lwango|ecitumbura cirhalimwo lwango|birhalimwo lwango|bitumbura birhalimwo olwango|orhugati rhurhalimwo lwango|hirhalimwo lwango|*lukul*|*gati*|*nkalang*|*lwango*|*terekêr* |
| מֹצָה | ✓ | Noms propres | Moça [Mossa] | MOTSÂ|Mosa|Motsa — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| מָצוֹד | Objets réels | capture, proie | MÂTSÔD|kurhuluba|kuziriringa|murhego|keshe|nyumpa nzibuzibu|nyumpa ntadundwa oku ntondo | |
| מְצוּדָה | Objets réels | filet | METSÛDÂ|murhego|keshe | |
| מְצוֹדָה | Objets réels | filet | METSÛDÂ|murhego|emirhego|keshe|rhweshe | |
| מָצוֹר-1 | Divers | état d’être en état de siège | MÂTSÔR|kugorha|lugo lugorhe|olugorhe nsiku nyinji lyo oluyanka|kugorhwa|yanacigorha ecishagala|Ecôla cishagala bacigorha|mwalinda bamugorha aha Yeruzalemu?|*gorha* | |
| מָצוֹר-2 | Noms propres | Egypte [Égyptien, Égypte] | MÂTSÔR|e Misiri|bûbake bwa kugorha olugo lwanyagwa | |
| מִצְפָּה-1 | ✓ | Noms propres | Miçpa [Mispa] | MITSPÂ|Misipa|Mitspa|Mispa|Mispa — hantu h’e Gaaadi |
| מִצְפָּה-2 | Noms propres | Miçpa [Mispa] | MITSPÂ|Mispa|Misipa — lugo omu ishwa lya Benyamini | |
| מִצְפֶּה-1 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispe|Misipe — kabanda kali hofi n’entondo Hermoni |
| מִצְפֶּה-2 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispe — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מִצְפֶּה-3 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Ramati-ha-Mispa|Mispe|Mispa — lugo lw’omu Galadi |
| מִצְפֶּה-4 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispa|Mispe — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| מִצְפֶּה-5 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispa|Mispe — hantu h’e Mowabu |
| מִצְרִי | Noms propres | Egyptien [Égyptien] | MITSRÎ|Abanya-Misiri|Omunya-Misiri|munyamisiri|munyamisiri|Munya-Misiri|Mumisiri|e Misiri|banya-Misiri — ba kuli Mitsrayim | |
| מִצְרַיִם | Noms propres | Egypte, Miçraïm [Égypte, Misraïm] | MITSRAYIM|Misrayimu|Misri|Misarayim|Mitsrayim|Misiri — mugala wa Ham, rhuderha mpu Sham, mpu Kamu bulya eherufi Het eba nzibu oku Banfaransè n’abashunda-enfarasè | |
| מַקֶּבֶת | Objets réels | marteau, carrière | MKEVET|enyundo|nyundo | |
| מַקֵּדָה | ✓ | Noms propres | Maqqéda [Maquéda] | MAKÊDÂ|Makeda|aha Makeda — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| מַקְהֵלֹת | ✓ | Noms propres | Maqehéloth [Maquéloth] | MAKHÊLOT|Makeloti|Makelot — hantu h’oku njira yarhenga e lubungo lw’e Misiri |
| מַקֵּל | Objets réels | tige en bois, roseau, bâton | MAKÊL|birhi|cirhi|ebirhi|ecirhi|karhi|akarhi|lusheke|olusheke | |
| מִקְלוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Miqloth [Micloth] | MIKLÔT|Mikloti|Miklot — mwâli wa Yayeli w’oku bûko bwa Binyamini |
| מִקְלוֹת-2 | Noms propres | Miqloth [Micloth] | MIKLÔT|Mikloti|Miklot — murhambo wa basirika oku lwa Daudi | |
| מִקְלָט | Divers | refuge, asile | MIKLÂ|kuyakirwamwo|ha kuyakira|lugo lwa kuyakiramwo|hantu ha kuyakiraho|bishagala bya kuyakiramwo|lwakiro|makiro|ayakire|lw’okuyakiramwo|lw’okuyakirwamwo|*yak*|*kiro* | |
| מִקְלַעַת | ✓ | Objets réels | découpage, sculpture | MIKLA’AT|kubinjûla|zabinjûlwakwo|ebitâke|atâkakwo|omurhule |
| מִקְנֶה | Faune | troupeau, animal, bétail, bête | MIKNE|ebishwekwa|ecishwzkwa|bishwekwa|cishwekwa|ebintu|ecintu|buhirhi|*bangere*|*buso*|*maso*|*bintu*|*shwêkwa*|*nkafu* | |
| מִקְנֵיָהוּ | ✓ | Noms propres | Miqnéyahou [Micnéya] | MIKNÊYÂHÛ|Mikneyahu|Mikneya — muleviti oku lwa Daudi |
| מִקְסָם | Rituels | oracle, divination | MIKSÂM|bugeremwa|mbuko|ndagu | |
| מָקַץ | ✓ | Noms propres | Maqaç [Macas] | MÂKATS|MÂKAZ|Makats|Makaz|Makasi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מַקְצוּעָה | Objets réels | racleur en bois | MAKTSÛ’Â|MA’KZÛÂ pour aui ne sait pas la lettre TSADE|enkôlôlo|nkôlôlo|nkôlôlo ya murhi | |
| מִקְשָׁה-1 | ✓ | Objets réels | travail martelé | MIKSHÂ|kutula|kutulira|obatulire|katulwe kalungire|abatulira|bitule|abitula|càlicituzirwe|Otule|*torha*|*tula*|*tulis*|*tul* |
| מִקְשָׁה-2 | Flore | champ de concombres ou de melons [FF 113] | MIKSHÂ|ishwa ly’emirhandâgule|ishwa ly’emyungu | |
| מֹר | Flore | myrrhe [FF 147.148] | MOR|nshangi|*bukù*|mugavu|obukù — Lub 30.23; Lul 45.9 | |
| מָרָא | ✓ | Noms propres | Mara | MÂRÂ|Mara — îzino Neomi acishembaga, kuli kuderaha KALIBWIRE, lola Rut 1.20 |
| מַרְאָה | Divers | vision | MAR’Â|bilôrho by’obudufu|kubonekerwa|bilôrho|ebilôrho|ecilôrho | |
| מֵרַב | ✓ | Noms propres | Mérav [Mérab] | MÊRAV|Mêrabu|Merabi — mwâli wa Saulu, lola 1Sam 14.49 |
| מַרְבֵּק | Objets réels | engrais, gavage | MARBÊK|MARBËQ|cinazo|ecinazo — egel-marbêq, mpu gwo mudege ci marbêq, mpu cinazo kandi erhi kufômeka omulwala ebiryo kuhika omu lurhôlero, mukola gwa munganga | |
| מרד | Attributs | se rebeller | MÊRED|mugoma|bàgoma|kugoma|murhahîra mukagomera Nyamubâho|Bukola bugoma buci obula mwamajira kuli Nyakasane|kwarhuma mucihindula kuli Nyakasane|kucîhindula|okucihindula|okugomera Nyakasane|*goma*|*gomer*|*cihindul*|*gomir*|*cikula* | |
| מֶרֶד-1 | ✓ | Noms propres | Mèred [Méred] | MÊRED|Meredi — mugala wa Ezra, lola 1Nga 4.17 |
| מֶרֶד-2 | ✓ | Attributs | infidélité, révolte | MÊRED|kugoma|kulenganya|kucîhindula|cihemu|bugoma |
| מַרְדּוּת | ✓ | Attributs | rébellion | MARDÛT|MARDÛTH|bugoma|bulyalya|mugoma|ndyalya — Oyu rnwana w’ecishungu-kazi na ndyalya, lola 1Sam 20.30 |
| מְרֹדַךְ | Noms propres | Mardouk | MERODAKH|Marduki|Marduk|Merodaki|Merodak — ali muzimu w’e Babyloni, lola Yer 50.2 | |
| מְרֹדַךְ בַּלְאֲדָן | Noms propres | Merodach-Baladan | MERODAK-BAL’ADÂN|Merodaki-Bela|Meradaki-Beladani | |
| מָרְדֳּכַי-1 | ✓ | Noms propres | Mordokaï | MORDOKAY|Mordokayi|Mardokayi |
| מָרְדֳּכַי-2 | Noms propres | Mardochée | MORDOKAY|Mardokeyo — muyahudi wali aha burhwali bwa Suza, lola Est 2.5 | |
| מרה | Attributs | être rebelle | MRH|kuba mugoma|kugoma|mugoma|bagoma|murhayumvagya oku namurhegekaga|kurhakenga irhegeko|murhashimbaga irhegeko|kurhashimba irhegeko|mwagomera irhegeko|mwacinungushulira|cigamba cagambire îshe na nnina|cabi|*gamba*|*cabi*|*yabir*|*gom*|*gomer*|*gomir* | |
| מָרָה | ✓ | Noms propres | Mara | MÂRÂ|aha Mara — hantu bene Israheli bageraga kurhenga bujà e Misiri |
| מֵרוֹז | ✓ | Noms propres | Méroz | MÊRÔZ|Merozi|Meroz — lugo e mwênè gwa Kanaani |
| מֵרוֹם | ✓ | Noms propres | Mérom | MÊRÔM|Meromi|Merom — lugo lw’omu Galileya |
| מָרוֹת | Noms propres | Maroth | MÂRÔT|Maroti|Marot — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| מְרִיא | Faune | veau gras, bête grasse, graisse des veaux, veau | MERÎ’|akanina kashushagire|kanina kashushagire|cintu cishushagire|mashushi ga kanina|amanina gashushagîre|manina gashushagire|*shushi*|*nina*|*shushag* | |
| מְרִיב בַּעַל | ✓ | Noms propres | Meribbaal [Meribaal] | Merib Ba’ali|Merib Ba’al|Meribaali — wa kuli Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| מְרִיבָה | Noms propres | Mériba [Meriba] | MERÎVÂ|kadali|Meriba|aha Meriba — oku njira yarhenga e Misiri amango g’olubungo | |
| מֹרִיָּה | ✓ | Noms propres | Moriyya [Moria] | MORÎYÂ|e Moriya|Moriya — ntondo eyo |
| מְרָיָה | ✓ | Noms propres | Meraya | MERÂYÂ|Meraya — mugula wa milala mudâhwa enyuma z’obujà bwa Babiloni |
| מְרָיוֹת-1 | Noms propres | Merayoth | MERÂYÔT|MERÂYÔTH|Merayoti|Merayot — mugala wa Zerahya mudâhwa mukulu bûko bwa Levi | |
| מְרָיוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Merayoth | MERÂYÔT|MERÂYÔTH|Merayoti|Merayot — mugala wa Ahitubu, Ahitub shakulûza wa Azariya, Seraya mudâhwa,lola Neh 11.11 |
| מְרָיוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Merayoth | MERÂYÔT|MERÂYÔTH|Merayoti|Merayot — mudâhwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מִרְיָם-1 | Noms propres | Miryam [Miriam] | MIRYAM|MIRYÂM|Miriyamu|Miriyam|Miryamu|Miryam|Miriamu — mwâli wabo Aroni, lola Lub 15.20-21 | |
| מִרְיָם-2 | Noms propres | Miryam [Miriam] | MIRYÂM|Miriyamu|Miriamu | |
| מִרְמָה-1 | Attributs | tromperie, trahison | MIRMÂ|anayishir’inteba|obwengehusi|bugoma|obulyalya|*goma*|*lyalya*|*dyalya*|*ywesi*|*husi* | |
| מִרְמָה-2 | ✓ | Noms propres | Mirma | MIRMÂ|Mirma |
| מְרֵמוֹת-1 | Noms propres | Merémoth | MERÊMÔT|MERÊMÔTH|Meremoti|Meremot|Meremoti | |
| מְרֵמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Merémoth | MERÊMÔT|MERÊMÔTH|Meremoti|Meremot |
| מֵרֹנֹתִי | ✓ | Noms propres | Méronotite [Méronoth] | MÊRONOTÎ|MÊRONOTHÎ|w’e Meronoti|munya-Meronoti |
| מֶרֶס | Noms propres | Mèrès [Mérès] | MÊRES|Meresi|Meres — muhanûzi wa mwa,i Asuerusi, Aswerusi | |
| מַרְסְנָא | Noms propres | Marsena | MARSENÂ|Marsena | |
| מַרְעִית | Faune | action de faire paître | kukerêsa ebintu — Ba lungere babire bahwinja….. bayabirwa (okukerêsa): obuso bwabo bwashandîre, lola Yer 10.21 | |
| מַרְעֲלָה | ✓ | Noms propres | Maréala [Marala] | MAR’ALÂ|e Mareala|Marala|Mareyala |
| מַרְצֵעַ | ✓ | Objets réels | alène, poinçon | MARTSÊ’A|omugera|mugera|migera|emigera |
| מָרֹר | Flore | herbe amère | MÂROR|enshogo ndulu|nshogo ndulu|malumwa — omu End 3.15, marôrim, marôr, bamuhindwire n’ecinwa « malumwa » « nshogo ndulu » malumwa ago badesire obwo! | |
| מְרֹרָה | Attributs | chose amère, herbe amère | MÂRORÂ|bilulu-bilulu|kantu kalulu|bilulu | |
| מְרָרִי-1 | Noms propres | Merari, Merarite | MERARÎ|Merari|Abanyamerari|wa kuli Merari|bene Merari — mugala wa Levi | |
| מְרָרִי-2 | ✓ | Noms propres | Merari | MERARÎ|Merari|wa kuli Merari — w’oku bûko bwa Levi |
| מָרֵשָׁה-1 | ✓ | Noms propres | Marésha [Marécha] | MARÊSHÂ|Maresha|Mareshe — mugala wa Lada, Enga 4.21 1Nga 14.9 Mik 1.15 mpu Mareshe |
| מָרֵשָׁה-2 | ✓ | Noms propres | Marésha [Marécha] | MARÊSHÂ|Maresha — mugala wa Zifu, 1Nga 2.42 |
| מְרָתַיִם | Noms propres | Marratim | MEÂTAYIM|MARÂTÎM|Maratim|Maratayim|Meratayimu|Maratimu|Maratimi — e mukondwè gwa Babiloni | |
| מַשָּׂא-1 | Divers | utterance, oracle | MÂSÂ’|obugeramwa|bugeremwa|bulêbi|obulêbi | |
| מַשָּׂא-2 | ✓ | Noms propres | Massa | MÂSÂ’|Masa |
| מֵשָׁא | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHÂ’|e Mesha |
| מִשְׁאָל | ✓ | Noms propres | Mishéal [Michal] | MISHE’ÂL|Misheala|Misheali|Misheyala — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Aseri |
| מֹשֶׁה | Noms propres | Moïse | MOSHÊ|Musa|Moshe|Moshè|*mus* — mugala wa Amuramu cirongôzi c’Israheli kurhenga e Misiri kuhika ah’ishiriza lya Yeriko, oku ntondo ya Nebo. Akuliraga ahamwa Faraoni, nka mwana wa mwâli Faraoni, lola Lub 2.10 w’oku bûko bwa Levi, bwo na bûko bw’Abashi, bene Mushi , Lub 6.19 | |
| מְשׂוּכָּה | Flore | la haie | MESHÛKÂ|olugurhu|lugurhu|ngurhu | |
| מֶשִׁי | Objets réels | soie | MESHÎ|cishuli cadirhimana|nyusi zikadirhimana|nka migozi ya lwirhangula — lola Ezk 16.10; 16.13 nyusi ziyôsire nka migozi ya lwirhangula | |
| מְשֵׁיזַבְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Meshézavéel [Mechézabel] | MESHÊZAV’ÊL|Meshezabeli|Meshezabel — shakulu wa Mashulam, Mashulami, Mashulamu enyuma w’obujà bw’e Babiloni |
| מְשֵׁיזַבְאֵל-2 | Noms propres | Meshézavéel [Mechézabel] | MESHÊZAV’ÊL|Meshezabeli|Meshezabel — murhambo enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| מְשֵׁיזַבְאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Meshézavéel [Mechézabel] | MESHÊZAV’ÊL|Meshezabeli — ishe wa Petahya murhambo mukulu oku bwami w’oku bûko bwa Yuda enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מָשִׁיחַ | Rituels | oint, messie | MÂSHÎAH|washîzirwe|muntu washîzirwe|Masiya|Masiha|cijiro ca kushîga owayîmikwa mwami|cijiro ca kushîga owayîmikwa mudâhwa|*shîga*|*shîz*|*yîmik*|*yimik*|*tagatif*|*yêrer* — amavurha g’e Bushi gali Mashahi Meshiah ye mushigwa wa Nyamuzinda: mulêbi,mudâhwa, mwami | |
| מֶשֶׁךְ | Noms propres | Mèshek [Méchek] | MÊSHEK|Mesheki|Meshek — nshoho sunzu mugala wa Sem, Yafet | |
| מְשֻׂכָה | Flore | roncier | MESHKÂ|mushûgi|mishûgi|omushûgi|emishûgi | |
| מָשָׁל-1 | Attributs | proverbe, parole | MESHÂL|binwa|ebinwa|cinwa|ecinwa|mugani|emigani|anacirhenga omu kanwa aderha|muhamirizi|masheka na lwimbo|omugani|*mugani*|*sheker* | |
| מָשָׁל-2 | Noms propres | Mashal [Machal] | MESHAL|Mashali|Mashal — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Aseri | |
| מְשֻׁלָּם-1 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulami — shakulu wa Shafani mwandisi w’oku lwa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi, Yoziyasi |
| מְשֻׁלָּם-10 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | yêrer|Meshulami|Meshulam — wa kuli Bani aliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מְשֻׁלָּם-11 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulami — mugala wa Yowedi, Yoedi, Yoed îshe wa Shalu w’oku bûko bwa Benyamini |
| מְשֻׁלָּם-2 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulami|Meshulami|Meshulamu|Meshulam — mugala wa Zorobabal w’oku bûko bwa Yuda |
| מְשֻׁלָּם-3 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mulume w’omu bûko bwa Gadi |
| מְשֻׁלָּם-4 | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Elpaali murhambo wa milala w’oku bûko bwa Benyamini | |
| מְשֻׁלָּם-5 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Hodaviya îshe wa Shalu w’oku bûko bwa Benyamini |
| מְשֻׁלָּם-6 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa shepatiya w’oku bûko bwa Benyamini enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מְשֻׁלָּם-7 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Sadoki, Sadok shakulûza wa Azariya, Serayah, mudâhwa |
| מְשֻׁלָּם-8 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Meshulemiti shakulûza wa Maesayi, mudâhwa |
| מְשֻׁלָּם-9 | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — bantu banji bàgwerhe eryo izîno | |
| מְשִׁלֵּמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Meshillémoth [Mechillémoth] | MESHILÊMÔTH|MESHILÊMÔT|Meshilemoti|Meshilemot — îshe wa Berekiyahu murhambo w’oku bûko bwa Efrayimu |
| מְשִׁלֵּמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Meshillémoth [Mechillémoth] | MESHILÊMÔTH|MESHILÊMÔT|Meshilemoti|Meshilemot — mugala wa Imeri shakulûza wa Maesayi |
| מְשֶׁלֶמְיָה | ✓ | Noms propres | Meshèlèmya [Mechélémia] | MESHELEMYÂ|Meshelemiya — îshe wa Zakariya mulanzi wa muhango w’oku ngoma ya Daudi |
| מְשֶׁלֶמְיָהוּ | Noms propres | Meshèlèmyahou [Mechélémia] | MESHELEMYÂHÛ|Meshelemiya — mugala wa Korè mulanga wa muhango naye oku ngoma ya Daudi | |
| מְשִׁלֵּמִית | ✓ | Noms propres | Meshillémith [Mechillémith] | MESHILEMÎTH|MESHILEMÎT|Meshilemiti — mugala wa Imeri shakulûza wa Maesayi, mudâhwa |
| מְשֻׁלֶּמֶת | ✓ | Noms propres | Meshoullèmeth [Mechoullémeth] | MESHULEMETH|MESHULEMET|Meshulameti|Meshulamet — ^wâli wa Harutsi, Haruzi, Harusi muka mwami Menashè nnina wa mwami Amoni |
| מִשְׁמַנָּה | Noms propres | Mishmanna [Michemanna] | MISHMANÂ|Mishmana | |
| מִשְׁמָע-1 | ✓ | Noms propres | Mishma [Michema] | MISHMA’|Mishma — mugala wa Ismaeli |
| מִשְׁמָע-2 | ✓ | Noms propres | Mishma [Michema] | MISHMA’|Mishema|Mishma — mugala wa Mibisamu, Mibsam w’oku bûko bwa Simeoni |
| מַשְׂמֵרָה | Objets réels | clou | MASMÊRÂ|musumari|misumari|omusumari|emisumari — kuli eci cinwa, ecihebraniya cishusha amashi n’ekiswahili | |
| מִשְׁעָם | ✓ | Noms propres | Mishéam [Micham] | MISH’ÂM|Misheyamu|Mishamu — mugala wa Elpaali, Elpayali w’oku bûko bwa Benyamini |
| מִשְׁעֶנֶת | Objets réels | appui, bâton | MISH’ENETH|MISH’ENET|ngwarhirizo|karhi|akarhi kawe k’obuhiri | |
| מִשְׁפָּחָה | Êtres | genre, sorte (d’animaux) | MISHPÂHÂ|obûko|bûko|olubero|mbero|emilala|omulala|amashanja|ishanja|mashanja — lubero lwa nsimba bûko bwa bantu | |
| מִשְׁפְּתַיִם | ✓ | Objets réels | sac de selle | MISHPETHAYIM|MISHPETAYIM|karhî k’ecôgo|karhî k’ebyôgo|côgo ca ndogomi|ngarha batamalakwo oku ndogomi erhi oku citerusi |
| מִשְׁקֶלֶת | Objets réels | niveau | MISHKELET|MISHQELETH|omugozi|lugero | |
| מִשְׁרָעִי | ✓ | Noms propres | Mishraïte [Micheraïte] | MISHRÂ’Î|Abamishra — mulala gwa Kiriyat-Yearim |
| מִשְׂרְפוֹת מַיִם | ✓ | Noms propres | Misrefoth-Maïm | MISREFÔTH-MAYIM|MISREFÔT-MAYIM|Misirefoti|Misirefot — mishi g’e Mesirefot |
| מַשְׂרֵקָה | ✓ | Noms propres | Masréqa [Masréca] | MASREKÂ|MASREQÂ|Masreka|e Masreka |
| מַשׁ | ✓ | Noms propres | Mash [Mach] | MASH|Mash|Mashi — mugala wa Aramu, Aram wa kuli Semu, Semi, Sem |
| מְשׁוֹבָב | ✓ | Noms propres | Meshovav [Mechobab] | MESHÔBÂV|Meshobabu — mulume w’oku bûko bwa Simeoni |
| מְשׁוּבָה | Attributs | défection, apostasie | MESHÛVÂ|kucikenyagula|kuyômbôka|kuhakana obuyemêre|kugomera Nyamuzinda|okutwika Nyamubâho | |
| משׁח | Rituels | enduire, oindre | MSHH|MÂSHÊH|halya washîgaga ibuye amavurha|obashîge amavurha|obashîge amavurha|mushîge|bashîge|abashîge|amavurha g’okushîga|onalushîge amavurha gw’okulujira lutagatifu|Aroni n’abagala obashîge|shîga|oshîge|*shîg*|*shîgw* — « mashah » eci cinwa cishusha gala mavurha baderha ‘mashahi » omu mashi | |
| מֶתֶג | ✓ | Objets réels | frein, bride | MÊTHEG|MÊTEG|olugondo|lugîsho|olukoba |
| מְתוּשָׁאֵל | ✓ | Noms propres | Metoushaël [Metouchaël] | METHÛSHÂ’ÊL|METÛSHÂ’ÊL|Metushaeli|Metushael — mugala wa Mehuyaeli wa kuli Kayini |
| מְתוּשֶׁלַח | Noms propres | Metoushèlah [Matusalem] | METHûSHELA|METÛSHELEM|Matushaleme|Matushalem|Metushaleme|Metushalem — mugala Henoki wa kuli Seti | |
| מַתָּן-1 | ✓ | Noms propres | Mattân [Mattan] | MATHÂN|MATÂN|Matani|Matân|nshokano — eryo izîno kuli kuderha NSHOKANO |
| מַתָּן-2 | Noms propres | Mattân [Mattan] | MATHÂN|MATÂN|Matani|Matân — ishe wa Shefatiya munya-buhashe oku ngoma ya Sedekiyahu, Sedekiasi | |
| מַתָּנָה | ✓ | Noms propres | Mattana | MATHÂNÂ|MATÂNÂ|Matana|e Matana — hantu bagera kurhenga bujà bw’e Misiri |
| מַתְּנַי-1 | ✓ | Noms propres | Mattenaï | MATHNAY|MATENAY|Matenayi — banji bagwerhr eri izino bali bayansire abakazi b’emahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַתְּנַי-2 | ✓ | Noms propres | Mattenaï | MATHNAY|MATENAY|Matenayi — mudâhwa enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| מִתְנִי | ✓ | Noms propres | Mitnite [Méten] | METHNÎ|METNÎ|w’e Meteni |
| מַתַּנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Mattanya [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂ|Matanya — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| מַתַּנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Mattanya [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂ|Matanya — mugala wa Mikeyo muleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַתַּנְיָה-3 | Noms propres | Mattanya [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂ|MatanyaMataniya|Matanya — banji bàgwerhe eri îzîno | |
| מַתַּנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Mattanyahou [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂHÛ|Matanya|Mataniya|Matanyahu |
| מַתַּנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Mattanyahou [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂHÛ|Matanyahu|Mataniya — muleviti oku ngoma ya Hizekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| מִתְקָה | ✓ | Noms propres | Mitqa [Mitca] | MITHKÂ|Mitika|Mitka — hantu abarhengaga lubungo e Misiri bageraga |
| מִתְרְדָת-1 | ✓ | Noms propres | Mithredath [Mitrédath] | MITREDÂT|Mitredati |
| מִתְרְדָת-2 | ✓ | Noms propres | Mithredath [Mitrédath] | MITREDÂT|MITRIDÂTH|Mitridati|Mitridat |
| מַתַּתָּה | Noms propres | Mattatta | MATATÂ|Matata — mulume waliyansire omukazi w’emahanga enyuma ly’obuja bw’e Babiloni | |
| מַתִּתְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya — muleviti |
| מַתִּתְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya — muleviti w’oku lwa Daudi |
| מַתִּתְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya — mugala wa Nebo aliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מַתִּתְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya |
| מַתִּתְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Mattityahou [Mattitia] | MATITYÂHÛ|Matitiya|Matityahu |
| נֹא | Noms propres | Thèbes, No | NO’|No|Tebesi — lungo l’e Misiri | |
| נֹב | Noms propres | Nov [Nob] | NOV|Nobi|Nob|Nobu — lugo lugo lwa badâhwa omu lya Benyamini | |
| נבא | Rituels | parler, agir comme un prophète | NB’|NV’|kuderha|okulêba|kuderha nka mulêbi|kujira nka mulêbi|wababandana balêba|*kulêb*|*lêb*|*hahabuk*|*dêber*|*hanûz*|*hanûl* | |
| נְבוֹ-1 | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — lugo omu ishwa lya Rubeni, e Mowabu ntondo ah’ishiriza lya Yeriko kuyikira Yordani | |
| נְבוֹ-2 | ✓ | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — ntondo omu cihugo ca Mowabu |
| נְבוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — lugo omu lya Yuda îzino lya muntu, lola Ezr 10.43 |
| נְבוֹ-4 | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — muzimu w’e Babiloni, lola Iz 46.1 | |
| נְבוּזַרְאֲדָן | Noms propres | Nebouzaradân [Nebouzaradan] | NEVÛZAR’ADÂN|NEBÛZAR’ADÂN|Nabuzaradani|Nabuzaradân | |
| נְבוּכַדְנֶאצַּר | Noms propres | Nabucodonosor | NEVÛKHADNE’TSAR|NEBÛKADNEZAR|Nabukondonozori | |
| נְבוּכַדְרֶאצַּר | Noms propres | Nabuchodonosor [Nabucodonosor] | NEVÛKHADNE’TSAR|NEBÛKADNEZAR|Nabukondonozori|Nabukondonozor|Nabukondonotsor | |
| נְבוּשַׁזְבָּן | Noms propres | Neboushazbân [Nebouchazban] | NEVÛSHAZBÂN|NEBÛSHAZBÂN|Nabushazibani|Nabshawbân — munya-buhashe w’oku ngoma ya Nabukondonozori | |
| נָבוֹת | ✓ | Noms propres | Naboth | NÂBÔTH|NÂBÔT|Naboti|Nabot — muntu wayûbakaga omu Yizreyeli oku ngoma ya Ahabu, rhuderha Akab y’olya Akab ayirhaga oku lukoma lwage. Akab analushuba nk’oku mukage Izabel amushumikaga. |
| נֹבַח-1 | ✓ | Noms propres | Novah [Noba] | NOVAH|NOBAH|Nobahu|Nobah — muntu w’omu bûko bwa Menashè |
| נֹבַח-2 | Noms propres | Novah [Noba] | NOVAH|NOBAH|Nobahu|Nobah — lugo lw’e Mowabu | |
| נִבְחַז | ✓ | Noms propres | Nibhaz [Nibaz] | NIVHAZ|NIBHAZ|Nibazi|Nibhaz — muzimu w’abantu b’e Hawa, rhuderha Ava |
| נְבָט | ✓ | Noms propres | Nevath [Nebath] | NEBÂT|Nebati|Nevat|Nebat — îshe wa Yerobowamu,mwami w’Israheli emwênè |
| נָבִיא | Êtres | prophète | NÂBÎ’|mulêbi|omulêbi|balêbi|abalêbi | |
| נְבָיוֹת | Noms propres | Nebayoth | NEVÂYÔTH|NEBÂYÔT|Nebayoti|Nebayot — mugala wa Ismaeli yo nfula yage kandi hali hantu hagwerhe eryi izîno | |
| נָבָל | ✓ | Noms propres | Naval [Nabal] | NÂVÂL|NÂBÂL|Nabala|Nabal|Nabali — ye iba murhanzi wa Abigayil, olya Daudi ayinjiraga |
| נְבָלָה | Attributs | actions ou mots idiots | NEVÂLÂ|kanwa|luderho lwa buhwinja|akanwa|oluderho lw’obunganyi|*by’enshonyi*|*nshonyi*|*galugal*|*bubi*|*ligo*|*isirhe*|*hemuk* | |
| נְבַלָּט | ✓ | Noms propres | Neballat [Neballath] | NEVALÂT|NEBALÂT|Nebalati|Nebalat — hantu aho |
| נִבְשָׁן | ✓ | Noms propres | Nivshân [Nibechan] | NIVSHÂN|Nibshana|Nivshân|Nibshân — lugo omu ishwa lya Yuda |
| נֶגֶב | Noms propres | sud, Néguev | NÊGEV|NÊGEB|Negebu|Negeb|Negev|e mukondwè | |
| נֹגַהּ | ✓ | Noms propres | Nogah [Noga] | NOGAH|Noga — mugala wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| נָגִיד | Êtres | chef, leader | NÂGÎD|mwami|cirongozi|murhambo|bami|birongozi|barhambo|abami|ebirongozi|abarhambo|*kulu*|*rongozi*|rhambo*|*mangizi* | |
| נָדָב-1 | Noms propres | Nadav [Nadab] | NÂDÂV|Nadabu|Nadab|Nadav — mugala wa Aroni, mudâhwa w’oku bûko bwa Levi | |
| נָדָב-2 | ✓ | Noms propres | Nadab | NÂDÂV|Nadabu|Nadab|Nadav — mugala wa Yerobowamu, mwami w’Israheli omu 910 embere Kristu aburhwe |
| נָדָב-3 | ✓ | Noms propres | Nadav [Nadab] | NÂDÂV|Nadabu|Nadav|Nadab — wa kuli Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| נָדָב-4 | ✓ | Noms propres | Nadav [Nadab] | NÂDÂV|Nadabu|Nadab|Nadav — mugala wa Yayeli, Yaiyeli w’oku bûko bwa Benyamini |
| נְדָבָה-1 | Attributs | utilisé comme adverbe: empressement, bonne volonté | NEDÂVÂ|buhâna omulagi|n’obulonza|buzira kusêzibwa|buzira kurhindira — lola Lush 23.23 lola 2Nga 35.8 | |
| נְדָבָה-2 | Rituels | offrande volontaire | NÂDÂVÂ|buzira kusêzibwa|ntûlo buzira kusêzibwa|ya bulonza kwonene|*hânyi*|*ntûlo*|*terekêr*|*rhabâl*|*berûlir* | |
| נְדַבְיָה | ✓ | Noms propres | Nedavya [Nedabia] | NEDAVYÂ|Nedabiya|Nedavya — mugala wa Yehoyakim w’oku bûko bwa Yuda |
| נִדָּה | Attributs | impureté, pollution | NIDÂ|anabêre aha kabazîre|amango ali omu mugongo|ogola muziro gwage|ali ebukuma|ozizire|*zir*|*zinz*|*galugal*|nterekêro oku byâha|*nterekêr*|*mabi*|*bubi*|*cêsibw*|*cêsa*|*hemuk*|*hemul* | |
| נדר | Rituels | faire un voeu | NDR|NÂDÊR|arhôla omuhigo|wampêraho omulagi|kuhâna omulagi|olya wahânaga eciragâne|kuhâna eciragâne|olya wajiraga eciragâne|kujira eciragâne|*higo*|*lagi*|*ragâne*|*ragane*|*lagân*|*lagan*|*luhozo* | |
| נֶדֶר | Rituels | vœu | NÊDER|muhigo|omuhigo|mulagi|omulagi|ciragâne|eciragâne|ciragane|biragâne|ebiragâne|biragane|ebiragane|*higo*|*lagi*|*ragan*|*ragân*|*rekêr*|*mulìnzi*|*luhozo* | |
| נַהֲלָל | ✓ | Noms propres | Nahalal [Nahalal] | NAHALÂL|Nahalali|Nahalal|Nahalala|Nahalol — cishagala c’omu ishwa lya Zabuloni |
| נַהֲלֹל | ✓ | Noms propres | Nahalol [Nahalal] | NAHALOL|Nahaloli|Nahalol |
| נוֹד | ✓ | Noms propres | Nod | NÔD|Nodu|Nod — kalamo ka muzungwè kuja kwabûngira eyi n’eyi hantu |
| נוֹדָב | ✓ | Noms propres | Nodav [Nodab] | NÔDÂV|Nodabu|Nodab — lubaga olwo, lola 1Nga 5.19 |
| נוֹחָה | ✓ | Noms propres | Noha | NÔHÂ|Noha — mugala wa Benyamini |
| נוּן | Noms propres | Noun | NÛN|Nuni|Nun — mugala wa Elishama îshe wa Yeshua, rhuderha Yozwe w’oku bûko bwa Efrayimu | |
| נוֹעַדְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Noadya [Noadia] | NÔ’ADYÂ|Noadya|Noadiya|Nowadiya |
| נוֹעַדְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Noadya [Noadia] | NÔ’ADYÂ|Noadya|Nowadiya|Noadiya |
| נָזִיר | Êtres | non cultivé, non traité (la vigne), personne consacrée | NÂZÎR|omulume erhi mukazi wajira eciragane|ishwa lihôhire|lukoma lwa mizabibu lurhali lushogolere|omuntu wacihânyire|*ciragâne*|*ciragane*|*higo*|*hohir*|*shogw*|*nterekêr* | |
| נזר | Attributs | se retirer, se séparer, s’abstenir de | NZR|bacilange|bakaz’icisêza|okucihâna|*muntu*|*ciragane *|*ciragâne* | |
| נֵזֶר-1 | Rituels | consécration | NÊZER|ashîgagwa|okucihâna|okucihâna|omugisbo gw’okumurherekêra|eciragane|eciragâne|ciragane|ciragâne|*rherekir*|*rherekêr* | |
| נֵזֶר-2 | Objets réels | diadème, couronne | NÊZER|ecimanè|cimanè|cimanyiso ca kurherekerwa|ishungwe|*shûngw* | |
| נֹחַ | Noms propres | Noé | NOAH|Nuhu|Noah | |
| נַחְבִּי | ✓ | Noms propres | Nahbi [Nabi] | NAHBÎ|Nahabi|Nahbi — mugala wa Vofsi, Vafusi yali ndolêrezi, nyenzi w’oku bûko bwa Nefutali |
| נַחוּם | Noms propres | Nahoum | NAHÛM|Nahumu|Nahum — wa kuli Elkosh mulêbi | |
| נְחוּם | ✓ | Noms propres | Nehoum | NEHÛM|Nehumu|Nehum — muntu w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| נָחוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Nahor | NÂHÔR|Nahori|Nahor — mugala wa Serugi wa kuli bene Semi |
| נָחוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Nahor | NÂHÔR|Nahori|Nahoro|Nahor — mugala wa Terahi alondana bona Abramu |
| נַחֲלָה | Divers | prise de possession, occupation de | NAHALÂ|mwanya|kashambala|omwanya|akashambala|obwîme|okuyîma kantu kalebe erhi cihugo cirebe|alagi ecihugo mwagendigabânana|bihimbi|luhande|oku Nyamuzinda arhegnyize omuntu kwo anaba | |
| נַחֲלִיאֵל | ✓ | Noms propres | Nahaliël [Nahaliel] | NAHALÎ’ÊL|Nahalieli|Nahaliyeli|nahaliel — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| נֶחֱלָמִי | Noms propres | Néhlamite [de Néhélam] | NEHELÂMÎ|munya-Nehelami|munya-Nehelam|w’e Nehelam | |
| נַחַם | ✓ | Noms propres | Naham | NAHAM|Nahamu|Nahama|Naham — muntu oyo |
| נְחֶמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Nehémya [Nehémia] | NEHEMIYÂ|Nehemiya — muntu w’enyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| נְחֶמְיָה-2 | Noms propres | Néhémie | NEHEMIYÂ|Nehemiya — mugala wa Hakaliya murhambo mukulu wa Yuda enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni | |
| נְחֶמְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Nehémya [Néhémie] | NEHEMIYÂ|Nehemiya — mugala wa Azibuku murhambo e Bet-Tsuri enyuma ly’obujà bw’e Babiloni |
| נַחֲמָנִי | ✓ | Noms propres | Nahamani | NAHAMÂNÎ|Nahamani — muntu enyuma za kurhenga bujà bw’e Babiloni |
| נַחְרַי | ✓ | Noms propres | Nahraï [Naraï] | NAHRAY|Naharayi|Nahrayi — mulwi akag’ihêka emirasano ya Yowabu oku ngoma ya Daudi |
| נְחֻשְׁתָּא | ✓ | Noms propres | Nehoushta [Nehoucheta] | NEUSHSHTÂ’|Nehushata|Nehushta — mwâli wa Elnatani muka Mwami Yehoyakim |
| נְחֻשְׁתָּן | ✓ | Noms propres | Nehoushtân [Nehouchtan] | NEHUSHTÂN|Nehushtani|Nehushatani |
| נָחָשׁ-1 | Faune | serpent | NÂHÂSH|enjoka|njoka|wanjoka | |
| נָחָשׁ-2 | Noms propres | Nahash [Nahach] | NÂHÂSH|Nahashi — mwami w’e Amoni amango ga Saulu | |
| נָחָשׁ-3 | Noms propres | Nahash [Nahach] | NÂHÂSH|Nahash|Nahashi — ishe wa Avigayil na Tseruya, Seruya | |
| נַחְשׁוֹן | ✓ | Noms propres | Nahshôn [Nachon] | NAHÂSHÔN|Nashoni|Nahshoni|Nahisoni|Nahshon — mugala wa Aminadabu murhambo w’oku bûko bwa Yuda omu mango ga Musa |
| נַחַת-1 | Noms propres | Nahath | NAHATH|NAHAT|Nahati|Nahat — mugala wa Reweli mwinjikulu Ezau | |
| נַחַת-2 | Noms propres | Nahath | NAHATH|NAHAT|Nahati|Nahat — mugala wa Zefayi, Tsefayi, Zufu wa kuli elkana w’oku bûko bwa Levi | |
| נַחַת-3 | ✓ | Noms propres | Nahath | NAHATH|NAHAT|Nahati — muleviti mango ga mwami Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| נְטוֹפָה | ✓ | Noms propres | Netofa | NETÔFÂ|Netofa — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| נְטוֹפָתִי | Noms propres | Netofatite [Netofa] | NETÔFÂTHÎ|NETÔFÂTÎ|w’e Netofa|munya-Netofa|b’e Netofa|banya-Netofa | |
| נְטָעִים | ✓ | Noms propres | des plantations [Netaïm] | NETÂ’ÎM|Netayimu|Netayim — mashwa magali hantu omu ishwa lya Yuda |
| נָטָף | ✓ | Flore | stacté | NÂTÂF|akaradusi kahûmula bwinja|*karadusi* |
| נֵיבַי | ✓ | Noms propres | Névaï [Nébaï] | NÊVAY|Nebayi — murhambo enyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| נָיוֹת | ✓ | Noms propres | Nayoth | NÂYÔTH|NÂYÔT|Nawiti|Nayot — hantu hofi n’e Rama |
| נִינְוֵה | Noms propres | Ninive | NÎNVÊ|Ninive — lugo ly’omu Mezopotamiya karhwa-bwami ka Asuru, Asîriya | |
| נְכוֹ | Noms propres | Néko [Néco] | NEKHÔ|NEKÔ|Neko — mwami w’e Misiri Faraoni Neko, lola 2 Bam 23.29 | |
| נְמוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Nemouël [Nemouel] | NEMÛ’ÊL|Namueli|Nemweli|Nemwel — mwâli wa Eliabu w’oku bûko bwa Rubeni |
| נְמוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Nemouël [Nemouel] | NEMÛ’ÊL|Namueli|Nemweli|Nemwel|Nemuweli — mugala wa Simeoni |
| נְמוּאֵלִי | ✓ | Noms propres | Nemouélite | NEMÛ’ÊLÎ|omulala gw’Abayanamueli — wa kuli Yemweli Nemwel ali mugala wa Simeoni |
| נְמָלָה | Faune | fourmi | NEMÂLÂ|lubasi|olubasi|mbasi|embasi | |
| נָמֵר | Faune | panthère, léopard | NEMÊR|ngwi|engwi|njuzi|enjuzi | |
| נִמְרֹד | Noms propres | Nemrod | NIMROD|Nemrodi|Nemrod — mugala wa Kush wa kuli Ham, rhuderha mpu Sham n’obwo arhali ntyo, nfarasè yasômire ntyo Ham, kuli kuderha, mwiru, mudûrhu, irangi liru ashusha ebikalakala | |
| נִמְרָה | ✓ | Noms propres | Nimra | NIMRÂ|Nimra — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| נִמְרִים | Noms propres | Nimrim | NIMRÎM|Nimurimu|Nimurim|Nimrim — lugo lw’e Mowabu | |
| נִמְשִׁי | ✓ | Noms propres | Nimshi [Nimchi] | NIMSHÎ|Nimushi — shakulu wa Yehu, mwami w’Israheli |
| נֵס-1 | Objets réels | bannière, drapeau | NÊS|Nisi|ibendêra|*murh* *wagwik*|murhi|*gwik* | |
| נֵס-2 | Objets réels | voile | NÊS|cimanyiso c’enkuge|citambara ciyehuka canayeêra oku nyanya ly’obwarho|*manyiso* | |
| נֶסֶךְ | Rituels | image fondue, libation | NÊSEKH|NÊSEK|bigushe|bivange|ntûlo y’idivayi|ntûlo ya cinyobwa|*bulag*|*yôbw*|*yobw*|*nywa*|mvanganye|*nterekêr* | |
| נִסְרֹךְ | Noms propres | Nisrok | NISROK|Nisroki|Nisiroki|Nisrok — muzimu w’e Asîriya muzimu wa bene Asuru | |
| נֵעָה | ✓ | Noms propres | Néa | NÊ’Â|Nea — lugo ly’omu ishwa lya Zabuloni |
| נֹעָה | ✓ | Noms propres | Noa | NO’Â|Noa — mwâli wa Tselofhad, Zelofohadi w’oku bûko bwa Menashè |
| נְעִיאֵל | ✓ | Noms propres | Néïel [Néiel] | NE’Î’ÊL|Nehieli|Neiyeli|Neiel|Neyiel — lugo ly’omu ishwa lya Aseri |
| נַעַם | ✓ | Noms propres | Naam | NA’AM|Naamu|Naam — mugala wa Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| נַעֲמָה-1 | ✓ | Noms propres | Naama | NA’AMÂ|Nahama|Naama — mwâli wa Lemeki wa kuli Kayini |
| נַעֲמָה-2 | ✓ | Noms propres | Naama | NA’AMÂ|Naama — nina wa Roboami, Robowamu , mwami omu Yuda, mugala wa Salomoni |
| נַעֲמָה-3 | ✓ | Noms propres | Naama | NA’AMÂ|Nahama|Naarna — hantu aho, lola Yoz 15.41 |
| נַעֲמִי | ✓ | Noms propres | Naamite, de Naaman, Naaman | NA’AMÂ|omulala gw’Abanaamani|ba kuli Naamani — w’oku bûko bwa Benyamini |
| נָעֳמִי | Noms propres | Noémi | NO’ÊMÎ|NÂOMÎ|Noemi — muka Elimeleki nnazâla wa Ruti, munyamowabu, nnakulu wa Daudi | |
| נַעֲמָן-1 | ✓ | Noms propres | Naamân [Naaman] | NA’AMÂN|Naamani — mugala wa Bela w’oku bûko bwa Benyamini |
| נַעֲמָן-2 | ✓ | Noms propres | Naamân [Naaman] | NA’AMÂN|Nahamani|Naamani — murhambo w’omurhwe gwa mwami w’e Sîriya |
| נַעֲמָן-3 | ✓ | Noms propres | Naamân [Naaman] | NA’AMÂN|Naamani — mugala wa Ehud w’oku bûko bwa Benyamini |
| נַעֲמָתִי | Noms propres | de Naama | NA’AMÂTHÎ|NA’AMATÎ|w’e Naama|munyanaama | |
| נַעֲרָה-1 | ✓ | Noms propres | Naarata [Naara] | NA’ARÂ|Naara|munyere Naara|mwinja — eryo îzino lidesire MUNYERERENKANA, Kinja, Kajuru |
| נַעֲרָה-2 | ✓ | Noms propres | Naara | NA’ARÂ|e Naara|Naara — hantu lubanda lwa Yordani ishwa lya Efrayimu |
| נַעֲרַי | ✓ | Noms propres | Naaraï | NA’ARAY|Naarayi — kuli kuderha MWINJAWANI mugala wa Ezbayi mulwi oku lwa Daudi |
| נְעַרְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Néarya [Néaria] | NE’ARYÂ|Neariya|Neyariya |
| נְעַרְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Néarya [Néaria] | NE’ARYÂ|Neyariya |
| נַעֲרָן | ✓ | Noms propres | Naarân [Naaran] | NA’ARÂN|Narani|Naarani — hantu omu lubanda lwa Yordani omu lya Efrayimu |
| נֹף | Noms propres | Memphis, No | NOF|No|Nof|Menfisi — lugo lw’e Misiri | |
| נֶפֶג-1 | ✓ | Noms propres | Nèfèg [Néfeg] | NÊFEG|Nefegi|Nefeg — mugala wa Yitsehari, Yisehari |
| נֶפֶג-2 | ✓ | Noms propres | Nèfèg [Néfeg] | NÊFEG|Nefegi|Nefeg — mugala wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| נָפָה | Objets réels | crête de montagne, joug | NÂFÂ|kanshonsho|kanshonsho ka ntondo|ntondo ya Nyakasane|mushigo muzibu|irhwerhwe lya ntondo|*busongero*|*busongêre* | |
| נְפוּסִים | ✓ | Noms propres | Nefishsim, Nefousim [Nefoussim, Nefouchessim] | NEFÛSÎM|NEFÛSHESÎM|Nefushisim|Nefusim — mugula wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| נְפוּשְׁסִים | ✓ | Noms propres | Nefishsim [Nefouchessim] | NEFÛSHESÎM|Nefusi|Nefushesim |
| נֹפַח | ✓ | Noms propres | Nofah [Amorites] | NOFAH|Nofahi|Nofah — hantu aho |
| נְפִילִים | ✓ | Êtres | géants? | NEFÎLÎM|abanenene-mikalarhu|bantu banene-banene |
| נָפִישׁ | ✓ | Noms propres | Nafish [Nafich] | NEFÎSH|Nafisheti|Nafishi — mugala wa Ismaeli |
| נֹפֶךְ | Objets réels | turquoise, pierre précieuse | NOFEKH|NOFEK|enofeki|nofeki|ibuye lya citwiro cihamu|eskarbukulo | |
| נֶפְתּוֹחַ | ✓ | Noms propres | Neftoah [Neftoa] | NEFTÔAH|Neftoaha|Neftoah|Neftoyaha — hantu aha |
| נַפְתֻּחִי | ✓ | Noms propres | Naftouah [Naftou] | NAFTUHÎM|Nafutuhimu|Nafutu — lubaga bantu ba kuli Misrayimu bayûbakaga e Nafutu |
| נַפְתָּלִי | Noms propres | Nephtali [Neftali] | NAFTÂLÎ|Nefutali — mugala wa Yakobo cûbaka w’obuko bwa Nefutali | |
| נֵץ | Faune | épervier | NÊTS|lubakà|lubaka|olubakà|olubaka|*bwaso* | |
| נְצִיב | ✓ | Noms propres | Neciv [Nessib] | NETSÎV|Nasibi|Natsib|Natsiv — mutungo nyumpa ya murhwe lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| נְצִיחַ | ✓ | Noms propres | Neciah [Nessia] | NETSÎAH|Nesiya|Netsiya — muntu oyo |
| נקה-1 | Attributs | être exempt de la punition | NQH|NKH|wafuma|lyoki orhacibe kurhi|kurhagâla|onayere|kuyêra|arhankaja kwo iga|*fuma*|*rhacife*|*rhalukira*|*babalir*|arhajiziri câha | |
| נקה-2 | Attributs | déclarer innocent | NKH|NQH|buzira kumuhana|kubona nka muntu mweru kweru|*leka*|*babalir*|omuntu oli n’ecâha nka muntu mweru kweru | |
| נְקוֹדָא-1 | ✓ | Noms propres | Neqoda [Necoda] | NEKÔDÂ’|Nekoda — mugula wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| נְקוֹדָא-2 | ✓ | Noms propres | Neqoda [Necoda] | NEKÔDÂ’|Nekoda — mugula wa milala enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| נָקִי | Attributs | exempt, exempt de | NÂKÎ|orhalikwo bubi|mweru-kweru|omweru kweru|okushukululwa obubi|okufuma obuhane omuntu analikwanine|Wafuma ecihango|abandi bohe banacigendera|yehe arhalikwo lubanja|ntayêza omuntu mubi | |
| נִקָּיוֹן | Attributs | propreté, innocence | NIKÂYÔN|amaboko garhalikwo izabyo|bushinganyanya b’omurhima|bucêse|*cêse*|*cese*|mweru kweru|orhalikwo bubi | |
| נֵר | Noms propres | Ner | NÊR|Neri|kamole — shakulu wa mwami Saulu ishe wa Abneri w’oku bûko bwa Benyamini | |
| נֵרְגַּל | ✓ | Noms propres | Nergal | NÊRGAL|Nergali|Nergal — muzimu w’abarhengaga e Hamati |
| נֵרְגַּל שַׁר־אֶצֶר | Noms propres | Nergal-Sarècèr [Nergal-Saresser] | NÊRGAL-SHAR-‘ETSER|Nergal-Shareza|Nergal-Sharez|Nergali-Shareza — murhambo w’abalwi ba Nabusharbani | |
| נֵרְדְּ | Flore | nard | NÊRD|bukù|obukù | |
| נֵרִיָּה | Noms propres | Nériya [Néria] | NÊREYÂ|NERIYA|Neriya — mugala wa Mahseya îshe wa Maruku na Seraya | |
| נֵרִיָּהוּ | Noms propres | Nériya [Néria] | NERYÂHÛ|Neriya | |
| נשׂא-1 | Attributs | se charger d’une faute | NS’|NÂSÂ’|Aroni, lyo akazihêka amabi Bene Israheli bajira|*câha*|*hêka*|*barhul*|*barhuz*|*hemuk* | |
| נשׂא-2 | Attributs | pardonner, supporter | NS’|NÂSÂ’|K’orhankababalira|obabalire|Ombabalirage ecâha|*babalir*|*shinganyany*|*lember*|*kûlir*|*kûl* | |
| נשׂא-3 | Rituels | levér (la main), jurer | NS’|NÂSÂ’|nacigashaga|nalagananaga|wahigaga|*gasha*|*higa*|*hizir*|*nnengerize enfune* | |
| נָשִׂיא | Êtres | vapeur, nuage, prince | NÂSHÎ’|baluzi|muluzi|abaluzi|omuluzi|barhambo|murhambo|abarhambo|omurhambo|cidûrhu catumbûka|citù|*luzi*|*rhambo*|*rhambul* | |
| נֶשֶׁר | Faune | aigle, vautour | NÊSHER|enyunda|nyunda|enyundà|nyundà|ikozi|makozi|amakozi|cunjunja | |
| נָתִין | Êtres | serviteur du temple | NÂTÎN|omukozi omu ka-Nyamuzinda|abakozi b-omu ka-Nyamuzinda|owahanyirwe|*yankirir*|Abanatineni|aba-Nyatineni|aba-Natineni|*abanyatieni*|ba-Natineni|Natineni|*hanyir*|*hân*|*rherek*|*nterek*|*bayankirirwe* | |
| נָתָן-1 | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — mugala wa Daudi w’oku bûko bwa Yuda | |
| נָתָן-2 | Noms propres | Natan | NÂTÂN|Natani — mulebi oku ngoma ya Daudi na Salomoni | |
| נָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — îshe wa mulwi muguma w’oku ngoma ya Daudi |
| נָתָן-4 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — îshe wa Azariyahu munyabuhashe oku ngoma ya Daudi |
| נָתָן-5 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani |
| נָתָן-6 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — wa kuli Yerahmeyeli, Merameyeeli w’oku bûko bwa Yuda |
| נָתָן-7 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — balondana na Yoweli mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| נָתָן-8 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — bantu banji bagwerhe eri izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| נְתַן־מֶלֶךְ | ✓ | Noms propres | soleil [Soleil] | NETÂN-MÊLEK|izûba|Netani-Meleki — bakag’irhrerekera izûba, lola 2 Bam 23.11 murhambo oku ngoma ya mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziyasi |
| נְתַנְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Natanaeli — mugala wa Zuari, Tsuari, Tsuar murhambo bûko bwa Isakari omu mango ga Musa |
| נְתַנְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netaneyeli|Netanaeli|Netanael — mugala wa Isayi balondana na Daudi w’oku bûko bwa Yuda |
| נְתַנְאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netanaeli|Netaneyeli|Netanaeli — badâhwa banji na bandisi bagwerhe eryo izîno w’oku ngoma ya Daudi |
| נְתַנְאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Natanaeli|Netanel — munyabuhashe oku ngoma ya Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| נְתַנְאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netanaeli|Netanel — murhambo bûko bwa Levi oku ngoma ya Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| נְתַנְאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netanaeli|Netaneli|Natanaeli — banji bagwerhe eri izîno enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| נְתַנְיָה-1 | Noms propres | Netanya [Netania] | NETANYÂ|Netanya|Netanyahu|Netaniyahu — ishe wa Ismaeli murhambo omu basirika | |
| נְתַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Netanya [Netania] | NETANYÂ|Netaniya — mugala wa Azafi, Asafi, Asaf mwimbiza omuka-Nyamuzinda oku ngoma ya Daudi |
| נְתַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂHÛ|Netanya|Netanyahu|Netaniyahu|Netaniya |
| נְתַנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂHÛ|Netanya|Netanyahu|Netaniyahu — muleviti oku ngoma ya Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| נְתַנְיָהוּ-3 | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂ|Netanya|Netaniya|Netanyahu|Netaniyahu — ishe wa Yehudi munyabuhashe oku ngoma ya Yehoyakim | |
| נְתַנְיָהוּ-4 | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂHÛ|Netanya|Netaniya|Netanyahu|Netaniyahu | |
| סְבָא | ✓ | Noms propres | Saba [Séba] | SEBÂ’|Seba|Saba — mugala wa Kush wa kuli bene Hamu, Ham; enfarasè yamuhindwire Sham |
| סְבָאִי | Noms propres | de Nubie [de Séba] | SEVÂ’Î|SEBÂÎ|w’e Seba|w’e Nubiya — wa kuli bene Seba, lola Iz 45.14 | |
| סִבְּכַי | Noms propres | Sibbekaï [Sibkaï] | SIBKAY|Sibekayi — w’e Husha mulwi w’oku ngoma ya Daudi | |
| סִבְרַיִם | Noms propres | Sivraïm [Sibraïm] | SIVRAYIM|Sivrayimu|Sibrayimu|sivrayim|Sibrayim — lugo lw’e Sîriya | |
| סַבְתָּא | ✓ | Noms propres | Savta [Sabta] | SAVTÂ’|Savta|Sabta|Sabata — mugala wa Kushi alondana na Seba, Havila, Rama na Sabuteka, lola Murh 10.7 wa kuli Hamu, Ham |
| סַבְתְּכָא | ✓ | Noms propres | Savteka [Sabteka] | SAVTEKÂ’|Sabuteka|Sabteka — balondana na Seba, Havila na Rama mugala wa KUSH |
| סְדֹם | Noms propres | Sodome | SEDOM|Sodomo — lugo lwahanagwa erhi mabi galwo garhuma | |
| סוֹא | ✓ | Noms propres | Osée | SÔ’|So|Hozeya — So ali mwami w’e Misiri omu mango ga mwami Hozeya w’Israheli |
| סוּגַר | Objets réels | cage | SÛGAR|irhonga|marhonga | |
| סוֹדִי | ✓ | Noms propres | Sodi | SÔDÎ|Sodi — ishe wa Gadiyeli ndolerezi, nyenzi w’oku bûko bwa Zabuloni |
| סוּחַ | ✓ | Noms propres | Souah [Soua] | SÛAH|Suwah|Suwahi|Suwa — enfarasè erhishi oyu h , Suwah ahindusire Suwa |
| סוֹטַי | ✓ | Noms propres | Sotaï | SÔTAY|Sotayi — mugula wa milala w’omu cigamba ciderhwa « barhumisi banji ba Salomoni » oyu ali w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| סְוֵנֵה | Noms propres | Syène [Assouan] | SEWÊNÊ|SEVÊNÊ|Syene|Asuwan — lugo lw’e Misiri baderha « ASUWAN » | |
| סוּס, סוּסָה | Faune | cheval, étalon, cavalerie, cavalier | SÛS|SÛSÂ|citerusi|eciterusi|biterusi|ebiterusi|enfarasi|nfarasi|musirika ogenda oku citerusi|musirika olwira oku nfarasi — SûS yo mpanzi Sûsâ yo nkazi murhwe n’ebikolanwa bya abalwira oku biterusi ohekwa n’eciterusi | |
| סוּס, סִיס | Faune | hirondelle | SÛS|SÎS|kirembe|hirembe|rhwirembe — hinyunyi hiru hisungunu hiyerêra aha nshalalao rhunyunyi rhuyaka emboho y’empondo | |
| סוּסִי | ✓ | Noms propres | Soussi | SÛSÎ|Susi — ishe wa Gadi yali nyenzi, ndolerezi w’oku bûko bwa Menashè |
| סוּף-1 | Flore | roseaux, joncs, algues | SÛF|enfinjo|amasheke|nfinjo|masheke|*finjo*|*sheke* | |
| סוּף-2 | ✓ | Noms propres | Souf | SÛF|Sufu — hantu omw’irungu Musa ageraga n’olubaga |
| סוּפָה | ✓ | Noms propres | Guerres [Soufa] | SÛFÂ|Sufa|Ntambala|birhà|musirûla|*matabâro* — hantu haba omu irungu Bene Israheli bageraga kurhenga e Misiri |
| סוּר | ✓ | Noms propres | Sour | SÛR|Suru|ncuku — hantu muhango gwa ka-Nyamuzinda |
| סִיחֹן | Noms propres | Sihôn [Sihon] | SÎHON|Sihoni — mwami w’Abanyamoriti | |
| סִין-1 | ✓ | Noms propres | Sîn [Sin] | SÎN|Sini — irungu lya Sini Bene Israheli bageragamwo kurhenga e Misiri |
| סִין-2 | Noms propres | Sîn [Sin] | SÎN|Sini — lugo lw’e Misiri | |
| סִינַי | Noms propres | Sinaï | SÎNAY|Sinayi — ntondo Nyamuzinda ahêragakwo Musa Amarhegeko | |
| סִינִי | ✓ | Noms propres | Sinite [Sinite] | SÎNÎ|Siniti|Abasiniti|Abasini — bali ba kuli Kanaani |
| סִינִים | Noms propres | Assouan | SÎNÎM|Sinim|Sinimi — lola Iz 49.12 cihugo abalulizibwe bageragamwo | |
| סִיסְרָא-1 | Noms propres | Sisera [Sisra] | SÎSERÂ’|Sisera — murhambo w’abalwi ba Yabini mwami w’e Kanaani, Kanani, e Hatsor | |
| סִיסְרָא-2 | ✓ | Noms propres | Sisera [Sisra] | SÎSERÂ’|Sisera — mugula wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| סִיעָא | ✓ | Noms propres | Sia | SÎ’Â’|Sia|Siya — mugula wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| סִיעֲהָא | ✓ | Noms propres | Siaha | SÎ’AHÂ’|Siyaha — mugula wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| סִירוֹת דּוּגָה | Objets réels | hameçon | SÎRÔTH DÛNÂ|SÎRÔT DÛNÂ|lulobo | |
| סֻכָּה | Rituels | fourré | SIKÂ|ebihando|ebifumba|ebigala|cihando|cifumba|cigalabihando|bifumba|bigala|mahêma|amahêma|ihêma|*marâro* | |
| סִכּוּת | Noms propres | Sikkouth [Sakouth] | SIKÛT|Sikuti|Sikutu|Sakuto|Sakut — muzibu w’Asuru Sakuto na Kevani bo bazimu Bene Asuru bacijirîre, lola Am 5.26 | |
| סֻכּוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| סֻכּוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — hantu h’omu irungu Bene Israheli bageraga kurhenga e Misiri |
| סֻכּוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — hantu h’omu kabanda ka Yordani |
| סֻכּוֹת-4 | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — olubanda lwa Sukot, baludesire omu Lul 60.6; 108.7 | |
| סֻכּוֹת־בְנוֹת | ✓ | Noms propres | Soukkoth-Benoth [Soukoth-Benoth] | SUKÔTH-BENÔTH|SUKÔT-BENÔT|Sukoti-Benoti|Sukot-Benot — muzimu w’e Babiloni |
| סֻכִּיִּים | ✓ | Noms propres | Soukkiyens [soukites] | SUKÔTHÎM|SUKÔTÎM|Abanya-Suki — lubaga olwo |
| סְכָכָה | ✓ | Noms propres | Sekaka | SEKÂKÂ|Sekaka — lugo lw’omu ishwalya Yuda |
| סִלָּא | Noms propres | Silla [Chomer] | SILÂ’|Silla|Shomeri — lugo luli hofi na Yeruzalemu | |
| סֶלֶד | ✓ | Noms propres | Sèled [Séled] | SÊLED|Seledi — wa kuli Yerahmeyeli bûko bwa Yuda Sêledi afire buzira mwana, lola 1 Nga 2.30 |
| סַלּוּ | ✓ | Noms propres | Sallou | SALÛ|Salu|Salayi — mudâhwa enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| סַלּוּא-1 | ✓ | Noms propres | Sallou | SALÛ’|Salu — mugala wa Meshulamu w’oku bûko bwa Benyamini w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| סַלּוּא-2 | ✓ | Noms propres | Sallou | SALÛ’|Salu — mugala wa Meshulami w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| סָלוּא | ✓ | Noms propres | Salou | SÂLÛ’|Salu — ishe wa Zimri |
| סַלּוֹן | Flore | épine, chardon, bruyère | SALÛN|mushûgi|mishûgi|omushûgi|emishûgi | |
| סלח | Attributs | pardonner, être pardonné | SLH|orhubêre obwonjo oku mabi|kubabalira|kubabalirwa|kuhûnira olubaga obwonjo|*shenga omurhûla*|*babalir*|*bwonj*|*rherekêr*|*nterekêr*|*hulik*|*hanz* — en hébreu moderne SIL’HA signifie « pardon », « pardonne-moi » | |
| סַלָּח | Attributs | prêt à pardonner | SALÂH|oyunjwire bwonjo|orhayimang’ibabalira|onaluzize obwonjo | |
| סַלַּי | ✓ | Noms propres | Sallaï | SALAY|Salayi |
| סְלִיחָה | Attributs | pardon | SELÎHÂ|wa bwonjo|obabalira|bwonjo | |
| סַלְכָה | ✓ | Noms propres | Salka | SALKHÂ|Salka — hantu aho; lola Lush 3.19 |
| סֶלַע הַמַּחְלְקוֹת | ✓ | Noms propres | Roche de l’Incertitude [Rocher de la Séparation] | SEL’A HAMAHLEKÔT|aha kabuye ntarhunganwa|Sela-Hamahhlegot|Kabuye-ntayegêrwa|Kabuye-Kaberûla |
| סֶלַע רִמּוֹן | ✓ | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | SELA’ RIMÔN|Ibuye lya Rimoni|lya Rimoni |
| סֶלַע-1 | Noms propres | rocher, roc | SELA’|ibuye|Kabuye|Lwakiro — e Bushi nayo eba omuntuoderhwa Kabuye; aba e Marhadu ga Nakalonja omu Bugweshe e Bushi | |
| סֶלַע-2 | Noms propres | Sèla [Séla] | SELA’|Sela — lugo omu Edomu | |
| סָלְעָם | ✓ | Faune | sauterelle, criquet [FF 53.54] | SÂLE’A|nzige|ihanzi|mahanzi |
| סַמְגַּר־נְבוּ | Noms propres | Nebou-Sarsekim [Samgar-Nebo] | SAMGAR-NEBÛ|Nebu-Sarsekim|Samgar-Nebo|Samgar-Nebo | |
| סְמַכְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Semakyahou [Semakia] | SEMAKYÂHÛ|Semakiya|Semakiyahu — mugala wa Shemaya mulanzi wa muhango w’oku bûko bwa Levi |
| סְנָאָה | ✓ | Noms propres | Senaa | SENÂ’Â|Sena|Senaya — hantu aho |
| סַנְבַּלַּט | Noms propres | Sânballat [Saneballath] | SANBALAT|Sanbalati|Sanbalat — muntu w’e Bet-Horôn | |
| סֶנֶּה | ✓ | Noms propres | Senné | SÊNÊ|Sene|Sênè — ciri,birimbi ca mabuye oku njira yaja emwa Abafilistini |
| סְנֶה | ✓ | Flore | épine, chardon, bruyère [FF 184-186] | SENÊ|ishaka|mashaka|amashaka|mushûgi|mishûgi |
| סַנְחֵרִיב | Noms propres | Sennakérib | SANKHERÎV|Senakeribu|Senakerib — mwami w’e Asuru (704-681 embere Kristu aburhwe) | |
| סַנְסַנָּה | ✓ | Noms propres | Sansanna [Sanesanna] | SANSANÂ|Sansana |
| סָס | Faune | mite | SÂS|cibungu|ecibungu|bibungu|ebibungu — nka mushangi gwalirwe n’enshwa, na nka môya galirwe n’ecibungu, lola Iz 51.8 | |
| סִסְמַי | ✓ | Noms propres | Sismaï | SISMAYI|Sismayi — wa kuli Yerahmeyeli ishe wa Shalumu w’oku bûko bwa Yuda |
| סַף | ✓ | Noms propres | Saf | SAF|Safi|Saf — wa kuli Rafa |
| סִפַּי | ✓ | Noms propres | Sippaï | SIPAY|Sipayi — wa kuli Rafa kwo kuderha mulala gw’Abarefayimi |
| סַפִּיר | Objets réels | saphir | SAPÎR|njuma|esafira|safira|esafiri — njuma ya ngulo ndârhi yali omu minjihirizo y’Aka-Nyamuzinda | |
| סֵפֶר | Objets réels | écrit, lettre, livre | SÊFER|ecitabu|citabu|mandiko|amandiko|muzingè|anayandika birya binwa|maruba|amaruba|ayandike ecerhe|*andiko*|*ruba*|*cerhe*|*tabu*|*kenger* | |
| סֹפֵר | Êtres | secrétaire, scribe, secrétaires, prêtre-scribe | SOFER|bandisi|abandisi|mwandisi|omwandisi|murhindisi|omurhindisi|abarhindisi b’emyandiko|mudahwa-mwandisi|*dâhwa*|*dahwa* | |
| סְפָר | ✓ | Noms propres | Sefar | SEFÂR|muganjo|mubalè|Sefar|Sefari |
| סְפָרַד | Noms propres | Séfarad [Sefarad] | SEFÂRAD|Sefaradi|Sefarad — hantu aho, lola Ab 1.20 | |
| סְפַרְוִי | ✓ | Noms propres | Sefarwaïtes [de Sefarvaïm] | SEFARVÎ|SEFARWÎ|Sefarayimi|Sefarayim|Safarwayimi|Sefarvayim — bantu b’e Sefarwayim oyo , olole 2 Bam 17.31 |
| סְפַרְוַיִם | Noms propres | Sefarwaïm [Sefarvaïm] | SEFARVAYIM|Safarwayimi | |
| סֹפְרִים | ✓ | Noms propres | Sofrites [Soukatites] | SOFRÎM|Basuka — ba kuli Suka bayubakaga e Yabesi, lola 1 Nga 2.55 |
| סֹפֶרֶת | Noms propres | Sotaï [Soféreth] | SOFÊRETH|SOFÊRET|Sofayi|Sofereti — mugula wa milala w’oku murhwe gwa « Barhumisi ba Salomoni » gw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| סַרְגּוֹן | Noms propres | Sargon | SARGÔN|Sargoni | |
| סֶרֶד | ✓ | Noms propres | Sèred [Séred] | SÊRED|Sêredi — mugala wa Zabuloni |
| סַרְדִּי | ✓ | Noms propres | Sardites [Sérédites] | SARDÎ|omulala gw’Abasêredi |
| סִרָה | ✓ | Noms propres | Sira | SIRÂ|Sira — Sira ali nna-iriba bakagiderha ah’iriba lya Sira, lola 2Sam 3.26 |
| סָרִיס | Êtres | fonctionnaire de la cour, eunuque | SÂRÎS|murhambo w’abaganda|enkonè|enkonè | |
| סִרְפָּד | Flore | épine, chardon, bruyère | SIRPÂD|mushûgi|omushûgi|mishûgi|emishûgi|lushusha|nshusha|bûko mahwa | |
| סְתוּר | ✓ | Noms propres | Setour | SETÛR|Suturi|Seturi|Sutuhuri|Setur — mugala wa Mikayeli, Mikael ndolerezi, nyenzi y’omu buko bwa Aseri, Mib 13.13 |
| סִתְרִי | ✓ | Noms propres | Sitri | SITIR|Sitiri — Sitiri, Sitri ali mugala wa Uziyeli, Uziel w’oku bûko bwa Levi |
| עבד-1 | Divers | servir | ‘VD|’BD|kukolera|kushiga|*muja*|*bajà*|*baja*|*mujà*|kukola|barhegekwa|wakakolera|waderha mpu busha wakaz’inkolera?|nakukolire|omukulu ashiga omurho|Amashanja gakushige|akaz’ikola mpu lyo bamuha Rasheli|ahindusire mujà|Lîka mugala wani ajinkolera|bwo na buno mujikola|olubaga lwani lugende, luj’inkolera|*ba* *bajà*|Baba baja|*rhindibuz*|*rhindibul*|*koler*|*kol*|*bâgir*|*erekêr*|*bûlira okuboko*|*jira*|*jizir*|*kozir*|*rhumik* — muli aminja g’omukolo lunda luguma; olundi lunda muli obuja n’okurhindibuka. | |
| עבד-2 | Divers | tenir dans les liens, asservir | ‘VD|’BD|kulibuza|kulibuzibwa|kukolesibwa obukukuru|bakolesa bene-Israheli okurhalusire,|oku badwirhe balibuzibwa n’Abanya-Misiri|mpu bakazikolera Nyamubâho,|bakazikolesa olubaga|*kola*|*koler*|*koles*|*libuzib*|*libuk* — lunda lubi lwa ‘VD | |
| עבד-3 | Divers | être attiré à servir | ‘VD|’BD|ntaye walicihinga obudaka|Orhahîraga okabaharamya erhi kubakolera|okuzikolera|kulonza okukolera|kucifinja okukolera|kushwira okukola|*fukamir* — yo njira nyinja y’omukolo | |
| עֶבֶד-1 | ✓ | Noms propres | Eved [Ébed] | ‘EBED|’EVED|Ebedi — ishe wa Gaali omu mango g’Abacîranuzi |
| עֶבֶד-2 | ✓ | Noms propres | Eved [Ébed] | ‘EBED|’EVED|Ebedi — mugala wa Yehoshafat wa kuli Adin enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֹבֵד אֱדוֹם | ✓ | Noms propres | Oved-Edom [Obed-Édom] | ‘OVED ‘EDÔM|’OBED ‘EDÔM|Obededoni|Obededomi|Obedi-Edomu|Obed-Edomu|Obed-Edom — mulanzi wa muhango |
| עֲבֵד נְגוֹ | Noms propres | Abed-Négo | ‘AVÊD NEGÔ|Abednego|Abed-Nego|Abedi-Nego — Azariya oyo omu lumimi lw’e Kaldeya mwira wa Daniyeli | |
| עֶבֶד־מֶלֶךְ | Noms propres | Eved-Mélek [Ébed-Mélek] | ‘EVED-MÊLEKH|Eved-Melek|Evedi-Meleki|Yer 38.7|Yer 38.8|Yer 38.10|Yer 38.11|Yer 38.12|Yer 38.16 — Ali munya-Etiyopiya wacizagya omulêbi oku bwami amango Sidekiyahu, Sedekiasi amkwebaga Yeremia omu cina ciyumjwire bijondo Kali ndarhu bamudesire omu citabu ca Yeremiya. Biyerekine oku omuntu mwiru aligwerhe olukengwa omu Bibliya embere ly’okrhimbulwa obuja n’Abaharabu n’okurhambulwa buja n’Ab’e Bulaya. omu Mib 12 rhwayumvirhe oku Nnâmahanga ahanaga Miriyamu bulya amashomba mushinja wage Musa mpu cirhumire arhola omukazi mwiru. Omu Bijiro by’Entumwa (Ebj 8) Omunya Etiyopiya mwiru oyo, abatizibwa embere z’Omunya Roma (Ebj 10-11) | |
| עַבְדָּא-1 | ✓ | Noms propres | Avda [Abda] | ‘AVDÂ’|Abda|Avda — mugala wa Adonirami, Adoniram munya-buhashe |
| עַבְדָּא-2 | ✓ | Noms propres | Avda [Abda] | ‘AVDÂ’|Avda|Obadiya — mugala wa Shamuwa mwene Galali muleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַבְדְּאֵל | Noms propres | Avdéel [Abdéel] | ‘AVDE’ÊL|Abdeyeli|Avdeeli|Abdeyel | |
| עַבְדּוֹן-1 | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Aseri | |
| עַבְדּוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — mugala wa Hileli, Hilele mucîranuzi omu Israheli |
| עַבְדּוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — mugala wa shashak mugula wa milala w’oku bûko bwa Binyamini |
| עַבְדּוֹן-4 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni |
| עַבְדּוֹן-5 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — mugala wa Mikeya munya-buhashe oku ngoma ya Yoziasi, Yoshiyahu |
| עַבְדִּי-1 | Noms propres | Avdi [Abdi] | ‘AVDÎ|Abdi — mugala wa Maluk w’oku bûko bwa Levi | |
| עַבְדִּי-2 | ✓ | Noms propres | Avdi [Abdi] | ‘AVDÎ|Abdi — ishe wa Kishi w’oku bûko bwa Levi oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| עַבְדִּי-3 | ✓ | Noms propres | Avdi [Abdi] | ‘AVDÎ|Abdi |
| עַבְדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Avdiël [Abdiel] | ‘AVDÎ’ÊL|Abdiyeli |
| עֹבַדְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-5 | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya | |
| עֹבַדְיָה-6 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadia|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-7 | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya | |
| עֹבַדְיָה-8 | Noms propres | Abdias | ‘OVADYÂ|Obadiya|Abdiasi | |
| עֹבַדְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Ovadyahou [Obadia] | ‘OVADYÂHÛ|Obadyahu|Obadiyahu|Obadiya |
| עֹבַדְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Ovadyahou [Obadia] | ‘OVADYÂHÛ|Obadiya|Obadiyahu |
| עֹבַדְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Ovadyahou [Obadia] | ‘OVADYÂHÛ|Obadiyahu|Obadiya |
| עֲבוֹדָה | Divers | travil, oeuvre | ‘AVÔDÂ|emikolo|washub’imukolera hano mwani|omukolo|ebyajizirwe|abârhumaga nkukolera,|bujà|obujà|buja|obuja|*kola*|*koler*|*buj* | |
| עֵבֶר-1 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi — mugala wa Shelahi wa kuli bene Semi, Sem |
| עֵבֶר-2 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi — bûko bwa Gadi |
| עֵבֶר-3 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi|Eber — mugala wa elpaali w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֵבֶר-4 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi|Eber — mugala wa Shashak mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֵבֶר-5 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi|Eber — mudâhwa w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֶבְרוֹן | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon, Ébrôn] | ‘EVRÔN|’AVDÔN|Abdoni — lugo olwo omu ishwa lya Aseri resh na dalet banakashushana omu cihebraniya hali mango abasoma bahushikanya ezo herufi |
| עִבְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Hébreu | ‘IBRÎ|Omuhebraniya|Muhebraniya|Omuhabraniya|Muhabraniya|Abahabraniya|Abayahudi|Bayahudi|Omuyahudi|muyahudi|’Ibri|bene Israheli|w’Israheli — wa kuli (Héber, gwarhi abanfransa)’EBERI |
| עִבְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Ivri [Ibri] | ‘IVRÎ|Ibri — mugala wa Merari, oyo Merari ye ishe wa Mushi w’oku buko bwa Levi |
| עֲבָרִים | ✓ | Noms propres | Avarim [Abarim] | ‘AVARÎM|Abari|Abarim|Abarimu — lukere lwa ntondo e Mowabu lola Yer 22.20 |
| עַבְרֹנָה | ✓ | Noms propres | Avrona [Abrona] | ‘AVRONÂ|aha Abrona|Abrona — hatu Abayakaga kurhenga e Misiri bageraga |
| עָגוּר | Faune | cigogne, hirondelle | ‘ÄGÛR|muhangali|omuhangali|emihangali|mihangali|hirembe|rhwirembe|hiremberembe | |
| עֵגֶל-1 | Faune | veau, génisse, jeune vache, vache, jeune taureau, bête | ‘ÊGEL|akanina|kanina ka mudege|nkafu|mpanzi ya mushikira|*mudege*|*nsimba*|*cintu*|*bintu* | |
| עֵגֶל-2 | ✓ | Objets réels | idole en forme du veau | ‘ÊGEL|enshusho y’akanina|nshanga eshusha akanini|akanina|kanina|nshanga eshusha akanina|*kanina*|*nyana*|*manina* |
| עֶגְלָה-1 | ✓ | Faune | jeune vache | ‘ÊGELÂ|endaku|ndaku|muka Daudi — Egla ye muka Daudi bulya |
| עֶגְלָה-2 | Objets réels | Egla [Égla] | ‘ÊGELÂ|Êgla — kalugu ako kashusha akanina | |
| עֶגְלָה-3 | ✓ | Noms propres | Égla | ‘ÊGELÂ|Egla — muka Daudi |
| עֲגָלָה | ✓ | Objets réels | chariot | ‘AGÂLÂ|engâlè|bomboro|ngâle|ngâlè|ngâle|ngalè|ngale|engale |
| עֶגְלוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Eglôn [Églon] | ‘EGLÔN|Egloni|Egloni — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֶגְלוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Eglôn [Églon] | ‘EGLÔN|Egloni — mwami w’e Mowabu amango g’abacîranuzi omu Israheli |
| עֶגְלַת שְׁלִשִׁיָּה | Noms propres | Eglath-Shelishiya [Églath-Selissia] | ‘EGLAT-SHELISHIYÂ|Eglati-Shelishiya|Eglat-Shelishiya — hantu h’e Mowabu | |
| עִדֹּא | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDO’|Ido — ishe wa Ahinadab munya-buhashe w’oku ngoma ya Salomoni |
| עָדָה-1 | ✓ | Noms propres | Ada | ‘ÂDÂ|Ada — muka Lamek, Lemek |
| עָדָה-2 | ✓ | Noms propres | Ada | ‘ÂDÂ|Ada|muka Ezau |
| עֵדָה-1 | ✓ | Êtres | rassemblement, assemblée, bande | ‘EDÂ|ndêko|endêko|boshi|mbugânano|embuganano|cigamba|ecigamba|ndâro|endâro|mulungano|omulungano|kagombe|akagombe|*oshi*|*lubaga*|*ndêko*|*Bene Israheli*|*Israheli*|*bene*|*murhwe*|*mirhwe* |
| עֵדָה-2 | Divers | précepte | ‘EDÂ|amarhegeko|irhegeko|marhegeko|amarhegeko|*rhegek* | |
| עֵדָה-3 | ✓ | Divers | témoin | ‘EDÂ|buhamirizi|muhamirizi|câliho|*hamiriz*|*câlih* |
| עִדּוֹ-1 | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — mugala wa Yowah wa kuli Libni w’oku bûko bwa Levi | |
| עִדּוֹ-2 | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — mulebi w’oku ngoma ya Robowami |
| עִדּוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — shakulu w’omulêbi Zakariya |
| עִדּוֹ-4 | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — bantu banji baligwerhe er’izîno w’oku buko bwa Levi |
| עֵדוּת | Divers | témoin, témoignage, commandement | ‘ÊDÛTH|’ÊDÛT|obuhamirizi|buhamirizi|muhamirizi|omuhamirizi|irhegeko|kurhegeka|ntegesire|marhegeko|*rhegek*|hamiriz*|*dagâno* *kuha*|*dagâno*|*lagânyo*|*laganyo*|Orhenge|*buganano*|*cerekane*|*cêrekane*|*yerekan* | |
| עֲדִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Adiël [Adiel] | ‘ADÎ’ÊL|Adiyeli — muntu w’oku bûko bwa Simoni |
| עֲדִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Adiël [Adiel] | ‘ADÎ’ÊL|Adiyeli — mugala wa Yahzera, Ahzay ishe wa Maesay, Amahsay |
| עֲדִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Adiël [Adiel] | ‘ADÎ’ÊL|Adiyeli — ishe wa Azmavet munya-buhashe w’oku ngoma ya Daudi |
| עֲדָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — ishe wa Yedida Yedida ye muka mwami Amoni w’e Yudeya ishazâla wa mwami Amoni |
| עֲדָיָה-2 | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Adaya shakulûza wa Azaf w’oku bûko bwa Levi | |
| עֲדָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Shimey mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲדָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Yeroham mudâhwa w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲדָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — bantu banji baligwerhe eri izîno balibayansire abakazi b’emahanga b’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲדָיָה-6 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Yoyarîb w’oku bûko bwa Yuda muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲדָיָה-7 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Yeroham mudâhwa enyuma z’oukurhenga e Babiloni |
| עֲדָיָהוּ | ✓ | Noms propres | Adayahou [Adaya] | ‘ADÂYÂHÛ|Adayahu — ishe wa Maaseyahu murhambo oku ngoma ya mwami-kazi Ataliya |
| עָדִין | ✓ | Noms propres | Adîn [Adin] | ‘ADÎN|Adini|murhogozi|mulimbi — mugula wa milala enyuma z’obujà bw’e Babiloni n’omu mashi banaderha omurhogozi mpu MADINI kandi lola eri izîno, BHS Ne 10.17 biguma na WLC Ne 10.16 |
| עֲדִינָא | ✓ | Noms propres | Adina | ‘ADÎNÂ’|Adina — mugala wa Shiza murhambo w’oku bûko bwa Rubeni mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עֲדִיתַיִם | ✓ | Noms propres | Aditaïm | ‘ADÎTAYIM|Aditayimi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עַדְלַי | ✓ | Noms propres | Adlaï | ‘ADLAY|Adlayi — ishe wa Shafati lungere, lola 1 Nga 27.29 |
| עֲדֻלָּם | Noms propres | Adoullam | ‘ADÛLÂM|Adulami|Adulamu — hantu aho lola na BHS Yoz 12.16 biguma na WLC Yoz 12.15 | |
| עֲדֻלָּמִי | ✓ | Noms propres | d’Adoullam | ‘ADÛLÂMÎ|w’e Adulami|b’e Adulami |
| עֵדֶן-1 | Noms propres | Eden [Éden] | ‘ÊDEN|Edeni|ishwa ly’amasîma — hantu aho h’okuhugûla amasîma omuntu aligwerhe embere agome | |
| עֵדֶן-2 | ✓ | Noms propres | Eden [Éden] | ‘ÊDEN|Edeni — mugala wa Yowah wa kuli Gershoni w’oku bûko bwa Levi |
| עֶדֶן | ✓ | Noms propres | Eden [Éden] | ‘EDEN|Edeni — luhande lwa cihugo ca Assuriya |
| עַדְנָא-1 | ✓ | Noms propres | Adna | ‘ADNÂ’|Adna — mugala wa Pahati-Mowabu |
| עַדְנָא-2 | Noms propres | Adna | ‘ADNÂ’|Adna | |
| עַדְנָה | ✓ | Noms propres | Adna | ‘ADNÂ|Adna — murhambo w’ebihumbi omu bûko bwa Yuda |
| עַדְנַח | Noms propres | Adnah [Adna] | ‘ADNÂ|Adna | |
| עַדְעָדָה | Noms propres | Adéada | ‘AD’ÂDÂ|Adeyada|Adeada | |
| עֵדֶר-1 | ✓ | Faune | troupeau | ‘ÊDER|buso|maso|obuso|amaso|*rhwe*|*uso*|*aso*|*gamiya*|*nkafu*|*buzi*|*mpene*|*dogomi|*hesi*|*ntûlo* |
| עֵדֶר-2 | ✓ | Noms propres | Eder [Éder] | ‘ÊDER|Ederi — lugo omu ishwa lya Yuda |
| עֵדֶר-3 | ✓ | Noms propres | Eder [Éder] | ‘ÊDER|Ederi — mugala wa Mushi w’oku bûko bwa Levi |
| עֶדֶר | ✓ | Noms propres | Eder [Éder] | ‘ÊDER|Ederi — mugala wa Beriya mugula wa milala w’oku bûko bwa Binyamini |
| עַדְרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Adriël [Adriel] | ‘ADRÎ’ÊL|Adriyeli|Adriel — mugala wa Barzilayi w’e Mehola |
| עֲדָשָׁה | Flore | lentille | ‘ADÂSHÂ|enkôle|nkôle — rhushimbo rhusungunungunu kulusha zira nkôle ntunu; caba enkôle zirimwo kusharhu | |
| עַוָּא | ✓ | Noms propres | Awa [Ava] | ‘AWÂ’|Awa|Hawa — lubaga lwanyagagwa n’omwami w’e Asûriya lola 2Bam 17.24 |
| עוֹבֵד-1 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Ovedi|Oved|Obedi — mugala wa Bozi, Booz w’oku bûko bwa Yuda |
| עוֹבֵד-2 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — wa kuli Yerahmeyeli bûko bwa Yuda |
| עוֹבֵד-3 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — mulwi w’omu mango ga Daudi |
| עוֹבֵד-4 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — mulanzi wa muhango oku ngoma ya daudi |
| עוֹבֵד-5 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — ishe wa Azariyahu murhambo oku ngoma ya mwami-kazi Ataliya |
| עוֹבָל | Noms propres | Oval [Obal] | ‘ÔVÂL|’ÔBÂL|Obal|Obali — mugala wa Yoktan, Yokutani wa kuli Semi | |
| עוֹג | Noms propres | Og | ‘ÔG|Og|Ogu — mwami w’e Bashani, Bashân Neh 9.22 mwami Bashana | |
| עוֹדֵד-1 | ✓ | Noms propres | Oded | ‘ÔDÊDÎ|Odedi — ishe wa Azariyahu |
| עוֹדֵד-2 | ✓ | Noms propres | Oded | ‘ÔDÊD|Odedi |
| עִוָּה | Noms propres | Iwa [Ava] | ‘ÎVÂ|’IWÂ|Îwa|Îva|Hawa — lugo mwami w’e Asuru anyagaga omu Israheli hali abaluderha Hawa | |
| עַוִּים-1 | ✓ | Noms propres | Avvim [Avim] | ‘AWÎM|Awimi|Awa|w’e Awa — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| עַוִּים-2 | Noms propres | Avvite [Avite] | ‘AWÎM|Abahiviti|Hiviti|abayubakaga e Iwi, Ivi, Awa | |
| עַוִּים-3 | ✓ | Noms propres | Awites [Avites, d’Ava] | ‘AWÎM|’AVÎM|abantu barhengaga e Hawa|bantu b’e Ava, Awa |
| עֲוִית | ✓ | Noms propres | Awith [Avith] | ‘AWÎTH|’AVÎT|olugo lwage lwaderhagwa Avita|Ecishagala cage càderhagwa Aviti — lugo lw’omu Edomu |
| עָוֹן | Attributs | transgression, péché | ‘ÂWÔN|’ÂVÔN|ecâha|câha|bubi|obubi|kulibwa n’àûrhima erhi bubi omuntu ajizire burhuma|buhane oku bubi|*buhan*|*mabi*|*hemuk*|*miziro*|*muziro*|*hana*|*hulik*|*kubi*|*mutuko* — lola BHS 2Sam 19.20 biguma na WLC 2Sam 19.19 | |
| עוֹף | Faune | oiseau, vautour, moineau | ‘ÔF|binyuyi|enyunyi|kanyunyi|akanyunyi|orhunyunyi|hinyunyi|rhuyunyi|ebiyunyi|*nyunyi*|*hungu*|*toro* | |
| עוּץ-1 | ✓ | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Usi|Uts|Uz|Uzi|Utsi — mugala wa Aram herufi tsadé eba nzibu okuhubula omu mashi haguma eri z, ahandi s, ahandi ts: hyo hiri hofi n’ecihebraniya |
| עוּץ-2 | ✓ | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Uts|Uz — mugala wa Nahori |
| עוּץ-3 | ✓ | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Utsi|Uts|Uz|Usi — mugala wa Dishani wa kuli Sheyiri, Seiri, Seir |
| עוּץ-4 | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Utsi|Uts|Uz|Usi — hantu hanji hajira eryo izîno | |
| עוֹרֵב | ✓ | Faune | corbeau | ‘ÔRÊV|hungwe|cihungu|bihungu|bahungwe|*hungu* |
| עוּתַי-1 | ✓ | Noms propres | Outaï | ‘ÛTAY|’ÛTHAY|Utayi — mugala wa Amihudi w’oku bûko bwa Yuda w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עוּתַי-2 | ✓ | Noms propres | Outaï | ‘ÛTAY|’ÛTHAY|Utayi — wa kuli Bigwayi |
| עֵז | Faune | chèvre | ‘ÊZ|empene|mpene|bwoya bwa mpene|banahene|abanahene|ecihebe|cihebe|bihebe|ebihebe|*pene*|*hebe*|*hene* | |
| עֻזָּא-1 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza — mugala wa Abinadab |
| עֻזָּא-2 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza — ishwa lya Uza hali hantu |
| עֻזָּא-3 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza — mugala wa Gera w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻזָּא-4 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza|Usa |
| עַזְבּוּק | ✓ | Noms propres | Azbouq [Azbouc] | ‘AZBÛK|’AZBÛQ|Azibuku|Azbuk — ishe wa Nehemiya arhambulaga lunda luguma lwa Bet-Tsur enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַזְגָּד | ✓ | Noms propres | Azgad | ‘AZGÂD|Azgadi|Azgad — muntu w’omu barhambo barhengaga bujà bw’e Babiloni kandi olole BHS Neh 10.16 biguma na WLC Neh 10.15 |
| עַזָּה | Noms propres | Gaza | ‘AZÂ|Gaza — lugo lwa Bafilistini kuhika buno 2020 enyuma za Kristu | |
| עֻזָּה | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ|Uza — mugala wa Shimeyi wa kuli Merari, ishe wa Mushi w’oku bûko bwa Levi | |
| עֲזוּבָה-1 | ✓ | Noms propres | Azouva [Azouba] | ‘AZÛVÂ|’AZÛBÂ|Azuva|Azuba|Azûba — mwâli wa Shilihi, Shilhi nnina wa mwami Yoshafati, Yoshafat |
| עֲזוּבָה-2 | ✓ | Noms propres | Azouva [Azouba] | ‘AZÛVÂ|’AZÛBÂ|Azuba|Azûba — muka Kalebu |
| עָזָז | ✓ | Noms propres | Azaz | ‘ÂZÂZ|Azazi|Azaz — mugala wa Shimeyi w’oku bûko bwa Rubeni |
| עֲזַזְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Azazyahou [Azazia] | ‘AZAZYÂHÛ|Azaziya|Azaziyahu — muleviti w’amango ga Daudi |
| עֲזַזְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Azazyahou [Azazia] | ‘AZAZYÂHÛ|Azaziya|Azaziyahu — ishe wa Hozeyahu, Hozeya, Ozeya murhambo w’oku bûko bwa Efrayimu oku ngoma ya Daudi |
| עֲזַזְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Azazyahou [Azazia] | ‘AZAZYÂHÛ|Azaziyahu|Azaziya — muleviti oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| עֻזִּי-1 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Buki mudâhwa mukulu w’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּי-2 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Tola w’oku bûko bwa Isakar |
| עֻזִּי-3 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Bela w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻזִּי-4 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Mikri ishe wa Ela |
| עֻזִּי-5 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — banji bagwerheeryo izîno w’oku bûko bwa Levi w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| עֻזִּיָּא | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ouzia] | ‘UZÎYÂ|’UZIYÂ|Uziya|Uzia — muntu w’e Ashtaroti mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עֻזִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Kehati w’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| עֻזִּיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Uriel wa kuli Kehati w’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Bela w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻזִּיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Hemani mwimbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku oku ngoma ya Daudi |
| עֻזִּיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — wa kuli Yedutuni w’oku bûko bwa Levi oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| עֻזִּיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Harhaya mutuzi wa masholo enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Aziël [Aziel] | ‘AZÎÊL|Aziyeli — muleviti w’oku ngoma ya Daudi |
| עָזִּיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Ouzziélite [Ouziélite, d’Ouziel] | ‘ÂZÎ’ÊLÎ|omulala gw’Abaaziyeli|Abauzieli|*buko* *bwa Uziyeli*|Uziyeli — ba kuli Uzieli, mugala wa Kehati |
| עֻזִּיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Ozias [Osée] | ‘UZIYÂ|Oziyasi|Uziyahu — mugala wa Amatsia mwami omu Yudeya 767-740 |
| עֻזִּיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ozias] | ‘UZIYÂ|Uziya|Uziyahu|Oziyasi — wa kuli Kehati w’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ouzia] | ‘UZIYÂ|Uziya|Uziyahu|Oziasi — mudâhwa mukulu omu mango ga EZra |
| עֻזִּיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ouzia] | ‘UZIYÂ|Uziya|Uziyahu|Oziyasi — ishe wa Ataya bûko bwa Yuda |
| עֻזִּיָּהוּ-1 | Noms propres | Ozias, Azaria | ‘UZIYÂHÛ|Oziyasi|Uziyahu|Uziya — mugala wa Amatsia, Amazia, Amasia kuli kuzibu okuhubula herufi tsadè omu ndimi nguma nguma nka mashi erthi nfarasè. Kuli kuhubula S erhi n’amîno gali garhanga olulimi arhagiba S nkana: TS | |
| עֻזִּיָּהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Ouzziyahou [Ozias] | ‘UZIYÂHÛ|Uziya|Uziyahu|Oziyasi — ishe wa Yonatani munya-buhashe w’oku ngoma ya Daudi |
| עֲזִיזָא | ✓ | Noms propres | Aziza | ‘AZÎZÂ’|Aziza — mulume waliyansire omukazi muyamahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַזְמָוֶת-1 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — mulwi w’oku oku ngoma ya Daudi |
| עַזְמָוֶת-2 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — mugala wa Yayera, Yaera, Yehoyada w’oku bûko bwa Benyamini |
| עַזְמָוֶת-3 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — ishe wa Yeziyeli,Yeziel na Peleti, Pelet balwi abo b’oku ngoma ya Daudi |
| עַזְמָוֶת-4 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — mugala wa Adiyeli mulanzi w’omuhako gw’oku bwami, lola 1Nga 27.25 munya-buhashe w’oku ngoma ya Daudi |
| עַזְמָוֶת-5 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azimaweti|Azemaveti|Azmaweti|Azmawet — hantu h’omu lya Benyamini |
| עַזָּן | ✓ | Noms propres | Azzân [Azan] | ‘AZÂN|Azani|Azân — ishe wa Paltiyeli, Paltiel murhambo w’oku bûko bwa Isakari, Isakar |
| עָזְנִיָּה | ✓ | Faune | aigle de mer [FF 82-85] | ‘ÂZNIYÂ|ikozi|ikozi ly’omu nyanja|makozi|amakozi |
| עֲזֵקָה | Noms propres | Azéqa [Azéca] | ‘AZÊKÂ|’AZÊQÂ|aha Azeka|Azeka — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| עַזֻּר-1 | Noms propres | Azzour [Azour] | ‘AZUR|Azuru|Azuri|Azur — murhambo w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| עַזֻּר-2 | Noms propres | Azzour [Azour] | ‘AZU|Azuru|Azuri|Azur — ishe wa Hananiya (Lukogo lwa Nnâmahanga) izino lirhashusha nnalyo wani oyo Hananiya ali mulebi wa bunywesi Omanye! Rhucihangane okukenga amazino girhu | |
| עַזֻּר-3 | Noms propres | Azzour [Azour] | ‘AZU|Azuru|Azuri|Azur — ishe wa Yaazaniya, munya-buhashe | |
| עֵזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — cûbaka c’olugo luderhwa Husha w’oku bûko bwa Yuda |
| עֵזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — mugala wa Efrayimu |
| עֵזֶר-3 | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — mulwi w’oku ngoma ya mwami Daudi | |
| עֵזֶר-4 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — muntu w’omu mango ga Nehemiya |
| עֵזֶר-5 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — mudâhwa omu mango ga Nehemiya |
| עֶזֶר | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — muleviti enyuma ly’obujà bw’e Babiloni |
| עֶזְרָא | ✓ | Noms propres | Esdras [Ezra, Esdras] | ‘EZRÂ’|Ezra — mugala wa Seraya mudâhwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲזַרְאֵל-1 | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel | |
| עֲזַרְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli |
| עֲזַרְאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel |
| עֲזַרְאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel |
| עֲזַרְאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Azarel | Azareli|Azarel |
| עֲזַרְאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel |
| עֶזְרָה | ✓ | Noms propres | Ezra | ‘EZRÂ|Ezra — izîno lya muntu, ci kuli kuderha: Burhabâle, Kugwasanya w’oku bûko bwa Yuda |
| עֶזְרִי | ✓ | Noms propres | Ezri | ‘ÊZRÎ|Ezri — mugala wa Kelubi, Kelub munyabuhashe w’oku ngoma ya Daudi |
| עַזְרִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Azriël [Azriel] | ‘AZRÎ’ÊL|Azriyeli|Azriyel|Azriel — mugula wa milala w’oku bûko bwa Menashè |
| עַזְרִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Azriël [Azriel] | ‘AZRÎ’ÊL|Azriyeli|Azriel — ishe wa Yerimoti murhambo bûko bwa Nefutali oku ngoma ya Daudi |
| עַזְרִיאֵל-3 | Noms propres | Azriël [Azriel] | ‘AZRÎ’ÊL|Azriel|Azriyeli — ishe wa seraymunyabuhashe oku ngoma ya Yehoyakimu, Yehoyakim | |
| עֲזַרְיָה-1 | Noms propres | Azarias [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azariyasi|Azariyahu | |
| עֲזַרְיָה-10 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azariya|Azariyahu |
| עֲזַרְיָה-11 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-12 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azariya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָה-3 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-4 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-5 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-6 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariya|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָה-8 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azaria|Azariyasi |
| עֲזַרְיָה-9 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-10 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azariya|Azariyasi|Azaria|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-6 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-7 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-8 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-9 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עַזְרִיקָם-1 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|Azrikam |
| עַזְרִיקָם-2 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|Azrikam — mwugala wa Azeli, Atseli w’oku bûko bwa Benyamini |
| עַזְרִיקָם-3 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|Azirikamu|Azrikam — mugala wa Hashabiya, Hashabya shakulûza wa Shemaeya, Shemayeya |
| עַזְרִיקָם-4 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|azirikamu|Azrikam — murhambo w’enyumpa ya mwami oku ngoma ya mwami Ahaz, rhuderha Akaz |
| עַזָּתִי | ✓ | Noms propres | Gaza | ‘AZÂTHÎ|’AZÂTÎ|omurhundu gwa Gaza|abantu b’e Gaza|w’e Gaza — lugo lw’omu ishwa ly’Abafilistini, yo filistiya |
| עֵט | Objets réels | aiguille | ‘ÊT|nsindani ya kuhanga|nsindano|ngeyo | |
| עֵט בַּרְזֶל | Objets réels | aiguille de fer | ‘ÊT BARZÂL|nsindani ya cûma | |
| עֲטַלֵּף | Faune | chauve-souris | ‘ÊTLÊF|kubukubu|bakubukubu|nnajojo | |
| עֲטָרָה-1 | Objets réels | couronne, diadème, Atarah | ‘ATÂRÂ|cimanè|ecimanè|bimanè|ebimanè|cimane|ecimane|*shungwe*|*manè*|*mane* | |
| עֲטָרָה-2 | ✓ | Noms propres | Atara | ‘ATÂRÂ|Atara — muka Yerahmeyeli eryo izîno kuli kuderha « cimanè » |
| עַטְרוֹת אַדָּר | ✓ | Noms propres | Atroth-Addar | ‘ATRÔTH ‘ADÂR|’ATRÔT ‘ADÂR|Ataroti w’Adari|Ateroti-Addari|Atarot-Adar — hantu h’omu lya Efrayimu, Benyamini |
| עַטְרוֹת בֵּית יוֹאָב | ✓ | Noms propres | Atroth-Beth-Yoav [Atroth-Beth-Yoab] | ‘ATRÔTH BÊT YÔ’ÂV|’ATRÔT BÊT YÔ’ÂB|Atroti- Bet-Yowabu — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֲטָרוֹת | ✓ | Noms propres | Ataroth | ‘ATÂRÔTH|’ATÂRÔT|Ataroti|Atarot — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| עַטְרֹת שׁוֹפָן | ✓ | Noms propres | Atroth-Shofân [Atroth-Chofan] | ‘ATÂRÔTH SHÔFÂ|Ataroti-Sofani — lugo lw’omu ishwa lya Gad |
| עַי-1 | Noms propres | Aï | ‘AY|Ai|Ayi — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu | |
| עַי-2 | Noms propres | Aï | ‘AY|Ai|Ayi — lugo olwo | |
| עֵיבָל-1 | ✓ | Noms propres | Eval [Ébal] | ‘ÊVÂL|’ÊBÂL|Ebali|Ebal — mugala wa Shobali, Shobal wa kuli Seyiri |
| עֵיבָל-2 | ✓ | Noms propres | Eval [Ébal] | ‘ÊVÂL|’ÊBÂL|Ebali|Ebal — mugala wa Yoktani, Yoktân wa kuli Semi |
| עֵיבָל-3 | ✓ | Noms propres | Ebal [Ébal] | ‘ÊVÂL|’ÊBÂL|Ebali|Ebala|Ebal — ntondo eyo |
| עַיָּה | ✓ | Noms propres | Ayya [Aya] | ‘AYÂ|Aya|Gaza — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu |
| עִיּוֹן | ✓ | Noms propres | Iyyôn [Yon] | ‘ÎYÔN|Iyoni|Iyôn — lugo lw’omu ishwa lya Neftali |
| עַיִט | Faune | vautour, oiseau de proie, rapace | ‘AYIT|Bacigukuma|cigukuma|binyunyi bihiva|binyunyi njaganuzi|*hungu*|*jaganuz* — Abramu akabahâhanya, lola Murh 15.11 | |
| עֵיטָם-1 | ✓ | Noms propres | Etam [Étam] | ‘ÊTÂM|Etamu|Etami|Etam — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| עֵיטָם-2 | ✓ | Noms propres | Etam [Étam] | ‘ÊTÂM|Etamu|Etami|Etam — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| עִיֵּי הָעֲבָרִים | ✓ | Noms propres | Iyyé-Avarim [Yé-Abarim] | ‘ÎYÊ-HÂ’ÂVRÎM|Yabarimi|Iye-Abarimi — oku njira y’okurhenga bujà bw’e Misiri |
| עִיִּים-1 | ✓ | Noms propres | Iyyim [Yé-Abarim] | ‘IYÎM|Iyim-Abarimi|Iyim — hantu abarhengaga bujà bw’e Misiri bageraga |
| עִיִּים-2 | ✓ | Noms propres | Iyyim [Iyim] | ‘IYÎM|Iyimi|Iyim — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| עִילַי | ✓ | Noms propres | Ilaï | ‘ÎLAY|Ilayi — wa kuli Ahowahi, Ahoah, Ahowa mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עֵילָם-1 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elami|Elam|Elamu — mugala wa Semi |
| עֵילָם-2 | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elami|Elam — cihugo ciri ekarhî ka Mezopotamiya na Persi | |
| עֵילָם-3 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|elami|Elam — mugala wa Shashak mugula wa milala w’oku bûko bwa Binyamini |
| עֵילָם-4 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|Elami|Elam — mugala wa Meshelemiyahu mulanzi wa muhango w’oku bûko bwa Levi |
| עֵילָם-5 | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|Elami|Elam — mugula wa milala enuma z’obujà bw’ Babiloni | |
| עֵילָם-6 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|Elami|Elam — mudâhwa w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַיִן-1 | ✓ | Noms propres | Aïn | ‘AYIN|Ayini|isu|ilola|iboneko|busu|bululi|iriba|maliba |
| עַיִן-2 | ✓ | Noms propres | Ein [En] | ‘AYIN|’EYIN|Eyin|Ayini|Ayin — hantu h-oku lubibi lwa Israheli lw’ebuzûka-zûba |
| עַיִן-3 | Noms propres | Ein-Rimmôn [Aïn] | ‘AYIN|’EYIN|Eni-Rimoni|Ayin-Rimon|Eyin-Rimon|Ayini — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| עֵין גֶּדִי | Noms propres | Ein-Guèdi [En-Guédi] | ‘AYIN|’EYIN|Eyin-Gedi|Iriba-ly’Empene|Iriba ly’Orhushafu|Engedi|*gedi* | |
| עֵין גַּנִּים-1 | ✓ | Noms propres | Ein-Gannim [En-Gannim] | ‘ÊN GANÎM|Iriba lya Gan|Ein|Eyin — isu kandi erhi iriba |
| עֵין גַּנִּים-2 | ✓ | Noms propres | Ein-Gannim [En-Gannim] | ‘ÊN GANÎM|Eyin Ganim|En Ganimi|Eni-Ganimi |
| עֵין דֹּאר | ✓ | Noms propres | Ein-Dor [En-Dor, fontaine de Dor] | ‘ÊN D’OR|Eyin-Dor|En-Dor|Iriba lya Dor|Eyin-Dori|Endori — iriba lya Dor lugo omu lya Menashè |
| עֵין הַקּוֹרֵא | ✓ | Noms propres | Ein-Qoré | ‘ÊN HÂKÔRÊ’|Eni-Korè|Iriba lya Korè |
| עֵין חַדָּה | ✓ | Noms propres | Ein-Hadda [En-Hadda] | ‘ÊN HADÂ|En-Hada — lugo ly’omu lya Isakar |
| עֵין חָצוֹר | ✓ | Noms propres | Ein-Haçor [En-Hassor] | ‘ÊN HÂTSÔN|Eni-Hasori|Eni-Hazor|Eni-Hatsor — lugo luzibuzibu lw’omu ishwa lya Nefutali |
| עֵין מִשְׁפָּט | ✓ | Noms propres | Ein-Mishpat [En-Michepath] | ‘ÊN MISHPPÂT|e Ayini Mishipati|Ayin-Mishpat — hantu aho haderhwa kandi mpu « Kadesh » |
| עֵין עֶגְלַיִם | Noms propres | Ein-Eglaïm [En-Églaïm] | ‘ÊN ‘EGLAYIM|Engalayim|Eyin- Eglayim — hantu hofi n’Enyanja y’Omunyu (Mer Morte, gwarhi enfarasè) | |
| עֵין רִמּוֹן | ✓ | Noms propres | Ein-Rimmôn [En-Rimmon] | ‘ÊN RIMÔN|En-Rimoni|Ein-Rimôn — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Yuda n’omu ishwa lya Simeoni |
| עֵין שֶׁמֶשׁ | ✓ | Noms propres | Ein-Shèmesh [En-Chémech] | ‘ÊN SHÊMESH|En-Shemeshi|Ein-Shemesh|Eyin Shemeshi — hantu h’omu lya Yuda n’omu lya Benyamini nka kula Mugogo aba e Kaziba n’e Ngweshe Luduha aba e Luhwinja n’e Ngweshe |
| עֵין תַּפּוּחַ | Noms propres | Ein-Tappouah [En-Tappoua] | ‘ÊN TAPÛH|Haha Eyin-Tapuaha|Eyin-Tapuah — hantu h’omu ishwa lya Menashè | |
| עֵין רֹגֵל | ✓ | Noms propres | Ein-Roguel [En-Roguel] | ‘ÊN RÔGÊL|ah’iriba lya Rogeli|Ein-Rogel|Eyin-Rogeli|Ein-Rogweli|ah’iriba lya Fuloni |
| עֵינַיִם | ✓ | Noms propres | Einaïm [Énaïm] | ‘ÊNAYIM|Enayimi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֵינָם | ✓ | Noms propres | Einam [Énam] | ‘ÊNÂM|Enayimi|Enama — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֵינָן | ✓ | Noms propres | Einân [Énan] | ‘ÊNÂN|Enani|Einani|Einân — ishe wa Ahira w’oku bûko bwa Nefutali |
| עֵיפָה-1 | Noms propres | Eifa [Éfa] | ‘ÊFÂ|Efa|mwizimya|mwizizi | |
| עֵיפָה-2 | ✓ | Noms propres | Eifa [Éfa] | ‘ÊFÂ|Efa|mwizimya|mwizizi — mugala wa Madiyani, Madiân na Madiyani mwene Ketura Ketura naye muka Abrahamu |
| עֵיפָה-3 | ✓ | Noms propres | Eifa [Éfa] | ‘ÊFÂ|Efa|mwizimya|mwizizi — ciherula ca Kalebu |
| עֵיפַי | Noms propres | Ofaï [Éfaï] | ‘ÊFAY|Efayi — w’e Netofa ishe wa barhambo bagumabaguma ba basirika b’ Yuda omu mango g’obujà bw’e Babiloni | |
| עַיִר | ✓ | Faune | âne | ‘AYIR|ndogomi|endogomi|ndogomi ya mpanzi |
| עִיר הַמֶּלַח | ✓ | Noms propres | Nivshân [Nibechan] | ‘ÎR HÂMELAH|Ir-Ha Melahi|Lugo-lwa-munyu — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עִיר נָחָשׁ | ✓ | Noms propres | ville de Nahash, Ir-Nahash [Nahach] | ‘ÎR NÂHÂSH|ecishagala ca Nahashi|Nahash — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עִיר שֶׁמֶשׁ | ✓ | Noms propres | Ir-Shèmesh [Ir-Chémech] | ‘ÎR SHÊMESH|Ir Shemeshi|lugo-Shemesh — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| עִיר-1 | Objets réels | ville, villes, villages | ‘ÎR|cishagala|ecishagala|ebishagala|bishagala|lugo|ngo|olugo|engo|*lugo*|*shagala*|*hugo* — cihugo, lola Murh 19.14 | |
| עִיר-2 | ✓ | Objets réels | cité, district | ‘ÎR|lugo|ngo|murhundu|omurhundu|emirhundu|*rhundu*|*ngo*|*lugo*|*shagala*|*aha bwami*|*aha Yeruzalemu*|*bwami*|*burhwâli* — WLC 1Bam 22.50 biguma na BHS 1Bam 22.51 |
| עִיר-3 | ✓ | Noms propres | Ir | ‘ÎR|Iri — izino ly’oyu muntu ye LUGO, ishe wa Shupimu na Hupimu, lola 1Nga 7.12 |
| עִיר-4 | Attributs | épouvantable confusion, rage | ‘ÎR|ishababe|kavulindi kakali|ebihamba|kaheza | |
| עִיר-5 | ✓ | Faune | ânon, poulain | ‘ÎR|akanina k’endogomi |
| עִירָא-1 | ✓ | Noms propres | Ira | ‘ÎRÂ|Ira — muntu w’e Yairi, Yayiri mudâhwa wa Daudi, lola 2Sam 20.26 |
| עִירָא-2 | ✓ | Noms propres | Ira | ‘ÎRÂ|Ira — mugala wa Ikesh w’e Tekowa mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עִירָא-3 | ✓ | Noms propres | Ira | ‘ÎRÂ|Ira — w’e Yatiri mulwi oku ngoma ya Daudi |
| עִירָד | ✓ | Noms propres | Irad | ‘ÎRÂD|Iradi — mugala wa Henoki wa kuli Kayini |
| עִירוּ | ✓ | Noms propres | Irou | ‘ÎRÛ|Iru — mugala wa Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| עִירִי | ✓ | Noms propres | Iri | ‘ÎRÎ|Iri — mugala wa Bela w’oku bûko bwa Benyamini |
| עִירָם | Noms propres | Iram | ‘ÎRÂM|Irami|Iram — murhambo w’e Edomu | |
| עַיַּת | Noms propres | Ayyath [Ayath] | ‘AYATH|’AYAT|Ayati|Ayat — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu | |
| עַכְבּוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Akbor | ‘AKHBÔR|’AKBÔR|Akibori|Akbori|Akbor — ishe wa Baal-Hanani, Hanân, mwami w’e Edomu |
| עַכְבּוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Akbor | ‘AKHBÔR|’AKBÔR|Akibori|Akbor|Akbori — mugala wa Mikeya munyabu-hashe oku ngoma ya mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| עַכְבּוֹר-3 | Noms propres | Akbor | ‘AKHBÔR|’AKBÔR|Akibori|Akbori|Akbor — ishe wa Elnatani munya-buhashe w’oku ngoma ya mwami Yehoyakim | |
| עַכָּבִישׁ | Faune | araignée | ‘AKÂVÎSH|lwirhangula|nalwirhangulira|olwirhangula | |
| עַכְבָּר | Faune | souris, rat | ‘AKHBÂR|mulindye|milindye|mirindye|*musherebera*|*mbeba*|*ndye* — omu nyâdazi zihanzibwe, lola Lev 11.29 | |
| עַכּוֹ | ✓ | Noms propres | Akko | ‘AKÔ|aha Ako — lugo lw’omu ishwa lya Isakar |
| עָכָן | ✓ | Noms propres | Akân [Akan] | ‘ÂKHÂN|’ÂKÂN|Akani — mugala wa Karmi w’oku bûko bwa Yuda |
| עַכְסָה | ✓ | Noms propres | Aksa [Axa] | ‘AKHSÂ|’AKSÂ|Aksa — mâli wa Kalebu |
| עָכָר | ✓ | Noms propres | Akar | ‘ÂKHÂR|’AKÂR|Akari|Akar — mugala wa Karmi w’oku bûko bwa Yuda |
| עָכְרָן | ✓ | Noms propres | Okrân [Okran] | ‘OKHRÂN|’OKRÂN|Okrani|Okrân — ishe wa Pagiyeli, Pagiel w’oku bûko bwa Aseri |
| עֹל | Objets réels | joug | ‘OL|omuzigo|muzigo|mizigo emizigo|mushigo mubi|bujà|obujà|mikolo|mikolo midarhi|*shigo*|*buj*|*kolo*|*zigo* | |
| עֻלָּא | ✓ | Noms propres | Oulla | ‘ULÂ’|Ula — muntu w’omu bûko bwa Aseri |
| עֹלָה | Rituels | holocauste | ‘OLÂ|embagwa z’okusingonola|nterekêro nsingôlnolwa|nterekêro ya kusingonoka|enterekêro|nterekêro|embâgwa|*bâgwa*|*bagwa*|*rekêr*|*singônol*|*rhongôl*|*shonez* | |
| עַלְוָה | ✓ | Noms propres | Yeteth [Alva] | ‘ALVÂ|’ALWÂ|Yeteti|Alva|kubula bushinganyanya|bulyalya — Alva, Aluva w’e Edomu |
| עַלְוָן | ✓ | Noms propres | Alwân [Alvan] | ‘ALVÂ|’ALWÂN|Aluvani|Alwani — mugala wa Shobali, Shobal wa kuli Seyir |
| עֲלוּקָה | Faune | sangsue | ‘ALÛKÂ|’ALÛQÂ|mushûndwè|omushûndwè|mishûndwè|emishûndwè | |
| עֵלִי | ✓ | Noms propres | Eli [Héli] | ‘ÊLÎ|Eli|Eliya|Heli — mudâhwa na mulebi ye wayigirizagya Samweli okukolera Nyakasane |
| עֶלְיוֹן | Noms propres | Très-Haut [très-haut] | ‘ÊLYÔN|Nyamuzinda w’enyanya bwenêne|Ow’enyanya bwenêne|omukulu kulusha|ow’Enyanya|Ogala-byoshi|*byosh*|*enyanya|*kulu* | |
| עַלְיָן | ✓ | Noms propres | Alyân [Alian] | ‘ÊLYÔN|Aliyani — mugala wa shobal wa kuli Seyiri |
| עַלְמוֹן | Noms propres | Almôn [Alémeth] | ‘ALMÔN|Almôn|Almoni — lugo lwa baleviti lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| עַלְמֹן דִּבְלָתַיְמָה | ✓ | Noms propres | Almôn-Divlataïma [Almon-Diblataïm] | ‘ALMON DIBLÂ|Almoni-Diblatayimi — hantu abarhengaga bujà e Misiri bageraga |
| עָלֶמֶת-1 | Noms propres | Alèmeth [Alémeth] | ‘ÂLEMETH|’ÂLEMET|Almeti|Alemeti|Almet — lugo lwa baleviti omu lya Benyamini | |
| עָלֶמֶת-2 | ✓ | Noms propres | Alèmeth [Alémeth] | ‘ÂLEMETH|’ÂLEMET|Almeti|Alemeti|Almet — mugala wa Bekeri w’oku bûko bwa Benyamini |
| עָלֶמֶת-3 | ✓ | Noms propres | Alèmeth [Alémeth] | ‘ÂLEMETH|’ÂLEMET|Almeti|Alemeti|Almet — mugala wa Yayera, Yaera, Yehoyada, Yehoada w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻמָּה | ✓ | Noms propres | Oum | ‘UMÂ|Urna|e|hofi na|nka kula — Uma luli lugo lw’omu lya Isakar |
| עַמּוֹן | Noms propres | Ben-Ammi, Ammonite, Ammon | ‘ÊMÔN|Beni-Ami|bene Amoni|Amoni|*mon*|*ene* *ami*|*moniti* — Amoni ali mugala wa Loti Ben-Ami luli lubaga n’ishwa lyalwo, cihugo calwo | |
| עַמּוֹנִי | ✓ | Noms propres | Ammonite | ‘AMÔNÎ|Bene-Amoni|Bene Amôn|mu-Amoniti|muamoniti|Baamoniti|aba-Amoniti|w’e Amonit|Abamoniti|munya-Amoni|omunya-Amoni|abanya-Amoni|*monit*|*moni*|w’oku lugurhu|aho hantu|*kuli* *bo* — bakuli Amôn bakazagiderhwa Ba-Zamuzumi, lola Lush 2.20 |
| עָמוֹס | Noms propres | Amos | ‘ÂMÔS|Amosi|Amos — mulêbi abaga mungere e Tekowa lero ahinduka mulêbi | |
| עָמוֹק | ✓ | Noms propres | Amoq [Amoc] | ‘ÂMÔK|’ÂMÔQ|Amoki|Amok — mudâhwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַמִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amieli|Amiyeli|Amiel — mugala wa Gemali w’oku bûko bwa Dani eryo izino lidesire: « olubaga lwani lwa Nyamuzinda » |
| עַמִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amieli|Amiyeli|Amiel — ishe wa Makiri, Makir we Lodbar |
| עַמִּיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amiyeli|Amieli|Amiel — ishe wa Bat-sheba, muka Uriya Daudi ayirhagakwo iba |
| עַמִּיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amiyeli|Amieli|Amiel — mugala wa Obed Edomu mulanzi wa muhango oku ngoma ya Daudi |
| עַמִּיהוּד-1 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amiyudi|Amihud — mugala wa Laedân, Laedani w’oku bûko bwa Efrayimu |
| עַמִּיהוּד-2 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amiyudi|Amihud — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| עַמִּיהוּד-3 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amihud — ishe wa Pedaheli Pedahel murhambo w’omu bûko bwa Nefutali |
| עַמִּיהוּד-4 | ✓ | Noms propres | Ammihour [Ammihoud] | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amihud — ishe wa mwami w’e Geshur |
| עַמִּיהוּד-5 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amihud — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| עַמִּיזָבָד | ✓ | Noms propres | Ammizavad [Ammizabad] | ‘AMÎZÂVÂD|Amizabadi|Amizabad — mugala wa Benayahu murhambo wa basirika w’oku ngoma ya Daudi |
| עַמִּינָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Amminadav [Amminadab] | ‘AMÎNÂDÂV|Aminadabu|Aminadab|Aminadav — mugala wa Ram ishe wa Nahshôn, Nahashoni w’oku bûko bwa Yuda |
| עַמִּינָדָב-2 | Noms propres | Amminadav [Amminadab] | ‘AMÎNÂDÂV|Aminadabu|Aminadav — mugala wa Kehati w’oku bûko bwa Levi | |
| עַמִּינָדָב-3 | ✓ | Noms propres | Amminadav [Amminadab] | ‘AMÎNÂDÂV|Aminadabu|aminadab|Aminadav — muntu wa kuli bene Uzieli bûko bwa Levi |
| עָמִיר | Objets réels | gerbes | ‘ÂMÎR|miha ya mihuli|mwiha|miha|omwiha|emiha | |
| עַמִּישַׁדַּי | ✓ | Noms propres | Ammishaddaï [Ammichaddaï] | ‘AMÎSHADAY|Amishadayi — ishe wa Ahiezeri w’oku bûko bwa Dani eri izîno lidesire: ‘olubaga lwani luli lwa Shadayi, Nyamwagirwa |
| עָמָל | ✓ | Noms propres | Hélèm [Hotam] | ‘ÂMÂL mugala wa ‘ÊLEM|HOTÂM|nfuluso|murhamo|miruho|kubula murhima|burhe|câha|buminya|Hotamu|Amali — hotam kuli kuderha « nfuluso’, « murhamo », « miruho », « kubula murhima », « burhe » mugala wa Helemi w’oku bûko bwa Aseri |
| עֲמָלֵק | ✓ | Noms propres | Amaleq [Amalec] | ‘AMÂLEK|Ameleki|Amaleki|Amalek|abanya-Maleki — mugala wa Ezau |
| עֲמָלֵקִי | ✓ | Noms propres | amalécite [Amalécite] | ‘AMÂLÊKÎ|Omunya-Maleki|omunya-Maleki|munya-Amaleki|Abanya-Amaleki|abany’Amaleki|banya-Maleki|aba Malesiti|aba-Amaleki|bene Amaleki|Abameleki|*nya-Amaleki*|*maleki* — wa kuli Amalek, mugala wa Ezau |
| עִמָּנוּאֵל | Noms propres | Emmanuel | ‘IMÂNÛ’ÊL|Emanueli|Imanueli|Nyamuzinda-haguma-nirhu — muntu okuburhwa kwage kulagwirwe n’omulebi Izaya Abakristu bayumvirhe oku ye Yezu, lola Mt 1.23 eryo izîno kuli kuderha « NYAMUZINDA-HAGUMA-NIRHU » | |
| עֲמַסְיָה | ✓ | Noms propres | Amasya [Amassia] | ‘AMASIYÂ|Amasyaa|Amasiya|Amasia — mugala wa Zikri murhambo wa basirika oku ngoma ya Yoshafati, Yoshafat |
| עַמְעָד | ✓ | Noms propres | Améad [Amad] | ‘AM’ÂD|Ameadi|Amead — lugo omu ishwa lya Aserii |
| עֵמֶק הַבָּכָא | Noms propres | Vallée de Baca, larmes | ‘ÊMEK HABÂKÂ’|’ÊMEQ HABÂKHÂ|Kabanda ka Baka|Kabanda ka mirenge|mirenge — baka yo mirenge emek ko kabanda | |
| עֵמֶק עָכוֹר | Noms propres | vallée de Akor [d’Akor] | ‘ÊMEK HABÂKÂ|’ÊMEQ HABÂKHÂ|kabanda k’Akori — omu ishwa lya Yuda hofi na Yeriko | |
| עֵמֶק קְצִיץ | ✓ | Noms propres | Emeq-Qeciç [Émec-Quessis] | ‘ÊMEK KETSÎTS|’ÊMEQ QETSÎTS|Emeki-Kasisi|Emek-Katsits — lugo lw’omu ishwa lya Benjamin |
| עמר | Objets réels | lier des gerbes | ‘MR|kushana emihuli|kukolêsa owundi bujà|kurhindibuza — nka kula omushi adosa, erhi: « kurhi oku wagonya owinyu? » | |
| עֹמֶר | Objets réels | gerbe, omer | ‘OMER|omuhuli|miha|omer, ngero ya bikazire litri 2,2 — ngero baderha OMER; 10 yo efa | |
| עֲמֹרָה | Noms propres | Gomorrhe | ‘AMORÂ|Gomora — lulya lugo lwashabagwa bona Sodomo lugo lwa bihenyango, lwa bugoma kuli Nyamuzinda, Murh 13.10 | |
| עָמְרִי-1 | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mwami omu Israheli y’e mwênè omu 880-874 bene Israheli banaciyîmika Omri, bamuyambika ishungwe ly’àbwami, lola 1Bam 16.16 | |
| עָמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mugala wa Bekeri w’oku bûko bwa Benyamini |
| עָמְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mugala wa Imri shakulûza wa Utayi w’oku bûko bwa Yuda |
| עָמְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mugala wa Mikaeli murhambo w’oku bûko bwa Isakar w’oku ngoma ya Daudi |
| עַמְרָם-1 | Noms propres | Amram | ‘AMRÂM|Amurami|Amuramu|Amrami|Amram — mugala wa Kehati ishe wa Musa w’oku bûko bwa Levi MUSA YE MUNTU WACISHOGAGWA NQ NNAMAHANGA MPU ALIKÛZE OLUBAGA LWAGE OMU BUJA BW’EMISIRI bûko bwa Levi, ali mwene wabo Abashi obwo, bo ba kuli Mushi, mugala wa Merari w’omu bûko bwa Levi naye. Soma: Les origines bibliaues des Bashi, nyabangere.com | |
| עַמְרָם-2 | ✓ | Noms propres | Amram | ‘AMRÂM|Amurami|Amuramu|Amrami|Amram — muntu waliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַמְרָמִי | ✓ | Noms propres | Amramite, d’Amram | ‘AMRÂM|Abanyamrami|Bene Amram|bûko bwa Amuramu — w’oku bûko bwa Levi |
| עֲמָשָׂא-1 | Noms propres | Amasa [Amassa] | ‘AMÂSÂ’|Amasa — mugala wa Yeter bona Abigayil, mwâli wabo Daudi, ahamwa Daudi hali Abigayil, mwâli wabo na Abigayil, mukâge, ye Daudi ayinjiraga erhi Nabali amafà. amasa ali murhambo wa basirika | |
| עֲמָשָׂא-2 | ✓ | Noms propres | Amasa [Amassa] | ‘AMÂSÂ’|Amasa — murhambo wa bûko bwa Efrayimu w’oku ngoma ya Ahaz |
| עֲמָשַׂי-1 | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mugala wa Elkana shakulûza wa Hemani w’oku bûko bwa Levi | |
| עֲמָשַׂי-2 | ✓ | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mugala wa Elkana ishe wa Mahati, lola 2 Nga 29.12 w’oku bûko bwa Levi oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| עֲמָשַׂי-3 | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mulwi oku ngoma ya Daudi | |
| עֲמָשַׂי-4 | ✓ | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mudâhwa w’oku bûko bwa Levi w’oku ngoma ya Daudi |
| עֲמַשְׁסַי | ✓ | Noms propres | Amashsaï [Amachesaï] | ‘AMQSHSAY|Amashsayi — mugala wa Azarieli, Azariel, Azariyel, Adiel mûdâhwa enyuma w’obujà bw’e Babiloni |
| עֵנָב | Flore | grappe, raisin, vignoble | ‘ÊNÂV|ebihadu|emizabibu|ebihadu by’àmuzabibu|amalehe g’omuzabibu|amalehe g’emizabibu|olusisi lw’omuzabibu|ishami ly’omuzabibu|emizabibu mibishi|lukoma | |
| עֲנָב | Noms propres | Anav [Anab] | ‘ANÂV|e Anabi|Anav|Anab — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| עֲנָה-1 | ✓ | Noms propres | Ana | ‘ANÂ|Hana|Ana — mwâli wa Zibeoni, Tsibeôn nina wa Oholibama muka Ezau |
| עֲנָה-2 | ✓ | Noms propres | Ana | ‘ANÂ|Hana|Ana — mugala wa Seyiri |
| עֲנָה-3 | ✓ | Noms propres | Ana | ‘ANÂ|Hana|Ana — mugala wa Zibeoni, Tsibôn, mugala wa Seyiri |
| עָנָו | ✓ | Attributs | pauvre, humble, doux | ‘ANÂV|mukenyi|mwirhohye|mutûdu — mukenyi, mwirhohye, mutûdu embere za Nyamuzinda ANWIM YAHWEH, bo balya bantu bacikubagira Nyamuzinda bayishi oku ntaco omuntu ajira nka Nnâmahanga arhamushobôzagya… |
| עָנוּב | ✓ | Noms propres | Anouv [Anoub] | ‘ÂNÛV|Anubu|Anub|Anuv — mugala wa Kozi, Kots w’oku bûko bwa Yuda |
| עֲנוֹק | ✓ | Noms propres | Anaq | ‘ANÔK|Anaki|Anoki|Anok |
| עֻנִּי-1 | ✓ | Noms propres | Ounni | ‘UNÎ|Uni — muguma omu balanzi b’omuhango 24, lola 1Nga 15.18 |
| עֻנִּי-2 | ✓ | Noms propres | Ounni | ‘UNÎ|Uni |
| עֲנָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hashoum [Hachoum] | ‘ANÂYÂ|Anaya|Hashun — muntu oyo w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni muguma omu bantu ikumi na babirhi baliyimanzire eekulyo n’ekumosho kwa Nehemiya amango g’obugashanize bw’Akanwa ka Nnâmahanga, lola Neh 8.4 |
| עֲנָיָה-2 | Noms propres | Hashoum [Hachoum] | ‘ANÂYÂ|Anaya|Hashun — murhambo w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| עָנִים | ✓ | Noms propres | Anim | ‘ÂNÎM|Animi|Anim — lugo lw’omu lya Yuda |
| עָנֵם | Noms propres | Anem | ‘ÂNÊM|Anemi|Anem — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Isakar | |
| עֲנָמִים | ✓ | Noms propres | gens de Einâm [Anem] | ‘ANÂMÎM|bene Anemu|Anemi|Anemu — lubaga nkomoka ya Misrayim |
| עֲנַמֶּלֶךְ | ✓ | Noms propres | Anammélek | ‘ANAMÊLEKH|’ANAMÊLEK|Anameleki — muzimu wa bene Sefarvayim, Abanya-Sefarwayimi |
| עָנָן | Noms propres | Anân [Anan] | ‘ANÂN|Anani|Anân|citù|bitù|ecitù|ebitù — Anân ali murhambo w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni WLC Ne 10.27 byo biguma na BHS Ne 10.27 | |
| עֲנָנִי | ✓ | Noms propres | Anani | ‘ANÂNÎ|Anani — wa kuli zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| עֲנַנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Ananya [Anania] | ‘ANÂNÎYÂ|Ananiya|Ananiniyahu|Hananiya — shakulûza wa Azariasi mudâhwa w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲנַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Ananya [Anania] | ‘ANÂNÎYÂ|Ananiya|Ananiniyahu|Hananiya — hantu aho nka kula banaderha Nyangezi hantu na Nyangezi muntu; Ngweshe cihugo na Ngweshe muntu; Kabare cihugo na Kabare muntu … |
| עֲנָק-1 | ✓ | Noms propres | Anaq [Anac] | ‘ANÂK|’ANÂQ|Anaki|Anak|ba-Anakimu |
| עֲנָק-2 | ✓ | Noms propres | Anaq [Anac] | ‘ANÂK ‘ANÂQ|Anakirmu|Anakimi|Anaki|Anak|Ba-Akîmi|ba-Anakimu|Ba-Anakîmi|Ba-Anakimi |
| עָנֵר-1 | ✓ | Noms propres | Aner | ‘ÂNÊR|Aneri|Amoreyi — w’omu bira ba Abrahamu, lola Murh 14.13 |
| עָנֵר-2 | Noms propres | Aner | ‘ÂNÊR|Aneri|Aner — lugo lwa baleviti muntu w’oku bûko bwa Menashè | |
| עֲנָת | ✓ | Noms propres | Anath | ‘ANÂTH|’ANÂT|Anati|Anat — ishe wa Shangari, Shangar mucîranuzi omu Israheli |
| עֲנָתוֹת-1 | Noms propres | Anatoth | ‘ANÂTHÔTH|’ANÂTÔT|Anatoti|Anatot — lugo lwa baleviti lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| עֲנָתוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Anatoth | ‘ANÂTHÔTH|’ANÂTÔT|Anatoti|Anatot — mugala wa Bekeri w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲנָתוֹת-3 | Noms propres | Anatoth | ‘ANÂTHÔTH|’ANÂTÔT|Anatoti|Anatot — muntu w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| עַנְּתּוֹתִי | ✓ | Noms propres | Anatotite [Anatoth] | ‘ANÂTHÔTHÎ|’ANÂTÔTÎ|w’e Anatoti|munya-Anatot|b’e Anatoti |
| עַנְתֹּתִיָּה | ✓ | Noms propres | Antotiya [Anetotia] | ‘ANTHOTHIYÂ|’ANTOTIYÂ|Antotiya — mugala wa Shashak mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֹפֶל | ✓ | Noms propres | Ofel | ‘OFEL|Ofeli|Ofel|gulya munara gwali guyomosire — lukuta lwa Ofel e Yeruzalemu mulunga , nkingi ya kuja bulabi omu kulola erhi nta mubisha olirhêra olugo |
| עָפְנִי | ✓ | Noms propres | Ofni | ‘OFNÎ|Ofni — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| עֵפֶר-1 | ✓ | Noms propres | Efèr [Éfer] | ‘ÊFER|Eferi|Efer — mugala wa Madiyani mwene Ketura, olya muka Abrahamu |
| עֵפֶר-2 | ✓ | Noms propres | Efèr [Éfer] | ‘ÊFER|Eferi|Efer — mugala wa Ezra w’oku bûko bwa Yuda |
| עֵפֶר-3 | ✓ | Noms propres | Efèr [Éfer] | ‘ÊFER|Eferi|efer — mugula wa milala w’oku bûko bwa Menashè |
| עָפְרָה-1 | ✓ | Noms propres | Ofra | ‘OFRÂ|Ofra — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| עָפְרָה-2 | ✓ | Noms propres | Ofra | ‘OFRÂ|Ofra — hantu h’omu ishwa lya Menashè namwo |
| עָפְרָה-3 | ✓ | Noms propres | Ofra | ‘OFRÂ|Ofra — mugala wa Menotayi w’oku bûko bwa Yuda |
| עֶפְרוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Ephrôn [Éfron] | ‘EFRÔN|Efroni — mugala wa Zohari, Tsohar muhititi, ,unta Hit |
| עֶפְרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Efrôn [Éfron] | ‘EFRÔN|entondo y’Efroni — hantu aho |
| עֶפְרַיִן | ✓ | Noms propres | Efrôn [Éfron] | ‘EFRÔN|’EFRAYIN|efrayin|Efroni — lugo aku lubibi lwa Efrayimu bona Benyamini |
| עֵץ שֶׁמֶן | ✓ | Flore | pin | ‘ÊTS SHÊMEN|mirhi y’emishahi y’emuzirhu|mishahi y’emuzirhu|emishahi y’emuzirhu|ashîgakwo|emirhanda y’emuzirhu|*shahi*|*shîg* |
| עֵצָה | Attributs | avis, conseil, rébellion | ‘ÊTSÂ|makengu|mucidôsagye mumanyage kurhi mwajira|bugoma|amahano|Ihano|mahano|muhigo|*rhengu*|*goma*|*rhindir*|*shali*|*zirhu*|*dôsany* | |
| עֶצְיוֹן גֶּבֶר | ✓ | Noms propres | Eciôn-Guèvèr [Ession-Guéber] | ‘ETSIYÔN GÊVER|’EZIYÔN GÊBER|Esiongeberi|Etsion-Geber|Esiyoni-Geberi|e Esiyoni-Geberi|e Esioni-Geberi|aha Esioni-Gebera — hantu aho bene Israheli balihanzire kurhenga e Misiri e Esiyoni-Geberi, ali omu BHS 1 Bam 22.49; cikwone omu WCL 1 Bam 22.48 hali aha omulongo murhanzi gw’ecigabi cirebe guli gwaba mulongo gufundisire ecigabi cishokwire. Ebinwa byoshi bishushine omu WCL n’omu BHS ci emilongo, nanga |
| עֶצֶם | ✓ | Noms propres | Ecem [Essem] | ‘ÊTSEM|’ÊZEM|Esemi|Esemu|Etsemi|Etsem — mubiri muntu n’obudolo bwage: omu nfarasè mpu « individu » muntu yene muguma yene Etsem luli lugo omu ishwa lya Simeoni |
| עַצְמוֹן | ✓ | Noms propres | Açmôn [Asmon] | ‘ATSEMÔN|e Asemoni|Asimoni|aha Atsemoni|Atsemôn — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| עַקּוּב-1 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — wa kuli Zorobabel w’oku bûko bwa Yuda |
| עַקּוּב-2 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — mulanzi wa muhango w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַקּוּב-3 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — mugula wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עַקּוּב-4 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — muguma wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda w’enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| עַקּוּב-5 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲקָן | ✓ | Noms propres | Aqân [Acan] | ‘AKÂN|’AQÂN|Akani|Akân — mugala wa Ezer, Etser wa kuli Seyiri |
| עֵקֶר | ✓ | Noms propres | Eqèr [Équer] | ‘ËKER|’ÊQER|Ekeri|Eker — wa kuli Yerahmeyeli, Yerahmeel w’oku bûko bwa Yuda |
| עַקְרָב | Faune | scorpion [FF 70.71] | ‘ÊKRÂV|’ÊQRÂV|amahiri|ihiri|ihiri-joka|munyuli gwa cuma gulikwo endobo|emikôba y’endobo z’ebyuma|ebyûma by’endobo|ebyuma by’endobo — Mubusi ndi muli mwe omugala … amuhune iji, ka akamuha ihiri?, lola Lk 11.12 Eqrav ciri ciryanyi nka njoka omu irungu, lola Lus 8.15; Mib 34.4; Yoz 15.3 Eqrav ali mukazi mukali, lola Si 26.7 Eqrav bali bala balibuza omulêbi, lola Ez 2.6 Eqrav biryanyi by’emalunga erhi by’omu nyanja bilerha obuhane bwa Nyamuzinda oku ncuku, lola Maf 9.3;9.5;9.10 Eqrav yali minyuli ca cûma ya mwami erikwo endobo, lola 1 Bam 12.11; 12.14; 2 Nga 10.11-14 | |
| עֶקְרוֹן | Noms propres | Eqrôn [Écron] | ‘EKRÔN|’EARÔN|cihugo c’Ekroni|Ekroni|Ekrôn — lugo lwa Bafilistini | |
| עֶקְרוֹנִי | ✓ | Noms propres | d’Eqrôn [Écron] | ‘EKRÔNÎ|’EARÔNÎ|Ekroni|muntu w’e Ekrôn |
| עִקֵּשׁ | ✓ | Noms propres | Iqqesh [Iquèch] | ‘IKESH|’IQESH|Ikeshi|Ikesh|ngonde|ngondo|ncuku — ishe wa Ira, we Tekowa mulwi oku ngoma ya ya Daudi kwo kuderha oku ali mukali na muminya, kulya bakagiderha aha Luciga, mpu: « SHURHA LUHUMBE, ACIRA WA MWAMI, AKAFA WA MUNGU ». Owakag’iderha ntyo bamuha elya LUHUMBE |
| עָר | ✓ | Noms propres | Ar | ‘ÂR|karhondo ka Ari|Ar|mushombanyi|*’EKRÔNÎ|*Ari*|*Ara* — lugo lw’e Mowabu |
| עֵר-1 | ✓ | Noms propres | Er | ‘ÊR|Eri|Er — mugala wa Yuda |
| עֵר-2 | ✓ | Noms propres | Er | ‘ÊR|Eri — ishe wa Shela cûbaka ca Leka, Lada, cûbaka ca Maresha w’oku bûko bwa Yuda; lola 1Nga 4.21 |
| עָרֹב | ✓ | Faune | taon | ‘ÂROV|mihusha|muhusha|omuhusha|emihusha|nzi|nsusi — Obuhane bw’emihusha buli omu BHS Lub 8.13 ahali ha WLC Lub 8.21 BHS Lub 8.13 ahali ha WLC Lub 8.22 BHS Lub 8.15 ahali ha WLC Lub 8.24 |
| עֵרֶב | ✓ | Objets réels | trame d’un tissu | ‘ÊREV|mwambalo|ifungiro ly’omwambalo |
| עֹרֵב | ✓ | Noms propres | Orev [Oreb] | ‘OREV|Orebi|Oreb|Orev |
| עֲרַב | ✓ | Noms propres | Arabie [Arabie] | ‘ARAV|’ARAB|e Arabiya — cihugo eco |
| עֲרָב | Noms propres | Arabie [Arabie] | ‘ARÂV|Arabiya — cihugo ciri ebushoshokero-idako lya Israheli | |
| עֲרָבָה-1 | Noms propres | Arabah | ‘ARÂVÂ|omu Araba|Araba — hantu aho omu Irungu ho Musa ashambâzagya olubaga, lola Mib 1.1 | |
| עֲרָבָה-2 | Objets réels | plaine, désert | ‘ARÂVÂ|Araba|rhubanda|kabanda|irungu|lubanda|olubanda|emanda|mbanda|*banda*|*rungu* | |
| עֲרָבָה-3 | Flore | peuplier | ‘ARÂVÂ|ecikanganyambwe c’oku lwishi|cikanganyambwe c’oku lwîshi|cikanganyambwe|*nyambwe* | |
| עַרְבִי | ✓ | Noms propres | Arabe | ‘ARVÎ|Abaharabu|omuhabu|baharabu|muharabu|munya-Amoni |
| עֲרָבִי | Noms propres | l’homme des steppes [Arabe, nomade, un bédouin du désert] | ‘ARÂVÎ|muntu w’omi ishwa ly’omûmûka|w’omu cihugo c’omûmûka|karhebera|kabungà w’omu irungu|muntu w’e Arabiya | |
| עַרְבָּתִי | ✓ | Noms propres | Arvatite [de Beth-Araba] | ‘ARBÂTHÎ|’ARBÂTÎ|w’e Beti-ha-Araba|w’e Bet-Araba |
| עֲרָד-2 | ✓ | Noms propres | Arad | ‘ARÂD|e Aradi|Aradi|Arad — mugala wa Beriya mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲרָד-3 | ✓ | Noms propres | Arad | ‘ARÂD|e Aradi|Aradi|Arad |
| עָרוֹד | Faune | onagre | ‘ÂRÔD|endogomi y’erubala|endogomi y’emuzirhu | |
| ערוּם | Attributs | judicieux, astucieux, prudent | *ngûza*|mwengûza|nyengûza|mwirhonzi|*rhonzi* | |
| עֲרוֹעֵר | Noms propres | Aroër | ‘ARÔ’ÊR|Aroweri|Aroeli|Aruweri|Aroeri | |
| עֲרוֹעֵרִי | ✓ | Noms propres | Aroérite [d’Aroër] | ‘ARÔ’ÊRÎ|w’e Aroweri |
| עֵרִי-1 | ✓ | Noms propres | Eri [Éri] | ‘ÊRÎ|Eri|bakuli Er — mugala wa Gadi |
| עֵרִי-2 | ✓ | Noms propres | Eri [Éri] | ‘ÊRÎ|Eri — wa kuli Eri ba kuli Eri w’oku bûko bwa Gadi |
| עָרִיץ | Attributs | puissant, violent, impitoyable | ‘ÂRÎTS|cirimisi|muminya|ntashukira|ntaba bwonjo | |
| ערל-1 | ✓ | Divers | regard as forbidden; consider unclean | ‘RL|nka kantu kazirwa|kulola nka kantu kazirwa |
| ערל-2 | Divers | be disgraced | ‘RL|kushombwa|kurharhona | |
| עָרֵל-1 | Rituels | uncircumcised person | ‘ÂRÊL|ntakembûlwa|entakembûlwa|orhali mukembûle|barhali basagikembûlwa|bimpubi birhakembûlwa|murhindi orhakembulagwa|orhakembûlagwa|cirhindi c’omufilistini cirhakembûlagwa|barhakembûlwa|*kembûl* | |
| עָרֵל-2 | ✓ | Attributs | forbidden | ‘ÂRÊL|kantu kazirwa |
| עָרֵל-3 | Attributs | unable to hear; unwilling to hear | ‘ÂRÊL|cihuli|orhakayumva|orhalonza kuyumva|kurhwiri kurhaba kukêbûle’ÂRÊL — okurhwiri kwabo kurhaba kukêmbûle, lola Yer 6.10 | |
| עָרֵל-4 | Divers | stubborn; disobedient | ‘ÂRÊL|murhima muzibu nk’ibuye|ntumva|ntakengana|murhima gwabo muzibu nk’ibuye|cikanyi cirhagomba | |
| עֲרַל שְׂפָתָיִם | ✓ | Attributs | unable to speak well; not eloquent | ‘ARÊL SHEPÂTÂYIM|nie w’akanwa karhakembûlagwa|cigagamizi|mugagamizi |
| עָרְלָה | ✓ | Divers | foreskin | ‘ÂRLÂ|ehishisha hy’obulume|cinyirha|ehishisha hy’oku bulume|omulume orhali mukembûle|ecishisha|orhwere rhw’amabuye, akembùlamwo bene Israheli|barhakembûlagwa|*shisha*|*kembûl*|kantu kazirwa|*nyirha* |
| ערם | Attributs | s’amonceler, être astucieux, être prudent, être rusé | ‘RM|mumanye bwinja|bulya akacikebwa|kuyengehuka|*many*|*cikebw*|*yengeh* | |
| עָרְמָה | Attributs | adresse, prudence | ‘ÂRMÂ|obwenge|kusinga obwenge|*bwenge* | |
| עֶרְמוֹן | Flore | plarane, châtaignier | ‘ERMÔN|mirhi ederhwa patatani|patatani — Yakobo anacirhôla ebirhi bibishi by’emirhi ederhwa mipepuli n’eya amandi n’eya patatani, ayihala kuhika oku mula mweru gw’ebyo birhi, lola Murh 30.38 abanfransa mpu « châtaignier » | |
| עֵרָן | ✓ | Noms propres | Erân [Éran] | ‘ÊRÂN|Erani — mutu w’oku bûko bwa Efurayimu |
| עֵרָנִי | Noms propres | Eranite [Éranite] | ‘ÊRÂNÎ|ba kuli Erani — w’oku buko bwa Efurayimu | |
| עַרְעוֹר | ✓ | Noms propres | Aroër | ‘AR’ÔR|Aroeri|Aroweri|Aroer |
| עַרְעָר | Flore | nu | ‘AR’ÂR|irhadu omu mpinga|irhadu — « nu » omu nfarasè lyo irhadu omu mashi | |
| עָרְפָּה | ✓ | Noms propres | Orpa | ‘ORPÂ|Orupa|Orpa — mâlikazi wa Ruti |
| עַרְקִי | ✓ | Noms propres | Arqite [Arquites] | ‘ARKÎ|’ARQÎ|aba Arkeni|Abaarki|Abârkeni |
| עֲשָׂהאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Asaeli|Asahel|Asayel — mugala wa Seruya seruya ali mwâli wabo Daudi mulwi oku ngoma ya Daudi akagifungira nnalume Daudi |
| עֲשָׂהאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Asahel|Asayel|Asaeli — muleviti oku ngoma ya Yoshafati, rhuderha Yozafati |
| עֲשָׂהאֵל-3 | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Azaheeli|Asahel|Asayel — munyabuhashe oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi | |
| עֲשָׂהאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Aseheli|Asaheeli|Asahel|Asayel — ishe wa Yonatani, Yonatân enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֵשָׂו | Noms propres | Esaü [Ésaü] | ‘ÊSÂU|Ezau|Esau — mugala wa Izaki shakulûza wa bene Edomu, Abaedomu | |
| עַשְׁוָת | ✓ | Noms propres | Ashwath [Assevath] | ‘ASHVÂTH|’ASHWÂT|Ashvati|Ashwat|Ashvat — mugala wa Yofleti w’oku bûko bwa Aseri |
| עֲשִׂיאֵל | ✓ | Noms propres | Asiël [Assiel] | ‘ASÎ’ÊL|Asiyeli|Asieli|Asiel|Asiyel — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| עֲשָׂיָה-1 | ✓ | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — mushizi wa mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| עֲשָׂיָה-2 | ✓ | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| עֲשָׂיָה-3 | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — mugala wa Hagiy wa kuli Merari w’oku bûko bwa Levi | |
| עֲשָׂיָה-4 | ✓ | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — muntu w’oku bûko bwa yuda enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עָשָׁן | Noms propres | Ashân [Achan] | ‘ÂSHÂN|Ashana|Ashân — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Simeoni | |
| עֵשֶׁק | ✓ | Noms propres | Esheq [Assel] | ‘ÊSHEK|’ÊSHEQ|Esheki|Êshek — alondana bona Azeli, Atsel w’oku bûko bwa Benyamini |
| עַשְׁתָּרֹת | ✓ | Noms propres | Ashtaroth [Achetaroth] | ‘ASHTÂROTH|’ASHTÂROT|Ashtaroti|Ashtarot|Astaroti — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Menashè |
| עַשְׁתֹּרֶת | ✓ | Noms propres | Astartés [Astarté] | ‘ASHTORETH|ASHTORET|ba-Astarte|Astarte|Astartè — Astartè ali muzimu w’e Fenisiya, ye bagashânizagya omu by’obuhya n’okushenga iburha. Okwo kwakahêka abantu omu bigalugalu |
| עַשְׁתְּרֹת קַרְנַיִם | ✓ | Noms propres | Ashtaroth-Qarnaïm [Achetaroth-Carnaïm] | ‘ASHTEROTH KARNAYIM|’ASHTEROT QARNAYIM|aha Ashtaroti-Karnayimi |
| עַשְׁתְּרָתִי | ✓ | Noms propres | Ashteratite [Achetaroth] | ‘ASHTERÂTHÎ|’ASHTERÂTÎ|w’e Ashetaroti|Ashtaroti|Ashtarot|muyaashtarot |
| עָשׁ | Faune | mite | ‘ÂSH|nundu|mundo|nnundo|nundo | |
| עֵת קָצִין | ✓ | Noms propres | Itta-Qacîn [Eth-Cassin] | ‘ÊTH KÂTSÎN|’ÊT QÂTSÎN|Et-Katsin|Eti-Kazini|eti-Kasini|lugo lwa Kasini — lugo omu ishwa lya Zabuloni |
| עַתּוּד | Faune | bouc, chèvre | ‘ATHÛD|’ATÛD|cihebe|bihebe|ecihebe|ebihebe|cibuzi|ecibuzi|ebibuzi|bibuzi | |
| עַתַּי-1 | ✓ | Noms propres | Attaï | ‘ATHAY|’ATAY|Atayi — wa kuli Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| עַתַּי-2 | Noms propres | Attaï | ‘ATHAY|’ATAY|Atayi — mulwi w’oku ngoma ya Daudi | |
| עַתַּי-3 | ✓ | Noms propres | Attaï | ‘ATHAY|’ATAY|Atayi — mugala wa Robowamu |
| עֲתָיָה | ✓ | Noms propres | Ataya | ‘ATHÂYÂ|’ATÂYÂ|Ataya — mugala wa Uziyahu, rhuderha Oziasi w’oku bûko bwa Yuda enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲתָךְ | Noms propres | Atak | ‘ATHÂKH|’ATHÂK|Ataki|Atak — lugo omu ishwa lya Yuda | |
| עַתְלַי | ✓ | Noms propres | Atlaï | ‘ATLAY|Atlayi — muntu waliyansire omukazi munyamahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲתַלְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Athalie | ‘ATALYÂ|Ataliya|Atalia — muka Yotam mwamikazi omu Yuda, 841-835 nnina wa Okoziyasi |
| עֲתַלְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Atalya [Atalia] | ‘ATALYÂ|Ataliya — mugala wa Yeroham mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲתַלְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Atalya [Atalia] | ‘ATALYÂ|Atalya|Ataliya — ishe wa Izaya w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עָתְנִי | ✓ | Noms propres | Otni | ‘OTNÎ|Otni — mugala wa Shemaeya w’oku bûko bwa Levi |
| עָתְנִיאֵל | ✓ | Noms propres | Otniel | ‘OTNÎ’ÊL|Otnieli|Otiniyeli|Otniel — mugala wa Kenaz mucîranuzi murhanzi omu Israheli, 1374-1334 arhambwire Israheli myaka 40 |
| עֶתֶר | ✓ | Noms propres | Etèr [Éter] | ‘ÊTER|Eteri — lugo omu ishwa lya Yuda n’omu lya Simeoni |
| פָּארָן | Noms propres | Parân [Paran] | PÂ’RÂN|Parani — irungu lya Parani, Parân | |
| פַּג | Flore | figue | PAG|mulehe|milehe|omulehe|emilehe | |
| פַּגְעִיאֵל | ✓ | Noms propres | Paguiël [Paguiel] | PAG’Î’ÊL|Pagieli|Pagiel — mugala wa Okrân, Okrani murhambo w’oku bûko bwa Aser wa mango ga Musa |
| פדה-1 | Divers | rachèter | PDH|kuhyûla|kuhyûlira|kulyûlira|kulyûlira olubere|nanyilyûlire|kulûlira enfula|engombôlo|banacigombôla|okugombôla|wankacigombôlwa|*lyûl*|*hyûl*|*gombôl*|*cungul* — wanakazigombôla olubere lw’omuntu, n’olubere lw’ecintu cigalugalu Ebirhagombôlwa by’ebi: olubere lw’e nkafu, olubere lw’ebibuzi, olubere lw’empene ebyola biri bimâna; lola Mib 18.17 | |
| פדה-2 | ✓ | Divers | laisser faire racheter | PDH|nnahamwabo anayemera agombôlwe |
| פדה-3 | Divers | racheter, delivrer | PDH|akulikûza|kulikûza|wene walikûzagya|akucungula|kucungula|walulikûzagya|akucungulaga|lwafumizemwo|alijiriremwo eby’okurhangaza, bunguke bw’igulu burhuma — oku 2 Sam 7.23 adesire mpu ishanja liguma toro eri Nnâmahanga alijiriremwo eby’okurhangaza, bunguke bw’igulu burhuma EZO NYIGIRIZO Z’OKUCÏSHOGA OLUBAGA LUGUMA TORO N’OBWO IGULU LYOSHI ALONZICIZA, zinakarhuyabira: abanyamahanga bayagalwe n’oburhonyi bw’Israheli, kandi erhi Abayahudi bacikunge mpu bo barhonyi na binja kulusha. Paolo ahugwire bwenene omu Maruba ewa Abaroma | |
| פְּדַהְאֵל | ✓ | Noms propres | Pedahel | PEDAH’ÊL|Pedaheli|Padahel — mugala wa Amihud murhambo w’oku bûko bwa Nefutali |
| פְּדָהצוּר | ✓ | Noms propres | Pedahçour [Pedassour] | PEDÂTSÛR|Pedasuri|Pedazuri|Pedatsur — ishe wa Gamaliel w’oku bûko bwa Menashè |
| פָּדוֹן | ✓ | Noms propres | Padôn [Padon] | PÂDÔN|Padoni|Padôn — mugula wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּדָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — ishe wa Zebuda; na Zebuda ye nnina wa mwami Yehoyakim |
| פְּדָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — mugala wa Yehoyamim w’oku bûko bwa Yuda |
| פְּדָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Padaya — muntu w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּדָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — bantu banji baligwerhe ery’ izîno b’enyuma z’obuja bw’e Babiloni oyu w’oku buko bwa Levi |
| פְּדָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — w’oku muntu wa bûko bwa Benyamini |
| פְּדָּיָהוּ | ✓ | Noms propres | Pedayahou [Pedaya] | PEDÂYÂHÛ|Pedaya|Pedayahu — muntu w’omu bûko bwa Menashè |
| פַּדַּן אֲרָם | ✓ | Noms propres | Paddan-aram | PADAN ARÂM|Padani-Arami|Padan-Aram|Padani Aramu |
| פַּדָּן | ✓ | Noms propres | la plaine [Mésopotamie] | PADÂN|Padani|Padân|lubanda — lubanda lwa Mezopotamiya Padân hali hantu aho |
| פּוּאָה-1 | ✓ | Noms propres | Pouva | PÛ’Â|Puwa — muntu wayubakaga omu ntondo ya Efurayimu acihanganaga okuyôkola Israheli, lola Bac 10.1 |
| פּוּאָה-2 | ✓ | Noms propres | Pouva | PÛ’Â|Puwa — mugala wa Isakari alondana na mukulu wage Tola n’abalumuna Yashubu na Shimuroni |
| פֻּוָּה | ✓ | Noms propres | Poua [Pouva] | PÛ’Â|Puwa|Abapuva|Abapuwa — ye n’oyo mugala wa Isakari |
| פּוּט | Noms propres | Pouth | PÛT|Puti|Put — mugala wa Khamu, Ham, enfarasè ederha mpu Cham, Sham alodana na Kush, Misrayim na Kanani | |
| פּוֹטִי פֶּרַע | ✓ | Noms propres | Poti-Phéra [Potiféra] | PÔTÎ PERA’|PÔTIFERÂ|Puti-Fera|Potifari|Potifqr — mudâhwa w’e ON ishe wa Asnati, Asnat, muka Yozefu ishqzâla wa Yozefu |
| פּוּטִיאֵל | ✓ | Noms propres | Poutiël [Poutiel] | PÛTÎ’ÊL|Putiyeli|Putieli|Putiel|Putiyel — ishe wa muka Eleazari, mugala wa Aroni |
| פּוֹטִיפַר | ✓ | Noms propres | Potiphar [Potifar] | POTÎFAR|Potifari|Potifar — munyabuhashe nkonè ya Faraoni na murhambo w’ abaganda bage, lola Murh 37.36 |
| פּוּךְ | Objets réels | fard?, dur mortier | PÛKH|PÛK|amabuye ga Kornalini|mabuye galangala|bubake buzibuzibu|ijondo lizibuzibu|*buye* | |
| פּוּל-1 | ✓ | Noms propres | Poul | PÛL|Pulu|Pul — ye Tiglat-Pileser III, mwami omu Assîriya, 744-724 go mango g’enyigirizo z’omulêbi Izaya aga |
| פּוּל-2 | Noms propres | Pouth [Poul] | Pulu|Pul|Puti|Put — lubaga olwo | |
| פּוֹל | Flore | haricot | PÔL|ebishimbo|bishimbo | |
| פּוּנִי | ✓ | Noms propres | Pounites [Pouvites] | PÛNÎ|Bene Puva|Abapuva — bali ba kuli Puva b’oku bûko bwa Isakari Puva ye mugala wa Isakari |
| פּוּנֹן | ✓ | Noms propres | Pounôn [Pounon] | PÛNÔN|Punoni|Punôn — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà e Misiri, Mib 33.43 |
| פּוּעָה | ✓ | Noms propres | Poua | PÛ’Â|Puwa|mwâlikwa — Puwa ali muguma w’omu bakazi b’abalikwa bakagiburhisa abakazi bayahudi baciza bana banji n’obwo mwami alidesire mpu ngasi hirhabana banahiturhe hife, Lub 15.1. |
| פּוּרָה | Objets réels | pressoir | PÛRÂ|mukenzi|omukenzi — Aha mukenzi niene niene naliho nakanda, na ntaye omu lubaga wantabire. Obwo omu burhe bwani nanacibakanda, nabalabarha omu bukunizi bwani, lila Iz 63.3 Buhane bwa Edomu obwo | |
| פּוֹרָתָא | Noms propres | Porata | PÔRÂTÂ’|Porata — mugala wa Hamani | |
| פּוּתִי | ✓ | Noms propres | Poutites | PÛTHÎ|PÛTÎ|bene Pura|amûko g’e Kiriyati-Yearimu — milala yayûbakaga e Kiriyat-Yearim, 1 Nga 2.53 |
| פֶּחָה-1 | Êtres | gouverneur d’une province | PEHÂ|mukulu wa provinse|murhambo wa murhudu gw’ecihugo|*rhambo*|*bami boshi*|*rhumisi* — koverneri oyo, ci engo barhambulaga ago mango zali ngali; erhi omwami ahimaga owabo anahindule ecihugo c’owabo ohimirwe, gube murhundu ahiremwo omurhambo wage. kuli nka kula Omwami w’Ababeleji ahimaga abami b’omu Kongo, ntyo ebihugo byabo abihindula mirhundu: Kongo, Baluba, Bashi, Batchokwe, Batabwa, Banande, Barega, Bafuliru, Bavira. Embere mubeleji ayishe abo boshi n’abandi ntadesiri , ngasi mwami agwerhe obwami ntagengwa. | |
| פַּחַת מוֹאָב | ✓ | Noms propres | Pahath-Moab | PAHAT MÔ’ÂB|PAHATH MÔ’ÂV|Pahat-Mowabu|Pahati-Mowabu|Pahat-Mowab — ali mugula wa milala w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פִּטְדָה | Objets réels | topaze, chrysolithe | PITDÂ|etopazi|topazi|krisoliti — rhubuye rhwa ngulo ndarhi orhwo | |
| פַּטִּישׁ | Objets réels | marteau de forge | PATÎSH|nyundo ya mutuzi|nyundo|enyundo | |
| פִּי הֲחִירֹת | ✓ | Noms propres | Pi-Hahiroth | PÎ HAHÎROTH|PÎ HAHÎROT|Pi-Habiroti|Pi-Hahirot|Pihahiroti — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà e Misiri |
| פִּי־בֶסֶת | Noms propres | Pi-Bèseth [Pi-Besseth] | PÎ BESETH|PÎ BESET|Pi-Beset|Pi-Beseti|Pibeseti — lugo lw’e Misiri | |
| פִּיכֹל | ✓ | Noms propres | Pikol | PÎKOL|Pikoli|Pikol — murhambo wa basirika, wa murhwe gwa Abimekeki, Abimelek |
| פִּילֶגֶשׁ | Êtres | concubine | PÎLÊGESH|omuherula|muherula|eciherula|ciherula|*herul*|*muka*|bak’îshe|*baka*|*mukâge*|*bakâg*|*mukage*|*bakage* | |
| פִּינְחָס-1 | Noms propres | Pinhas | PÎNEHÂS|Pinasi|Pinhas|Pinehasi|Pinihasi|Pinihasi — mugala wa eleazari mudâhwa mukulu | |
| פִּינְחָס-2 | ✓ | Noms propres | Pinhas | PÎNEHÂS|Pinasi|Pinhas|Pinehasi|Pinihasi|Pinihasi|bagala bawe bombi|Pinehasi — mugala wa Eli mûdâhwa |
| פִּינְחָס-3 | ✓ | Noms propres | Pinhas | PÎNEHÂS|Pinasi|Pinhas|Pinehasi|Pinihasi|Pinihasi — mudâhwa mukulu w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פִּינֹן | ✓ | Noms propres | Pinôn [Pinon] | PÎNÔN|Pinoni|Pinôn — murhambo e Edomu |
| פִּישׁוֹן | ✓ | Noms propres | Pishôn [Pichon] | PÎSHÔN|Pishone|Pishoni — lulya lwîshi luzunguluka ecihugo ca Avila, Havila, era munda eba amasholo, lola Murh 2.11 |
| פִּיתוֹן | ✓ | Noms propres | Pitôn [Piton] | PÎTÔN|Pitoni — mugala wa Mika w’oku bûko bwa Benyamini |
| פֹּכֶרֶת הַצְּבָיִים | ✓ | Noms propres | Pokéreth-Ha-Cevaïm [Pokéreth-Hassebaïm] | POKHERETH HATSEVÂYIM|POKERET HAZEBÂYIM|Pokereti-Hasebayimi|Pokeret-Hatsebayim|Asebayimi |
| פַּלֻּאִי | ✓ | Noms propres | Pallouite | PALU’Î|mulala gwa kuli Palu|omulala gwa Abapalu — b’oku bûko bwa Rubeni |
| פְּלָאיָה | ✓ | Noms propres | Pelaya | PELÂ’YÂ|Pelaya — muleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פֶּלֶג | ✓ | Noms propres | Pèleg [Péleg] | PÊLEG|Pelegi|Peleg — mugala wa Eber, Eber wa kuli Sem |
| פִּלְדָּשׁ | ✓ | Noms propres | Pildash [Pildach] | PILDÂSH|Pilidashi|Pilidash — mugala wa Nahori, Nahor |
| פַּלּוּא | ✓ | Noms propres | Pallou | PALÛ’|Palu — mugala wa Rubeni |
| פִּלְחָא | ✓ | Noms propres | Pileha [Pila] | PILHÂ’|Pileha|Pilha — murhambo w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| פֶּלֶט-1 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLET|Peleti|Pêlet — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| פֶּלֶט-2 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLET|Peleti|Pêlet — mugala wa Azmaweti, Azmaveti, Azmawet mulwi oku ngoma ya Daudi |
| פַּלְטִי-1 | ✓ | Noms propres | Palti | PALTÎ|Palti — mugala wa Rafu ndolêrezi, nyenzi w’omu bûko bwa Benyamini |
| פַּלְטִי-2 | ✓ | Noms propres | Palti | PALTÎ|Palti — mugala wa Layish, Laishi |
| פַּלְטִי-3 | ✓ | Noms propres | Paltite [de Péleth] | PALTÎ|w’e Peleti|munya-Peleti|munya-Pêlet |
| פִּלְטַי | ✓ | Noms propres | Piltaï | PILTAY|Piltayi — mudâhwa w’enyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| פַּלְטִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Paltiël [Paltiel] | PALTÎ’ÊL|Paltieli|Paltiyeli|Paltiel|Paltiyel — mugala wa Azani murhambo w’oku bûko bwa Isakari |
| פַּלְטִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Paltiël [Paltiel] | PALTÎ’ÊL|Paltieli|Paltiyeli|Paltiel|Paltiyel|Palitieli — mugala wa Laishi |
| פְּלַטְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Pelatya [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiya|Pelatya — wa kuli Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| פְּלַטְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Pelatya [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiya|Pelatya — muntu w’oku bûko bwa Simoni |
| פְּלַטְיָה-3 | Noms propres | Pelatya [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiya|Pelatya — muntu w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni | |
| פְּלָטְיָהוּ | Noms propres | Pelatyahou [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiyahu|Pelatyahu — mugala wa Benaya munyabuhashe mango g’omulêbi Hezekiyeli, Ezekiyeli | |
| פְּלָיָה | ✓ | Noms propres | Pelaya | PELÂYÂ|Pelaya — wa kuli Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| פֶּלֶךְ | Objets réels | zone | guyandagalire oku irhwe lya Yowabu|karhi|okuboko anakulikire oku bushanja|oku|omu|aha | |
| פָּלָל | ✓ | Noms propres | Palal | PÂLÂL|Pelala — mugala wa Uzayi w’amango ga Nehemiya |
| פְּלַלְיָה | ✓ | Noms propres | Pelalya [Pelalia] | PELALYÂ|Pelalya — mugala wa Amzi, Amtsi shakulûza wa Adaya mudâhwa w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּלֹנִי | ✓ | Noms propres | Pelonite [Palon] | PELONÎ|mulebe|halebe|w’e Palôn|Paloni|Peloni |
| פֶּלֶס | Objets réels | balance | PÊLESHETH|PÊLESHET|munzani|ngerereo|cirô — ahira oku cirô ahira oku munzani ahira oku cipîmo ahira oku ngerero | |
| פְּלֶשֶׁת | Noms propres | Philistie, Philistin | PELESHETH|Filistiya|Banya-Palestina|Palestina — cihugo ca Bafilistini, Bapalestini, Banya-Palestina | |
| פְּלִשְׁתִּי | Noms propres | Philistin | PELISHTÎ|Abafilistini|w’e Filistiya|mufilistini|Bafilistini|Banya-Palestina — muntu oyûbaka omu Filistiya, rhuderha Palestina buno | |
| פֶּלֶת-1 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLETH|PÊLET|Peleti|Pêlet — ishe wa Oni,On w’oku bûko bwa Rubeni |
| פֶּלֶת-2 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLETH|PÊLET|Peleti|Pêlet — wa kuli Yerahmeyeli, Yeremeeli alondana bona Zaza w’oku bûko bwa Yuda |
| פְּלֵתִי | ✓ | Noms propres | Pelétiens [Pélétiens] | PELÊTÎ|aba-Peleti|balanzi ba mwami Daudi|Abapeleti|ab’e Peleti|*mirhwe* *Peleti*|*ya Peleti* — iîno ly’ecigamba c’abalanzi ba mwami Daudi |
| פְּנוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Penouël [Penouel] | PENÛ’ÊL|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel|*galuka* — Lyo izîno yakobo ahire halya abonekeragwa, alwisa oyu arhamanyiri budufu «Nabwine obusu bwa Nyamuzinda nanagal’ilama.», lola Murh 32.31 Panim, kwo kuderha « busu »; El, kwo kuderha Nyamuzinda |
| פְּנוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Penouël [Penouel] | PENÛ’ÊL|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel — muntu w’oku bûko bwa Yuda oyo |
| פְּנוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Penouël [Penouel] | PENÛ’Ê|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel — mugala wa Shashak murhambo wa milala w’oku bûko bwa Benyamini |
| פְּנִיאֵל | Noms propres | Peniel [Penouel] | PENÎ’ÊL|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel|Penieli|Peniel — ho Penuwel . Lindi izîno lya Panuwel eryo. | |
| פְּנִינִים | Objets réels | corail, perle | PENÎNÎM|magerha|amagerha — aha omuntu akabona amagerha akabona oburhimanya, lola Mig 3.14-15 | |
| פְּנִנָּה | ✓ | Noms propres | Peninna | PENINÂ|Penina — olya mukazi wali oku luhali bona Ana, nnina wa Samweli. Hana na Penina bali baka Elkana, lola 1 Sam 1.2; 1.4 |
| פַּס דַּמִּים | ✓ | Noms propres | Pâs-Dammim [Pas-Dammim] | PAS DAMÎM|Pasi-Damimu|Pas-Damim — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| פִּסְגָּה | Noms propres | Pisga | PISGÂ|Pisga|Pisiga — ntondo ye Mowabu ebonekera omu irungu lyoshi, lola Mib 21.20 | |
| פָּסֵחַ-1 | ✓ | Noms propres | Paséah [Passéa] | PÂSÊAH|Paseya|Paseyah — mugala wa Eshetoni |
| פָּסֵחַ-2 | ✓ | Noms propres | Paséah [Passéa] | PÂSÊAH|Paseya|Paseyah|Pesea |
| פָּסֵחַ-3 | ✓ | Noms propres | Paséah [Passéa] | PÂSÊAH|Paseya|Paseyah|Pesea — ishe wa Yoyadi |
| פֶּסַח | ✓ | Rituels | sacrifice de la Pâque | PESAH|nterekêro ya Basaka|nterekêro|Basâka|Paska|*basak*|*basâk*|*nterekêr* *sâka*|*muvunag* — bugashânize obwo ka walirebasâka?, kwanaba kuderha mpu: « Kawajizire enterekêro ya Basâka, olwa Basâka Abarhahashigijira Basâka, bali balya barhahashire barherekêra, lola Mib 9.6 |
| פָּסַךְ | ✓ | Noms propres | Pasak [Passak] | PÂSAKH|PÂSAK|Pasaki|Pasak — mugala wa Yafleti, Yaflet w’oku bûko bwa Aseri |
| פִּסְפָּה | ✓ | Noms propres | Pispa [Pichepa] | PISPÂ|Pispa|Pishepa — mugala wa Yeter, Yitrani w’oku bûko bwa Aseri |
| פָּעוּ | ✓ | Noms propres | Paï [Paou] | PÂ’Û|Pawu|Payi — hantu aho |
| פְּעוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Péor | PE’ÔR|Peyori|Peor — ntondo y’e Moab, Mowabu |
| פְּעוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Péor | PE’ÔR|Peori|Peor — muzimu w’e Mowabu |
| פְּעֻלְּתַי | ✓ | Noms propres | Péoulletaï [Péoultaï] | PE’ULTAY|PE’ULETAY|Peuletayi — mugala wa Obedi-Edomu muleviti w’oku ngoma ya Daudii |
| פַּעֲרַי | ✓ | Noms propres | Paaraï | PA’ARAY|Parayi|Paarayi — w’e Arabi, Arab mulwi oku ngoma ya Daudi |
| פקד-1 | Attributs | se souvenir du bien = être charitable, avoir pitié | PKD|PQD|PÂQÊD|kukengera aminja|kuba n’obuzigire|kuba n’obwonjo|kuba n’olukogo|Nnâmahanga ayish’irhangula Sara|Nyamuzinda amurhandûla|Nahizire okummulikûza|Nyakasane anagashanîre bene-Israheli|*kenger*|*rhandûla*|*gashan*|*rhangul*|*bwonjo*|*bonjo*|*gend’ilola*|*j’ilola* | |
| פקד-2 | Attributs | se souvenir du mal = punir | PKD|PQD|PÂQÊD|kukengera amabi|bwo bwôla okôla wankangula oyôla mukazi|kuhana|nahana|otulutumbya|olusiku nabarhangula niene, nabahana kw’eco câha|orhaleka obubi bwagera kwonene|ncihanire obubi bwaco|kuhana|kulyuza|anahanire obubi bw’ababusi|mba Nyamuzinda wa mitula|obubi bw’ababusi nnabuhanire abana babo|*rhangula*|leka obubi*|*tulutumb*|*han*|*buhan*|*bubi*|’buhane*|*kangula* — okukengera amabi n’okugahana otulutumbya abana oku mabi ga b’îshe, Lub 20.5 anahanire obubi bw’ababusi oku bana | |
| פקד-3 | Attributs | charger, désigner, nommer | PKD|PQD|PÂQÊD|kuhira omu mikolo|kuhana oburhegesi|amujira murhambo|amuhira omu mikolo|anamuha oburhegesi|abarhumira Yozefu mpu akaz’ibakolera|ajire anayimanze abarhindisi|ecikono|omu mikolo|*kono*|*kolo*|*kola*|’koler*|*yimik*|*yimanz*|*jira* *murhambo*|*gwarhirîz*|*rhegeka* | |
| פְּקֻדָּה | Attributs | compte, soin | PEKUDÂ|PEQUDÂ|erhi arhanali Nyamubâho wantumaga|cikono|kurhandûla|*cikono*|*rhandûla*|*hashe*|*lukengwa*|*shibirir*|*muhako*|*mbiko* | |
| פְּקוֹד | Noms propres | Peqod [Pecod, Pécod] | PEKÔD|PEQÔD|Pekodi|Pêkod — mirhundu ya Babiloni eyo | |
| פֶּקַח | ✓ | Noms propres | Péqah [Péca] | PEKAH|PEQAH|Pekahe|Pekahi|Pekah — mugala wa Remalyahu mwami omu Israheli emwênè, 740-731 Go mango g’omulêbi Izaya ago, ly’obugeremwa bw’okuburhwa kwa EMMANUELI bwayishaga |
| פְּקַחְיָה | ✓ | Noms propres | Péqahya [Pecahia] | PEKAHYÂ|PEQAHYÂ|Pekahya — mugala a Menahemu mwami omu Israhelii, 742-739 |
| פַּקֻּעֹת | ✓ | Flore | courge | PAKU’ÔT|PAQUÔTH|ntandagulè |
| פָּר | Faune | jeune taureau | PÂR|empanzi|mpanzi|mpanzi ya mushikira|*mpânzi* | |
| פֶּרֶא | Faune | âne sauvage, ânesse sauvage | PÊRE’|ndogomi nkali|ndogomi y’erubala|ndogomi|endogomi|*dogom* | |
| פִּרְאָם | ✓ | Noms propres | Piréam [Piram] | PIR’ÂM|Pireami|Piream|Pireyami|Pireyam |
| פֶּרֶד | Faune | mulet | PÊRED|cihesi|ecihesi|ebihesi|ebihêsi|ndogomi|endogomi|*hesi*|*hêsi* | |
| פִּרְדָּה | ✓ | Faune | mule | PIRÂ|cihesi|cihêsi|ndogomi|endogomi |
| פָּרָה-1 | Faune | jeune vache | PÂRÂ|nkafu|enkafu|endaku|ndaku | |
| פָּרָה-2 | ✓ | Noms propres | Para | PÂRÂ|Hapara|Para |
| פֻּרָה | ✓ | Noms propres | Poura | PURÂ|Pura — mwambali wa Gedeoni |
| פְּרוּדָא | ✓ | Noms propres | Perouda | PERÛDÂ’|Peruda — murhambo wa milala mwambali wa Salomoni, bulya ali w’omu bana babaja ba Salomoni w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| פָּרוּחַ | ✓ | Noms propres | Parouah [Paroua] | PÂRÛAH|Peruwa|Paruwah|Peruah |
| פַּרְוַיִם | ✓ | Noms propres | Parwaïm [Parvaïm] | PARVAYIM|PARWAYIM|e Parwayimi — yo yarhengaga amabuye Salomoni abambiragamwo enyumpa, lola 2 Nga 3.6 |
| פֵּרוֹת | Faune | mole rat | PÊRÛTH|PÊRÛT|mulindye — mulindye gwa malanga gashusha ag’engulube | |
| פְּרִזִּי | Noms propres | Perizzite [Perizites] | PERIZÎ|Periziti|Abaperiziti|Abanyaperizi|Abapereziti|Abepereziti|Abepereziti|Abaperizi|Aba-Pereziti|Bene Periz | |
| פְּרִידָא | ✓ | Noms propres | Perida | PERÎDÂ’|Perida — mugula wa milala wa kuli abana b’abajà ba Salomoni w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| פַּרְמַשְׁתָּא | Noms propres | Parmashta [Parmacheta] | PARMASHTÂ’|Parmashta|Paramasheta | |
| פַּרְנָךְ | ✓ | Noms propres | Parnak | PARNÂKH|Parnaki — w’oku bûko bwa Zabuloni |
| פָּרַס | Noms propres | Perse [perse] | PÂRAS|e Persi|Persi — lubaga n’ecihugo ca Persi | |
| פֶּרֶס | ✓ | Faune | vautour [FF 82-84] | PÊRES|cigukuma |
| פַּרְסִי | ✓ | Noms propres | Perse, de Perse | PARSÎ|w’omu Persi|Persi |
| פַּרְעֹה | Noms propres | Pharaon | PAR’ÔN|Faraoni | |
| פַּרְעֹשׁ-1 | Faune | puce | PAR’OSH|enguku|nguku — Ahali ha WLC 1 Sam 24.14, rhwanabona omu BHS 1 Sam 24.15 eco cinwa PERÖSH, nguku אַחֲרֵ֨י מִ֤י יָצָא֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל אַחֲרֵ֥י מִ֖י אַתָּ֣ה רֹדֵ֑ף אַֽחֲרֵי֙ כֶּ֣לֶב מֵ֔ת אַחֲרֵ֖י פַּרְעֹ֥שׁ אֶחָֽד׃ | |
| פַּרְעֹשׁ-2 | Noms propres | Paréosh [Paroch] | PAR’OSH|Parosi|Paroshi|Parosh|Pareosi|Pareoshi|Pareosh|Pareyashi | |
| פִּרְעָתוֹן | ✓ | Noms propres | Piréatôn [Piraton] | PIR’ÂTHÔN|PIR’ÂTÔN|Pireatoni|Pireatôn|e Pireatoni |
| פִּרְעָתוֹנִי | Noms propres | Piréatonite [Piraton] | PIR’ÂTHÔNÎ|PIR’ÂTÔNÎ|w’e Pireatoni — muntu w’e Piraton | |
| פַּרְפַּר | ✓ | Noms propres | Parpar | PARPAR|Parpar|Parpara |
| פֶּרֶץ | Noms propres | Pèrèç [Pérès] | PÊRETS|PÊREZ|Peresi|Perets|kutwika|kubera enyumpa|kubasa|kushambûla|mufahugo — pêtets ali mugala wa Yuda liri izîno lya burhwali nka eryo BUSHENYULA, MUSHABISA, KAHUKU, NTAKALALWA | |
| פֶּרֶץ עֻזָּא | Noms propres | Pérès-Ouza | PÊRETS-‘UZÂ’|Peresi-Uza|Pêrets-Uza | |
| פֶּרֶץ עֻזָּה | ✓ | Noms propres | Pérès-Ouza | PÊRETS-‘UZÂ|PEREZ »UZÂ|Peresi-Uza|Pêrets-Uza|kurhingamirwa kwa Uza |
| פַּרְצִי | Noms propres | Parcites [Péressites] | PARETSÎ|mulala gwa bene Perezi,|mulala gwa Perets — omulala gwa Perets, lola Mib 26.21 | |
| פְּרָצִים | Noms propres | Peracim [Perassim] | PERÂTSÎM|PERÂZÎM|Perazim|Peratsim|Perasimi — hantu aho | |
| פַּרְשַׁנְדָּתָא | Noms propres | Parshândata [Parchanedata] | PARSHANDÂTHÂ’|PARSHANDÂTÂ|Parshandata | |
| פָּרָשׁ | Faune | cheval, cavalier | PÂRÂSH|nfarasi|enfarasi|olwira oku nfarasi|balwi b’oku nfarasi — P erhi F; SH erhi S FARASI omu kiswahili « farasi » co citerusi omu mashi | |
| פֶּרֶשׁ | ✓ | Noms propres | Pèresh [Pérech] | PÊRESH|Pereshi|Pêresh|by’omu lurholero — mugala wa Makiri, Makir w’oku bûko bwa Menashè |
| פְּרָת | Noms propres | Euphrate | PERÂTH|PERÂT|Eufrate|Lwîshi|Efrata|Efurata | |
| פַּשְׁחוּר-1 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — mugala wa Malkiya shakulûza wa Adaya mudâhwa | |
| פַּשְׁחוּר-2 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — owundi Peshehuri; lola BHS Neh 10.4 | |
| פַּשְׁחוּר-3 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — mugala wa Imeri, Imer mudâhwa w’omu mango ga Yeremiya | |
| פַּשְׁחוּר-4 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — ishe wa Gedaliya, Gedalya | |
| פֶּשַׁע | Attributs | révolte, rébellion, péché | PESHA’|Bici ntumwire|kubi kuci najizire|ecâha|obugâmba|obubi|amabi|obugoma|kuhagalika|kucitubula|Nalahire|*goma*|*tubul*|*tumw*|*lahir* | |
| פֵּשֶׁת-1 | Flore | lin | PÊSHETH|PÊSHET|Ecitâni|ecitâne|citâne|citani|nondwè — mwenda gwa nondwè mwambalo gwa nondwè | |
| פֵּשֶׁת-2 | Objets réels | mèche | PÊSHETH|PÊSHETmushangi gwalukagwa n’amoya|bulingiti bwa moya|mushangi gw’amoya|mwambalo gw’obwoya|amoya erhi nondwè | |
| פשׁע | Attributs | se rebeller, se révolter | PSH’|ngasi mabi lwakujirire|ebyâha bakujirire|anacigomera|anagomire|aciberûla|mugoma|Israheli atwikaga omulala gwa Daudi|*twika*|*berûla*|*hindul*|*gom* — okugoma okutwika okucihindula okucîberûla | |
| פְּתוּאֵל | Noms propres | Petouël [Petouel] | PETÛ’ÊL|Petuweli|Petueli|Petuel — ishe wa Yoweri, Yoweli | |
| פִּתּוּחַ | Objets réels | gravure | PITÛ’AH|okubinjûla|matâke|babinja|babînja|banaja batâka — amabuye gabe matâke, lola Lub 28.21 nka kula babinja, lola Lub 28.36 kutâka kujira ebittâke kubînja kubinjûla | |
| פְּתוֹר | Noms propres | Petor | PETÔR|aha Petori|Petor — lugo lwa Balâmu e mwênè gwa Mezopotamiya | |
| פתח | Objets réels | ouvrir | PTH|PATAH|kuyigula|kuyîgula|kukûla akahamikizo|akahamikizo|eciziriko|kula banabinjûla eciziriko|atulisa na bakerubini — okuyîgula okuhamûla okuyiguka okushagashya okutula okubinjûla | |
| פְּתַחְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Petahya [Petahia] | PETAHYÂ|PETHAHYÂ|Petahiya|Petahyahu — mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi |
| פְּתַחְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Petahya [Petahia] | PETAHYÂ|PETHAHYÂ|Petahya|Petahyahu — muleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּתַחְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Petahya [Petahia] | PETAHYÂ|PETHAHYÂ|Petahiya|Petahya|Petahyahu — mugala wa Meshezabeeli bûko bwa Yuda enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פֶּתִי | Attributs | simple | PETÎ|mwirhohye|bwirhohye|munyinyi|omugûnda|abagûnda|*nyinyi*|*gunda*|*gûnda* | |
| פָּתִיל-1 | Objets réels | corde | PÂTHÎL|PÂTÎL|omugozi|mugozi|migozi|emigozi|ehigozi|orhugozi|rhugozi|orhukwegè | |
| פָּתִיל-2 | Objets réels | corde | PÂTHÎL|PÂTÎL|omugozi|mugozi|migozi|emigozi|ehigozi|orhugozi|rhugozi|orhukwegè | |
| פִּתֹם | ✓ | Noms propres | Pitom | PITOM|Pitomu|Pitom — lugo lw’e Misiri |
| פֶּתֶן | Faune | serpent | PÊTEN|mpiri|empiri|njoka|enjoka — abanfaransa baderha eyo njoka mpu kobra, cobra | |
| פַּתְרוֹס | Noms propres | Patros, Haute-Égypte | PATRÔS|Patrosi|Misiri-omu-Birhondo — Misiri oyo lunda lw’emukondwè, ifô. | |
| פַּתְרֻסִי | ✓ | Noms propres | gens de Patros, Patros | PATHRUSÎ|PATRUSÎ|Patrosimu|Banya-Patrosi|Patrosi |
| צֹאן | Faune | troupeau, bétail, bêtes, moutons | TS’ON|Z’ON|S’ON|bishwekwa|ebishwekwa|buso|obuso|maso|amaso|mpene|empene|cibuzi|ecibuzi|ebibuzi|ebintu|bintu|ebyana|*buzi*|*pene*|*cintu*|*bintu*|*buso*|*maso | |
| צַאֲנָן | Noms propres | Çaanân [Saanan] | TSA’ANÂN|ZA’ANÂN|SA’ANÂN|Sanani|Zaanani|Tsaanani|Tsânân — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| צָב-1 | ✓ | Faune | type de lézard | TSÂV|ZÂV|SÂV|musherebera|omusherebera |
| צָב-2 | Objets réels | chariot, litière | TSÂV|ZÂV|SÂV|ngâlè|engâlè | |
| צָבָא-1 | Objets réels | armée du ciel: objets célestes, cést-à-dire le soleil, la lune et les étoiles | TSÂVÂ’|ZÂV’Â|SÂV’Â|igulu bya shwinjagwa; haguma n’ebimuba byoshi|izûba, omwezi, enyenyezi n’engabo z’emalunga yoshi|murhwe gw’emalunga|murhwe|mirhwe|omurhwe|emirhwe|abazimu ba omu malunga boshi|bazimu ba emalunga|bazimu b’emalunga boshi|abazimu b’oku nkuba|bazimu b’oku nkuba|igulu na ngasi binabamwo byoshi|*ngabi biba* | |
| צָבָא-2 | Êtres | armée du ciel: êtres célestes | TSÂVÂ’|ZÂV’Â|SÂV’Â|omurhwe gwa Nyakasane|biremwa by’emalunga | |
| צָבָא-3 | Êtres | épithète de Dieu: [Éternel des, Seigneur des, Dieu des] armées | TSÂVÂ’|ZÂV’Â|SÂV’Â|Nyamuzinda|Mwami w’igulu lyoshi|Nnâmahanga w’emirhwe|Nyakasane wa banyakasane|Mwami w’igulu lyoshi|Nyamubâho w’Emirhwe|Nyakasane w’Emirhwe|Nyamuzinda w’Emirhwe|Nyakasane w’igulu lyoshi | |
| צְבוֹיִים | Noms propres | Cevoïm [Seboïm] | TSEVÔYÎM|ZEVÔYÎM|SEVÔYÎM|Seboyimi|Tseboyim|Zeboyim — lugo oku lubibi lw’ecihugo ca Kanani, lola Murh 10.19 | |
| צָבוּעַ | Faune | hyène, bête sauvage | TSÂVÛ’A|ZÂVÛ’A|SÂVÛ’A|namugunga|c’erubala|ciryanyi|banyamugunga|by’erubala|biryanyi|*ryanyi* | |
| צְבִי | Faune | gazelle | TSEVÎ|ZEVÎ|SEVÎ|kashafu|akashafu|mwinjihirizo|bwinja bwalabuka | |
| צִבְיָא | ✓ | Noms propres | Civia [Sibia] | TSIVYÂ’|ZIVYÂ’|SIVYÂ’|Zibiya|Tsibiya — mugala wa Shaharayimu, Shaharayi, w’oku bûko bwa Benyamini |
| צִבְיָה | ✓ | Noms propres | Civya [Sibia] | TSIVYÂ|ZIVYÂ|SIVYÂ|Sibiya|Sivya|Tsibiya|Zibya — muntu w’e Beer-Sheba muka Ahaziya nnina wa Yoash, Yowash, mwami omu Israheli |
| צְבִיָּה | Faune | gazelle | TSIVYÂ|ZIVYÂ|SIVYÂ|kashafu|kashafu kakazi|rhushafu|orhushafu | |
| צֶבַע | Objets réels | matériel teint | TSEVA’|ZEVA’|SEVA’|ebitakè|bitakè | |
| צִבְעוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Civéôn [Sibéon] | TSIVE’ÔN|ZIVEÔN|SIVEÔN|Sibeoni|Tsibeon — ishe wa Ana, Hana |
| צִבְעוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Civéôn [Sibéon] | TSIVE’ÔN|ZIVEÔN|SIVEÔN|Sibeoni|Tsibeon — mugala wa Seyiri |
| צְבֹעִים | ✓ | Noms propres | Cevoïm [Seboïm] | TSEVO’ÎM|ZEVO’ÎM|SEVO’ÎM|Seboyimu|Tseboyim — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| צְדָד | Noms propres | Cedâd [Sedad] | TSEDÂD|ZEDÂD|SEDÂD|Sedadi|Tsedad — hantu h’oku lubibi emwênè gw’ Israheli | |
| צָדוֹק-1 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadok — mugala wa Ahitubu mudahwa mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| צָדוֹק-2 | ✓ | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadoki|Tsadok — ishe wa Yerusha, muka Otamu, Otam |
| צָדוֹק-3 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Tsadoki|Sadoki|Tsadok|Sadok — mudahwa mukulu w’oku bûko bwa Levi | |
| צָדוֹק-4 | ✓ | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Tsadoki|Sadok|Tsadok — mugala wa Merayoti, Merayot shakulûza wa Azariya, baderha Seraya mudâhwa |
| צָדוֹק-5 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadoki|Tsadok — mugala wa Bana banji baligwerhe ery’izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| צִדִּים | ✓ | Noms propres | Ciddim [Siddim] | TSIDÎM|ZIDÎM|SIDÎM|Sidimu|Sidimi|Tsidimu|Tsidim — lugo luzibuzibu ly’omu ishwa lya Nefutali |
| צַדִּיק | Êtres | juste, droit | TSADÎK|ZADÎK|SADÎK|TSADÎQ|ZADÎQ|SADÎQ|mushinganyanya|omushinganyanya|abashinganyanya|bashinganyanya|abêru kweru|omwêru kweru|mweru kweru|engeso zishinganine|engulo y’olubanja enahûse abagula|olubanja banaluha nnalo|omuntu mwêru kwêru|n’obushinganyanya | |
| צדק-1 | Attributs | être juste, dans le droit | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|kuba mushinganyanya|oyâzize|kuyâza olubanja|Ali mushinganyanya|Kurhi rhwankaciyêra?|*yêra*|*yaza*|*shiganyan* | |
| צדק-2 | Attributs | justifier | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|okuyâza|oyâzize|nyerekane obushinganyanya bwaze | |
| צדק-3 | Attributs | justifier; rendre droit, juste | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|ntayêza omuntu mubi|olubanja banaluha nnalo|nanamutwiralwo n’obushinganyanya|omushinganyanya anayêre|kuyerekana ndi oli mushinganyanya | |
| צֶדֶק | Attributs | droit, justice | TSÊDEK|ZÊDEK|SÊDEK|TSÊDEQ|ZÊDEQ|SÊDEQ|itwira omulungu wawe olubanja omu kushimba ebishinganine|bishinganine|ebishinganine|munatwe bwinja olubanja|bakazitwira olubaga olubanja kulya kushinganine|Bushinganyanya wakazikulikira|omunzani guyumanine gunashinganine|enterekêro y’obushinganyanya|obushinganyanya|bushinganyanya|*singanin*|*shinganyany*|*banja* | |
| צְדָקָה | Attributs | droit, justice | TSEDÂKÂ|ZEDÂKÂ|SEDÂKÂ|TSEDÂQÂ|ZEDÂQÂ|SEDÂQÂ|kwoshi kunali k’okuli|ebishinganine|ebilongire|Obudahemuka|Obushinganyanya|*dahemuk*|*shinganyany*|*okuli* | |
| צִדְקִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Cidqiyahou [Sidequia] | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sedekiyasi|Sidekiyahu|Sidekiya |
| צִדְקִיָּה-2 | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sedekiyasi|Sidekiyahu|Sidekiya|Tsedekiyasi|Tsidekiyahu|Tsidekiya | |
| צִדְקִיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sidekiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya |
| צִדְקִיָּה-4 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sidekiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya | |
| צִדְקִיָּהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi |
| צִדְקִיָּהוּ-2 | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צִדְקִיָּהוּ-3 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צִדְקִיָּהוּ-4 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צוֹבָה | ✓ | Noms propres | Çova [Soba] | TSÔVÂ|ZÔVÂ|SÔVÂ|Soba|Tsoba|Tsova — cihugo omu Sîriya |
| צוּעָר | ✓ | Noms propres | Çouar [Souar] | TSÛ’ÂR|ZÛ’ÂR|SÛ’ÂR|Suari|Tsuari|Swari|Tswari|Tswar — ishe wa Natanaeli w’oku bûko bwa Isakari |
| צוּף | Noms propres | Çouf [Souf] | TSÛF|ZÛF|SÛF|Sufu|Suf|Tsufu|Tsuf|cigukulu ca bûci — mugala wa elkana shakulûza wa Hemani w’oku bûko bwa Levi | |
| צוֹפַח | ✓ | Noms propres | Çofah [Sofa] | TSÔFAH|ZÔFAH|SÔFAH|Sofa|Tsofa — mugala wa Helemi, Helem w’oku bûko bwa Aseri oyo h w’ebiraka enfarasè, ecifreki, n’amashi by’amutwire kuli eci cinwa. |
| צוֹפַי | Noms propres | Çofaï [Sofaï] | TSÔFAY|ZÔFAY|SÔFAY|Sofa|Zofa|Tsofa — mugala wa Elkana wa kuli Elkana w’oku bûko bwa Levi | |
| צוֹפַר | Noms propres | Çofar [Sofar] | TSÔFAR|ZÔFAr|SÔFAR|Sofa|Zofa|Tsofa — muntu w’e Naama mwira ya Ayubu | |
| צוּר-1 | Êtres | Rocher [protecteur] | TSÛR|ZÛR|SÛR|ibuye lyakiro|ibuye|ibale|ibâle|mabuye|mabâle | |
| צוּר-2 | ✓ | Noms propres | Çour [Sour] | TSÛR|ZÛR|SÛR|Suru|Sur|Tsuru|Tsur|Suri — mwami w’e Madiyani |
| צוּר-3 | ✓ | Noms propres | Çour [Sour] | TSÛR|ZÛR|SÛR|Suri|Suru|Tsuru|Tsuri|Zuri|Zur — mwâli wa Yeyeli, Yeyieli, Yeiel w’oku bûko bwa Benyamini |
| צוֹר | Noms propres | Tyr | TSÔR|ZÔR|SÔR|Tiri|Tir — lugo lw’omu Fenisiya | |
| צוּרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Çouriël [Souriel] | TSÛRÎ’ÊL|ZÛRÎ’ÊL|SÛRÎ’ÊL|Surieli|Zurieli|Tsurieli|Tsuriel — mugala wa Abihayil w’oku bûko bwa Levi |
| צוּרִישַׁדַּי | ✓ | Noms propres | Çourishaddaï, Courishaddaï [Sourichaddaï] | TSÛRÎSHADAY|ZÛRÎSHADAY|SÛRÎSHADAY|Surishadayi|Tsurishadai — ishe wa Shelumieli, Shelumiel, Shelumiyel w’oku bûko bwa Simeoni |
| צֹחַר-1 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — ishe wa Efroni muhititi |
| צֹחַר-2 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — mugala wa Simeoni |
| צֹחַר-3 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — mugala wa Ashhuri, Ashihuri, Ashihur w’oku bûko bwa Yuda |
| צִי | Faune | hyène | TSÎ|ZÎ|SÎ|nnamugunga|lugerero|bwarho|nkuge|muzimu|nsimba z’omw’irungu | |
| צִיבָא | Noms propres | Civa [Siba] | TSÎVÂ’|ZÎVÂ’|SÎVÂ’|Siba|Tsiba|Ziba — mushizi wa mwami Saulu | |
| צִידוֹן | Noms propres | Sidon | TSÎDÔN|ZÎDÔN|SÎDÔN|Sidoni|Tsidoni|Sidôn|Tsidôn — mugala wa Kanani lugo lw’e Fenisiya | |
| צִידֹנִי | Noms propres | Sidoniens | TSÎDONÎ|ZÎDONÎ|SÎDONÎ|Ab’e Sidoni|ab’e Tsidoni|cihugo c’aha-Sidoni|abantu b’e Sidoni|aba-Sidoni-kazi|*sidon*|Abanya-Sidoni|Banya-Sidon | |
| צִיּוֹן | Noms propres | Sion, Jérusalem | TSÎYÔN|ZÎYÔN|SÎYÔN|Siyoni|Tsiyoni|Tsiyôn|Yeruzalemu|ntondo|entondo | |
| צִיחָא | ✓ | Noms propres | Ciha [Siha] | TSÎHÄ’|ZÎHÄ’|SÎHÄ’|Siha|Tsiha — murhambo wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| צִין | ✓ | Noms propres | Cîn [Tsin] | TSÎN|ZÎN|SÎN|Sini|Tsini|Tsîn — hantu omu Negebu, e mukondwè gw’Israheli |
| צִיעֹר | ✓ | Noms propres | Cior [Sior] | TSÎ’ÔR|ZÎ’ÔR|SÎ’OR|Siori|Sior|Tsiori|Tsior — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| צִיץ | ✓ | Noms propres | montée de la Fleur; côte des Fleurs | TSÎTS|ZÎZ|SÎS|murhezi gwa Sisi|murhezi gwa Tsitsi|murhezi gwa Tsits|olunda lwa mauwa|nambi ya masholo|TaTsits|Taziz|Tasis — embale omudâhwa ayambalira oku mwirhêro mauwa hantu hofi na Ein-Gedi |
| צִלָּה | ✓ | Noms propres | Cilla [Silla] | TSILÂ|ZILÂ|SILÂ|Zila|Tsila — muka Lamek muguma omu bakazi babirhi ba Lamek: Ada na Zila, Tsila |
| צֶלֶם-1 | ✓ | Attributs | ressemblance | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|orhushusha|nshusho|enshusho |
| צֶלֶם-2 | Objets réels | idole | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|ensanamu|nsanamu|nshanga|enshanga — nsalamu nshanga | |
| צֶלֶם-3 | Divers | ombre, phantome | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|cihoho|ecihoho|mwomoka|omwomoka|cizunguzungu|cilorho — kula omuntu alola ecilôrho erhi azûka, lola Lul 72(73).20 | |
| צַלְמוֹן-1 | Noms propres | Çalmôn [Salmon] | TSALMÔN|ZALMÔN|SALMÔN|Salmoni|Tsalmôn|ntondo ya Salomoni|ntondo — ntondo eri hofi na Sikemi | |
| צַלְמוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Çalmôn [Salmon] | TSALMÔN|ZALMÔN|SALMÔN|Salmoni|Tsalmoni|Tsalmoni — wa kuli Ahowah mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| צַלְמֹנָה | ✓ | Noms propres | Çalmona [Salmona] | TSALMONÂ|ZALMONÂ|SALMONÂ|Salmona|Tsalmona — hantu Bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| צַלְמֻנָּע | Noms propres | Çalmounna [Salmounna] | TSALMUNÂ’|ZALMUNÂ’|SALMUNÂ’|Salmuna|Tsalmuna — mwami w’e Mediyani, gwarhi Bac 8.5 | |
| צֵלַע | ✓ | Noms propres | Céla [Séla] | TSÊLA’|ZÊLA’|SÊLA’|aha Sela|aha Tsela — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| צֵלַע הָאֶלֶף | ✓ | Noms propres | Elèf [Élef] | TSÊLA’ HÂ’ELEF|ZÊLA’ HÂ’ELEF|SÊLA’ HÂ’ELEF|Sela-Ha-Elefu|Tsela-Ha-Elefu|Tsela-Ha-Elef — lugo luguma omu ngo 12 z’omwanya gwa bene Benyamini, gwarhi Yoz 18.28 |
| צָלָף | ✓ | Noms propres | Çalaf [Salaf] | TSÂLÂF|ZÂLÂF|SÂLÂF|Salafu|Tsalafu|Salaf|Tsalaf — ishe wa Hanuni, Hanûn, mudahwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| צְלָפְחָד | ✓ | Noms propres | Celofehad [Selofad] | TSELOFHÂD|ZELOFHÂD|SELOFHÂD|Selofehadi — mugala wa Heferi w’oku bûko bwa Menashè |
| צֶלְצַח | ✓ | Noms propres | Celçah [Selsa] | TSELTSAH|ZELTSAH|SELTSAH|Selisaha|Tselisaha|Tselsah — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| צִלְצָל | Objets réels | harpon | TSILTSÂL|ZILZÂL|SILSÂL|olulobo|lulobo | |
| צְלָצַל | Faune | criquet | TSELÂTSAL|ZELÂZAL|SELÂSAL|mahanzi|kashôlero|minûnu|kakungulo|mukankamo|*hanzi*|*kungulo*|*kankam* | |
| צֶלֶק | ✓ | Noms propres | Cèleq [Sélec] | TSÊLEK|ZÊLEK|SÊLEK|TSÊLEQ|ZÊLEQ|SÊLEQ|Seleki|Tsêlek — muamoniti nunya-Amoni mulwi oku ngoma ya Daudi |
| צִלְּתַי-1 | Noms propres | Cilletaï [Silletaï] | TSILTAY|ZILTAY|SILTAY|Siletayi|Tsiletayi|Tsiltayi — mugala wa Shimeyi mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini | |
| צִלְּתַי-2 | Noms propres | Cilletaï [Silletaï] | TSILTAY|ZILTAY|SILTAY|Siletayi|Tsiletayi|Tsiltayi — murhambo wa basirika w’oku bûko bwa Menashè oku ngoma ya Daudi | |
| צַמִּים | Objets réels | piège | TSAMÎM|ZAMÎM|SAMÎM|murhego|omurhego|mirhego|emirhego|*rhego* | |
| צֶמֶר | Objets réels | laine | TSÊMER|ZÊMER|SÊMER|amoya|moya|moya ga kuluka mishangi y’idurhu|obwoya|bwoya | |
| צְמָרִי | ✓ | Noms propres | Cemarite [Semarites] | TSEMÂRÎ|ZEMÂRÎ|SEMÂRÎ|aba Semariti|aba Tsemariti|Abanya-Tsemari|Abasemari|Abatsemari — ba kuli Kanaani,mugala wa Kush |
| צְמָרַיִם | ✓ | Noms propres | Cemaraïm [Semaraïm] | TSEMÂRAYIM|ZEMÂRAYIM|SEMÂRAYIM|Samarayimi|Tsmarayimi|Semarayimu|Tsamarayimu|Samarayim|Tsamarayim — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| צֵן | Objets réels | épine, crochet | TSÊN|ZÊN|SÊN|lulobo|olulobo|mushugi|omushugi|ngondè|mugera | |
| צְנָן | ✓ | Noms propres | Cenân [Senan] | TSENÂN|ZENÂN|SENÂN|Senani|Tsenani|Tsênân — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| צָעִיר | ✓ | Noms propres | Çaïr [Saïr] | TSÂY’ÎR|TSÂY’ÎR|TSÂY’ÎR|Sayiri|Tsayiri|Sair|Tsair — musungunu murho musole lugo omu ishwa lya Yuda |
| צֹעַן | Noms propres | Tanis [Soan] | TSO’AN|ZO’AN|SO’AN|Tanisi|Tanis|Tsoan|Soan|Taneosi — lugo lw’omu Misiri | |
| צַעֲנַנִּים | ✓ | Noms propres | Çaanannim, Çaannaïm [Saananim] | TSA’ANANÎM|ZA’ANANÎM|SA’ANANÎM|Saananimi|Besananimi — îshe-zala wa Musa, anali amagwika ihêma lyage kuhika aha mwelo gwa Besananimi, gwarhi Bac 4.11 |
| צֹעַר | Noms propres | Çoar [Soar] | TSO’AR|ZO’AR|SO’AR|e Sowari|Sowari|Tsowari|Tsowar — lugo lwali omu lubanda lwa Yordani ludomerirwe embere Nyamubaho ashàbe Sodomo na Gomora, gwarhi Murh 13.10 | |
| צְפוֹ | ✓ | Noms propres | Cefo [Sefo] | TSEFÔ|ZEFÔ|SEFÔ|Sefo|Tsefo — mugala wa Elifazi, Elifaz mwinjikulu wa Ezau |
| צָפוֹן | ✓ | Noms propres | Sihôn [Safon] | TSÂFÔN|ZÂFÔN|SEFÔN|Sihoni|Safoni|Tsihôn|Tsafôn|e mukondwè|mpusi yarhenga e mwênè — lugo omu lya Gadi eci cinwa camansomera! pe na He banahingalukanwa nk’omu tshiluba, hali abamuderha Kapinga mpu Kahinga; caba aga mazino gahwire na YI omu cihebraniya nago gashusha mazino manji ga tshiluba! Nabwine bulya oku Bashi bali BENE LEVI, na yindi milala minji y’omu Kongo egwerhe ecikebo oku milala edesirwe omu Bibliya. |
| צְפוֹן | ✓ | Noms propres | Shouni [Sefon] | SHÛN|TSÂFÔN|ZÂFÔN|SEFÔN|Shuni|Sefoni|Tsefoni — mugala wa Gadi e Kaziba eba omuntu ye Shuni. Yumvagya oku rhwaja rhwa bona ecikebo ab’omu Kongo bajira oku milala eri omu Bibliya « Suniti’ omu Mib 26.15, kuli kuderha Bene Shuni, mulala gwa Shuni, Tsuni, ba bûko bwa Gadi |
| צְפוֹנִי | ✓ | Noms propres | Cefonites [Sefonites] | TSÂFÔNÎ|ZÂFÔNÎ|SEFÔNÎ|Abasefoni|Ab’e mwênè — ba kuli Tsefônn, kandi ye Shuni, Tsuni |
| צִפּוֹר-1 | Faune | oiseau | TSIPÔR|ZIPÔR|SIPÔR|ebinyunyi|binyunyi|orhunyunyi|rhunyunyi|rhunyunyi|akanyunyi|kanyunyi|*nyunyi* | |
| צִפּוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Cippor [Sippor] | TSIPÔR|ZIPÔR|SIPÔR|Sipori|Tsipori — mwami w’e Mowabu ishe wa Balaka, gwarhi Yoz 24.9 |
| צְפִי | ✓ | Noms propres | Cefi [Sefi] | TSEFÎ|ZEFÎ|SEFÎ|Sefi|Tsefi — mugala wa Elifazi mwinjikulu wa Ezau |
| צִפְיוֹן | ✓ | Noms propres | Cifiôn [Sefon] | TSIFYÔN|ZIFYÔN|SIFYÔN|Sefoni|Sifyôn|Tsifyoni — mugala wa Gadi |
| צָפִיר | Faune | chèvre, bouc [FF 36.38] | TSÂPÎR|ZÂPÎR|SÂPÎR|mpene|empene|cihebe|ecihebe|bihebe|ebihebe | |
| צְפַנְיָה-1 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sefaniya|Tsefaniya|Sofoni — mugala wa Tahati shakulûza wa Hemani w’oku bûko bwa Levi | |
| צְפַנְיָה-2 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sefaniya|Tsefaniya|Sofoni — mudâhwa w’oku bûko bwa Levi oku ngoma ya Sidikiyahu, Sedekyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| צְפַנְיָה-3 | Noms propres | Sophonie | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sofoni|Sefaniya|Tsefaniya — mugala wa Kushi ali mulêbi, lola Sof 1.1 KUSH qli muntu mwiru wayubakaga omu Afrika omugala oyo oli mulêbi omu Bibliya. murhakag’imanya mpu abantu biru bayôrha baba idako. | |
| צְפַנְיָה-4 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sofoni|Sefaniya|Tsefaniya — ishe wa Yehosiyahu, Yoziasi, Hen omu mango ga Zakariya | |
| צְפַנְיָהוּ | Noms propres | Cefanyahou [Sefania] | TSEFANYÂHÛ|ZEFANYÂHÛ|SEFANYÂHÛ|Sefanyahu|Tsefanyahu|Sofoni — mudâhwa w’oku bûko bwa Levi oku ngoma ya Sidekiyahu, Sedekiyahu, Sedekiasi | |
| צָפְנַת פַּעְנֵח | ✓ | Noms propres | Çafnath-Panéah [Safnath-Panéa] | TSAFNATH-PA’NÊAH|ZAFNATH-PA’NÊAH|SAFNATH-PA’NÊAH|TSAFNAT-PA’NÊAH|ZAFNAT-PA’NÊAH|SAFNAT-PA’NÊAH|Safunati-Panea|Tsafnat-Paneah — lyo izino bakag’iderha Yozefu omu Misiri eryo |
| צֶפַע | Faune | vipère, cobra | TSEFA’|ZEFA’|SEFA’|njoka|mpiri | |
| צִפְעֹנִי | Faune | cobra du désert | TSIF’ÔNÎ|ZIF’ÔNÎ|SIF’ÔNÎ|mpiri y’omw’irungu|mpiri|empiri | |
| צַפְצָפָה | Flore | saule | TSAFTSÂFÂ|ZAFZÂFÂ|SAFSÂFÂ|mirhi y’omu ihanga — Tsaptsapa guli murhi gw’oku cikunguzo c’olwîshi mirhi ya mw’eryo ihanga, gwarhi Lul 136(137).2 ogwo murhi gurhaba emwirhu, mpu gurhasima mboho nyinji erhi idurhu linji, ci ha cîdûrhu cingwangu. Rhwacilonza efoto yagwo. Le saule (Salix) est un genre d’arbres, d’arbustes, d’arbrisseaux de la famille des Salicacées (Salicaceae). Il comprend 360 espèces environ, réparties à travers le monde, principalement dans les zones fraîches et humides des régions tempérées et froides de l’hémisphère nord.cfr Google | |
| צְפַרְדֵּעַ | Faune | grenouille | TSEFARDÊ’A|ZEFARDÊ’A|SEFARDÊ’A|ebikere|emidoke|cikere|mudoke | |
| צִפֹּרָה | ✓ | Noms propres | Cippora [Séfora] | TSIPORÂ|ZIPORÂ|SIPORÂ|Sipora|Tsipora|Tsepora — muka Musa mwâli Yetro |
| צְפַת | ✓ | Noms propres | Cefath [Sefath] | TSEFATH|ZEFATH|SEFATH|TSEFAT|ZEFAT|SEFAT|Sefati|Tsepati|Tsepat|Sefat — lugo lw’e Kanaani |
| צְפָתָה | Noms propres | Cefata [Sefata] | TSEFATHÂ|ZEFATHÂ|SEFATHÂ|TSEFATÂ|ZEFATÂ|SEFATÂ|Sefata|Tsefata — lubanda hofi n’e Maresha, gwarhi 2 Nga 14.9 omu BHS, ci 2 Ng 14.10 omu WLC | |
| צִקְלַג | Noms propres | Ciqlag [Siclag] | TSIKLAG|ZIKLAG|SIKLAG|TSIQLAG|ZIQLAG|SIQLAG|Siklagi|Siklag|Tsiklagi|Tsiklag|Sikilagi — hantu h’omu ishwa lya Simeoni | |
| צִקְלוֹן | ✓ | Objets réels | lier énsemble | TSIKLÔN|ZIKLÔN|SIKLÔN|TSIQLÔN|ZIQLÔN|SIQLÔN|kushwekera haguma|omu nshoho |
| צֵר | ✓ | Noms propres | Cér [Ser] | TSÊR|ZÊR|SÊR|Seri|Tseri|Ser|Tser — lugo luzibuzibu lw’omu ishwa lya Nefutali |
| צְרֵדָה | ✓ | Noms propres | Ceréda [Seréda] | TSERÊDÂ|ZERÊDÂ|SERÊDÂ|Sereda|Tsereda — hantu aho |
| צְרוּיָה | ✓ | Noms propres | Cerouya [Serouia] | TSERÛYÂ|TSERÛYÂ|SERÛYÂ|Seruya|Tseruya — mwâli wa Nahashi, Nahash mwâli wabo Daudi |
| צְרוּעָה | ✓ | Noms propres | Ceroua [Seroua] | TSERÛ’Â|TSERÛ’Â|SERÛ’Â|Seruya|Tserua — nnina wa mwâmi Yerobowamu I omu cihugo c’Israheli |
| צְרוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Ceror [Seror] | TSERÔR|ZERÔR|SERÔR|Serori|Tserori|Tseror — mugala wa bekorati shakulûza wa mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| צְרוֹר-2 | Objets réels | Tseror | TSERÔR|ZERÔR|SERÔR|Serori|Tserori|Tseror|nshoho|enshoho|irhu|cirhimbiri — ye n’ola muntu oli aha nyanya izino lyage kuli kuderha: irhu, nshoho, cirhimbiri | |
| צֹרִי | Noms propres | tyrien [Tyrien] | TSORÎ|ZORÎ|SORÎ|Tiri|Tsiri|munya-Tiri — muntu w’e Tiri muntu w’e Tiri anali mutuzi wa marhale, gwarhi 1 Bam 7.14 | |
| צְרִי | ✓ | Noms propres | Ceri [Seri] | TSERÎ|ZERÎ|SERÎ|Seri|Tseri — mugala wa Yudutuni mwimbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku ngoma ya Daudi |
| צֳרִי | Flore | Baume de Jéricho [plante du désert | TSORÎ|ZORÎ|SORÎ|obukù|bukù — mburho baderha bukù bw’e Yeriko | |
| צרע | ✓ | Divers | participe passif: souffrant d’une maladie de peau | TSR’|ZR’|SR’|lushomyo|olushomyo|mushomyo|omushomyo|nya-mubenzi|mubenzi|ali rnushomyo|aba mushonyo — TSURA’: muntu olwazire, ogwasirwe n’endwala y’oku kakoba k’omubiri (participe psssif) |
| צָרְעָה | Noms propres | Çoréa [Sora] | TSOR’Â|ZOR’Â|SOR’Â|Sarea|Tsarea|Sorea|Tsorea|Sorea — omu Bac 13.24 muli kandi eryo izîno Sorea, Tsorea | |
| צִרְעָה | ✓ | Faune | frelon | TSIR’Â|ZIR’Â|SIR’Â|enyisîmbu|olwisîmbu — lwisimbu lutudu olwo hali abazishwekera omu cogo erhi omu nyumpa |
| צָרְעִי | ✓ | Noms propres | de Salma [Sora] | TSOR’Î|ZOR’Î|SOR’Î|TSALMA|ZALMA|SALMA|w’e Salma|w’e Sora|Tsalma|Tsora|Salma — Abana ba Salma: bo bantu b’e Betelehemu, b’e Netofa, b’e Atroti- Bet-Yowabu, n’ecihimbi c’ab’e Manahati, ab’e Sora, gwarhi 1 Bam 2.54 |
| צָרַעַת | ✓ | Divers | lèpre, maladie infectieuse de la peau | TSARA’ATH|ZARA’ATH|SARA’ATH|TSARA’AT|ZARA’AT|SARA’AT|olushomyo|cihulu ca lushomyo|lushomyo|*lushomyo*|ashomire|ashomire|ecibale|luli lushomyo|*shomyo*|*nyolo* — ngasi ndwala eboza omuntu akakoba k’omubiri egali bonekera embuga |
| צָרְעָתִי | ✓ | Noms propres | Çoréatites [Sora] | TSOR’ÂTHÎ|ZOR’ÂTHÎ|SOR’ÂTHÎ|TSOR’ATÎ|ZOR’ÂTÎ|SOR’ÂTÎ|ebishagala by’e Sora|Tsora|bantu b’e Sora|Tsora|milala y’Abasoreya eyo|Abatsoreya|Abasoreya |
| צרף | Objets réels | fondre, raffiner, examiner, travailler | TSRF|ZRF|SRF|yo wabarhangulira|kujonga|kukola|kuyinjihiriza|kuyinjihirizibwa|mutuzi oyinjihiriza|muliro kashukirwa|kushuka|masholo mashuke kali nda|cûma ca marhale citule omu luganda — omu BHS Lul 12(13).7 ci omu WCL 12.6 | |
| צֹרֵף | Objets réels | mouleur, fondeur, orfèvre | TSORÊF|ZORÊF|SORÊF|omutuzi|mutuzi|abatuzi|batuzi | |
| צָרְפַת | Noms propres | Sarepta | TSÂREPATH|ZÂREPATH|SÄREPATH|Sarepta|Tsarepta|Tsarpat | |
| צְרֵרָה | ✓ | Noms propres | Ceréra [Seréda] | TSERÊRÂ|ZERÊRÂ|SERÊRÂ|Serera|Sereda|Tserera|Tsereda — okuhushikanya resh na dalet omu cihebraniya kwarhumire eryo izîno lirhengamwo babirhi: SERERA SEREDA bulya oku orhalolerizi herufi r na herufi d w’ecihebraniya bashushana |
| צֶרֶת | ✓ | Noms propres | Cèreth [Séreth] | TSÊRETH|ZÊRETH|SÊRETH|TSÊRET|ZÊRET|SÊRET|Sereti|Tsereti|Tsêret — mugala wa Ashhur w’oku bûko bwa Yuda |
| צֶרֶת הַשַּׁחַר | ✓ | Noms propres | Cèreth-Shahar [Séreth-Chahar] | TSÊRETH HASHAHAR|ZÊRETH HASHAHAR|SÊRETH HASHAHAR|TSÊRET HASHAHAR|ZÊRET HASHAHAR|SÊRET HASHAHAR|Sereti-ha-Shahari|Tseret-ha-Shahar|Seret-ha-Shahar — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni |
| צָרְתָּן | ✓ | Noms propres | Çartân [Sartan] | TSÂRTÂN|ZÂRTÂN|SÂRTÂN|Sartani|Sartân|Tsartani|Tsartân — hantu aho, lola Yoz 3.16 |
| קָאָת | Faune | chouette chevêche, chouette | KÂ’ÂT|QÂ’ÂTH|cirifufu|ecirifufu|birifufu|ebirifufu|cigukuma mweru|hajawa — hajawa, bamuyandisire omu Lush 14.17 | |
| קבב | Rituels | maudire | KVV|QVV|obahehêrere|kuhehêrera|ohehêrere olu lubaga|Nyamubâho arhahehêriri|ohehêrere abashombanyi bâni|Olumpehehêrere lero aho|Olekage okubahehêrera|obampehêrerere|ohehêrere|*hehêr*|*heherer* | |
| קַבְצְאֵל | Noms propres | Qavcéel [Cabséel] | KAVTS’ÊL|QAVZ’ÊL|Kabuseli|Kabutseeli|Kabuzeeli — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| קִבְצַיִם | ✓ | Noms propres | Qivçaïm [Quibsaïm] | KIVTSAYIM|KIVZAYIM|KIVSAYIM|QIVTSAYIM|QIVZAYIM|QIVSAYIM|Kibasayimi|Kivatsayim|Kivzayim — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Efurayimu |
| קִבְרוֹת הַתַּאֲוָה | Noms propres | Qivroth-Taawa [Quibroth-Taava] | IVRÔTH HATHAVÂ|AIVRÖT HATAVÂ|Kibroti-Hatava|Kivrot-Hataava — hantu bene Israheli bageraga kurhenga omu bujà bw’e Misiri | |
| קִדָּה | Flore | arbre de casse [FF 104.105] | KIDÂ|QIDÂ|akasiya|murhi gwa akasiya | |
| קָדוֹשׁ | Attributs | saint | KÂDÔSH|QÂDÔSH|ishanja lyani litagatifu|ishanja lyani lîmâna|hantu hatagatifu|hantu hîmâna|Enterekêro erhûzirwe|mwîmâna|omwîmâna|mwimana|omwimana|-tagatifu|-îmâna|bwanga butagatifu|ahantu hatagatifu|mwimâna|mwimâna|bîmâna|murherekêre|muntu orherekirwe Nyakasane|lubaga lwarherekirwe Nyamubâho|lubaga lwarhûzirwe Nyamubâho|*tagatif*|*rherekir*|*rhûzîr*|*imâna*|*imana* | |
| קֵדְמָה | ✓ | Noms propres | Qédma [Quedma] | KEDMÂ|QEDMÂ|Kedma — mugala wa Ismaeli |
| קְדֵמוֹת | Noms propres | Qedémoth [Quedémoth] | KEDÊMÔT|QEDÊMÔTH|Kedemoti|Kedemot | |
| קַדְמִיאֵל | Noms propres | Qadmiel [Cadmiel] | KADMÎ’ÊL|QADMÎ’ÊL|Kadmieli|Kadmiyeli|Kadmiel|Kadmiyel | |
| קַדְמֹנִי | ✓ | Noms propres | Qadmonites [Quadmonites] | KADMONÎ|QADMONÎ|aba Kadimoniti|bene Kadimoni|Abakadimoni |
| קֵדָר | Noms propres | Qédar [Quédar] | KÊDÂR|QÊDÂR|Kêdar|Kedari — mugala wa Ismaeli lubaga n’ecihugo calwo ciderhwa Kêdar, Kedari | |
| קִדְרוֹן | Noms propres | Cédron | KEDRÔN|QEDRÔN|Kedroni|Kêdron|Kidroni — guba mugezi | |
| קדשׁ | Attributs | être saint | KÂDÊSH KDSH|QÂDÊSH QDSH|alujira lwîmâna|lusiku lwîmâna|luli lwani|lubere lurherekirwe Nnamahanga|oluyôbôle|Aluyôbôla|bacicêse|luhangizè|onakâlujira lutagatifu|*tqgatif*|*yobôl*|*ja irenge* — kantu Nnâmahanga adesire kage, ajizire kagekage | |
| קָדֵשׁ בַּרְנֵעַ | ✓ | Noms propres | Qadesh-Barnéa [Cadès-Barnéa] | KÂDÊSH BARNÊ’A|QÂDÊSH BARNÊ’A|Kadesi-Barnea|Kadesh-Barnea|e Kadesi-Barnea|Kadeshi-Barnea — hantu bene Israheli, bali erhi barhuma abaj’iyenja ecihugo ca Kanaani |
| קָדֵשׁ-1 | Êtres | prostitué du temple?? | KÂDÊSH|QÂDÊSH|abagonyi|ebigoli by’ennama omu ka-Nyamuzinda|bagonyi omu nyumpa z’abazimu — Mpu mwami Yozafati, »Ashâba enyumpa z’ebigoli by’ennama omu ka-Nyamuzinda n’aha abakazi bakazagilukira orhwanzo rhw’erya nshanga ya Ashera », gwarhi 2 Bam 23.7 | |
| קָדֵשׁ-2 | Êtres | prostituée du temple?? | KÂDÊSH|QÂDÊSH|omukazi w’ecishungu | |
| קָדֵשׁ-3 | Noms propres | Qadesh [Cadès] | KÂDÊSH|QÂDÊSH|Kadesi|Kadeshi|Kadesh | |
| קֶדֶשׁ-1 | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH|QÊDESH|Kedesi|Kedesh — lugo luzibuzibu lwa baleviti omu ishwa lya Nefutali | |
| קֶדֶשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH HATSOR|QÊDESH HAZOR|Kedeshi Hasori — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| קֶדֶשׁ-3 | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH|QÊDESH|Kedeshi|Kedesi|Kedesh — lugo lwa baleviti lw’omu ishwa lya Isakari | |
| קֹדֶשׁ | Attributs | chose sainte, endroit saint, sainteté | KODESH|QODESH|kantu k’îmâna|hantu h’îmâna|obwîmâna|hantu hatagatifu|endêko ntagatifu|luzira|lurherêkirwe Nyakasane|Ahatagatifu h’Ebitagatifu|omwambalo mutagatifu|emyambalo mitagatifu — muntu m$imâna kantu kîmâna cintu cîmana hantu hîmâna Burhanzi rhanzi kuli kuderha oku eyo biri birherekirwe Nnaâmahanga lyo Nyakasane asimisibwa n’ezo nterekêro | |
| קְהֵלָתָה | ✓ | Noms propres | Qehélata [Quehélata] | KEHÊLÂTÂ|AEHÊLÂTHÂ|Kehelata|aha Kehelata — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| קֳהָת | Noms propres | Qehath [Quéhath] | KOHAT|KEHAT|QEHAT|Kehati|Kehat|Kehatì|Kohat — mukulu wa Merari omu bagala ba Levi basharhu: Gersoni, Kehati na Merari. Merari ye îshe wa Mushi, shakulûza w’Abashi, gwarhi Lub 6.19; Mib 26.58 | |
| קֳהָתִי | Noms propres | Qehatites [Quéhath] | KOHATÎ|QOHATHÎ|KEHATÎ|QEHATÎ|Bene Kehati|omulala gwa Kehati|omulala gw’Abakehati|bûko bwa Kehati|Kehati | |
| קַו | Objets réels | corde??, lier, tisser | KAV|QAV|omugozi gw’olugero lwaco|kushwekera|kulukira|kuluka|kushweka|omugozi|mugozi|migozi | |
| קָוֶה | Objets réels | ligne de mesure | KAVÊ|QAWÊ|kurhenga oku cikwi kuja oku cindi cikwi|kurhenga okw’irango ly’e Garebe|na kurhenga aho kuzongera e Goa | |
| קוֹלָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Qolaya [Colaya] | KÔLÂYÂ|QÔLÂYÂ|Kolaya — mugala wa Maaseya shakulûza wa Salu w’oku bûko bwa Benyamini amanyikine enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| קוֹלָיָה-2 | Noms propres | Qolaya [Colaya] | KÔLÂYÂ|QÔLÂYÂ|Kolaya — îshe wa Ahabu, mulêbi wa bunywesi w’omu mango ga Yeremiya | |
| קוֹעַ | Noms propres | Qoa [Coa] | KÔ’A|QÔ’A|Koa|Kowa | |
| קוֹף | ✓ | Faune | type de singe [FF 4] | KÔF|QÔF|encima|ncima |
| קוֹץ-1 | ✓ | Noms propres | Qoç [Cos] | KÔTS|QÔZ|QÔS|Kotsi|Kozi|Kots — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| קוֹץ-2 | Noms propres | Haqqoç [Haccos] | HAKÔTS|HAQÔZ|HAKOS|Hakosi|Hakots — mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi | |
| קוֹרֵא-1 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè — ishe wa Shalumu mulanzi w’omuhango gw’ihêma |
| קוֹרֵא-2 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè |
| קוֹרֵא-3 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè — ali muleviti mugala Yimuna |
| קוּשָׁיָהוּ | ✓ | Noms propres | Qoushayahou [Couchaya] | KÛSHÂYÂHÛ|QÛSHÂYÂHÛ|Kushayahu — ishe wa Etani mwimbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku bûko bwa Levi |
| קושׁ | Objets réels | tendre un piège | KVSH|KWSH|KÂVÊSH|QVSH|balya barhegera omutwi w’emanja aha muhango|kurhega — n’abalonza okuheza omweru-kweru, lola Iz 29.21 loq cinwa KESHE omu mashi | |
| קְטוּרָה | ✓ | Noms propres | Qetoura [Quetoura] | KETÛRÂ|QETÛRÂ|Ketura — muherula wa Abrahamu owundi mukazi wa Abrahamu |
| קִטְרוֹן | ✓ | Noms propres | Qitrôn [Quitron] | KITRÔN|QITRÔN|Kitroni — lugo lw’e Kanaani,lwahinduka ishwa lya Zabuloni ci arhalibirhagakwo abantu bayûbakaga yo, Bac 1.30 |
| קָטָּת | ✓ | Noms propres | Qattath [Cattath] | KÂTÂT|QÂTÂTH|Katati — lugo lw’omu ishwa lya Zabuloni |
| קַיִן-1 | ✓ | Noms propres | Caïn | KAYINI|QAYINI|Kayini|itumu|matumu — îzino libi cibolwe! KAYINI kuli kuderha itumu |
| קַיִן-2 | Noms propres | Caïn [Quénite] | KAYINI|QAYINI|Kayini — mugala wa Adamu qbq kuli Kayini mulala gwa Kayini | |
| קַיִן-3 | ✓ | Noms propres | Qaïn [Caïn] | KAYINI|QAYINI|Hakayini — lubaga lwarhengaga kuli Kayini |
| קִינָה-1 | Rituels | lamentation, élégie | KÎNÂ|QÎNÂ|alakira Saulu|binwa baderha oku cicanîro|olwimbo lwa omulenge|enyimbo z’omulenge|entondo muzilakire|endûlu|ndûlu — Entodo muailakire, mubande endûlu amalambo g’omu mpinga gayîgânire kula kw’ofirîrwe, lola BHS Yer 29.9, ci momu WLC Yer 29.10 | |
| קִינָה-2 | ✓ | Noms propres | Qina [Quina] | KÎNÂ|QÎNÂ|Kina — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| קֵינִי | Noms propres | Qénite, fils de Qéni [Quénites] | KINÎ|QÎNÎ|aba Keniti|bantu b’e Kina|banya-Kina|bene Keniti|omunya-Keniti|munya-Keniti|Keniti | |
| קֵינָן | ✓ | Noms propres | Qénân [Quénan] | KÊNÂN|QÊNÂN|Kenan|Kenani — mugala wa Enoki wa kuli Seti |
| קִיקָיוֹן | Flore | ricin [FF 106.107] | KÎKÂYÔN|KÎKÂYÔN|lugaja|olugaja|ngaja|engaja|lubonobono|olubonobono | |
| קִיר | Noms propres | Qir [Quir] | KÎR|QÎR|e Kiri — luhande lw’ishwa omu Asîriya mirhundu y’omu Asîriya | |
| קִיר חֲרָשֶׂת | ✓ | Noms propres | Qir-Harèseth [Quir-Hérès] | KÎR HÂRÂSHET|QÎR HÂRÂSHET|Kiri-Harasheti|Kir-Harashet |
| קִיר־חֶרֶשׂ | Noms propres | Qir-Hèrès [Quir-Hérès] | KÎR HÊRES|QÎR HÊRES|Kiri-Heresi|Kir-Heres — lugo lw’e Mowabu | |
| קִיר־חֲרֶשֶׂת | Noms propres | Quir-Hérès | KÎR HÊRES|QÎR HÊRES|Kiri-Heresi|Kir-Heres | |
| קִיר־מוֹאָב | Noms propres | Qir-Moab [Quir-en-Moab] | KÎR MÔ’ÂB|QÎR MÔ’ÂV|Kiri-Mowabu|Kir-Mowab — lugo lw’e Mowabu | |
| קֵירֹס | ✓ | Noms propres | Qéros [Quéros] | KÎROS|QÎROS|Kerosi|Keros — mugula wa milala murhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קִישִׁי | Noms propres | Qishi [Quichi] | KÎSHÎ|QÎSHÎ|Kishi — ishe wa Etân, Etani mwimbiza w’omu ka-Nyamuzinda w’oku bûko bwa Levi | |
| קִישׁ-1 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — ishe wa mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| קִישׁ-2 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Yeiyeli, Yeieli, Yeiyel shakuluza wa mwami Saulu w’oku bûko bwa Benyamini |
| קִישׁ-3 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Mahali, Mahli muleviti w’oku ngoma ya Daudi |
| קִישׁ-4 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Abudi, Abdi muleviti w’oku ngoma ya Hikiziyahu, Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| קִישׁ-5 | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — shakulûza wa Mardokeyo, gwarhi Est 2.5, olya walwaga entambala y’okuciza Bene Israheli bona esteri. Bacishalisa, bashenga kuhika Esteri, mwamikazi aji bona mwami bazaza irhegeko lyali lidesire mpu Abayahudi baherêrekezibwe. | |
| קִישׁוֹן | ✓ | Noms propres | Qishôn [Quichon] | KÎSHÔN|QÎSHÔN|Kishoni|Kishôn — lwîshi gunali mugezi ci ab’omwirungu bakabona ah’orhwishi rhwahulula, banaluderhe lwîshi |
| קַלַּי | ✓ | Noms propres | Qallaï [Callaï] | KALAY|QALAY|Kalayi — mudâhwa w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קֵלָיָה | ✓ | Noms propres | Qélaya [Quélaya] | KÊLÂYÂ|QÊLÂYÂ|Kelaya — muleviti wa muli balya bali bayansire omukazi munyamahanga w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קְלִיטָא | Noms propres | Qelita [Quelita] | KELÎTÂ’|QELÎTÂ’|Kelita — muleviti w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| קְלָלָה | Rituels | malédiction | KELÂLÂ|QELÂLÂ|buhanya|obuhanya|okuhehêrerwa|Kuhehêrerwa — Hali amango Larha akampumakwo, mbe nka kushekera namushekeraga, obone bukola buhanya namacîlerhera ahâli h’omugisho, gwarhi Murh 27.12 | |
| קלע | ✓ | Objets réels | découper, tailler, sculpter, lancer | KL’|QL’|Ajirisa ebitâke bitâke|atâkakwo bamalahika|baja batâkakwo bamalahika|anayishîga masholo nk’oku ebitâke byanali — lyo lwinjihirizo lw’ahantu h’obugashanize olwa Nnâmahanga arhegekaga mpu hire aha bakaâlirira, lola 1citabu cirhanwi c’Abami 1Bam 6.32-35 eci cinwa cirhalikwo herufi z’izu |
| קָמָה | Flore | grain encore debout | KÂMÂ|QÂMÂ|mburho eyezire eciyimanzire omu ishwa|Olusiku omugushu gwarhangiraga okurhema emyaka|wamalya oku malehe gamuli oyigurhe|ngano zikola ziyezire|engano ehuha erhanacijakwo emihuli — kula baderha omu cishwahili mpu « mupunga na mchele » omu mashi mpu « mpyuhyu », « mashanza » akantu oku ko kaguma kahinduke izino mukolo gwa bantu gurhuma. | |
| קְמוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuel — mugala wa Nahori ishe wa Aramu, Aram bene wabo Abrahamu, eryamunda omugala Izaki ajag’ilonzq omukazi, lola Murh 24 |
| קְמוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuel — mugala wa Shifutani, Shiftân murhambo w’oku bûko bwa Efurayimu |
| קְמוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuweli|Kemuel — ishe wa Hashabiya w’oku bûko bwa Levi |
| קָמוֹן | ✓ | Noms propres | Qamôn [Camon] | KÂMÔN|QÂMÔN|Kamoni|Kamôn — lugo lw’omu Gaaladi, Gaalad nabwine omukongo mani KAMONI e Kolwezi |
| קנא | Attributs | être zélé | KN’|QN’|bayagalwa|kuyagalwa|kuhyahyana|ayagalwa|bamubà mitula|kubà mitula|omujina kuli mukage|omulume amajamwo omujina kuli mukâge|wamambonera obumvu|mutula|omutula|aba mitula|naba mitula y’irumbi lyabo mpu banyamuzinda|akunda bwenêne kulusha|byazusa obukunizi|kuzûsa obukunizi — eci cinwa cirhalikwo herufi y’izu rhwanaderha nti KâNÂ erhi MEKÂNÂ kuderha OYAGIRWE, erhi OSHIBIRIRE BWENENE ye BUSHIRU oyo omu mashi, kandi erhi WA LUJI | |
| קַנָּא | ✓ | Attributs | zélé, jaloux | KÂNÂ’|KÂNÂ’|ndi wa mutula|wa lûji|wa luhali|mba Nyamuzinda wa mitula — mba Nyamuzinda wa mitula, lola Lush 5.9 |
| קִנְאָה | Attributs | ardeur, passion | KINE’Â|QINE’Â|omujina kuli mukâge|nterekêro nkalange y’omujina|enterekêro y’obwikebwe|omujina|mutula|obushiru|Bushiru bwa Nyamuzinda w’Emirhwe bwajira ntyo|omwigasho|*gash*|*igash*|*bushiru* | |
| קָנָה-1 | ✓ | Noms propres | Qana [Cana] | KÂNÂ|QÂNÂ|mugezi gwa Kana — hîshi hiri omu ishwa lya Efurayimu |
| קָנָה-2 | ✓ | Noms propres | Qana [Cana] | KÂNÂ|QÂNÂ|Kana — hantu omu ishwa lya Aseri |
| קָנֶה-1 | Flore | roseaux, joncs | KÂNÊ|QÂNÊ|olusheke|lusheke|nsheke|ensheke|hishekesheke|lushekesheke — lugero lwa buli bwa metri 3,1 zo ngero 6 w’e bwami | |
| קָנֶה-2 | Flore | canne (aromatique), jonc, rotin | KÂNÊ|QÂNÊ|omugavu gw’olusheke|lusheke|nfinjo|lufinjo|lugero lwa m 3,1|ngero 6 z’ebwami | |
| קָנֶה-3 | Objets réels | balances (fléau des) | KÂNÊ|QÂNÊ|lugero|munzani|ciro|lugero lwa buli bwa m 3,1|ngero 6 z’ebwami | |
| קָנֶה-4 | Objets réels | roseau [FF 171.172] | KÂNÊ|QÂNÊ|lusheke|olusheke|lushekesheke|olushekesheke — ngero 6 z’ebwami lugero lwa buli bwa m 3,1 | |
| קַנּוֹא | Attributs | zélé, jaloux | KANÔ’|QANÔ’|wa lûji|wa luhali|wa bushiru|wa mitula | |
| קְנַז-1 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — mugala wa Elifaz, mwene Ezau mwinjikulu wa Ezau |
| קְנַז-2 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — murhambo w’omu Edomu |
| קְנַז-3 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — ishe wa Otniyeli, Otniel balondana bona Kalebu |
| קְנַז-4 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — mugala wa Ela mwinjikulu Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| קְנִזִּי-1 | ✓ | Noms propres | Qenizzite [Quenizite] | KENIZÎ|QENIZÎ|aba Keniziti|Bene Kenazi|Bq kuli Kenazi|mulala gwa Kenaz |
| קְנִזִּי-2 | ✓ | Noms propres | Qenizzite [Quenaz] | KENIZÎ|QENIZÎ|omunya-Kenezeni|ba kuli Kenazi|munya-Kenezi|munya-Kenezi — w’oku bûko bwa Yuda |
| קִנָּמוֹן | Flore | canelle, arbre de cinnamone | KINÂMÔN|QINÂ?ÔN|esinamoni|kinamoni|olusheke lw’akîsûnunu|cinamunu — aha mirhi y’obukù n’ey’amashahi; ebisheke n’ekinamoni, lola omu Lwi 4.14 | |
| קְנָת | Noms propres | Qenath [Quenath] | KENÂT|QENÂTH|Kenati|Kenat — lugo lw’ebushoshokero bw’enyanja ya Genezaret, Genezaret | |
| קסם | Rituels | pratiquer le divination | KSM KÂSÊM|QSM QÂSÊM|okulaguza|okurhulakwo abazimu|okunywesa emizimu|okuloga|abashonga n’abalozi|mushonga|abashonga|onyôlere ensambwe|onanzukize oyu nankakakubwira — Emwawe erhabonekaga omuntu wageza omugala nisi erhi omwâli omu muliro, owacihira omu by’okulaguza, okurhulakwo abazimu, okunywesa emizimu n’okuloga; gwarhi, Lush 10.18; byo bihanzibwe omu irhegeko lirhanzi lya Nnâmahanga ebyo. Byo mwami Saulu agayisagyamwo Nnâmahanga, 2 Sm 6.2 | |
| קֶסֶם-1 | Rituels | oracle, divination | KÊSEM|QÊSEM|bulaguzi|okulaguza|obulaguzi|ecâha c’obulaguzi|kulaguza|bugeremwa|bukurungu | |
| קֶסֶם-2 | ✓ | Rituels | prix pour une divination | KÊSEM|QÊSEM|banadwirhe oluhembo bayishiha omushonga|luhembo baha omushonga omu kulaguza |
| קֶסֶת | Objets réels | cartable | KÊSET|QÊSETH|kalugu ka kuhagarhira|anahagarhire — muntu waliyambirhe ebyeru, anahagarhire olwandiko lw’omwandisi omu mukaba; lola Eze 9.2; 9.3;9.11 | |
| קְעִילָה | Noms propres | Qéïla [Quéila] | KE’ÎLÂ|QE’ÎLÂ|Keila|Keyila — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| קִפֹּד | Faune | porc-épic [FF 66] | KEPOD|QEPOD|cishegeshe|ecishegeshe|bishegeshe|ebishegeshe | |
| קִפּוֹז | Faune | hibou, serpent [FF 4.5.62.64] | KEPÔZ|QEPÔZ|cirifufu|birifufu|ecirifufu|ebirifufu|njoka|enjoka — Edomu ahanwa, ashube ishubûkiro lya bishegeshe,birifufu, bahungwe n’lugo luhinduke bwerûle, gwarhi BHS Iz 34.11 | |
| קֶצַח | Flore | fleur de noix de muscade (cumin noir) | KETSAH|KEZAH|KESAH|QETSAH|QEZAH|QESAH|cimino ciru|bwaso bwa bubani|obulo|bulo | |
| קְצִיעָה-1 | Flore | casse | KETSÎ’Â|KEZÎ’Â|KESÎ’Â|QETSÎ’Â|QEZÎ’Â|QESÎ’Â|bubâni | |
| קְצִיעָה-2 | Noms propres | Fleur-de-Cannelle [Quessia] | KETSÎ’Â|KEZÎ’Â|KESÎ’Â|QETSÎ’Â|QEZÎ’Â|QESÎ’Â|bwazo bwa bubâni|Ketsiya|Kesiya — mwâli wa Ayubu ye wali KEZIA | |
| קֹרֵא | Faune | perdrix | KORÊ’|QORÊ’|enkwale|nkwale — E Mukondwe gwa Kahiku eba omuntu ye NKWALE omu Bibliya, Bene Korê rhwanabaderha Bene Nkwale. | |
| קָרְבָּן | Rituels | offrande | KORBÂN|QORBÂN|Hakajira omuntu muli mwe warhûla Nyakasane|ntûlo|entûlo|anahêra|anarherekêre|korbani|hankajira owahâna enterekêro|Erhi wankahâna enterekêro|nterekêro|enterekêro|mbâgwa|embâgwa — kurhûla kuhêra kurherekêra kuhâna enterekêro | |
| קַרְדֹּם | Objets réels | herminette, type de hache | KARDÔM|QARDÔM|mbasha|embasha | |
| קָרֵח | Noms propres | Qaréah [Caréa] | KÂRÊAH|QÂRÊAH|Kareahi|Kareyahi | |
| קֹרַח-1 | ✓ | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Koraha|Kora|Korè|Kore — mugala wa Ezau |
| קֹרַח-2 | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — murhambo w’e Edomu | |
| קֹרַח-3 | Noms propres | Coré | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — mugala wa Yizehari, Yitsehar wa kuli Kahati w’oku bûko bwa Levi | |
| קֹרַח-4 | ✓ | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| קָרְחִי | Noms propres | Coréites [Coré] | KORAHÎ|QORAHÎ|bagala ba Kore|bene Kore|omulala gw’Abanyakore|bantu b’omulala gwa Kore|bûko bwa Kore|w’obûko bwa Kore — bûko bwa Kore guli mulala munene gwa Kore, bulya bali ba bûko bunene bwa Levi, bulimwo obûko bwa Qorê, mulala gwa Korê omu mashi bali BENE NKWALE | |
| קְרִיּוֹת-1 | Noms propres | Qeriyoth [Querioth] | KERYÔT|QERYÔTH|Kerioti|Keriot — emwabo Yuda walenganyagya ish keriot kuli kuderha muntu w’e Kerioti | |
| קְרִיּוֹת-2 | Noms propres | Qeriyoth [Querioth] | KERYÔT|QERYÔTH|Kerioti|Keriot | |
| קִרְיַת אַרְבַּע | Noms propres | Qiryath-Arba [Quiriath-Arba] | KIRYAT ARBA’|QIRYATH ARBA’|aha Kiriyati-Arba , ho haligi aha Hebron|Kiriyati-Arba|Kiryat-Arba|Kiriyat-Arba|Kiryati-Arba | |
| קִרְיַת בַּעַל | ✓ | Noms propres | Qiryath-Baal [Quiriath-Baal] | KIRYAT BA’AL|QIRYATH BA’AL|Kiryati-Bali, yerigi Kiryat-Yarimi|aha Kiryat-Bali |
| קִרְיַת חֻצוֹת | ✓ | Noms propres | Qiryath-Houçoth [Quiriath-Houssoth] | KIRYAT HUTSÔT|KIRYAT HUZÔT|KIRYAT HUSÔT|QIRYATH HUTSÔTH|QIRYATH HUZÔTH|QIRYATH HUSÔTH|aha Kiriyati-Huzoti|Kiriyat-Hutsot |
| קִרְיַת סַנָּה | Noms propres | Qiryath-Sanna [Quiriath-Sanna] | KIRYAT SANÂ|QIRYATH SANÂ|Kiriyati-Sana|Kiryat-Sana | |
| קִרְיַת סֵפֶר | ✓ | Noms propres | Qiryath-Séfèr [Quiriath-Séfer] | KIRYAT SÊFER|QIRYATH SÊFER|Kiryat-Seferi|Kiryat-Sefer|Kiryat-Seferi|Kiryati-Seferi. |
| קִרְיַת יְעָרִים | Noms propres | Quiriath-Yéarim | KIRYAT YE’ÂRÎM|QIRYATH YE’ÂRÎM|Kiryati-Yarimi|Kiryat-Yarim|Kiryat-Yarimi|Kiryati-Yearimi|Kiryat-Yearimi|Kiriyati-Yearimi|Kiriyati-Yarimi | |
| קִרְיַת עָרִים | ✓ | Noms propres | Quiriath-Yéarim | KIRYAT ‘ÂRÎM|QIRYATH ‘ÂRÎM|Kiryati-Yarimi|Kiryat-Yarim|Kiryat-Yarimi|Kiryati-Yearimi|Kiryat-Yearimi|Kiriyati-Yearimi|Kiriyati-Yarimi|Kiryati-Yearimi |
| קִרְיָתַיִם-1 | Noms propres | Qiryataïm [Quiriataïm] | KIRYÂTAYIM|QIRTÂTHAYIM|Kiriyatayimi | |
| קִרְיָתַיִם-2 | Noms propres | Qiryataïm [Quiriataïm] | KIRYÂTAYIM|QIRTÂTHAYIM|Kiriyatayimi | |
| קֶרֶן | Attributs | colline, corne, rayon du soleil | KÊREM|QÊREM|karhondo|hirhondo|ihembe|amahembe|mahembe|mwonzi gw’izûba|myonzi y’izûba|ihembe lya mavurha|obuhashe bwani|obuhashe|cisiki c’obuzine|omushekera|emishekera|mushekera — ihembe, mushekera (keren omu cihebraniya) kuli kuderha buhashe, cisiki c’obuzine, c’obucire, burhabale bwa Nnâmahanga | |
| קֶרֶן הַפּוּךְ | Noms propres | Ombre-à-paupière [Quéren-Happouk] | KÊREN HAPÛK|QÊREN HAÜKH|Kereni-Hapuki|Kerên-Hapuk|cihoho c’ebisike — mwâli wa Ayubu | |
| קַרְנַיִם | Noms propres | Qarnaïm [Carnaïm] | KARNAYIM|QARNAYIM|Karnayimi|Karnayim|Karnayimu | |
| קֶרֶץ | Faune | mouche piquante | KÊRETS|KÊREZ|KÊRES|QÊRETS|QÊREZ|QÊRES|nzi|luzi|nsusi|lususi | |
| קַרְקַע | ✓ | Noms propres | Qarqaa [Carca] | KARKA’|QARKA’|Karaka|e Karaka — hantu aho |
| קַרְקֹר | ✓ | Noms propres | Qarqor [Carcor] | KARKOR|QARQOR|aha Karikora|Karkor — hantu aho |
| קַרְתָּה | ✓ | Noms propres | Qarta [Carta] | KARTÂ|QARTHÂ|Karta — Karta ciri cishagala amûko , emilala ya Bene Merari: kwo kuderha aba kuli MAHALI na kuli MUSHI,bahâbagwa na Yozwe, gwarhi Yoz 21.34 |
| קַרְתָּן | ✓ | Noms propres | Qartân [Cartan] | KÂRTÂN|QÂRTHÂN|Kartani|Kartân — luli lugo omulala gwa Nefutali gwahabagwa na Yozwe, gwarhi Yoz 21.32 |
| קִשֻּׁאָה | ✓ | Flore | cantaloupe, melon | KOSHU’A|QOSHU’Â|mundagwe|omundagwe — Rhwamadula zirya nfi rhwakagilya busha busha konene e Misiri, rhwamadula gulya mundagwe, galya malehe, birya bitumbura na balya bapwaro birhu, gwarhi Mib 11.5 |
| קְשֵׁה־עֹרֶף | ✓ | Attributs | têtu | KESHÊ-‘ÔREF|KESHÊ-‘ÔREF|bacikanyi-cirhagômba|bikanyi-birhagômba|cikanyi-cirhagômba|lubaga lwa cikanyi cirhagomba|oba cikanyi cirhagomba|muntu orhashimba ihano |
| קִשְׁיוֹן | ✓ | Noms propres | Qishyôn [Quichion] | KISHYÔN|QISHYÔN|Kishioni|Kishiyoni|Kishyôn — lugo lwa baleviti lw’omu ishwa lya Aseri |
| רֹאֶה | Êtres | voyant, vision | RO’E|omugeremwa|embûko ya Nyamuzinda|mbona kuli — Mango ga mira omu Israheli erhi babaga bakola bagendidôsa embûko ya Nyamuzinda bakazagikomerera okuderha, erhi: «Mukanye rhujidôsa omugeremwa». Bulya omulêbi wa bunôla akazagiderhwa mira mpu mugeremwa. 1 Sam 9.9 | |
| רְאוּבֵן | Noms propres | Ruben | R’UBÊN|Rubeni|Ruben — mugala wa Yakobo amuburhaga kuli Lea, Leya | |
| רְאוּבֵנִי | Noms propres | Rubénite, de Ruben] | R’UBÊNI|bene Rubeni|bûko bwa Rubeni|aba kuli Rubeni|Abanya-Rubeni | |
| רְאוּמָה | ✓ | Noms propres | Réouma | RE’UMÂ|Reuma — nnina wa Tebahi, Gahama, Tahasha na Mahaka, lola Murh 22.24 |
| רְאָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Réaya | RE’ÂYÂ|Reaya |
| רְאָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Réaya | RE’ÂYÂ|Reaya — mugala wa Shobali |
| רְאָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Réaya | RE’ÂYÂ|Reaya |
| רְאֵם | Faune | buffle | RE’ÊM|mbogo|embogo | |
| רָאמוֹת-1 | Noms propres | corail noir, Ramoth | RA’MÔT|Ramoti|Ramot — lugo olwo | |
| רָאמוֹת-2 | Noms propres | Ramoth | RA’MÔT|Ramoti|Ramot — lugo lwakuyakiramwo lwa balaviti omu lya Gadi lugo lundi omu ishwa lya Isakar | |
| רָאמַת נֶגֵב | ✓ | Noms propres | Ramath au sud [Ramath-Néguev] | RÂ’MAT NÊGEV|Ramati w’e Negebu|Ramat w’ifo|ramat w’e mukondwè|Rama y’omu Negebu — cishagala omu lya Simeoni |
| רֹאשׁ-1 | Flore | cigüe | R’OSH|lubala lushusha omufulubindi|mizabibu erimwo obwoge|obôge|endulwe|amishi mahereke|mutuzo|amishi galimwo obwoge|côgo ca malumwa — amalehe g’eyo mizabibu galimwo obwoge, lola Lush 32.32 Nnâmahanga ahana abarhyamukenziri, abanywese omutuzo n’amishi galimwo obwoge, lola Yer 9.15 côgo ca malumwa, gwarhi End 3.5 | |
| רֹאשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Rosh [Rôch] | R’OSH|Roshi|Rosh|irhwe|marhwe|murhambo|-rhanzi|okulire abandi — Rosh ali wa bûko bwa Benyamini |
| רֹאשׁ-3 | Noms propres | Mèshek [Méchek] | R’OSH|Mesheki|Meshek|Roshi|Rosh — mugala wa Benyamini | |
| רַב־מָג | Êtres | fonctionnaire | RAV-MAG|murhambo|munyabuhashe|banyabuhashe|omurhambo|abarhambo | |
| רַב־סָרִיס | Êtres | l’officier supérieur | RAV-SARÎS|omusirika mukulu|murhambo mukulu w’engabo z’abalwi|murhambo w’abasirika|murhambo w’engabo y’abalâlizi|murhambo w’abaganda | |
| רַב־שָׁקֵה | Êtres | fonctionnaire | RAV-SAKÊ|murhambo|munyabuhashe|banyabuhashe|omurhambo|abarhambo|murhabazi w’olugerêro|omurhabazi w’olugerêro|omusirika mukulu|omurhahazi mukulu | |
| רַבָּה-1 | Noms propres | Rabba | RABBA|Rabati|Raba — lugo karhwa-bwami ka Amoni | |
| רַבָּה-2 | ✓ | Noms propres | Rabba | RABÂ|Ha-Raba — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| רַבִּית | ✓ | Noms propres | Rabbith | RÂBÎT|RABÎTH|Rabiti|Rabit — lugo omu ishwa lya Isakari |
| רִבְלָה-1 | ✓ | Noms propres | Rivla [Harbéla] | RIVLÂ|HARVELÂ|Harbela|Ribla |
| רִבְלָה-2 | Noms propres | Rivla [Ribla] | RIVLÂ|aha Ribla|Rivla|Ribla — lugo oku lwîshi lwa Orante Ribla, ho mwami w’e Babiloni anigiraga bagala ba Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi omu masu ga mwami, aye! rhusome Yer 39.5-7. | |
| רֶבַע | ✓ | Noms propres | Rèva [Réba] | REVA’|Reba|Reva|cigabi ca kani|lunda luguma ly’obuli bw’ini ziyumanine — Reba, Reva omu cihebraniya; robo omu ciswahili n’omu mashi cigabi ca kani 1/4 owundi Reba ali mwami w’e Madiyani |
| רִבְקָה | ✓ | Noms propres | Rébecca | RIVKÂ|RIVQÂ|Rebeka — muka Izaki |
| רֹגְלִים | Noms propres | Roguelim | ROGLÎM|Roglimi|Roglim — cishagala c’omu Galaadi | |
| רֶגֵם | ✓ | Noms propres | Règuem [Réguem] | RÊGEM|Regemu — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| רֶגֵם מֶלֶךְ | Noms propres | Béthel-Sarècèr [Béthel] | RÊGEM MELEKH|Beteli-Sareser|Regem-Melek — muntu w’e Beteli omu mango ga Zakariya, lola Zak 7.2 | |
| רַדַּי | Noms propres | Raddaï | RQDQY|Radayi — mugala wa Yesayi, Yese alondana bona Daudi w’ouku bûko bwa Yuda | |
| רֳהְגָּה | ✓ | Noms propres | Rohga [Roga] | ROHGÂ|Roga|Rohga — mugala wa Shemeri |
| רוֹדָנִים | Noms propres | Rodanim, Dédan | RÔDÂNÎM|Rodanim|Dedani|Dedan — wa kuli bene Yavani, mwene Yafeti, Yafet | |
| רוּמָה | ✓ | Noms propres | Rouma, Douma [Rouma] | RÛMÂ|Ruma|Duma — hantu omu ishwa lya Efurayimu |
| רוֹמַמְתִּי עֶזֶר | ✓ | Noms propres | Romamti-Ezèr [Romameti-Ézer] | RÔMAMTHÎ ‘EZER|RÔMAMTÎ- ‘EZER|Romamti-Ezeri|Romamt-Ezer |
| רוּת | ✓ | Noms propres | Ruth | RÛTH|RÛT|Ruti|Rut — mukazi w’e Mowabu muka Mahloni, Mahlôn, mwene Elimeleki mukazi mwikubagirwa wacishwekeragakwo nnazâla n’obwo iba amafa; ayishihinduka nnakulu wa Daudi erhi amaheruka omu mwa Bwozi omu Israheli |
| רְזוֹן | ✓ | Noms propres | Rezôn [Rezon] | REZÔN|Rezoni|Rezôn — mugala wa Elyada |
| רָחָב | ✓ | Noms propres | Rahab | RAHÂV|-gali|-shanjûle|-nnambulè|Rahabu — mukazi orhagwerhe mulume aha Yeriko |
| רְחֹבוֹת-1 | Noms propres | Rehovoth [Rehoboth] | REHOVOT | |
| רְחֹבוֹת-2 | ✓ | Noms propres | la ville aux larges places [Rehoboth-Ir] | REHOVOT|lugo lwa mpandagazi ngali|lugo lwa mihanda migali|Rehobot|Rehoboti — omu cihebraniya: REHOVIT-IR |
| רְחֹבוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Rehovoth [Rehoboth-sur-la-Rivière] | REHOVOT|Rehoboti|Rohoboti-han-Nahari — Rehovot-oku-Lwîshi |
| רְחַבְיָה | ✓ | Noms propres | Rehavya [Rehabia] | REHABIYA |
| רְחַבְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Rehavyahou [Rehabia] | REHABIYAHU|Rehabiya |
| רְחַבְעָם | Noms propres | Roboam | REHAB’AM|Roboam | |
| רְחוֹב-1 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-2 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-3 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-4 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-5 | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHOV|Rehobu | |
| רַחוּם | Attributs | miséricordieux, affecteux | RAHUM|munyabwonjo|wa lukogo|w’obwonjo|obabalira duba | |
| רְחוּם | Noms propres | Rehoum | REHUM|Rehumu — WLC muli Neh 10.25 muli REHUM | |
| רָחֵל-1 | Faune | brebis | RAHEL|mushibuzi|emishibuzi|cibuzi|ebibuzi — lyo izino lya muka Yakobo eryo | |
| רָחֵל-2 | Noms propres | Rachel | RAHEL|Rasheli — mwa Labani muka Yakobo nfarasè yahindwire h ashuba ch wa nfrasè, yerigi sh omu mashi. aha rhwayegêra enfarasè n’obwo rhujira h ohubusire, arhali nka « h-kaduma » w’enfarasè. | |
| רַחַם | ✓ | Noms propres | Raham | RAHAM|Rahamu — wa kuli bene Kalebu bûko bwa Juda |
| רָחָם | Faune | aigle-vautour ou espèce de volaille | RÂHÂM|nyunda|nkongoro | |
| רַחַת | Objets réels | pelle à vannage | RAHAT|lwibo|lwibo lwa kuyêrûla | |
| רִיבַי | ✓ | Noms propres | Rivaï [Ribaï] | RÎVAYI|Ribayi — ishe wa itayi mulwi oky ngoma ya Daudi |
| רֵיחַ־נִיחוֹחַ | Attributs | parfum apaisant, odeur apaisante | RÎAH-NÎHÔAH|bukù bwa kurhulûza|kisûnunu kinja ka kurhûliriza|hibayo hinja|kisûnunu ka kusimisa Nyakasane|obuhumule bw’okurhûliriza Nyakasane|buhumule burhûliriza Nyakasane|nterekêro ya kurhûliriza Nyakasane|ishêga ly’obuhumule bwinja|obuhumule bwinja bw’okurhûliriza|yatûmulira omugi enyanya|buhumule bwinja|nterekêro y’obuhumule bwinja|buhumule bwinja|obuhumule|buhumule|akisununu kinja|kisununu kinja|akisùnunu kinja | |
| רִיפַת | ✓ | Noms propres | Rifath | RÎFAT|Rifati — mugala wa Gomeri, Gomer wa kuli Yafet |
| רֵכָב-1 | ✓ | Noms propres | Rékav [Rékab] | REKAV|Rekabu — muguma omu barhambo b’abaganda ba Saulu |
| רֵכָב-2 | Noms propres | Rékav [Rékab] | REKAV|Rekabu|Abarekabu — Abarekabu | |
| רֵכָב-3 | ✓ | Noms propres | Rékav [Rékab] | REKAV|Rekabu — murhambo w’ecihugo ca Bet-Hakarem |
| רֵכָבִי | Noms propres | Rékabite | REKABÎT|Abarekabu|Mulala gwa Rekabu|Abarekabiti — nka kula rhuderha Abaleviti, erhi rhunamanyire oku bali bantu b’oku bûko bwa Levi. Ecihebraniya ciheba i aha buzinda bw’omwasingaga omulala, erhi aha buzinda bw’ecihugo, kwo kuderha: wa mulala gwa lebe erhi wa cihugo cileba, wa buko bulebe | |
| רֵכָה | ✓ | Noms propres | Réka | REKA|Reka — hantu aho |
| רָכָל | Noms propres | Rakal | RÂKÂL|Rakali|Rakal — lugo omu lya Yuda | |
| רֶכֶשׁ | Faune | cheval | REHESH|citerusi|eciterusi|nfarasi|enfarasi | |
| רָם-1 | ✓ | Noms propres | Ram | RÂM|Ram|Rama|Ramu — mugala wa Hezroni, Hesroni, Hetsrôn |
| רָם-2 | ✓ | Noms propres | Ram | RÂM|Ram|Rama|Ramu — mugala wa yerahmeyeli, Yerahmeel bûko bwa Yuda |
| רָם-3 | Noms propres | Ram | RÂM|Ram|Rama|Ramu — shakulûza wa Elihu | |
| רמה | Attributs | tromper, trahir | RMH|kurheba|Carhumirage onteba?|Carhumaga murhurheba?|Carhumaaga onteba ntya?|Carhumaga onteba ntyala?|onteba|kulenganya|kuhemukira | |
| רָמָה-1 | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja — obuli n’oburhunu | |
| רָמָה-2 | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja|Rama | |
| רָמָה-3 | ✓ | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja — lugo omu lya Efurayimu, Efrayim |
| רָמָה-4 | ✓ | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja — lugo omu lya Aseri |
| רָמָה-5 | Noms propres | Rama [Ramoth] | RÂMÂ|Rama|Ramot|mujunja — lugo luzibuzibu omu lya Nefutali, Neftali | |
| רִמָּה | Faune | ver, vermine, vermisseau | RIMÂ|muvunyu|nzoka|hinyagâsi|emivunyu | |
| רִמּוֹן-1 | Flore | grenade | RIMÔN|amakomamanga|makomamanga|mushemberere|mishemberere|omurhi baderha grenadina|mukomamanga — ogwo murhi gwzo batwako amalehe gaderhwa amakomamanga | |
| רִמּוֹן-2 | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | RIMÔN|En-Rimoni|Ein-Rimôn — lugo lw’omu lya Simeoni | |
| רִמּוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Rimmôna, Rimmono, [Rimmon] | RÎMÔNA|RIMONO|Rimoni|Rimôn — lugo lwa baleviti omu lya Zabuloni |
| רִמּוֹן-4 | ✓ | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | RIMÔN|Rimoni — ishe wa Bâna na Rekabu bo bayirhaga mwami Ish-Boshet |
| רִמּוֹן-5 | ✓ | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | RIMÔN|Rimoni — muzimu wa Abasîriya, ananya-Sîriya |
| רָמוֹת | ✓ | Noms propres | Yeramoth [Yerémoth] | RÂMÔT|Yeramoti|Yeramot |
| רָמוֹת נֶגֵב | ✓ | Noms propres | Ramoth du Néguev [TOB]; Ramoth dans le Néguev | RÂMÔT-NÊGEV|e Rama y’omu Negebu — hantu e mukondwè, ifo lya Israheli |
| רְמִיָּה-1 | Attributs | paresse | REMIYA|bwôlo|obwôlo njingo buvuna|omwôlo|njingo zihozire|kuboko kuhozire | |
| רְמִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ramya [Ramia] | RAMIYA|Ramiya — resh arhuma ahali haja e, haja a (patah) |
| רְמִיָּה-3 | Attributs | deceit, betrayal | RAMIYA|binwa bya bulyalya|kuyâza omu bulyalya|eby’obunyzesi|bulyalya|kurhi oku walimbira obubi — kurhi oku walimbira obubi, wani cikala-nshonyi?, lola Lul 51(52).3 omu BHS | |
| רְמַלְיָהוּ | Noms propres | Remalyahou [Remalia] | REMALYAHU|remalyahu|Remalya — ishe wa Pekahi wayirhiraga mwami aha Samariya, lola 2 Bam 15.25 | |
| רִמֹּן פֶּרֶץ | ✓ | Noms propres | Rimmôn-Pèrèç [Rimmon-Pérès] | RIMÔN-PÊRETS|Rimôni-Pêres — hantu bene Israheli bageraka erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| רֶמֶשׂ | Faune | animaux (rampants) | RÊMESH|ebinyandafuka|nsimba ziyandala|ebiyandala|bizine binafukunya | |
| רָמַת לְחִי | ✓ | Noms propres | Ramath-Lèhi [Ramath-Léhi] | RAMAT-LEHI|Ramati-Lehi |
| רֶמֶת | ✓ | Noms propres | Rèmeth [Rémeth] | RÊMET|Remeti — lugo ly’omu lya Isakari |
| רָמָתִי | ✓ | Noms propres | Ramatite [de Rama] | RÂMÂTI|w’e Rama|muntu oyubaka e Rama|muburhwa w’e Rama |
| רָמָתַיִם צוֹפִים | ✓ | Noms propres | Ramataïm-Çofim [Rama] | RÂMÂTAYIM-TSÔFIM|Ramatayimi|Ramatayimi-Tsofim — lugo lw’omu lya Efurayimu |
| רִנָּה | ✓ | Noms propres | Rinna | RINA|Rina — mugala wa Shimoni |
| רְנָנִים | Faune | autruche | RENANÎM|enyunda|kahenè|kahene — kanyunyi ako | |
| רִסָּה | ✓ | Noms propres | Rissa | RISA|Risa — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| רֶסֶן-1 | Objets réels | bride, mors | RÊSEN|lugîsho|lukoba|lugîsho n’olukoba|kahagaliko|kuhagalika|kuzirika | |
| רֶסֶן-2 | ✓ | Noms propres | Rèsèn [Ressen] | RÊSEN|Reseni|Resen |
| רְעוּ | ✓ | Noms propres | Réou | REU|Rewu|Reu — mugala wa Pelegi |
| רְעוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Réouël [Réouel] | RE’U’EL|Reweli|Rewel |
| רְעוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Réouël [Réouel] | RE’U’EL|Reweli |
| רְעוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Réouël [Déouel] | RE’U’EL|Reweli|Rewel |
| רְעוּאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Réouël [Réouel] | RE’U’EL|Reweli|Rewel |
| רֵעִי | Noms propres | Réï [Réi] | RE’Î|Rei|Reyi | |
| רְעֵלָיָה | ✓ | Noms propres | Réélaya [Rélaya] | REELAYA|Rehelaya — w’omu bantu 11 bàli na Zorobabeli: Yozwe, Nehemiya, Seraya, Rehelaya, Nahamani, Mordokayi, Bilkani, Mispar, Bigwayi, Rehumu, Bana, lola Ezr 2.2 |
| רַעְמָה | Noms propres | Raéma [Ragma] | RA’MA|RAMA|Rama|bishamvu bya nsimba erhi bya cintu | |
| רַעַמְיָה | ✓ | Noms propres | Raamya [Raamia] | RA’AMYA|Raamya — muguma muli balya 11 baliyegire Zorobabeli kurhenga e Babiloni |
| רַעְמְסֵס | Noms propres | Ramsès | RA’MSÊS|Ramusesi — lunda luguma lwa cihugo ca Misiri lugo lw’omu Misiri | |
| רָפָא-1 | ✓ | Noms propres | Rafa | RÂFÂ’|Rafa — luli lugo |
| רָפָא-2 | Noms propres | Rafa | RÂFÂ’|Rafa | |
| רְפָאִים-1 | Noms propres | Refaïte | REFÂ’ÎM|Refayimi|Refayim|Banya-Rafa|Bantu b’e Rafa|w’e Rafa|b’e Rafa|Abarefayimi | |
| רְפָאִים-2 | Êtres | ombres, trépassé, des morts | REFÂ’ÎM|bizunguzungu|abafîre|emifu|bya abafire|banyakwigendera | |
| רְפָאֵל | ✓ | Noms propres | Refaël | REFA’EL|Refaheli — mugala wa Shemaya |
| רָפָה-1 | ✓ | Noms propres | Harafa | RÂFÂ|Harafa|Rafa — shakulûza w’obuko b’abantu b’emikalarhu, 2 Sam 21.16 |
| רָפָה-2 | ✓ | Noms propres | Rafa | RÂFÂ|Rafa — mugala wa Bieya bûko bwa Benyamini |
| רָפוּא | ✓ | Noms propres | Rafou | RÂFÛ’|Rafu — ishe wa Palti w’oku bûko bwa Benyamini nyênzi, ndolelrezi |
| רֶפַח | ✓ | Noms propres | Rèfah [Réfa] | RÊFÂ|Refa — mugala wa Efurayimu shakulûza wa Yeshuwa, rhuderha Yozwe |
| רְפִידִים | ✓ | Noms propres | Refidim | REFIDÎM|Refidim|Refidimi|aha Refidimi |
| רְפָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-5 | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya | |
| רֶפֶת | Objets réels | clôture, étable | REPAT|côgo|ebyôgo|iruli|bulambo|ebulambo | |
| רָצוֹן | Attributs | délice, satisfaction | RÂTSÔN|lununirizi|masima|kurhimûkwa|bulonza|busime|bulonza bwinja|burhonyi|nshokano|esimisa|asimisibwa|Nyakasane amurhonya|embâgwa ekwanine|yayemerwa|lyo ammurhonya|oburhonyi|bacijizire n’omurhima gwabo goshi|oku alonzize|oku banalonzize | |
| רִצְיָא | ✓ | Noms propres | Ricia [Rissia] | RITSIYA’|RITSYA’|Risiya — mugala wa Ula w’oku bûko bwa Aseri |
| רְצִין-1 | Noms propres | Recîn [Ressin] | RETSÎN|Resoni|Rtsoni|Rasoni|Ratsoni | |
| רְצִין-2 | ✓ | Noms propres | Recîn [Ressin] | RETSÎN|Resoni|Rtsoni|Rasoni|Ratsoni|Resinini |
| רֶצֶף | Noms propres | Rècef [Ressef] | RÊTSEF|Resefi|Resefu|Resef|Retsefi|Retsef|cisêse ciyasire muliro — lugo lw’Israheli Mwami w’e Asîriya ali anyazire | |
| רִצְפָּה | ✓ | Noms propres | Riçpa [Rispa] | RITSPA|RISPA|Rispa — luyinjihizo lwa rhubuye rhutyarhutya rhobeneka nka butâkè mwâli wa Aya ciherula ca mwami Saulu |
| רַקּוֹן | ✓ | Noms propres | Raqqôn [Raccon] | RAKÔN|Rakoni — hantu omu lya Dani |
| רֶקֶם-1 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi — lugo ly’omu lya Benyamini |
| רֶקֶם-2 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi — mwami w’e Madiyani, Madyân |
| רֶקֶם-3 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi |
| רֶקֶם-4 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi — mugala wa Pêresh bûko bwa Menashè |
| רִקְמָה | Objets réels | vêtement, tissé en couleurs | RIKMÂ|mishangi miluke bitâkè|emishangi y’ebitâkè|mishangi ya bitâkè|emishangi yage y’obutonè-butonè|emyambalo eri kwo obushengerèré|emyambalo eri kwo obushengerêrè|ya bushengerere|ya bushengerêrè|myambalo yawe y’obushengerere|obushengerere | |
| רַקַּת | ✓ | Noms propres | Raqqath [Raccath] | RAKAT|Rakati — lugo luzibuzibu omu lya Nefutali |
| רָשָׁע | Êtres | méchant, infidèle | RÂSHÂ’|muminya|mbulabwikubagirwa|ohemuka|enkola-maligo|owalihalalîre owabo|nie mubì|omubi|mubi|omuntu mubi|bantu babi|babi|omuntu wayirhaga owabo|ohalire banamubwira oku ahalîre|kuyerekana ndi oli mubi|embaka|mbaka | |
| רֶשֶׁף | ✓ | Noms propres | Rèshef [Réchef] | RÊSHEF|Reshefu|ngulumira|mulazo|hikemezo|cihusi — RÊSHEF ali mugala wa REFÂ ye shakulûza wa Yozwe bûko bwa Efurahimu |
| רֶשֶׁת | Objets réels | filet | RÊSHET|migozi|kasirha|keshe|iderha lya kanego liyerekire ngansi hilerha embaka — iderha lirhahumanusiri okuderha ngasi bilêrha embaka ngasi kalugu kayosire nka keshe | |
| רשׁע-1 | Attributs | être injuste, coupable | RSH’|nie nyazire|buhambi-hambi|oyazire|obuhire|obubi|kuba n’obubi|kuba n’ecâha | |
| רשׁע-2 | Attributs | condamner comme coupable | RSH’|kuyagiriza|kubona owundi bubi|banamubwira oku ahalîre|obubi bwage bunaje okw’irhwe lyage yenene|akanwa kage kanyagiriza|orhanyagirizagya Muhanyi|akanwa kaze kwone kakuyazize|batumuzize|anaciza omugoma — k’anacishomya mpu atwira Oûshinganyanya Ogala-byoshi olubanja?, lola Ay 34.17 | |
| רשׁע-3 | Attributs | agir par méchanceté | RSH’|okuhenya amabi|ntahenyaga amabi|rhwahemusire|rhwajizire kubi, rhwabihire|Rhwajizire ecâha|owaligwerhe olugendo lugalugalu|omu câha|rhuba bantu babi|nkola-maligo|kulenganya|ntahemukaga nti ngomere|rhwàbîhire|orhahîra okabîha|orhahira okabîha|rhajizire ebyaha|ebyâha | |
| רֹתֶם | Flore | genêt, genièvre [type de buisson | RÔTEM|murhi|murhi gwa Yenista|ishaka|makerêrhè|ah’idako ly’omurhi | |
| רִתְמָה | ✓ | Noms propres | Ritma | RITMÂ|Ritima — hantu bene Israheli bageraga kurhenga omu bujà e Misiri |
| שָׁאוּל-1 | Noms propres | Saül | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mugala wa Kish mwami murhanzirhanzi omu Israheli w’oku bûko bwa Benyamini | |
| שָׁאוּל-2 | ✓ | Noms propres | Shaoul [Chaoul] | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mwami w’e Edomu |
| שָׁאוּל-3 | Noms propres | Shaoul [Chaoul] | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mugala wa Simeoni | |
| שָׁאוּל-4 | Noms propres | Shaoul [Chaoul] | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mugala wa Uzieli wa kuli Kehati bûko bwa Levi | |
| שָׁאוּלִי | Noms propres | Shaoulite [Chaoulite] | SHÂ’ÛLÎ|bene shaulu|mulala gwa Shaulu|ba kuli Shaulu — Shaulu ye mugala wa Simeoni | |
| שְׁאָל | ✓ | Noms propres | Shéal [Chéal] | SHÊ’ÂL|Sheali|Seali|Sheal|Yishali |
| שְׁאַלְתִּיאֵל | Noms propres | Shaltiel [Chéaltiel] | SHE’ALTÎÊL|Sheyaltiyeli|Shealtieli|Shalatieli | |
| שְׁאַר יָשׁוּב | Noms propres | Shéar-Yashouv [Chéar-Yachoub] | SHE’AR-YÂSHÛV|Sheyari-Yashubu|Shear-Yashub — mugala wa Yeshayahu, rhuderha Izaya eryo izino lidesire « OMUSIGALA GWACIGALUKA » izino lya bulangalire bw’omulêbi oku enyumpa ya Daudi erhakaherêrekera yoshi. Co carhumire aha omwana eryo izîno | |
| שֶׁאֱרָה | ✓ | Noms propres | Shééra [Chéra] | SHE’ERÂ|Shera — mugala wa Efrayimu |
| שְׁבָא | Noms propres | de Saba, Saba | SHEBÂ’|Saba|Seba|Sheba — mugala wa Raema ye Yokshan, Yoktan wa kuli Sem, olondana bona Ham;izino ly’ecihugo cabo. Bene Kushi bo: Seba, Havila, Sabata, Rama na Sabuteka. Bene Rama bo: Sheba na Dedani. Ab’ishiriza baciderha bene Havila. Nirhu rhuba bene Levi, mukengere. Abantu boshi bo baguma kula bidesirwe omu Murh 10. Nadesire bulya oku milala y’omu Kongo minji egwerhe ecikebu oku lubaga lwa Bibliya. | |
| שְׁבָאִי | Noms propres | Sabéen | SHEBÂ’Î|ab’e Saba|w’e Saba|mulala gwa Saba|bene Sheba | |
| שְׁבוֹ | ✓ | Objets réels | agate | SHEBÔ|eagata|agata — hibuye hya ngulo ndârhi |
| שְׁבוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Shevouël [Chebouel] | SHEVÛ’ÊL|Shebuweli|Shebuwel — mugala wa Gershomi murhambo w’oku bûko bwa Levi |
| שְׁבוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Shevouël [Chebouel] | SHEVÛ’ÊL|Shebuweli — mugala wa Hemani mwimbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku oku ngoma ya Daudi |
| שְׁבוּעָה | Rituels | serment | SHEBÛ’Â|ecihango|cihango|ndagâno|endagâno|endahiro|ndahiro|omulagi|mulagi|eciragâne|ciragâne|mwigasho|omwigasho — na ngasi bandi bacîyegûlaga oku lubaga mpu lyo bashimba oburhegesi bwa Nyamuzinda, abakazi babo, bagala babo, bâli babo na ngasi boshi bankahashir’iyumva, lola Neh 10.29 | |
| שֵׁבֶט-1 | Êtres | bâton, tige, tribu | SHÊVET|SHÊBET|karhi|akarhi|buhiri|obuhiri|cigundu|lusarhi|bûko|obûko|mulala|milala|emilala|bene*|ishanja|mashanja|amashanja|mwoyo n’abana binyu|Iburha lyaburhwa | |
| שֵׁבֶט-2 | Objets réels | bâton, tige, tribu | SHÊVET|karhi|akarhi|buhiri|obuhiri|cirhi|ecirhi|bûko|ishanja|hihugwa n’akarhi k’omungere | |
| שֹׁבַי | ✓ | Noms propres | Shovaï [Chobaï] | SHÔBAYI|Shobayi — mugula wa milala w’omu balanzi b’emihango enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שֹׁבִי | ✓ | Noms propres | Shovi [Chobi] | SHÔVÎ|SHÔBÎ|Shobi — mugala wa Nahasha w’e Raba mwami w’e amoni |
| שְׂבָכָה | Objets réels | filet, grille | SEBÂKA|SEBÂHA|migozi|kasirha | |
| שַׁבְּלוּל | Faune | limace | SHABELÛL|ecishongambeba|cishongambeba | |
| שְׂבָם | ✓ | Noms propres | Sevam [Sebam] | SHEBÂM|SHEVÂM|Sebani|Shevani|Shebani — lugo omu lya Rubeni |
| שִׂבְמָה | Noms propres | Sivma [Sibma] | SIVMÂ|SIBMÂ|Sabama|Sibma — cishagala, lugo omu lya Rubeni | |
| שֶׁבְנָא | Noms propres | Shevna [Chebna] | SHEVNÂ’|SHEBNÂ|Shebuna — munya-buhashe oku ngoma ya mwami Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi | |
| שְׁבַנְיָה-1 | Noms propres | Shevanya [Chebania] | SHEVANYÂ|Shebanya — baleviti banji bagwerhe eryo izîno enyuma z’obujà bw’e Bababiloni lola na Neh 10.11;10.13 | |
| שְׁבַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shevanya [Chebania] | SHEVANYÂ|Shebanya — mudâhwa enyuma w’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁבַנְיָהוּ | Noms propres | Shevanyahou [Chebania] | SHEVANYAHU|Shebanyahu | |
| שֶׁבַע-1 | ✓ | Noms propres | Shèva [Chéba] | SHEVA’|SHEBA’|omu kuganja kalinda|nda|Ber-Seba |
| שֶׁבַע-2 | ✓ | Noms propres | Shèva [Chéba] | SHEVA’|SHEBA’|SHEV’ÎM|makumi gali nda|Sheba |
| שֶׁבַע-3 | Noms propres | Shèva [Chéba] | SHEVA’|SHEBA’|Sheba — lugo ly’omu lya Simeoni | |
| שִׁבְעָה | Noms propres | Shivéa [Chiba] | SHIVE’Â|SHIBE’Â|Shibea|Shibeya — hantu aho | |
| שָׁבֻעוֹת | ✓ | Rituels | semaine | SHEVÛ’ÔT|SHEBÛ’ÔT|mugobe|olusiku lukulu lw’Emigobe|lukulu lwinyu lw’emigobe|Olukulu lw’Emigobe|oku lukulu lw’Emigobe|lw’emigobe — mugobe kuli kuderha nsiku nda |
| שֶׁבֶר | ✓ | Noms propres | Shèvèr [Chéber] | SHEVER|SHEBER|Sheberi|mugomogo|mgano|buvune — Sheberi ali wa kuli bene Kalebu nnina ye Maaka, wundi mukazi wa Kalebu |
| שַׁבָּת | Rituels | sabbat, (jour) du repos | SHABÂT|lwa-Sabato|luzira lwa-Sabato|luzira|zizira|zizira zinyu|oluzira|lwa kurhamûka|Sabato|kuhumûka | |
| שַׁבְּתַי | ✓ | Noms propres | Shabtaï [Chabbetaï] | SHABTAYI|Shabtayi|Shabutayi — muleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שָׁגֵא | ✓ | Noms propres | Shagué [Chagué] | SHÂGÊ’|Shagè|Shage — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| שְׂגוּב-1 | ✓ | Noms propres | Segouv [Segoub] | SEGÛV|SEGÛB|Segubu — mugala wa Hiyeli, Hiel ye wayûbakaga Yeriko buhyahya , lola 1 Bam 16.34 |
| שְׂגוּב-2 | ✓ | Noms propres | Segouv [Segoub] | SEGÛV|SEGÛB|Segubu — mugala wa Hezroni, Hesroni bûko bwa Yuda |
| שֵׁד | Êtres | démon | SHÊD|bashetani|abashetani|bazimu | |
| שַׁדַּי | Noms propres | Puissant [très-grand, tout-puissant] | SHADAYI|El-Shadayi|munyabuhashe|mukulu bwenene|ogala-byoshi|Nyamuzinda Ogala-byosh|Nyamwagirwa|Nyamuzinda|Nnâmahanga|Nyamubâho — Nyamwagirwa y’ola ohana enshogano nyinja na nyîmana rugaba igana | |
| שְׁדֵיאוּר | ✓ | Noms propres | Shedéour [Chedéour] | SHEDÊ’ÛR|Sedeuri — ishe wa Elisuri, murhambo w’abalwi bene Rubeni |
| שַׁדְרַךְ | Noms propres | Shadrak [Chadrac] | SHADRAK|Shadraki | |
| שֶׂה | Faune | agneau, mouton, brebis | SÊ|mwanabuzi|omwanabuzi|omwana-buzi|cibuzi|mushibuzi|bana-hene|mwanahene|mpene erhi cibuzi|empene|ecibuzi|ebibuzi|ebintu|cîntu|ecintu | |
| שֹׁהַם-1 | Objets réels | béryl, onyx | SHOHAM|onice|onikisi|mabuye g’ecitwiro cihamu | |
| שֹׁהַם-2 | ✓ | Noms propres | Shoham [Choham] | SHOHAM|Shohamu — wa kuli Yaziya na Yaziya ali wa kuli Merari |
| שְׁוָא-1 | Noms propres | Shewa [Cheva] | SHEWÂ’|Shewa — mwandisi oku ngoma ya Daudi | |
| שְׁוָא-2 | ✓ | Noms propres | Shewa [Cheva] | SHEWÂ’|SHEVÂ|Shewa|Sheva — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda cûbaka ca Makbena na Gibea, Gibeya |
| שָׁוֵה | ✓ | Noms propres | Shawé [Chavé] | SHAWÊ|SHAVÊ|Shawê|Shavê|Sawe|kabanda — hantu aho |
| שׂוֹכֹה-1 | Noms propres | Soko | SÔKO|Soko — lugo omu lya Yuda | |
| שׂוֹכֹה-2 | ✓ | Noms propres | Soko | SHÔKO|Soko — lugo omu lya Yuda |
| שׂוּכָתִי | Noms propres | Soukatite | SÛKATÎ — mulala gw’Abandisi b’e Yabesi, Yabets | |
| שַׁוְשָׁא | Noms propres | Shawsha [Chavecha] | SHAWSHÂ’|SHAVSHÂ|Shavsha|Shevesha | |
| שַׁחַל | Faune | lion, fauve | SHAHAL|entale|ntale|ciryanyi|eciryanyi | |
| שְׁחֵלֶת | ✓ | Faune | onyx | SHEHÊLET|torakasi|ecizibwe ca torakasi|onice|agata — ibuye lya citwiro cinene |
| שַׁחַף | ✓ | Faune | mouette | SHAHAF|cinkongoro|ecikongoro|Nyamulobo |
| שַׁחַץ | Faune | lion | SHAHATS|SHAHAZ|ogende aja acûka|mtale|entale|ensimba ecuka — ensimba ecuka yanaba ntale eyo KACÛKÂ | |
| שַׁחֲצִימָה | Noms propres | Shahacima [Chassaïm] | SHAHATSÎMÂ|SHAHAZIMA|Shahazima — lugo lwa bene Isakari | |
| שְׁחַרְיָה | ✓ | Noms propres | Sheharya [Cheharia] | SHEHARYA|SHEHARIYA|Shehariya |
| שַׁחֲרַיִם | ✓ | Noms propres | Shaharaïm [Charaïm] | SHAHARAYIM|Shaharayimi|Shaharayim|Sharayimu — muntu w’omu bûko bwa Benyamini |
| שִׁטָּה | Flore | acacia | SHITÂ|akasiya|omuvûla|muvûla | |
| שִׁטִּים | Noms propres | Acacias, Shittim [Chittim] | SHITÎM|Shitimu|Shitimi|Sitimi|Shitim — hantu omu lubanda lwa Yordani | |
| שִׂטְנָה | ✓ | Noms propres | Sitna | SITNÂ|kushobeka|akadali|kuyandika lebe|SIRNA|aha Sirna |
| שִׁטְרַי | ✓ | Noms propres | Shitraï [Chitraï] | SHITRAYI|Shitrayi — munyabuhashe mushizi wa Daudi |
| שִׂיאוֹן | Noms propres | Siôn [Cion] | SÎ’ÔN|SIYON|Siyoni — lukere lwa ntondo mwênè-buzûka-zûba bw’Israheli | |
| שִׁיאֹן | ✓ | Noms propres | Shiôn [Cion] | SHÎ’ÔN|Shioni — lugo lw’omu lya Isakari |
| שׂיד | ✓ | Objets réels | blanchir | SHÎR|kushîga engwa|kuyêruhya|ogashîge engwa|munagashîge engwa — okugwika amabuye oku irango n’okugashiga engwa bwali bworhere e Bushi Nacibwine shakulwe Namuhiri akagashiga Ka ntaderhaga nti Abashi kuli Bene Levi barhengaga! |
| שִׂיד | ✓ | Objets réels | chaux, plâtre | SHÎR|engwa|ngwa |
| שִׁיזָא | ✓ | Noms propres | Shiza [Chiza] | SHÎZÂ’|Shiza — ishe wa Adina murhambo w’oku bûko bwa Rubeni mulwi oku ngoma ya Daudi |
| שִׁיחוֹר לִבְנָת | ✓ | Noms propres | Shihor-Livnath [Chihor-Libnath] | SHÎHOR-LIVNAT|oku lwishi lwa Libna |
| שִׁילֹה | ✓ | Objets réels | hommage | SHÎLÔ|Ishungwe|karhi k’oburhegesi|lukengwa |
| שִׁילוֹ | Noms propres | Silo | SHÎLÔ|Silo|Shilo|karhi ka burhegesi | |
| שִׁילֹנִי-1 | ✓ | Noms propres | de Silo | SHÎLONÎ|w’e Silo|w’e Shilo|b’e Silo|banya-Shilo|banya-Shilo |
| שִׁילֹנִי-2 | ✓ | Noms propres | de Ha-Shiloni [de Chiloni], Silonite [de Chéla] | bûko bwa Shela|w’e Shela|w’e Shilo|Shela |
| שִׁימוֹן | ✓ | Noms propres | Shimôn [Chimon] | SHÎMÔN|Shimoni — muntu wa buko bwa Yuda oyo |
| שִׁישָׁא | ✓ | Noms propres | Shisha [Chicha] | SHÎSHÂ’|Shisha — ishe wa Elihorefi, Elihoref munyabuhashe w’oku ngoma ya Salomoni |
| שִׁישַׁק | Noms propres | Shishaq [Chichac] | SHÎSHAK|Shishak|Shishaki — mwami w’e Misiri omu mango ga Salomoni, mwami omu Israheli | |
| שֻׂכָּה | Objets réels | harpon | SUKÂ|mpenzi zihekine|lulobo luloba enfi nnênêne|lulobo luloba emvubu | |
| שֵׂכוּ | ✓ | Noms propres | Sékou | SEKÛ|aha Seku — hantu h’omu lya Benyamini |
| שֶׂכְוִי | Faune | coq | SEKWI|oluhazi|luhazi | |
| שָׂכְיָה | ✓ | Noms propres | Sakya [Sakia] | SAKYÂ|Sakiya — mugala wa Shaharayim, Shaharayimi bûko bwa Benyamini |
| שׂכל | Attributs | prospérer, mettre en croix | SKL|Sakal|kuyôloloka|kubêrwa|kumanika oku musalaba|kulolêra|kulolereza|kumanyirira|kumanyikolesa obumanye|kuja irenge|okudomwamwo obwenge|barhimanya|kuziha n’okuyimba|ohashibêrwa|onabêrwe|anabêrwe|mulenga omu majira gage|ali mwenge bwenêne|obukengere bunene kulusha|bakazagikolesa obukengere bwabo boshi|mpu bayige ebinwa by’Amarhegeko|mpu lyo bahinduka birhonzi|mwirhônzi|birhônzi|kushimba enjira za Nnamahanga|kushimba|barhashimbaga|muyuve|mumanye|ogwerhe obukengère|nakuyigiriza nkulangule enjira | |
| שֶׂכֶל | Attributs | discernement, intelligence, compréhension | SÊKEL|kumanya ehi n’ehi|bumanye|makengu|bukengêre|obukengere|kumanyirira|kuyumva bwinjinja|abaga mwirhonzi|obukengere n’obumanye|Zakariya wàliyunjulirine makengu|mulenga na wa bukengere|mulenga|omuntu mwenge|ahugûla, anayumvisa ebinwa byoshi | |
| שֶׁכֶם-1 | Noms propres | Shèkem [Chékem] | SHEKEM|Shekemi|Shekem — mugala wa Shemida bûko bwa Menashè | |
| שֶׁכֶם-2 | ✓ | Noms propres | Shèkem [Chékem] | SHEKEM|Shekemi|Shekemu — mugala wa shemida bûko bwa Menashè |
| שְׁכֶם-1 | Noms propres | Sichem, Sichémite | SHIKEM|Shikemi|Sikemi|Sikemu|Shikem|luhono lw’entondo — hantu Abramu ahikaga amango ali mubunga | |
| שְׁכֶם-2 | ✓ | Noms propres | Sichem | SHIKEM|Sikemi|Sikemu|igosi|cirhugo|magosi|birhugo |
| שִׁכְמִי | ✓ | Noms propres | Shikemite [Chékémite] | SHIKEMÎ|omulala gw’Abashikemi|bene Shikemi|abanya-Shikemi |
| שְׁכַנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shekanya [Chekania] | SHEKANYÂ|SHEKANIYA|Shekaniya|Shekanya — wa kuli Zorobabeli bûko bwa Yuda |
| שְׁכַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shekanya [Chekania] | SHEKANYÂ|SHEKANIYA|Shekanya — banji bali bagwerhe ryo izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁכַנְיָה-3 | Noms propres | Shekanya [Chekania] | SHEKANYÂ|SHEKANIYA — ishe wa Arahi, Ara mulamu wa Tobiya | |
| שְׁכַּנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Shekanyahou [Chekania] | SHEKANYÂHU|SHENANIYAHU|Shekanyahu|Shekanyiyahu|Shekaniya — mudâhwa oku lwa Daudi |
| שְׁכַּנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shekanyahou [Chekania] | SHEKANYAHÛ|SHEKANIYAHÛ|Shekanyahu — mudâhwa oku lwa Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| שָׂכָר-1 | ✓ | Noms propres | Sakar | SÂKÂR|Sakari|Sakar|luhembo|mukamarho |
| שָׂכָר-2 | ✓ | Noms propres | Sakar | SÂKÂR|Sakari|Sakar — ishe wa Ahiam mulwi oku lwa Daudi |
| שִׁכָּרוֹן | Noms propres | Shikkarôn [Chikaron] | SHIKÂRÔN|ndalwè|rukara|SHIKRON|lugo|omu lya Yuda | |
| שֵׁלָה | Noms propres | Shéla [Chéla] | SHELÂ|musengero|isala|Shela — mugala wa Yuda | |
| שְׂלָו | Faune | caille | SILÂW|SILÂV|nkwale|enkwale|mpirahira|empirahira | |
| שַׁלּוּם-1 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHÂLÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Yabeshi |
| שַׁלּוּם-10 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHÂLÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Matitiya, muleviti |
| שַׁלּוּם-11 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi murhambo bûko bwa Efurayimu oku ngoma ya Ahaz, Ahazi |
| שַׁלּוּם-12 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — bantu banji bali bagwerhe eri izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שַׁלּוּם-13 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Maaseyahu bûko bwa Levi omu mango ga Yeremiya | |
| שַׁלּוּם-2 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — iba wa Hulda, olya mulêbi-kazi |
| שַׁלּוּם-3 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — wa kuli bene Yerahmeyeli, Yerahmeeli bûko bwa Yuda |
| שַׁלּוּם-4 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Saulu bûko bwa simeoni |
| שַׁלּוּם-5 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi mwami omu Yuda (609) | |
| שַׁלּוּם-6 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Hanameeli, Hanameyeli, Hanameel, Hanamêli nnalume wa Yeremiya | |
| שַׁלּוּם-7 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Sadoki, Tsadok mudâhwa mukulu bûko bwa Levi | |
| שַׁלּוּם-8 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Nefutali |
| שַׁלּוּם-9 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mulanzi wa muhango enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שָׁלוֹם | Attributs | état intact | SHÂLÔM|bworhere bushugi|buzira fa-ncire|buhûmuke|obuhumûke|bwololoke|obwololoke|kubêrwa|kuyôrha bwinja|omurhûla|murhûla|bwira|obwira|obucire|bucire|mugumaguma|-gumaguma|Azibuhire|kuzibuha|kuderheza bwinja|barhacimuderhezagya bwinja|kurhi bene winyu bayosire|kurhûla|kurhulûla|murhûle|bamadôsanya emyanzi|obuholo|buholo|akusîmire|buzira kadundo|bayumvikine|bazibuhire|kuzibuha|alamusa|musingo|kuhâna omusingo|n’omurhûla | |
| שְׁלוֹמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMÔT|Shelomoti|Shelomot — wa kuli Yitsehar, Yizehari, Yisehari muleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁלוֹמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Shelomoth [Chelomoth] | SHELÔMÔT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti — mugala wa Zikiri muleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁלוֹמוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMIT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti |
| שְׁלוֹמִית-1 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMIT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti — mwâli Dibri |
| שְׁלוֹמִית-2 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMIT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti — mwâli wa Pedaya bûko bwa Yuda |
| שְׁלוֹמִית-3 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugala wa Shimeyi muleviti oku lwa Daudi |
| שְׁלוֹמִית-4 | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — wa kuli Yitsehari muleviti oku ngoma ya Daudi | |
| שְׁלוֹמִית-5 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugala wa Zikiri muleviti mango ga Daudi |
| שְׁלוֹמִית-6 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugala wa mwami Robowamu |
| שְׁלוֹמִית-7 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugula wa milala enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שַׁלּוּן | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoun] | SHALÛN|SHALÛM|Shalumu — mugala wa Kalohoze enyuma z’obujà bw’e babiloni |
| שֶׁלַח-1 | ✓ | Noms propres | Shèlah [Chéla] | SHELAH|Shelahi|Selahi |
| שֶׁלַח-2 | ✓ | Noms propres | Shèlah [Siloé] | SHELAH|Silowe |
| שִׁלֹחַ | Noms propres | Siloé | SHILOAH|Silowe | |
| שִׁלְחִי | ✓ | Noms propres | Shilhi [Chili] | SHILHI|Shilhi|Shilihi — ishe wa Azûba nnina wa Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| שִׁלְחִים | ✓ | Noms propres | Shilehim [Chilim] | SHILHÎM|Shilihima|Silhim — lugo lw’omu lya Yuda |
| שָׁלָךְ | ✓ | Faune | cormoran | SHÂLEK|SHÂLEH|kadubamahiri|akadubamahire|omwînâna|emînâna |
| שַׁלֶּכֶת | ✓ | Noms propres | Shallèketh [Challéketh] | SHALÊKET|cijiro ca kukweba|obulekere|kelekera|kutumirha n’okuyirha|izino lya muhango gwa Ka-Nyamuzinda|muhango gwa mugongo mutwe |
| שָׁלֵם | Noms propres | Salem | SHÂLÊM|SÂLÊM|hishugi hirhali hitwekwo|hiyumanîne|ya murhûla|wa murhûla — SALEM ye YERUZALEMU halya Abrahamu abuganaga Melkisedeki mudahwa wa Nyamuzinda w’enyanya bwenêne, lola Murh 14.18 | |
| שֶׁלֶם | Rituels | offrande de paix | SHÊLEM|nterekêro ya murhûla|enterekêro zawe z’omurhûla|nterekêro y’okushangira|nterekêro zabo z’omurhûla|enterekêro z’omurhûla|ya kushenga omurhûla|eyo nterekêro|nterekêro|enterekêro | |
| שִׁלֵּם | ✓ | Noms propres | Shillem [Chillem] | SHILÊM|Shilemi|Shilem|buhane|obuhane|kuhabwa nk’oku wakozire|owajizire amabi ahâbwe amabi|owajizire aminja ahâbwe aminja — mugala wa Nefutali |
| שַׂלְמָא-1 | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÂ’|Salma — mugala wa Nahshon, hali abaderha mpu Nahisoni w’oku bûko bwa Yuda |
| שַׂלְמָא-2 | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÂ’|Salma — wa kuli Kalebu bûko bwa Yuda cûbaka ca Betelehemu |
| שַׂלְמָה | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÂ|Salma kuderha cirondo|Salmoni — Almoni mugala wa Nahisoni, Nahshoni, Nahshon |
| שְׁלֹמֹה | Noms propres | Salomon | SHELOMÔ|Salomoni|Salomoni — mugala wa mwami Daudi omu Israheli embere ecihugo cisharhulwe amuburha kuli olya wali muka Uriya ayîma omu bya Daudi ayûbaka Aka-Nyamuzinda bûko bwa Yuda | |
| שַׂלְמוֹן | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÔN|SALMA|Salmoni — mugala wa Nahisoni, Nahshon bûko bwa Yuda ishe wa Bwozi, ishe wa Obedi |
| שַׁלְמַי | ✓ | Noms propres | Shalmaï [Chamlaï] | SHALMAYI|Shalmayi — mugula wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda nyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שִׁלֵּמִי | ✓ | Noms propres | Chillémite | SHILEMÎ|mulala gwa Shilem|bene Shilem|Abashilemi|Abashilem — aba kuli Shilem, mugala wa Nefutali |
| שְׁלֹמִי | ✓ | Noms propres | Shelomi [Chelomi] | SHELOMÎ|Shelomi — ishe wa Ahihudi, hali abamuderha Ahiudi murhambo mûko bwa Aseri |
| שְׁלֻמִיאֵל | ✓ | Noms propres | Sheloumiël [Cheloumiel] | SHELUMÎ’EL|Shelumieli|Shelumiyeli|Shelumiel — mugala wa Tsurishadayi murhambo bûko bwa Simeoni omu mango ga Musa |
| שֶׁלֶמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shèlèmya [Chélémia] | SHELEMYÂ|Shelemiya|Shelemya — bantu banji baligwerhe ery’izîno enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| שֶׁלֶמְיָה-2 | Noms propres | Shèlèmya [Chélémia] | SHELEMYÂ|Shelemiya|Shelemya — ishe wa Yehukali munyabuhashe omu ka-Nyamuzinda oku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שֶׁלֶמְיָה-3 | Noms propres | Shèlèmya [Chélémia] | SHELEMYÂ|Shelemiya|Shelemya — ishe wa Yiriya murhambo w’abalanzi ba mwami oku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — mulanzi wa muhango oku ngoma ya Daudi |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — muntu wali amayanka omukazi munyamahanga enyuma z’obujàabw’e Babiloni |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-3 | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — shakulûza wa Yehodi munyabuhashe oku ngoma ya Yehoyakim | |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-4 | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — mugala wa Abdeeli munyabuhashe oku ngoma ya Yehoyakim | |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-5 | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — ishe wa Yehukali munyabuhashe oku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שַׁלְמַן | Noms propres | Shalmân [Chalman] | ShALMAN|Shalmani — mwami w’e Asîriya | |
| שַׁלְמַנְאֶסֶר | ✓ | Noms propres | Salmanasar | SHALMAN’ASARI|Salamanasari|Salmanasari|Shalmanasar — Salmanasar wa V oyo mwami omu Asîriya, 726-722 |
| שֵׁלָנִי | Noms propres | Shélanite [Chélanite] | SHELANÎ|wa kuli Shela|mulala gwa Shela|bene Shela — bûko bwa Yuda | |
| שֶׁלֶף | Noms propres | Shèlef [Chélef] | SHÊLEF|Shelefi|Shelefu|Shelef — mugala wa Yoktani, Yoktân wa kuli Sem, rhuderha Semi | |
| שָׁלִשָׁה | ✓ | Noms propres | Shalisha [Chalicha] | SHALISHÂ|Shalisha — cishagala omu lya Efurahimu |
| שִׁלְשָׁה | ✓ | Noms propres | Shilsha [Chilecha] | SHILSHÂ|Shilsha — Shilsa ali mugala wa Tsofahi, Sofahi, Zofahi, Zofa |
| שֵׁלֶשׁ | ✓ | Noms propres | Shélèsh [Chélech] | SHELESH|Sheleshi|Shelesh — mugala wa Helemi, Helem bûko bwa Aseri |
| שְׁלֹשׁ קִלְּשׁוֹן | ✓ | Objets réels | fourche | SHELOSH KALSÔN|emishurhi|omushurhi |
| שַׁלְתִּיאֵל | Noms propres | Shaltiel [Chéaltiel] | SHALTIEL|Shaltieli|Shaltiel — mugala wa Yehoyakîn ishe wa Zorobabel bûko bwa Yuda | |
| שֵׁם | Noms propres | Sem | SHÊM|Shem|Sem|Semi — mugala wa Huhu alondana bona Yafet na Ham,Hamu enfarasè emuderha « Cham » Ham kulikuderha, kantu erhi mutu mudurhu hantu h’idurhu, hantu hayôce hashusha amakala muntu wa mubiri gushusha amakala | |
| שַׁמָּא | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | SHAMÂ|Shama — mugala wa Tsofahi, Zofahi, Sofahi, Sofa w’oku bûko bwa Aseri |
| שֶׁמְאֵבֶר | ✓ | Noms propres | Shèméver [Chéméber] | SHEM’ËVER|SHEM’EBER|shemeberi|Shemeber — mwami w’e Tseboyim, Seboyim, Zeboyimi |
| שִׁמְאָה | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â|Shimea|Shimeya — mugala wa Mikloti w’oku bûko bwa Benyamini |
| שִׁמְאָם | ✓ | Noms propres | Shiméam [Chimam] | SHIME’AM|Shimeam|Shimeyamu — mugala wa Migloti w’oku bûko bwa Benyamini |
| שַׁמְגַּר | ✓ | Noms propres | Shamgar [Chamgar] | SHAMGAR|Shamgari|Shamgar — mugala wa Anati ntwali omu Israheli |
| שֶׁמֶד | ✓ | Noms propres | Shèmed [Chémed] | SHÊMED|Shemedi|Shemed — mugala wa Elipaali cûbaka ca Ono, Lodi bûko bwa Benyamini |
| שַׁמָּה-1 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | SHAMÂ|Shama|kashâba|mufahugo|kurhangâla — eryo izino lihanwa mango mabi |
| שַׁמָּה-2 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | SHAMMA|Shama — mugala wa Reweli, Rewel mugala wa Ezau |
| שַׁמָּה-3 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | HAMMA|Shama — mugala wa Isayi, Yese alondana bona Daudi bûko bwa Yuda |
| שַׁמָּה-4 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | HAMMA|Shama — mulwi oku ngoma ya Daudi BHS na WLC; mpu w’e Harar hali abaderha mpu w’e Harod abakag’ihamisa bobahushikinye herufi Dalet na Resh, bulya zishushana |
| שַׁמְהוּת | ✓ | Noms propres | Shamhouth [Chamouth] | SHAMHUT|Shamhut|Shamuhutu|Shamhuti — wa bûko bwa Yizra murhambo w’abalwi oku ngoma ya Daudi |
| שְׁמוּאֵל-1 | Noms propres | Samuel | SHEMÛ’ÊL|Samweli|Samwel — mugala wa Elkano mulêbi w’oku bûko bwa Levi eri izino lidesire « Oyo rhwahunaga, owahunagwa » | |
| שְׁמוּאֵל-2 | Noms propres | Shemouël [Chemouel] | SHEMÛ’ÊL|Samweli|Samwel — mugala wa Amihudi murhambo w’oku bûko bwa Simeoni | |
| שְׁמוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Shemouël [Chemouel] | SHEMÛ’ÊL|Samweli|Shemuweli|Samwel — mugala wa Tola w’oku bûko bwa Isakar |
| שַׁמּוּעַ-1 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוּעַ-3 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוּעַ-4 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוֹת | ✓ | Noms propres | Shammoth [Chammoth] | SHAMÔT|Shamoti|Shamot — we Harori, Haror |
| שַׁמַּי-1 | ✓ | Noms propres | Shammaï [Chammaï] | SHAMAYI|Shamayi — mugala wa Onam, Onamu bûko bwa Yuda |
| שַׁמַּי-2 | ✓ | Noms propres | Shammaï [Chammaï] | SHAMAYI|Shamayi — mugala wa Rêkem, Rekemu bûko bwa Yuda |
| שַׁמַּי-3 | Noms propres | Shammaï [Chammaï] | SHAMAYI|Shamayi — mugala wa Meredi bûko bwa Yuda | |
| שְׁמִידָע | ✓ | Noms propres | Shemida [Chemida] | SHEMÎDA|Shemida — muntu wa bûko bwa Menashè |
| שְׁמִידָעִי | ✓ | Noms propres | Shemidaïte [Chemidaïte] | SHEMÎDAÎ|Abashemida|bene Shemida|mulala gwa Shemida — bûko bwa Menashè |
| שָׁמִיר-1 | Objets réels | Chamir | SHAMÎR|diama eyo|ibuye lya ngulu ndarhi — diama, hali abayiderha « alimasi » | |
| שָׁמִיר-2 | ✓ | Noms propres | Shamir [Chamir] | SHAMÎR|shamiri|Shamir — mushugi makererhe magangahwa |
| שָׁמִיר-3 | ✓ | Noms propres | Shamir [Chamir] | SHAMÎR|shamiri|Shamir |
| שְׁמִירָמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Shemiramoth [Chemiramoth] | SHEMÎRAMÔT|Shemiramot|shemiramoti — muleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁמִירָמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Shemiramoth [Chemiramoth] | SHEMÎRÂMÔT|Shemiramot|Shemiramoti — mulevitiw’oku ngoma ya Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| שַׂמְלָה | ✓ | Noms propres | Samla | SAMLÂ|Samla|Samula — mwami w’e Edomu |
| שְׂמָמִית | Faune | lézard | SIMÂMÎT|musherebera|omusherebera|lwirhangula|olwirhangula — Omusherebera nfune egugwarha cikwone omu bwami guyâlukiza, lola Mig 30.28 | |
| שָׁמָע | ✓ | Noms propres | Shama [Chama] | SHAMA’|Shama — mugala wa Hotam, Hotamu mulwi oku ngoma ya Daudi |
| שֶׁמַע-1 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| שֶׁמַע-2 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — mwinjikulûza wa Yoheli, Yoel |
| שֶׁמַע-3 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — mugula wa milala y’abantu b’e Ayaloni w’oku bûko bwa Benyamini |
| שֶׁמַע-4 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — muguma muli balya 12 bali bakundanyire Nehemiya omu kusomera olubaga akanwa ka Nnâmahanga, Neh 8.4 |
| שְׁמַע | ✓ | Noms propres | Shema [Chema] | SHEMA’|Shema — lugo omu lya Yuda |
| שִׁמְעָא-1 | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chamma] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Yisayi, Yese alondana bona Daudi w’oku buko bwa Yuda |
| שִׁמְעָא-2 | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Daudi bûko bwa Yuda |
| שִׁמְעָא-3 | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Uza wa kuli Merari bûko bwa Levi | |
| שִׁמְעָא-4 | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Milaeli shakulûza wa Asafi, Azafi, Asaf w’oku bûko bwa Levi | |
| שִׁמְעָה | Noms propres | Shiméa [Chamma] | SHIME’Â|Shimea|Shimeya — mugala wa Yesayi, Yese balondana bona Daudi mwene wabo Daudi | |
| שְׁמָעָה | ✓ | Noms propres | Shemaa [Chema] | SHEMÂ’Â|Shemâ|Shema — mulwi oku ngoma ya Daudi w’oku bûko bwa Benyamini |
| שִׁמְעוֹן-1 | Noms propres | Siméon | SHIMEÔN|Simeoni|Simoni|Shimeoni — mugala wa Yakobo cûbaka c’obûko bwa Simeoni | |
| שִׁמְעוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Siméon [Chimon] | SHIMEÔN|Simoni|Shimeoni|Simeoni — muntu w’oku mulala gwa Harimu, Harim |
| שִׁמְעִי-1 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIMEÎ|Shimeyi|Shimei — mugala wa Gershoni, Gershon bûko bwa Levi | |
| שִׁמְעִי-10 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugula wa milala w’oku bûko bwa Benyamini | |
| שִׁמְעִי-11 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Gershoni w’oku bûko bwa Levi |
| שִׁמְעִי-12 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mwimbiza omu ka-Nyamuzinda oku ngoma ya Daudi |
| שִׁמְעִי-13 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — w’e Rama munya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| שִׁמְעִי-14 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — muleviti oku ngoma ya Hezkiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| שִׁמְעִי-15 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — bantu banji baligwerhe eri izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שִׁמְעִי-16 | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chamma] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — shakulûza wa Mardokeyo Mardokeyo ye wacizagya Abayahudi bali bamayandikirwa okuherêrekezibwa omu bwami bwa Babiloni bwoshi |
| שִׁמְעִי-2 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Gera w’oku bûko bwa Benyamini | |
| שִׁמְעִי-3 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — munyabu-hashe oku ngoma ya Daudi | |
| שִׁמְעִי-4 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Ela munya-buhashe oku lwa Salomoni |
| שִׁמְעִי-5 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Fedaya bûko bwa Yuda |
| שִׁמְעִי-6 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Zakur, Zakuru w’oku bûko bwa Simeoni |
| שִׁמְעִי-7 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Gogu, Gog w’oku bûko bwa Rubeni |
| שִׁמְעִי-8 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Libni wa kuli Merari bûko bwa Levi | |
| שִׁמְעִי-9 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Yahati, Yahat shakulûza wa Asaf w’oku bûko bwa Levi | |
| שְׁמַעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — muntu wa Nyakasane oku ngoma ya Robowamu Shemaya |
| שְׁמַעְיָה-10 | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — bantu banji baligwerhe eri ieîno enyuma w’obujà bw’e Babiloni | |
| שְׁמַעְיָה-11 | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — w’e Nehelam mulêbi wa bunywesi omu mango g’omulêbi Yeremiya | |
| שְׁמַעְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — wa kuli Zorobabeli w’oku bûko bwa Yuda |
| שְׁמַעְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mutu w’omu bûko bwa Simeoni |
| שְׁמַעְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Yoel, Yoheli w’oku bûko bwa Rubeni |
| שְׁמַעְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Hashub, Hashubu muleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁמַעְיָה-6 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Galali ishe wa Abdiyasi, Abdiyahu, Abda, muleviti |
| שְׁמַעְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — muleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁמַעְיָה-8 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Obedi-Edomu, Obed-Edom muleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁמַעְיָה-9 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — muleviti oku ngoma ya Hezekiyahun rhuderha Ezekiyasi |
| שְׁמַעְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu — muntu wa Nyamuzinda |
| שְׁמַעְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu — muleviti oyo |
| שְׁמַעְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu — eri izîno kuli kuderha « Yumvirhiza Nyakasane », « Rhegêra Nyakasane », « Kenga Nyakasane » |
| שְׁמַעְיָהוּ-4 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שְׁמַעְיָהוּ-5 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שְׁמַעְיָהוּ-6 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שְׁמַעְיָהוּ-7 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שִׁמְעֹנִי | Noms propres | Siméonite, de Siméon | SHIME’ONÎ|omulala gwa bene Simoni — w’oku bûko bwa Simeoni | |
| שִׁמְעַת | Noms propres | Shiméath [Chiméath] | SHIME’AT|Shimeati — mukazi munya-amoni nnina wa Yozabadi, Zabadi, mwambali wa Yoash, mwami omu Yudeya | |
| שִׁמְעָתִים | ✓ | Noms propres | Shiméatite [Chimatite] | SHIME’ÂTÎM|Bashimeya|mula gw’abaleviti b’e Yabesi, Yabets|ba kuli Shimeya |
| שֶׁמֶר-1 | ✓ | Noms propres | Shèmèr [Sémer] | SHËMER|Shemeri|irivayi linali lya cigûshè|kurhindibula|kuja omu malibuko — okunywa idivayi kuhika oshongôze, omu Lul 74(75)9, kuli kuderha okunywa amalibuko kuhika orhacimanyiri oku wabiheka. kurhindibuka:. ¨pu bwo buhane nnamâhanga aha ekolammaligo |
| שֶׁמֶר-2 | Noms propres | Shèmèr [Chémer] | SHÊMER|Shemeri — nn’entondo ya Samâriya oku ngoma ya Omri | |
| שֶׁמֶר-3 | Noms propres | Shèmèr [Chémer] | SHÊMER|Shemeri — mugala wa Mahli, Mahali shakulûza wa Etân, Etâni bûko bwa Levi | |
| שֹׁמֵר | Noms propres | Shomér [Chomer] | SHÔMÊR|Shomeri | |
| שִׁמְרוֹן מְראוֹן | ✓ | Noms propres | Shimrôn-Merôn [Chimron-Meron] | SHIMR’ÔN-MERÔN|Shimroni-Meroni — hantu aho, lola Yoz 12.20 |
| שִׁמְרוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Shimrôn [Chimron] | SHIMRÔN|Shimroni|Shimuroni — mugala wa Isakari |
| שִׁמְרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Shimrôn [Chimron] | SHIMRÔN|Shimroni|Shimuroni — lugo |
| שֹׁמְרוֹן | Noms propres | Samarie | SHOMERÔN|SAMÂRIYA|Samariya|Samâriya — lugo omu Israheli emênè | |
| שִׁמְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri — mugala wa Shemaya, Shemaeya bûko bwa Simeoni |
| שִׁמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri — mulwi oku ngoma ya Daudi ishe wa Yadael, Yadaeli |
| שִׁמְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri — wa kulu Merari muleviti oku ngoma ya Daudi |
| שִׁמְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri|Shimuri — muleviti oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| שְׁמַרְיָה | ✓ | Noms propres | Shemarya [Chemaria] | SHEMARIYÂ|Shemariya |
| שְׁמַרְיָהוּ | Noms propres | Shemaryahou [Chemaria] | SHEMARYÂHÛ|Shemaryahu|Shemariya | |
| שִׁמְרִית | ✓ | Noms propres | Shimrith [Chimrith] | SHIMRÎT|Shimeriti |
| שִׁמְרֹנִי | ✓ | Noms propres | Shimronites [TOB]; Chimronite | SHIMRONÎ|wa kuli Shimrôn|wa kuli Shimroni|omulala gw’Abashimroni |
| שֹׁמְרֹנִי | ✓ | Noms propres | Samaritains [Samarie] | SHOMRONÎ|Abanya-Samâriya|abayûbaka e Samâriya |
| שִׁמְרָת | ✓ | Noms propres | Shimrath [Chimrath] | SHIMRAT|Shimrati — mugala wa Shimeyi mugula wa milala bûko bwa Benyamini |
| שַׁמְשְׁרַי | ✓ | Noms propres | Shamsheraï [Chamecheraï] | SHAMSHERAYI|Shamsheray|Shamusherayi — mugala wa Yeroham mugula wa milala bûko bwa Benyamini |
| שִׁמְשׁוֹן | Noms propres | Samson | SHAMSHÔN|Samusoni — mugala wa Manoah mucîranuzi in Israheli | |
| שֻׁמָתִי | ✓ | Noms propres | Shoumatites [Choumatites] | SHUMATÎ|mulala gwa Shuma|Bashuma|Bene Shuma — mulala gw’e Kiryat-Yearim, Kiriyati-Yearimu |
| שֵׁן | ✓ | Noms propres | La Dent | SHÊN|ibuye|lino — lino Elîno lino lya njavu lino ibuye SHÊN hali hantu hofi n’e Mispa |
| שִׁנְאָב | ✓ | Noms propres | Shinéav [Chinab] | SHINE’AB|SHINE’AV|Shineabi — mwami w’e Adma |
| שֶׁנְאַצַּר | ✓ | Noms propres | Shènaçar [Chénassar] | SHEN’ATSAR|SHEN’AZAR|Shenasari|Sheazari|Shenatsar |
| שְׂנִיר | Noms propres | Senir | SHENÎR|Sheniri|Shenir — lukere lwa ntondo e mwênè-bushoshôkero bwa Israheli | |
| שִׁנְעָר | Noms propres | Shinéar [Chinéar], Basse-Mésopotamie, Mésopotamie | SHINE’AR|Shineari|Shineyari | |
| שָׂעִיר-1 | Faune | bouc | SÂ’ÎR|cihebe|ecihebe|mpene|empene|mwanahene|omwanahene | |
| שָׂעִיר-2 | ✓ | Êtres | idole, démon (avec une figure de bouc) | SHA’ÎR|nshanga|enshanga|muzimu|abazimu|omuzimu|bihebe — muzimu mubumbe nka cihebe muzimu baharamya omu nshusho y’ecihebe |
| שֵׂעִיר-1 | Noms propres | Séïr [Séir] | SE’ÎR|Seyiri|Seyir — muntu bantu lubaga hantu ntondo omu cihugo ca Edomu | |
| שֵׂעִיר-2 | ✓ | Noms propres | Séïr [Séir] | SE’ÎR|Seyiri|Seyir — hantu ntondo ya Seyiri |
| שְׂעִירָה-1 | ✓ | Faune | chèvre | SE’ÎRÂ|empene|mpene|cihebe|ecihebe|mwanahene|omwanahene |
| שְׂעִירָה-2 | ✓ | Noms propres | Séïra [Séira] | SE’ÎRÂ|Seyiri|Seiri|Seyir — hantu lugo omu lya Benyamini |
| שַׁעַלְבִּים | Noms propres | Shaalvim [Chaalbim] | SHA’ALBÎM|SAALVÎM|Shaalbimu|Shaalbimi|aha Shaalbimi|shaalbim — lugo omu lya Dani | |
| שַׁעֲלַבִּין | Noms propres | Shaalabbîn [Chaalabin] | SHA’ALBÎNI|Shaalbini|Shaalbin — lugo lw’omu lya Dani | |
| שַׁעַלְבֹּנִי | ✓ | Noms propres | Shaalvonite [de Chaalbon] | SHA’ALBONÎ|Shaalboni|Shalboni — bantu b’e Shaalbîm, Shaalbîn |
| שַׁעֲלִים | ✓ | Noms propres | Shaalim [Chaalim] | SHA’ALÎM|Shaalimu|Shalimu — lunda luguma lw’omu lya Benyamini bishagala by’omu lya Benyamini |
| שַׁעַף-1 | ✓ | Noms propres | Shaaf [Chaaf] | SHA’AF|Shaafu|Shaaf — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda |
| שַׁעַף-2 | ✓ | Noms propres | Shaaf [Chaaf] | SHA’AF|Shaafu|Shaaf — wa kuli Kalebu w’oku bûko bwa Yuda cûbaka c’olugo lwa Madmana |
| שְׂעֹרָה | Flore | orge | SE’ORÂ|ngano|engano|engano y’obwanwa n’ey’omushûshu|ngano ya mushûshu — haba ,vero isharhu zimanyikine bwemêne oku ngano | |
| שְׁעַרְיָה | Noms propres | Shéarya [Chéaria] | SHE’ARYÂ|Sheariya|Shearya — mugala wa Aseli | |
| שַׁעֲרַיִם-1 | ✓ | Noms propres | Shaaraïm [Chaaraïm] | SHA’ARAÎM|Shaarayimi|Shaaraimi|Shaaraim — lugo ly’omu ishwa lya Yuda |
| שַׁעֲרַיִם-2 | ✓ | Noms propres | Shaaraïm [Chaaraïm] | SHA’ARAÎM|Shaarayimi|Shaaraimi|Shaaraim — lugo omu ishwa lya Simeoni |
| שְׂעֹרִים | ✓ | Noms propres | Séorim | SE’ORÎM|Seorimu|seorimi|Seorim — mudâhwa oku ngoma ya Daudi |
| שַׁעֲשְׁגַּז | Noms propres | Shaashgaz [Chaachgaz] | SHA’ASHGAZ|Shaashgazi|Shashagazi|Shashigazi | |
| שְׁפוֹ | ✓ | Noms propres | Shefo [Chefo] | SHEFÔ|Shefo — mugala wa Shobali, mwene Seîr, Seyiri |
| שְׁפוּפָם | Noms propres | Shefoufam [Choufam] | SHEFÛFÂM|Shefufami|Shefufam — mugala wa Bela bûko bwa Benyamini | |
| שְׁפוּפָן | ✓ | Noms propres | Shefoufân [Chefoufan] | SHEFÛFÂN|Shefufanu|shefufani|Shefufan — mugala wa bela bûko bwa Benyamini |
| שָׁפָט-1 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — mugala wa Hori nyênzi, ndolelerezi bûko bwa Simeoni |
| שָׁפָט-2 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — ishe w’omulêbi Elisha, Elizeyo |
| שָׁפָט-3 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — wa kuli Zorobabeli bûko bwa Yuda |
| שָׁפָט-4 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — muntu w’omu bûko bwa Gadi |
| שָׁפָט-5 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — mugala wa Adilayi munyabuhashe oku lwa Daudi |
| שְׁפַטְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya — mugala wa Daudi eri izîno lidesire: Nyamuzinda ye twa olubanja » |
| שְׁפַטְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SSHEFATIYÂ|Shefatiya — ishe wa Meshulamu, Meshulam bûko bwa Benyamini |
| שְׁפַטְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — mugula wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| שְׁפַטְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — mugula wa milala w’omu murhwe guderha « Bashizi wa Salomoni’ enyuâz’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁפַטְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — muntu wa bûko bwa Yuda |
| שְׁפַטְיָה-6 | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — mugala wa Matân, Matani munyabuhashe oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שְׁפַטְיָהוּ-1 | Noms propres | Shefatyahou [Chefatia] | SHEFATIYÂHÛ|Shefatiyahu|Shefatiya|Shefatya — mulwi oku lwa Daudi | |
| שְׁפַטְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shefatyahou [Chefatia] | SHEFATIYÂHÛ|Shefatiyahu|Shefatiya|Shefatya — mugala wa Makahi murhambo bûko bwa Simeoni oku ngoma ya Daudi |
| שְׁפַטְיָהוּ-3 | Noms propres | Shefatyahou [Chefatia] | SHEFATIYÂHÛ|Shefatiyahu|Shefatiya|Shefatya — mugala wa Yehoshafat, Yozafati, mwami omu Yuda | |
| שִׁפְטָן | ✓ | Noms propres | Shiftân [Chiftan] | SHIFTÂN|Shiftani|Shiftan |
| שְׁפִי | ✓ | Noms propres | Shefi [Chefi] | SHEFÎ|bushugunu|hirhondo hirhalikwo lubala|Shefi — mugala wa Shobali, mwene Seîr |
| שֻׁפִּים-1 | ✓ | Noms propres | Shouppim [Chouppim] | SHUPÎM|Shupimu — mugala wa Iri, Ir bûko bwa Benyamini |
| שֻׁפִּים-2 | ✓ | Noms propres | Shouppim [Chouppim] | SHUPÎM|Shupimu — mulanzi wa muhango bûko bwa Levi oku ngoma ya Daudi |
| שְׁפִיפֹן | ✓ | Faune | vipère | SHPÎFON|igu|njoka |
| שָׁפִיר | Noms propres | Shafir [Chafir] | SHAFÎR|Shafiri|Shafir — lugo omu lya Efurayimu | |
| שָׁפָם | ✓ | Noms propres | Shafam [Chafan] | SHÂFÂN|Shafani|Shafan — muntu wa bûko bwa Gadi |
| שְׁפָם | ✓ | Noms propres | Shefam [Chefam] | SHEFÂM|Shefami|Sefami|Shefam |
| שִׂפְמוֹת | ✓ | Noms propres | Sifemoth [Sifmoth] | SIFEMOT|Sifemoti|sifemot — lugo lw’omu lya Yuda |
| שִׁפְמִי | ✓ | Noms propres | Shifmite [Chefam] | SHIFMÎ|w’e Shefamu|w’e Shefam |
| שָׁפָן-1 | Faune | daman | SHÂFÂN|ngamiya|engamiya | |
| שָׁפָן-2 | Noms propres | Shafân [Chafan] | SHmAFÂN|Shafani — mugala wa Atsaliya, Asaliya, Azaliya mwandisi oku lwa Daudi | |
| שִׁפְעִי | ✓ | Noms propres | Shiféï [Chiféi] | SHIFE’Î|Shifeyi — mugala wa Aloni, Alôn w’oku bûko bwa Simeoni |
| שֶׁפֶר | ✓ | Noms propres | Shèfer [Chéfer] | SHÊFER|Sheferi|Seferi|bwinja|lwinjihirizo|SHAFER — shafer eri ntondo Bene Israheli bageragaho kurhenga bujà e Misiri |
| שִׁפְרָה | ✓ | Noms propres | Shifra [Chifra] | SHIFRÂ|bulangale|Shifra|SHIFRÂ — Shifra ali munkwa oburhisa abakazi eri izîno kuderha CIRANGASHANA |
| שְׁפַתַּיִם | Objets réels | bivouac | SHIFATAYIM|lugo lw’ebintu|bifumba|cifumba|ecifumba | |
| שַׂק | ✓ | Objets réels | sac (vêtement) | SAK|enshoho|nsholo ya mushangi|nshoho|bishoho|ebishoho bikoyire |
| שָׁקֵד | Flore | amandier [FF 89.90] | SHmAKED|nshisho|enshisho | |
| שִׁקּוּץ | Attributs | abomination, quelque chose de détestable | SHIkÛTS|SHIKÛZ|nnamakobwa|bihenyango|nshanga|buhereko|ibala|muzimu|omuzimu|bukurungu|binyegenyege — kantu kagayisa Nnâmahanga: nshanga n’okurherekêra abazimu | |
| שִׁקְמָה | Flore | sycomore [FF 179.181.182] | SHIKEMÂ|mihumbahumba y’ekabanda|emihumbahumba y’omu lubanda|emikuyu emera e kabanda|emikuyu yakazagimera mmu kabanda|mirhi|emirhi|muhumbahumba|omuhumbahumba | |
| שַׂר-1 | Êtres | chef, prince | SAR|muluzi|murhambo | |
| שַׂר-2 | Êtres | prince (ange) | SAR|nnawirhu|muluzi|malahika|murhambo|omurhambo|abarhambo | |
| שַׂר־סְכִים | Noms propres | Sarsekim [Sar-Sekim] | SAR-SEKÎM|Sarsekimu|Sarsekimi — munyabuhashe oku ngoma ya Nabukadnetsar, Nabukedenezari | |
| שַׂרְאֶצֶר-1 | Noms propres | Sarècèr [Saresser] | SAR’ETSER|Sarezeri|Sareseri|Saretser | |
| שַׂרְאֶצֶר-2 | Noms propres | Sarècèr [Saresser] | SAR’ETSER|Sarezeri|Sareseri|Saretser | |
| שֵׁרֵבְיָה | Noms propres | Shérévya [Chérébia] | SHEREBYÂ|Sherebya|Sherebiya | |
| שֶׂרֶד | Objets réels | craie rouge | SIRED|caki cidukula|mpembà ndukula | |
| שָׂרָה | Noms propres | Sara | SARÂ|muluzinyere|SARÂ|Sara — muka Abrahamu burhanzi muluzi nyere wani, buno akola « Omuluzinyere », lola Murh 17.15 | |
| שְׂרוּג | ✓ | Noms propres | Seroug | SERÛG|Serugi — mugala wa Rewu wa kuli Shem, Shemi, Semi |
| שָׁרוּחֶן | ✓ | Noms propres | Sharouhèn [Charouen] | SHARÛHEN|Sharuheni|Sharuhen — lugo omu lya Simeoni |
| שָׁרוֹן-1 | Noms propres | Sharôn [Saron] | SHÂRÔN|Sharoni|Sharon — lubanda luba luhunyanja ya Mediteranné, kwo kuderha « NYANJA Y’EKARHÎ » ka AZIYA, AFRIKA na BULAYA. Omu kiswahili, bayiderha « BAHARI YA KATI » | |
| שָׁרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Sharôn [Saron] | SHÂRÔN|Sharoni|Sharon — handi hantu omu lya Gadi |
| שָׁרוֹנִי | ✓ | Noms propres | Sharonite [de Saron] | SHÂRÔNÎ|w’e Sharoni|muntu w’e Sharoni|munya-Sharoni |
| שֶׂרַח | ✓ | Noms propres | Sèrah [Séra] | SERAH|Serah|Serahi — mwâli wa Aseri |
| שִׁרְטַי | ✓ | Noms propres | Shitraï [Chitraï] | SHIRTAYI|SHITRAYI |
| שָׂרַי | ✓ | Noms propres | Saraï | SARAYI|Sarayi — izino lya Sara muka Abrahamu, embere Nnâmahanga alihingûle. |
| שָׁרָי | ✓ | Noms propres | Sharaï [Charaï] | SHARAY|Sharayi — muntu wali amayanka omukazi munyamahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שָׂרִיג | Flore | vigne [FF 188-190] | SARÎG|muzabibu|omuzabibu|lukoma lwa mizabibu|ishwa | |
| שָׂרִיד | ✓ | Noms propres | Sarid | SARÎD|owafulumusire|orhacifire|SARÎD|Saridi — hantu h’omu lya Zabuloni |
| שְׂרָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mwandisi oku ngoma ya Daudi |
| שְׂרָיָה-2 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Azariya mudâhwa mukulu oku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שְׂרָיָה-3 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Tahumet, Tahumeti murhambo wa basirika b’e Yuda omu mango g’obujà bw’e Babiloni | |
| שְׂרָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Hilkiya mudâhwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שְׂרָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Kenaz bûko bwa Yuda |
| שְׂרָיָה-6 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Azieli, Atsieli, Asiyeli bûko bwa Simeoni |
| שְׂרָיָה-7 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — banji baligwerhe eri izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שְׂרָיָה-8 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Neriya munyabuhashe oku ngoma Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שְׂרָיָהוּ | Noms propres | Serayahou [Seraya] | SERÂYÂHÛ|Serayahu|Seraya — mugala wa Azriel munyabuhashe oku lwa Yehoyakîm | |
| שִׂרְיוֹן | Noms propres | mont Hermon, Siryôn [Sirion] | SIRYÔN|Hermoni|Siryoni — kwo ab’e Sidoni baderha Hermoni ntyo | |
| שָׂרָף-1 | Faune | serpent, vipère | SÂRÂF|njoka|enjoka|igù | |
| שָׂרָף-2 | Êtres | séraphin | SÂRÂF|serafi|baserafi — muntu oyo, womu bûko bwa Yuda | |
| שָׂרָף-3 | ✓ | Noms propres | Saraf | SÂRÂF|Sarafi|Saraf — muntu oyo w’omu bûko bwa Yuda |
| שֶׁרֶץ | Faune | petits animaux | SHËRETS|SHÊREZ|ngasi kazine|rhusimba rhutyarhutya|nsimba|ensimba|ebinyagâsi|binyagâsi|cinyagâsi|ecinyagâsi|kantu kacibulula|ebintu bibulula enda|hinyagâsi | |
| שֹׂרֵק-1 | Flore | vigne (de valeur) | SOREK|muzabibu gwa nkwi n’amishi|muzabibu mwinja | |
| שֹׂרֵק-2 | ✓ | Noms propres | Soreq [Sorec] | SORËK|Soreki — hantu kabanda ka Soreki |
| שֹׂרֵקָה | ✓ | Flore | vigne | SORÊKÂ|muzabibu|omuzabibu |
| שָׁרָר | ✓ | Noms propres | Sharar [Charar] | SHÂRÂR|Sharari — ishe wa Ahiyamu, Ahiam mulwi oku lwa Daudi |
| שֶׁרֶשׁ | ✓ | Noms propres | Shèresh [Chérech] | SHÊRESH|Shereshi — ishe wa Makir, Makiri, Makiro bûko bwa Menashè |
| שֵׁשְׁבַּצַּר | ✓ | Noms propres | Sheshbaçar [Chèchebassar] | SHESHBATSAR|Sheshebasari|Sheshbazari|Sebasari |
| שָׁשַׁי | ✓ | Noms propres | Shashaï [Chachaï] | SHASHAYI|Shashayi — muntu waliamayanka omukazi munyamahanga enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שֵׁשַׁי | ✓ | Noms propres | Shéshaï [Chéchaï] | SHESHAYI|Sheshayi|mukalarhu — wa kuli Anaki |
| שֵׁשַׁךְ | Noms propres | Shéshak [Chéchak] | SHESHAK|Sheskaki|Sheshak — lugo lw’omu Mezopotamiya | |
| שֵׁשָׁן | ✓ | Noms propres | Shéshân [Chéchan] | SHESHÂN|Sheshani — wa kuli Yerahmeyeli, Yerahmeeli bûko bwa Yuda |
| שָׁשָׁק | Noms propres | Shashaq [Chachac] | SHÂSHÂK|Shashaki|Shashak — mugala wa Beriya mugula wa milala bûko bwa benyamini | |
| שֵׁשׁ | Objets réels | six, soixante, marbre, lin | SHESH|ndarhu|makumi gali ndarhu|cirabuye ciru|cirabuye ceru|cirabuye|citâni|citâni c’e Misiri|ecitâni|ecitàni | |
| שֵׁת-1 | ✓ | Noms propres | Seth | SHET|Seti|Set|Shet|ebyaciyisha|nteberhebe — mugala wa Adamu |
| שֵׁת-2 | ✓ | Noms propres | Seth, les nomades | SHET|babunga|bakahûka|Seti|Sheti |
| שְׁתִי | ✓ | Objets réels | genre de texture, le boire | SHETÎ|mwambalo|omwambalo|cinyôbwa|ndalwe|eca-amamvu |
| שֵׁתָר | Noms propres | Shétar [Chétar] | SHETAR|Shetari — muhanûzi wa mwami Asuerusi | |
| שׁבע | Rituels | jurer | SHB’|kucigasha|Ocigashage buno oku izino lya Nyamuzinda|ncîgashire|ahôla ho bombi bacîgashiraga|nakulahiriza|anandaganya n’endahiro|anacigashira olwo lubanja|andahirize|acîgasha|ndagâno|nasêza n’erya ndagâno | |
| שׁוּבָאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Shouvaël [Choubaël] | SHÛBÂ’ÊL|Shubaeli|Shubaheli|Shuvael — mugala wa Gershomi murhambo bûko bwa Levi |
| שׁוּבָאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Shouvaël [Choubaël] | SHÛBÂ’ÊL|Shubaeli|Shubaheli|Shuvael — mugala wa Hemani mwimbiza omu ka-Nyamuzinda w’oku ngoma ya Daudi |
| שׁוֹבָב-1 | Noms propres | Shovav [Chobab] | SHOVAV|SHOBAB|ntwika-buyemere|mugoma — mugala wa Daudi muli balya baburhiragwa aha Yeruzalemu | |
| שׁוֹבָב-2 | Noms propres | Shovav [Chobab] | SHOVAV|SHOBAB|ntwika-buyemere|mugoma — mugala wa Daudi bûko bwa Yuda | |
| שׁוֹבַךְ | ✓ | Noms propres | Shovak [Chobak] | SHOVAK|SHOBAK|Shobaka — murhambo wa basirika ba Hadadezeri, mwami w’e Tsoba, Soba |
| שׁוֹבָל-1 | ✓ | Noms propres | Shoval [Chobal] | SHÔVAL|SHÔBAL|Shobali — mugala wa Sheîr, Seîr |
| שׁוֹבָל-2 | ✓ | Noms propres | Shoval [Chobal] | SHÔVAL|SHÔBAL|Shobali — wa kuli Kalebu bûko bwa Yuda cûbaka ca Kiryat-Yearim |
| שׁוֹבֵק | Noms propres | Shovéq [Chobec] | SHÔVEK|Shovek|Shobeki — murhambo enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שׁוּחַ | ✓ | Noms propres | Shouah [Choua] | SHÛAH|Shuwahi|Shûah |
| שׁוּחָה | ✓ | Noms propres | Shouha [Chouha] | SHÛHÂ|Shuha|iriba|cirhenga|SHÛHÂ|muntu — bûko bwa Yuda |
| שׁוּחִי | Noms propres | Shouah [Chouha] | SHÛHÎ|wa kuli SHÛAH|Shuwahi|Shuwa | |
| שׁוּחָם | ✓ | Noms propres | Shouham [Chouham] | SHÛHAM|Shuhami — muntu wa bûko bwwa Dani oyo |
| שׁוּחָמִי | Noms propres | Shouhamites [de Chouham] | SHÛHÂMî|wa kuli Shuhami|bene Shuhami|Shuhami|Shuham | |
| שׁוֹטֵר | Êtres | officier | SHÔTER|abarhambo|murhambo|omurhambo | |
| שׁוּלַמִּית | Noms propres | Sulamite | SHÛLAMÎT|w’e SULEM|w’e SUNEM — mukazi w’e Sunem wajaga emw’omulêbi oku lwa Elisha | |
| שׁוּמִים | ✓ | Flore | ail | SHÛMÎM|tunguru sumu|matunguru makali|bapwaro |
| שׁוֹמֵר | Noms propres | Shomér [Chémer] | SHÔMER|Shomeri | |
| שׁוּנִי-1 | Noms propres | Shouni [Chouni] | SHUNÎ|Shuni — mugala wa Gadi | |
| שׁוּנִי-2 | ✓ | Noms propres | Shouni [Chouni] | SHÛNÎ|Abashuni|mulala gwa Shuni|wa kuli Shuni — mugala wa Gadi |
| שׁוּנֵם | ✓ | Noms propres | Shounem [Chounem] | SHÛNEM|Shunemi|Shunemu — lugo omu lya Isakari |
| שׁוּנַמִּית | Noms propres | Shounamite [Chounem] | SHÛNEMÎT|mukazi w’e Shunemi | |
| שׁוּעַ | ✓ | Noms propres | Shoua [Choua] | SHÛ’A|Shuwa |
| שׁוֹעַ | Noms propres | Shoa [Choa] | SHÔ’A|kuholola olubaga|kuherêrekera|buherêrekere | |
| שׁוּעָא | ✓ | Noms propres | Shoua [Choua] | SHÛ’Â’|Shuwa — mwâli wa Heberi, Heber w’oku bûko bwa Aseri |
| שׁוּעָל-1 | Faune | renard, chacal | SHÛ’ÂL|banyambwe|nyambwe|bunyambwe | |
| שׁוּעָל-2 | Noms propres | Shoual [Choual] | SHÛAL|Shwala|Shuwali — lunda lwa cihugo omu ishwa lya Benyamini | |
| שׁוּעָל-3 | ✓ | Noms propres | Shoual [Choual] | SHÛ’AL|Shuwali|Shwala — mugala wa Zofa, Tsofa, Sofa bûko bwa Aseri |
| שׁוֹפַךְ | ✓ | Noms propres | Shofak [Chofak] | SHÔFAK|Shofaki|Shofak — murhambo wa murhwe gwa Hadadezeri, mwami w’e Soba, Tsoba |
| שׁוּפָמִי | ✓ | Noms propres | Shoufamite [Choufamite] | SHÛFAMÎ|Abashufami|Ba kuli Shefufam|ba kuli Shufam — bûko bwa Benyamini |
| שׁוּר | ✓ | Noms propres | Shour [Chour] | SHÛR|shuru|Shur — hantu aho |
| שׁוֹר | Faune | bœuf, taureau, vache, veau, viande, animal | SHÔR|empânzi|mpânzi|mpanzi|empanzi|nkâfu|enkâfu|enyama|nyama|cîntu|ecîntu — nkafu mpanzi kanina nyama cintu | |
| שׁוּשַׁן-1 | Flore | lis | SHÛSHAN|lisi | |
| שׁוּשַׁן-2 | Noms propres | Suse | SHÛSHAN|aha Suza|Suza|Shushani — lugo, karhwa-bwami bwa Abapersi | |
| שׁוּתֶלַח-1 | ✓ | Noms propres | Shoutèlah [Choutéla] | SHÛTELAH|Shutelahi|Sutela|Shutela |
| שׁוּתֶלַח-2 | ✓ | Noms propres | Shoutèlah [Choutéla] | SHÛTELAH|Shutelahi|Sutela|Shutela — mugala wa Zabadi bûko bwa Efurahimu |
| שׁוּתַלְחִי | ✓ | Noms propres | Shoutalhite [Choutélaïte] | SHÛTALHÎ|omulala gwa Abasutela|omulala gwa Abashutela|Bene Shutelah — mugala wa Efurayimu |
| תְּאוֹ | Faune | antilope | TEÔ|THEÔ|kashafu|akashafu|mbogo | |
| תְּאֵנָה | Flore | figuier, figue | TE’ÊNÂ|THE’ÊNÂ|mulehe|omulehe|milehe|emilehe|emitini|mutini|omutini|mutudu — mutudu ci gundigundi kwoki | |
| תַּאֲנַת שִׁלֹה | ✓ | Noms propres | Taanath-Silo | TA’ANAT-SHILO|THA’ANAT-SHILO|Taanat-Shilo|Tanati-Silo — lugo lw’omu lya Efurayimu |
| תַּאְרֵעַ | ✓ | Noms propres | Taréa | TA’REA|THA’REA|Tareya — Tareya mugala wa Mika |
| תְּאַשּׁוּר | Flore | cyprès | TEeAMÛR|THE’AMÛR|murhi nsindani|ensindani|cibereshi | |
| תְּבוּנָה | Attributs | compréhension | TEBÛNÂ|THEBÛNÂ|obumanye|oburhimanya|makengu|bulenga | |
| תָּבוֹר-1 | Noms propres | Tabor | TÂBÔR|THÂBÔR|Tabor|Tabora — lugo lwa baleviti omu lya Zabuloni | |
| תָּבוֹר-2 | Noms propres | Tabor | TÂBÔR|THÂBÔR|Tabora|Tabor — ntondo y’omu lya Nefutali | |
| תִּבְנִי | ✓ | Noms propres | Tivni [Tibni] | TIVNÎ|THIVNÎ|Tivni|Tibuni — mugala wa Ginati mwami w’omu Israheli omu 885-880 |
| תַּבְעֵרָה | ✓ | Noms propres | Taveéra [Tabéra] | TAB’ÊRÂ|THAV’ËRÂ|Tavera|Tabera — hantu bene Israheli bageraga kurhenga bujàa bw’e Misiri |
| תֵּבֵץ | ✓ | Noms propres | Tévéç [Tébès] | TÊBÊTS|THÊVÊTS|Tebesi|Tebezi — lugo hofi Shikem |
| תִּגְלַת פִּלְאֶסֶר | ✓ | Noms propres | Tiglath-Piléser [Téglath-Phalasar] | TIGLAT-PILESER|THIGLAT-PIL’ESER|Tiglati-Pileseri — mwami w’e Asîriya 744-727 mango g’obulêbi burhanzi bwa Izaya |
| תֹּגַרְמָה | Noms propres | Togarma | TOGARMA|THOGARMA|Togarma — mugala wa Gomeri | |
| תִּדְהָר | Flore | sapin | TIDEHAR|THIDENAR|ensindani-kanabukere|kanabukere|ensindani | |
| תַּדְמֹר | ✓ | Noms propres | Tadmor, Tamar | TADMOR|TAMAR|THADMOR|THAMAR|Tamari|Tadimori |
| תִּדְעָל | ✓ | Noms propres | Tidéal [Tidal] | TID’AL|THID’ÂL|Tideali|Tidali|Tideal|Tidal |
| תּוּבַל | Noms propres | Toubal | TÛBAL|THÛBAL|Tubali|Tubal — mugala wa Yafet, Yafeti mwinjikulu wa Nuhu Bamwîshe, hali Ham,Hamu, Abanfransa baderha Cham, hali Shem, Semi. Yafet, Ham na Shem balondana. ?pu bo balumizize iburha lyabo omu igulu enyuma w’e cihonzi cikali, lola Murh 7-10. | |
| תּוּבַל קַיִן | ✓ | Noms propres | Toubal-Caïn | TÛBAL-KAYIN|THÛBAL-KAYIN|Tubalkayini — mugala wa Lemeki, Lameki wa kuli Kayini |
| תּוֹדָה | Attributs | louange, choeur | TÔDÂ|THÔDÂ|bukuze|lwitakiro|cigamba ca bimbiza|enterekêro y’okuvuga omunkwa|nterekero y’okukuza Nnâmahanga — omu Israheli wa buno kurhenga 1948, nk’omuntu avuga owabo omunkwa anaderhe mpu: »TODÂ », « TODÂ RABÂ », kuli kuderha « KWOKWO », KWOKWO BWENÊNE » | |
| תּוֹחַ | ✓ | Noms propres | Toah [Toa] | TÔAH|THÔAH|Towah|enterekêro|nterekêro|enterekêro z’embâgwa |
| תּוֹלַד | ✓ | Noms propres | Tolad | TÔLAD|THÔLAD|Toladi — hantu omu lya Simeoni |
| תּוֹלָע-1 | ✓ | Noms propres | Tola | TÔLA’|THÔLÂ’|Tola — mugala wa Iskari |
| תּוֹלָע-2 | ✓ | Noms propres | Tola | TÔLA|THÔLÂ’|Tola — mugala wa Puwa mucîranuzi w’omu Israheli (1126-1103) |
| תּוֹלֵעָה, תּוֹלַעַת | Faune | ver, vermine, vermisseau, chenille | TÔLÂ’|THÔLÂ’|TÔL|emivunyu|mivunyu|muvunyu|omuvunyu|cisholero|ecishôlero|bishôlero|ebishôlero|mushwa|omushwa|kashôlero | |
| תּוֹלָעִי | ✓ | Noms propres | Tolaïte | TÔLA’Î|THÔLÂ’Î|omulala gw’Abatolati|bene Tola|mulala gw’Abatola — ba kuli Tola w’oku bûko bwa Isakari |
| תּוֹעֵבָה | Attributs | horreur, abomination | TÔ’ÊVÂ|THÔ’ÊVÂ|TÔ’ÊBÂ|THÔ’ÊBÂ|cihemu|bishologorhine|bihenyango|kuhemuka|Abanyamisiri barhabona oku bangere|kurhabona oku | |
| תּוֹר | Faune | tourterelle, pigeon | TÔR|THÔR|empinga|mpinga|mpingà|ngukûku|engûku|ngûkù | |
| תּוֹשָׁב | Êtres | séjour, étranger | TÔSHAV|THÔSHÂV|mubunga|omubunga|cigolo|ecigolo | |
| תּוּשִׁיָּה | Attributs | saine sagesse | TÛSHIYÂ|THÛSHIYÂ|burhimanya | |
| תַּזְנוּת | Attributs | fornication | TAZENÛT|THAZENÛT|kucîhemula|wahâna eby’amasima gawe emwa ngasi wakanagere|okuhâna omubiri gwawe emwa ngasi wagera|kuhemuka|bahemusi — n’okurherek$era abazimu kuli kuhemukira Nyamuzinda | |
| תַּחְבּוּלָה | Attributs | conseils | TAHBÛLÂ|THAHBÛLÂ|ihano|mahano|amahano | |
| תֹּחוּ | ✓ | Noms propres | Tohou | TOHÛ|THOHÛ|Tohu — mugala wa Zufu, Zufi, Tsuf shakulûza wa Samweli bûko bwa Levi |
| תַּחְכְּמֹנִי | ✓ | Noms propres | Tahkemonite [Hakmonite] | TAHKEMONÎ|THAHKEMONÎ|w’e Tahkimon|Tahakimoni|munya-Tahkimoni|mutahkimoni |
| תַּחְמָס | ✓ | Faune | type de hibou [FF 59.61] | TAHMÂS|THAHMÂS|cinkongoro|ecinkongoro|bûko bwa cirifufu|nyamulobo |
| תַּחַן | ✓ | Noms propres | Tahân [Tahan] | TAHAN|THAHAN|Tahan|Tahani |
| תְּחִנָּה-1 | Attributs | supplication | TEHINÂ|THEHINÂ|omusengero|musengero|misengero|emisengero|kushenga | |
| תְּחִנָּה-2 | ✓ | Noms propres | Tehinna | TEHINÂ|THEHINÂ|Tehina |
| תַּחֲנוּן | Attributs | supplication | TAHANÛN|THAHANÛN|musengero|omusengero|misengero|mayingingo|kuyinginga|kusengera|kuhûna|ensengero | |
| תַּחֲנִי | ✓ | Noms propres | Tahanite | TAHANÎ|THAHANÎ|omulala gw’Abatahani — wa kuli Tahan w’oku bûko bwa Efurayimu |
| תַּחְפַּנְחֵס | Noms propres | Daphné [Tapanès] | TANPANHES|THANPANHES|DAFNE|TAPANES|Dafnè|Dafne — lugo lw’omu Misiri | |
| תַּחְפְּנֵיס | ✓ | Noms propres | Tahpenès [Tapenès] | TAHPENÎS|THAHPENÎS|Tahibnesi — mwamikazi w’omu Misiri |
| תַּחְרֵעַ | ✓ | Noms propres | Tahréa [Taréa] | TAHRE’A|THAHRE’A|Tahrea|Tareya — mugala wa Mika |
| תַּחַשׁ-1 | Faune | dauphin, marsouin, blaireau | TAHASH|THAHASH|ebigoho|ecigoho|cigoho|bigoho | |
| תַּחַשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Tahash [Tahach] | TAHASH|THAHASH|Tahasha|Tahash — mugala wa Nahor, Nahori |
| תַּחַת-1 | ✓ | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata — hantu bene Israheli bageraga kurhenga omu bujà bw’e Misiri |
| תַּחַת-2 | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata — mugala wa Asîri, Asîr wa kuli Kehati shakulûza wa Hemani w’oku bûko bwa Levi | |
| תַּחַת-3 | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata — mugala wa Bered, Beredi w’oku bûko bwa Efurayimu | |
| תַּחַת-4 | ✓ | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata|Tahati — mugala wa Eleada w’oku bûko bwa Efurahimu |
| תִּילוֹן | ✓ | Noms propres | Tilôn [Tilon] | TÎLÔN|THÎLÔN|Tiloni|Tilon — mugala wa Simoni w’oku bûko bwa Yuda |
| תֵּימָא | Noms propres | Téma | TÊMÂ’|THÊMÂ’|Tema — mugala wa Ismaeli izîno lya cihugo n’abayûbakamwo | |
| תֵּימָן-1 | Noms propres | Témân [Téman] | TÊMAN|THÊMÂN|Temani|e mukondwè|ifô|mpûsi y’e mukondwè | |
| תֵּימָן-2 | ✓ | Noms propres | Témân [Téman] | TÊMÂN|THÊMÂN|Temani — mugala wa Elifazi, Elifaz, mwene Ezau lubaga n’ishwa biderhwa Temani |
| תֵּימָנִי | Noms propres | Témanites [de Téman] | TÊMÂNÎ|THÊMÂNÎ|mulala gw’Abatemaniti|mulala gwa Batemani|cihugo ca Abatemaniti|abayûbaka e Temani | |
| תֵּימְנִי | ✓ | Noms propres | Témanites [Temni] | TÊMANÎ|THÊMÂNÎ|Temani — mugala wa Ashhuri, Ashehuru, Ashehur w’oku bûko bwa Yuda |
| תִּיצִי | ✓ | Noms propres | Ticite [de Tis] | TÎTSÎ|THÎTSÎ|TISI|Titsi|Tisi — muntu w’e Titsi, Tisi |
| תִּירְיָא | ✓ | Noms propres | Tiria | TÎRYÂ’|THÎRYÂ’|Tirya — mugala wa Yehaleleeli, Yehaleleeli |
| תִּירָס | ✓ | Noms propres | Tirâs [Tiras] | TÎRÂS|THÎRÂS|Tirasi|Tiras — mugala wa Yafet mwinjikulu Nuhu |
| תַּיִשׁ | Faune | bouc | TAYISH|THAYISH|ebihebe|ecihebe|cihebe|bihebe | |
| תֻּכִּי | ✓ | Faune | singe, paon | TÛBÎ|THÛBÎ|encima|ncima|enduku|nduku |
| תֹּכֶן | ✓ | Noms propres | Tokèn [Token] | TOKÊN|THOKHÊN|Tokeni — hantu omu ishwa lya Simeoni |
| תֵּל אָבִיב | Noms propres | Tel-Aviv [Tel-Abib] | TEL-AVÎV|THEL-AVÎV|Tel-Abibu — hantu hofi n’olwîshi Kebar, Kebari omu Babiloni Israheli w’om 1948 ayirisire akarhwa-bwami k’ecihugo izîno Tel-Aviv, kuli kuderha EYALI NSHANDALE YA BIGÛKA YAMAYÂSA OBWASO | |
| תֵּל חַרְשָׁא | ✓ | Noms propres | Tel-Harsha [Tel-Harcha] | TEL-HARSHÂ’|THEL-HARSHÂ’|Tel-Harsha |
| תֵּל מֶלַח | ✓ | Noms propres | Tel-Mèlah [Tel-Méla] | TêL-MELAH|THÊL-MELAH|Tel-Mela|Tel-Melahi — habtu aho |
| תְּלַאשָּׂר | Noms propres | Telassar | TELASAR|THELASAR|Telasari|Telasar — cihugo canyagagwa, carhôlwa n’omwami w’e Asîriya | |
| תִּלְגַּת פִּלְנְאֶסֶר | Noms propres | Tilgath-Pilnéser [Téglath-Phalasar] | TILGAT-PILN’ESER|THILGAT-PILN’ESER|TEGLAT-FALASAR|THEGLAT-FALASAR|Teglati-Falasari|Tiglati-Falasari | |
| תֶּלַח | ✓ | Noms propres | Tèlah [Téla] | THELAH|TELAH|Telahi|Tela — mugala wa RESHEF shakulûza wa Yozwè w’oku bûko bwa Efurayimu |
| תַּלְמַי-1 | Noms propres | Talmaï | TALMAY|THALMAY|mukalarhu — mukalarhu wa kuli Anaki | |
| תַּלְמַי-2 | ✓ | Noms propres | Talmaï | TALMAYI|THALMAY|Talmayi|Talamayi — mwami w’e Geshur |
| תְּלַשָּׂר | Noms propres | Telassar [Télassar] | TELASAR|THELESAR|Telasari — cihugo ^wami w’e Asîriya anyagaga anacishubana | |
| תַּמּוּז | Noms propres | Tammouz | TAMÛZ|THAMÛZ|Tamuzi|Tamuz — muzimu w’e Mezopotamiya | |
| תֶּמַח | ✓ | Noms propres | Tamah [Téma] | TEMAH|THEMAH|Tema|Tama|Temahi — murhambo wa milala murhumisi omu ka-Nyamuzinda enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| תָּמִים | Attributs | juste, parfait, intègrale | TAMÎM|THAMÎM|mushinganyanya|mwimâna|nta ishembo|mwîmâna|mwimana|orhalikwo izâbyo|zirhalikwo izâbyo|erhalikwo ishembo|erhahiraga ishembo | |
| תמם | Attributs | se montrer parfait, accomplir | TMM|THMM|kuba na kuciyerekana mushinganyanya|kuyukiriza|kumalirwa|zarhuhwerîre|zarhuhwerire|kuhika oku buzinda|kuhika|boshi|cacîkwa | |
| תִּמְנָה-1 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ|THIMNÂ|Timuna|Timna — lugo omu ishwa lya Yuda |
| תִּמְנָה-2 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ|THIMNÂ|Timna|Timuna — lundi lugo omu ishwa lya Dani |
| תִּמְנִי | ✓ | Noms propres | Timnite [Timna] | TIMNÎ|THIMNÎ|w’e Timna|Timniti |
| תִּמְנָע-1 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNA|THIMNA|Timna|Timuna — ciherula ca Elifaz mugala wa Ezau |
| תִּמְנָע-2 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ’|THIMNÂ’|Timuna|Timna — mwâli wabo Lotani, Lotân mugala wa Sheyiri |
| תִּמְנָע-3 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ’|THIMNÂ’|Timna|Timuna — mugala wa Elifaz mwene Ezau |
| תִּמְנָע-4 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ’|THIMNÂ’|Timna|timuna — murhambo w’e Edomu |
| תִּמְנַת חֶרֶס | ✓ | Noms propres | Timnath-Hèrès [Timnath-Hérès] | TIMNÂT-HÊRES|THIMNÂTH-HÊRES|Timnati-Heresi|Timnati-Hêres — lugo omu lya Efurayimu |
| תִּמְנַת סֶרַח | ✓ | Noms propres | Timnath-Sèrah [Timnath-Séra] | TIMNAT-SERAH|THIMNÂTH-SERAH|Timnati-Serahi|Timnat-Serah — lugo omu ishwa lya Efurayimu |
| תָּמָר-1 | Flore | palmier, dattier, palmier-dattier | TÂMÂR|THÂMÂR|mabô|ibô|mabò|ibò|amabô | |
| תָּמָר-2 | ✓ | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamara|Tamari|Tamar — muka Eri, mwene Yuda wa Yakobo nnina wa Perets bona Zera |
| תָּמָר-3 | ✓ | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamara|Tamari — wâli wa Daudi |
| תָּמָר-4 | ✓ | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamari|Tamara — mâli wa Absalomu |
| תָּמָר-5 | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamari|Tamara — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| תֹּמֶר | Flore | palmier dattier | TOMER|THOMER|ibô ly’omu bihugo by’ecumwe|ibô|mabo | |
| תַּן | Faune | chacal, Dragon | TAN|THAN|nyambwe|nkuba-joka|banyambwe | |
| תְּנוּפָה | Rituels | agiter [la main devant Dieu] | TINÛFÂ|THINÛFÂ|kuzunguza okuboko embere za Nyamuzinda|nterekêro ya kulengezibwa n’okuzunguzibwa|okâgulengeza n’okuguzunguza|omushaya gw’okulengezibwa n’okuzunguzibwa|rhulya bànalilonzize okurhûla Nyakasane.|masholo gakàgilerhwa ntûlo|ntûlo|byarhûlwa Nyakasane|nterekêro yamogwa|enterekêro y’okumogamoga|nterekêro yamogamogwa|akabimogamoga|kuyimogamoga|kumogamogwa|Anabimogamogera|enterekêro y’okumolekwa n’okuyinamulirwa|emihuli y’okuhêreza Nyakasane|nterekêro y’okumolekwa Nyakasane|byanarhûlwa Nyakasane|gwamamogamogwa|yakumogamoga|abadundira okuboko|azunguza okuboko|mushaya bamogamoga | |
| תַּנְחֻמֶת | Noms propres | Tanhoumeth [Tanehoumeth] | TANHUMET|THANHUMETH|Tanhumeti|tanehumeti|Tanhumet — ishe wa Seraya murhambi w’omurhwe gwa Yuda omu mango g’obujà bw’e Babiloni | |
| תַּנִּין-1 | Faune | serpent | TANÎN|THANÎN|njoka|enjoka|wanjoka|mpiri|empiri | |
| תַּנִּין-2 | Faune | monstre marin, dragon marin, crocodile | TANÎN|THANÎN|abasimba banenene b’omu nyanja|ciryanyi c’omu nyânja|nkuba-joka|enkuba-joka y’omu nyanja|mamba omu kiswahili|Dragoni|enjoka | |
| תִּנְשֶׁמֶת-1 | ✓ | Faune | chouette, effraie [FF 15.51.55.61] | TANSHÊMET|THANSHÊMETH|cirifufu|cigukuma mweru |
| תִּנְשֶׁמֶת-2 | ✓ | Faune | caméléon | TANSHÊMET|THANSHÊMETH|lumve |
| תֹּעוּ | ✓ | Noms propres | Toou | TOÛ|THOÛ|Tou — mwami w’e Hamati, Hamat |
| תֹּעִי | ✓ | Noms propres | Toï [Toou] | TO’Î|THO’Î|Toî|Tou — naye mwami w’e Hamati |
| תַּעְנַךְ | Noms propres | Taanak | TA’NAK|THA’NAKH|Tanaki — lugo lw’omu ishwa lya Menashè | |
| תַּעַר-1 | Objets réels | couteau, gaine, fourreau | TA’AR|THA’AR|olugembe|lugembe|lûba|olûbaa|kere|akere | |
| תַּעַר-2 | Objets réels | couteau, gaine, fourreau | TA’AR|THA’AR|kere|akere|lugembe|olugembe|lûba|olûba|elûba | |
| תַּפּוּחַ-1 | Flore | abricot, pomme | TAPÛAH|THAPÛAH|irehe lya masholo|mulehe | |
| תַּפּוּחַ-2 | Noms propres | Tappouah [Tappoua] | TAPÛAH|THAPÛAH|Tapuaha — hantu omu ishwa lya Yuda | |
| תַּפּוּחַ-3 | ✓ | Noms propres | Tappouah [Tappoua] | TAPÛAH|THAPÛAH|Tapuaha|Tapuwa |
| תָּפֵל | Objets réels | nourriture insipide | TAFÊL|THAFÊL|biryo birhabaya izu|biryo bisheshu|marha ga mpembà|bunywesi|obunywesi|irêba ly’obunywesi|burhebanyi | |
| תֹּפֶל | ✓ | Noms propres | Tofel | TOFÊL|THOFÊL|Tofeli — hantu h’omu Edomu |
| תִּפְסַח-1 | Noms propres | Tifsah [Tifsa] | TIFSAH|THIFSAH|Tifusahi|Tifsah|Tifsa|Tifusa | |
| תִּפְסַח-2 | ✓ | Noms propres | Tifsah [Tifsa] | TIFSAH|THIFSAH|Tifsah|Tifsahi|Tifsaha |
| תֹּפֶת | Noms propres | Tafeth [Tofeth] | TOFET|THOFETH|TAFET|THAFETH|Tofeti|Tofet|bikâyiza|marhi ga kagayo — Tofet hali hantu omu lubanda lwa mwene Hinom | |
| תָּקְהַת | ✓ | Noms propres | Toqhath [Toquehath] | TOKHAT|THOQHATH|Tokeati|Tokhat|Tokhati — ishe wa Shalum,iba w’omulêbi-kazi Hulda |
| תִּקְוָה-1 | Attributs | espoir | TIKWÂ|THIQVÂ|bulangalire|obulangalire|ncilangalire|olangalire|alangalire|rhulangalire|mulangalire|balangali|omulangaliro|mulangaliro | |
| תִּקְוָה-2 | Noms propres | Tiqwa [Ticva] | TKWÂ|THIQVÂ|bulangalire|ishe wa Shalumu | |
| תִּקְוָה-3 | ✓ | Noms propres | Tiqwa [Ticva] | TIKWÂ|TIQVÂ|TIKVÂ|Tikwa — ishe wa Shalumu, iba w’omulêbi-kazi Hulda |
| תְּקוֹעַ | Noms propres | Teqoa [Técoa] | TEKOA|TEKOWA|THEQOVA|Tekowa | |
| תְּקוֹעִי | ✓ | Noms propres | Teqoa [Técoa] | TEKO’Î|THEQO’Î|w’e Tekowa|munya-Tekowa|b’e Tekowa|Abanya-Tekowa|w’e Tekowa |
| תַּרְאֲלָה | ✓ | Noms propres | Taréala [Tarala] | TARE’ALA|THAR’ALA|Tarala |
| תִּרְהָקָה | Noms propres | Tirhaqa [Tiraca] | TIRHAKÂ|THIRHAQÂ|Tiharka|Tirhaka | |
| תְּרוּמָה | Rituels | contribution | TERÛMÂ|THERÛMÂ|nsholôlo|ensholôlo|basholôle|bakàhâbwa|mwanya|myanya|ecigabi omuntu ahanyire|ntûlo|entûlo | |
| תְּרוּמִיָּה | Rituels | offrande, contribution | TERÛMÂ|THERÛMÂYÂ|ntûlo|nsholôlo|ensholôlo|cigabi|ecigabi | |
| תִּרְזָה | Flore | pin parasol (sorte de sapin) | TIRZÂ|THIRZÂ|nsindani|kanyabukere — murhi gwa nsindani arhali cibereshi ci kanyabukere | |
| תָּרַח | ✓ | Noms propres | Tèrah [Téra] | TÂRAH|THÂRAH|Terahi |
| תֶּרַח | Noms propres | Tèrah [Téra] | TERAH|THERAH|Terahi | |
| תִּרְחֲנָה | ✓ | Noms propres | Tirhana [Tirana] | TIRHANÂ|THIRHANÂ|Tirhana |
| תָּרְמָה | ✓ | Attributs | deception, trahison | TÂRMÂ|kuvuna omurhima gwa bene|kulyalyanya|bulyalya|badwirhe bashumika olubaga mpu lukugomere |
| תַּרְמִית | Attributs | deception, trahison | TARMÎT|THARMÎTH|barhebwa n’obwenge|obalola nka bishweka | |
| תִּרְעָתִים | ✓ | Noms propres | Tiréatites [Tiratites] | TIR’ÂTÎM|THIR’ÂTHÎM|Batireya|b’e Tireya |
| תְּרָפִים | Objets réels | idole | TERÂFÎM|THERÂFÎM|nshanga|enshanga|akazagilonza okuba n’aka-Nyamuzinda|ensalamu|nsalamu|enshusho|abazimu|*cibumburugu*|binyegenyege — Rasheli ali arhôzire enshanga z’ahakà, lola Murh 31. 34 | |
| תִּרְצָה-1 | ✓ | Noms propres | Tirça [Tirsa] | TIRTSÂ|TIRSÂ|TIRZÂ|THIRSÂ|tirtsa|Tirsa|Tirza |
| תִּרְצָה-2 | Noms propres | Tirça [Tirsa] | TIRTSÂ|Tirsa|THIRSÂ|THIRZÂ|Tirza | |
| תַּרְשִׁישׁ-1 | Objets réels | Tarsis | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi|Tarshish|ekrizoliti | |
| תַּרְשִׁישׁ-2 | Noms propres | Tarsis | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi — e Tarsisi yo Salomoni akag’ikûla ebi ayûbakamwa Aka-Nyamuzinda, kubilerha omu mârho | |
| תַּרְשִׁישׁ-3 | ✓ | Noms propres | Tarsis | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi |
| תַּרְשִׁישׁ-4 | Noms propres | Tarshish [Tarsis] | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi|Tarshishi | |
| תֶּרֶשׁ | Noms propres | Tèresh [Térech] | TÊRESH|THÊRESH|Teresh|Teresi|Tereshi|nkonè — nkonè ,ushizi wa mwami Asuerusi | |
| תַּרְתָּן | Êtres | commandant, généralissime | TARMÂN|THARMÂN|omusirika mukulu|musirika mukulu|murhambo mukulu w’abasirika | |
| תַּרְתָּק | ✓ | Noms propres | Tartaq [Tartac] | TARTÂK|THARTHÂQ|Tartaki |
| תִּשְׁבִּי | ✓ | Noms propres | Tishbite [Tichebé] | TISHBÎ|THISHBÎ|w’e Tishibiti|munya-Tishîb |
| תְּשׁוּעָה | Divers | salut (sauvé) | TESHÛ’Â|THESHÛW’Â|THESHÛV’Ä|bucire|obucire|buyôkozi|bucunguzi|kucungulwa|kuyôkolwa|obuyokoke|obuyôkoke|kuyôkoka|olikuzemwo|ye yokwire olubaga|Nyamubâho ayôkola|Nyamuzinda ayokôla olubaga lwage|ayokôla|nayôkola|aciza|naciza|wacizize|wayôkwire|acizagyamwo abantu|obuhimanyi|afungira|kufungira | |
| אַחְמְתָא (AR) | ✓ | Noms propres | Ecbatane | ‘AHMETÂ’|’AHMETHÂ’|Ekbatani — handu aho e Medi |
| אִמַּר (AR) | Faune | agneau | ‘AMAR|’AMAR|mwanabuzi|omwanabuzi|abanabuzi | |
| אַרְיוֹךְ (AR) | Noms propres | Aryok [Ariok] | ‘ARÎYOK|’ARÎYOQ|Aryoki|Ariyoki|Aryok | |
| אַרְתַּחְשַׁשְׂתָּא (AR) | ✓ | Noms propres | Artaxerxès | ‘ARTAHSHASHESATÂ|’ARTHAHSHASHESATHÂ|Artazerzesi |
| בָּבֶל (AR) | Noms propres | Babylone | BÂBÊL|BÂVÊL|Babeli|Babiloni | |
| בָּבְלָי (AR) | ✓ | Noms propres | de Babylone | BÂBELÂY|BÂVLÂY|ab’e Babiloni |
| בֵּלְטְשַׁאצַּר (AR) | Noms propres | Beltshassar [Beltassar] | BELTSHA’TSAR|BELTSHA »TSAR|Baltazari | |
| בֵּלְשַׁאצַּר (AR) | Noms propres | Belshassar [Baltazar] | BELSHA’TSAR|BELSHA »TSAR|Baltazari | |
| דּוּרָא (AR) | Noms propres | Doura | DÛRÂ’|Dura — lubanda e Babiloni | |
| דְּכַר (AR) | ✓ | Faune | bélier | DEKAR|engandabuzi|ngandabuzi |
| דָּרְיָוֶשׁ (AR) | Noms propres | Darius | DARYÂWESH|DARYÂVESH|Dariusi | |
| זְרֻבָּבֶל (AR) | Noms propres | Zorobabel | ZERUBÂBEL|ZERUBÂVEL|Zorobabel | |
| חַגַּי (AR) | ✓ | Noms propres | Aggée | HAGAY|Hagay|Hageyo |
| חֵיוָה (AR) | Faune | être vivant | HÊWÂ|ecizine|cizine|cintu|ecintu|nsimba|ensimba|ozine|muntu|muntu n’ensimba | |
| חֲנֻכָּה-2 (AR) | Rituels | dédicace | HANUKÂ|olusiku lukulu lw’okugishwa kw’ako ka-Nyamuzinda|okugishwa kw’aka-Nyamuzinda|lusiku lukulu lw’okugishwa kw’eyola nsanamu|lusiku lukulu lw’okugisha eyola nsanamu | |
| חֲנַנְיָה-9 (AR) | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Ananiasi|Hananiya | |
| יְהוּד (AR) | Noms propres | Juda | YEHÛD|Buyahudi|Obuyahudi | |
| יְהוּדָי (AR) | Noms propres | Juif | YEHÛDAY|Bayahudi|Abayahudi|Muyahudi|Omuyyahudi | |
| יוֹצָדָק (AR) | ✓ | Noms propres | Jozadak | YÔTSÂDÂK|YÔTSÂDOQ|Yosadoki|Yozadak|Yozadaki |
| יְרוּשְׁלֶם (AR) | Noms propres | Jérusalem | YERÛSHLEM|Yeruzalemu | |
| כּוֹרֶשׁ (AR) | Noms propres | Cyrus | KÔRESH|Sirusi|mwami sirusi|Cirusi|Sirusi Munyapersi | |
| כַּשְׂדָּי (AR) | Noms propres | Chaldéen, enchanteurs | KASDÂY|Kasday|Munya-Kaldeya|Aba-Nyakaldeya|Abanyakaldeya|Abanya-Kaldeya|mukaldeyo|balimirhiza|mulimirhiza | |
| לֵוָי (AR) | ✓ | Noms propres | lévite | LÊWAY|LÊVAY|Abaleviti|bene-Levi|Bene Levi|Abakuli Levi|Baleviti |
| מָדַי (AR) | Noms propres | Madaï, de Médie, Mède | MÂDAY|e Medi|Medi|abanya-Medi | |
| מִישָׁאֵל-4 (AR) | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHA’EL|Misaheli|Mizaeli | |
| מֵישַׁךְ (AR) | Noms propres | Méshak [Méchak] | MÊSHAK|MÊSHAKH|Meshaki|Meshak|Mesaki | |
| מֹשֶׁה (AR) | ✓ | Noms propres | Moïse | MOSHË|Musa |
| נְבוּכַדְנֶצַּר (AR) | Noms propres | Nebuchadnezzar | NEBÛKADNETSAR|Nabûkondonozori|Nabukondonozor|Nabukednezari|Nabukondonozori | |
| נְמַר (AR) | Faune | léopard | NEMAR|engwi|ngwi | |
| עֲבֵד נְגוֹ (AR) | Noms propres | Abed-Négo | ‘ABÊD-NEGÔ|’AVÊD-NEGÔ|Abednego|Abed-Nego | |
| עֶזְרָא (AR) | ✓ | Noms propres | Esdras | ‘EZRÂ’|Ezra |
| עֲזַרְיָה-13 (AR) | Noms propres | Azariah | ‘AZARIYÂ|Azariya|Azariasi | |
| עֵלְמָי (AR) | ✓ | Noms propres | Elamite | ‘ELMAY|b’e Elamu|bantu b’e Elam |
| עֲרָד-1 (AR) | Faune | âne sauvage | ‘ARAD|endogomi w’erubala|ndogomi y’erubala | |
| פֶּחָה-2 (AR) | Êtres | gouverneur d’une province | PEHAH|murhambo wa Nyirhundwè|murhambo wa provinse|murhambo|omurhambo|abarhambo|barhambo | |
| פַּרְסָאָה (AR) | Noms propres | Perse | PARSÂ’Â|munyapersi|munya-Persi | |
| רְחוּם (AR) | ✓ | Noms propres | Rehoum | REHÛM|Rehumu |
| שְׁאַלְתִּיאֵל (AR) | ✓ | Noms propres | Shaltiel [Chéaltiel] | SHE’ALTÎ’EL|Shealtieli|Shealtiel |
| שַׁדְרַךְ (AR) | Noms propres | Shadrak [Chadrac] | SHADRAK|SHADRAKH|Shadraki|Sadraki | |
| שָׁמְרַיִן (AR) | ✓ | Noms propres | Samarie | SHAMAYIN|Samâriya |
| שִׁמְשַׁי (AR) | Noms propres | Shimshaï [Chimechaï] | SHIMSHAY|Shimeshayi | |
| שֵׁשְׁבַּצַּר (AR) | ✓ | Noms propres | Sheshbaçar [Chèchebassar] | SHÊSHBATSAR|SHÊSHBAZAR|SHÊSHBASAR|Sheshbazari |
| שְׁתַר בּוֹזְנַי (AR) | ✓ | Noms propres | Shetar-Boznaï [Chetar-Boznaï] | SHETAR-BOZNAY|Shetarboznayi |
| שׁוּשַׁנְכָּיֵא (AR) | Noms propres | de Suse | SHÛSHANKAYE’|b’e Suza | |
| תּוֹר (AR) | Faune | taureau, bœuf | TÔR|THÔR|emicûka y’empanzi|empanzi|mpanzi|nfizi|enfizi|nkafu | |
| תַּתְּנַי (AR) | ✓ | Noms propres | Tatnaï [Tattenaï] | TATNAY|THATHNAY|Tatenayi|murhambo|omurhambo — enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
DICTIONNAIRE BIBLIQUE DETAILLE HEBREU FRANÇAIS MASHI. ENGANÛLIRO NGALI YA BIBLIYA CIHEBRANIYA NFARASE MASHI
DICTIONNAIRE BIBLIQUE DETAILLE HEBREU FRANÇAIS MASHI. ENGANÛLIRO NGALI YA BIBLIYA CIHEBRANIYA NFARASE MASHI
Yumva bwinja ! obwandagala -mulongo : 1=Cihebraniya ; 2= kunganaci oluderho lukolesibwe ; 3= luderho lwa buko buci ; 4=omu nfarasè kurhi lusomwa n’oku luderhwa ; 5= kurhi luhubulwa omu mashi na binwa bihi ludesire omu mashi.
Omu cihebraniya muli herufi ibirhi rhuyandika t omumashi : tet ; tau.
Hali herufi ibirhi rhuyandika k : caf ; qof, quf . Abamanyire enfarasè erhi cilatini, banayandika oyo KUF ntya : q ci izu lirhengamwo linali lya K
Hali herufi isharhu rhuyandika h : he ; het ; caf aha buzinda bw’ecinwa.
Hali eherufi cihebraniya P erhengamwo zibirhi omu mashi : p ; f. Kaf cihebraniya, arhegamwo zibirhi za mashi : k ; h w’ebiraka
Ola beit cihebraniya anarhengemwo : b na v omu mashi.
Herufi Tsade צּ צ ץ aba muzibu okuhubula oku bigolo : arhali t arhanali s ci byombi. Hanji ayandisirwe nka Z erhi nka S, ci rhukakengera oku hubula nka ts ; kuderhera t na s haguma oku mino.
Eherufi he ה erhajire izu aha buzinda bw’ecinwa, aha murhondêro hoki n’omu karhi
Herufi alef א na ayin ע zirhajira izu lyago lyago, i eherufi y’izu wibuganyi lyo n’izu lyazo. Aha zali rhunahireho ehishako hikangalire ’ rhugaliyandikaizu likulikire
EBIMANYISO BY’EMYANDIKO BIRHABALA OLUFABE
. yo nukta eyi
: zo nukta ibiri esi
; nukta n’ehishako hidamire
’ ehishâko himanyanyire
, ehishako hidamire
Ehikano –
Ehishweko ( ) higombire
Ehishweko [ ] hikubûsire
“ ehiyigula gwarhi” n’ehimuyigala
Abalondana bashushana ci barhabula eci ngasi muguma amanyirwakwo, ntyo kwo endimi ziyôrha, bwenêne Amashi n’Ecihebraniya. Comme les frères ou les soeurs se ressemblent mais gardent chacun des caractérisques qui les distinguent, ainsi se comportent les langues, surtout le mashi par rapport à l’hébreu.
האלפבית העברי1. Nyiganyo z’ebishushana n’ebirhashushini omu lufabè : ressemblances et dissemblances
| Latin | Hébeu | mashi | français | kiswahili | turc | Son approximatif |
| a | א pas de son | a | a | a | a | a |
| b c | בּ | b c | b c | b ch | b c : djè | bè tchè |
| v | ב | v | v | v | v | vè |
| g | גּ ג | g | g | g | g gh sans son | gè |
| d | דּ ד | d | d | d | d | dè |
| h | ה | h | h | h | hè | |
| w | ו | w | v w | w v | v w | wè |
| z | ז | z | z | z | z | zè |
| ח | h | h | h | ‘hè | ||
| t | ט | t | t | t | t | tè |
| y | י | y | y | y | y | yè |
| k | כּ כ ך | K h k | K c | k | k | Kè, ‘hè,khè |
| l | ל | l | l | l | l | lè |
| m | מ ם | m | m | m | m | mè |
| n | נ ן | n | n | n | n | nè |
| s | ס | s | s | s | s | sè |
| ע sans son | ‘ | |||||
| P f | פּ פ ף | P f | p f | p f | P f | Pè, fè |
| ts | צּ צ ץ | (ts) s z | ç | ts s z | tsè : comme mouche tsétsé | |
| q | ק | k | q | k | kè | |
| r | ר | r (rh) | r | r | r | Rè, rhè |
| s | שׂ | s | s | s | s | sè |
| sc | שׁ | sh | ch | sh | s | Shè, chè |
| th t | תּ ת | t | t th | t th | t | tè, thè |
2. Oku herufi zishimbana omu ngasi lufabe lurhôla ecikebu oku cilatini
A,b,c,d,e,f,g,h,i,j,k,l,m,n,o,p,q,r,s,t,u,v,w,,x,y, z
| Lemma | Category | Gloss | Renderings | |
|---|---|---|---|---|
| אֲבַגְתָא | Noms propres | Avagta [Abagta] | ABAGTÂ|Abagta — Abalondana bashushana ci barhabula eci ngasi muguma amanyirwâkwo. Ntyo kwo endimi nazo ziyôrha, bwenêne Amashi n’Ecihebraniya. Comme les frères ou les soeurs se ressemblent mais gardent chacun des caractérisques qui les distinguent, ainsi se comportent les languesToutes ont le son des voyelles a, e, i, o,u breves ou longues. La plupart des différences se trouve dans le son des certaines consonnes.cf. http://bibliques.com/hb/lect01.phpcf. Les langues entre-elles, nyabangere.com | |
| אֵבֶה | Flore | papyrus [FF 171,172] | ‘ÊBÊ|lwifinjo,|bubidu,|kubiduha — Ayubu 9.26 : « Zikanyize (nsiku zani) nka bwârho bubidu,Nka kula akadurha kacihunika (oku mwana-goko) » | |
| אֵבוּס | Objets réels | mangeoire, huche | ‘ÊBÛS|ciranga | |
| אֲבַטִּיחַ | ✓ | Flore | melon | ‘ABATÎAH|mundagwe |
| אֲבִי | ✓ | Noms propres | Avi [Abi] | ‘AVI|Avi|Abi — mwali wa Zakariyamuka Ahaznina wa Ezekiya |
| אֲבִי הָעֶזְרִי | ✓ | Noms propres | Avièzer [Abiézer] | ‘ABÎ-HÂÊZER|Abiyezeri — muntu w’omu bûko bwa Abiyezer |
| אֲבִי־עַלְבוֹן | ✓ | Noms propres | Avi-Alvôn [Abialbon] | ‘ABÎ-ALBÔN|AVÎ-ALVÔN|Abialbon|Abialboni|Qbyqliboni|Abibali |
| אֲבִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Aviël [Abiel] | ‘AVÎÊL|Abieili|Abiyeli|Abyeli|Avyeli|Avyeli|Aviel — ishe wa Kish na Abnershakulu wa Sauluw’omu bûko bwa Benyamini |
| אֲבִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Aviël [Abiel] | ‘AVÎÊL|Aviel|Abieli|Abiyeli|Avyeli|Abyeli — mulwi w’qmango ga Daudi |
| אֲבִיאָסָף | ✓ | Noms propres | Aviasaf [Abiassaf] | ‘AVÎASAF|Abiyasafi|Abyasafi — mwene Korew’oku bûko bwa Levi |
| אֲבִיגַיִל-1 | ✓ | Noms propres | Avigaïl [Abigaïl] | ‘AVÎGAYIL|Abigayil|Abigayili|Abigayila — muka Nabal, ayinjirwa na Daudi |
| אֲבִיגַיִל-2 | ✓ | Noms propres | Avigaïl [Abigal] | ‘AVÎGAYIL|Abigayil|Abigayili|Abigayila|Avigayil|Avigayili — mwali Nahashi; Nahash |
| אֲבִידָן | Noms propres | Avidân [Abidan] | ‘AVÎDAN|Abidani|Avidan|Avidani — mwene Gideoni; bûko bwa Binyamini; w’amango ga Musa | |
| אֲבִידָע | ✓ | Noms propres | Avida [Abida] | ‘AVÎDA|Avida|Abida — mwene Madyani; mwene Ketura, muka Abrahamu |
| אֲבִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya|mwene Bekeri, Bêker, omu bûkobwa Benyamini — mwene Bekeri, Bêker, omu bûko bwa Benyamini |
| אֲבִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Abiya [Abia] | ‘AVÎYÄ|Aviya|Abiya — muka Hetsroni, Hezroni, Hesroni |
| אֲבִיָּה-3 | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya — mwene Samueli, Samweri; murhegesi aha Bersheba | |
| אֲבִיָּה-4 | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya — mudâhwa; wa bûko bwa Levi | |
| אֲבִיָּה-5 | Noms propres | Abiya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya|mwene Robowam — mwene Robowamu, mwami w’e Yudeya, Israheli y’emukondwè (mwaka 913-911embere za Kristu) | |
| אֲבִיָּה-6 | ✓ | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya|Abiya — mwene Yerobowam, Yerobowami |
| אֲבִיָּה-7 | ✓ | Noms propres | Aviya [Abi] | ‘AVÎYÂ|Aviya,|Abiya — mwâli wa Zakariya: muka Akaz, Ahaz; nina wa Ezekiya |
| אֲבִיָּה-8 | Noms propres | Aviya [Abia] | ‘AVÎYÂ|Aviya,|Abiya — mudâhwa; w’omu bûko bwa LEVI | |
| אֲבִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Abiya [Abia] | ‘AVÎYÂHÛ|Aviya|Abiya|mwene Robowam — mwene Robowamu, mwami w’e Yudeya ye Israheli y’ifo ago mango (913-911 embere za Kristu) |
| אֲבִיהוּא | Noms propres | Avihou [Abihou] | ‘AVÎYÂHÛ|Avihu|Abihu|mwene Aroni — mudâhwa; w’omu bûko bwa Levi | |
| אֲבִיהוּד | ✓ | Noms propres | père d’Ehoud [Abihoud] | ‘AVÎYÂHÛ|îshe wa Ehudi — ishe wa Ehud, Abihudi; mwene Bela; w’omu bûko bwa Binyamini |
| אֲבִיהַיִל-1 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil|Abihayili,|Abihayil|Avihayili — muka Abishuri, Abishuru, Avishur; wa kuli Yeraheyeli; w’omu bûko wa Yuda |
| אֲבִיהַיִל-2 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avibayil|Avihayili|Abihayil|Abihayili — mwali wa Eliyab, Eliyabu, mwene Yesayi |
| אֲבִיחַיִל-1 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil|Avihayili|Abihayil|Abihayili — ishe wa Tsuriel, Zurieli; wa kuli bene Levi |
| אֲבִיחַיִל-2 | ✓ | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil,|Avihayili|Abihayil|Abihayili — mwene Huri; wa bûko bwa Gadi |
| אֲבִיחַיִל-3 | Noms propres | Avihaïl [Abihaïl] | ‘AVÎHAYIL|Avihayil|Avihayili|Abihayil|Abihayili — îshe wa Esteri; w’omu bûko bwa Benyamini | |
| אֲבִיטוּב | ✓ | Noms propres | Avitouv [Abitoub] | ‘AVÎTUBU|Avituv,|Avitub|Avitubu|Abitubu — mwene Shaharayim; wa bûko bwa Benyamini |
| אֲבִיטַל | ✓ | Noms propres | Avital [Abital] | ‘AVÎTAL|Avitali|Abitali — muka Daudi |
| אֲבִיָּם | Noms propres | Abiyam [Abiam] | ‘AVÎYAM|Abiyam|Abiyami — mwene Robowam, Robowami, Robowamu | |
| אֲבִימָאֵל | ✓ | Noms propres | Avimaël [Abimaël] | ‘AVÎMAEL|Avimael|Avimaeli|Abimael,|Abimayeli — mugala wa Yokotani;wa kuli Semi |
| אֲבִימֶלֶךְ-1 | ✓ | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki|mwami w’e Gerari|*bimelek* |
| אֲבִימֶלֶךְ-2 | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki|*bimelek* — mugala wa Gedeoni, Gideon;mwami w’e Sikemi (1129-1126 embere za Kristu) | |
| אֲבִימֶלֶךְ-3 | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki — mugala wa Abiyatar, Abiyatari, Abiyatara; mudâhwa; w’omu bûko bwa Levi | |
| אֲבִימֶלֶךְ-4 | Noms propres | Abimélek | ‘AVÎMÊLEK|Abimêlek|Abimeleki|Akishi — mwami w’e Gati | |
| אֲבִינָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Avinadav [Abinadab] | ‘AVÎNADAV|Avinadav|Avinadavi|Abinadab|Abinadabu — muntu w’e Kiriyat-Yearim |
| אֲבִינָדָב-2 | ✓ | Noms propres | Avinadav [Abinadab] | ‘AVÎNADAV|Avinadav,|Abinadab|Abinadabu — mugala wa Yesayi |
| אֲבִינָדָב-3 | Noms propres | Avinadav [Abinadab] | AVÎNADAV|Avinadav,|Abinadabu — mugala wa Saulu;w’oku bûko ba Binyamini | |
| אֲבִינֹעַם | ✓ | Noms propres | Avinoam [Abinoam] | ‘AVÎNOAM|Avinoam|Avinoamu|Abinoami|Abinoamu — îshe wa Barak |
| אֶבְיָסָף | Noms propres | Eviasaf [Abiassaf] | ‘EVYÂSÂF|AVYÂSÂF|Abiyasaf|Abiyasafi — mwene Elkana; wa kuli Kehati;shakulûza wa Hemania | |
| אֲבִיעֶזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Avièzer [Abiézer] | ‘AVÎÊZER|Aviêzer|Abiyezeri|*yezer* — mwene Hamolêket; Hamoleketi;w’omu bûko bwa Menashè |
| אֲבִיעֶזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Avièzer [Abiézer] | ‘AVÎÊZER|Aviêzer|Abiyezeri|muntu oyo|*yezer* |
| אַבִּיר לֵב | Attributs | indomptable, brave, têtu | ‘AVÎR-LEV|ntadundwa|ntwâli|entwâli|cigamba|ecigamba | |
| אַבִּיר-1 | Faune | étalons, bouc | ‘ABÎR|nsenyi|*hebe*|*nseny* | |
| אַבִּיר-2 | Attributs | indomptables, vaillant | ‘ABîR|ntadundwa|ntwali|entwali | |
| אָבִיר | Êtres | un indomptable, un vaillant | ‘ABÎR|ntadundwa|ntwali|ntahuligana | |
| אֲבִירָם-1 | Noms propres | Abiram | ‘AVÎRAM|Abiram|Abirami — muntu w’omu bûko bwa Rubeni | |
| אֲבִירָם-2 | ✓ | Noms propres | Aviram [Abiram] | ‘AVÎRAM|Abiram,|Abiramu — mwene Hiyeli |
| אֲבִישַׁג | ✓ | Noms propres | Avishag [Abichag] | ‘AVÎSHAG|Avishag|Avishagi|Abishag,|Abishagi|cali ciherula ca Daudi — cali ciherula ca Daudi |
| אֲבִישַׁי | Noms propres | Avishaï [Abichaï] | ‘AVÎSHAY|Avishay|Avishayi|Abishay|Abishayi — mugala wa Tseruya, mwali wabo Daudi;ali mulwi | |
| אֲבִישָׁלוֹם | ✓ | Noms propres | Absalom [Abichalom] | ‘AVÎSHALÔM|Absalom|Absalomu|Abishalomi|Abishalomu|Absalomo|Absalome — îshe wa Maaka, muka Robowami, Robowamu |
| אֲבִישׁוּעַ-1 | Noms propres | Avishoua [Abichoua] | ‘AVÎSHÛWA|Avishuwa|Abishuwa | |
| אֲבִישׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Avishoua [Abichoua] | ‘AVÎSHÛWA|Avishuwa|Abishuwa |
| אֲבִישׁוּר | ✓ | Noms propres | Avishour [Abichour] | ‘AVÎSHÛR|Avishur|Abishuri|*bishur* — wa kuli Yerahmeyelw’omu bûko bwa YUDA |
| אֶבְיָתָר | Noms propres | Abiatar | ‘AVYATAR|Abiyatari|Aviyatari|*yatar* — mwene Abimeleki;mudâhwaoku ngoma ya Daudi | |
| אָבֵל | ✓ | Noms propres | Avel [Abel] | ‘ÂBEL|’ÂVEL|Abel|Abeli|Aveli|mishibo|*shib* — lugo lw’omu za Nefutali |
| אָבֵל בֵּית־מַעֲכָה | ✓ | Noms propres | Avel-Beth-Maaka [Abel-Beth-Maaka] | ‘ÂVEL-BET-MAAKA|Abel-Bet-Maaka|Abeli-Bet-Maaka|Avel-Beti-Maaka |
| אָבֵל הַשִּׁטִּים | ✓ | Noms propres | Avel-Shittim [Abel-Chittim] | ‘ÂVEL-HA-SHITÎM|Abeli-ha-Shitimi|Aveli…. — lugo luba ebushoshokero bwa Yordani |
| אָבֵל כְּרָמִים | ✓ | Noms propres | Avel-Keramim [Abel-Keramim] | ‘ÂBEL-KERAMÎM|Abeli-Keramimi|Aveli… — lugo erhi cishagala ; Amoni |
| אָבֵל מְחוֹלָה | ✓ | Noms propres | Avel-Mehola [Abel-Mehola] | ‘ÂVEL-MERHÔLA|Abeli-Mehola|Aveli…. — lugo lw’omu Galadi |
| אָבֵל מַיִם | ✓ | Noms propres | Avel-Maïm [Abel-Maïm] | ‘ÂVEL-MAYIM|Abeli Mayimi|Abeli Mayim|Aveli… — lugo omu ishwa lya Nefutali |
| אָבֵל מִצְרַיִם | ✓ | Noms propres | Abel-Misraïm | ‘ÂVEL-MISRAYIM|Abeli-Misrayimu|Aveli…|hantu habaga ebushoshokero bwa Yordani |
| אֶבֶן הַזֹּחֶלֶת | ✓ | Noms propres | Rocher du Serpent | ‘ÊVEN-HAZOHÊLET|Kabuye ka Njoka |
| אֶבֶן הָעֵזֶר | ✓ | Noms propres | Evèn-Ezèr [Pierre-du-secours] | ‘ÊVEN-HAAZER|Ebeni-ha-Azeri|Ibale ly’oburhabâle — hantu aho |
| אֶבֶן-1 | Objets réels | balances, poid | ‘ÊBÊN|mirengo|buzirho|munzani|omunzani|*rengo*|*nzani*|*lengo* — kalugu obwo | |
| אֶבֶן-2 | Objets réels | pierre précieuse, pierre de garniture | ‘ÊBÊN|ibuye lya citwiro cihamu|onice|onikisi|*buye* | |
| אֶבֶן בֹּהַן בֶּן־רְאוּבֵן | ✓ | Noms propres | Bohân [Bohan] | ‘ÊBÊN BOHANA BÊN RUBÊN|Kabuye- Bohana- mwene- Rubeni|*buye* |
| אָבְנַיִם-1 | Objets réels | tour de potier | ‘AVNÂIM|bikolanwa bya mubumbi|kalugu ka kukolerwakwo ibumba|*bumbi*|*bumba* | |
| אָבְנַיִם-2 | ✓ | Objets réels | tabourer pour l’accouchement | ‘AVNÂIM|hitumbi hya buzire|ncingo y’okuburhirakwo|*busa abakazi* |
| אַבְנֵר | Noms propres | Avner, Aviner [Abner] | ‘AVNER|ABNER|Abneri|Abuneri|Avuneri — murhambo w’abalwi ba Saulu | |
| אֶבֶץ | ✓ | Noms propres | Evèç [Ébès] | ÊBETS|ÊVETS|Ebesi|Ebetsi|Evesi|Abesi — lugo lw’omu ishwa lya Isakari |
| אִבְצָן | ✓ | Noms propres | Ibçân [Bethléem] | ‘IVTSÂN|Ibzani|Ibtsani|Ibusani|Ivusani — mucîranuzi w’omu Israheli |
| אַבְרָהָם | Noms propres | Abraham | ‘AVRAHÂM|Abramu|Abrahamu|Abramu mwene Terahi|ayirikwa Abrahamu|shakulûza wolubaga lw’Israheli|*amu* | |
| אַבְרָם | ✓ | Noms propres | Abram | ‘AVRÂM|Abramu|ye wayishiriyirikagwa Abrahamu|erhi agishwa na Nnâmahanga|Abrahamu |
| אַבְשָׁלוֹם-1 | Noms propres | Absalom | ‘AVSHALÔM|Absalomo|Absalomoni|Absalomi mwene Daudi|Absalomu | |
| אַבְשָׁלוֹם-2 | ✓ | Noms propres | Absalom [Abichalom] | ‘AVSHALÔM|Abishalom|Abishalomi|Absalomi|Absalomu|Abusalomu — ishe wa Maaka muka Roboamu |
| אֹבֹת | Noms propres | Ovoth [Oboth] | ‘OBOT|Oboti|Ovoti — hantu bene Israheli bageraga kurhenga bujà bw’e Misiri | |
| אָגֵא | ✓ | Noms propres | Agué | ‘ÂGÊ|Agè|Age — ishe wa Shamamulwi oku ngoma ya Daudi |
| אֲגַג-1 | ✓ | Noms propres | Agag | ‘AGAG|Agagi|Agage|Agag — muntu oyo |
| אֲגַג-2 | Noms propres | Agag | ‘AGAG|Agagi|Agage|Agag — mwami wa Abaamaleki | |
| אֲגָגִי | Noms propres | Agaguite [d’Agag] | ‘AGAGÎ|Banya-Agagi;|Banya-Agage|Banya-Agag|ba bûko bwa Agagi|Bene-Agagi|Bene-Agage | |
| אֱגוֹז | Flore | noix [FF 192] | EGÔZ|mirehe|mulehe — murhi gurhengakwo amalehe | |
| אָגוּר | Noms propres | Agour | ‘AGÛR|Aguri|Agur — mugala wa Yakèmugula | |
| אֶגְלַיִם | Noms propres | Eglaïm [Églaïm] | ‘EGLAYIM|Egalayim|Egalayimi|Eglayimu — lugo lw’e Mowabu | |
| אַגְמוֹן | Flore | roseau, jonc | ‘AGMÔN|cibingu|lusheke|lufinjo|bibingu;|masheke;|nfinjo | |
| אַדְבְּאֵל | ✓ | Noms propres | Adbéel | ‘ADBEÊL|Adbeeli|Abudeli|Abdeli |
| אֲדַד | ✓ | Noms propres | Hadad | ‘ADAD|Hadad|Hadadi — mwene mwami w’e Edomu, Edom |
| אִדּוֹ | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — muntu w’omu bûko bwa Levi amango ga Ezra |
| אֱדוֹם | Noms propres | Edom [Édom] | ‘EDÔM|Edomu|Edomi|Edomiti|*domi*|*e Edom* — lubaga, cihugo; ishwa; lya bene Ezau mugala wa Izaki | |
| אֲדוֹמִי | Noms propres | Edomite [Édomite] | ‘EDÔMÎ|Banya-Edomu|Banya-Edomi|Banya-Edom|Bene-Edom|*domi*|munya-Edomu|munya-Edomi|*domu*|w’e Edomu|*e Edom*|bene-Edomu|bene-Edomi|lubaga lw’e Edomu | |
| אַדּוֹן | ✓ | Noms propres | Addôn [Addon] | ‘EDÔN|Nnakuno|e Adoni — lugo omu Kaldeya |
| אָדוֹן | Êtres | seigneur, maître, propriétaire | ‘ADÔN|nnaka|nnahano|Muhanyi|nnawirhu|nnakuno|ibanie|*girwa*|*hamwirhu*|waliha|mulume|mukulu|emwa|*nnaw*|*mangizi*|*rhambo*|mwagaba amashwa|nn’ishwa|nnanyumpa|mwami|waliha — nna akantu | |
| אֲדוֹרַיִם | ✓ | Noms propres | Adoraïm | ‘ADÔRAYIM|Adorayim|Adorayimu|Adorami — lugo lw’e Yudeya, lugo lwa Yuda |
| אַדִּיר-1 | Attributs | magnifique | ‘ADÎR|nyanduma|kabazane | |
| אַדִּיר-2 | Êtres | capitaines, nobles, notable | ‘ADÎR|munyabuhashe:|banyabuhashe|munya-buhashe|banya-buhashe|muluzi|baluzi|*rhambo*|*luzi*|*ntwâl*|*twal*|*kulu*|murhambo|barhambo|*yegûla* | |
| אֲדַלְיָא | Noms propres | Adalya [Adalia] | ‘ADALIYÂ|Adalya|Adaliya | |
| אדם | ✓ | Objets réels | être rouge | ADM|ÂDÊM|ADÔM|kudukula|kudukuliza|*kalinga*|*dukula*|*kaduk*|buyengûle bw’idivayi omu kabehe; |
| אָדָם-1 | Noms propres | homme, Adam | ‘ÂDÂM|muntu|Adamu|nyamulume|nnamulume|abantu b’igulu lyoshi|omuntu|abantu|omulume|mulume | |
| אָדָם-2 | ✓ | Noms propres | Adam, homme | ‘ÂDÂM|Adamu|*munt*|*bantu*|olya muntu murhanzirhanzi|*lubaga* |
| אָדָם-3 | ✓ | Êtres | homme, humanité, personne, n’importe qui | ‘ÂDÂM|omuntu|bantu|lebe|ngasi yeshi|*ntu*|ntaye orhaka|*ntaye*|*lume*|*lubaga* |
| אֹדֶם | Objets réels | rubi, sardoine | ‘ODEM|*sumarado*|*zumaridi*|ibuye lya citwiro | |
| אַדְמָה | Noms propres | Adma | ‘ADMÂ|Admâ|Adma — hantu aho | |
| אֲדָמָה | ✓ | Noms propres | Adama | ‘ADÂMÂ|Adama|budaka|katulo|ishwa|idaho — luhande lwa cihugo; mirhundu ya cihugo; cihugolugo luzibuzibu omu ishwa lya Nefutali |
| אֲדָמִי הַנֶּקֶב | ✓ | Noms propres | Adami-Nèqev [Adami-Nékeb] | ‘ADAMÎ-NÊGEV|Adami-Nekebu|Adami-Nekevu |
| אֲדֻמִּים | ✓ | Noms propres | Adoummim [Adoumim] | ‘ADUMÎM|Adumim|Adumimi|Adumimu — mushozi guba ekarhî ka Yeruzalemu na Yeriko |
| אַדְמָתָא | Noms propres | Admata | ‘ADMÂTÂ|Admata|Adumata | |
| אַדָּן | ✓ | Noms propres | Addân [Addan] | ‘ADÂN|Adani — lugo l’omu Kaldeya |
| אֲדֹנָי | Êtres | Seigneur, Maître | ‘ADONAY|Waliha|Yagirwa|Nyakasane|Nyamuzinda|Nnâmahanga|YHWH|*hânyi*|*hanyi*|YHVH|Nyamubâho|*mucîmba* | |
| אֲדֹנִי־בֶזֶק | ✓ | Noms propres | Adoni-Bèzeq [Adoni-Bézec] | ‘ADONÎ-BÊZEK|Adoni-Bezek|Adoni-Bezeki |
| אֲדֹנִי־צֶדֶק | ✓ | Noms propres | Adoni-Sédeq [Adoni-Sédec] | ‘ADONÎ-SÊDEK|Adoni-Sedek|Adoni-Sedeki — mwami w’e Yeruzalemu; w’amango ga Yozwe |
| אֲדֹנִיָּה-1 | Noms propres | Adonias [Adonia] | ‘ADONIYÂ|Adoniya|Adoniyasi — mugala wa Daudi | |
| אֲדֹנִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Adoniya [Adonia] | ‘ADONIYÂ|Adoniya — muntu w’amango ga Nehemiya |
| אֲדֹנִיָּהוּ-1 | Noms propres | Adonias [Adonia] | ‘ADONIYÂ|Adoniyahu|Adoniya — mwene Daudi | |
| אֲדֹנִיָּהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Adoniyahou [Adonia] | ‘ADONIYAHÛ|Adoniyahu|Adoniya — muleviti oku ngoma ya mwami Yehoshafat |
| אֲדֹנִיקָם | ✓ | Noms propres | Adoniqam [Adonicam] | ‘ADONÎKAM|Adonikamu|Adonikam|Adonikami — mukulu wa mulalaw’enyuma z’okurhega buja bw’e Babiloni |
| אֲדֹנִירָם | ✓ | Noms propres | Adoniram | ‘ADONIRÂM|Adoniram|Adonirami|Adoniramu — mwene Abda; muya-buhasheoku ngoma ya Daudi na Salomoni |
| אַדָּר-1 | ✓ | Noms propres | Addar | ‘ADÂR|Adari|Adar — lugo lwa Yuda |
| אַדָּר-2 | ✓ | Noms propres | Addar | ‘ADÂR|Adar|Adari — mwene Bela;w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲדֹרָם | ✓ | Noms propres | Adoram | ‘ADORÂM|Adorami — mwene Abda; munya-buhashe; oku ngoma ya Daudi na Salomoni |
| אַדְרַמֶּלֶךְ-1 | ✓ | Noms propres | Adrammélek | ‘ADRAMÊLEK|Adramêlek|Adrameleki |
| אַדְרַמֶּלֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Adrammélek | ‘ADRAMÊLEK|Adramêlek|Adrameleki |
| אֶדְרֶעִי-1 | ✓ | Noms propres | Edrèï [Édréi] | ‘EDREÎ|Edreyi|Edereyi |
| אֶדְרֶעִי-2 | ✓ | Noms propres | Edrèï [Édréi] | ‘EDREÎ|Edreyi|Edereyi |
| אהב | Attributs | aimer | ‘HV|AHAV|*rhony*|kusîma|kuzigira|orhonya|anamurhonya|gwarhonya|ansîma|asîma|arhonyagya|amamurhonya|arhahimwa kumurhonya|abanzigira|Nsimire nnawirhu|Okazigira|nka oku mucìzigirana mwene na nene|azîgîre|*sîm*|*zigir*|*rhony*|ntonya | |
| אַהֲבָה | Attributs | amour | ‘AHAVÂ|busîme|obusîme|buzigire|obuzigire|burhonyi|oburhonyi|*rhony*|*zigir*|masîma|*sîm*|*sima* | |
| אֹהַד | ✓ | Noms propres | Ohad | ‘OHAD|Ohadi|Ohad — mugala wa Simeoni |
| אַהֲוָא | ✓ | Noms propres | Ahawa [Ahava] | ‘AHAVÂ|AHAWÂ|buzigire|busime|burhonyi — hantu na lwîshi lw’e Kaldeya |
| אֵהוּד-1 | ✓ | Noms propres | Ehoud [Éhoud] | ‘EHÛD|Ehud|Ehudi — mucîranuzi w’Israheli |
| אֵהוּד-2 | ✓ | Noms propres | Ehoud [Éhoud] | ‘EHÛD|Ehud|Ehudi — mwene bilhaniw’omu bûko bwa Benyamini |
| אֹהֶל | ✓ | Noms propres | Ohel, tente | ‘OHEL|Oheli|ihêma — Oheli; Ohel; mwene Zorobabel |
| אֹהֶל מוֹעֵד | Objets réels | tente de la rencontre | OHEL MÔED|Ihêma ly’Embuganano|Cihando c’Ihano|*hêm*|ihano|*mbugana*|akagombe k’endêko|kagombe k’endêko|kagombe k’endêko|akagombe|kagombe | |
| אָהֳלָה | Noms propres | Ohola | ‘OHOLÂ|Ohola — mukazi; cimanyiso ca Samariya | |
| אֲהָלוֹת | Flore | aloès | ‘OHÂLÔT|cigakà | |
| אָהֳלִיאָב | ✓ | Noms propres | Oholiav [Oholiab] | ‘OHOLÎAV|Oholiav|Oholiyabu|Oholiyavu — mwene Ahisamaki;mulenga wayubakaga Endâro;w’omu bûko bwa Dani |
| אָהֳלִיבָה | Noms propres | Oholiba | ‘OHOLÎBÂ|Oholiba; — mukazi; cimanyiso ca Yeruzalemu | |
| אָהֳלִיבָמָה-1 | ✓ | Noms propres | Oholivama [Oholibama] | ‘OHOLÎBÂMÂ|Oholibama|Oholivama — mwâi wa Ana; muka Ezau |
| אָהֳלִיבָמָה-2 | ✓ | Noms propres | Oholivama [Oholibama] | ‘OHOLÎBÂMÂ|Oholibama|Oholivama — murhambo w’omu Edomu, Edomi |
| אֲהָלִים | ✓ | Flore | aloès | ‘AHÂLÎM|cigakà|binusi |
| אַהֲרֹן | Noms propres | Aaron, les prêtres | ‘AHARON|Aroni|Aharoni — Bene-Aroni bo badâhwa;mulumuna wa Musa;ye mudâhwa mukulu murhanzi;w’omu bûko bwa Levi | |
| אוּאֵל | ✓ | Noms propres | Ouël [Ouel] | ‘ÛÊL|Uweli|Uweli|Uwel — mwene Bâni; w’omu mango ga Ezra |
| אוֹב | Rituels | outre (du vin), outre (spirite) | ‘ÔV|cicuma|*rherekêr* abazimu|*rherekêr* emyomoka n’abazimu|*gashanize emyomok*|oharhûla abazimu|onyôlere ensambwe|*zukiz*|bahêra abazimu|*laguz*|*omok* — bilukwa n’oluhu lw’empene; emugongo gw’oluhu yo ekola omu nda z’ecicuma; kurherekêra abazimu; orhuza abazimu | |
| אוֹבִיל | ✓ | Noms propres | Ovil [Obil] | ‘ÔVÎL|Obil|Obili|Ovili — munya-buhashe washigaga Daudi |
| אוּזַי | ✓ | Noms propres | Ouzaï | ‘ÛZAY|Uzayi — ishe wa Palale, Palali, Pelala; omu mango ga Nehemiya |
| אוּזָל | ✓ | Noms propres | Ouzal | ‘ÛZÂL|Uzali|Uzal — mwene Yokotani: wa kuli bene Semu,Sem |
| אֱוִי | ✓ | Noms propres | Ewi [Évi] | ‘ÊVÎ|ÊWÎ|Evi — mwami w’e Madyani |
| אֱוִיל | Attributs | stupide, délaissé | ‘ÊVÎL|ÊWÎL|*ingany*|cinganyi|ecinganyi|ecikabulirwa|cikabulirwa|*kabulir*|cingolongolo | |
| אֱוִיל מְרֹדַךְ | Noms propres | Ewil-Mérodak [Évil-Mérodak] | ÊVÎL-MERODAK|Ewili-Merodak|Evil-Merodaki — mwami w’e Babilonieryo izino lishusha erya CIHUHU | |
| אוּלַי | Noms propres | Oulaï | ÛLAY|Ulayi|Ulay — lwîshi; omu cihugo c’e Persi | |
| אֱוִלִי | Attributs | insensé | ÊVÎLÎ|cinganyi|*ingany*|cingolongolo|*ngolongol*|cihuhu|*huhu*|cibwibwi|*bwibw* | |
| אוּלָם-1 | ✓ | Noms propres | Oulam | ‘ÛLÂM|Ulam|Ulamu|Ulami|Ulama — mwene Pêresh, Pêreshiw’oku bûko bwa Menashè |
| אוּלָם-2 | ✓ | Noms propres | Oulam | ‘ÛLÂM|Ulam|Ulamu|Ulami|Ulama — mwene Eshek; w’oku bûko bwa Benyamini |
| אִוֶּלֶת | Attributs | folie | ‘IVÊLET|IWÊLET|isirhe|*sirh* | |
| אוֹמָר | ✓ | Noms propres | Omar | ‘ÔMÂR|Omar|Omari — mwene Elifaz, Elifazi, mugala wa Ezau |
| אָוֶן | Attributs | méchanceté, mal | ‘ÂVEN|ÂWEN|bubi|*bub*|buminya|*miny*|Obugoma|*bugom*|*gom* | |
| אוֹן-1 | Noms propres | One [On] | ‘ÔN|On|Oni — lugo lw’e Misiri | |
| אוֹן-2 | ✓ | Noms propres | One [On] | ‘ÔN|On|Oni|Honi|buhirhi|bugale|*hash* — mwene Peleti; w’oku bûko bwa Rubeni; buhashe; bugale, buhirhi: Izino liri nka lya WEZA |
| אוֹנוֹ | ✓ | Noms propres | Ono | ‘ÔN|Ono — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| אוֹנָם-1 | ✓ | Noms propres | Onam | ‘ÔNÂM|Onam|Onami|Onamu — mwene Shobal mugala wa Seyiri |
| אוֹנָם-2 | ✓ | Noms propres | Onam | ‘ÔNÂM|Onam|Onami|Onamu — mugala wa Yerahmeyeli; w’oku bûko ba Yuda |
| אוֹנָן | ✓ | Noms propres | Onân [Onan] | ‘ÔNÂN|Onân|Onani — luhande lw’ecihugo |
| אוּפָז | Noms propres | Oufaz | ‘ÛFÂZ|Ufaz|Ufazi|Ufazu — luhande l’ecihugo, mirhundu ya cihugo | |
| אוֹפִיר | Noms propres | Ofir | ‘ÔFÎR|Ofir|Ofiri — mwene Yoktatan, Yokotani; wa kuli Semi; luhande lw’ecihugo, mirhundu ya cihugo | |
| אוֹפַן עֲגָלָה | Objets réels | roue du chariot | ‘ÔFAN|muzizi gwa bomboro|mizizi ya bomboro | |
| אוּר-1 | ✓ | Noms propres | Our | ‘ÛR|Ur|Uru — lugo lw’omu Mezopotamiya (bihugo ekarhî ka Tigri na Efrati) |
| אוּר-2 | ✓ | Noms propres | Our | ‘ÜR|Ur|Uru — ishe wa Elifal, Elifali; mulwi w’amango ga Daudi |
| אֲוֵרָה | ✓ | Objets réels | stalle, enclos | ‘AVÊRÂ|AWÊRÂ|côgo|ebintu mwandu omu lugo lwabyo — enyumpa y’ebishwekwa |
| אוּרִי-1 | ✓ | Noms propres | Ouri | ‘ÛRÎ|Uri — ishe wa Besaleli |
| אוּרִי-2 | ✓ | Noms propres | Ouri | ‘ÛRÎ|Uri — ishe wa Gêber, Geberi,murhambo w’oku ngoma ya Salomoni |
| אוּרִי-3 | ✓ | Noms propres | Ouri | ‘ÛRÎ|Uri — w’omu balanzi b’emihango; w’oku bûko bwa Levi |
| אוּרִיאֵל-1 | Noms propres | Ouriël [Ouriel] | ‘ÛRÎEL|Urieli|Uriyeli — mugala wa Tahati; wa kuli Kehati;w’oku bûko bwa Levi | |
| אוּרִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Ouriël [Ouriel] | ‘ÛRÎEL|Uriyeli|Urieli — ishe wa Mikayahu;muka Robowami |
| אוּרִיָּה-1 | Noms propres | Urie | ‘ÛRIYÂ|Uriya|Uriy* — munya-Hititimulwi w’oku ngoma ya Daudiiba wa Batisheba | |
| אוּרִיָּה-2 | Noms propres | Ouriya [Ouria] | ‘ÛRIYÂ|Uriya — mudâhwawa mango ga Ahaz | |
| אוּרִיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Ouriya [Ouria] | ‘ÛRIYÂ|Uriya — ishe wa Memerotimudâhwa w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| אוּרִיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Ouriya [Ouria] | ‘ÛRIYÂ|Uriya — muntu w’omu bûko bwa Levienyuma z’okuhekwa bujà e Babiloni |
| אוּרִיָּהוּ | Noms propres | Ouriyahou [Ouria] | ‘ÛRIYÂHÛ|Uriyahu — mwene Shemayahumulêbi wa bunywesiw’omu mango ga Yeremiya | |
| אוֹת-1 | Rituels | signe, prodige | ‘ÔT|cimanyiso|*manyis*|cirhangazo|*rhangâz*|*somer*|oku ankanarhubwira|*bwira*|*manya*|*bona* | |
| אוֹת-2 | Objets réels | signe, bannière | ‘ÔT|cimanyiso|bimanyiso|*manyis* | |
| אוֹת-3 | Objets réels | signe | ‘ÔT|cimanyiso|bimanyiso|*manyis*|*rhangâz*|*shemb*|cerekane|cisômerine | |
| אֶזְבַּי | Noms propres | Ezbaï | ‘EZBAY|Ezbayi — ishe wa Narayimulwi w’amango ga Daudi | |
| אֵזוֹב | Flore | hysope (maru d’origan) | EZÔV|ebikangûlo|bikangûlo|*kangûl*|ecuhâgizo|*cuhâgiz*|*byuhâgiz*|*karhond*|*kângûl* — mburho emera nka hirhiebirhi byayo bikubusire na bizibuerhi emera, enabêre oku idaho erhaja enyanya kulusha idaho | |
| אַזְכָּרָה | ✓ | Rituels | partie commémorative ou symbolique; la partie de grain offerte qui est brûlée sur l’autel pour rappeler qu’en fait tout appartient au Seigneur | ‘AZKÂRÂ|ngushe nyôce|ngushe|nterekêro y’okuyibusa|buhumule|nterekêro ya buhumule|mugati gwasingônolwa|yatûmulira omugi enyanya|enterekêro y’okusingônolwa — cigabi c’emmogomogo zayôcibwa oku luhêrero, oku kukengeza oku byoshi biba bya Nyakasane |
| אֻזֵן שֶׁאֱרָה | ✓ | Noms propres | Ouzên-Shééra [Ouzen-Chéra] | ‘UZEN-SHÊRÂ|Uzen-Shêra|Uzeni-Shera — lugo lwayubakagwa na Shêra, mwene Efrayimu |
| אַזְנוֹת תָּבוֹר | ✓ | Noms propres | Aznoth-Tabor | AZNÔT-TÂBÔR|Aznot-Tabor|Azinoti-Tabora — hantu h’omu ishwa lya Nefutali |
| אָזְנִי-1 | ✓ | Noms propres | d’Ozni [Oznite] | ‘OZNÎ|Ozni|Banya-Ozni — Ozni, mugala wa Gadi |
| אָזְנִי-2 | ✓ | Noms propres | Oznite | ‘OZNÎ|Banya-Ozni|Abanya-Ozni — Bene-Gadi |
| אֲזַנְיָה | ✓ | Noms propres | Azanya [Azania] | ‘AZANYÂ|Azanya|Maazya — Ye ishe wa Yozwemuleviti enyuma w’àkurhenga buja bwa Babiloni |
| אֶזְרָח | Êtres | indigène | ‘ÊZRAH|cikala|w’eka|muburhwa w’omu cihugo|oli mwe, oli ecigolo|muntu wa muli mwe kandi erhi mubunga|orhali cigolo|orhali mubunga|oli mwe* *ababunga|mwe|muburhwa w’omu Israheli|muburhwa|*burhw*|mwene na nene|mwikalà|mwene Israheli|Israheli yeshi | |
| אֶזְרָחִי | Noms propres | Ezrahite | ‘EZRAHI|Bene-Zêra|Bene-Ezrah — b’omu bûko bwa Yuda | |
| אֹחַ | Faune | chacal | ‘OAH|nsimba y’omu irungu | |
| אַחְאָב-1 | Noms propres | Akhab [Achab] | ‘AHAB|’AHAV|Akhab|Akhabu|Ahabu|Ahab|mwami Ahabu — mwene Umrimwami w’omu Israheli y’emwênè omu mwaka gwa 874 embere za Kristu | |
| אַחְאָב-2 | Noms propres | Akhab [Ahab] | ‘AHAV|’AHAB|Akhab|Ahabu — mulêbi wa bunywesi amango ga Yeremiya | |
| אֶחָב | Noms propres | Akhab [Ahab] | ‘EHÂV|’AHÂB|Akhab|Ahabu|Ehabu — mulêbi wa bunywesi w’amango ga Yeremiya | |
| אַחְבָּן | ✓ | Noms propres | Ahbân [Aban] | ‘AHBÂN|Ahbân|Abani — wa kuli Yerahmeyeli w’oku bûko bwa Yuda |
| אָחוּ | Flore | herbe, roseaux | ‘ÂHÛ|lubala|masheke|cibingu | |
| אֵחוּד | ✓ | Noms propres | Ehoud [Éhoud] | ‘ÊHUD|Ehud|Ehudi — muntu w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחוֹחַ | ✓ | Noms propres | Ahoah [Ahoa] | ‘AHÔAH|Ahowa — mugala wa Bêla w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחוֹחִי | ✓ | Noms propres | Ahohite [Ahoa] | ‘AHÔHÎ|Bene-Ahowa|Banya-Ahowa|Bene Ahoah|munya-Ahohiti|Muhohiti|mwene Ahowa|w’e Aho|w’e Ahowa — b’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחוּמַי | ✓ | Noms propres | Ahoumaï | ‘AHÛMAY|Ahumayi — mwene Yahati w’oku bûko bwa Yuda |
| אָחָז-1 | Noms propres | Akhaz [Ahaz] | ‘ÂHÂZ|Akhaz|Akazi|Ahaz — mugala wa Yotamimwami w’e Yudeya omu mwaka gwa 732 | |
| אָחָז-2 | ✓ | Noms propres | Ahaz | ‘ÂHÂZ|Akhaz|Akhazi|Ahazi|Ahaz — w’oku bûko bwa Benyqmini |
| אַחְזַי | Noms propres | Ahzaï [Azaï] | ‘AHZAY|Ahzayi — mwene MekilemotiMekilemitshakulûza wa Amaksayi | |
| אֲחַזְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYÂ|Akhazya|Okoziyasi|Akhaziyasi — mwene Ahabmwami w’Israheli y’emwenè omu myaka ya 853-852 |
| אֲחַזְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYÂ|Akhazya|Okoziyasi|Akhaziyasi — mwene Yoramimwami w’e Yuda omu mwaka gwa 841 |
| אֲחַזְיָהוּ-1 | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYAHÛ|Akhazyahu|Akhaziyahu|Akhaziyasi — mwene Akhabmwami w’Israhel w’emwenè omu mwaka gwa 853-852 | |
| אֲחַזְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Akhazias [Ahazia] | ‘AHAZYAHÛ|Akhazyahu|Akhaziyasi|Akhazya — mwene Yoramimwami w’e Yudeya |
| אֲחֻזָּם | ✓ | Noms propres | Ahouzzam [Ahouzam] | AHUZAM|Ahuzami|Ahuzamu|Ahuzam — mugala wa Ashurw’oku bûko bwa Yuda |
| אֲחֻזַּת | ✓ | Noms propres | Ahouzzath [Ahouzath] | ‘AHUZÂT|Ahuzati|Ahuzat — muhanuzi wa Abimêlek, Abimelek |
| אֵחִי | ✓ | Noms propres | Ehi [Éhi] | ‘ÊHI|Ehi|Ekì — mugala wa Benyamin |
| אֲחִי-1 | ✓ | Noms propres | Ahi | ‘AHI|Ahi — mwene Abdiyeliw’omu bûko bwa Gadi |
| אֲחִי-2 | ✓ | Noms propres | Ahi | ‘AHÎ|Ahi — mwene Shemeriw’omu bûko bwa Aseri |
| אֲחִיאָם | ✓ | Noms propres | Ahiam | ‘AHÎÂM|Ahiyami|Ahiyamu|Ahiyam — mugala wa Sakari, Shararimulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| אֲחִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mwene Ahitubuwa kuli Eliyaali mudâhwa |
| אֲחִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mwene Shishamwandisi wa mwami Salomoni |
| אֲחִיָּה-3 | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mulebi w’amango ga mwami Yerobowami | |
| אֲחִיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — ishe wa Bayesha, mwami w’Israheli |
| אֲחִיָּה-5 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mwene Ramehmeyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| אֲחִיָּה-6 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mugala wa Ehudw’oku bûko bwa Yuda |
| אֲחִיָּה-7 | ✓ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — mulwi w’amango ga Daudi |
| אֲחִיָּה-8 | Noms propres | Ahia | ‘AHIYÂ|Ahiya — mulevitiw’amango ga Daudi | |
| אֲחִיָּה-9 | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya — murhamboenyuma z’okurhenga omu buja e Babiloni | |
| אֲחִיָּהוּ | Noms propres | Ahiyya [Ahia] | ‘AHIYÂ|Ahiya|Ahiyahû — mulêbi w’oku ngoma ya Yerobowami | |
| אֲחִיהוּד | ✓ | Noms propres | Ahihoud | ‘AHÎHÛD|Ahihud|Ahihudi — mwene Shelomimurhambo w’oku bûko bwa Aseri |
| אַחְיוֹ-1 | ✓ | Noms propres | Ahyo [Ahio] | ‘AHYÔ|Ahyo|Ahiyo — mwene Abinadabu |
| אַחְיוֹ-2 | Noms propres | Ahyo [Ahio] | ‘AHYÔ|Ahyo|Ahio — mwene Beriyamurhambo wa mulalaw’oku buko bwa Benyamini | |
| אַחְיוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Ahyo [Ahio] | ‘AHYÔ|Ahyo|Ahio|Ahiyo — mwene Yeyeliw’oku bûko bwa Binyamini |
| אֲחִיחֻד | ✓ | Noms propres | Ahihoud | ‘AHÎHUD|Ahihud|Ahihudi — mwene Gêraw’omu bûko bwa Benyamini |
| אֲחִיטוּב-1 | ✓ | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHÎTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mwene Pinehasimudâhwaw’oku bûko bwa Levi |
| אֲחִיטוּב-2 | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHîTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mwene Amariyamudâhwa-mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִיטוּב-3 | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHîTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mwene Amariyamudâhwa-mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִיטוּב-4 | ✓ | Noms propres | Ahitouv [Ahitoub] | ‘AHîTUB|AHÎTUV|Ahitubu — mudâhwaw’oku bûko bwa Levi |
| אֲחִילוּד-1 | ✓ | Noms propres | Ahiloud | ‘AHÎLÛD|Ahilud|Ahiludi — ishe wa Yozafatimulanzi w’emyandiko y’enganirow’oku ngoma ya Daudi |
| אֲחִילוּד-2 | ✓ | Noms propres | Ahiloud | ‘AHÎLÛD|Ahilud|Ahiludi — mwene Bâna, murhambow’oku ngoma ya Salomoni |
| אֲחִימוֹת | Noms propres | Ahimoth | ‘AHÎMÔT|Ahimot|Ahimoti — mwene Elkanaw’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִימֶלֶךְ-1 | Noms propres | Ahimélek | ‘AHÎMÊLEK|Ahîmelek|Ahîmeleki|Ahimeleki — mudâhwa oku ngoma ya DaudiAhimeleki, liri izîno linunu là. kuli kuderha Mulumuna wani Mwamikula Abashi baderha mpu KULONDWA BWAMI | |
| אֲחִימֶלֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Ahimélek | ‘AHÎMÊLEK|Ahimeleki|Ahimêlek — muhititimulwiw’amango ga Daudi |
| אֲחִימֶלֶךְ-3 | ✓ | Noms propres | Ahimélek | ‘AHÎMÊLEK|Ahimeleki|Ahîmêlek |
| אֲחִימַן-1 | ✓ | Noms propres | Ahimân [Ahiman] | ‘AHÎMAN|Akimani|Ahimani|Ahiman — mukalarhugwa kuli Anaq, Anak |
| אֲחִימַן-2 | ✓ | Noms propres | Ahimân [Ahiman] | ‘AHÎMAN|Ahîman|Akîmani|Ahimani |
| אֲחִימַעַץ-1 | ✓ | Noms propres | Ahimaaç [Ahimaas] | ‘AHÎMA’ATS|Ahimasi|Ahimatsi — ishe wa Ahinowam, Ahinowamumuka Saulu |
| אֲחִימַעַץ-2 | Noms propres | Ahimaaç [Ahimaas] | ‘AHÎMA’ATS|Ahimasi|Ahimatsi — mugala wa Sadokmudâhwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| אֲחִימַעַץ-3 | ✓ | Noms propres | Ahimaaç [Ahimaas] | ‘AHÎMA’ATS|Ahimasi|Ahimatsi — murhambo w’oku ngoma ya Salomoni |
| אַחְיָן | ✓ | Noms propres | Ahyân [Ahian] | ‘AHYÄN|Ahyân|Ahyani|Ahiyani — mugala wa Shemidaw’oku bûko bwa Menashè |
| אֲחִינָדָב | ✓ | Noms propres | Ahinadav [Ahinadab] | ‘AHÎNÂDÂV|Ahinadav|Ahinadabu — mugala wa Idomunyabuhashe oku lwa Salomoni |
| אֲחִינֹעַם-1 | ✓ | Noms propres | Ahinoam | ‘AHÎNO’AM|Ahinowama|Ahinowamu — muka Saulu |
| אֲחִינֹעַם-2 | Noms propres | Ahinoam | ‘AHÎNO’AM|Ahinowama|Ahinowami|Ahinowamu — muka Daudiwarhengaga e Yizreeli | |
| אֲחִיסָמָךְ | ✓ | Noms propres | Ahisamak [Ahissamak] | ‘AHÎSÂMÂKH|Ahisamak|Ahisamaki — ishe wa Oholiyabu |
| אֲחִיעֶזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Ahiézer | ‘AHÎÊZER|Ahieseri|Ahiyeseri|Ahiyezeri — mugala wa Amishadayimurhambow’oku bûko bwa Daniw’amango ga Musa |
| אֲחִיעֶזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Ahiézer | ‘AHÎÊZER|Ahiezeri|Ahiyezeri — muntu w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחִיקָם | Noms propres | Ahiqam [Ahicam] | ‘AHÎKÂM|Ahikam|Ahikami — mwene Shafânimunya-buhashewa mango ga Yoziasiishe wa Gwadaliya, ali murhambo wa Yuda enyuma ly’obuja bw’e Babiloni | |
| אֲחִירָם | ✓ | Noms propres | Ahiram | ‘AHÎRÂM|Ahîrâm|Ahirâmi|Ahirami — mugala wa Benyamini |
| אֲחִירָמִי | ✓ | Noms propres | Ahiramites | ‘AHÎRÂMÎ|Banyahiram|Abahirami — Bene-Hirami, mwene Benyamini |
| אֲחִירַע | ✓ | Noms propres | Ahira | ‘AHÎRÂ|Ahira |
| אֲחִישַׁחַר | ✓ | Noms propres | Ahishahar [Ahichahar] | ‘AHÎSHAHAR|Ahishahari — mwene Bilhânw’oku bûko bwa Benyamini |
| אֲחִישָׁר | ✓ | Noms propres | Ahishar [Ahichar] | ‘AHÎSHÂR|Ahishari — munyabuhashe w’amango ga Salomoni |
| אֲחִיתֹפֶל | ✓ | Noms propres | Ahitofel | ‘AHÎTOFEL|Ahitofeli — w’e Gilomuhanuzi mukulu wa Daudi |
| אַחְלָב | ✓ | Noms propres | Ahlav [Alab] | ‘AHLÂV|Ahalabu|Ahlab|Ahlabu — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| אַחְלַי-1 | ✓ | Noms propres | Ahlaï [Alaï] | ‘AHALAY|Ahalayi|Ahlayi|Alayi — wa kuli Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| אַחְלַי-2 | ✓ | Noms propres | Ahlaï [Alaï] | ‘AHALAY|Ahalayi|Ahlayi|Alayi — ishe wa Zabadintwâli y’amango ga Daudi |
| אַחְלָמָה | ✓ | Objets réels | améthyste | ‘AHLÂMÂ|eamatusta|amatusta |
| אֲחַסְבַּי | ✓ | Noms propres | Ahasbaï | ‘AHASBAY|Ahasbayi — muntu w’e Beti-Makamulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| אַחְרַח | ✓ | Noms propres | Ahra [Ara] | ‘AHRAH|Ahara|Ahrara|Ahiramu — mwene Benyamini wa kasharhu |
| אֲחַרְחֵל | ✓ | Noms propres | Aharhel [Aharéhel] | ‘AHARHEL|Ahar-Hel|Aharel|Aharheli|Aharaheli|*harhel* |
| אֲחַשְׁוֵרוֹשׁ | Noms propres | Xerxès | ‘AHSHVÊRÔSH|Ahashvêrôshi|Ahashwêrôsh|Zerzesi|Asuerusi|Aswerusi — mwami wa Persi | |
| אָטָד | Flore | chardon, épine | ‘ÂTÂD|ishaka|ishaka lya mahwa | |
| אֵטוּן | Objets réels | lin | ‘ÊTÛN|malikani|citani|ecitani|amalikani — omushangi gw’amalikani FF 120 | |
| אָטֵר-1 | Noms propres | Atér [Ater] | ‘ATER|Atêr|Ateri — murhambo wa mulalaenyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni | |
| אָטֵר-2 | ✓ | Noms propres | Atér [Ater] | ‘ATER|Atêr|Ateri — mugula wa milalamulanzi wa muhangow’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| אִי | Faune | hyène | ‘Î|namugunga|nyambwe|luhunyanja|cirhwa|birhwa|nsimba y’irungu|buhanya|*hany*|nanga | |
| אַיָּה-1 | Faune | faucon | ‘AYÂ|lubaka|kadûrha | |
| אַיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ayya [Aya] | ‘AYÂ|Aya — mwene Zebeyoniwa kuli Seyiriemwirhu eba Kadurhaahamwa Hwama habâga Mwa Kadurha |
| אַיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Ayya [Aya] | ‘AYÂ|Aya|Ayiya — naye muntu oyoishe wa Rispa, ciherula ca Saulu |
| אִיּוֹב | Noms propres | Job | ‘IYÔV|IYÔB|Ayubu | |
| אִיזֶבֶל | ✓ | Noms propres | Jézabel | ‘ÎZÊBEL|Yezabeli — muka mwami Ahabu, rhuderha Akabi |
| אִיכָבוֹד | ✓ | Noms propres | Ikavod [Ikabod] | ‘ÎKÂVÔD|ÎKÂBÔD|Ikabodi — mmwene Pinehasi,mudâhwa |
| אַיָּל | Faune | cerf, biche | ‘AYÂL|kashafu|*shafu* | |
| אַיִל-1 | Faune | bélier | ‘AYIL|engandabuzi|ngandabuzi|*dabuz*|*terebent*|*ganda-buz* | |
| אַיִל-2 | Attributs | térébinthe, bélier, pilier, puissant | ‘AYIL|mutungo|abarhambo|ntwali|*rhambo*|*tung*|ngandabuzi|*gndabu*|muluzi|*luz* — hali n’omurhi baderha térébinthe omu cinfaransa:murhanda gw’emuzirhumirhanda y’emuzirhu | |
| אַיִל-3 | Flore | térébinthe | ‘AYIL|musinga|murhi gwa mahêro|mushahi|*shah* | |
| אַיִל-4 | Objets réels | pilier, mur | ‘AYIL|mutungo|cirhebo|*shah* | |
| אֵיל פָּארָן | ✓ | Noms propres | Eil-Parân [El-Paran] | ‘EL-PÂRÂN|Eli-Parani|El-Paran|Nshebeyi ya Parân — hantu h’omu irungu lya Parân |
| אַיָּלָה, אַיֶּלֶת | Faune | gazelle, biche | ‘AYÂLÂ’-AYELE|kashafu|*shaf* | |
| אַיָּלוֹן-1 | Noms propres | Ayyalôn [Ayalon] | ‘AYÂLÔN|Ayalon|Ayaloni — lugolwahabagwa Bene Levilwali omu ishwa lya Danin’omu lya Efrayimu | |
| אַיָּלוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Elôn [Ayalon] | ‘AYÂLÔN|Ayalon|Ayaloni — hantu h’omu ishwa lya Zabuloni |
| אֵילוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ÊLÔN|Elon|Eloni — ishe wa Basmati, muka Ezau |
| אֵילוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ÊLÔN|Elon|Eloni — hantu aho |
| אֵילוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ÊLÔN|Elon|Eloni — ali mucîranuzi |
| אֵילוֹת | ✓ | Noms propres | Eilath [Élath] | ‘ÊLÔT|EILAT|Eyilat|Eyilati|Elati — lugo luba hofi n’Enyanja Ndukula |
| אֵילִם | ✓ | Noms propres | Elim [Élim] | ‘ÊLIM|Êlim|Elimu|Elimi — hantu haba oku hofi-cirhwa ca Sinayi |
| אֵילַת | ✓ | Noms propres | Eilath [Élath] | ‘EILAT|aha Elati|Elati|Eilat — lugohofi n’enyanja Ndukula |
| אֵימָה | Attributs | terreur, crainte | ‘ÊMÂ|*côb*|kahuku|mufahugo|bôba|’bwôb* | |
| אֵימִים | ✓ | Noms propres | Emites [Émites] | ‘ÊMÎM|Emim|Emimi|Abaemi|Abaemini — lubaga luderhwa mpu ba Emimi |
| אִיעֶזֶר | ✓ | Noms propres | Iézer [Yézer] | ‘ÎÊZER|Yêzeri|Yezeri|Iezer — mwene Galadiw’oku bûko bwa Menashè |
| אִיעֶזְרִי | ✓ | Noms propres | Iézérites [Yézérites] | ‘ÎÊZER|Banya-Yezeri|Bene-Yêzeri|Bene-Îêzer|Yezeri — Yêzeri mwene Galadiw’oku bûko bwa Manasè |
| אִישְׁהוֹד | ✓ | Noms propres | Ishehod [Ichod] | ‘ÎSHHÔD|’ÎSHEHÔD|Îshod|Ishodi|Îshehodi — mwene Hamoleketibûko bwa Manasè |
| אִישַׁי | ✓ | Noms propres | Jessé | ‘ÎSHAY|Yêse|Yese|Îsay — mwene Obediishe wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| אִישׁ בֹּשֶׁת | ✓ | Noms propres | Ishbosheth [Ichebaal] | ÎSH-BOSHET|Ishibali|Ishbosheti|Ishebali|lshibali|Ishibosheti — mwene mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| אִיתַי | ✓ | Noms propres | Itaï [Ittaï] | ‘ÎTAY|Îtayi|Itayi|Itay — mwene Ribayimulwi w’amango ga Daudi |
| אִיתִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Itiël [Itiel] | ‘ÎTÎ’EL|Îtiyeli|Itiel|Itiyeli — mwene Yesaya, Izayashakulûza wa Salubûko bwa binyaminiw’enyuma ly’okurhenga omu buja bwa Babiloni |
| אִיתִיאֵל-2 | Noms propres | Itiël [Itiel] | ‘ÎTÎ’EL|Itieli|Itiyeli|Îtiel | |
| אִיתָמָר | Noms propres | Itamar | ‘ÎTâMÂR|Îtamara|Îtamar|Itamara — mugala wa aronimudâhwaw’oku bûko bwa Levi | |
| אֵיתָן-1 | ✓ | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Etani — mwene Zeraw’oku bûko bwa Yuda |
| אֵיתָן-2 | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Etani — muntu murhimanya w’amango ga Daudimwene Zeraw’oku bûko bwa Yuda | |
| אֵיתָן-3 | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Etani — mwene Zîmashakulûza wa Asafi, Asafw’oku bûko bwa Levi | |
| אֵיתָן-4 | Noms propres | Etân [Étan] | ‘ÊTÂN|Êtan|Êtani|Etani — BHS 1 Enga 6.48 byo biri omu WLC 1 Enga 6.44:Êtani | |
| אַכַּד | ✓ | Noms propres | Akkad [Accad] | ‘AKAD|Akadi — lugo lw’omu Mezopotamiya, bihugo biba ekarhî ka Tigri na Efrati |
| אַכְזִיב-1 | Noms propres | Akziv [Akzib] | ‘AKZÎV|Akzibu|Akziv|Beti-Akzibu|Bet-Akziv — lugo ly’omu ishwa lya Yuda | |
| אַכְזִיב-2 | ✓ | Noms propres | Akziv [Akzib] | ‘AKHÂZÎV|Akzibu|Akziv|Akizibu — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| אָכִישׁ | ✓ | Noms propres | Akish [Akich] | ‘ÂKÎSH|Akish|Akishi — mwene Makamwami w’e Gati |
| אֻכָל | Noms propres | Oukal | ‘UKÂL|Ukal|Ukali|Ukala — muntu oyo | |
| אַכְשָׁף | Noms propres | Akshaf [Akechaf] | ‘AKSHÂF|Akishafa|Akshaf — lungo lw’omu ishwa lya Asheri | |
| אֵל | Êtres | puissance, dieu | ‘ÊL|Nyamuzinda|Nnâmahanga|Nyamubâho|Lungwe|*muzind*|*nâmah*|*ngw*|*hashe*|*zimu* | |
| אֵל עֶלְיֹון | Êtres | Très-Haut | ‘ÊL’-ELIYÔN|Nyamuzinda w’enyanya|Ow’enyanya|*zinda w’enyanya* — izino lya kuyerekana obukulu bwa Nnâmahangaye okulire byoshi | |
| אֵל שַׁדַּי | Êtres | Dieu tout-suffisant | ‘ÊL-SHADAY|Nyamuzinda orhabula bici|Nyamuzinda ogwerhe byoshi|nyamuzinda nna byoshi|Nyamwagirwa|*agirwa*|Nyamuzinda Ogala-byoshi|Nyamuzinda|Nnâmahanga | |
| אֵלָא | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Êla|Ela — ishe wa Shimeyimunya-buhashe oku lwa Salomoni |
| אַלְגּוּמִּים | Flore | genévrier | ‘ALGÛMÎM|murhi gwa musandali|mirhi ya misandali|mirhi|emirhi | |
| אֶלְדָּד | ✓ | Noms propres | Eldad | ‘ELDÂD|Eldad|Eldadi — mugula w’Israhelimango ga Musa |
| אֶלְדָּעָה | ✓ | Noms propres | Eldaa [Elda] | ‘ELDÂ’Â|Elda — mwene Madiyani, mwene Ketura, muka Abrahamu |
| אלה | Rituels | pleurer, maudir | ‘ALH|kulaka|kuhehêrera|kuyabirwa|kuhanyagala|kuba buligo|*heherera*|buligo|*cîgash*|mwigasho|bîrha n’obunywesi|*higir* | |
| אַלָּה | ✓ | Flore | térébinthe | ‘ALÂ|murhi gwa terebinti|terebinti|muyerezi|nshebeyi |
| אָלָה-1 | Rituels | imprécation, malédiction | ‘ÂLÂ|kuhehêrerwa|kuhehererwa|kuhanyagaka|*gash*|*hehêrer*|*hanya* | |
| אָלָה-2 | Rituels | adjuration | ‘ÂLÂ|cihango|ecihango|caha|câha|ecaha|buhanya|mahanya|*hanya*|*hang*|*caha*|*gash*|*lahirir*|*yegûla* | |
| אֵלָה-1 | Flore | térebinthe | ‘ÊLÂ|terebinti|murhi|omurhi|*muhumbahumba* — murhi gwa malehe | |
| אֵלָה-2 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — murhambo omu Edomu |
| אֵלָה-3 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — mweneBaheshaBaeshamwami omu Israheli, 886 embere za Kristu |
| אֵלָה-4 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — ishe wa Ozeyamwami w’omu Israheli |
| אֵלָה-5 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — mwene Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| אֵלָה-6 | ✓ | Noms propres | Ela [Éla] | ‘ÊLÂ|Ela — mwene Uziw’oku bûko bwa Yuda |
| אֱלֹהִים | Êtres | dieu, Dieu | ‘ÊLOHÎM|Nnâmahanga|Nyamuzinda|ba-nyamuzinda|Nyakasane|Nyamubâho|enshanga|*shanga*|banyamuzinda|bazimu|*zimu* | |
| אֱלוֹהַּ-1 | Êtres | Dieu | ‘ÊLÔAH|Nyamubâho|Nyamuzinda|Nnâmahanga|Nyakasane | |
| אֱלוֹהַּ-2 | Êtres | dieu | ‘ELÔAH|nyamuzinda|bazimu|omuzimu|muzimu | |
| אֱלוּל | ✓ | Noms propres | Eloul [Éloul] | ‘ELÛL|omwezi gwa munani |
| אַלּוֹן-1 | Flore | chêne | ‘ALÔN|murhi gw’enshebeyi | |
| אַלּוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Allôn [Allon] | ‘ALÔN|Aloni — mwene Yedayaw’oku bûko bwa Simoni |
| אֵלוֹן תָּבוֹר | ✓ | Noms propres | Tabor | ‘ELÔN-TÂBÔR|rhurhondo rhwa Tabora|Elon-Tabor — Tabornshebeyi za Taboramirhi eri ekarhî ka Rama na Gibeya |
| אֵלוֹן-1 | Flore | chêne [FF 154.155.183] | ‘ELÔN|murhi|murhi gwa nshebeyi — mwene Zabuloni | |
| אֵלוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Elôn [Élon] | ‘ELÔN|Eloni — mwene Zabuloni |
| אֵלוֹנִי | ✓ | Noms propres | Elonites [Élonites] | ‘ELÔNÎ|omulala gw’Abaloni|bene Eloni — mulala gwa bene Eloni, mwene Zabuloni |
| אַלּוּף | Faune | vache | ‘ALÛF|nkafu|enkafu | |
| אָלוּשׁ | ✓ | Noms propres | Aloush [Alouch] | ‘ÂLÛSH|Alusi|Alushi|Alush — hantu Bene-Israheli bageraga kurhenga e bujà bw’e Misiri. |
| אֶלְזָבָד-1 | Noms propres | Elzavad [Elzabad] | ‘ELIZAVÂD|Elizabadi|Elizavadi|Elzabad — mulwi wa buko bwaGadioku ngoma ya Daudi | |
| אֶלְזָבָד-2 | ✓ | Noms propres | Elzavad [Elzabad] | ‘ELIZAVÂD|Elzabadi|Elzabad|Elizavadi — mwene Shemayamulanzi wa muhangow’amango ga Daudi |
| אֶלְחָנָן | Noms propres | Elhanân [Élanan] | ‘ELHHÂNÂN|Elehanani|NYAMUZIDA ABA WA LUKOGO — mulwi wa mango ga Daudieryo izino lidesire oku Nyamuzinda aba wa lukogokula banaha omwana elya LUKOGO e Bushi | |
| אֱלִיאָב-1 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliavu|Eliabu|Eliab|Eliyabu — mwene Heloni, murhambo; w’oku bûko bwa Zabuloniw’omu mango ga Musaeryo izîno lidesire oku NYAMUZINDAYELARHA |
| אֱלִיאָב-2 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliyabu|Eliabu — ishe wa Datani na Abirânw’oku bûko bwa Rubeni |
| אֱלִיאָב-3 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — nfula ya Isayi; mukulu wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| אֱלִיאָב-4 | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — wa kuli Elkana, shakulu wa Saweliw’oku bûko bwa Levi | |
| אֱלִיאָב-5 | ✓ | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — banji bagwerhe elyo izînow’omu bûka bwa Levi |
| אֱלִיאָב-6 | Noms propres | Eliav [Éliab] | ‘ELÎ’ÂV|Eliabu|Eliyabu — mulwi w’omu bûko bwa Gadiw’amango ga Daudi | |
| אֱלִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli |
| אֱלִיאֵל-2 | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — wa kuli Elkana, shakulûza wa Samweliw’oku bûko bwa Levi | |
| אֱלִיאֵל-3 | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — mwene Shimeyimurhambo wa mulalaw’oku bûko bwa BinyaminiBHS 1Nga 8.22 muli Elieli ci omu WLC 1Nga 8.20 muli Eliyemayi | |
| אֱלִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — mwene Shashakmukulu wa mulalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| אֱלִיאֵל-5 | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — balwi banji bagwerhe ely’izinooku ngoma ya Daudi | |
| אֱלִיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — murhambomwene Hebroniw’oku bûko bwa Levi |
| אֱלִיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Eliël [Éliel] | ‘ELÎ’EL|Elieli|Eliyeli — munyabuhashew’oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| אֱלִיאָתָה | ✓ | Noms propres | Eliata [Éliata] | ‘ELÎ’ÂTÂ|Eliata|Eliyata — mwene Hemanimwimbiza w’omu Ka-Nyamuzindaz’amango ga Daudi |
| אֱלִידָד | ✓ | Noms propres | Elidad [Élidad] | ELÎDÂD|Elidad|Elidadi — mwene Kisloniw’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶלְיָדָע-1 | ✓ | Noms propres | Elyada [Éliada] | ‘ELYÂDÂ’|’ELÎYÂDÂ’|Eliada|Elyada|Eliyada — mwene Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְיָדָע-2 | ✓ | Noms propres | Elyada [Éliada] | ‘ELYÂDÂ’|’ELÎYÂDÂ’|Elyada|Eliada — ishe wa Rezoni mwami w’Damaskoye wagwasanyagya na mwami w’Israheli ly’emwênè mpubahorheze Yuda oku lwa Ahaz |
| אֶלְיָדָע-3 | ✓ | Noms propres | Elyada [Éliada] | ‘ELYÂDÂ’|’ELÎYÂDÂ’|Eliada|Elyada|Eliyada — murhambo wa basirikaw’amango ga Yoshafati |
| אֵלִיָּה-1 | Noms propres | Elie [Élie] | ‘ELIYÂ|Eliyah|Eli|Eliya|Elia — mulêbioku ngoma ya mwami Ahabu omu Israheli y’emwênè | |
| אֵלִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Eliya [Élia] | ‘ELIYÂ|Eliya|Elia|Eli|Eliyah |
| אֵלִיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Eliya [Élia] | ‘ELIYÂ|Elia|Eliyah|Eliya|Eli — bantu banji omu bayankaga abakazi b’emahangaenyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֵלִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Elie [Élie] | ‘ELIYÂHÛ|ELIYÂ|Eliyahu|Eli|Eliya — mulêbi w’oku ngoma ya Ahabu, Akhab |
| אֱלִיהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ|Elihu — mwene Shemayeya, Shemaeyaeri izîno kuli kuderha YE NYAMUZINDAWANIeli: Nyamuzinda wanihû: yeBagwerhe amazino minja abantu b’omu Bibliya wa! |
| אֱלִיהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ|Elihu — mwene Yese aka Daudimwene wabo Daudiwa nda nguma na Daudimurhambo omu bûko bwa Yuda |
| אֱלִיהוּא-1 | ✓ | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ’|Elihu|Elîhu — wa kuli Elkqnashakulu wa Samweliw’oku bûko bwa Levi |
| אֱלִיהוּא-2 | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ’|Elihu|Elîhu — mulwiw’oku bûko bwa Menashèamango ga Daudi | |
| אֱלִיהוּא-3 | Noms propres | Elihou [Élihou] | ‘ELÎHÛ’|Elihu|Elîhu — mwira wa Ayubu | |
| אֶלְיְהוֹעֵינַי-1 | ✓ | Noms propres | Elyehoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoênayi|Eliyehoyenayi — mwene Meshelemiyahumulanzi wa lumvimango ga Daudi |
| אֶלְיְהוֹעֵינַי-2 | Noms propres | Elyehoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyohenayi|Elyehohenayi|Eliyehoyenayi — mwene Zakariyaw’omu mulala gwa Pahati-Mowabu | |
| אֶלְיוֹעֵינַי-1 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — wa kuli Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְיוֹעֵינַי-2 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — w’oku bûko bwa Simeoni |
| אֶלְיוֹעֵינַי-3 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — mwene Bekeraw’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶלְיוֹעֵינַי-4 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — badâhwa banji bagwerhe eryo izino enyuma ly’okerhenga buja e Babiloni |
| אֶלְיוֹעֵינַי-5 | ✓ | Noms propres | Elyoénaï [Éliohénaï] | ‘ELIYEHÔ’ÊNAY|Eliyehoyenayi|Eliyehoênayi — muntu w’omu mango ga Ezra |
| אֶלְיַחְבָּא | ✓ | Noms propres | Elyahba [Éliaba] | ‘ELYAHBÂ’|Elyahba|Eliyahba|Elyahaba|Eliyaba|Eliaheba — mulwi w’amango ga Daudi |
| אֱלִיחֹרֶף | ✓ | Noms propres | Elihoref [Élihoref] | ‘ELÎHOREF|Elihorefi|Elihoref — mwene Shisha;munya-buhashe w’oku ngoma ya Salomoni |
| אֱלִיל | Attributs | rien, en vain, idole | ‘ELÎL|enshusho z’obunywesi|abazimu|*zimu*|banyamuzinda w’abapagani|*nshus*|*banyamuz*|nshanga|busha|nta nsibu — byo baderha binzambinzambi omu lingalanshusho za bunywesi abantu bacijirire banywerhe mpu ye nyamuzinda wabobahabuke mpu ebi bacîjirire ye nyamuzinda | |
| אֱלִימֶלֶךְ | ✓ | Noms propres | Elimélek [Élimélek] | ‘ELÎMÊLEK|Elimeleki|Elîmêlek — muntu w’e Betelehemu oku lw’Abacîranuzi |
| אֶלְיָסָף-1 | ✓ | Noms propres | Elyasaf [Éliassaf] | ‘ELYÂSÂF|Eliasafi|Eliasafu|Elyasafi|Elyasaf — mwene Deyowelimurhambo omu bûko bwa Gadi amango ga Musa. |
| אֶלְיָסָף-2 | ✓ | Noms propres | Elyasaf [Éliassaf] | ‘ELYÂSÂF|Eliyasafu|Eliasafi|Elyasafi|Elyasafu — muntu w’omu bûko bwa Levi |
| אֱלִיעֶזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Elyezeri|Eliezer|Eliezeri — muja wa Abrahamu |
| אֱלִיעֶזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliezer|Elyezer|Eliyezeri — mwene Musa |
| אֱלִיעֶזֶר-3 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliyezeri|Eliyezer|Elyezeri|Elyezer — mwene Bekeriw’oku bûko bwa Binyamini |
| אֱלִיעֶזֶר-4 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri — Mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi |
| אֱלִיעֶזֶר-5 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri — mwene Zikri, murhambo omu bûko bwa Rubeni;w’amango ga Daudi |
| אֱלִיעֶזֶר-6 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri — mwene Dodavahu;mulêbi; w’oku ngoma ya Yozafati |
| אֱלִיעֶזֶר-7 | ✓ | Noms propres | Eliézer [Éliézer] | ‘ELÎ’ÊZER|Eliezeri|Eliyezeri|Eleyazari — bantu banji bagwerhe eryo izino; enyuma z’okurhengaomu buja e Babiloni |
| אֱלִיעָם-1 | ✓ | Noms propres | Eliam [Éliam] | ‘ELÎ’ÂM|Eliam,|Eliyamu|Eliamu — Ishe wa Bat-Sheba, muka Uriya |
| אֱלִיעָם-2 | ✓ | Noms propres | Eliam [Éliam] | ‘ELÎ’ÂM|Eliam|Eliamu|Eliyamu|Eliyam — mwene Ahitofeli; mulwi w’amango ga Daudi |
| אֱלִיעֵנַי | Noms propres | Eliénaï [Éliénaï] | ‘EL’ÎÊNAY|Elienay|Elienayi|Eliyenay|Eliyenayi — mugala wa Shimeyimugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini | |
| אֱלִיפַז-1 | ✓ | Noms propres | Elifaz [Élifaz] | ‘ELÎFÂZ|Elifaz|Elifazi|Elipaz|Elipazi — mugala wa Ezau |
| אֱלִיפַז-2 | Noms propres | Elifaz [Élifaz] | ‘ELÎFÂZ|Elifaz|Elifazi|Elipaz|Elipazi — muntu w’e Temabimwira wa Ayubu | |
| אֱלִיפַל | Noms propres | Elifal [Élifal] | ‘ELÎFAL|Elifal|Elifali — mwene Urimulwi w’amango ga Daudi | |
| אֱלִיפְלֵהוּ | ✓ | Noms propres | Elifléhou [Élifléhou] | ‘ELÎFLEHÛ|Eliflehu — wa kuli bene Levi,aligi muleviti omu ka-Nyamuzindaw’amango ga Daudi |
| אֱלִיפֶלֶט-1 | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti|Elifelet — mwene Daudiw’oku bûko bwa Yuda | |
| אֱלִיפֶלֶט-2 | ✓ | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti|Elifeleti — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| אֱלִיפֶלֶט-3 | ✓ | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti — mwene Eshekiw’oku bûko bwa Benyamini |
| אֱלִיפֶלֶט-4 | ✓ | Noms propres | Elifèleth [Éliféleth] | ‘ELÎFÊLET|Elifêleti|Elifêlet — Bantu banji bagwerhe ago mazinoenyuma ly’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֱלִיצוּר | ✓ | Noms propres | Eliçour [Élissour] | ‘ELÎTSÛR|Elitsur|Elisuri — mwene Shedeurimurhambow’oku bûko bwa Rubeniw’amango ga Musa |
| אֱלִיצָפָן-1 | ✓ | Noms propres | Eliçafân [Élissafan] | ‘ELÎTSÂFÂN|Elisafani|Elitsafân — mwene Uzielwa bûko bwa Levi |
| אֱלִיצָפָן-2 | ✓ | Noms propres | Eliçafân [Élissafan] | ‘ELÎTSÂFÂN|Elisafani|Elitsafân — mwene Parnakimurhambow’oku bûko bwa Zabuloni |
| אֱלִיקָא | ✓ | Noms propres | Eliqa [Élica] | ‘ELÎKÂ|Elikà|Elika — we Harodimulwi w’amango ga Daudi |
| אֶלְיָקִים-1 | Noms propres | Elyaqim [Éliaquim] | ‘ELYÂKÎM|Eliyakimu|Elyakim — mwene Hilkiyahumunyabuhashew’amango ga Hezekiyahu, Ezekiyasi | |
| אֶלְיָקִים-2 | ✓ | Noms propres | Elyaqim [Éliaquim] | ‘ELYÂKÎM|Eliyakimu|ELyakim — mwene Yoshiyahu, Yozias gwarhi Abagrekimwami ou Yuda 609-597 |
| אֶלְיָקִים-3 | ✓ | Noms propres | Elyaqim [Éliaquim] | ‘ELYÂKÎM|’ELYÂQÎM|Eliyakimu|Eliyakim|Elyakim — mudâhwa w’enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֱלִישֶׁבַע | ✓ | Noms propres | Elisabeth [Élichéba] | ‘ELÎSHEBA|Luzabeti|Elisheba|Elizabeti|Elishêba — mwâli wa Aminadabumuka Aroni |
| אֱלִישָׁה | Noms propres | Elisha [Élicha] | ‘ELÎSHÂ|Elisha — mwene Yavâniwa kuli Yafet | |
| אֶלְיָשִׁיב-1 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyashibu|Eliyasibu|Eliyashib — wa kuli bene Zorobabelw’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְיָשִׁיב-2 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyasibu|Eliyashibu|Eliyashib — mûdâhwaoku lwa Daudi |
| אֶלְיָשִׁיב-3 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyasibu|Eliashibu|Eliashibi|Eliyashibu|Eliyasibu|Eliyashib — bantu banji bagwerhe ery’ izînoenyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| אֶלְיָשִׁיב-4 | ✓ | Noms propres | Elyashiv [Éliachib] | ‘ELYÂSHÎV|Eliyasibu|Eliyashibu|Eliashibi|Elyashibi — mudâhwa mukuluenyuma z’okurhenga omu buja e Babiloni |
| אֱלִישָׁמָע-1 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mwene Amihudmurhambow’oku bûko bwa Efrayimushakulûza wa Yoshwa, Yozwe gwarhi AbagrekiElishamâ kuli kuderha: NYAMUZINDA KUYUMVA AYUMVA |
| אֱלִישָׁמָע-2 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mwene Daudiw’oku bûko bwa YudaElishama: NYAMUZINDA KUYUMVA AYUMVA |
| אֱלִישָׁמָע-3 | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — shakulu wa Ismaeli | |
| אֱלִישָׁמָע-4 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mwene Yakamyaw’oku bûko bwa Yuda |
| אֱלִישָׁמָע-5 | ✓ | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — mudâhwaw’amango ga Yehoshafati, Yozafati gwarhi Abagreki |
| אֱלִישָׁמָע-6 | Noms propres | Elishama [Élichama] | ‘ELÎSHÂMÂ’|Elishama — munya-buhashew’amango ga Yehoyakim | |
| אֱלִישָׁע | ✓ | Noms propres | Elisée [Élisée] | ‘ELÎSHÂ’|Elisha|Elizeyo|Elizeo — mwene Shafati |
| אֱלִישָׁפָט | ✓ | Noms propres | Elishafath [Élichafath] | ‘ELÎSHÂFÂT|Elishafati — mwene Zikiriw’amango ga mwamikazi AtaliyaElishafat kuli kuderha: NYAMUZINDA YE TWA EMANJA |
| אֱלִישׁוּעַ | ✓ | Noms propres | Elishoua [Élichoua] | ‘ELÎSHUA’|Elishuwa — kuli kuderha « NYAMUZINDA OCIZA » |
| אֱלִיָּתָה | ✓ | Noms propres | Eliyata [Éliata] | ‘ELIYÂTÂ|’ELIYÂTHÂ|Eliyata — mwene Hemânimwimbiza w’omu ka-Nyamuzindaw’amango ga Daudi |
| אַלְמֻגִּים | ✓ | Flore | genévrier | ‘ALMUNÎM|nsantali|ensantali — guba murhi ogwo |
| אֲלֻמָּה | Objets réels | gerbe | ‘ALUMÂ|mwîha|mîha|*îha* — nka abantu barhema amahemba erhi batwa obukere lyo bajira emiha | |
| אַלְמוֹדָד | ✓ | Noms propres | Almodad | ‘ALMÔDAD|Almodadi — mwene Yoktâniw’oku nkomôka ya Sem |
| אַלַּמֶּלֶךְ | ✓ | Noms propres | Alammélek [Alamélek] | ‘ALAMÊLEK|Alameleki|Almeleki|Almelek — lugo lwali omu cihugo ca Aseriomu ishwa lya Aseri |
| אֶלְנַעַם | ✓ | Noms propres | Elnaam [Elnam] | ‘ELNA’AM|Elnamu|Elnam — îshe wa Yeribayi na Yoshaviya |
| אֶלְנָתָן-1 | ✓ | Noms propres | Elnatân [Elnatan] | ELNÂTÂN|Elinatana|Elnatân — îshe wa Neshushta,mpu Nehushata gwarhi Abashi, olya muka YehoyakimElnatan kuli kuderha NYAMUZINDA ASHOBÔZA |
| אֶלְנָתָן-2 | Noms propres | Elnatân [Elnatan] | ‘ELNÂTÂN|Elinatana|Elnatân|Elnatani — mwene Akbormunya-buhashew’amango ga Daudi | |
| אֶלְנָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Elnatân [Elnatan] | ELNÂTÂN|Elinatana|Elnatân|Elnatani — murhambow’enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni |
| אֶלָּסָר | ✓ | Noms propres | Ellasar | ‘ELÂSÂR|Elasari|Elasar — hantu haguma, emwa mwami Ariyoko |
| אֶלְעָד | ✓ | Noms propres | Eléad [Élad] | ‘EL’ÂD|Eleyadi|Elad|Elehadi|Eleadi — mwene Efrayimu |
| אֶלְעָדָה | Noms propres | Eléada [Élada] | ‘EL’ÂDÂ|Eleyada|Eleada|Elehada — mwene Tahati, kwo kuderha mwinjikulu wa Efrayimu | |
| אֶלְעוּזַי | Noms propres | Eléouzaï [Élouzaï] | ‘EL’ÛZAY|Eluzayi|Eleuzayi — muntu, ntwali y’amango ga Daudi | |
| אֶלְעָזָר-1 | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar|*yazar*|*ezar*|*azar* — mwene Aronimudâhwa mukulu | |
| אֶלְעָזָר-2 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar — mwene Abinadabu |
| אֶלְעָזָר-3 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar|Eleazar — mwene Dodontwali y’amango ga Daudi |
| אֶלְעָזָר-4 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|Eleyazar|Eleazar — muntu w’oku bûko bwa Levi |
| אֶלְעָזָר-5 | ✓ | Noms propres | Eléazar [Élazar] | ‘EL’ÂZÂR|Eleyazari|eleyazar|Eleazar|*azar*|*ezar* — bantu banji baligwerhe eryo izîno |
| אֶלְעָלֵה | Noms propres | Eléalé [Élalé] | ‘EL’ÂLÊ|Elealè|Eleale — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni | |
| אֶלְעָשָׂה-1 | ✓ | Noms propres | Eléasa [Élassa] | ‘EL’ÂSÂ|Eleyasa|Eleasa — wa kuli bene Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְעָשָׂה-2 | ✓ | Noms propres | Eléasa [Élassa] | ‘EL’ÂSÂ|Eleyasa|Eleasa — mwene Rafaw’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶלְעָשָׂה-3 | ✓ | Noms propres | Eléasa [Élassa] | ‘ELEÂSÂ|Eleyasa|Elasa|Eleasa — mudâhwawa mango ga Ezdra,kwo kuderha enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אֶלְעָשָׂה-4 | Noms propres | Eléasa [Élassa] | EL’ÂSÂ|Eleyasa|Eleasa|Elasa — mwene Shafânmunya-buhashewa mango ga Sedekiyahu, Sedekias gwarhi Abagreki | |
| אֶלֶף | Faune | Élef | ‘ÊLEF|bishwekwa|nkafu|murhwe|cihumbi|*kafu*|*humbi* — Elef, lwali lugo lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| אֶלְפֶּלֶט | ✓ | Noms propres | Elpaleth [Elpéleth] | ‘ELPÊLET|Elipeleti|Elipalet|Elifeleti — mwene Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| אֶלְפַּעַל-1 | ✓ | Noms propres | Elpaal | ‘ELPA’AL|Elipali|Elipala|Elipaal|Elpaali — mwene Shaharayim, Shaharayimu gwarhi Abashi! |
| אֶלְפַּעַל-2 | Noms propres | Elpaal | ‘ELPA’AL|Elipali|Elipala|Elipaal — ali muntu w’obûko bwa Benyamini | |
| אֶלְצָפָן | ✓ | Noms propres | Elçafân [Élissafan] | ‘ELSHAFÂN|Elishafani|Elishafân|Elisafani|Elshafan — mwene Uziyeli w’omu bûko bwa Levi |
| אֶלְקָנָה-1 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ELKÂNÂ|Elkana|Elikana — mwene Asiri w’omu bûko bwa bene Kore ba kuli bene Levi | |
| אֶלְקָנָה-2 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ELKÂNÂ|Elkana — mwene Yeroham, Yerohami gwarhi Abashi! | |
| אֶלְקָנָה-3 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ELKÂNÂ|Elkana|Elikana — mulwi w’amango ga Daudi | |
| אֶלְקָנָה-4 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana | |
| אֶלְקָנָה-5 | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — mwene Ahimoti,Mahatishakulûza wa SamweliHemâni w’oku bûko bwa Levi | |
| אֶלְקָנָה-6 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — mwene Yowelishakulûza wa Hemâniw’oku bûko bwa Levi |
| אֶלְקָנָה-7 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — shakulûza wa Berekiyamuleviti, kwo kderha oku bûko bwa levibulya omu bûko bwa levi bakagikûla Abaleviti |
| אֶלְקָנָה-8 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — mulanzi wa muhango gw’Omucîmba gw’Amalaganyow’oku bûko bwa Leviw’amango ga Daudi |
| אֶלְקָנָה-9 | ✓ | Noms propres | Elqana [Elcana] | ‘ElkÂNÂ|Elkana|Elikana — musirika mukulu omu basirika ba mwami Ahaz.Akazi gwarhi Abashi |
| אֶלְקֹשִׁי | Noms propres | Elqoshite [d’Elcoch] | ‘ELKOSHÎ|Banya-Elkosh|Abaelkoshi|Abayelkoshi|Abanya-Elkoshi — eci cinwa « Elkosh » ciri cihugo | |
| אֶלְתּוֹלַד | ✓ | Noms propres | Eltolad | ‘ELTÔLAD|Eltoladi|Eltolad — hali hantu haguma |
| אֶלְתְּקֵא | ✓ | Noms propres | Elteqé [Eltequé] | ‘ELTEKÊ’|Eltekè|Elteke — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| אֶלְתְּקֹן | Noms propres | Elteqôn [Eltecône] | ‘ELTEKON|Eltekoni|Elteôn — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| אַמָּה | Noms propres | Amma | ‘AMÂ|Amâ|murhundu|nyîrhundwe|mitungo y’aha muhango — lugero lwa ngafula, erhi hantu haderhwa Amâlugero lwa centimetri 44,5 erhi lwa minwe 24lugero lwa nfune 6; epani 2;lugero ngafula ebwami: centimetri 51,81 | |
| אָמָה | Êtres | esclave, servante | ‘ÂMÂ|*muja*|omuja-nyere|mujakazi|muja-kazi|*jakaz*|*kaz* | |
| אָמוֹן-1 | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amoni|Amon — mwene Menashèmwami wayîma omu Yudeya 642-640 | |
| אָמוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amôn|Amoni|Amôni — Murhambo mukulu, ali koverneri omu Samariya oku lwa Ahab. Oku lwa Akabu gwarhi Abashi |
| אָמוֹן-3 | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amôni|Amoni|Amôn — mukulu wa milalamushizi erhi muganda wa Salomoniw’enyuma w’obuja bw’e Babiloni | |
| אָמוֹן-4 | Noms propres | Amôn [Amon] | ‘ÂMÔN|Amoni|Amôni|Amôn — muzimu w’e Misiri | |
| אֵמוּן | Attributs | fidelité, verité, fidèle | ‘ÊMÛNÂ|bwikubagirwa|okuli|mwikubagirwa|*kubagir*|omurhundu guli nka muzire|*muzir* | |
| אֱמוּנָה | Attributs | fidelité, loyauté, confiance | ‘EMÛNÂ|burhahemuka|bwikubagirwa|ngwarhwamurhima|*zibuh*|*kubagir*|*hemuk*|*besha*|*shinganyany*|*murhima mwinja*|cikono c’okukengwa|barhàrhegagamwo ciru eriguma|*shingan* | |
| אָמוֹץ | Noms propres | Amoç [Amots] | ‘ÂMÔTS|Amots|Amosi|Amotsi — îshe w’omulêbi Yeshaya, Izaya gwarhi Abaswahili n’Abashi | |
| אָמִי | ✓ | Noms propres | Ami | ‘ÂMÎ|Ami — mukulu wa milalaw’omu ciganba c’abaderhwa « muganda wa Salomoni »enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| אֲמִינוֹן | ✓ | Noms propres | Amnon | ‘ÂMÎNÔN|Aminoni|Amnôn — mwene Daudi |
| אֲמָם | ✓ | Noms propres | Amam | ‘AMÂM|Amami|Amâm|Amâmi — lugo lw’omu ishwa lya Yudalugoishwalya Yuda |
| אמן-1 | Attributs | être ferme, bien établi | ‘AMEN|*birhali bya bunywe*|ebinwa binyu birahli bya bunywesi|ebisezire|biyûbake bwinja|muntu nkana|mutabêsha|*bêsha*|*rhakahuliga*|ntahuligana|yeshi|*kubargir*|*tugikiz*|*simba*|kabage kalya kanwa|enyumpa nkomo komo|kubâho amango goshi|*yîmang*|*yukiriz*|*bonekana*|*lanzire ako kanwa*|*shinganine* — biyerekire ebinwa erhi bûbakebiyerekire kurhi omuntu ayôrha n’oyu ali omu ndagâno | |
| אמן-2 | Attributs | fie, croire, avoir la foi | ‘AMEN|*yemera*|*yemêr*|gwarha murhima|*kubagir*|k’okuli|*yemir*|*kwikubagir*|*langalir*|*huligan* — biyerekire kurhi omuntu ayôrha n’abandierhi kurhi omuntu ayorha embere za Nyamuzindaebiyerekire okuli | |
| אָמֵן | Divers | sûrement! | ‘ÂMÊN|Neci ntyo|Amen|kwo biri ntyo|bibe ntyo|kwo n’okwo|nkana nkana|okuli — kwo n’okwonkana nkana | |
| אֹמֶן | Attributs | fidelité | ‘OMÊN|burhahemuka|bwikubagirwa|mutabesha | |
| אֲמָנָה-1 | ✓ | Noms propres | Abana | ‘AMÂNÂ|ABÂNÂ|Abanâ|Abana|Amana — luli lwishi lw’e Damasko omu Sîriya |
| אֲמָנָה-2 | Noms propres | Amana | ‘AMÂNÂ|Amanâ — ntondo y’omu Libano | |
| אַמְנוֹן-1 | Noms propres | Amnon | ‘AMNÔN|Amnoni|Amnôni|Amnôn|*noni* — mugala wa Daudi | |
| אַמְנוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Amnôn [Amnon] | ‘AMNÔN|Amnôni|Amunoni|Amunôn |
| אַמְצִי-1 | Noms propres | Amçi [Amsi] | ‘AMTSÎ|Amtsi|Amusi|Amsi — mwene Banishakulûza wa Etâniw’oku bûko bwa Levi | |
| אַמְצִי-2 | ✓ | Noms propres | Amçi [Amsi] | ‘AMTS|Amtsi|Amusi|Amsi — mwene Zakariyashakûlu wa Adayamudâhwaw’oku bûko bwa Levi |
| אֲמַצְיָה-1 | Noms propres | Amasias [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amatsiyahu|Amasiasi — mwene Yoashali ayîmire omu Yuda 796-767 | |
| אֲמַצְיָה-2 | Noms propres | Amacya [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amaziasi|Amasia|Amasiya | |
| אֲמַצְיָה-3 | Noms propres | Amacya [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amatsiyahu|Amaziasi|*Amasia* — mwene Hilkiyashakulûza wa Etâniw’oku buko bwa Levi | |
| אֲמַצְיָה-4 | Noms propres | Amacya [Amassia] | ‘AMATSIYÂ|Amatsiya|Amaziya|Amasiasi|Amasia — mudâhwa w’e Betelehemuw’amango g’omulebi Amosi | |
| אֲמַצְיָהוּ | Noms propres | Amasias [Amassia] | ‘AMATSIYÂHÛ|Amaziyahu|Amatsiyahu|Amaziyasi|Amasiyasi — mwene Yowash, mwami w’e Yudeya 796-767 | |
| אִמֵּר-1 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — shakulûza wa Maesayi, Mayesayi nkaba omu mashi,shakulûza wa Amashsayi mudâhwa |
| אִמֵּר-2 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — mudâhwa w’amango ga Daudi |
| אִמֵּר-3 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri|lmeri — mukulu wa milalaenyuma ly’obuja bw’e Babiloni |
| אִמֵּר-4 | ✓ | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — hali hantu |
| אִמֵּר-5 | Noms propres | Immer | ‘IMÊR|Imeri — îshe wa Pashhur.ali mudâhwa | |
| אִמְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Imri | ‘IMRÎ|Imri — mwene Banishakulûza wa Uthayiw’oku bûko bwa Yuda |
| אִמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Imri | ‘IMRÎ|Imri — îshe wa Zakurakagishakûlula enkutaw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אֱמֹרִי | Noms propres | Amorites | ‘AMORÎ|Amoriti|*Banya-Amor*|Abaamori|Amoreni|mulala gwa AMOR|*morit*|*moren*|*munya-Mor*|*banyamor*|*banya-Mori*|*ba-Amor*|*banya-Moren* — bali b’oku nkomôka za Kanâni | |
| אֲמַרְיָה-1 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amarya|Amaria|Amariya | |
| אֲמַרְיָה-2 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amarya|Amariya|Amariya | |
| אֲמַרְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya |
| אֲמַרְיָה-4 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya|Amarya|Amariya | |
| אֲמַרְיָה-5 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya|Amaria | |
| אֲמַרְיָה-6 | Noms propres | Amarya [Amaria] | ‘AMARYÂ|Amariya|Amarya|Amarya | |
| אֲמַרְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Amaryahou [Amaria] | ‘AMARYÂHÛ|Amariyahu|Amaryahu |
| אֲמַרְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Amaryahou [Amaria] | ‘AMARYÂHÛ|Amariyahu|Amaryahu — mudâhwa mukulu w’amango ga Salomoni |
| אֲמַרְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Amaryahou [Amaria] | ‘AMARYÂHÛ|Amariyahu|Amaryahu |
| אַמְרָפֶל | ✓ | Noms propres | Amraphel [Amrafel] | ‘AMARYÂHÛ|Amrafeli|Amrafel|Amarafeli|Amarafel — mwami w’ e Shineyar, mpu Sineyari gwarhi Abashi |
| אֱמֶת | Attributs | vérité, loyauté, fidelité | ‘ÊMET|kunali|binali|okunali|*kuli*|*rhonyi*|*rhonz*|*rhonya*|*ntahemu*|*nongolîn*|*kubagir*|ntyo|*yunjuz*|*yunjul*|*kushingan* | |
| אַמְתַחַת | ✓ | Objets réels | sac | ‘AMTAHAT|enshoho|nshoho|nvumba|luvumba|*shoho*|*vumb*|*zigo* |
| אֲמִתַּי | Noms propres | Amittaï | ‘AMITAY|Amitayi — îshe w’omulebi Yona | |
| אֱנוֹשׁ | ✓ | Noms propres | Enosh [Énos] | ‘ENÔSH|Enosh|Enoshi|muntu|bantu-cigushè — Enosh kuli kuderha muntu, erhi bantu-cigushèkunali kula omuntu muguma ahabwa izino lya Bashimpu wendi, erhi: Nie Muntu, Nie Mushi, Nie Babembe |
| אֲנָחֲרַת | ✓ | Noms propres | Anaharath | ‘ANAHARAT|Anaharati — lugo lw’omu ishwa ly’ Isakari |
| אֲנִיעָם | ✓ | Noms propres | Aniam | ‘ANÎÂM|Aniyam|Aniam|Aniyamu — mwene Shemidaw’oku bûko bwa Menashè |
| אֲנָךְ | Objets réels | plomb | ‘ANÂK|lugero|cuma cizirho — cuma baderha plomb omu nfarasè, mpu piombo omu citalyanamuhindongeze omu mashi muli Amos 7, 7 mpu lugero!ci akaba kwo binali! | |
| אֲנָפָה | Faune | héron | ‘ANÂFÂ|muhangâli|omuhangâli|mihangâli|emihangâli|hangâli|*hangali*|mutulama | |
| אֲנָקָה | ✓ | Faune | gecko, gemissement | ‘ANÂKÂ|ecibulubulu|muniho|kuniha|cibulubulu |
| אָסָא-1 | Noms propres | Asa | ‘ÂSÂ’|Asa — mwene Abiyamwami wayîmaga e Yudeya omu 911 embere za Kristu | |
| אָסָא-2 | ✓ | Noms propres | Asa [Assa] | ‘ÂSÂ’|Asa — îshe wa Berekiyamulevitiw’enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| אַסִּיר-1 | ✓ | Noms propres | Assir, prisonnier | ‘ASÎR|Asiri — mwene Korewa kuli bene Kehatiw’oku bûko bwa Levi |
| אַסִּיר-2 | Noms propres | Assir, prisonnier | ‘ASÎR|Asiri — mwene Ebyasafiwa kuli bene Kehatishakulûza wa Hemâni | |
| אַסְנָה | ✓ | Noms propres | Asna | ‘ASNÂ|Asna|Asena — mukulu wa milalamukozi omu ka-Nyamuzindaw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אָסְנַפַּר | ✓ | Noms propres | Asnappar | ‘ASNAPAR|Asnapar|Asnapari|Ashurbanipal|Asurbanipali — mwami w’e Asîriya; ye Ashurbanipal (669-626) |
| אָסְנַת | ✓ | Noms propres | Asenath [Asnath] | ‘ASNAT|’ASNATH|Asenati|Asinati — mwali wa Putifarimuka Yozefu |
| אָסָף-1 | Noms propres | Asaf [Assaf] | ‘ÂSÂF|Asaf|Azafi|Asafi|Asafu|Azafu — mwene Yowelimwimbiza omu ka-Nyamuzindawa mango ga Daudi | |
| אָסָף-2 | Noms propres | Asaf [Assaf] | ‘ÂSÂF|Asafi|Azafi|Asaf|Azafu — îshe wa Yowahmurhindisi w’emyandikow’amango ga Hezekiyahu, mpu Ezekiasi gwarhi Abashi | |
| אָסָף-3 | ✓ | Noms propres | Asaf [Assaf] | ‘ÂSÂF|Asafi|Azafi|Azafu|Asaf — mulanzi w’omuzirhuw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אַסְפָּתָא | Noms propres | Aspata | ‘ASPÂTÂ’|’ASPÂTHÂ’|Aspata|Asfata — mwene Hamâni, Hamân | |
| אסר | ✓ | Rituels | lier | ‘ÂSÊR|cishweke|kucigasha|kushweka|endahiro|ashwesirwe|kushwekwa|*shwek*|*shwes*|gw’okuli|*rheges* |
| אִסָּר | ✓ | Rituels | serment | ‘ISÂR|ciragane|acishwekagamwo|*rheges*|*shwek*|*dahir*|*shwesir*|*higo*|mulâli — ciragana cage acîshekagamwo yene |
| אֵסַר־חַדֹּן | Noms propres | Asarhaddon [Assarhaddon] | ‘ASÂR-HADON|Asaradoni|Asarihadoni|Esar-Hadôn — mugala wa Senakeribu, mwami w’e Asîriya | |
| אֶסְתֵּר | Noms propres | Esther | ‘ESTÊR|’ESTHÊR|Esteri|Ester — izîno lya mukazimwamikazi w’e Persiya, e Bupersi | |
| אֵפֹד-1 | ✓ | Noms propres | Efod [Éfod] | ‘EFOD|Efodi — îshe wa Haniyeliw’omu bûko bwa Menashè |
| אֵפֹד-2 | Objets réels | éphod | ‘EFOD|efodi|*cishuli cage c’obudâh*|*cishuli c’obudâh*|*cishul*|*cishûl*|omwirhêro — mwambalo gw’abadâhwa | |
| אֵפֹד-3 | Objets réels | éphod | ‘EFOD|omwirhêro|efodi|*bishûl*|*cishul* | |
| אֵפֹד-4 | Objets réels | éphod (d’un idole) | ‘EFOD|mwîrhero gw’enshanga|efodi — mwirhêro aba mira bakag’iyambika ensanamu y’omuzimu | |
| אֲפִיח | ✓ | Noms propres | Afiah [Afia] | ‘AFÎ|AFÎAH|Afiyahi|Afiyah — muntuw’oku bûko bwa Benyamini |
| אַפַּיִם | Noms propres | Appaïm | ‘APAYIM|Apayim|Apayimu — wa kuli bene Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda | |
| אֲפִיק | ✓ | Noms propres | Afiq [Afic] | ‘APÎK|Afik|Afiki — lugo lw’omu ly’omu ishwa lya Aseri |
| אֶפְלָל | Noms propres | Eflal [Éflal] | ‘EFLAL|Eflal|Eflali|Efilali — wa kuli bene Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda | |
| אֶפֶס דַמִּים | ✓ | Noms propres | Efès-Dammim [Éfès-Dammim] | ‘ÊFEZ-DAMÎM|Efezi-Damimi|Efes-Damim|Efesi-Damimu — hantu aho |
| אֶפְעֶה | Faune | vipère | ‘ÊFÊ|igù|njoka y’igu|*njoka* — omu cihebraniya mpu èfêye mujoka w’igù | |
| אֲפֵק-1 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Apeki|Afeki|Apek|Afek — lugo, kandi luderhwa Sarônilugo lw’ebuzikiro bwa Silo |
| אֲפֵק-2 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Apeki|Apek|Afeki|Afek — lugo l’omu Sîriya |
| אֲפֵק-3 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Afeki|Afek|apeki|Apek — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| אֲפֵק-4 | ✓ | Noms propres | Afeq [Afec] | ‘APEK|Afeki|Afek|Apeki|Apek — lugo luba oku cirimbirimbi ca Golâni |
| אֲפֵקָה | ✓ | Noms propres | Aféqa [Aféca] | ‘AFEKÂ|Afeka — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| אֶפְרַיִם | Noms propres | Ephraïm [Éfraïm] | ‘EFRAYIM|Efrayimu|Efrayim|Efurayimu — mwene Yuzufu mugala wa Yakobo, Yozefu gwarhi bagumashakulu wa mulala gwa Efrayimu muli Bene Israheli | |
| אֶפְרָת-1 | Noms propres | Ephrata [Éfrata] | ‘EFÂT|Efrata — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| אֶפְרָת-2 | ✓ | Noms propres | Ephrata [Éfrata] | ‘EFRÂT|Efrata — mukazi oyomuka Kaleb |
| אֶפְרָתִי-1 | ✓ | Noms propres | Ephratéen [clan d’Éfrata] | ‘EFRATÎ|banya-Efrata — bantu bayûbakaga e Efrata |
| אֶפְרָתִי-2 | ✓ | Noms propres | Ephratéen [Éfraïmite] | ‘EFRATÎ|bene Efrayimu|munya-Efrayimiti|munya-Efrayimu|muefrayimu — bantu b’oku bûko bwa Efrayimu |
| אֶצְבּוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Eçbôn [Esbon] | ‘ETSBÔN|Esiboni|Etsiboni|Etsbon — mugala wa Gadi |
| אֶצְבּוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Eçbôn [Esbon] | ‘ETSBÔN|Esiboni|Etsiboni|Etsbon — mugala wa Bêlaw’oku bukô bwa Benyamini |
| אָצַל | Noms propres | Assal [FCL]; Açal | ‘ÂTSAL|Atsal|Asali|Asal|Atsali|Azali | |
| אָצֵל | ✓ | Noms propres | Assel [FCL]; Acel | ‘ÂTSEL|Aseli|Asel|Atseli|Atsel |
| אֲצַלְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Açalyahou [Assalia] | ‘ATSALYÂHÛ|Asalyahu|Atsalyahu|Asaliyahu — mugala wa Meshulaishe wa Shafânmwandisi w’omu ka-Nyamuzindaamango ga mwami Yoshiyahu, Yoziasi gwarhi baguma |
| אֹצֶם-1 | ✓ | Noms propres | Ocem [Ossem] | ‘OTSEM|Osema|Otsema|Otsem|Osemi|Osemu — mwene Yeshaya, Izaya gwarhi bagumabalondana na Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| אֹצֶם-2 | ✓ | Noms propres | Ocem [Ossem] | ‘OTSEM|Otsem|Otsemi|Osemu|Osema — mugala wa Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| אֵצֶר | Noms propres | Ecèr [Esser] | ‘ÊTSER|Eseri|Etseri|Etser|Eser — mugala wa Seyir, Sheyir | |
| אֶקְדָּח | Objets réels | pierres ornementales, pierre précieuse | ‘EKDÂ|EQDÂ|mabuye ga citwiro cidarhi|mabuye ga kuyinjihiriza enyumpa — mabuye gakubambîra enyumpamabuye ga ngulo ndarhi | |
| אַקּוֹ | ✓ | Faune | bouquetin | ‘AKÔ|AQÔ|empene y’emuzirhu — omu nfarasè mpu « bouquetin » |
| אְרָא | ✓ | Noms propres | Ara [Éra] | ‘ARÂ|Ara — mugala wa Yitraniw’oku bûko bwa Aseri |
| אַרְאֵלִי-1 | ✓ | Noms propres | Aréli, descendants d’Aréli | ‘ARÊLÎ|Areli|Bene Areli|Abareli|w’oku bûko bwa Areli — wa kuli bene Arel, Arelibene Areli |
| אַרְאֵלִי-2 | ✓ | Noms propres | Aréli, descendants d’Aréli | ‘ARÊLÎ|Areli|Abareli|bene Areli — Ab’omulala gwa Areli |
| אֲרָב | ✓ | Noms propres | Arav [Arab] | ‘ARÂV|Araba|Arav — luli lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| אַרְבֶּה | Faune | sauterelle, insecte nuisible | ‘ARBÊ|nzige|enzige|minunu|eminûnu|omwinûnu|minûnu — erhi yindi mihuka esherêza | |
| אֲרֻבּוֹת | ✓ | Noms propres | Aroubboth [Arouboth] | ‘ARUBÔT|Aruboti — hantu h’omu lubanda lwa Sharôni |
| אַרְבִּי | ✓ | Noms propres | Arbite [Arab] | ‘ARBÎ|w’e Araba|w’e Arav|Arabi — muntu oyubaka erhi waburhagwa e Araba, Arav omu lubanda lwa Sharôni, mula lubanda Tel-Aviv (1948) ayûbakirwe enyuma z’okushandabanyibwa k’Abayahudierhi bahimwa na Abaroma (70-1947). |
| אֶרֶג | Objets réels | la navette du tisserand | ‘ÊREG|mulindizo|mulindizo n’olya caburhinda|ntôzo|entôzo — omulindizo na caburhinda | |
| אַרְגֹּב-1 | ✓ | Noms propres | Argov [Argob] | ‘ARGOV|Argobu|Argovu|Argov — cihugo eco |
| אַרְגֹּב-2 | ✓ | Noms propres | Argov [Argob] | ‘ARGOV|Argobu|Argovu|Argov — cihugo eco |
| אַרְגְּוָן | Objets réels | pourpre-rouge | ‘ARGEVÂN|ARGEWÂN|kaduku ka kalinga — rhuduku rhwa kalinga bayambala ebwami | |
| אַרְגָּמָן | Objets réels | tissu de pourpre violette | ‘ARGÂMÂN|emyenda y’akaduku|omwenda gw’akaduku|mwenda gwa kaduku | |
| אַרְדְּ | ✓ | Noms propres | Ard [Arde] | ‘ARDÎ|Aredi|*ared* — mugala wa Benyamini |
| אַרְדּוֹן | ✓ | Noms propres | Ardôn [Ardon] | ‘ARDÔN|Ardoni — mugala wa Kalebu |
| אַרְדִּי | ✓ | Noms propres | Ardite | ‘ARDÎ|omulala gw’Abaaredi|Abaaredi|Bene Aredi|*aredi* — mulala gwa Aredi |
| אַרְוָד | Noms propres | Arvad | ‘ARVADÎ|Arvadi — muntu oyo | |
| אֲרוֹד | ✓ | Noms propres | Arod | ‘ARÔD|Arodi — mugala wa Gadi |
| אַרְוָדִי | ✓ | Noms propres | Arvadite [Arvadites] | ‘ARVÂDÎ|Abaarvadi — bene Arvadibantu b’e Arvadi |
| אֲרוֹדִי-1 | ✓ | Noms propres | Arodi | ‘ARÔDÎ|Arodi|Banya-Arodi — mugala wa Gadi |
| אֲרוֹדִי-2 | ✓ | Noms propres | Arodites, descendants d’Arod | ‘ARÔDÎ|Abarodi|Banya-Arodi|Abaarodi|bene Arodi |
| אֻרְוָה | Objets réels | stalle, étable | ‘URVÂ|URWÂ|ciranga|biranga|enyumpa z’enfarasi|lugo lw’ebintu | |
| אֲרוּמָה | ✓ | Noms propres | Arouma | ‘ARÛMÂ|Aruma — hantu h’omu ishwa lya Efrayimu |
| אֲרוֹן | Rituels | arche, arche de Dieu | ‘ARÔN|omucîmba|mucîmba|*cimba* — omucîmba gw’Amalaganyo ga Nnâmahanga | |
| אֲרַוְנָה | ✓ | Noms propres | Arauna [Aravna] | ‘ARAVNÂ|Aravna|Aruna|Aravuna|Arvuna — Bana derha ARA-VNA erhi AR-UNA, kandi erhi ARA-UNA |
| אֶרֶז | Flore | cèdre [FF 108] | ‘ÊREZ|enshebeye|enshebeyi|emirhi mizibu|ùirhi y’emyerezi|*shebey*|*myerez*|*karhond*|*muvuy*|*mwerez*|sedri|enshâli z’omuvuye|*muvuy*|*miyerez*|enduluma z’e Libano|*nduluma*|*zibu*|sedre|*sedre*|muzirhu gw’e Libano|*libano*|*mirhi* | |
| אָרַח-1 | ✓ | Noms propres | Arah [Ara] | ‘ÂRAH|Arahi — mugala wa Ulaw’oku bûko bwa Aseri |
| אָרַח-2 | ✓ | Noms propres | Arah [Ara] | ‘ÂRAH|Arahi|Araha|Ara — murhambo wa milalaw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| אָרַח-3 | ✓ | Noms propres | Arah [Ara] | ‘ÂRAH|Arahi|Araha|Ara — îshe wa Shekaniya, shazâla wa Tobiya |
| אֲרִי | Faune | lion | ‘ARÎ|ntale|entale|*mpangaz* | |
| אֲרִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Ariel | ‘ARÎ’EL|Ariel|Ariyeli|Arieli — ali muntu mudârhi w’enyuma w’obuja bw’e Babiloniizîno lya burhwali, mpu « MPANGAZA YA LUNGWE », « ntale ya Nyamuzinda » |
| אֲרִיאֵל-2 | Noms propres | Ariel | ‘ARÎ’EL|Arieli|Ariel|Ariyel | |
| אֲרִידַי | Noms propres | Arisaï [Aridaï] | ‘ARÎDAY|Aridayi — mugala wa Hamâni, Hamân | |
| אֲרִידָתָא | Noms propres | Aridata | ‘ARÎDÂTÂ’|’ARÎDÂTHÂ’|Aridata — naye mugala wa Hamâni, Hamân | |
| אַרְיֵה-1 | Faune | lion | ‘ARYÊ|’ARIYÊ|ntale|entale|*ntale* — nsimba nkali ye mwami w’omuzirhu | |
| אַרְיֵה-2 | ✓ | Noms propres | Arieh | ‘ARYÊ|Ariyeh|Arieh|Ariye |
| אַרְיוֹךְ | ✓ | Noms propres | Aryok [Ariok] | ‘ARYÔK|Ariyoko|Aryok|Ariyok |
| אֲרִיסַי | Noms propres | Arisaï [Arissaï] | ‘ARÎSAY|Arisayi — mugala wa Hamâni, Hamân, Haman | |
| אֶרֶךְ | ✓ | Noms propres | Erek [Érek] | ‘ÊREK|Ereki|Erek — cishagala, lugo ekarhî omu Mezopotamiya, kwo kuderhaishwa libibisirwe lunda luguma na Efrati, olundi Tigri |
| אַרְכִּי | Noms propres | Arkite | ‘ARKÎ|’ARKHÎ|Banya-Ereki|omunya-Arkiti|bene Arki|muntu muguma w’e Ariki|w’e Arkiti — Bantu bayûbakaga muli Ereki, lugo lw’omu Mezopotamiya | |
| אֲרַם דַּמֶּשֶׂק | ✓ | Noms propres | Araméens de Damas [Syriens de Damas] | ‘ARAM-DAMÊSHEK|Banya-Sîriya b’e Damasi|*Damasi* |
| אֲרַם דַּרְמֶשֶׂק | ✓ | Noms propres | Araméens de Damas [Syriens de Damas] | ‘ARAM-DARMÊSHEK|Abaharamiya b’e Damasi|Abaharamiya |
| אֲרַם נַהֲרַיִם | Noms propres | Aram-des-deux-Fleuves [Mésopotamie] | ‘ARAM-NAHARYIM|Aram-Naharayimu|Aram-Nyîshîbirhi|Mezopotamiya|Abaharamiya — kwo kuderha Mezopotamiyanyîshi ibirhi: hali Efrati na Tigri | |
| אֲרַם צוֹבָא | Noms propres | Araméens de Çova [syriens de Soba] | ‘ARAM-TSÔVÂ|aba-Aramiya b’e Soba|Baharamiya b’e Soba|b’e Aramiya y’e Soba|ab’e Rehobu — Soba omu Sîriya | |
| אֲרָם בֵּית־רְחֹב | ✓ | Noms propres | Araméens de Beth-Rehov [syriens de Beth-Rehob] | ‘ARAM-BÊT-REHOV|aba-Aramiya b’e Bet-Rehobu |
| אֲרָם-1 | Noms propres | Aram, Syrie | ‘ARÂM|Aram|Arami|bene Arami|*aram*|Aramu|*e Damas*|*e Sîriy*|*banya-Sîriy*|Sîriya — Aram kwali kuderha abantu n’ecihugo ca SîriyaBaba bene Sem, ishwa n’olubaga | |
| אֲרָם-2 | ✓ | Noms propres | Aram, Syrie | ‘ARAM|Aram|Arami|Aramu|Sîriya — mugala wa Kemweli, w’oku nkomôka ya Nahori, Nahor |
| אֲרָם-3 | ✓ | Noms propres | Aram, Syrie | ‘ARAM|Aram|Aramu|Sîriya — mugala wa Shemeriw’oku bûko bwa Aseri |
| אֲרַמִּי | ✓ | Noms propres | Araméen | ‘ARAMÎ|munyarameyo|muharameyo|muharamiya|muharameya|Abanya-Sîriya|*Sîriy*|Abanya-Aramu — muntu oyûbaka e Aram yo Sîriya erhi muntu oburhwayo |
| אֲרָמִי | Noms propres | araméen | ‘ARAMÎ|eciarameyo|eciharameyo|ciharamiya|ciharameyo|lulimi lw’Abaharamiya | |
| אַרְמֹנִי | ✓ | Noms propres | Armoni | ‘ARMONÎ|Armoni|Armôni — muntu oyo w’oku mulala gwa Saulu |
| אֹרֶן-1 | Flore | pin, sapin | ‘OREN|nsindani|murhi gwa nsindani|emirhi y’ensindani|omurhi gw’ensindani | |
| אֹרֶן-2 | ✓ | Noms propres | Orèn [Oren] | ‘OREN|Oreni|Oren — mugala wa Yerahmeyeli, Yarameli gwarhi bagumaw’oku bûko bwa Yuda |
| אֲרָן | ✓ | Noms propres | Arân [Aran] | ‘ARÂN|Arani|Arân — mugala wa Dishâni, Dishânwa kuli bene Seyiri |
| אַרְנֶבֶת | ✓ | Faune | lièvre | ‘ARNÊVET|ARNÊBET|enshenzi|nshenzi|*murhon* — yo baderha nsungura y’emuzirhu |
| אַרְנוֹן | Noms propres | Arnôn [Arnon] | ‘ARNON|Arnôni|Arnoni|Arnon — luba lwîshi lwabaga e lubibi lw’ecihugo ca Mowabu, hala obwami bwa Yordaniya buli muli eno myaka | |
| אַרְנָן | ✓ | Noms propres | Arnân [Arnan] | ‘ARNÂN|Arnân|Arnani|Hananiya — izîno lya muntu, îshe wa Yeshaya |
| אָרְנָן | ✓ | Noms propres | Ornân [Ornan] | ‘ORNÂN|Ornani|Ornâni|Ornân — muntu, olya Daudi agulilraga ecânizo ayûbakiraho aluhêrero |
| אַרְפָּד | Noms propres | Arpad | ‘ARPÂD|Arapadi|Arpad|Arpati|Arpadi | |
| אַרְפַּכְשַׁד | ✓ | Noms propres | Arpakshad [Arpaxad] | ‘ARPAKSHAD|Aripakisadi|Arpakshad|Arpakshadi|Arpaksadi — mugala wa Semu, Sem |
| אֶרֶץ זָבַת חָלָב וּדְבָשׁ | Attributs | ruisselant | ‘ÊRETS ZÂVAT HALÂV ÛDEBÂSH|cihugo cihululamwo amarha n’obûci|cihugo cihululamwo amarhà n’obûci|cihugo cihulula amarha n’obûci — ÊRETS: cihugoZÂVAT: cihululaHALÂV: marhaDEBÂSH: buci | |
| אַרְצָא | ✓ | Noms propres | Arça [Arsa] | ‘ARTSÂ »|Arsa — mulanzi w’obwami bw’aha Tirsa |
| ארר | Rituels | maudire | ‘ÂRAR|kuhehêrera|oheherirwe|heherera|hehêrerwa|muhehêre|aheherire|ahehêrerwe|owakuhehêrere|*heher*|*hehêr*|*kaher*|*hanya*|*pehêr*|*hindw*|*hind*|*herêrek*|*buligo*|*here* — owakuhehêrere ahehêrerwe | |
| אֲרָרַט | Noms propres | Ararat | ‘ARÂRAT|Ararati|Ararat — Eba ntondo, eciba omu Turkiya bunoluhande lya cihugo omu Armeniya | |
| אַרְתַּחְשַׁסְתְּא | ✓ | Noms propres | Artaxerxès | ‘ARTAHSHASET’|Artahashaset|Artakserksesi|Artakserkses|Artazerzesi — mwami w’Abapersi |
| אַשְׁבֵּל | ✓ | Noms propres | Ashbel [Achebel] | ‘ASHBEL|Asibeli|Ashbeli|Ashbel|mulala gw’Asheli|Asheli|Ashebeli — w’oku bûko bwa binyamini |
| אַשְׁבֵּלִי | ✓ | Noms propres | Ashbélite [Achebélite] | ‘ASHBELÎ|mulala gw’Abashibeli|bene Ashibeli|Abashibeli — wa kuli Ashbel w’oku bûko bwa Benyamini |
| אֶשְׁבָּן | ✓ | Noms propres | Eshbân [Keran] | ‘ESHBÂN|Eshibân|Eshibani|Eshibân|Eshebani — mwene Dishân, Dishônw’oku bûko bwa Seyiri |
| אֶשְׁבַּעַל | ✓ | Noms propres | Eshbaal [Ichebaal] | ‘ESHBA’AL|Eshibali|Eshbali|Îshebali|Eshbaal — mugala wa mwami Sauluwa bûko bwa Binyamini |
| אַשְׁדּוֹד | Noms propres | Ashdod [Asdod] | ‘ASHDÔD|Ashdoti|*Asido*|*Ashido*|*Asdo*|*Ashdo* — lugo luba emwa Abafilistini | |
| אַשְׁדּוֹדִי-1 | Noms propres | Ashdodites [d’Asdod, Asdodien] | ‘ASHDÔDÎ|omurhundu gwa Ashdoti|Banya-Ashdodi|Ashdoti|Ashidodi|*ashdo*|*b’Ashdo*|*ashdod* | |
| אַשְׁדּוֹדִי-2 | Noms propres | Ashdodites [Asdod] | ‘ASHDÔDÎ|Banya-Ashdoti|bantu b’e Ashdodi|munya-Ashdod|bantu baburhwa erhi bayûbaka e Asdodi — abayûbaka erhi ababurhwa e Ashdodi, AshdotiLola bwinjaENDIMI ZIYESHÛKA NKA BEBAZO BAZIKOMBIREk banhushikanywe na g omu mashir banhushikanywe na d omu cihebraniyan banahushikanywe na g omu cihebraniyat banahushikanywe na d omu mashi n’omu cihebraniyay banahishikanywe na i omu cihebraniyak omu mashi bali basharhu omu cihebraniya: kaf aha murhondero n’aha buzinda bw’ecinwa, kandi kuf, kof,qalef na ayin barhajira lyabo izu ou cihebraniya eherufi y’izu banabuganyire lyo izu barhôlaalef + e anabe ealef + a anabe aalef + o anabe oalef + u anabe ualef + i anabe ina ayin kwo n’okwoAmango barhabuganyiri izu hali abahiraho ehi ‘ , erhi barhahire ho biciבְּרֵאשִׁ֖ית בָּרָ֣א אֱלֹהִ֑ים אֵ֥ת הַשָּׁמַ֖יִם וְאֵ֥ת הָאָֽרֶץ abayahudi barhangirira okusoma ebulyo kuja ebumosho, rhwe rhwayigiraga okuyandika oku cilatini rhurhangirira ebulembe kuja ebulyoogu musemwa gwa Murh 1, 1 gwana somwaבְּרֵאשִׁ֖ית: berêshît: aha murhonderoבָּרָ֣א: bârâ: alemaאֱלֹהִ֑ים: Elohîm: Nnâmahangaאֵ֥ת הַשָּׁמַ֖יִם: et hashâmayim: amalungaוְאֵ֥ת הָאָֽרֶץ: veet hâârèts: n’igulurhubwine oku mwanya gwa cihugu gurhaya cindi, ci ngasi bantu banegenera olulimi lwabo. Aba barhangiraga Bibliya bamaja omu bujà kasharhu ci nta mango bakabulire olulimi lwabo:myaka 430 bujà omu Misirimyaka 70 bujà omu Babilonimyaka 1800 na kulusha 70-1948ci barhakabuliraga olulimi lwabo. Rhubalolerekwo rhwe bali bahêka nk’eyajibagwa kurhenga 1885, bulya okuheza olulimi kwo nakufa kw’ishanja. | |
| אִשֶּׁה | ✓ | Rituels | holocauste | ‘ISHÊ|yasingônolerwa Nyakasane|nterekêro ya kusingônolwa|enterekêro z’okusingônoka|bisingônokere oku luhêrero n’omuliro|omudâhwa anakayoca kasingônoke|nterekêro eyôcîbwe|*yôcîb*|*singônok*|*singônol*|*yôc*|*nterekêr*|*nterker*|*rherekêr*|*yoker*|*rhûl*|îshega lya Nyakasane|* ishêga*|*birherekirwe Nyakasane*|mwanya|banasingônolera — nterekêro basingônolera Nyakasane, kuyêrekana oku byoshi emwage birhenga yo binashubiraowalirherekêra ntahyo alyakwoEnterekêro y’okusingonolerwa Nyakasane |
| אַשְׁחוּר | ✓ | Noms propres | Ashehour [Achehour] | 4ASHHÛR|Ashuru|Ashehuru|Ashehur|Hashuri — mugala wa Kalebuye cûbaka w’e Tekowaw’oku bûko bwa Yuda |
| אֲשִׁימָא | ✓ | Noms propres | Ashima [Achima] | ‘ASHÎMÂ|Ashima — muzimu w’abantu barhengaga e Hamati bahekwa e Samâriya |
| אֲשִׁישָׁה | Flore | gâteau au raisin | ‘ASHÎSHÂ|ecituntume c’emizabibu|cituntume ca mizabibu|ecitumbura c’emizabibu|citumbura ca mizabibu — cituntume bajira n’emizabibu myumu yagâniremwo obununirizi | |
| אָשִׁישׁ | Flore | gâteaux de raisin | ‘ÂSHÎSH|citumbura ca mizabibu|ecituntume c’emizabibu | |
| אֶשְׁכּוֹל-1 | Flore | grappe (par exemple de raisins) | ‘ESHKÔL|olusisi|ebihadu|lusisi|olusisi|cihadu|ecihaqu — aha luli lusisi erhi bihadu bya mizabibu | |
| אֶשְׁכּוֹל-2 | ✓ | Noms propres | Eshkol [Èchekol] | ‘ESHKÔL|Eskoli|Esikoli|Eshkol|Eshikol|Eshkol — kuli kuderha lusisi erhi bihadu emwa Abahamoreyi |
| אֶשְׁכּוֹל-3 | ✓ | Noms propres | Eshkol [Èchekol] | ‘ESHKÔL|Esikoli|Eskoli|Eshkoli|kabanda ka eskoli — kali kabanda kalimwo enkoma z’emizabibu |
| אַשְׁכְּנַז-1 | ✓ | Noms propres | Ashkénaz [Achekénaz] | ‘ASHKENAZ|Askenazi|Ashkenazi|Ashkenaz — mugala wa Gomeriw’oku nkomôka ya Yafeti, Yafet, shakulûza wa banji omu Bibliya |
| אַשְׁכְּנַז-2 | Noms propres | Ashkénaz [Achekénaz] | ‘ASHKENAZ|Askenazi|Ashkenazi|Ashkenaz — îshwa n’olubaga lwaArmeniya | |
| אֶשֶׁל | ✓ | Flore | tamaris | ‘ÊSHEL|omurhi gw’etamarisi|bishakashaka|idako ly’omurhi ahôla Yabeshi |
| אָשָׁם | Rituels | culpabilité | ÂSHÂM|ecâha c’obuhalanjisi|enterekêro y’okushukûlwa ebyâha|enterekêro y’okulyûla ebyâha|nterekêro y’okushukûlwa ebyaha|nterekêro y’okushukûla ebyaha|enterekêro y’okushukûla ebyaha|enterekêro y’okushukûla ebyaha|bubi|’libwa n’omurhima*|*hangalala*|*hamba*|*ôli ôli*|*tumul*|*bubi*|*byâh*|*câh*|*kushukûl*|mbâgwa y’okushukûla|*kuhyul*|badôsa|*dosibw*|nterekêro y’okukula ebyaha|*kûla* | |
| אָשֵׁם | ✓ | Attributs | coupable | ÂSHÊM|*waciyazize*|Amabi rhwajiriraga|amabi|mabi|mubi|omubi|babi|ababi|*yâz*|bubi |
| אַשְׁמָה | Rituels | culpabilité | ‘ASHMÂ|olubaga lwoshi lwahemuka|enterekêro y’okushukûlwa ebyaha|entûlo y’okuhûna bwonjo|enterekêro y’okushenga omurhûla|nterekêro y’okulyula|bugoma|*hemuk*|*shukûl*|*lyula*|*ntûl*|*nterekêr*|*mabi*|*byâha*|*câha*|kubi|*bubi*|*galul*|bakûmba burhazûka | |
| אַשְׁנָה-1 | ✓ | Noms propres | Ashna [Achena] | ‘ASHNÂ|Ashna — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| אַשְׁנָה-2 | ✓ | Noms propres | Ashna [Achena] | ‘ASHNÂ|Ashna|Ashina — lugo lw’omw’ishwa lya Yuda |
| אֶשְׁעָן | ✓ | Noms propres | Eshéân [Échan] | ‘ESHEÂN|Esheani — hantu h’omu birhondo bya Yuda |
| אַשָּׁף | Rituels | prestidigitateur, sorcier | ‘ASHÂF|mukurungu|mulozi|omukurungu|omulozi|owagasha owabo | |
| אַשְׁפְּנַז | Noms propres | Ashpénaz [Achepénaz] | ‘ASHPENAZ|Ashpenazi|Ashpenaz — ali murhambo w’enkonè za Nebukodonozori, Nebukadnezar | |
| אֶשְׁפָּר | ✓ | Flore | gâteau de dattes | ‘ESHPÂD|omugati gw’obununirizi gwa mabo|ecituntume c’amabo|*mabo*|*cituntume* |
| אַשְׁקְלוֹן | Noms propres | Ashqelôn [Ascalon] | ‘ASHKELÔN|Ashkeloni|Ashkelôn|Askoloni|Askeloni — lugo lw’Abafilistini | |
| אַשְׁקְלוֹנִי | ✓ | Noms propres | Ashqelôn [Ascalon] | ‘ASHKELÔNÎ|omurhundu gwa Eshikoloni|olubaga lw’e Ashkeloni|muntu w’e Ashkeloni |
| אָשֵׁר-1 | Noms propres | Asher [Asser] | ‘ÂSHER|Asheri|Aseri|Azeri — mugala wa Yakobo,nina ye Lea, Leyaye shakulûza w’obûko bwa Asheri | |
| אָשֵׁר-2 | ✓ | Noms propres | Asher [Asser] | ‘ÂSHER|Aseri|Asheri — hali hantu h’oku lubibi lwa Menashè |
| אֲשַׂרְאֵל | ✓ | Noms propres | Asaréel [Assarel] | ‘ASAR’ÊL|Asareyeli — mugala wa Yehaleyeli |
| אֲשַׂרְאֵלָה | ✓ | Noms propres | Asaréla [Assaréla] | ‘ASARELÂ’|Asarela — w’omu bana ba Azafi |
| אֲשֵׁרָה-1 | ✓ | Noms propres | Ashéra [Achéras] | ‘ASHERÂ|Ashera|ba Asherasi.|erya nshanga|mzimu|*balêbi ba Bal* — muzimu warhumaga bene Israheli bahêmukira Nyamubâho |
| אֲשֵׁרָה-2 | Objets réels | poteau sacré | ‘ASHÊRÂ|emitûngo|emirhi bàgwikaga mpu bakarherekêreraho|emirinzi|omulinzi|*mulindiz*|mulindizo|*nshanga*|*rhugomb*|*mpêro*|emilunga n’emihôla ya Ashera|enshusho za Ashera|Ashera|ba Ashera — mitungo ya mahêro | |
| אָשֵׁרִי | ✓ | Noms propres | Ashérites [gens d’Asser] | ‘ÂSHERÎ|bene Aseri|w’oku bûko bwa Asher, Aseri |
| אַשְׂרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Asriël [Asriel] | ASRÎEL|Asrieli|Asriyeli — mugala wa Galaadbûko bwa Menashè |
| אַשְׂרִיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Asriélites | ‘ASRÎ’ÊLÎ|omulala gw’Abasrieli|Asrieli,|Asriyeli — Assrieli, Asriyeli mugala wa Galaadw’oku bûko bwa Menashè |
| אֶשְׁתָּאוֹל | Noms propres | Eshtaol [Èchetaol] | ‘ESHTÂÔL|Eshtaoli|Estaoli — lugo lw’omu ishwa lya Dani | |
| אֶשְׁתָּאוּלִי | ✓ | Noms propres | Eshtaoulites [d’Èchetaol] | ‘ESHTÂÔLÎ|ebishagala by’e Sora n’eby’e Eshtaoli|bantu bayûbakaerhi baburhagwa e Eshtaoli |
| אֶשְׁתּוֹן | ✓ | Noms propres | Eshtôn [Ècheton] | ‘ESHTÔN|Eshetôn|Eshetoni — mugala wa Mehiri, Mehir |
| אֶשְׁתְּמֹה | ✓ | Noms propres | Eshtemoa [Echtemoa] | ‘ESHTMO|Eshtemo — lugo lwa Balevitiomu ishwa lya Yuda |
| אֶשְׁתְּמֹעַ | Noms propres | Eshtemoa [Echtemoa] | ‘ESHTEMOA|Eshitemoa|Eshitemowa|Eshtemoa|Eshtemowa | |
| אַשּׁוּר-1 | ✓ | Noms propres | Assyrie, Assour | ‘ASHÛR|Asuri|Asuru|Asur|Asuriya|Ashur|Ashuri|Ashuriya |
| אַשּׁוּר-2 | Noms propres | Assour [Achour], Assyrie, Assyrien | ‘ASHÛR|Asuru|Ashuru|Bantu b’Asuru|Banya-Asuriya|Ashuriya|Sîriya|Asîriya|Senakeribu | |
| אֲשׁוּרִי | ✓ | Noms propres | Ashourites [d’Asser] | ‘ASHÛRÎ|Aba-Asheriti|Banya-Ashuru |
| אַשּׁוּרִם | ✓ | Noms propres | Ashourites [Achourites] | ‘ASHÛRIM|Basurimi|Bashur|Banya-Ashur|Bantu b’e Ashur — lubaga nkomôka ya Yokshâni |
| אשׁם | Attributs | coupable | ‘SHM|munya-byaha|ecâha cibonera|olubaga|lwahemusire|*bubi*|*mubi*|*babi*|*yâzir*|*hane*|*hanir*|*câha*|*yagiriz*|*byâh*|*hemus*|*hemuk*|*bulira lulya luvù*|kubi | |
| אֵת | Objets réels | soc, hoyau, pioche | ‘ÊT|omugushu|enfuka|embaha|akabangulo|ebyoji|byoji | |
| אֶתְבַּעַל | ✓ | Noms propres | Ethbaal [Etbaal] | ‘ETBA’AL|Etbaali|Etbaal|Itobali — mwami w’e Sidoniishazâla wa mwami Ahabu, Ahab |
| אָתוֹן | Faune | ânesse, âne | ‘ÂTÔN|endogomi nkazi|ndogomi nkazi|endogomi|ndogomi|ngamiya — Ayubu &.3 mpu ngamiya | |
| אִתַּי-1 | ✓ | Noms propres | Ittaï | ‘ITAY|Itaya mugala wa Ribayi|Itayi|Itay — mulwi w’amango ga Daudiw’oku bûko bwa Benyamini |
| אִתַּי-2 | Noms propres | Ittaï | ‘ITAY|Itaya|Itaya Munyagititi|ltay|Itayi|*Itay*|ltaya — mwira wa Daudiw’e Gat | |
| אֵתָם | ✓ | Noms propres | Etam [Étam] | ‘ETÂM|Etami — hantu Bene Israheli bageraga kurhenga bujà bw’e Misiri |
| אֶתְנִי | Noms propres | Etni | ‘ETNÎ|Etni|Etini — mugala wa zerashakulûza wa Asafiw’oku bûko bwa Levi | |
| אֶתְנָן | ✓ | Noms propres | Etnân [Etnan] | ‘ETNÂN|Etinani — zîno lya muntu eryo |
| אֲתָרִים | ✓ | Noms propres | Atarim | ‘ÂTARÎM|Atarimi|Atarimu|Atarim — hantu mwani w’e Aradi alwikizagya Bene Israheli |
| בְּאֵר אֵלִים | Noms propres | puits d’Elim [Élim] | BEÊR-ELÎM|Ber-Elim|Beri-Elimu|Nshôko ya Elimu | |
| בְּאֵר לַחַי רֹאִי | ✓ | Noms propres | puits de Lahaï [Lahaï-Roï] | BEÊR-LAHAY-ROÎ|iriba lya Lahayi-Royi — hantu haderhwa ntyobirhenga bya mishi Lahayi-Royi |
| בְּאֵר שֶׁבַע | Noms propres | Béer-Shéva [Berchéba] | BEÊR-SHEBA|Bersaba|Beersheba|Ber-Seba|Bersabeya|Bersheba|Berseba — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni | |
| בְּאֵר-1 | ✓ | Noms propres | Le Puits | BEÊR|Beri|iriba|cirhenga — Lyo lirya iriba Nyamubâho |
| בְּאֵר-2 | ✓ | Noms propres | Béer [Beéra] | BEÊR|e Beri — hantu Bene Israheli bahikaga amango bali omu njira y’okushubira e Kanani omu kurhenga bujà e Misiri |
| בְּאֵרָא | ✓ | Noms propres | Bééra [Beéra] | BEÊRÂ|Bera — mugala wa Sofâ, Tsofah |
| בְּאֵרָה | ✓ | Noms propres | Bééra [Beéra] | BEÊRÂ|Beera|Bera — mwene BAALI, BAHALIwa bûko bwa Rubeni |
| בְּאֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Bééroth [Beéroth] | BEÊRÔT|Bêroti|Beeroti|Beroti — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni |
| בְּאֵרִי-1 | ✓ | Noms propres | Bééri [Béri] | BEÊRÎ|Behori|Bêri|Beeri — îshe wa Yudita muka Ezau |
| בְּאֵרִי-2 | Noms propres | Bééri [Beéri] | ‘BEÊRÎ|Beeri|Bêri|Behori — îshe w’omulebi Hosheya, Ozeya | |
| בְּאֵרֹת בְּנֵי־יַעֲקָן | ✓ | Noms propres | puits de Bené-Yaaqân [Bené-Yacan] | BEÊRÔT-BENÊ-YAAKÂN|aha maliba ga Bene-Yakana — hantu bene Israheli bahikaga erhi bali omu njira y’okurhenga e lubungo kurhenga e Misiri |
| בְּאֵרֹתִי | ✓ | Noms propres | Bééroth [Beéroth] | BEÊRÔT|Beroti|Bêroti|bantu b’e Bêroti — omu ishwa lya Binyamini |
| בָּאְשָׁה | Flore | buisson épineux | BÂSHÂ|ishaka lya magangahwa|mburho mbi — bâshâbasha | |
| בֵּבַי | Noms propres | Bévaï [Bébaï] | BÊVAY|BÊBAY|Bebayi|Bevayi — mukulu wa milalaw’enyuma z’okurhenga omu buja bw’e Babiloni | |
| בָּבֶל | Noms propres | Babel, Babylone | BÂBEL|e Babeli|e Babiloni|Babeli|Babel|Babiloni — lugo lw’omu ishwa libibisirwe n’enyîshi ibirhi: Efrati na Tigri | |
| בִּגְוַי | Noms propres | Bigwaï [Bigvaï] | BIGWAY|BIGVAY|Bigwayi|Bigvayi — mukulu wa milalaenyuma z’okurhenga omu buja e Babeli, Babiloni | |
| בִּגְתָּא | Noms propres | Bigta | BIGTÂ|Bigta|Bigita — nkonè na mushizi wa mwami Assuerus oderhwa Kserkisès | |
| בִּגְתָּן | Noms propres | Bigtân [Bigtan] | BIGTÂN|Bigtân|Bigtani|Bigtâni — naye nkonè na mushizi wa mwami Assuerus, Aswerusi | |
| בַּד | Objets réels | membre, barre, lin | BAD|ecitâni|orhubutura rhw’ecitâni|cigabi|cirumbu|ishami|nganîro za bushalashala|emyambalo y’ecitâni|muyêgûle|buhumba|dolodolo|enondwè|*citan*|*nondw* — eci cinwa ciyerekire ebirugo n’enderhociyerekire kurhi abantu balama hagumakulya baderha mpu kerè akacihambûla oku babo angumbe myaka nda | |
| בְּדַד | ✓ | Noms propres | Bedad [Bédad] | BEDAD|Bedadi — ishe wa Hadadiali munya-Edomu |
| בֵּדְיָה | Noms propres | Bédya [Bédia] | BEDYÂ|Bêdya|Bediya | |
| בְּדִיל | Objets réels | étain | BEDÎL|cûma ca mulinga | |
| בְּדֹלַח | ✓ | Flore | bdellium | BEDOLAH|obuku bubaya bwinja|nka mogomogo — gali magazi g’ogwo murhi bdelium, erhi gaba gayûmire bagayôca ganabaye bwinja |
| בְּדָן-1 | Noms propres | Bedân [Bédan] | BEDÂN|Bedâni|Bedân — mucîranuzi omu Israheli | |
| בְּדָן-2 | ✓ | Noms propres | Bedân [Bédan] | BEDÂN|Bedani — mugala wa Ulamu,Ulamwa bûko bwa Menashè, Manasè gwarhi abandi |
| בִּדְקַר | ✓ | Noms propres | Bidqar [Bidcar] | BEDKAR|Bidikari|Bidkar |
| בַּהַט | Objets réels | albâtre, marbre | BAHAT|cirabuye ceru|cirabuye cêru|*rabuye* | |
| בְּהֵמָה-1 | ✓ | Faune | animal, bête | BEHEMÂ|Ensimba|nsimba|ebintu|cintu|ecintu |
| בְּהֵמָה-2 | Faune | animal domestique, animal, bête, bétail, troupeau | BEHEMÂ|ensimba|ebishwekwa|Amaso|ebintu|cintu|bintu|ecintu | |
| בְּהֵמָה-3 | ✓ | Faune | animal, monture | BEHEMÂ|bihêsi|nsimba|endogomi|enfarasi|buso|maso|*dogom*|*hêsi* |
| בְּהֵמָה-4 | Faune | bête sauvage, bête féroce, chacal, bête, animal | BEHEMÂ|eby’erubala|by’erubala|ebiryanyi by’erubala|ebiryanyi|nsimba|ensimba|biryanyi | |
| בְּהֵמָה-5 | ✓ | Faune | troupeau | BEHEMÂ|amaso|ebintu|nsimba|*maso*|*buso*|*cintu*|*bintu* |
| בְּהֵמוֹת | Faune | hippopotame? | BEHEMÔT|emvubu|*mvubu* | |
| בֹּהַן | ✓ | Noms propres | Bohân [Bohan] | BOHÂN|Bohana|Bohân|Bohani — mugala wa Rubeni |
| בּוּז-1 | Noms propres | Bouz, mépris | BÛZ|Buzi|Bûz|kagayo — mugala wa NahoriBûz, eryo izîno kuli kuderha kagayo | |
| בּוּז-2 | ✓ | Noms propres | Bouz, mépris | BÛZ|Bûz|Buzi — muntu wa bûko bwa Gadi |
| בּוּזִי-1 | Noms propres | Bouzite, de la tribu de Bouz | BÛZÎ|ba bûko bwa Bûz|bûko bwa Buzi|mulala gwa Buzi|bene Buzi — ba kuli BûzBanya-Buzbene Bûz | |
| בּוּזִי-2 | Noms propres | Bouzite [Bouzi] | BÛZÎ|mubuziti|munyabuzi|Bûziti|Buzi — îshe w’omulêbi Hezekieli, Ezekieli | |
| בַּוַּי | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BAVAY|BAWAY|Baway|Bavayi|Binûy — mugala wa Henadadiw’enyumaz’obuja bw’e Babiloni | |
| בּוּנָה | ✓ | Noms propres | Bouna | BÛNÂ|Buna — mugala wa Yerameyeli, Yerameli gwarhi bagumawa bûko bwa Yuda |
| בּוּנִּי | ✓ | Noms propres | Bounni | BÛNÎ|Buni |
| בּוּץ | Objets réels | byssus | BÛTS|emishangi y’ecitâni ciniole|emyenda y’ecitâni ciniole|ecishûli c’ecitâni cirembu|n’ecitani ciniole|*citâni*|*citani* | |
| בּוֹצֵץ | ✓ | Noms propres | Bocéç [Bossès] | BÔTSETS|BÔZEZ|Bosesi|lîno ly’ibuye|*rimbirimb* — lîno l’ibuyebotsets |
| בּוֹר | Objets réels | dunjon, cachot | BÔR|cankarhuma nashwekwa|mpamikwa|*pamikw*|*shwek* | |
| בּוֹר־עָשָׁן | ✓ | Noms propres | Bor-Ashân [Bor-Achan] | BÔR-‘ÂSHÂN|Bor-Ashani — lugo luhirwe abaleviti omu ishwa lya Simeoni |
| בִּזְיוֹתְיָה | ✓ | Noms propres | Béer-Shéva [Hassar-Choual] | BIZYÔTYÂ|Bersaba|Bersheba|Bizyotya — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בֶּזֶק | ✓ | Noms propres | Bèzeq [Bézec] | BÊZEK|Bezek|Bezeki |
| בִּזְתָּא | Noms propres | Bizta | BIZTÂ|Bizta|nkonè — yali nkonè na mushizi wa mwami Asweru, Kserkses | |
| בַּחוּן | Objets réels | tour, donjon | BAHÛN|emitungo|emilunga|*tungo*|*lunga* | |
| בַּחוּרִים | Noms propres | Bahourim | BAHÛRÎM|Bahurimi — hantu haba ebushoshôkero bwa ntondo y’Emizeti | |
| בַּחַן | Objets réels | signification incertaine | BAHÂN|nkingi y’ebulâbi|ebulâbi|nkingi yalwo y’ebulâbi|*bulab* — cinwa cirhamanyikini bwinja, nkaba nkingi ebêramwo abalanzinkingi ya lugo y’abulâbi | |
| בַּחֲרוּמִי | ✓ | Noms propres | Baharoumite [Bahourim] | BAHARÛMÎ|Baharumu|Baharumi|Banya-Baharum — bantu bayûbaka erhi baburhagwa e Baharum |
| בָּטוּחַ | Attributs | sûr, secure, confiant | BETÛAH|omurhima gwage guyôrha gudêkerire|acîkubagira|arhayôboha mwanzi mubi|olangalire|ocikubagire|orhalikwa kadundo — muntu ocmikubagira Nnâmahanga | |
| בטח | Attributs | s’appuyer sur, faire confiance | BÂTAH|birya byoshi wakanayakiramwo|kuyêgemera|kucîkubagira|bamwikubagira|banalidekerire bwinja|barhagwerhi kadundo|cihugo cirhabuziri cici|bacikubagire|Acikubagira Nyakasane|bulangalire ocikubagire|Câba olangalire Misiri|*yêgemer*|*kubagir*|*langalir*|*dekerir*|*dekerer*|*yakir*|*rhûlwi*|*rhulûl*|*rhulul*|*rhuluz*|*langaliz*|*kubagir* — cijiro ca kucîkubagira | |
| בֶּטַח-1 | ✓ | Noms propres | Bètah [Bétah] | BETAH|Betaha|Betah — cishaga ca mwami Hadazeri cirya Mwami Daudi ahâgulagamwo amarhale |
| בֶּטַח-2 | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BÊTAH|Buzira kuyoboha cici|mwanabà n’omurhûla|munabere n’omurhûla|munayubake n’omurhûla|luhuma|*murhûl* — kurhayôbohakuba n’omurhûlakubêra n’omurhûla | |
| בַּטֻּחָה | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BATUHÂ|barhanahuligana|kurhahuligana|kurhulûla|nta bihamba|nta côba|*kubagir*|*yêgemer* — kurhahuliganaburhahuligana | |
| בִּטְחָה | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BITEHÂ|kuyorha murhulwire|kundangalira|kudekerera — mulêbi Yeshaya wahaga olubaga eryo ihano mpu lucikubagire Nnâmahangaizîno lya BITAHA liba e Bushi | |
| בִּטָחוֹן | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | BITÂHÔN|Obwo bulangalire ocikubagire|bulangalire|ocikubagire|*langalir*|*kubagir* — izîno lya Bitaha liba omu mashi | |
| בֶּטֶן | Noms propres | Bètèn [Béten] | BÊTEN|cinwa ca bûbasi|nda|ndashi ya nina w’abana|Bètèni|Beten — cinwa cikolesibwa n’abûbasinda erhi ndashi nna w’abanacira côgo owayalala abikiramwo akabonjo karhaciburhwaBètèni lunali lugo lw’omu ishwa lya Aseri | |
| בָּטְנִים | ✓ | Flore | pistache | BÂTNÎM|nshisho|*shisho* — muhêkere oyola mulume lube lwo luhembo mumudwirhire. Mugavu musungunu, bûci busungunu, nshangi nsungunu, nshisho nsungunu n’obukù. |
| בְּטֹנִים | ✓ | Noms propres | Betonim | BETONÎM|Betonimi|Betonîm — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| בין | Attributs | percevoir, noter, discerner | BÎN|omuntu ogwerhe oburhimanya n’amakengu|Nyamuzinda anakumanyisize|abashamuka barhimanya|burhimanya bwinyu go na makengu ginyu|burhimanya bwinyu go na makengu ginyu|murhimanya|oburhimanya|obukengere budêkerîre|muntu wa bukengere na mwenge|bamanya|mmuhenganula|nabona oku|*bwiriz*|*shanga*|*yababir*|bakanabwine bwinja|*bon* bwinja*|*yumva oku*|*bwin*|*kubona*|*langir*|*rhirnany*|*yigirizibw*|*bwenge*|*yigiriz*|*many*|*yeres*|*lolêrez*|*bigiriz*|*yumv*|*abona* — kurhimanyakuba n’amakengukumanyisibwakumanyakubona oku | |
| בִּינָה | Attributs | comprehension | BÎNÂ|bwo burhimanya bwinyu go na makengu ginyu|*rhimany*|*kengu*|*kenger*|*manye*|*ayishi* | |
| בֵּית אָוֶן-1 | Noms propres | Beth-Awèn [Beth-Aven] | BET-ÂWEN|Beti-Aweni|Bet-Awen|Bet-Avena|Betoroni — lugo lw’omu ishwa lya Binyamini | |
| בֵּית אָוֶן-2 | Noms propres | Beth-Awèn [Béthel-l’enfer] | BET-ÂWEN|Bet-Awen|Bet-Avena|Beteli-cihenama|nyumpa ya bugoma — lugo lwali omu ishwa lya Efrayimu | |
| בֵּית אַרְבֵּאל | Noms propres | Beth-Arvel [Beth-Arbel] | BET-ARBEL|Bet-Arbel|Bet-Arvel — hantu aho | |
| בֵּית אַשְׁבֵּעַ | ✓ | Noms propres | Beth-Ashbéa [Beth-Achebéa] | BET-ASHBÊA|Bet-Asheba|Bet-Ashebeya |
| בֵּית בַעַל מְעוֹן | ✓ | Noms propres | Beth-Baal-Méôn [Beth-Baal-Méon] | BET-BAAL-MEÔN|Beti-Bali Meoni — lugo lw’omu ishwa lya RubeniMowabu |
| בֵּית בָּרָה | ✓ | Noms propres | Beth-Bara | BET-BÂRÂ|Betabara|Bet-Bara — hantu hali hofi n’olîshi lwa Yordani |
| בֵּית גָּדֵר | ✓ | Noms propres | Guèdèr, Beth-Gadér [Guéder, Beth-Guéder] | BET-GÂDER|Bet-Gaderi|Gederi |
| בֵּית גָּמוּל | Noms propres | Beth-Gamoul | BET-GÂMÛL|Bet-Gamul|Bet-Gamuli | |
| בֵּית דִּבְלָתָיִם | Noms propres | Beth-Divlataïm [Beth-Diblataïm] | BET-DIVLÂ|Bet-Divlatayimu — lugo lw’e Mowabu | |
| בֵּית דָּגוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Beth-Dagôn [Beth-Dagon] | BET-DÂGÔN|Bet-Dagoni|Bet-Dagôn — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| בֵּית דָּגוֹן-2 | Noms propres | Beth-Dagôn [Beth-Dagon] | BET-DÂGÔN|Bet-Dagoni — hantu omu ishwa lya Aseri | |
| בֵּית הָאֱלִי | Noms propres | Béthel | BET-HÂELÎ|munya-Beteli — muntu oyûbaka e BetelHiyeli w’e Beteli ye wayûbakaga Yeriko buhyahya | |
| בֵּית הָאֵצֶל | Noms propres | Beth-Ecel [Beth-Essel] | BET-HÂETSEL|BET-HÂEZEL|Bet-Haetsel|Bet-Hayetsel|Bet-Hayezeli|Beti-Haeseli — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית הַבּוֹר | Objets réels | dungeon | BET-HÂBÔR|mpamikwa|mpamikwa y’e kuzimu|*pamik* | |
| בֵּית הַגִּלְגָּל | Noms propres | Beth-Guilgal | BET-GILGÂL|BET-HÂGILGÂL|Bet-Giligali|Bet-Gilgal — hofi n’olwîshi lwa Yordani | |
| בֵּית הַיְשִׁימוֹת | Noms propres | Beth-Yeshimoth [Beth-Yechimoth] | BET-HAYESHÎMÔT|Beti-ha-Yesimoti|Bet-Yeshimot|Bet-Yeshimoti|Bet-Hayeshimoti|Bet-ha-Yeshimoti|Beti-ha-Yeshimoti — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni | |
| בֵּית הַכֶּרֶם | Noms propres | Beth-Kèrem [Beth-Kérem] | BET-KËREM|Bet-Kèrem|Bet-Keremi|Bet-Hakaremi — hantu hali hofi na Betelehemu | |
| בֵּית הַלַּחְמִי | ✓ | Noms propres | Bethléémite [Bethléem] | BET-HALEHMÎ|w’e Betelehemu |
| בֵּית הָעֵמֶק | ✓ | Noms propres | Beth-Emeq [Beth-Émec] | BET-HÂÊMEK|Beti-Haemeki — hantu omu ishwa lya Aseri |
| בֵּית הָעֲרָבָה | ✓ | Noms propres | Beth-Araba | BET-HÂARÂBÂ|Beti-Ha-Araba|Bet-Arba — lugo omu ishwa lya Binyamini |
| בֵּית הָרָם | ✓ | Noms propres | Beth-Haram | BET-HÂRÂM|Bet-Harami|Bet-Haram — lugo lw’omu lya Gadi |
| בֵּית הָרָן | ✓ | Noms propres | Beth-Harân [Beth-Haran] | BET-HÂRÂN|Beti-Harani|Bet-Harân — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| בֵּית הַשִּׁטָּה | ✓ | Noms propres | Beth-Shitta [Beth-Chitta] | BET-HASHITÂ|Beti-ha-Shita|bet-Shita — lugo e mwenè gwa Bet-Bheani |
| בֵּית הַשִּׁמְשִׁי | ✓ | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Bet-Shemeshi|muntu w’e Bet-Shemesh|Bet-Shemesh — muntu w’e Bet-Shemesh |
| בֵּית חָגְלָה | Noms propres | Beth-Hogla | BET-HOGLÂ|Bet-Hogla — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| בֵּית חוֹרוֹן | Noms propres | Beth-Horôn [Beth-Horon] | BET-HÔRÔN|Beti-Horoni|Bet-Horôn|Betoroni — ngo zibiri; nguma e kbanda eyindi oku ntondongo z’omu ishwa lya Efrayimu | |
| בֵּית חָנָן | ✓ | Noms propres | Beth-Hanân [Beth-Hanan] | BET-HANÂN|Bet Hanani|Bet-Hanân — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| בֵּית כָּר | ✓ | Noms propres | Beth-Kar | BET-KÂR|Bet-Kar — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| בֵּית לְבָאוֹת | ✓ | Noms propres | Beth-Levaoth [Beth-Lebaoth] | BET-LEVÂÔT|Bet-Lebaoti — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בֵּית לֶחֶם | Noms propres | Bethléem | BET-LÊHEM|Betelehemu|Bet-Lêhem — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית לְעַפְרָה | Noms propres | Beth-Léafra | BET-LEAFRÂ|Bet-Leafra|Bet-Leyafra — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית מְעוֹן | Noms propres | Beth-Méôn [Beth-Méon] | BET-MEÔN|Bet-Meôn|bet-Meôni|Bet-Meyoni — lugo lw’omu ishwa lya Rubenie Mowabu | |
| בֵּית מַרְכָּבוֹת | ✓ | Noms propres | Beth-Markavoth [Beth-Markaboth] | BET-MARKABÔT|Beti-Markaboti|Beti-ha-Markaboti|Bet-Markabot|Beti-ha-Markaboti|Bet-Markaboti |
| בֵּית נִמְרָה | ✓ | Noms propres | Beth-Nimra | BET-NIMRÂ|Beti-Nimra|Bet-Nimra — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| בֵּית עֶדֶן | Noms propres | Beth-Eden [Damas] | BET-ÊDEN|Bet-Eden — murhundu guli omu Sîriya | |
| בֵּית פֶּלֶט | Noms propres | Beth-Pèleth [Beth-Péleth] | BET-PÊLET|Beti-Peleti|Bet-Pelet — lugo lw’omw’ishwa lya Yuda | |
| בֵּית פְּעוֹר | Noms propres | Beth-Péor | BET-PEOR|Beti-Peori|Bet-Peôr — cishagala c’omu ishwa lya Rubeni | |
| בֵּית פַּצֵּץ | ✓ | Noms propres | Beth-Pacéç [Beth-Passès] | BET-PATSETS|Beti-Pasesi|Bet-Patsets |
| בֵּית רְחוֹב | ✓ | Noms propres | Beth-Rehov [Beth-Rehob] | BET-REHÔV|Beti-Rehobi|Bet-Rehov |
| בֵּית רָפָא | ✓ | Noms propres | Beth-Rafa | BET-RÂFÂ|Bet-Rafa — nyumpa ya Rafamugala wa Eshtôniw’oku bûko bwa Yuda |
| בֵּית שְׁאָן | ✓ | Noms propres | Beth-Shéân [Beth-Chéan] | BET-SHEÂN|Beti-Sheana|Bet-Sheân|Bet-Sheyan|Bet-Sheyani|Beti-Sheani — lugo lw’omu ishwa lya Menashè |
| בֵּית שַׁן | Noms propres | Beth-Shéân [Beth-Chéan] | BET-SHÂN|Betisheani|Bet-sheân|Bet-Sheani — lugo lw’omu lya Menashè | |
| בֵּית תַּפּוּחַ | ✓ | Noms propres | Beth Tappuach | BET-TAPUAH|Bet-Tapuahi|Bet-Tapuwa|Bet-Tapua |
| בֵּית בִּרְאִי | ✓ | Noms propres | Beth-Biréï [Beth-Biri] | BET-BIRÎ|Beti Bereyi|Bet-Biri|Bet-Bireyi |
| בֵּית־אֵל-1 | Noms propres | Béthel | BET-ÊL|Beteli — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu | |
| בֵּית־אֵל-2 | ✓ | Noms propres | Béthel | BET-ÊL|Beteli — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בֵּית־עַזְמָוֶת | Noms propres | Beth-Azmaweth [Beth-Azmaveth] | BET-AZMÂWET|Bet-Azmawet|Beti-Azmaweti | |
| בֵּית־עֲנוֹת | Noms propres | Beth-Anoth | BET-ANÔT|Beti-Anoti|Bet-Anot — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית־עֲנָת | ✓ | Noms propres | Beth-Anath | BET-ANÂT|Beti-Anati|Bet-Anat — lugo luzibuzibu omw’ishwa lya Nefutali |
| בֵּית־עֵקֶד | ✓ | Noms propres | Beth-Eqed [Beth-Équed] | BET-ÊKET|Beti-Ekedi|Bet-Eked — hali hantu aho |
| בֵּית־צוּר | ✓ | Noms propres | Beth-Çour [Beth-Sour] | BET-TSUR|Bet-Sur|Bet-Tsur|Bet-Suri|Betishuri|Bet-Shuri — lugo l’omw’ishwa lya Yuda |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-1 | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Bet-Shemeshi|Beti-Shemeshi — lugo lwa Baleviti, Bene Leviomu ishwa lya Yuda | |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Beti-Shemeshi|Bet-Shemesh — lundi lugo lugwerhe iryo izîno omu ishwa lya Iskari namwo |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Beth-Shèmesh [Beth-Chémech] | BET-SHÊMESH|Bet-Shemeshi|Bet-Shemesh|Beti-Shemeshi — lugo luzibuzibu omu lya Nefutali |
| בֵּית־שֶׁמֶשׁ-4 | Noms propres | Héliopolis | BET-SHÊMESH|Bet-Shemesh|Beti-Shemeshi|Bet-Shemeshi — Heliopolis omu cigereki ye Bet-shemesh omu Cihebraniyaluli lugo lw’Emisiri olwo | |
| בָּכָא | ✓ | Flore | mûrier? sapin baumier? tremble? [FF 145] | BÂKHÂ|BÂHÂ|emirhi y’emiforsadi|eyôla mirhi|mirhi y’emiforsadi|emirhi — bûko bwa mirhi erinzirishusha shushana |
| בִּכּוּרָה | Flore | figue | BIKÛRÂ|mulehe|mulehe guyâna duba|omulehe|emilehe — mulehe oli mirhubumulehe guyâna embere z’akasanzi k’eyindi milehe | |
| בִּכּוּרִים | Flore | premiers produits, premiers épis | BIKÛRÎM|emyaka mirhanzi-rhanzi|emihuli mirhanzi|amalehe marhanzi|ebirhangiriza|oku mwaka muhyahya|nterekêro y’omwaka muhyahya|ntang’iyera|entang’iyêra|emizabibu mirhanzi|BIKÛRÎM|mburho yabo mpyahya|lusiku lw’emburho mpyahya, eyezire burhangiriza|emigati y’omwaka muhyahya|biyimbulwa birhanzirhanzi | |
| בְּכוֹרַת | ✓ | Noms propres | Bekorath | BEKÔRAT|Bekorati — mugala wa Afiyashakulûza wa Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| בֹּכִים | ✓ | Noms propres | Bokim | BOKHÎM|BOKÎM|Bokimi |
| בֶּכֶר-1 | ✓ | Noms propres | Bèker [Béker] | BÊKER|Bekeri — mugala wa Binyamini |
| בֶּכֶר-2 | ✓ | Noms propres | Bèker [Béker] | BÊKER|Bekeri|Ababekeri — mugala wa Efrayimu |
| בֵּכֶר, בִּכְרָה | Faune | chameau, chamelle | BÊKER|engamiya|ngamiya|BIKRÂ|ngamiya nkazi|engamiya nkazi — beker yo ngamiya mpanzi omu cihebraniyabikra yo ngamiya nkazi (nsirhe) Yeremiya adesire omu Yer 2.23 | |
| בֹּכְרוּ | ✓ | Noms propres | Bokrou | BOKRÛ|Bokru — mwene Atseli, Azzeliw’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּכְרִי | ✓ | Noms propres | Bakrites [Békérites] | BAKRÎ|Ababekeri — aba kuli Bekeriw’oku bûko bwa Efurayimu |
| בִּכְרִי | ✓ | Noms propres | Bikri | BIKRÎ|Bikiri — îshe wa Shebaw’oku bûko bwa Benyamini |
| בֵּל | Noms propres | Bel | BÊL|Beli|Bel|muzimu oyo — izîno lya muzimu | |
| בַּלְאֲדָן | Noms propres | Baladân [Baladan] | BALÂDÂN|Baladani — Mwami w’e Babeli, Babiloni | |
| בִּלְגָּה-1 | ✓ | Noms propres | Bilga | BILGÂ|Bilga |
| בִּלְגָּה-2 | ✓ | Noms propres | Bilga | BILGÂ|Bilga — muntu oyo |
| בִּלְגַּי | Noms propres | Bilgaï | BILGAY|Bilgayi | |
| בִּלְדַּד | Noms propres | Bildad | BILDAD|Bildadi — mwira wa Ayubu oyo | |
| בָּלָה | ✓ | Noms propres | Bala [Baala] | BÂLÂ|Bala — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בִּלְהָה-1 | Noms propres | Bilha [Bila] | BILHÂ|Bilaha — ciherula ca Yakobo | |
| בִּלְהָה-2 | ✓ | Noms propres | Bilha [Bila] | BILHÂ|Bilaha — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בִּלְהָן-1 | ✓ | Noms propres | Bilhân [Bilehan] | BILHÂN|Bilahani — mugala wa Etser, Ezeriwa kuli bene Seyiri |
| בִּלְהָן-2 | ✓ | Noms propres | Bilhân [Bilehan] | BILHÂN|Bilahani|Bilhân — mugala wa Yadiyeliw’oku bûko bwa Benyamini |
| בֵּלְטְשַׁאצַּר | Noms propres | Beltshassar [Beltassar] | BELTSHATSAR|Beltshazara|Baltazari|Beltshatsari | |
| בְּלִיַּעַל | Attributs | méchanceté, bassesse | BELIAL|nkengero mbi|wamahemuka n’ecâha|bene Beliali|mugalugalu|byabi|cabi|*mub*|*bih*|*gom*|*hemuk*|muminya|mwisi|omurhima mubi|*miny*|*Belia*|*bunyw*|*Beliya* | |
| בֶּלַע-1 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|e Bela — hantu ahoemwa mwami Sowari |
| בֶּלַע-2 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|Bela — mugala wa Beormwami w’e Edomu |
| בֶּלַע-3 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|Bela — mugala wa Benyamini |
| בֶּלַע-4 | ✓ | Noms propres | Bèla [Béla] | BELA|Bela — mugala wa Azizimwinjikulu Shimeyi |
| בַּלְעִי | ✓ | Noms propres | Baléites [Bélaïtes] | BALÎ|Ababela — ba mulala gwa Belaw’omu bûko bwa Benyamini |
| בִּלְעָם-1 | Noms propres | Balaam | BILÂM|Balâmu — ali mulagu | |
| בִּלְעָם-2 | Noms propres | Biléam | BILÂM|Bileami|Bileyamu|Balâmu|Bileam — lugo lwa Bene Levi omu lya Menashè | |
| בָּלָק | Noms propres | Balaq [Balac] | BÂLÂK|Balaka|Balak|Balaka — mwami w’e Mowabu | |
| בֵּלְשַׁאצַּר | Noms propres | Belshassar [Baltazar] | BESHATSAR|Belshazari|Belshatsar | |
| בִּלְשָׁן | Noms propres | Bilshân [Bilechan] | BILSHÂN|Bilishani|Bileshani|Bileshân — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babeli | |
| בִּמְהָל | ✓ | Noms propres | Bimhal [Bimal] | BIMHÂL|Bimahâli — mugala wa Yefletiw’oku bûko bwa Aseri |
| בָּמוֹת | ✓ | Noms propres | Bamoth | BAMÔT|Bamoti — hantu Bene Israeli bahikaga omu kurhenga buja e Misiri |
| בָּמוֹת בַּעַל | Noms propres | Bamoth-Baal | BAMÔT-BAAL|Bamoti-Baala — hantu h’e Mowabu | |
| בֵּן | Noms propres | fils, descendant, Ben | BÊN|mugala wa lebe|wa nkomôka ya lebe|wa kuli bene lebe|Ben|Beni — mugala wa lebehali na Ben, Beni muleviti kuderha w’oku bûko bwa Leviw’amango ga Daudi | |
| בֶּן־אֲבִינָדָב | ✓ | Noms propres | fils d’Avinadav [Abinadab] | BÊN-AVINÂDÂV|Bene-Abinadabu — munya-buhashew’amango ga Salomoni |
| בֶּן־אוֹנִי | ✓ | Noms propres | Ben-Oni | BÊN-ÔNÎ|Benoni — Benyamini, mugala wa Yakobo oyo nina ahaga erya Benoni, ci îshe ayishimuhingulira izîno |
| בֶּן־גֵבֶר | ✓ | Noms propres | fils de Guèvèr [Guéber] | BÊN-GÊBER|BÊN-GÊVER|Bene Geberi|mwene Geberi — Ben-Geri ali munya-buhashew’amango ga Salomoni |
| בֶּן־דֶקֶר | ✓ | Noms propres | fils de Dèqèr [Élon-Beth-Hanan] | BÊN-DÊKER|Bene-Dekeri — mwene Dekerinaye munya-buhashe w’omu mango ga Salomoni |
| בֶּן־הֲדַד | Noms propres | Ben-Hadad | BÊN-HADAD|Ben-Hadadi — bami banji bagwerhe ery’izîno e Sîriya | |
| בֶּן־זוֹחֵת | ✓ | Noms propres | fils de Zoheth | BÊN-ZÔHET|mugala wa Zoheti — Zoheti ali mwene Yisheyiw’oku bûko bwa Yuda |
| בֶּן־חוּר | ✓ | Noms propres | fils de Hour | BÊN-HÛR|Bene-Huri — munya-buhashe w’amango ga Salomoni |
| בֶּן־חַיִל | ✓ | Noms propres | Ben-Haïl | BÊN-HAYIL|Beni-Hayili|Ben-Hayil — munyabuhashe wa mango ga mwami Yozafati, Yehoshafat |
| בֶּן־חָנָן | ✓ | Noms propres | Ben-Hanân [Ben-Hanan] | BÊN-HÂNÂN|Beni-Hanani|Ben-Hanani |
| בֶּן־חֶסֶד | ✓ | Noms propres | fils de Hèsed [Hessed] | BÊN-HÊSED|Bene-Hesedi|Ben-Hesed — munya-buhashe w’amango ga Salomoni |
| בֶּן־יְמִינִי | Noms propres | Benjaminite | BÊN-YEMÎNÎ|bene Benyamin|w’omu bûko bwa Benyamini|bene Benyamini — w’oku bûko bwa Benyamini | |
| בֶּן־עַמִּי | ✓ | Noms propres | Ben-Ammi | BÊN-AMÎ|Beni-Ami|Ben-Ami — mugala wa Lot ye Amonshakulûza w’Abaamoniti, Aba-Amôni |
| בִּנּוּי-1 | ✓ | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola EZD 8.33 |
| בִּנּוּי-2 | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola EZR 10.30 | |
| בִּנּוּי-3 | ✓ | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola EZD 10.38 |
| בִּנּוּי-4 | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola NEH 3.24; 10.9; 12.8 | |
| בִּנּוּי-5 | ✓ | Noms propres | Binnouï [Binnoui] | BINÛY|Binuyi — lola NEH 7.15 |
| בָּנִי-1 | ✓ | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — mulwi w’e Gadi w’amango ga Daudi |
| בָּנִי-2 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — mugala wa Shemerishakulûza wa Etaniw’oku buko bwa Levi | |
| בָּנִי-3 | ✓ | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — shakulûza wa Utayiwa kuli bene Peretz, Pereziw’oku bûko bwa Yuda |
| בָּנִי-4 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — murhambo wa milalaw’enyuma z’obuja bw’e Babeli | |
| בָּנִי-5 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — wa kuli bene Bani,aliyansire omukazi w’emahanga,w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בָּנִי-6 | Noms propres | Bani | BÂNÎ|Bani — bantu banji gagwerhe elyo izîno | |
| בֻּנִּי-1 | Noms propres | Bounni | BÛNÎ|Buni | |
| בֻּנִּי-2 | Noms propres | Bounni | BÛNÎ|Buni | |
| בְּנֵי יַעֲקָן | ✓ | Noms propres | Bené-Yaaqân [Bené-Yacan] | BÊNÊ-YAKÂN|Bene-Yakani — hantu h’omu njira y’okurhenga buja bw’e Misiri |
| בְּנֵי־בְרַק | ✓ | Noms propres | Bené-Beraq [Bené-Berac] | BENÊ-BERAK|Beni Beraka|Ben-Berak — hantu h’omu ishwa lya Danieryo izino lyanaderhwa omu mashi Bene Mugisho erhi Mugisho |
| בְּנָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — mugala wa Yehoyadamulwibuzinda alinda arhambula abalwi ba Salomoni |
| בְּנָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| בְּנָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — mulwi w’amango ga Daudi |
| בְּנָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — mugala wa Asafiishe wa Zakariyahuw’oku bûko bwa Levi |
| בְּנָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene PAREOSHIaliyansire omukazi w’emahangaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בְּנָיָה-6 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene Pahati-Mowabualiyansire omukazi munyamahangaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בְּנָיָה-7 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene Banialiyansire omukazi munyamahanga |
| בְּנָיָה-8 | ✓ | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — wa kuli bene Neboaliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בְּנָיָה-9 | Noms propres | Benaya | BENÂYÂ|Benaya — ishe wa Pelatiyaw’mango g’omulêbi Ezekiyeli | |
| בְּנָיָהוּ-1 | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benayahu — mugala wa Yehoyadabuzinda aba murhambo w’abasirika ba mwami Salomoni | |
| בְּנָיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Beneyahu — mulwi w’mango ga mwami Daudi |
| בְּנָיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — bantu banji bagwerhe eryo izînow’oku bûko bwa Leviw’omu mango ga mwami Daudi |
| בְּנָיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — ishe wa Yzhoyadamunya-buhashe w’amango ga mwami Daudi |
| בְּנָיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — munya-buhashe w’amango ga mwami Hezekiyahu, Ezekiasi gwarhi baguma |
| בְּנָיָהוּ-6 | Noms propres | Benayahou [Benaya] | BENÂYÂHÛ|Benaya|Benayahu — ishe wa Pelatiyaw’amango g’omulêbi Ezekiyeli | |
| בִּנְיָמִין-1 | Noms propres | Benjamin | BINYÂMÎN|Benyamini|Binyamini — mugala wa Yakoboye cûbaka c’obûko bwa Binyamini omu Bene Israhelishakulûza wa bene Binyamini | |
| בִּנְיָמִין-2 | ✓ | Noms propres | Benjamin | BINYÂMÎN|Benyamini|Binyamini — mugala wa Bilahaniw’oku bûko bwa Benyamini |
| בִּנְיָמִין-3 | ✓ | Noms propres | Benjamin | BINYÂMÎN|Benyamini|Binyamini — bantu banji bagwerhe ery’ izîno omw’ Israheli |
| בְּנִינוּ | Noms propres | Beninou | BENÎNÛ|Beninu — ali muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בִּנְעָא | ✓ | Noms propres | Binéa | BINYÂ|BINEYÂ|Bineya — mugala wa Motsa, Mosa, Mozaw’oku bûko bwa Benyamini |
| בְּסוֹדְיָה | ✓ | Noms propres | Besodya [Bessodia] | BESÔDYÂ|BESÔDIYÂ|Besodiya|Besodya — lola NEH 3.6 |
| בֵּסַי | Noms propres | Bésaï | BÊSAYI|Besayi — murhambo wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בְּעוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Béor | BE’ÔR|Beyori|Beori|Beor — ishe wa Belamunya-Edomu |
| בְּעוֹר-2 | Noms propres | Béor | ‘BEÔR|Beyori|Beori|Beor — ishe wa Balâmu | |
| בֹּעַז-1 | Noms propres | Booz | BO’AZ|BOOZ|Bwozi|Booz — mugala wa Salma, Salmoniiba wa Ruti,ali w’oku bûko bwa Yuda | |
| בֹּעַז-2 | ✓ | Noms propres | Boaz, Booz | BO’AZ|Bawazi|Boazi|Booz — izîno lya mutungo gw’omu ka-Nyamuzinda Salomoni ayûbakaga |
| בְּעִיר-1 | Faune | bétail, troupeau | BE’ÎR|ebintu|bintu|buso|maso | |
| בְּעִיר-2 | ✓ | Faune | bête | BE’ÎR|bintu|ebintu|ebihêsi|bihêsi |
| בַּעַל בְּרִית | ✓ | Noms propres | Baal-Berith | BAAL-BERÎT|Bali-Beriti|Baal-Berit |
| בַּעַל גָּד | Noms propres | Baal-Gad | BA’AL-GÂD|Baal-Gadi | |
| בַּעַל הָמוֹן | Noms propres | Baal-Hamôn [Baal-Hamon] | BA’AL-HÂMÔN|Baal-Hamôni|Baal-Hamoni|Bali-Hamoni — hantu aho | |
| בַּעַל חָנָן-1 | Noms propres | Baal-Hanân [Baal-Hanan] | BA’AL-HÂNÂN|Baal Hanan — mugala wa Akibori mwami w’e Edomu | |
| בַּעַל חָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Baal-Hanân [Baal-Hanan] | BA’AL-HÂNÂN|Baali-Hanani|Baal-Hanân|Bali-Hanani — muntu oyo |
| בַּעַל חָצוֹר | ✓ | Noms propres | Baal-Haçor [Baal-Hassor] | BA’AL-HÂTSOR|e Baali-Hasori|Baal-Hatsor — hantu aho |
| בַּעַל חֶרְמוֹן | ✓ | Noms propres | Baal-Hermon | BA’AL-HERMÔN|Bali-Hermoni|Baal-Hermon|Baali-Hermoni |
| בַּעַל כָּנָף | Faune | oiseau | BA’AL-KÂNÂF|akanyuyi|kanunyi | |
| בַּעַל מְעוֹן | Noms propres | Baal-Méôn [Baal-Méon] | BA’AL-MEÔN|Baali-Meoni|Balmeoni|Baal-Meoni — lugo lw’omu ishwa lya Rubenie Mowabu | |
| בַּעַל פְּעוֹר-1 | Noms propres | Baal-Péor, Baal de Péor | BA’AL-PEÔR|Bal-Peori|Baal-Peori|Baal-Peor — muzimu w’e Mowabu | |
| בַּעַל פְּעוֹר-2 | Noms propres | Baal-Péor, Péor, Beth-Péor | BA’AL-PEÔR|Balu-Peori|Baal-Peor|Bet-Peor — hantu habaga amahêro g’omuzimu Baal-Peor | |
| בַּעַל צְפוֹן | Noms propres | Baal-Cefôn [Baal-Sefon] | BA’AL-TSEFÔN|Bal-Sefoni|Baal-Zefoni|Baal Tsefoni — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga elubungo lw’e Misiri | |
| בַּעַל שָׁלִשָׁה | ✓ | Noms propres | Baal-Shalisha [Baal-Chalicha] | BA’AL-SHÂLISHÂ|e Baali-Shalisha|baal-Shalisha — cishagala c’omu ishwa lya Efrayimu |
| בַּעַל תָּמָר | ✓ | Noms propres | Baal-Tamar | BA’AL-TÂMÂR|Bali-Tamari|Baal-Tamar — hantu aho |
| בַּעַל-1 | Êtres | maître, propriétaire, mari, Baal | BA’AL|iba|nna-|nnaka|nnayo — nna kantu kalebenna muntu mulebeiba wa lebennaka | |
| בַּעַל-2 | Noms propres | Baal (dieu) | BA’AL|ba-Bali|Baali|Baal|Bali na ba-Astarte|omuzimu mukulu w’e Kanaani — bali bazimu b’e Sîriya aboci abami bayankiragayo bahemukira Nnâmahaga, bakolera oyo muzimu erhi balonza okusîmisa bakâbo | |
| בַּעַל-3 | ✓ | Noms propres | Baal, village | BA’AL|Baali — cishagala c’omu ishwa lya Simeonikandi kuli kuderha « cishagala » |
| בַּעַל-4 | ✓ | Noms propres | Baal | BA’AL|Baali — mugala wa Reayaw’oku bûko bwa Rubenici e Bushi nayo banahe omuntu izino ly’omuzimu nka bakag’irherekêra oyo muzimu amango nnina w’omwana aciri izîmi: MAHESHE, KANGERE |
| בַּעַל-5 | ✓ | Noms propres | Baal | BA’AL|Ba’ali|Baali — w’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּעַל זְבוּב | ✓ | Noms propres | Baal-Zeboub [Zeboub] | BA’AL-ZEBÛB|BA’AL-ZEVÛV|Baali-Zebubi|nyamuzinda wa bwihambi|muzimu — nyamuzinda w’obwihambi w’e Ekroni |
| בַּעַל־פְרָצִים | ✓ | Noms propres | Baal-Peracim [Baal-Perassim] | BA’AL-PERTSÎM|Baali-Perazimi|Baal-Peratsim|Baali-Perazimu|Baal-Perazim — hali hantu aho |
| בַּעֲלָה-1 | Êtres | maîtresse, propriétaire | BA’ALÂ|omukazi w’omugeremwa|oharhûla abazimu|nnanyumpa|nna akantu kalebe | |
| בַּעֲלָה-2 | ✓ | Noms propres | Baala | BA’ALÂ|Baala — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בַּעֲלָה-3 | ✓ | Noms propres | Baala | BA’ALÂ|Baala — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| בַּעֲלָה-4 | ✓ | Noms propres | Baala | BA’ALÂ|Baala — ntondo ya Baala |
| בְּעָלוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Béaloth | BE’ÂLÔT|Bealoti|Beyaloti — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| בְּעָלוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Béaloth | BE’ÂLÔT|e Beyaloti|e Bealoti — hantu omu Israheli y’e nnondwè |
| בַּעֲלֵי יְהוּדָה | ✓ | Noms propres | Baalé-Yehouda [Baala, en Juda] | BA’ALÊ-YEHUDÂ|e Baale-Yuda — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בְּעֶלְיָדָע | ✓ | Noms propres | Béelyada [Beéliada] | BE’ELYÂDÂ|Beeliyada — mugala wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| בְּעַלְיָה | Noms propres | Béalya [Béalia] | BE’ALYÂ|Bealya|Belya — mulwi w’amango ga Daudiw’oku bûko bwa Benyamini | |
| בַּעֲלִיס | Noms propres | Baalis | BA’ALÎS|Baalisi|Balisi — mwami w’e Amonimwami wa Bene Amoni, Banya-Amoni | |
| בַּעֲלַת בְּאֵר | ✓ | Noms propres | Baalath-Béer [Baalath-Ber] | BA’ALAT BE’ER|BA’ALATH BE’ER|Baalati-Beeri|Baalat-Beer — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| בַּעֲלָת-1 | ✓ | Noms propres | Baalath | BA’ALÂT|BA’ALATH|Balaati — hantu h’omu lya Dani |
| בַּעֲלָת-2 | ✓ | Noms propres | Baalath | BA’ALÂT|BA’ALATH|Baalati — hantu aho |
| בְּעֹן | Noms propres | Béôn [Béon] | BE’ÔN|Beôn|Beoni|Beyoni — lugo lw’omu lya Rubeni e Mowabu | |
| בַּעֲנָא-1 | ✓ | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Baana|Bana|Bâna — mugala wa Ahiludimunya-buhashew’amango ga mwami Salomoni |
| בַּעֲנָא-2 | ✓ | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bâna|Baana|Bana — mugala wa Hushayimunya-buhashe oku ngoma ya Salomoni |
| בַּעֲנָא-3 | Noms propres | Baanah | BA’ANÂ|Baanâ|Bânâ | |
| בַּעֲנָה-1 | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bânâ — mugala wa Rimoniye wayirhaga mwami Ish-Boshet | |
| בַּעֲנָה-2 | ✓ | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bânâ — ishe wa Heledimulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| בַּעֲנָה-3 | Noms propres | Baana | BA’ANÂ|Bânâ|Bana|Bahana — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בַּעֲרָא | ✓ | Noms propres | Baara | BA’ARÂ’|Ba’ara|Bara — muka Shalarayimu, Shalarayimw’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּעְשָׁא | Noms propres | Baésha [Bacha] | BASHÂ|BA’ESHÂ|Baesha|Bayesha|Basha — mugala wa Ahiyaayîmaga mwami omu Israheli 909-986 embere za Kristu | |
| בַּעֲשֵׂיָה | Noms propres | Baaséya [Baasséya] | BA’ASÊYÂ|Baaseya|Bayaseya — mugala wa Malkiyashakulûza wa Asaf, Azafiw’oku Buko bwa Levi | |
| בְּעֶשְׁתְּרָה | Noms propres | Béeshtera [Bèchetera] | BE’ESHTERÂ|Baeshtera|Bayeshetera — lugo lwa baleviti l’omu ishwa lya Menashè | |
| בֵּצָי | Noms propres | Béçaï [Bessaï] | BÊTSAYÎ|BEZAYI|Bezayi|Betsayi|Besayi — murhambo wa milalaenyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בָּצָל | ✓ | Flore | oignon [FF 159] | BETSÂL|bapwaro|pwaro|mahonyo — BatsalBazalomu cihebraniya! mpu go mahonyo mapwaro. |
| בְּצַלְאֵל-1 | Noms propres | Beçalel [Bessalel] | BETSAL’ÊL|Besaleli|Bezalel|Betsalel — mugala wa Uriyamulenga wayubakaga Endâro y’Entimânano, Embugânanow’oku bûko bwa Yuda | |
| בְּצַלְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Beçalel [Bessalel] | BETSAL’ÊL|Besaleli|Betsalel|Bezalel — muntu w’oku mulala gwa Pahat-Mowabu |
| בַּצְלוּת | Noms propres | Baçlouth [Baslouth] | BATSELÔT|Basuloti|Batsuloti|Bazuloti|Batsulot — murhambo wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בַּצְלִית | ✓ | Noms propres | Baçlith [Baslith] | BATSELÎT|Baziliti|Batsiliti|Batsilit|Basliti — mukozi murhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בָּצְקַת | ✓ | Noms propres | Boçqath [Boscath] | BOTSEKAT|Boskati — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| בֶּצֶר-1 | Noms propres | Bècèr [Besser] | BÊTSER|Beseri|Betseri|Bezeri|Betser — cishagala ca kuyakiramwo ca Balevitic’omu ishwa lya Rubeni | |
| בֶּצֶר-2 | ✓ | Noms propres | Bècèr [Besser] | BÊTSER|Beseri|Betseri|Betser — mugala wa Tsofaw’oku bûko bwa Aseri |
| בָּצְרָה-1 | Objets réels | bercail | BOTSRÂ|bozra|botsra|eka ya bintu|idâhiro|côgo cishwekerwamwo ebintu — emunda ebintu bifulukiraemunda ebintu bilala, byamarheg’iyabulwa | |
| בָּצְרָה-2 | Noms propres | Boçra [Bosra] | BOTSRÂ|Bosara|Botsara|e Bosra — lugo ly’omu Edomu | |
| בָּצְרָה-3 | Noms propres | Boçra [Bosra] | BOTSRÂ|Bosara|Botsara — hantu aho | |
| בַּקְבּוּק | ✓ | Noms propres | Baqbouq [Bacbouc] | Bakbuk|Bakbuku|Bakubuki — murhambo wa milalamukozi murhumizi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בַּקְבֻּקְיָה | Noms propres | Baqbouqya [Bacbouquia] | BAKBUKIYÂ|Bakbukiya|Bakibukiya|Bakubukiya — muleviti w’enyuma z’obuja bw’e babiloni | |
| בַּקְבַּקַּר | ✓ | Noms propres | Baqbaqar [Bacbaccar] | BAKBAKAR|Bakbakari|Bakbakar — muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בֻּקִּי-1 | ✓ | Noms propres | Bouqqi [Bouqui] | BUKÎ|Buki — mugala wa Yoglimurhambo w’omu bûko bwa Dani |
| בֻּקִּי-2 | Noms propres | Bouqqi [Bouqui] | BUKÎ|Buki — mugala wa Abishuwamudâhwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| בֻּקִּיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Bouqqiyahou [Bouquia] | BUKIYÂHÛ|Bukiya|Bukiyahu — mugala wa Hemânimwîmbiza w’omu ka-Nyamuzindaw’oku ngoma ya Daudi |
| בִּקְעַת־אָוֶן | Noms propres | Biqéath, vallée du crime | BIKE’AT-‘ÂWEN|BIKAT–‘AVEN|Bikeati|Bikeyati|Bikeat|lubanda lwa bishungu — bikat Aven ; lubanda lwa byâhabike ath; kabanda ka bushunguAbashi mpu: « Entondo n’orhubanda yali mirhego ya bishungu yone ». Mwe misole y’eno Bushi, mukolese obwenge mugwerhe eno mwirhu eshushe kwinja yaga! | |
| בָּקָר | Faune | bétail, troupeau, animal, bœuf, bête, taureau, veau, jeune vache, vache | BAKÂR|bintu|bishwekwa|ebintu|ebishwekwa|enkafu n’ebibuzi, endogomi ndume|amaso g’enkafu n’ag’ebibuzi|buso|kanina|akanina | |
| בְּרֹאדַךְ בַּלְאֲדָן | ✓ | Noms propres | Merodach-Baladan | BERODAK-BALADÂN|MERODAK-BALADÂN|Merodaki-Baladani|Berodaki-Baladani |
| בְּרָאיָה | ✓ | Noms propres | Beraya | BERÂ’YÂ|Beraya — mugala wa Shimeyimurhambo wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| בַּרְבּוּר | Faune | oie | BARBÛR|ibata ly’erubala|bata|mabata | |
| בֶּרֶד-1 | ✓ | Noms propres | Bèred [Béred] | BÊRED|Beredi — hantu aho |
| בֶּרֶד-2 | ✓ | Noms propres | Bèred [Béred] | BÊRED|Beredi|mugala wa Shutela — mugala mwene Shutelaw’oku buko bwa Efrayimu |
| בָּרוּךְ-1 | ✓ | Noms propres | Barouk | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mugala wa Zabayimuleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| בָּרוּךְ-2 | Noms propres | Barouk | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mudâhwaw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| בָּרוּךְ-3 | ✓ | Noms propres | Barouk | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mugala wa Koli-Hoze, Kolihozeîshe wa Maseyaw’oku bûko bwa Yuda |
| בָּרוּךְ-4 | Noms propres | Baruch [Baruc] | BÂRÛK|Baruk|Barukh|Baruki — mugala wa Neriyamwandisi w’omulebi Yeremiya | |
| בְּרוֹשׁ-1 | Flore | sapin, genévrier | BERÔSH|emirhi y’ensindani|ensindani|nsindani — n’omu mashi eyo mirhi bayiderha Cibereshi, bibereshikandi erhi kanyabukere | |
| בְּרוֹשׁ-2 | Flore | genévrier grec | BERÔSH|nsindano y’e bugreki — cibereshi kwo binali omu mashi | |
| בְּרוֹת | Flore | sapin, genévrier | BERÔT|ensindani|mirhi y’ensindani|nsindani | |
| בֵּרוֹתָה | Noms propres | Bérotaï [Berota] | BÊRÔTÂ|Berota — lugo l’omu Sîriya | |
| בִּרְזַיִת | ✓ | Noms propres | Birzaïth | BIRZAYIT|Birzayiti — hantu aho , lugo lwayûbakagwa na Malkiyeli mwzne Heberi |
| בַּרְזִלַּי-1 | Noms propres | Barzillaï | BARZILAYI|Barzilayi — muntu oyo | |
| בַּרְזִלַּי-2 | ✓ | Noms propres | Barzillaï | BARZILAYI|Barzilayi |
| בַּרְזִלַּי-3 | ✓ | Noms propres | Barzillaï | BARZILAYI|Barzilayi |
| בֵּרִי | ✓ | Noms propres | Béri | BÊRÎ|Beri — mugala wa Tsofaw’oku bûko bwa Aseri |
| בָּרִיחַ | ✓ | Noms propres | Bariah [Baria] | BÂRÎYAH|Bariyah|Bariyahi — wa kuli Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| בֵּרִים | ✓ | Noms propres | Bérites | BÊRÎM|Aba-Bikiriti — lubaga nkomôka ya Beri |
| בְּרִיעָה-1 | ✓ | Noms propres | Beria | BERÎ’Â|BERÎY’Â|Beria|Beriya — mugala wa Aseri |
| בְּרִיעָה-2 | ✓ | Noms propres | Beria | BERÎY’Â|BERÎY’Â|Beriya|Beria — mugala wa Efrayimu |
| בְּרִיעָה-3 | Noms propres | Beria | BERÎY’Â|Beriya|Beria — murhambo wa milalabûko bwa Benyamini | |
| בְּרִיעָה-4 | ✓ | Noms propres | Beria | BERÎY’Â|Beriya|Beria — mugala wa Shimeyiwa kuli Gershoni, ,ugala wa Leviw’oku bûko bwa Levi |
| בְּרִיעִי | ✓ | Noms propres | Beriites [Beriaïtes] | BERÎ’Î|omulala gw’Ababeria|Bene Beriya|Bene Beria — w’oku bûko bwa Aseri |
| בְּרִית | Rituels | alliance, engagement, traité | BERîT|endagâno|ndagâno|*ragân*|ciragâne|malaganyo|amalaganyo|*lagany*|kunywâna|*nywan*|kuyumvikana|cerhe ca ndagâno|irhegeko ly’ensiku zoshi|*lahir*|*dahir*|oli hanola haguma nirhu | |
| בְּרִית מֶלַח | ✓ | Rituels | alliance consacrée par le sel, alliance indestructible | BERÎT-MELAH|ndagâno elunzirwe n’omunyu|ndagâno erhafundulwa|ndagâno nnûnge y’ensiku zoshi|ndagâno erhankavunwa |
| ברך | Rituels | benir | BARÊK|abagisha anabayirika bantu erhi abalema|abigisha|*gish*|Nnâmahanga abagisha|alujira lwîmâna|*jira**imâna*|*yagir*|*haramy*|*bwanga*|kuhâna obwanga — BarakBarek: kugisha omu ciheraniya ciri cijiro ca kusegerezanyiganyo:kusera: cijiro nkana: kuderhakuseza: cijiro njirisibwe: kudehesakusezibwa: cijiro njirirwekwo: kuderhwakusezaseza: cijiro ca kusegereza: kuderhaderhakusezibwasezibwa: cijiro ca kusegerezibwa: kuderhaderhwakusezanya: cijiro majirane: kuderhezanyakuciseza: ciciro ncijirire niene: kucîdesaomu cihebraniya namwo muba orhwoqal: cijiro nkananifal : cijiro njirirwekwopiel: cijiro cakusegerezapual: cijiro cakusegerezibwahifil: cijiro banjirisahofal: cijiro najiririsibagwahitpael: cijiro njirire owirhu naye acinjirire | |
| בַּרַכְאֵל | Noms propres | Barakéel [Barakel] | BARAK’ÊL|Barakeeli|Barakeli — ishe wa Elihu, mwira wa Ayubu | |
| בְּרָכָה-1 | Rituels | bénédiction | BERÂKÂ|mugisho|omugisho|migisho|emigisho|bwanga|obwanga|ntûlo|entûlo|*lerher*|*lêrher*|*gish*|ngalo|engalo|*shobol*|*shobôl*|*hemb*|Munkuze|*kuz*|Beraka | |
| בְּרָכָה-2 | ✓ | Noms propres | Beraka | BERÂKÂ|Beraka |
| בֶּרֶכְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekya — mugala wa Zorobabelw’okubûko bwa Yuda |
| בֶּרֶכְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya — mugala wa Asamuleviti, kwo kuderha w’oku buko bwa Leviw’enyuma z’okurhenga buja bw’e Babiloni |
| בֶּרֶכְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekiya — mulanzi wa muhango gw’omucîmba gw’amalagânyow’oku bûko bwa Leviw’amango ga Daudi |
| בֶּרֶכְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekya — mugala wa Meshezabeeli |
| בֶּרֶכְיָה-5 | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYÂ|Berekiya|Berekya — ishe w’omulêbi Zakariya | |
| בֶּרֶכְיָהוּ-1 | Noms propres | Bèrèkyahou [Bérékia] | BEREKYAHÛ|Berekiya|Berekiyahu|Berekya|Berekyahu | |
| בֶּרֶכְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Bèrèkyahou [Bérékia] | BEREKYAHÛ|Berekiya|Berekiyahu|Berekya|Berekyahu — mugala wa Makilemotimurhambow’oku bûko bwa Efurahimuw’amango ga Ahaz, rhuderha Akazi |
| בֶּרֶכְיָהוּ-3 | Noms propres | Bèrèkya [Bérékia] | BEREKYAHÛ|Berekiya|Berekiyahu|Berekya|Berekyahu — ishe w’omulebi Zakariya | |
| בֶּרַע | ✓ | Noms propres | Bèra [Béra] | BERA|Bera — mwami w’e Sodomu |
| בָּרָק | Noms propres | Baraq [Barac] | BÂRÂK|hikemezo|mulazo|Baraki — muntu alimucîranuzi omu Israhelie Bushi nayo banahe omuntu izîno lya MULAZO na KARAZO | |
| בַּרְקוֹס | ✓ | Noms propres | Barqos [Barcos] | BARKÔS|Barkos|Barkosi — bene Barkosi na Bene Sisera na Bene Tama, rhulole omu Ezr 2.53 |
| בַּרְקָן | ✓ | Flore | concubine | BARKAN|emishugi y’omw’irungu|bisirha|*mishugi*|ciherula |
| בָּרֶקֶת | Objets réels | émeraude | BÂRÊKET|esumarado — ibuye lya ngulo ndârhi | |
| בִּרְשַׁע | ✓ | Noms propres | Birsha [Bircha] | BIRSHÂ’|Birsha |
| בֵּרֹתַי | ✓ | Noms propres | Bérotaï | BÊROTAYI|Berotayi — lugo luba omu Tsoba, Soba |
| בֵּרֹתִי | ✓ | Noms propres | Bérotite [de Beéroth] | BÊROTÎ|w’e Beroti|muntu oyûbaka e Beroti — Berot luli lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| בְּשׂוֹר | ✓ | Noms propres | Besor [Bessor] | BESÔR|Besori|Besor — lwîshi lwishi lwa Besormugezi gwa BesorAb’omu cihugu c’omumûka ngasi ahababwine hahulula rhwishi rhutya banahaderhe lwishi, ci erhi lugana cada bamanye oku guli mugezi |
| בִּשְׁלָם | ✓ | Noms propres | Bishlam [Bichelam] | BISHLÂM|Bishlam|Bishilamu — muntu oyo w’enyuma z’obuja bw’e Babeli |
| בֹּשֶׂם | Flore | baume [FF 177.178] | BOSHEM|mavurha g’okucishiga|amavurha|mavurha|omugavu|*gav*|*nshangi*|*buku*|*vangany*|*maku*|amaku | |
| בָּשְׂמַת-1 | ✓ | Noms propres | Basmath | BÂSMAT|Basimata|Basmati — muka Ezau |
| בָּשְׂמַת-2 | ✓ | Noms propres | Basmath | BESMAT|Basmati — mwâli wa Salomoni, ye muka Ahimasi, lola 1Bam 4.15 |
| בָּשָׁן | Noms propres | Bashân [Bachan] | BÂSHÂN|e Bashani|Bashani|bashân|Basshâni — oku mmanga e mwênè gwa Yordani | |
| בַּת | bath | BAT|mwâli wa lebe|lwôgero|ciyanja|*bwaco*|*lwôger*|*lwoger* | ||
| בַּת יַעֲנָה | Faune | autruche, hibou | BAT-YAANÂ|kahenè|cirififu|*rifuf*|*kahen* | |
| בַּת־אֲשֻׁרִים | Flore | cyprè | BAT-‘ASHURÎM|cibereshi|murhi gwa nsingani | |
| בַּת־שֶׁבַע | Noms propres | Bethsabée [Batchéba] | Betisheba’|Betisabeya|*Betisheb*|*Betisab* — muka Uriyaolya Daudi arhizagya agaliyirhaga iba | |
| בַּת־שׁוּעַ-1 | ✓ | Noms propres | fille de Shoua [Choua] | BATH-SHÛ’A|BAT-SHÛW’A|mwâli wa Shuwa |
| בַּת־שׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Bath-Shoua [Batchéba] | BAT-SHÛW’A|BATH-SHÛ’A|Bati-Shuwa — mwâli wa Amiyeli |
| בְּתוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Betouël [Betouel] | BETÛ’ÊL|Betweli|Betuêl|Betueli|Betuweli |
| בְּתוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Betouël [Betouel] | BETÛ’ÊL|Betweli|Betuêl|Betueli|Betuweli — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בְּתוּל | ✓ | Noms propres | Betoul | BETÛL|Betuli — lugo lw’omu ishwa lya Simeoni |
| בִּתְיָה | ✓ | Noms propres | Bitya [Bitia] | BITYÂ|Bitiya|Bitya — Bitya mwâli wa Faraonimuka Mêred, Mêred w’oku bûko bwa Yuda |
| גְּאוּאֵל | Noms propres | Guéouël [Gouel] | GE’Û’ÊL|Geueli|Geueul|Geuyeli — mugala wa Maki | |
| גְּאוּלִים | Divers | libération? | GE’ÛLÎM|GE’ÛLÂ|lwîhôlo|bucunguzi|buyokoke|bucire | |
| גאל-1 | Divers | racheter | G’L|GÂ’ÂL|GÂ’ÊL|kulikuza|kuciza|kuyokola|nammulikûza|kulikûza|olubaga wàyôkolaga|kuyôkola|*yôkol*|anagombôle|kugombôla|erhagombwirwi|*likûz*|*yôkol*|*gombol*|*gombôl*|*gombw* — nk’enyumpa erhagombwirwi enyuma lya mwaka mugumagumaerya nyumpa yanagombôlwa | |
| גאל-2 | Attributs | souiller, polluer | G’L|GÂ’ÂL|GÂ’ÊL|orhunwa rhwinyu rhuhemusire|kuhemuka|nazinza emyambalo yani|kuzinza|*rhenzibw*|*kulw*|*hemuk*|*hemus* | |
| גֹּאַל | ✓ | Attributs | pollution | GO’AL|bahemukiraga|kuhemuka|bigalugalu |
| גֹּאֵל-1 | Êtres | rédempteur, vengeur, racheteur | GO’ÊL|anagombôle|mwihôzi|mugombôzi|owagombôla|mucunguzi|omwihôzi|*mwihôz*|*cunguz*|*gombôl*|*gombôz*|*cihôl*|*cîhôl*|*yôkol*|*fungiz*|*fungir*|*nigûz*|*jegenj*|*cungul*|okurhucungula — eryo ishwa lyage analigombôleolya bankahashigalulira kalya kantu kanyagagwa | |
| גֹּאֵל-2 | Êtres | Rédempteur, Rachète, Défenseur | GO’ÊL|wandikùzagya|mufungizi|nderhera w’undi|mucunguzi|omwihôzi|*mwihôz*|*cunguz*|*gombôl*|*gombôz*|*cihôl*|*cîhôl*|*yôkol*|*fungiz*|*fungir*|*nigûz*|*jegenj*|*cungul*|okurhucungula | |
| גְּאֻלָּה | Divers | rachat | GE’ÛLÂ|omuntu agombôle amashwa|eryo ishwa lyage analigombôle buzira mbaka|okugombôla|okuzishubiza benezo|okukaz’izigombôla|agal’ilyula ebyamucungula|*gombôl*|*cungul*|*yôkol*|*shubiz*|*saliz* — okuzishubiza benezo enyumpa baguzagya | |
| גֵּב | Faune | locust | GÊV|amahanzi|nzige|enzige | |
| גַּבַּי | ✓ | Noms propres | Gabbaï | GABAY|Gabayi|Kabayi — muntu oyo |
| גֹּבַי | Faune | locust | GOBAY|nzige|enzige | |
| גֵּבִים | Noms propres | Guévim [Guébim] | GÊVÎM|e Gebimu — abantu b’e Gebimu bacîfulisireGevimGebim | |
| גְּבִירָה-1 | Êtres | maîtresse | GEVÎRÂ|nn’omumwabo|nn’omumwirhu Sarayi|nn’omumwinyu|*nn’omu* | |
| גְּבִירָה-2 | Êtres | dominatrice | GEVÎRÂ|mugoli mukulu|mwami-kazi|*nn’omu* | |
| גְּבִירָה-3 | Êtres | maîtresse | GEVÎRÂ|mugoli mukulu|mwami-kazi|mwamikazi|*nn’omu*|ecikono c’okuderhwa mwamikazi|kuba nn’omumwabo abaja | |
| גְּבַל | Noms propres | Guebal [Byblos] | GEBAL|Gebali — ye Biblos aho hantu | |
| גְּבָל | Noms propres | Gueval [Guébal] | GEVÂL|Geval|Gebali | |
| גִּבְלִי | Noms propres | Guiblites [de Guébal, de Byblos] | GIVLÎ|w’e Gebali|munya-Gebali|banya-Gebali|Abagebali|c’aba-Gibiliti|*Gibiliti* — bantu b’e Biblosi | |
| גֶּבַע-1 | Noms propres | Guèva [Guéba] | GÊBA|Gêba|Gibeya|Geba — cishagala eco, lola Iz 10.29 | |
| גֶּבַע-2 | ✓ | Noms propres | Guèva [Guéba] | GÊBA|Gêba|Gebeya|Geba |
| גִּבְעָא | ✓ | Noms propres | Guivéa [Guibéa] | GIBEÂ|Gibeya |
| גִּבְעָה-1 | ✓ | Noms propres | Guivéa [Guibéa] | GIBEÂ|Gibea|Gibeya |
| גִּבְעָה-2 | Noms propres | Guivéa [Guibéa] | GIBEÂ|Gibea|Gibeya|Gibeati | |
| גִּבְעוֹן | Noms propres | Gabaon | GIBEÔN|Gabaoni|Gibeoni | |
| גִּבְעוֹנִי | ✓ | Noms propres | Gabaonite [Gabaonites] | GIBEÔNÎ|b’e Gabaoni|w’e Gabaoni|munya-Gabaoni |
| גִּבְעָתִי | ✓ | Noms propres | Guivéatite [de Guibéa] | GIVEÂTÎ|w’e Gibeya|b’e Gibeya|munya-Gibeya |
| גֶּבֶר | ✓ | Noms propres | Guèvèr [Guéber] | GÊBER|Geberi — mugala wa Ûrrialirhegesire ecihugo ca Gadi, lola 1Bam 4.19 |
| גִּבָּר | ✓ | Noms propres | Guibbar | GIBÂR|Gibar|Gibari |
| גַּבְרִיאֵל | Noms propres | Gabriel | GAVRÎÊL|Gabrieli|Gabriel|Gabriyeli | |
| גִּבְּתוֹן | ✓ | Noms propres | Guibbetôn [Guibeton] | GIBTÔN|Gibetoni |
| גַּד | ✓ | Flore | coriandre | GAD|nka mbeke|nka mogomogo za mahemba |
| גַּד-1 | Noms propres | Gad | GAD|Gadi | |
| גַּד-2 | Noms propres | Gad | GAD|Gadi | |
| גַּד-3 | ✓ | Noms propres | Gad | GAD|Gadi |
| גַּד-4 | ✓ | Noms propres | Gad | GADI|Abagaditi|Abagagi|bene Gadi|banya-Gadi |
| גֻּדְגֹּדָה | ✓ | Noms propres | Goudgoda | GUDGODÂ|Gudigoda |
| גְּדוֹלִים | ✓ | Noms propres | Ha-Guedolim [Haguedolim] | GEDÔLÎM|Hagadoli|Hagadolim — ishe wa Zabidiyeli gwarhi Neh 11.14 |
| גְּדוֹר | ✓ | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori |
| גַּדִּי | ✓ | Noms propres | Gaddi | GADÎ|Gadi |
| גָּדִי-1 | Noms propres | Gadite [de Gad] | GÂDÎ|omulala gwa bene Gadi|Gadi | |
| גָּדִי-2 | ✓ | Noms propres | Gadi | GÂDÎ|Gadi |
| גְּדִי, גְּדִיָּה | Faune | chevreau, chevrette | GEDÎ|GEDIYÂ|banahene|mwanahene|abanahene|omwanahene|*hene* | |
| גַּדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Gaddiël [Gaddiel] | GADÎÊL|Gedieli|Gadiyeli — mugala wa Sofiw’oku bûko bwa Zabuloni |
| גִּדֵּל-1 | ✓ | Noms propres | Guiddel | GIDÊL|Gideli|Gidel |
| גִּדֵּל-2 | ✓ | Noms propres | Guiddel | GIDÊL|Gideli|Gidel |
| גְּדַלְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Guedalya [Guedalia] | GEDALYÂ|Gedalya|Gedalia |
| גְּדַלְיָה-2 | Noms propres | Guedalias [Guedalia] | GEDALYÂ|Gedalya|Gedaliasi|Gedaliya | |
| גְּדַלְיָה-3 | Noms propres | Guedalya [Guedalia] | GEDALYÂ|Gedalya|Gedalia | |
| גְּדַלְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Guedalyahou [Guedalia] | GEDALYÂHÛ|Gedaliya|Gedaliyahu |
| גְּדַלְיָהוּ-2 | Noms propres | Guedalyahou [Guedalia] | GEDALYÂHÛ|Gedaliya|Gedaliyahu | |
| גְּדַלְיָהוּ-3 | Noms propres | Guedalias [Guedalia] | GEDALYÂHÛ|Gedaliyasi|Godoliyasi|Gedalya|Gedaliya|Gedaliyahu|Gedalyahu | |
| גִּדַּלְתִּי | ✓ | Noms propres | Guiddalti [Guidalti] | GIDALTÎ|Gidalati|Gidalti |
| גִּדְעוֹן | Noms propres | Gédéon | GIDEÔN|GID’ÔN|Gedeoni|Gideoni | |
| גִּדְעֹם | ✓ | Noms propres | Guidom | GIDEÔM|GID’ÔN|Gideomi|Gidomi|Gidomu |
| גֹּדֵר | Êtres | cordeau | GODÊR|abayûbasi|abûbasi|ehigozi|higozi | |
| גְּדֹר-1 | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori | |
| גְּדֹר-2 | ✓ | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori|Gedor — Hali abasoma aha mpu GRR GERARI, bulya orhasinzizi bwinja arhamanyirira erhi heruf DALET abwine erhi RESHcocarhumire omu Bibliya mashi 1 Enga 4.39 bayandika Gerari ahali ha Gedori; GRR ahali ha GDR |
| גְּדֹר-3 | Noms propres | Guedor | GEDÔR|Gedori | |
| גְּדֵרָה-1 | Objets réels | parc à moutons | GEDÊRÂ|engurhu oku maso gabo|engurhu oku maso girhu|engurhu oku maso ginyu|nka mahembe ga nshagarhi|irango lya bibuzi|*gurhu*|*rango*|*maso* | |
| גְּדֵרָה-2 | ✓ | Noms propres | Guedéra | GEDÊRÂ|Gedera |
| גְּדֵרָה-3 | ✓ | Noms propres | Guedéra | GEDÊRÂ|Gedari|Gedera |
| גְּדֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Guedéroth | GEDÊRÔT|Gederoti — ba GEDERA,bishagala GederaGederot bwo bunji bwa Gedera muguma |
| גְּדֵרִי | ✓ | Noms propres | Guedérite [Guéder] | GÊDERÎ|Bet-Geder|Beti-Gederi|Geder|munya-Geder |
| גְּדֵרָתִי | Noms propres | Guedératite [de Guedéra] | GEDÊRÂTÎ|w’e Gedera|munya-Gedera | |
| גְּדֵּרֹתַיִם | Noms propres | Guedérotaïm | GEDÊROTAYIM|e Gederotayimi | |
| גּוֹב-1 | Faune | locust | GÔV|luzige|nzige|oluzige|enzige | |
| גּוֹב-2 | ✓ | Noms propres | Gob | GÔB|GÔV|Gobe|Gove — hantu aho |
| גּוֹג-1 | Noms propres | Gog | GÔG|Gog|Gogi|Gogu | |
| גּוֹג-2 | ✓ | Noms propres | Gog | GÔG|Gogu — muntu oyo |
| גּוֹזָן | Noms propres | Gozân [Gozan] | GÔZÂN|e Gozani | |
| גּוֹי | Êtres | nation | GÔY|emilala|amashanja|ishanja|cihugo|ecihugo|ebihugo|e mahanga|ab’ e mahanga | |
| גּוֹלָן | Noms propres | Ruben [Golan] | GÔLÂN|Rubeni|Golani|Galani — Ruben ye kandi bagerha Golaneba ntondo ya luhono ekarhi ka Sîriya na Israhelioku mmanga ehonokire omu nyanja ya Galileya | |
| גּוּנִי-1 | ✓ | Noms propres | Gouni | GÛNÎ|Guni |
| גּוּנִי-2 | ✓ | Noms propres | Gouni | GÛNÎ|Guni |
| גּוּנִי-3 | ✓ | Noms propres | de Gouni, Gounite | GÛNÎ|kuli Guni,|omulala gw’Abaguni |
| גּוּר | ✓ | Noms propres | Gour | GÛR|Guri|Guru|Gur — murhezi gwa Guri, lola 2Bam 9.27 |
| גּוּר־בַעַל | ✓ | Noms propres | Gour-Baal | GÛR-BA’AL|Guri-Baali|Gur-Baal — hantu aho |
| גּוֹרָל | Rituels | destin, sort | GÔRÂL|ecigole|cigole|kashambala|cigabi|*cihâbw*|mwanya|engo zahîrwe | |
| גִּזוֹנִי | ✓ | Noms propres | Guizonite [Guizon] | GIZÔNÎ|w’e Gizoni|munya-Gizoni |
| גָּזֵז-1 | ✓ | Noms propres | Gazèz [Gazez] | GÂZÊZ|Gazezi|Gazez — mugala wa Kalebuomu Congo muba omuntu ye KAZEZAK na G omu ndimi binakalugibuganana na higuma hije ahali h’ehyaboGÂZÊZ na KÂZÊZ lyanaba izino liguma, lola 1Enga 2.46 |
| גָּזֵז-2 | ✓ | Noms propres | Gazèz [Gazez] | GÂZÊZ|Gazezi|Gazez — mugala wa Kalebu |
| גָּזִית | Objets réels | pierres de taille | GÂZÎT|amabuye mabinje|*rhendêz*|*binj*|*rhendez*|*kugôy*|*kugoy*|*arhacibonaga oku ayûbak*|*buye* — orhayubakaga n’amabuye mabinje, bulya hano ogagezakwo enkolôlo yawe, wanagaziza, lola Lub 20.25 | |
| גַּזָּם | Noms propres | Gazzam [Gazam] | GAZÂM|Gazami|Gazamu|Gazam — muntu oyo | |
| גָּזָם | Faune | sauterelle | GÂZÂM|mwinûnu|minûnu|omwinûnu|eminûnu|*nûnu* | |
| גֶּזֶר | Noms propres | Guèzèr [Guézer] | GÊZER|e Gezeri | |
| גִּזְרִי | ✓ | Noms propres | Guirzite | GIZRÎ|emwa Girizi|w’e Girizi — hantu baderha emwa GIZRI |
| גַּחַם | ✓ | Noms propres | Gaham | GAHAM|Gahama — nnina ye Reumabulya omu ndimi nyinji K na G banahigulukanwe, GAHAMA, rhwanamushushanya na KAHAMA rhuyishi eno BushiKahama ,wene REUMA, Rwema oyu rhwalola omu Murh 22.24 |
| גַּחַר | Noms propres | Gahar | GAHAR|Gahar|Gahara — muntu oyobulya G na K banahinganulwe omu ndimi, izîno lya GAHARA lishushine n’erya KAHARA rhuyishi e Bushi.ciru omu ciluba G na K byo biguma kula R na L byo biguma omu cinyarwanda. Omu mashi KURHI oku? hali abaderha mpu: « GURHI oku? Kwo kuderha oku omu mashi namwo K na G banahinganulwa buzira kushereza. | |
| גֵּי יִפְתַּח־אֵל | ✓ | Noms propres | vallée de Yiftah-El [Ifta-El] | GÊ-YIFTAH-ÊL|Yifitaha-Eli|Yiftah-El|Iftali-Eli|Ifta-El|kabanda ka Yifitaha-Eli — « Kabanda kaderhwa NYAMUZINDA OYIGULA », « NYAMUZINDA ÂYIGULA » |
| גֵיא (ה)מֶלַח | Noms propres | vallée du Sel | GÊ-HA-MÊLAH|kabanda k’Omunyu|kabanda ka Nyamûnyu|*munyu*|*mûnyu* | |
| גֵּיא בֶּן־הִנֹּם | Noms propres | ravin de Ben-Hinnom [vallée de Hinnom] | GÊ-BÊN-HINOM|kabanda ka Bene-Hinomi — mbya erhi kabanda ka Bene Hinoni | |
| גֵּיא הַצְּבֹעִים | ✓ | Noms propres | Val des Hyènes [vallée des Hyènes] | GÊ-HATSEBOÎM|kabanda ka Sebayini|kabanda ka Seboyimi|kabanda ka Tseboyim|ka banyamugunga — kwo kuderha kabanda ka banyamugunga |
| גֵּיא חֲרָשִׁים | ✓ | Noms propres | Méonotaï | GÊ-HAROSHÎM|kabanda k’abakozi — bakaderha kandi mpu ka Meonotayi, bulya ye shakulûza w’abo bakozi, lola 1Enga 14.14 |
| גֵּיא־הִנֹּם | ✓ | Noms propres | ravin de Hinnom [vallée de Hinnom] | GÊ-HINOM|kabanda ka Bene-Hinomi|kabanda Hinomi|Hinomu — kalya kabanda ka Hinom ako kandi |
| גִּיח | ✓ | Noms propres | Guiah [Guia] | GÎH|GÎAH|Giyahu — hantu aho |
| גִּיחוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Guihôn [Guihon] | GÎHÔN|Gihone|Gihoni — Gîhon luli lwîshi luhulula luzunguluke ecihugo ca Etiopiya, lola Murh 2.13. ETIYOPIA erhi KUSH , ,ira mira kwali kuderha cihugo ca bantu biru.Co cirhuma banji baderha oku Ishwa ly’Amasima omu Afrika lyabaga. Ciru n’abasomire manji « ebiyerekire abantu ba mira » (paléontologie et archéologie) badesire oku omuntu murhanzi rhanzi omu Afrika asizire amashando. Mudose CHEIK-ANTA-DIOP (l’antériorité de la civilisation nègre) bona COPPENS (tous nos ancêtres étaient noirs). |
| גִּיחוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Guihôn [Guihon] | GÎHÔN|e Gihoni|aha Gihoni|amîshi ga Gihoni|ebwa Gihoni |
| גֵּיחֲזִי | ✓ | Noms propres | Guéhazi | GÊHAZI|Gehazi — mwambali w’omulêbi Elisha |
| גִּילֹה | ✓ | Noms propres | Guilo | GÎLO|Gilo — lwali lugo |
| גִּילֹנִי | ✓ | Noms propres | Guilonite [Guilo] | GÎLONÎ|Munyagiloni|w’e Gilo — Munyagiloni wayûbakaga omu cishagala cage ca Gilo |
| גִּינַת | ✓ | Noms propres | Guinath | GÎNAT|Ginati — ishe wa Tibuni |
| גֵּישָׁן | ✓ | Noms propres | Guéshân [Guéchan] | GÊSHÂN|Geshani — mugala wa Yadayi |
| גִּלְבֹּעַ | ✓ | Noms propres | Guilboa | GILBOA|Gilibowa|Gilboa|*Gilbo* |
| גִּלְגַּל עֲגָלָה | Objets réels | roue de carriole | GILGAL-AGÂLÂ|emizizi y’engale|emizizi y’engâle|mizizi ya ngâle|omuzizi gw’engâle — nka bahula engano banayigezekwo emizizi y’engâle | |
| גִּלְגָּל-1 | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|Gilgala — aha Gilgala oku buzinda bw’ecihugo ca Yeriko | |
| גִּלְגָּל-2 | ✓ | Noms propres | Galil [Galilée] | GILGÂL|Galileya — omwami w’abanya-GalileyaGilgalâ kandi ye Galil, Galileya |
| גִּלְגָּל-3 | ✓ | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|Gilgala|Giligala — olubibi …. lwagolonjokera emwenè olunda lwa Gilgala |
| גִּלְגָּל-4 | ✓ | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|Giligala — omu Araba aha ishiriza lya Giligala hofi n’omurhi gw’e More. |
| גִּלְגָּל-5 | ✓ | Noms propres | Guilgal | GILGÂL|e Gilgali — Elisha’ ashubira e Gilgali |
| גִּלָּיוֹן | Objets réels | tablette | GILÂYÔN|olupaho lunênêne — Orhôle olupaho lunênêne oyandikekwo… | |
| גָּלִיל | Noms propres | Galilée | GÂLÎL|omu Galileya|Galileya | |
| גַּלִּים | Noms propres | Gallim | GALÎM|e Galimi — Saulu ali erhi amayanza Mikala, owali muka Daudi, amuha Palti w’e Galimi, mwene Layishi, 1Sam 25.44 | |
| גָּלְיָת | Noms propres | Goliath | GOLYÂT|Goliyati|Golyat | |
| גָּלָל-1 | ✓ | Noms propres | Galal | GÂLÂL|Galali — Galali na Matanya, bashakulûza babo omu kuburhwa bo Mika, Zikri na Azafi; |
| גָּלָל-2 | ✓ | Noms propres | Galal | GÂLÂL|Galali|Galal — Galali na Yedutuni na buzinda Berekiya, mugala wa Asa, mwinjikulu wa Elkana, owàyûbakaga òmu côgo ca bene Netofa, lola Enga 9.16 |
| גִּלֲלַי | Noms propres | Guilalaï | GILALAY|Gilalayi | |
| גִּלְעָד-1 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi|Galaad|Galâdi|Galâd — Yakobo ayikira olwishi, ayerekera ebwa ntondo ya Galadi. Labani akulikira omukwi Yakobo, lola Murh 31.21 | |
| גִּלְעָד-2 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi|omulala gw’Abagaladi|bene Galadi | |
| גִּלְעָד-3 | ✓ | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|e Galadi|Galadi — Hali muntu muguma w’e Galadi, izino lyage ye Yefutè, lola Bac 11.1omukazi wali muka Galadi, lola Bac 11.2 |
| גִּלְעָד-4 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi | |
| גִּלְעָד-5 | Noms propres | Galaad | GIL’ÂD|Galadi|Galâd | |
| גִּלְעָדִי | Noms propres | Galaadite | GIL’ÂD|omulala gw’Abagaladi|w’e Galadi — Bene Menashè: Kuli Makiri, omulala gw’Abamakiri. Makiri aburha Galadi; kuli Galadi, omulala gw’Abagaladi, lola Mib 26.29Yayiri, abaga muntu w’e Galadi, lola Bac 10.3 | |
| גֹּמֶא | Flore | papyrus | GOMÊ|enfinjo|lufinjo|nfinjo|olufinjo — àrhôla ecirhimbiri c’enfinjo, acishiga ebizibwe n’obulembo, acihiramwo olya mwana, lola Lub 2.3 | |
| גַּמָּדִים | Noms propres | Gammadiens [de Gammad] | GAMÂDÎM|bantu b’e Gamadi|banya-Gamadi|b’e Gamadi | |
| גָּמוּל | ✓ | Noms propres | Gamoul | GÂMÛL|Gamuli — mudâhwa wa kali 22 omu murhwe gw’abadâhwa 24 b’amango ga Daudi, lola 1 Nga 24.17 |
| גִּמְזוֹ | ✓ | Noms propres | Guimzo | GIMZÔ|Gimizo|Gimzo — lugo lw’omu zirya Abafilistini bahagulaga oku ngoma ya Ahazi, Akazi, lola 2Enga 28.18 |
| גָּמָל | Faune | chameau, chamelle | GÂMÂL|engamiya|ngamiya|ngamiya-nkazi — Abrahamu ashobòla enkafu n’ebibuzi, endogomi ndume, abajà, abajàkazi, endogomi nkazi n’engamiya, lola Murh 12.16 | |
| גְּמַלִּי | ✓ | Noms propres | Guemalli [Guemali] | GEMALÎ|Gemali — ishe wa Amieliw’oku bûko bwa Dani |
| גַּמְלִיאֵל | ✓ | Noms propres | Gameliël [Gamliel] | GAMELÎÊL|Gamalieli — mugala wa Fedasuri, Pedasuri |
| גֹּמֶר-1 | Noms propres | Gomer | GOMER|Gomeri — mugala wa Yafetimwinjikulu wa Nuhu | |
| גֹּמֶר-2 | Noms propres | Gomer | GOMER|Gomeri|Gomer | |
| גְּמַרְיָה | Noms propres | Guemarya [Guemaria] | GEMARYÂ|Gemariya|Gemariyahu | |
| גְּמַרְיָהוּ | Noms propres | Guemaryahou [Guemaria] | GEMARYÂHÛ|Gemariyahu|Gemaryahu | |
| גְּנֻבַת | ✓ | Noms propres | Guenouvath [Guenoubath] | GENUVAT|Genubati — mwana wakuliraga omu côgo ca Faraoni |
| גִּנְּתוֹי | ✓ | Noms propres | Guinnetoï [Guinetoï] | GINTÔY|Ginetoyi |
| גִּנְּתוֹן | Noms propres | Guinnetôn [Guineton] | GINTÔN|Ginetoni|Ginetôn — Rhulole na muli Neh 10.7binabe ntyo bulya BHS nshiùbire na WLC bagwerhe myandiko kuguma ci emilongo hali mango ehushikanya: WLC Neh 10.6 ye BHS Ne 10.7 | |
| גֹּעָה | Noms propres | Goa | GO’A|Go’a|Goa|Gowa | |
| גַּעַל | ✓ | Noms propres | Gaal | GA’AL|Gaali|Gâli|Gaal — mugala wa Obedi |
| גַּעַשׁ | ✓ | Noms propres | Gaash [Gaach] | GA’ASH|Gaashi|Gaash|Gâsh|Gashi — ntondo eyo |
| גַּעְתָּם | ✓ | Noms propres | Gaétâm [Gatam] | GATÂM|GA’TÂM|Gayetamo|Gayetama|Gatamu — mugala wa Elifazi |
| גֶּפֶן | Flore | vigne | GÊFEN|omuzabibu|emizabibu|muzabibu|mizabibu|*lukom*|*zabib* — amalehe g’eyo mizabibu galimwo obwoge, ebihadu by’amalehe gabo biri bilulu-bilulu,lola Lush 32.32 | |
| גֹּפֶר | ✓ | Flore | cyprès | GOFER|enshebeyi|nshebeyi|ensindani|cibereshi|ecibereshi |
| גֵּר | Êtres | étranger, visiteur | GÊR|bigolo|ebigolo|mubunga|omubunga|babunga|ababunga|bigolo|cigolo|*golo*|*bunga* — omu nsiku 7 za Basâka, ngasi yeshi wankalya omugati gulimwo olwango, abe cigolo erhi muburhwa w’omu cihugo, oyo anakagwe omu mulungano gwa Bene-Israheli, lola Lub 12.19. | |
| גֵּרָא-1 | ✓ | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera — w’oku bûko bwa Benyamini |
| גֵּרָא-2 | ✓ | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera |
| גֵּרָא-3 | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera | |
| גֵּרָא-4 | ✓ | Noms propres | Guéra | GÊRÂ’|Gera |
| גָּרֵב-1 | ✓ | Noms propres | Garev [Gareb] | GÂRÊV|Garebi|Gareb|Garebu |
| גָּרֵב-2 | Noms propres | Garev [Gareb] | GÂRÊV|Garebi|Garebu|Gareb | |
| גִּרְגָּשִׁי | ✓ | Noms propres | Guirgashite [Guirgachite] | GIRGÂSHÎ|aba Girgasi|Abagirigashi|Aba-Girgashiti|Abanya-Girgashi|bantu b’e Girigashi, Girgash|*girigash*|Abagirgashi|*irihash* |
| גְּרִזִּים | ✓ | Noms propres | Garizim | GERITSÎM|Garizimi|Garizim|Ebali |
| גַּרְזֶן | Objets réels | hache | GARZEN|embasha|mbasha — Nka gala mango omuntu aja emuzirhu boshi n’owabo mpu baja nshali, lero alengeze embasha mpu akuba omurhi, erya mbasha eshugunuke omu muhini, ecibande omu wabo enamuyirhe: owa bene oyo anayakira muli murhundu muguma analobôke, lola Lush 19.5 | |
| גַּרְמִי | ✓ | Noms propres | Garmite | GARMÎ|obûko bw’Abagarmiti|Abagarmi|Bene Garmi|omulala gw’Abagarmi |
| גֹּרֶן | Objets réels | aire de battage | GOREN|oku câno|câno|oku cano|cano|ecâno|ecano|cibuga|ecibuga|ecanikiro|canikiro|luhêrero lwa Aravna | |
| גֹּרֶן הָאָטָד | ✓ | Noms propres | Goren-Atad, Aire-de-l’Epine [Épine] | GOREN-HA’ÂTÂD|aha Goren-Ha-Atadi|Cibuga ca mahwa|Cibuga ca mishugi|aha canikiro c’amahwa |
| גֹּרֶן כִּידֹן | ✓ | Noms propres | aire de Kidôn [Kidon] | GOREN-KIDON|aha Cibuga ca Kidoni |
| גֹּרֶן נָכוֹן | ✓ | Noms propres | aire de Nakôn [Nakon] | GOREN-NKON|aha câno ca Nakoni |
| גְּרָר | Noms propres | Guérar | GERÂR|e Gerari|e Gerar|aha Gerari|Gerari | |
| גֵּרְשֻׁנִּי | ✓ | Noms propres | Guershonite [Guerchonite] | GÊRSHUNÎ|milala ya Banya-Gersoni|banya-Gershoni|Abanya-Gersoni|bene Gershoni|Gershoni |
| גֵּרְשׁוֹם-1 | ✓ | Noms propres | Guershom [Guerchom] | GÊRSHÔM|Gershoni|Gershomi|Lubungo |
| גֵּרְשׁוֹם-2 | Noms propres | Guershom [Guerchom] | GÊRSHÔM|obûko bwa Gershomi|Gershomi|Gershoni|Gersoni | |
| גֵּרְשׁוֹם-3 | ✓ | Noms propres | Guershom [Guerchom] | GÊRSHÔM|Gershomi|Gershomu |
| גֵּרְשׁוֹן | ✓ | Noms propres | Guershôn [Guerchon] | GÊRSHÔN|Gersoni|Gershomi|Gershoni |
| גֶּשֶׁם | ✓ | Noms propres | Guéchem | GÊSHEM|Geshemi|Geshemu|Geshem |
| גַּשְׁמוּ | ✓ | Noms propres | Guèshem [Guéchem] | GÊSHEM|Geshemi|Geshem|Geshemu |
| גֹּשֶׁן-1 | Noms propres | Goshèn [Gochen] | GOSHEN|Gosheni|Goshen | |
| גֹּשֶׁן-2 | ✓ | Noms propres | Goshèn [Gochen] | GOSHEN|ecihugo ca Gosheni|Gosheni |
| גִּשְׁפָּא | Noms propres | Guishpa [Guichepa] | GISHPÂ|Gishipa|Gishepa | |
| גְּשׁוּר | ✓ | Noms propres | Gueshour [Guéchour] | GESHÛR|Geshuri |
| גְּשׁוּרִי | ✓ | Noms propres | Gueshourite [Guéchourite, de Guéchour] | GESHÛRÎ|Aba-Geshuri|banya-Geshuri|bantu b’e Geshuri|abanya-Geshuri|abanya-Geshuriti|bene Geshuri |
| גַּת-1 | Objets réels | pressoir (du vin) | NAT|mukenzi|omukenzi|omukenzi|emikenzi|omukenzi gw’emizabibu|*kanda* — omu Buyahudi abantu bakazagikanda amango ga Sabato, lola Neh 13.15 | |
| גַּת-2 | Noms propres | Gath | GAT|Gati|Gat — hantu aho | |
| גַּת־הַחֵפֶר | ✓ | Noms propres | Gath-Héfèr [Gath-Héfer] | GAT-HAHÊFER|Gati Heferi|Gat-Hefer — oku lubibi lw’e bushoshôkero |
| גַּת־רִמּוֹן | Noms propres | Gath-Rimmôn [Gath-Rimmon] | GAT-RIMÔN|Gati-Rimoni|Gat-Rimôn — lugo olwo, lola Yoz 19.45 | |
| גִּתִּי | Noms propres | Guittite [Gath] | GITÎ|Gati|w’e Gati — omurhundu gwa Gati n’ogwa Ekroni, lola Yoz 13.3 | |
| גִּתַּיִם | ✓ | Noms propres | Guittaïm | GITAYIM|e Gitayimi|Gitayim|Guyitayimu — Abôla bene Beroti bali bayakire e Gitayimi,lola 2Sam 4.3 |
| גֶּתֶר | ✓ | Noms propres | Guètèr [Guéter] | GÊTER|Geteri|Geter — Bene Arami: Usi, Huli, Geteri na Mash, lola Murh 10.23mugala wa Aram |
| דֹּאֵג | Noms propres | Doëg | DO’ÊG|Doegi|Doyegi|Doyeg|olya munya-Edomu — munya-Adomu, munya-buhashe wayirhaga abadâhwa, lola 1Sam 22.18w’amango ga Saulu | |
| דָּאָה, דַּיָּה | Faune | rapace | DÂ’Â|DÂYÂ|Lubaka|kadurha|akadurha|nkongôro|enkongôro | |
| דֹּאר | Noms propres | Dor | D’OR|Dori|Dor — lugo lw’omu ishwa lya Menashè | |
| דֹּב | Faune | ours | DOR|kakiri|akakiri|*ngoromo*|*nsimb* — kakiri gwarhi baguma, lola 1Sam 17.34 | |
| דְּבוֹרָה-1 | Faune | abeilles | DEBÔRÂ|njuci|enjuci|lujuci|olujuci — irumbu ly’enjuci n’obûci, lola Bac 14,7-8 | |
| דְּבוֹרָה-2 | ✓ | Noms propres | Débora | DEBÔRÂ|Debora — mulezi wa Rebeka, lola Murh 35.8 |
| דְּבוֹרָה-3 | ✓ | Noms propres | Débora | DEBÔRÂ|Debora — mulèbi-kazi, muka Lapidati, àli muciranuzi omu Israheli, lola Bac 4.4 |
| דְּבִיר-1 | ✓ | Noms propres | Devir [Debir] | DEBÎR|Debiri |
| דְּבִיר-2 | Noms propres | Devir [Debir] | DEBÎR|Debiri|Debiri | |
| דִּבְלָה | Noms propres | Divla [Ribla] | DIVLA|RIBLA|Divla|Ribla|Dibla — lugo luli hofi h’olwîshi lwa Oronti | |
| דִּבְלַיִם | Noms propres | Divlaïm [Diblaïm] | DIVLAYIM|Divlayimi|Diblayimi — ishe wa Gomerimuka omulêbi Hozeya | |
| דְּבַר־יהוה | Divers | parole du Seigneur | DEVAR-YHWH|DEBAR-ADÔNAY|akanwa ka Nyamubâho|akanwa ka Nyakasane|kanwa ka Nyamubâho|kanwa ka Nyakasane|kanwa ka nnâmahanga|akanwa ka Nnâmahanga|akanwa ka Nyakasane|oluderho lwa Nyamubâho|luderho lwa Nyamubâho|*kanwa*|*derh*|*bwir*|*nderh*|*derho*|*cinwa*|*nwa*|*gerem*|*boneker*|wa Nyakasane|*desir*|irhegeko na Nyakasane|*bwizir*|*bwir*|*yerekir* — mango Nyamuzinda arhalugigiderheza abantu, lola 1Sam 3.1 | |
| דִּבְרִי | ✓ | Noms propres | Divri [Dibri] | DIVRÎ|Debri — w’oku bûko bwa Dani |
| דָּבְרַת | Noms propres | Daverath [Dabrath] | DÂVRAT|Daberati|Daverat|Daverati — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Isakari | |
| דַּבֶּשֶׁת | ✓ | Noms propres | Dabbèsheth [Dabbécheth] | DABÊSHET|Dabesheti|nyonjo|enyonjo — lugo lw’omu lya Zabuloni |
| דָּג, דָּגָה | Faune | poisson | DÂG|enfi|nfi|DÂGÂ|nfi nkazi|enfi nkazi | |
| דָּגוֹן | ✓ | Noms propres | Dagôn [Dagon] | DÂGÔN|Dagoni — muzimu wa Bafilistini |
| דָּגָן | Flore | blé | DÂGÂN|engano|ngano|enshâno|nshâno|emigati|migati|amashwa|mashwa|ishwa | |
| דְּדָן | Noms propres | Dedân [Dédan] | DEDÂN|Dedani|Dedân — mwinjikulu wa Kush, Kushimugala wa Ramaw’omu nda nguma na Sheba, lola Murh 10.7 | |
| דְּדָנִי | Noms propres | de Dedân [Dédan] | DEDÂNÎ|w’e Dedân|w’e Dedani | |
| דֹּדָנִים | ✓ | Noms propres | Rodanim | DODÂNÎM|Aba Dodani|mulala gwa Dodani|bene Dodani — bali ba kuli Yavani,Yabani.mugala wa Yafet, Yafeti.okuba dalet na resh bashushana omu cihebraniya, hali abasoma DODÂNÎM mpu RODÂNÎM |
| דָּוִד | Noms propres | David | DÂVÎD|Daudi — mugala wa Izayi, baderha mpu Yesemwami wa kabiri w’Israheliayîmaga enyuma za Saulu, mwami murhanzi | |
| דּוּדָאִים | Flore | mandragore, pomme d’amour [FF 138] | DÛDÂ’ÎM|amalehe g’oluzigirwa|amandragori|*mandragor* — gwarhi Murh 30.14 | |
| דּוֹדוֹ-1 | ✓ | Noms propres | Dodo | DÔDÔ|Dodo — shakulûza wa Tolamucîranuzi omu Israheli |
| דּוֹדוֹ-2 | ✓ | Noms propres | Dodo | DÔDÔ|Dodo — ishe wa Eleyazarimulwi w’amango ga Daudi |
| דּוֹדוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Dodo | DÔDÔ|Dodo w’e Betelehemu|Dodo — ishe wa Elhanânimulwi w’oku lwa Daudi |
| דּוֹדָוָהוּ | ✓ | Noms propres | Dodawahou [Dodava] | DÔDÂVÂHÛ|DÔDÂWÂHÛ|Dodawahu — ishe w’omulêbi Eliezeriw’e Maresha |
| דּוֹדַי | ✓ | Noms propres | Dodaï | DÔDAY|Dodayi — ishe wa Eliazarimulwi w’oku lwa Daudi |
| דּוּכִיפַת | ✓ | Faune | huppe | DÛMÂ|hudihudi|omutulama |
| דּוּמָה-1 | ✓ | Noms propres | Douma | DÛMÂ|Duma — muntu oyo |
| דּוּמָה-2 | Noms propres | Douma [Rouma] | DÛMÂ|Duma|Ruma — mugala wa IsmaeliHali abamusomire mpu RÛMÂ, bulya orhasinzizi bwinja anabona nka eherufi dalet ali herufi resh omu kusoma ecihebraniya | |
| דּוּמֶשֶׂק | ✓ | Noms propres | Damas | DÛMÊSHEK|Damasi|Damasko |
| דֹּחַן | Flore | millet | DOHAN|bulo — lola Eze 4.9muli ogu mulongo badesire mburho nyinji: engano, emparabuka, emporoji, ebishimbo, enkole, obulo: ebyola byoshi wanabivanganya haguma, obidekere nyungu nguma ojiremwo omugati gwawe.byo biryo aba mira bakazag’ilya ebyo. byali bya kutweza ci arhali kubumbugusa nk’ebi by’omu magopo. Olya ebyo nsiku zirhanli nyi anabika omûka. byo Ezekiyeli akagirya erhi obugoma buli aha Yeruzalemu. | |
| דִּי זָהָב | ✓ | Noms propres | Di-Zahav [Di-Zahab] | DÎ-ZÂHÂV|DÎ-ZÂHÂB|Di-Zahabu|Di-Zahav — hantu h’omu irungu lya Mowabu |
| דִּיבוֹן-1 | Noms propres | Divôn [Dibon] | DÎVÔN|Diboni|Divôn — lugo omu ishwa lya Rubeni e Mowabu | |
| דִּיבוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Divôn [Dibon] | DÎVÔN|Diboni|Divôn — lugo lw’omu ishwa lya Yuda, lola Neh 11.25 |
| דְּיוֹ | Objets réels | encre | DEYÔ|bwino|wino|ngenyi ya kuyandika | |
| דִּימוֹן | Noms propres | Divôn [Dimon] | DÎVÔN|DÎMÔN|Diboni|Dibon|Divôn — hantu aho, lola Iz 15.9 | |
| דִּימוֹנָה | ✓ | Noms propres | Dimona | DÎMÔNÂ|Dimona|Dimona — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| דִּינָה | ✓ | Noms propres | Dina | DÎNÂ|Dina — mwâli wa Yakobomunyere Lea aburhiraga Yakobo, lola Murh 34.1 |
| דִּיפַת | ✓ | Noms propres | Difath | DÎFÂT|Difati — mugala wa Gomeri, wa kuli Yafet;lola kuli riypat |
| דִּישָׁן-1 | Noms propres | Dishan | DÎSHÂN|Dishani — muguma w’omu barhambo ba Abahoritiishe wa Usi na Arami, lola 36, 28 | |
| דִּישָׁן-2 | ✓ | Noms propres | Dishan | DÎSHÂN|Dishani|Dishoni — lola Murh 36.26 na 28 |
| דִּישׁוֹן-1 | ✓ | Faune | antilope | DÎSHÔN|akashafu|orhushafu|kashafu|rhushafu — lola Lush 14.5 |
| דִּישׁוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Dishôn [Dichon] | DÎSHÔN|Dishoni|Dishan — mugala wa Seyiri, muguma omu barhambo b’Abahoriti omu cihugo ca Edomu |
| דִּישׁוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Dishôn [Dichon] | DÎSHÔN|Dishoni — wa kuli Seyiri |
| דַּלָּה | Objets réels | trame, cheveux ébouriffés | DÂLÂ|enviri|*nvir*|*mvir*|enviri zibangalire|enviri z’ecishafu|enziri z’emihunga|bagunda|abagunda | |
| דְּלָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Delaya | DELÂYÂ|Delaya — mugala wa Eliyehoyenayi, lola Enanga 3.24 |
| דְּלָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Delaya | DELÂYÂ|Delaya — muntu oyo |
| דְּלָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Delaya | DELÂYÂ|Delaya — ishe wa Shemaya |
| דְּלָיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Delayahou [Delaya] | DELÂYÂHÛ|Delayahu |
| דְּלָיָהוּ-2 | Noms propres | Delayahou [Delaya] | DELÂYÂHÛ|Delayahu | |
| דְּלִילָה | ✓ | Noms propres | Dalila | DÂLÎLÂ|Dalila — olya mukazi wafulûlaga ihwa lya Samusoni, lola Bac 16.6E Kaziba yali ehyana hyo hi BARHAFUMWA |
| דִּלְעָן | ✓ | Noms propres | Diléân [Dilan] | DILÂN|DILEÂN|Dileani — lugo omu ishwa lya Yuda |
| דַּלְפּוֹן | Noms propres | Dalfôn [Dalfon] | DALFÔN|Dalfôn|Dalfoni — mugala wa Hamani | |
| דִּמְנָה | ✓ | Noms propres | Rimmôna [Dimna] | DIMNÂ|RIMÔN|Rimoni|Rimôn — lugo lwa baleviti lw’omu ishwa lya Zabuloni |
| דַּמֶּשֶׂק | Noms propres | Damas | DAMÊSHEK|Damasi|Damasko — lugo lw’omu Sîriya | |
| דָּן-1 | Noms propres | Dan | DÂN|Dani — mugala wa Yakobocûbaka c’obûko bwa Dani omu IsraheliIsraheli lyo izîno lihyahya lya Yakobo, lola Murh 32.25-29 | |
| דָּן-2 | Noms propres | Dan | DÂN|Dani — lugo lw’omu ishwa ly’obûko bwa Dani | |
| דַּנָּה | ✓ | Noms propres | Danna | DANÂ|Dana — hantu aho |
| דִּנְהָבָה | ✓ | Noms propres | Dinhava [Dinaba] | DINHÂVÂ|Dianahaba|Dinhava|Dinhaba — lugo lw’omu Edomu |
| דָּנִי | Noms propres | Danites [Dan] | DÂNÎ|bûko bwa Dani|mulala muguma gwa bene Dani|Bene Dani|b’omulala gwa Dani — w’omu ishanja lya Daniizîno lya Danî liri omu WLC 1Enga 12.35 , ci bulya hali mango emirongo erhalukana, lirigi omu BHS 1Enga 12.36hanji hanji nshimbire BHS kuleka omu Lushika mwo nshimbire WLC. Emyandiko eba miguma. Milongo yone eba erhalukine. Hali aha omulungo gufundisire ecigabi guba gwo mulongo murhanzi gw’ecigabi cikulikire. | |
| דָּנִיֵּאל-1 | Noms propres | Daniel | DÂNÎ’ÊL|Daniyeli|Danieli — mudâhwa w’oku lwa Ezra | |
| דָּנִיֵּאל-2 | ✓ | Noms propres | Daniel | DÂNÎ’ÊL|Daniyeli|Danieli — mugala wa Daudi |
| דָּנִיֵּאל-3 | Noms propres | Daniel [Danel] | DÂNÎ’ÊL|Daniyeli|Danieli|Daniyel|Daniel — muntu mushinganyanya walimanyikine bwenêne | |
| דָּנִיֵּאל-4 | Noms propres | Daniel | DÂNÎÊL|Daiyeli|Danieli|Daniel — muntu w’irenge omu citabu c’Omulêbi Daniyeli | |
| דְּעוּאֵל | ✓ | Noms propres | Déouël [Déouel] | DE’Û’ÊL|Dueli|Deueli|Deweli|Deuyeli|Deyuyeli — ishe wa Eliasafu murhambo wa bene Gadi |
| דַּעַת-1 | Attributs | la connaissance | DA’AT|okumanya|obumanye|oburhimanya|obwenge|okumanyirira|oyishi|oluhinzo|*many*|*manyir*|*rhimany*|*weng*|*luhinz*|*irhonz* | |
| דַּעַת-2 | ✓ | Attributs | la connaissance | DA’AT|bulonza|oluhinzo lwoshi |
| דָּפְקָה | ✓ | Noms propres | Dofqa [Dofca] | DOFKÂ|Dofka — hantu omu njira y’okurhenga buja e Misiri |
| דִּקְלָה | ✓ | Noms propres | Diqla [Dicla] | DIKLÂ|Dikala|Dikla — mugala wa Yoktani, wa kuli bene Semu |
| דָּרְבָן | Objets réels | aiguillon | DÂRBÂN|kababo|akababo|emigera|migera|mugera|omugera|birhi bigwike | |
| דַּרְדַּע | Noms propres | Darda | DARDA’|Darda — eri iwino omu BHS 1Bam 5.11 lyo liguma n’omu WLC 1Bam 4.31 | |
| דְּרוֹר | Faune | moineau | DERÔR|citoro|bitoro|ecitoro|ebitoro — kanyunyi ako, lola Mt 10.31 | |
| דָּרְיָוֶשׁ | Noms propres | Darius | DÂRYÂVÂSH|DÂRYÂWÂSH|Dariusi|Dariushi | |
| דֶּרֶךְ | Attributs | mode de vie | DÊREK|kujira ebishinganine n’ebilongîre|ngeso|njira|mwanya gwa cihugo|obworhere|enjira|amajira|majira|*njira*|*majir*|*shingani*|*shingany*|*longir*|*kulikir* | |
| דַּרְמֶשֶׂק | ✓ | Noms propres | Damas | DARMÊSHEK|Damasi|Damasko — lugo lw’omu Sîriya |
| דָּרַע | ✓ | Noms propres | Dara | DÂRA’|Dara — mugala wa Zeraw’oku bûko bwa Yuda |
| דַּרְקוֹן | ✓ | Noms propres | Darqôn [Darcon] | DARKÔN|Darkoni|Darakoni |
| דֶּשֶׁא | Flore | herbe, verdure, gazon | DÊSHÊ’|olubala|lubala|kaso|akaso|byasi|ebyasi|kulikir|kasi|hyasi | |
| דָּתָן | Noms propres | Datân [Datan] | DÂTÂN|Datani — muntu w’oku bûko bwa Rubeni | |
| דֹּתָן | ✓ | Noms propres | Dotân [Dotan] | DOTÂN|Dotani|Dotân — lugo olwo, lola Murh 37.17 |
| הָאֲחַשְׁתָּרִי | ✓ | Noms propres | Ahashtarites [Ahachetari] | HÂ’AHASHTÂRÎ|bene Ahashetar|Ahashetari — AHASHTAR mugala wa Ashehurw’oku bûko bwa YudaHa-Ahashtari kwo kuderha ab’omulala gwa Ahashtarî, herufi î mulîri bahira ahabuzinda bw’izino, nka liri lya muntu kulikuderha ab’omulala gwage, nka liri lya cihugo kuli kuderha muntu wa halebe, oyubaka habele. Kanji kanji izino ly’omuntu lyo lirhengamwo izino ly’ahantu.Israheli ali munt wahaga ishanja n’ecihugo izînoMushi ali muntu wahaga omulala Mushî, BashiNyangezi ali muntu wahaga ahantu izîno lya NyangeziNgweshe ali muntu wahaga ahantu izîno Ngweshe, na Kabare kwo n’okwo |
| הֶבֶל | ✓ | Noms propres | Abel | HÊBEL|Abeli|Hebeli|hibûho|hihûsi|busha — mugala wa Adamu |
| הָבְנִים | Flore | ébène | HABENÎM|HOBENÎM|Hebene|murhi mwiru | |
| הֵגֶא | Noms propres | Hégué | HÊGÊ’|Hegè|Hege — muntu oyu | |
| הֵגַי | Noms propres | Hégué | HÊGAY|Hegè|Hegayi — nkonè yakag’ilangaga baka mwami Asuwerusi | |
| הָגָר | ✓ | Noms propres | Hagar [Agar] | HÂGÂR|Hagari — muja-kazi wa Burahamu, Abrahamuye nnina wa Ismaeli |
| הַגְרִי-1 | Noms propres | Hagrite | HAGRÎ|Abahagiri|ba kuli Hagari — Abakuli Hagari, nnina wa Ismaeli, lola Enga 5.10 | |
| הַגְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Hagri [Hagrite] | HAGRÎ|Hagri — ishe wa Mibiharimulwi w’amango ga Daudi |
| הֲדַד | Noms propres | Hadad | HADAD|Hadadi — bantu banji bal’igwerhe eryo izîno | |
| הֲדַד־רִמּוֹן | Noms propres | Hadad-Rimmôn [Hadad-Rimmon] | HADAD-RIMÔN|Hadadi-Rimôni|Hadad-Rimôn — hantu ahohofi n’ e Megido | |
| הֲדַדְעֶזֶר | ✓ | Noms propres | Hadadèzèr [Hadadézer] | HAHADÊZER|Hadadezeri|Hadadi-Ezeri|Hadadi-Ezeri |
| הֹדּוּ | Noms propres | Inde | HODÛ|Hodu|e Buhindi|Buhindi — cihugo cali bibikinwa e bushoshôkero n’obwami bwa Asuwerusi, ye Kzerksesi, lolo Est 1.1 | |
| הֲדוֹרָם-1 | ✓ | Noms propres | Hadoram | HADÔRÂM|Hadorami|Hadoramu — mugala wa Yoktâniwa kuli bene Semu, muguma w’omu bagala ba Nuhu: Semu, Yafet na Ham, HAM ye Abanfransa baderha CHAM; n’Abatalyana bamuderhe Kam (Cam) |
| הֲדוֹרָם-2 | ✓ | Noms propres | Hadoram | HADÔRÂM|Hadoramu|Hadorami — wundi muntu oyo, lola 1Nga 18.10 |
| הִדַּי | ✓ | Noms propres | Hiddaï | HIDAY|Hidaya|Hidayi — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| הֲדַס | Flore | myrte | HADAS|emirhi y’emirhanda y’emuzirhu|*mirhanda y’emuzirhu* — murhi gw’e Aziya na hofi n’enyanja ederhwa Y’e Karhî, gumera omu kabanda kajomire, yanalpiha metri 1,5. Egwerhe obwaso bwêru erhi roza, kaduku kêru. Omurhi gwoshi guhumula akisununu kinjinja. Abayahudi bakolesa ogwo murhi oku lukulu lw’Ebigala [NEH.8:15]. | |
| הֲדַסָּה | Noms propres | Hadassa | HADASÂ|Hadasa — mukazi oyomwâli wa mwishè wa Mardokeyo, Mardohè | |
| הֲדַר | ✓ | Noms propres | Hadar | HADAR|Hadari — mwami w’e Edomu |
| הֲדֹרָם | ✓ | Noms propres | Adoram [Hadoram] | HADORÂM|Hadorami|Hadoramu — mugala wa Abdamunya-buhashe oku ngoma ya Daudi n’eya Salomoni |
| הוֹד-1 | Attributs | splendeur, majesté | HÔD|ohubashe|buhashe|obukulu|irenge|olukengwa|bulangale|kuja irenge | |
| הוֹד-2 | ✓ | Noms propres | Hod | HÔD|Hodi|Hodu — muntu oyo |
| הוֹדְוָה | Noms propres | Hodwa [Hodeva] | HÔDVÂ|HÔDWA|Hodwa|Hodeva|Hodewa | |
| הוֹדַוְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hodawya [Hodavia] | HÔDAVYÂ|Hodaviya|Hodaveya — murhambo wa milalaw’oku bûko bwa Menashè |
| הוֹדַוְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hodawya [Hodavia] | HÔDAVYÂ|Hodaviya|Hodawya — mugala wa Hasenuwashakulûza wa Salomoniw’oku bûko bwa Benyamini |
| הוֹדַוְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Hodawya [Hodavia] | HÔDAVYÂ|Hodaviya|Hodayiwa|Hodawya — mushamuka wa milalaw’oku bûko bwa Leview’nyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| הוֹדַוְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Hodawyahou [Hodavia] | HÔDAVYÂHÛ|Hodaviyahu|Hodawiyahu|Hodaviyahu — wa kuli Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| הוֹדִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Hodiya [Hodia] | HÔDYÂ|Hodiya|Hodya — mutu w’oku bûko bwa Yuda, lola 1Nga 4.19 |
| הוֹדִיָּה-2 | Noms propres | Hodiya [Hodia] | HÔDYÂ|Hodiya — bantu banji bagwerhe elyo izînoomu mango ga Ezra | |
| הוֹהָם | ✓ | Noms propres | Hoham | HÔHÂM|Hohami|Hohamu — ali mwami w’e Hebronniamango ga Yehoshua, Yeshuwa, Yozwe kwo rhukomera okumuderha kwarhengaga omu nfarasè |
| הוֹמָם | ✓ | Noms propres | Homam | HÔMÂN|Homani|Homamu — mugala wa Lotâni, Lotânwa kuli Seyir |
| הוֹשָׁמָע | ✓ | Noms propres | Hoshama [Hochama] | HÔSHÂM’Â|Hoshama — mugala wa Yehoyakîn oderhwa Yekoniya olya walulizibagwa e Babiloni, lola 1Nga 3.18w’oku buko bwa Yuda |
| הוֹשֵׁעַ-1 | Noms propres | Hoshéa [Hosée] | HÔSHÊ’A|Oseyi|Hoshea|Hosheya — murhambo w’omu bûko bwa Efrayimu, lola Mib 13.8; 13.16 | |
| הוֹשֵׁעַ-2 | ✓ | Noms propres | Ozias, Osée [Osée] | HÔSHÊ’A|Hoseya|Hozeya|Hosheya — mpu Oziasi kwo rhwakomerizibwe n’enfarasèlola 2Bam 15.30 |
| הוֹשֵׁעַ-3 | ✓ | Noms propres | Hoshéa [Osée] | HÔSHÊ’A|Hozeya|Hosheya — w’oku bûko bwa Efrayimu, lola 1Nga 27.20 |
| הוֹשֵׁעַ-4 | Noms propres | Hoshéa [Osée] | HÔSHÊ’A|Hozeya|Hosheya — lola Neh 10.23 | |
| הוֹשֵׁעַ-5 | Noms propres | Ozias [Osée] | HÔSHÊ’A|Hozeya|Hoseya|Hosheya — lola Hoz 1.1olya mulêbi wayimbaga obuzigire-ntahemuka bwa Nnâmahanga. Obuyimba n’enderho n’akalamo k’omu mwage.Akalongola bona mukage w’ecirala, buzinda amubwira oku arhakacimuleka. | |
| הוֹשַׁעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hoshaya [Hochaya] | HÔSHA’YÂ|Hoshaya|Hozaya — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni, lola Neh 12.32 |
| הוֹשַׁעְיָה-2 | Noms propres | Hoshaya [Hochaya] | HÔSHA’YÂ|Hoshaya|Hozaya — îshe wa Yezaniya, Azariyamurhambo w’abasirika b’e Yudeya enyuma ly’obuja bw’e Babiloni | |
| הוֹתִיר | ✓ | Noms propres | Hotir | HÔTÎR|Hotiri|Hotir — mugala wa Hemânimwîmbiza w’omu ka-Nyamuzindaw’amango ga Daudilola 1Nga 25.4 |
| הֵימָם | ✓ | Noms propres | Hémam | HÊMÂM|Hemami|Hemamu|Hemâm — mugala wa Lotaniwa kuli Seyirilola Murh 36.22 |
| הֵימָן-1 | Noms propres | Hémân [Héman] | HÊMÂN|Hemân|Hemani — mugula w’oku ngoma ya Daudi | |
| הֵימָן-2 | ✓ | Noms propres | Hémân [Héman] | HÊMÂN|Hemani|Hemân — mugala wa Zeraw’oku bûko bwa Yuda, lola 1Nga, 2.6 |
| הֵימָן-3 | Noms propres | Hémân [Héman] | HÊMÂN|Hemani|Hemân — mugala wa Yowelimwîmbiza w’omu ka-Nyamuzindaoku lwa Daudi1Nga 15.19 | |
| הַלּוֹחֵשׁ | Noms propres | Ha-Lohesh [Hallohech] | HALÔHÊSH|Haloheshi|Halohesh|Ha-Lohesh — mugala wa Shalumu, Shalummurhambo w’ecihimbi c’omurhundu muguma gwa Yeruzalemulola Neh 3.12 | |
| הִלֵּל | ✓ | Noms propres | Hillel | HILÊL|Hileli|Hilel — ishe wa Abdôni, Abdoniali mucîranuzi omu Israhelilola Bac 12.13 |
| הֵלֶם | ✓ | Noms propres | Hélèm [Hotam] | HÊLEM|Helem|Hotamu — muntu w’omu bûko bwa Aser, Aserilola 1Nga 7.35 |
| הַלְמוּת | ✓ | Objets réels | marteau | HALMÔT|enyundo|nyundo — lola Bac 5.26 |
| הָם | ✓ | Noms propres | Ham, lieu | HÂM|aha Hama — hantu hali ebushoshôkero bwa Yordanilola Murh 14.5 |
| הַמְּדָתָא | Noms propres | Hammedata | HAMDÂTÂ’|Hamedata — îshe wa Hemanilola Est 3.1 | |
| הֲמוֹנָה | Noms propres | Hamona | HAMÔNÂ|Hamona|Hamôna — lugo olwzo, lola Eze 39.16 | |
| הַמֹּלֶכֶת | ✓ | Noms propres | Molèketh [Hammoléketh] | HAMÔLÊKET|Hamoleketi|Hamoleket|Moleket — mukazi w’omu bûko bwa Menashèmwali wabo Galadinnina wa Ishodi, Abiyazeri na Malalola 1Nga 7.18 |
| הָמָן | Noms propres | Haman | MÂMÂN|Hamani|Hamân — mugala wa Hamedatawa kuli bene Agagilola Est 3.1 | |
| הֵנַע | Noms propres | Héna | HÊNA’|Hena|e Hena — hantu hanyagagwa na mwami w’e Asîriya; oyo mwami acîdina, agayaguza Nnâmahanga, lola 2Bam 18.34 | |
| הֲנָפָה | Objets réels | passer au crible | HANÂPÂ|HAN^NÂFÂ|ayishir’iyerûla amashanja n’olwîbo|kuyerûla|kushengeshera|kuyenja — lola IZ 30.28 | |
| הַסְּנָאָה | ✓ | Noms propres | Ha-Senaa [Senaa] | HASNÂ’Â|Ha-Senaa|Hasenaya|Senaa|Senaya|Hasna — mugula wa milalaw’enyuma z’obuja bw’e Babilonilola Ne 3.3 |
| הַסְּנוּאָה-1 | ✓ | Noms propres | Ha-Senoua [Hassenoua] | HASNÛ’Â|Hasenuwa — shakulu wa Sala, lola 1Ng 9.7 |
| הַסְּנוּאָה-2 | ✓ | Noms propres | Ha-Senoua [Hassenoua] | HASNÛ’Â|Hasenuwa — ishe wa Yuda w’omu bûko bwa Benyamini, lola Neh 11.9 |
| הַפִּצֵּץ | ✓ | Noms propres | Happicéç [Happissès] | HAPITSÊTS|Hapisesi|Hapizezi|Hapitsetsi|Hapitsets — lola 1Nga 24.15 |
| הַצֹּבֵבָה | ✓ | Noms propres | Haçovéva [Sobéba] | HATSOBÊBÂ|HATSOVÊVÂ|Hosobeba|Hotsobeba|Hozobeba — omulole omu 1Nga 4.8 |
| הַצְלֶלְפּוֹנִי | ✓ | Noms propres | Hacelèlponi [Haslelponi] | HATSELELPÔN|Hasileponi|Hatselelponi|Hazeleliponi — mukazi w’omu bûko bwa Yudamwâli wa Etamu, lola 1Nga 4.3 |
| הַקָּטָן | ✓ | Noms propres | Ha-Qatân [Haccatan] | HAKÂTÂN|Hakatani|Hakatân — Hakatani ali wa kuli bene Azgadi, ishe wa YohananiHakatani omu mashi rhwanaderha nti ye Kanyînyî, nka ali munyere rhwanaderha nti NnakatyaBamudesire omu Ezr 8.12 |
| הֹר | ✓ | Noms propres | Hor-la-Montagne [Hor] | HOR|ntondo ya Hori|Ntondo — Hor omu cihebraniya, kwo kuderha « ntondo ». Hali aha rhuderha eno Bushi, mpu :e Ntondo; ecibuye c’entondo; aha murhundu gw’Entondo.lola Mib 20.22 |
| הַר־חֶרֶס | Noms propres | Har-Hèrès [Har-Hérès] | HAR-HÊRES|Hari-Heresi|Har-Herets|Hari-Herezi — lugo lw’omu ishwa lya Danilola Bac 1.35 | |
| הָרָא | ✓ | Noms propres | Hara | HÂRÂ’|e Hala|e Hara — Hara erhi Hala omu ndimi nyinji r na l binakahingulana, acolanga omu cinyarwanda, omu cikarund. liguma liguma omu mashi amango « l » ali aha karhî ka herufi ibiri z’izu, lzigango:eli isu, baderhe mpu « er’isu »eli irhwiri, baderhe mpu « er’irhwziri »e Lumvi, baderhe mpu « er’umvi » |
| הָרֹאֶה | ✓ | Noms propres | Haroè [Haroé] | HÂRO’Ê|e Harowe — Harowe ali wa kuli bene Kalebulugo lugwerhe izino ly’omuntu Harowe, lola 1Nga 5.52 |
| הָרוּם | ✓ | Noms propres | Haroum | HÂRÜM|Harumu|Harum — ishe wa Ahareheliw’oku bûko bwa Yuda |
| הֲרוֹרִי | ✓ | Noms propres | Harorite [de Haror] | HARÔRÎ|w’e Harori|muntu oyubaka e Haror|bene Haror |
| הֹרָם | ✓ | Noms propres | Horam | HORAM|Horami|Horam — mwami w’e Gazeri oku lwa Yozwe, lola Yoz 10.33 |
| הַרְמוֹן | Noms propres | Harmôn, vers l’Harmôn [vers le nord] | HARMÔN|Harmoni|Harmôn — e mwenè | |
| הָרָן | ✓ | Noms propres | Harân [Haran] | HÂRÂN|Harani — mugala wa Terahiîshe wa Loti |
| הֲרָרִי | ✓ | Noms propres | Hararite | HARÂRÎ|munya-Harari|w’e Harari |
| הָשֵׁם | ✓ | Noms propres | Hashem [Hachem] | HÂSHÊM|Hashemi|Hashem — Omu 1 Enga 11.34, HASHEM ali mulwi w’oku lwa DaudiHashem kuli kuderha « IZINO »Bayahundi baji baderha Nnâmahanga mpu HASHEM, kwo kuderha izîno lilushire amazîno goshi, lola Abafilipi 2.10; mpu Nyamuzinda erhi afûla Yezu Kristu amuha izîno lilushire agandi mazino goshi.Abafilipi 2:5 Enkengero z’emirhima yinyu zishushane n’ez’omurhima gwa Kristu Yezu.6 Yehe, oku ali omu bworhere bwa Nyamuzinda, arhaderhaga mpu acina nirizc oku bukulu bwage bw’okuyumanana na Nyamuzinda;7 ci acijira busha, ayanka obworhcre bw’omuja, erhi acijira muntu. Akaciyerekana nka muntu kwòne omu bandi;8 acirhohya yene, aba mumvi kuhika okufa, afira oku musalaba.9 Okwo kwo kwarhumire Nyamuzinda amukuza, amuha Izino lilushire agandi mazino goshi,10 mpu ngasi oyumva izino lya Yezu, akaba emalunga, akaba en’igulu,akaba omu kuzimu, afukame;11 na ngasi lulimi lulumize oku Yezu Kristu ye Nyakasane, oku irenge lya Nyamuzind’Ishe.RHUKA CISHOGA BWINJA IZINOCABA KA ABASHI BARHADERHA MPU IZINO LIBI CIBOLWE.Ehyana hya mbwire mpu izino lyahwo hyo hi « Muka larha asomire » Na aganze ayimba mpu « Muka larha amanyima amishi nienanarheng’igadôma »; Ago mazino gayerekine oku OLUHALI YE NNAMWABA. |
| הֲתָךְ | Noms propres | Hatak | HÂTÂK|Hatak|Hataki — yali nkonè oku bwami bwa Asuwerusi (Kzerksesi)lola omu Est4.5 | |
| וְדָן | Noms propres | Wedân [Yavan] | VEDÂN|YAVÂN|Wedani|Yavan|Vedân — rhurhamanyiri bwinja ngahi aho,ci Yavan buli Bugereki. | |
| וָהֵב | ✓ | Noms propres | Waheb [Vaheb] | VAHÊV|VAHÊB|Vahebi|Waheb — hantu hofi n’omugezi gwa Arnoni, guli omu bwami bwa Yordani bw’ene 2020. |
| וַיְזָתָא | Noms propres | Waïzata [Vayézata] | VAYEZÂTÂ’|Wayezata|Vayezata — mugala wa Naamani | |
| וַנְיָה | ✓ | Noms propres | Wanya [Vania] | VANYÂ|WANYÂ|Wanya|Vanya — muntu w’mango ga Nehemiya, lola Ezr 10.36 |
| וָפְסִי | ✓ | Noms propres | Wofsi [Vofsi] | VOFSÎ|WOFSÎ|Wofsi|Vofsi|Vafusi — îshe wa Nahabi, lola Mib 13.14 |
| וַשְׁנִי | Noms propres | Samuel | VASHNÎ|WASHNÎ|Vashni|Washni — mugala wa Samweliw’oku bûko bwa Levi | |
| וַשְׁתִּי | Noms propres | Vasti | VASHTÎ|WASHTÎ|Washti|Vashti|Vasti — muka mwami Aswerusi w’e Bupersi | |
| זְאֵב-1 | Faune | loup | ZE’ÊV|ZE’ÊB|cihazi|ecihazi|nyamugunga — nsimba y’erubala eshusha akabwaciryanyi cishusha akabwa | |
| זְאֵב-2 | Noms propres | Zéev [Zeb] | ZE’ÊV|ZE’ÊB|Zebi|Zeev|Zeeb — mwami w’e Madiyani | |
| זָבָד-1 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — wa kuli bene Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| זָבָד-2 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — mugala wa Tahatiw’oku bûko bwa Efrayimu |
| זָבָד-3 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — mugala wa Ahlayimulwi oku ngoma ya Daudi |
| זָבָד-4 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — mugala wa Shimeatimushizi wa Yoash, mwami omu Yuda |
| זָבָד-5 | ✓ | Noms propres | Zavad [Zabad] | ZÂVÂD|ZÂBÂD|Zabadi|Zavadi — aliyansire omukazi munya-mahanga, mukazi w’ihanga lya benebantu banji bagwerhe ery îzino enyuma z’obuja bw’e babiloni |
| זַבְדִּי-1 | ✓ | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi — mugala wa Zeraw’oku bûko bwa Yuda |
| זַבְדִּי-2 | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi — mugala wa Shimeyimugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini | |
| זַבְדִּי-3 | ✓ | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi — munya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| זַבְדִּי-4 | ✓ | Noms propres | Zavdi [Zabdi] | ZAVDÎ|ZABDÎ|Zabdi|Zavdi|Zabudi — mugala wa Asafishakulûza wa Mataniyaali muleviti |
| זַבְדִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Zavdiël [Zabdiel] | ZAVDÎ’ÊL|ZABDÎ’ÊL|Zabdiyeli — îshe wa Yashobeyamu, Yashobeammurhambo wa basirika oku ngoma ya Daudi, lola 1Nga 27.2, mpu ayimangira murhwe gwa balume makumi abirhi na bani |
| זַבְדִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Zavdiël [Zabdiel] | ZAVDÎ’ÊL|ZABDÎ’ÊL|Zabdiyeli — mugala wa Gedolimu, Godelimmudahwa amango ga Nehemiya, lola Neh 11.14 |
| זְבַדְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya |
| זְבַדְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya |
| זְבַדְיָה-3 | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya | |
| זְבַדְיָה-4 | Noms propres | Zevadya [Zebadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya | |
| זְבַדְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Zevadya [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadya |
| זְבַדְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Zevadyahou [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadyahu|Zebadiyahu|Zebadiya|Zebadeyahu |
| זְבַדְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Zevadyahou [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadyahu|Zebadiyahu|Zebadiya|Zebadeyahu |
| זְבַדְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Zevadyahou [Zébadia] | ZEVADYÂ|ZEBADYÂ|Zebadeya|Zebadyahu|Zebadiyahu|Zebadiya|Zebadeyahu |
| זְבוּב | Faune | mouche, Zeboub | ZEVUV|ZEBUB|luzi|enzi|ensusi — Zebub omu cihebraniya mpu lwo luzi omu mashi | |
| זָבוּד | ✓ | Noms propres | Zavoud [Zaboud] | ZÂVÛD|ZÂBÛD|Zabudi|Zavud — mugala wa NataniNatani mudâhwa, olya mwira wa Daudi; lola 1Bam 4.5 |
| זְבוּדָּה | ✓ | Noms propres | Zevidda [Zéboudda] | ZEVÛDÂ|ZEBÛDÂ|Zebida|Zevida|Zevuda — nina wa mwami Yehoyakimu, lola,2Bam 23.36 |
| זְבוּלוּן | Noms propres | Zabulon | WEBÛLÔN|Zabuloni|Zebuloni|Zebuloni — mugala wa Yakoboye cûbaka c’obûko bwa Bene Aabuloni | |
| זְבוּלוֹנִי | ✓ | Noms propres | Zabulonite, de Zabulon | ZEBÛLÔNÎ|kuli Zabuloni|e Zabuloni|mugala wa zabuloni |
| זֶבַח-1 | Rituels | tuerie, sacrifice | ZÊBAH|arherekêra|mahôrhe|nterekêro|enterekêro|*rherekêr*|rhereker*|*terekêr*|*tereker*|mahorhe|*hôrhe*|*hungumuk* | |
| זֶבַח-2 | Noms propres | Zèvah [Zéba] | ZEBAH|ZEBAH|Zebahi|Zeba|Zebah — mwami we Madiyani, lola Bac 8.5 | |
| זַבַּי | ✓ | Noms propres | Zabbaï | ZABAY|Zabayi — mugala wa Bebayiw’amango ga Ezra |
| זְבִינָא | ✓ | Noms propres | Zevina [Zébina] | ZEVÎNÂ’|Zevina|Zebina — wa kuli bene Nebow’amango ga Ezra |
| זְבֻל | ✓ | Noms propres | Zevoul [Zéboul] | ZEVUL|ZEBUL|Zebuli|Zebul — murhabâzi wa Abimelekimugala wa Gedeoni, oderhwa Yerubaal |
| זָג | ✓ | Flore | peau (de raisin) | ZÂG|byûla bya mizabibu|byula|ebyula by’emizabibu |
| זַהַם | ✓ | Noms propres | Zaham | ZAHAM|Zahamu|Zaham — mugala wa Robowamu, mwami omu Yudeya |
| זוּזִים | ✓ | Noms propres | Zouzite | ZÛZÎM|Abazuzimi — lubaga olwo, lola Murh 14.5 |
| זוֹחֵת | ✓ | Noms propres | Zoheth | ZÔHET|Zoheti|Zohet — mugala wa Yisheyiw’oku bûko bwa Yuda |
| זָזָא | ✓ | Noms propres | Zaza | ZÂZÂ’|Zaza — wa kuli bene Yerahmeyelimwene Yotaniw’oku bûko bwa Yuda |
| זחל | Faune | ramper, cacher | ZHL|kugendera oku nda nka njoka|kucifulika nka njoka ya lumana|njoka|*oku nda*|*yandala* | |
| זִיזָא-1 | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ’|Ziza — mugala wa Shifeyiw’oku bûko bwa Simeoni |
| זִיזָא-2 | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ’|Ziza — mugala wa Roboamu, mwami omu Yudeya |
| זִיזָה | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ|Ziza |
| זִינָא | ✓ | Noms propres | Ziza | ZÎZÂ’|ZÎNÂ’|Ziza — mugala wa Gershoniw’oku bûko bwa Levi |
| זִיעַ | ✓ | Noms propres | Zia | ZÎA’|Ziya |
| זִיף-1 | ✓ | Noms propres | Zif | ZÎF|Zifu|Zif — hantu h’omu Negebu |
| זִיף-2 | Noms propres | Zif | ZÎF|Zifi|zif — lugo omu ishwa lya Yuda | |
| זִיף-3 | ✓ | Noms propres | Zif | Zifu|Zif|Zifa — mugala wa Yehaleleyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| זִיפָה | ✓ | Noms propres | Zifa | ZÎFÂ|Zifa — mugala wa Yehaleleyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| זִיפִים | Noms propres | de Zif | ZÎFÎM|Abantu b’e Zita|Abantu b’e Zif|Abantu b’e Zifa | |
| זַיִת | Flore | olivier [FF 156,157] | ZAYT|ZAIT|omuzetuni|omuzêti|*muzêt*|*mizet*|muzetuni|emizetuni|mizetuni|emizeti|omuzeti|mizeti | |
| זֵיתָן | ✓ | Noms propres | Zétân [Zétan] | ZÊTÂN|Zetani|Zetân — mugala wa Bilhaniw’oku bûko bwa Benyamini |
| זַכּוּר-1 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — ishe wa Shamuwa, nyenziw’oku bûko bwa Rubeni |
| זַכּוּר-2 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — mugala wa Hamweliw’oku bûko bwa Benyamini |
| זַכּוּר-3 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — wa kuli bene Merari, ishe wa Mushi gwarhi Lub 6.19ye shakulûza w’Abashi oyo omu Bibliyaw’oku bûko bwa Levi; henguza kuli http://nyabangere.com obone « Les origines bibliaues de Bashi » |
| זַכּוּר-4 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — mugala wa Azafi, Asafmwîmbiza omu ka-Nyamuzindaoku ngoma ya Daudi |
| זַכּוּר-5 | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zakur — bantu banji bagwerhe eryo izîno enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| זַכּוּר-6 | ✓ | Noms propres | Zakkour [Zakour] | ZAKÛR|Zakuri|Zabudi|Zakur|Zabud — Zakuri wa kuli bene Bigwayi, haguma bamuyandisire Zakur ahandi mpu Zabudomu masomo barhuyeresire oku embere balerhe oyo « ochapa mwandu’ ebitabu hali embaka oku soma bwinja herufi « dalet » erhi « resh » bulya ezo herufi zishushine |
| זַכַּי | Noms propres | Zakkaï [Zakaï] | ZAKAY|Zakayi — urhambo wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloniomu Neh 3.20 bayandisire ZABAY; zakaba mbaka zarhengaga omu kuhushikanya Kaf na Beit buly banakashushana, amango barhalicitula « encapa-mwandu » y’ebitabu, orhasinzizi bwinja omu bala bakagihamisa Bibliya n’omunwe gwabo kurhenga myaka, anahushikanya eryo izino. | |
| זֶכֶר | ✓ | Noms propres | Zèkèr [Zéker] | ZÊKER|Zekeri|Zeker — mugala wa Yeyieliw’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri|Zikiri — bantu banji bagwerhe ely’ izîno |
| זִכְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Shimeyiw’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Shashakiw’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Yorahamu, Yorahammurhambo wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| זִכְרִי-5 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Azafi, Asaf, Azaf,shakulûza wa Matanyaali muleviti |
| זִכְרִי-6 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — mugala wa Yoramw’omu bûko bwa Levi |
| זִכְרִי-7 | ✓ | Noms propres | Zikri | ZIKRÎ|Zikri — îshe wa Eliyezerimurhambo w’omu bûko bwa Rubeniw’oku ngoma ya Daudi |
| זְכַרְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya — mugala wa Yerobwami |
| זְכַרְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya |
| זְכַרְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya|Zekariya |
| זְכַרְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya |
| זְכַרְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya |
| זְכַרְיָה-6 | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zakariya|Zekariya | |
| זְכַרְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Zekarya [Zacharie] | ZEKARYÂ|Zekariya|Zekarya|Zakariya |
| זְכַרְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zakariyahu|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-10 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-11 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-12 | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu | |
| זְכַרְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekaryahu |
| זְכַרְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekaryahu |
| זְכַרְיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zakariya|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-6 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-7 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-8 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu |
| זְכַרְיָהוּ-9 | ✓ | Noms propres | Zekaryahou [Zacharie] | ZEKRYÂHÛ|Zekariyahu — eryo îzino lyaligwerhe na bantu banji, kuli kuderha »Nyakasane Akengêra » erhi « Nyakasane amankengêra »Eno Bushi eba ba MUKENGERE bulya |
| זִלְפָּה | Noms propres | Zilpa | ZILFÂ|Zilifa|Zilpa — ciherula ca Yakobo | |
| זִמָּה-1 | Noms propres | Zimma | ZIMÂ|Zima — mugala wa Yahatiwa kuli bene Gershomu, Gershomiw’oku bûko bwa Levi | |
| זִמָּה-2 | Noms propres | Zimma | ZIMÂ|Zima | |
| זִמָּה-3 | ✓ | Noms propres | Zimma | ZIMÂ|Zima |
| זְמוֹרָה | Flore | branche, pénis | ZEMÔRÂ|ishami|ishami lya muzabibu|buhanzi bwa mulume|cirumbu ca bulume|nshwi|ciganja|amashami|ecinyirha|ebinyirha|binyirha|mashami | |
| זַמְזֻמִּים | ✓ | Noms propres | Zamzoummites [Zamzoumites] | ZAMZUMÎM|Ba-Zamuzumi|banya-Zamzumi — bene Amoni abo, lola Lush 2.20 |
| זְמִירָה | ✓ | Noms propres | Zemira [Zémira] | ZEMÎRÂ|Zemira — mugala wa Bekeriw’oku bûko bwa Benyamini |
| זִמְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimuri|Zimri — mwami omu Israheli 885-884 embere za Kristu |
| זִמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri — mugala wa Sauluw’oku bûko bwa Simeoni |
| זִמְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri — mugala wa Zeraw’oku bûko bwa Yuda |
| זִמְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri — mugala wa Yaera, Yayera, Yehowadaw’oku bûko bwa Benyamini |
| זִמְרִי-5 | Noms propres | Zimri | ZIMRÎ|Zimri|Zimiri — lubaga olwo, gwarhi Yeremiya 25.25 | |
| זִמְרָן | ✓ | Noms propres | Zimrân [Zimran] | ZIMRÂN|Zimran|Zimurani — mugala wa Brahamu kuli mukage wa kabiri Ketura, lola 1Nga 1.32 |
| זנה | Attributs | se prostituer | ZNH|ahemusire|kuhemuka|kucîhemula|kulamira oku bushungu|kusunika oku bushungu|bacîhemula|bahemuka|okuhushahusha|ngasi bandi boshi bankacihemuka|ahemuka|kujira kubi|olugendo lubi — kubaragakujira obubaraga | |
| זָנוֹחַ | ✓ | Noms propres | Zanoah [Zanoa] | ZONÔAH|Zonoa|Zonowah|Zonoha|Zonowa |
| זַעֲוָן | ✓ | Noms propres | Zaawân [Zavan] | ZA’AVÂN|ZA’AWÂN|Zavani|Zaavani|Zayawani — mugala wa Ezeri, Etserwa kuli bene Seyiri |
| זִפְרֹן | ✓ | Noms propres | Zifrôn [Zifron] | ZIFRON|Zifroni — hantu oku lubibi lw’Israheli, ebulembe oku oli alolola e bushoshôkero, e mwênè eyo |
| זָקֵן | Êtres | ancien, aîné | ZÂKÊN|abagula|abakulu|mugula|mukulu|bagula|bakulu|Abashamuka|bashamuka | |
| זָר | Êtres | étrange, étranger | ZÂR|w’embuga|omuntu kwone|omubunga|omulimya|owundi muntu orhali|w’ogundi mulala|nta wundi muntu wamuli | |
| זְרֻבָּבֶל | Noms propres | Zorobabel | ZERUBÂBEL|Zorobabeli — murhambo mukulu w’Israheli enyuma w’obuja bw’e Babiloniw’oku bûko bwa Yuda | |
| זֶרֶד | ✓ | Noms propres | Zéred | ZÊRED|Zaredi|Zeredi|Zered — kabandalwîshimugezi |
| זרה | Objets réels | disperser, vanner, mesurer | ZRH|agend’iyerûla|shandabana|shandabanya|kulenga|kugalagaza | |
| זַרְזִיר | Faune | coq | ZARZÎR|oluhazi|luhazi|empazi|mpazi | |
| זֶרַח-1 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zerahi|Zerah|Zeraha — mugala wa Reweli | |
| זֶרַח-2 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zerah|Zerahi — mugala wa Yuda na Tamarbalondana bona Perets, Peresi | |
| זֶרַח-3 | ✓ | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — ishe wa Yobabu |
| זֶרַח-4 | ✓ | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — mugala wa simeonimwami w’e Edomu |
| זֶרַח-5 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — mugala wa Idowa kuli bene Libniw’oku bûko bwa Levi | |
| זֶרַח-6 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera — mugala wa Adayashakulûza wa Azafi, Asafw’oku bûko bwa Levi | |
| זֶרַח-7 | Noms propres | Zérah [Zéra] | ZERAH|Zeraha|Zerahi|Zerah|Zera | |
| זַרְחִי-1 | ✓ | Noms propres | Zarhites [Zéraïtes] | ZARHÎ|ZAREHÎ|omulala gw’Abazera |
| זַרְחִי-2 | ✓ | Noms propres | Zarhites [Zéraïtes] | ZARHÎ|ZAREHÎ|omulala gw’Abazera|obûko bwa Zera|w’omu bûko bwa Zera|w’oku bûko bwa Zera — mwe musoma mwe munayandika! E Katanga eba Abantu baderhagwa Bazela, kwo kuderha oku barhangaga kuli Zela; Omu Mib 26.22 muli omuluma mpu ye Zera wa bmuko bwa Yuda. Kulya rhwabonaga oku Abashi bali bene Levi, akaba Abazela bali bene Yuda. Omu Kongo caba omu Afrika yeshi muyunjwire mashanja gayimbanwa na balya Bantu b’omu Bibliya |
| זְרַחְיָה-1 | Noms propres | Zerahya [Zéraya] | ZERAHYÂ|Zera|Zeraya|Zerahya — mugala wa Uzimudahwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| זְרַחְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Zerahya [Zéraya] | ZERAHYÂ|Zera|Zeraya|Zerahya — mishe wa eljowenayiw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| זֶרֶשׁ | Noms propres | Zèresh [Zérech] | ZÊRESH|Zereshi|Zeresh — muka Hamani | |
| זַתּוּא | Noms propres | Zattou | ZATÛ’|Zatu — murhambo wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| זֵתָם | ✓ | Noms propres | Zétam | ZÊTÂM|Zetamu|Zetam — mugala wa Layedân, Laedanimuleviti w’oku ngoma ya Daudi |
| זֵתַר | Noms propres | Zétar | ZÊTAR|Zetari|Zetar — nkonèmwambali wa mwami Asuwerusi (Kzerksesi), lola Est 1.10 | |
| חֹבָב | ✓ | Noms propres | Hobab | HOVÂV|HOBÂB|Hobabu|Hobab — mugala wa Rewelwe Madiyanshakulûza wa bene Keni, Abakeni |
| חֻבָּה | ✓ | Noms propres | Yehoubba [Houbba] | HUBÂ|Huba — mugala wa Shemeriw’oku bûko bwa Aseri |
| חָבוֹר | Noms propres | Habor | HÂBÔR|Habori|Habor|lwishi olwo lw’e Mezopotamiya — luba lwîshi lw’e Mezopotamiya | |
| חֲבַיָּה | ✓ | Noms propres | Hovaya [Hobaya] | HABAYÂ|Habaya|Habaya — murhambo wa milalamudâhwaw’enyuma ly’obuja bw’e Babiloni |
| חֶבֶל-1 | Objets réels | corde, cordage, fil, nœud coulant | HÊVEL|HÊBEL|mugozi|higozi|mpogo|omugozi|ehigozi|empogo | |
| חֶבֶל-2 | Objets réels | corde pour mesurer | HÊVEL|HÊBEL|omugozi|mugozi|migozi|emigozi — mugozi gwa lugero | |
| חֲבַצִּנְיָה | Noms propres | Havacinya [Habassinia] | HAVATSINYÂ|HABATSINYÂ|Havasinya|Habasinya|Habazinya | |
| חֲבַקּוּק | Noms propres | Habaquq [Habacuc] | HAVAKÛK|HABAKÛK|Habakuki|Habakuku|Habakuk — olya mulêbi | |
| חֶבֶר-1 | ✓ | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Heberi|Heber — mugala wa Beriyaw’oku bûko bwa Aseri |
| חֶבֶר-2 | ✓ | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Heberi|Heber |
| חֶבֶר-3 | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Heberi|Heber | |
| חֶבֶר-4 | ✓ | Noms propres | Héber | HÊVER|HÊBER|Haberi|Heberi|Heber |
| חֶבְרוֹן-1 | Noms propres | Hébron | HEBRÔN|Hebroni|Hebrôn — lugo lwa bene Levi omu ishwa lya Yuda | |
| חֶבְרוֹן-2 | Noms propres | Hébron | HEBRÔN|Hebroni|Hebron — mugala wa Kehatibûko bwa Levi | |
| חֶבְרוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Hébron | HEBRÔN|Hebroni|Hebron — wa kuli bene Kalebu |
| חֶבְרוֹנִי | ✓ | Noms propres | Hébronite | HEBRÔNÎ|omulala gw’Ahahebroni|abanya-Hebroni|bene -Hebroni|Abahebroni|Hebroni — w’oku bûko bwa Levi |
| חֶבְרִי | ✓ | Noms propres | Hébrites [Hébérites] | HEVRÎ|HEBRÎ|omulala gw’Abaheberi — ba kuli Heberi, Heberb’oku bûko bwa Aseri |
| חָגָב-1 | Faune | sauterelle | HÂGÂV|mahanzi|nzige|minunu|minshekè|ihanzi|oluzige|omwinûnu|omunshekè — lola Lev 11.22 | |
| חָגָב-2 | ✓ | Noms propres | Hagav [Hagab] | HÂGÂV|HÂGÂB|Hagabu|Hagab — mushamuka wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֲגָבָה | ✓ | Noms propres | Hagava [Hagaba] | HAGÂBÂ|HAGÂVÂ|Hagaba|Hagava — murhambo wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| חַגַּי | Noms propres | Aggée | HAGAY|Hagayi — olya mulêbi wahaga bene-Israheli omurhima lyo bayûbaka aka-Nyamuzinda amango barhengaga e Babiloni | |
| חַגִּי-1 | ✓ | Noms propres | Haggui [Hagui] | HAGÎ|Hagi — wa kuli Gadi |
| חַגִּי-2 | ✓ | Noms propres | de Haggui [de Hagui] | HAGÎ|Hagi |
| חַגִּיָּה | Noms propres | Hagguiya [Haguia] | HAGIYÂ|Hagiya — lola 1Nga 6.30 | |
| חַגִּית | Noms propres | Hagguith [Haguite] | HAGIT|Hagiti — muntu oyo | |
| חָגְלָה | ✓ | Noms propres | Hogla | HOGLÂ|Hogla — mwâli wa Tselofadi, wa Zelofhaw’oku bûko bwa Menashè |
| חֲדַד | ✓ | Noms propres | Hadad | HADAD|Hadadi — mugala wa Ismaeli |
| חָדִיד | ✓ | Noms propres | Hadid | HADÎD|Hadid|Hadidi — hantu omu ishwa lya Benyamini |
| חַדְלַי | ✓ | Noms propres | Hadlaï | HADLAY|Hadilayi|Hadlayi — w’oku bûko bwa Efrayimu |
| חֵדֶק | Flore | plante avec des épines [FF 184.185] | HÊDEK|HÊDEQ|murhi guli mishugi|murhi gwa mahwa — cakanaba cigôhwa! | |
| חִדֶּקֶל | Noms propres | Tigre | HIDEKEL|Tigri|lwîshi — lwîshi lwa kasharhu omu ishwa ly’amasîma, lola Murh 2.14 | |
| חַדְרָךְ | Noms propres | Hadrak | HADRAK|Hadrak|Hadaraki|Hadraki | |
| חֲדָשָׁה | ✓ | Noms propres | Hadasha [Hadacha] | HADSHÂ|Hadasha — lugo lw’omu ishwa lya YudaHadasha kuli kuderha bihyahya, omu mashi ye Kahyahya |
| חֹדֶשׁ-1 | Rituels | néoménies, nouvelle lune, néoménie, fêtes | HODESH|omwezi gukola gwabaluka|omwezi gwabaluka|lukulu lw’ogwabaluka|Erhi omwezi gubaluka | |
| חֹדֶשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Hodesh [Hodech] | HODESH|Hodeshi — muka Shaharayimu, Sharayimw’oku bûko bwa Benyaminiye Nnamwezi nkaba omu mashi oku banyere!ye Gwabaluka nkaba oku balume! |
| חוֹבָה | ✓ | Noms propres | Hova [Hoba] | HÔVÂ|HÔBÂ|Hoba — hantu hali emwenè gwa Damasko |
| חַוָּה | ✓ | Noms propres | Eve [Ève] | HAWÂ|HAVÂ|Hawa|Eva — mpu bantu bofofimpu ye muka Adamu, lola Murh 3.20enfarasè yamukulakwo h yamujira Eva |
| חוֹחַ-1 | Flore | chardon, épine | HÔAH|mushugi|omushugi|mishugi|emishugi|mahwa|amahwa | |
| חוֹחַ-2 | Objets réels | crochet, harpon, épine | HÔAH|ebyûma by’amîno-mîno|byuma bya mino-mîno|cûma ca mino-mîno|mugera | |
| חוּט-1 | Objets réels | fil, corde mince | HÛT|ehigozi|orhugozi|higozi|rhugozi|mugozi|migozi|emigozi | |
| חוּט-2 | Objets réels | fil, corde mince | HÛT|mirhamba|emirhamba|omurhamba|ensinga|nsinga | |
| חִוִּי | Noms propres | Hivvite [Hivite] | HIVÎ|HIWÎ|aba Hiviti|Aba-Hiviti|Abahiviti|bene Hiv|Muhiviti|Omuhiviti — bantu b’e Kanaanibantu ba kuli Kanaani | |
| חֲוִילָה | ✓ | Noms propres | Hawila [Havila] | HAVÎLÂ|HAWÎLÄ|Avila|Havila|Hawila|Havila — mugala wa Kush ye Yoktâni, Yoktaniwa kuli bene Ham, Cham, olondana bona Yafet na Sem |
| חוּל | ✓ | Noms propres | Houl | HÛL|Huli — mugala wa Aramu, Aramwa kuli bene Semu |
| חוֹלוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Holôn [Holon] | HÔLÔN|Holoni|Holôn — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Yuda |
| חוֹלוֹן-2 | Noms propres | Holôn [Holon] | HÔLÔN|Holoni|Holôn — lugo w’e Mowabu | |
| חוּפָם | ✓ | Noms propres | Houfam | HÛFÂM|HÛPÂM|Hufami|Hufam — muntu w’omu bûko bwa Benyamini |
| חוּפָמִי | ✓ | Noms propres | Houfamite | HÛFÂMÎ|omulala gw’Abahufami|Abahufami — b’oku bûko bwa Benyamini |
| חוּקֹק-1 | ✓ | Noms propres | Houqoq [Houcoc] | HÛKOK|HÛQOQ|e Hukoki — lugoomu ishwa lya Nefutali |
| חוּקֹק-2 | Noms propres | Houqoq [Houcoc] | HÛKOK|Hukoki|Hukok — lundi lugo lwa bene Levi, ci omu lya ishwa lya Aseri | |
| חוּר-1 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — mugala wa Miryame mwali wabo Musamwihwa wa Musa oyo |
| חוּר-2 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — shakulûza wa Betsaleeli, Bezaleli, Bezaleyeli, Besaleli, lola Lub 31.2w’oku buko bwa Yuda |
| חוּר-3 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — mwami w’e Madiyan |
| חוּר-4 | ✓ | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri — mugala wa Yuda |
| חוּר-5 | Noms propres | Hour | HÛR|Huru|Huri|Hur — ishe wa Refaya oku lwa Nehemiya | |
| חוּרַי | ✓ | Noms propres | Houraï | HÛRAY|Hurayi — mulwi oku ngoma ya Daudi |
| חוּרִי | ✓ | Noms propres | Houri | HÛR|Huru|Huri — mugala wa Yoroahw’oku bûko bûko bwa Gadi |
| חוּרָם-1 | Noms propres | Hiram | HÛRÂM|Huramu|Huram|Hiram|Hurami|Mwami Hurami|Hurami-Abi — mwami w’e Tirioku lwa Daudi n’oku lwa SalomoniHûRÂM ali omu BHS 1 Enga 2.2 ci omu WLC ali oku 1Eng 2.3 | |
| חוּרָם-2 | Noms propres | Hiram [Houram] | HÛRÂM|Hurami|Huramu|Huram — mulenga z’e Tirioku ngoma ya Salomoni, lola 2Nga 4.11 | |
| חוּרָם-3 | ✓ | Noms propres | Houram, Houram-Abi | HÛRÂM|Huramu|Hurami|Huram — mugala wa Belaw’oku bûko bwa Benyamini |
| חוּרָם אָבִי | Noms propres | Hiram | HÛRÂM-‘ÂVÎ|Huram-Avi|Huram-Abi|Huramu|Hirami|Hurami — Hurâm-Avi ali omu BHS 1Nga 2.12 ; hashushine na WLC 1Nga 2.13 | |
| חַוְרָן | Noms propres | Haurân [Hauran] | HAVRÂN|Haurani|Hawerani|Havrân — hantu aho | |
| חוּשָׁה | ✓ | Noms propres | Housha [Houcha] | HÛSHÂ|Husha — hantu hofi na Betelehemu |
| חוּשַׁי-1 | Noms propres | Houshaï [Houchaï] | HÛSHAY|Hushayi — ,untu w’e Arikimurhonyi na muhanûzi wa mwami Daudi | |
| חוּשַׁי-2 | ✓ | Noms propres | Houshaï [Houchaï] | HÛSHAY|Hushayi — ishe wa BânaBaanamunya-buhashe oku ngoma ya Salomoni |
| חוּשִׁים | ✓ | Noms propres | Houshim [Houchim] | HÛSHÎM|Hushimu|Hushim |
| חוֹתָם-1 | ✓ | Noms propres | sceau; Hotam | HÔTÂM|Hotamu|Hotam|cimanyisho|kashè — mugala wa Heberiw’oku buko bwa Aser |
| חוֹתָם-2 | ✓ | Noms propres | sceau; Hotam | HÔTÂM|Hotamu|Hotam|cimanyiso|kashè — ishe wa Yehielimulwi oku ngoma ya Daudi |
| חֲזָאֵל | Noms propres | Hazaël | HAZÂ’ÊL|Hazayeli|Hazael — mwami w’e Sîriya | |
| חזה | Rituels | voir, regarder, rechercher | HZH|kubona abona|obona|kurhondêra abona|kulongereza|anagalirhondera abona|*bon*|*yerek*|*lonz*|*longer*|*lolêr* | |
| חֲזוֹ | ✓ | Noms propres | Hazo | HAZÔ|Hazo — mugala wa Nahori |
| חֲזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Haziël [Haziel] | HAZÎ’ÊL|Haziyeli — mugala wa Shimeyimuleviti w’oku lwa Daudi |
| חֲזָיָה | ✓ | Noms propres | Hazaya | HAZÂYÂ|Hazaya — mugala wa Adayashakulûza wa Maaseyaw’omu bûko bwa Yuda |
| חֶזְיוֹן | ✓ | Noms propres | Hèziôn [Hézion] | HEZYÔN|Heziyoni|Hezion — shakulu wa Ben-Hadadmwami w’e Sîriya |
| חֵזִיר-1 | ✓ | Noms propres | Hézir | HÊZÎR|Heziri|Hezir — mudâhwaoku ngoma ya Daudi |
| חֵזִיר-2 | Noms propres | Hézir | HÊZÎR|Heziri|Hezir — muntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni, rhuloleBHS Neh 10.21WLC Neh 10.20 | |
| חֲזִיר-1 | Faune | porc, cochon | HÊZÎR|engulube|ngulube|hyangulube|nyama ya ngulube — lola Lev 11.7 | |
| חֲזִיר-2 | Faune | sanglier | HÊZÎR|enshenge|nshenge|ngulube | |
| חִזְקִי | ✓ | Noms propres | Hizqi [Hizqui] | HIZKÎ|Hizki — mugala wa Elipaalimurhambo wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| חִזְקִיָּה-1 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizekiyahu — Hizekiyahu, ecigreki n’enfarasè byamuhindwire Ezekiasi,lola 2Bam 18.1mwami wa Yuda omu 716 embere za Kristu | |
| חִזְקִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Hizqiya [Hizquia] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizekiyahu|Hizikiya — mpu ye Ezekias gwarhi ecigreki n’enfarasè |
| חִזְקִיָּה-3 | Noms propres | Hizqiya [Hizquia] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizekiyahu|Hizkiya — mukulu wa milalaenyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| חִזְקִיָּה-4 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | HIZEKIYÂHÛ|HIZEQIYÂHÛ|Hizkiya|Hizkiyahu — shakulûza w’omulêbi Sofoniya, Zefaniya | |
| חִזְקִיָּהוּ | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | HIZEKIYÂHÛ|Hizekiyahu|Hizkiyahu — omu cigreki n’enfarasè mpu ye Ezekiasimugala wa Ahazimwami e Yuda 716-687 | |
| חטא-1 | Attributs | pécher | HTA’|ecâha|câha|ebyâha|byâha|*cah*|*bub*|*mab*|*hemuk*|*gom*|*vuna irhegek* — kujira ecâhakugayisa n’ecâha | |
| חטא-2 | Attributs | être coupable | HTA’|mwisi|cihemu|caha|câha|*ndyuz*|*tumul*|*tumw*|*bi* — onanjire mwisimunyabyaha | |
| חטא-3 | Rituels | purifier | HTA’|kujirirakwo enterekêro y’okushukûla ebyaha|nterekêro y’okushukûla|okuhâna enterekêro y’okushukûla|Anayishicîcêsa|anamukulira ecâha|nka arhanacîcêsizi|*cês*|*cêsib* — kucîcesa | |
| חטא-4 | Rituels | sacrifier | HTA’|okucîrhênza ebyaha|*rhênza ebyâh*|*shukûla ebyâha*|*mpyulo*|*hyul* | |
| חַטָּא-1 | Attributs | pécheur, coupable | HATÂ’|banyabyaha|munyabyaha|abanyabyaha|omunyabyaha|obihire|*byaha*|*byâh*|*goma*|*hemuk* — banyabyâhamunyabyâhaabanyabyâhaomunyabyâha | |
| חַטָּא-2 | Attributs | coupable de | HATÂ’|babi|mubi|ababi|omubi|*bi*|*galugal*|*tumul* | |
| חֵטְא-1 | Attributs | péché | HÊT’|amabì|obubi|ecâha|câha|*bi*|*hemuk* | |
| חֵטְא-2 | Attributs | culpabilité | HÊT’|cibarhuza ecâha|kucîbarhuza ecâha|bubi|obubi|lyo orhag’icibarhuza ecâha.|banabarhule omuzigo gw’ecâha|barhag’ijira ecâha|abarhwire ecâha|anabarhule ecâha|*hemul*|*hemuk*|*bi*|*câh*|*cah* | |
| חַטָּאָה | Attributs | péché | HÂT’Â|ecâha|câha|ecaha|bubi|obubi | |
| חֶטְאָה | ✓ | Attributs | péché | HETE’Â|HET’Â|ecâha|câha |
| חֲטָאָה-1 | Attributs | culpabilité | HATÂ’Â|ecâha|câha|*gom* | |
| חֲטָאָה-2 | Rituels | sacrifice pour le péché, offrande | HATÂ’Â|enterekêro y’okushukulûla ebyâha|mpyûlo oku byâha|enterekêro y’okuhyûla|*ntûl* | |
| חַטָּאת-1 | Attributs | péché | HATÂ’T|ecâha|câha|ebyâha|byâha|Ecaha|*gom*|*hemuk*|*hemul*|*bi*|*hemu*|*lig*|*babali* | |
| חַטָּאת-2 | Objets réels | chose corrumpu | HATÂ’T|cirya câha cinyu|kantu kabozire — kantu kabozire kuli kuderha câha, lola Lush 9.21 | |
| חַטָּאת-3 | Divers | punition | HATÂ’T|buhane | |
| חַטָּאת-4 | ✓ | Rituels | purification | HATÂ’T|wabacêsa|bacîcese ntyola|kucîcêsa|*yobôl* |
| חַטָּאת-5 | Rituels | sacrifice pour le péché, offrande | HATÂ’T|nterekêro y’okucîrhênza ebyaha|nterekêro y’okurhenza ebyaha|ebijiro by’okulushukûla|*terekêr*|*rhereker*|*rherekêr*|nterekêro oku byaha|nterekêro y’okushukûlwa ebyaha|*shukûla* | |
| חַטּוּשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Hattoush [Hattouch] | HATÛSH|Hatushi — wa kuli bene Zorobabeliw’oku bûko bwa Daudi |
| חַטּוּשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Hattoush [Hattouch] | HATÛSH|Hatushi — wa kuli bene Daudiw’omu bûko bwa Yuda |
| חַטּוּשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Hattoush [Hattouch] | HATÛSH|Hatushi — banji bagwerhe eryo izino enyuma z’obuja bw’e babiloni |
| חֲטִיטָה | ✓ | Noms propres | Hatita | HATÎTÂ|Hatita — mushamuka wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חַטִּיל | ✓ | Noms propres | Hattil | HATÎL|Hatili — mukulu wa milalawa kuli Salomoniw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֲטִיפָא | ✓ | Noms propres | Hatifa | HATÎFÂ’|Hatifa — murhambo wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzinda enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| חַי | Êtres | être vivant | HAY|Hay|abazine boshi|ebizine byoshi|bizine byoshi|ebizine — uhayi omu cishahiri kunali kuderha ntyo « obuzine » na maisha « akalamo » | |
| חִיאֵל | ✓ | Noms propres | Hiel | HÎ’ÊL|Hiyeli — muntu w’e Betelashub’iyûbaka olugo lwa Yerikoye wayûbakaga Yeriko buhyahya, lola 1Bam 16, 34 |
| חַיָּה-1 | Faune | être vivant | HAYÂ|ensimba|*nsimb*|cizine|*zine*|*ryanyi*|*intu*|*rubala*|*ryâny* — lola Murh 2.24 | |
| חַיָּה-2 | Attributs | communauté, bande, groupe | HAYÂ|olubaga|lubaga|ndêko|cigamba | |
| חַיָּה-3 | Attributs | appétit | HAYÂ|kulonza n’okulya ebiryo|omuntu ayumve alonzize ebiryo anahashibirya|kuhashirya|iralà — abanfransa baderha mpu « appétit » ciri cimanyiso ca buzine okuhashilya | |
| חִילֵז | Noms propres | Hilez [Hilen] | HÎLÊZ|Hilez|Hilezi — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Yuda | |
| חֵילָם | ✓ | Noms propres | Hélam | HÊLÂM|Helami|Helam — hantu hofi n’olwîshi lwa Yordani |
| חִילֵן | Noms propres | Hilez [Hilen] | HÎLÊN|Hilezi|Hilez|Hileni — lugo lwa balaviti omu ishwa lya Yuda | |
| חִירָה | ✓ | Noms propres | Hira | HÎRÂ|Hira — muntu w’e Adulamu, Adulam, Adulamimwira wa Yuda |
| חִירוֹם | Noms propres | Hiram | HÎRÔM|Hiromu|Hiromi|Hirom | |
| חִירוֹם ,חִירוֹם אָבִי | Noms propres | Hiram-Abi [Houram, Hiram] | HÎRÔM|Hiromu|Hiromi|Hirom | |
| חִירָם-1 | Noms propres | Hiram | HÎRÂM|Hiramu|Hirami|Hiram — mwami w’e Tiri oku lwa Daudi na Salomoni | |
| חִירָם-2 | ✓ | Noms propres | Hiram | HÎRÂM|Hiramu|Hirami|Hiram — mulenga w’e Tiriw’amango Ga Salomoni |
| חַכָּה | Objets réels | crochet, hameçon | HAKÂ|mugera|lulobo|buminya — bijiro bya buminya nabyo bidesirwe lulobo | |
| חֲכִילָה | ✓ | Noms propres | Hakila | HAKÎLÂ|Hakila — hirhondo hy’omu ishwa lya Yuda |
| חֲכַלְיָה | Noms propres | Hakalya [Hakalia] | HAKALYÂ|Hakalya — ishe wa Nehemiya | |
| חָכְמָה-1 | Attributs | capacité, compétence | HOKMÂ|oburhimanya|obulenga|kumany’ikola — abakazi balenga bakâluka amoya g’empene, lola Lub 35.26 | |
| חָכְמָה-2 | Attributs | sagesse | HOKMÂ|burhimanya|oburhimanya|oburhondekezi|obugula|bugula|burhondekezi | |
| חַכְמוֹנִי-1 | ✓ | Noms propres | Hakmoni [Hakmonite] | HAKMÔNÎ|Hakimoni|Hakmoni — ishe wa YashobeamiYashobeyamimulwi oku lwa Daudi |
| חַכְמוֹנִי-2 | ✓ | Noms propres | Hakmoni [Hakmonite] | HAKMÔNÎ|Hakmoni|Hakimoni — ishe wa Yehiyelimunyabuhashe oku lwa Daudi |
| חֹל | Attributs | contraire de saint: profane, pas sacré, vulgaire | HOL|ehirhali hitagatifu|kandi kantu|hya bushalashala|hya ntya ntya|akandi kantu|yindi migati|*galugal*|*bi* | |
| חֶלְאָה | ✓ | Noms propres | Hèléa [Héla] | HALEÂ|HALÂ|ngishi|Helea|Heleya|Hela — muka Hashuri, cûbaka wa Tekowaomu mashi ye Kalingishi oyo |
| חֵלֶב | ✓ | Noms propres | Hélev [Héleb] | HÊLEV|Helebi|Helevi|Helev|Heleb|mashushi|*shushi* — amashushi yo yali nyama nyinja bakundaga omu BibliyaHelev, Mashusi ali mugala wa Bânaw’e Netofamulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| חֶלְבָּה | ✓ | Noms propres | Helba | HELBÂ|e Helba — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| חֶלְבּוֹן | Noms propres | Helbôn [Helbon] | HELBÔN|Helboni|Helbôn — lugo lw’omu Sîriya | |
| חֶלְבְּנָה | ✓ | Flore | galbanum [résine parfumée | HELBENÂ|galabani|ebizibwe bihûmula bwinja |
| חֵלֶד | ✓ | Noms propres | Héled | HÊLED|Heledi — mugala wa Bâna w’e Netofamulwi w’oku lwa Daudi |
| חֹלֶד | ✓ | Faune | taupe | HOLED|enfuko|nfuko — Lolagi omu nyandazi, ezimuzizire: enfuko, omulindye, na ngasi bûko bwa musherebera, lola Lev 11.29 |
| חֻלְדָּה | ✓ | Noms propres | Houlda | HULDÂ|Hulda — ali mulêbi-kazi w’amango ga Yoziasi, oderhwa Yoshiyahu omu c’emwabo |
| חֶלְדַּי-1 | ✓ | Noms propres | Hèldaï [Heldaï] | HELDAY|Heldayi — mugala wa bâna w’e Netofamulwi oku lwa Daudi |
| חֶלְדַּי-2 | Noms propres | Heldaï | HELDAY|Heldayi — mudahwaw’oku lw’omulêbi Zakariya | |
| חלה פָּנִים | Attributs | prier | HALÊ PÂNÎM|onsengerere Nyakasane|arhuliriza Nyakasane|ntanacishenga Nnâmahanga|ayinginga Nyamubâho|arhondêra okushenga Nyamubâho|*senger*|*sheng*|*yinging*|*rhuliriz* — eci cinwa cidesire » kuyinamula amalanga, kugayerekeza Nnamahâga », kugalamira | |
| חֲלַח | ✓ | Noms propres | Halah [Hala] | HALAH|aha Hala|e Hala|Halah — lugo lw’omu Sîriyae mwenè gwa Ninive |
| חַלְחוּל | ✓ | Noms propres | Halhoul [Haloul] | HALHÛL|Haluhuli|Halhul — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חֲלִי | Noms propres | Hali | HALÎ|Hali|lwinjihirizo|magerha ga kuyambala — kandi Hali luli lugo lw’omu ishwa lya Aseri | |
| חלל-1 | Attributs | profaner | HALÊL|wanagaziza|kuhemula|kuziza|kuyerekana obushugunu|kulesa akantu|kantu karhule|kuziha akarhera|kubihya|*jira ecâha*|*logorh*|*hemul*|*hemuk*|*ziz*|*nshony*|*hemw* — amabuye mabinje, bulya hano ogagezakwo enkolôlo yawe, wanagaziza, lola Lub 20.25 | |
| חלל-2 | Attributs | profaner = déshonorer | HALÊL|wahemwire encingo yani|owâluzize olwa sabato|orhahemukiraga izino lya Nyamuzinda|kuhemukira izino lya Nyamuzinda|ahemwire aka-Nyamuzinda kâni|bamanye bankalogorhera Izîno lya Nyamuzinda|acishûbula|kucîshûbula|*cîshûb*|*hemul*|*hemuk*|*hemw*|*ziz* | |
| חֵלֶם | Noms propres | Heldaï | HALEM|Heldayi|Halem — mudahwa w’amango g’omulêbi Zakariya | |
| חַלָּמוּת | Flore | pourpier [plante du désert | HALÂMÛT|nshogo zirhabaya izu|maji — lola Ayu 6.6 | |
| חֵלֹן | ✓ | Noms propres | Hélôn [Hélon] | HÊLON|Heloni — ishe wa Eliabuw’omu bûko bwa Zabuloni |
| חֵלֶף | ✓ | Noms propres | Hélef | HÊLEF|e Helefi|e Helef|kushubira halebe — lugo lw’omu ishwa lya Nefutali |
| חֶלֶץ-1 | ✓ | Noms propres | Hèleç [Hélès] | HÊLETS|Helesi|Helezi|Heletsi|Helets — mulwzi oku lwa Daudi |
| חֶלֶץ-2 | ✓ | Noms propres | Hèleç [Hélès] | HÊLETS|Helesi|Helezi|Heletsi|Helets |
| חֵלֶק | ✓ | Noms propres | Héleq [Hélec] | HÊLEK|Heleki|Helek — muntu w’oku bûko bwa Menashè |
| חֶלְקָי | ✓ | Noms propres | Helqaï [Helcaï] | HELKÂY|Helkayi — wa kuli Meroyoti |
| חֶלְקִי | ✓ | Noms propres | Helqites [Héléquites] | HELKÎ|Heleki|omulala gw’Abahelek|wa kuli bene Heleki — w’oku bûko bwa Menashè |
| חִלְקִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYAHÛ|Hilkiyahu — ishe wa Eliyakimmunya-buhashew’oku lwa Hizkiyahu, Ezekiasi gwarhi Abagreki n’Abanfransa |
| חִלְקִיָּה-2 | Noms propres | Hilqiya, Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilkiya — mugala wa Shalumu, Shalummudâhwa mukulu oku lwa Hizekiyahu | |
| חִלְקִיָּה-3 | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilkiya — mwene Atmetsi, Atmezi, Atmeesishakulûza wa Etâni, Etaniw’oku bûko bwa Levi | |
| חִלְקִיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiya — mugala wa Meshulamu, Meshulami, Meshulamishe wa Azariya, Serayamudâhwa |
| חִלְקִיָּה-5 | ✓ | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilikiya|Hilkiya — bantu banji bagwerhe eryo izînow’oku bûko bwa Levi |
| חִלְקִיָּה-6 | Noms propres | Hilqiya [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilikiya|Hilkiya — ishe wa Gemariyaw’oku lwa Yeremiya | |
| חִלְקִיָּהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Helikiyahu — ishe wa Eliyakimmunyabuhashew’oku lwa Hizkiyahu, Ezekiasi |
| חִלְקִיָּהוּ-2 | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilikiyahu — mugala wa Shalulu, Shalumi, Shalummudâhwa mukulu w’oku lwa Hizkiyahu, Ezekiasi | |
| חִלְקִיָּהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Hilqiyahou [Hilquia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiyahu|Hilikiyahu|Hilkiya — mulanzi wa muhangow’oku bûko bwa Levi |
| חִלְקִיָּהוּ-4 | Noms propres | Hilqiyahou [Hilkia] | HILKIYÂ|HILKIYÂHÛ|Hilkiya|Hilkiyahu|Hilikiya — ishe w’omulêbi Yeremiya | |
| חֶלְקַת | ✓ | Noms propres | Helqath [Helcath] | HELKAT|Helakati|Helikati|Helkat — lugo olwo omu ishwa lya Aseri |
| חָם-1 | Noms propres | Cham | HÂM|Ham|mugala wa Nuhu|alondana bona Yafet na Sem|w’omu basharhu barhenzirekwo abantu enyuma za|cirya cihonzi cidarhi, Murh 7-10 — ye Abanfransa baderha CHAM, bulya bayabirwe na herufi isharhu za cihebraniya: He, Het na Kaf orhalimwo nuguta n’ow’aha buzinda bw’ecinwa; | |
| חָם-2 | Noms propres | Cham | HÂM|Ham — hantu aho | |
| חֶמְדָּן | ✓ | Noms propres | Hèmdân [Hemdan] | HEMDÂN|Hemudani|Hemdani|Hemdân — mugala wa Dishoni, Dishôn, lola Murh 36.26wa kuli Sheyir |
| חַמּוּאֵל | ✓ | Noms propres | Hammouël [Hammouel] | HAMÛ’ÊL|Hamuweli|Hamweli|Hamwel — mugala wa Mishma, Mushemaw’oku bûko bwa Simeoni |
| חֲמוּטַל | Noms propres | Hamoutal | HAmÛTAL|Hamitali|Hamutali|Hamutal — muka Yoziasi, Yoash, mwami w’Israheli | |
| חָמוּל | ✓ | Noms propres | Hamoul | HAMÛL|Hamuli|Hamul — mugala wa Peretsi, Peresi, Perezi |
| חָמוּלִי | ✓ | Noms propres | Hamoulite | HÂMÛLÎ|omulala gw’Abahamuli|ba kuli Hamul|bene Hamuli — mugala wa Peretsiw’oku bûko bwa Yuda |
| חַמּוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Hammôn [Hammon] | HAMÔN|Hamoni|Hamôn — hantu h’omu ishwa lya lya Aseri |
| חַמּוֹן-2 | Noms propres | Hammôn [Hammon] | HAMÔN|Hamoni|Hamôn — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Nefutali | |
| חֲמוֹר-1 | Faune | âne, ânesse, bête | HAMÔR|endogomi ndume|endogomi nkazi|ndogomi|endogomi|cihêsi|bihêsi|ecihêsi|ebihêsi|*nsimb* | |
| חֲמוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Hamor | Hamori|Hamôr|ishe wa Sikemi — ishe wa Sikemi, lola Murh 33.19 |
| חֹמֶט | ✓ | Faune | lézard des sables [FF 16.52] | HOMET|ecibulubulu|cibulubulu — musherebera gulama oû mushenyi |
| חֻמְטָה | ✓ | Noms propres | Houmeta | HUMTÂ|Humuta — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חַמְרָן | ✓ | Noms propres | Hamrân [Hamran] | HAMRÂN|Hamurani — mugala wa Dishani, Dishmoniwa kuli bene Sheyir |
| חַמַּת-1 | ✓ | Noms propres | Hammath | HAMAT|Hamati|lugo luzibuzibu — omu ishwa lya Nefutali |
| חַמַּת-2 | ✓ | Noms propres | Hammath | HAMAT|Hamati|Hamat — shakulûza wa bene Keni |
| חַמֹּת דֹּאר | ✓ | Noms propres | Nephtali [Neftali] | HAMOT-DO’R|Hamuti-Dori|Hamot-dor — lugo lwa kuyakiramwoomu ishwa lya Nefutali |
| חֲמָת | Noms propres | Hamath | HAMAT|e Hamati|Hamati — lugo lw’oku lwishi lwa Oronte | |
| חֲמָת צוֹבָה | ✓ | Noms propres | Hamath-Çova [Hamath-Soba] | HAMAT-TSOBÂ|HAMAT-TSOVÂ|Hamati-Soba |
| חֲמָת רַבָּה | Noms propres | Hamath la grande | HAMAT-RABÂ|Hamati-Munene | |
| חֲמָתִי | ✓ | Noms propres | Hamatite [Hamatites] | Hamatiti|Abanyahamati|Abahamati|aba-Hamati|bantu b’e Hamati|ba kuli Kanaani |
| חֵן-1 | Attributs | grâce, faveur | HÊN|arhona emwa Nyakasane|kurhona|burhonyi|akaba ntonyire|Mwambali wawe arhonyire | |
| חֵן-2 | Attributs | bienveillantes, gracieux | HÊN|murhonyi|mwinja|bwinja|obwinja|oburhonyi|omurhonyi|abarhonyi | |
| חֵן-3 | Noms propres | Heldaï | HÊN|Heni|Hên|izino lya muntu — yena Heldayimugala wa Sofoniyaw’amango g’omulebi Zakariya | |
| חֵנָדָד | Noms propres | Hénadad | HÊNÂDÂD|Henadadi|Henadad — muleviti w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| חַנָּה | Noms propres | Anne | HANÂ|Ana|Hana — omu cihebraniya aba HANAy’olya wayimbaga olukogo lwa Nyamuzinda erhi aburha hi Samweli anahirhûla hyagend’ikulira omu Ka-Nyamuzinda hofi n’omulêbi Eli | |
| חֲנוֹךְ-1 | ✓ | Noms propres | Hénok | HANÔK|Enoch|Henoki|Henok|Enoku — mugala wa Yerediwa kuli bene Seti |
| חֲנוֹךְ-2 | ✓ | Noms propres | Hénok | HANÔK|Enoku|Enok|Henoku|Henok|Enoch — mugala wa Kayinienfarasè emuderha Hénoc |
| חֲנוֹךְ-3 | ✓ | Noms propres | Hénok [Hanok] | HANÔK|Hanoki|Henoki|Enoku — mugala wa Madiyanina Mediyani yeburhwa na Ketura, muka Abrahamu |
| חֲנוֹךְ-4 | ✓ | Noms propres | Hanok | HANÔK|Henoki|Henok|Enoku|Hanoki|Hanok — mugala wa Rubeni |
| חַנּוּן | Attributs | bienveillant, miséricordieux, compatissant | HANÛN|w’obwonjo|wa bwonjo|munya-bwonjo|wa lukogo | |
| חָנוּן-1 | Noms propres | Hanoun | HANÛN|Hanuni|Hanun — mugala wa Nahashi, Nahashmwami w’e Amoni | |
| חָנוּן-2 | ✓ | Noms propres | Hanoun | HANÛN|Hanuni|Hanun — ye wakag’ishashula enkutà, ebyôgobantu banji bagwerhe eryo izîno enyuma w’okurhenga buja e Babiloni |
| חַנִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Hanniël [Hanniel] | HANÎÊ’L|Hanieli|Haniyeli|Haniel — mugala wa Efodi |
| חַנִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Hanniël [Hanniel] | HANÎ’ÊL|Haniyeli|Haniyel|Hanieli — mugala wa Ula |
| חנך | ✓ | Rituels | consacrer | HÂNÊK|HNK|bagishiremwo aka-Nyamuzinda|okugisha|enyumpa mpyahya arhaciyihandamwo|*gish* — «Ndi olya oyubasire enyumpa mpyahya arhaciyihandamwo! », lola Lush 20.5 |
| חֲנֻכָּה-1 | Rituels | dédicace | HANÛKÂ|okugishwa kw’oluhêrero|okugishwa kwa oluhêrero|lusiku lw’okugisha oluhêrero|olukulu lwa okukuza oluhêrero — bugashanize bwa kugisha ahantu h’okukashengera | |
| חֲנֹכִי | ✓ | Noms propres | Hanokites | HANOKÎ|omulala gwa Abahenoki|Abahenoki|ba kuli Henoki — w’oku bûko bwa Rubeni |
| חֲנַמְאֵל | Noms propres | Hanaméel | HANAM’ÊL|HANAME’ÊL|Hanameyeli|Hanameeli|Hanameel|Hanameyel — mugala wa Shaluu, Shalumnnalume w’omulêbi Yeremiya | |
| חנן-1 | Attributs | agir avec bonté, gracieusement | HÂNÊN|HNN|Nyamuzinda ashobozize|kuhâna enshokano|Nyamuzinda anshobozize binji|akugîshe|nnambêra lukogo|nnambabalire|anakushobôze engalo|lirhafa bwonjo|Murhubabalire|*shobôz*|*babalir*|*fa lukog* | |
| חנן-2 | Attributs | prier pour la pitié | HÂNÊN|HNN|erhi arhuhûna obwonjo|nashenga Nyamubâho engalo|ashenga izîno lyawe|bali kuyingingira|bakuyagûkira|okusengera|Nayumvirhe omusengero n’amahûne gawe embere zani|musengero|mahune|mayingingo|*sheng*|*yingig*|*senger* | |
| חָנָן-1 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Shalakmugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyaminiizino lidesirwe « LUKOGO » |
| חָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Atseli, Azeliw’oku bûko bwa Benyamini |
| חָנָן-3 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Maakamulwiw’oku lwa Daudi |
| חָנָן-4 | ✓ | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugula wa milalamurhumisi omu ka-Namuzindaenyuma ly’obuja e Babiloni |
| חָנָן-5 | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — banji bagwerhe eri izîno enyuma ly’obuja bw’e Babilonibulya elyo izino lidesire LUKOGO. Abarhengaga buja barhakabuzire bwayirika abana ntyo. | |
| חָנָן-6 | Noms propres | Hanân [Hanan] | HÂNÂN|Hanani|Hanân — mugala wa Yigdaliyahumuntu wa Nyakasane oku lw’omulêbi Yeremiya | |
| חֲנַנְאֵל | Noms propres | Hananéel | HANANE’ÊL|Hananeyeli|Hananeeli|Hananeel — nkingi y’aha YeruzalemuHananEl kuli kuderha Nyamuzinda anakafa lukogo | |
| חֲנָנִי-1 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani — ishe w’omulêbi Yehu |
| חֲנָנִי-2 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani — mugala wa Hemanimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku lwa Daudi |
| חֲנָנִי-3 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani — wa kuli Imeriayanka omukazi w’ihangaenyuma ly’obuja bw’e Babiloni |
| חֲנָנִי-4 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani|Hanân — alondana bona Nehemiya |
| חֲנָנִי-5 | ✓ | Noms propres | Hanani | HANÂNÎ|Hanani|Hanân — mudâhwaw’enyuma z’okurhenga buja e Babiloni |
| חֲנַנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Zorobabelieryo izîno kuli kuderha Nyakasane aba LUKOGO, erhi Nyakasane ASHOBÔZO. Eryo izino lishusha erya NSHOKANO, NSHOBOLE omu mashi, ye NEEMA omu ciswahili. ye Anne omu nfarasè bulya abanfaransa banakayabirwa okuhubula eherufi z’ecihebraniya: He; Het; Kaf orhalimwo nukta; |
| חֲנַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Shashaki, Shashak oyo naye bayirikaga elya NSHOKANO ya Nyakasanemugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| חֲנַנְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Hemanimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaoku ngoma ya Daudi |
| חֲנַנְיָה-4 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — bantu banji bagwerhe eli izîno enyuma z’okurhenga buja e Babiloni, bulya kwo binali babwine olukogo lwa Nnâmahanga,HANANIYAHU kuli kuderha: LUKOGO, BWONJO, NSHOKANO ya Nnâmahanga; bo ba NSHOBOLE na NEEMA omu banyere. Abanfransa mpu Anne bulya bayabirwe okuhubulaHe, Het na Kaflola endimi zisôma nka zaderha amazino g’emahanga, nyabangere.com | |
| חֲנַנְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — mugula wa milalabûko bwa Levi |
| חֲנַנְיָה-6 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — mulêbi wa bunywesiow’izîno linja naye anagome;acibere ye cikula mvi ci arhakuziri murhima!w’amango g’omulêbi Yeremiya | |
| חֲנַנְיָה-7 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiya|Hananiyahu — shakulu wa Yiriyamurhambo w’abalanzi b’aka-Nyamuzindalola ye omu Yer 37.13 | |
| חֲנַנְיָה-8 | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Hananya|Hananiyahu|Hananiya — mwira wa Daniyeli | |
| חֲנַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Hananyahou [Hanania] | HANANYÂHÛ|HANANIYÂHÛ|Hananiya|Hananiyahu — mugala wa Hemanimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaoku ngoma ya Daudi |
| חֲנַנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Hananyahou [Hanania] | HANANYÂHÛ|HANANIYÂHÛ|Hananyahu|Hananiyahu — munyabuhasheoku ngoma ya Oziyasi, ye Uziyahu omu cihebraniya |
| חֲנַנְיָהוּ-3 | Noms propres | Hananyahou [Hanania] | HANANYÂHÛ|HANANIYÂHÛ|Hananyahu|Hananiyahu — ishe wa Sedekiasi, ye Tsidekiyahu, Zedekiyahu, Sedekiyahu omu cihebraniya. Abagreki n’Abanfransa bayabirwa oku hubula era herufi tsade y’ecihebraniya bahiraho S. | |
| חָנֵס | Noms propres | Hanès | HÂNÊS|Hanesi|Hanès — lugo lw’e Misiri | |
| חַנָּתֹן | ✓ | Noms propres | Hannatôn [Hannaton] | HANÂTON|Hanatoni — lola Yoz 19.14 |
| חסד | Attributs | se montrer bon, loyal | HSD|HÂSÊD|nawe onamulole kwinja|nawe onamuyereke oku oli mwimana|kulola owundi bwinja|kuyereka owundi obwimana|kubonesa owundi nshonyi|nk’oku obushinganyany* — « Omuntu mwinja, nawe onamulole kwinja, omuntu mwimana, nawe onamuyereke oku oli mwimana », lola 2Sam 22.26 | |
| חֶסֶד | Attributs | bonté, solidarité | HÊSED|lukogo|cinyabuguma|kurhabalana|buzigire|obuzigire|olukogo|iragi|kugwasanya|nshokano|kantu erhi cirhibuka cilerha enshonyi|oku wantabâlamwo|walanga obwira|orhonyize nnawirhu|ôrharhinyirire okurhonya|*rhony*|*rhabâl*|*shobô*|*ba lukog*|*fa lukog*|*ntony*|*minja*|*winja*|*kubagir*|*babalir*|*likûz*|*bwirhôhye*|*kuba mwinja*|*ciza* — ecinwa HESED ciyandisirwe kali 242 omu Ndagano ya Mira | |
| חֲסַדְיָה | ✓ | Noms propres | Hasadya [Hassadia] | HASADYÂ|Hasadiya |
| חסה-1 | Attributs | se réfugier | HSH|bakazagiyakiraho|kuyakira ahacikubagirwe|muyakire omu cihôho cani|oyu oyishir’icifulik’omu byubi byage|kucifulika ah’ikubagirwa|Yêgera hano|kuyêgera ah’ikubagirwa erhi mwaikubagirwa|*yaka*|*yâkir*|*fulik* | |
| חסה-2 | Attributs | se réfugier (en Dieu) | HSH|boshi bacikubagira ye|kuyakira muli Nyakasane|*yakir*|*yâkir*|*kubagir* | |
| חֹסָה-1 | ✓ | Noms propres | Hosa [Hossa] | HOSÂ|e Hosa — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| חֹסָה-2 | ✓ | Noms propres | Hosa [Hossa] | HOSÂ|Hosa — mugula w’omulala gw’abalanzi b’emihango |
| חָסוּת | Attributs | prendre refuge | HÂSÛT|yaka|yakira|kuyaka|kuyakira|*yak*|*yâk*|*yasir*|oyasire|abayasire | |
| חָסִיד | Attributs | personne qui est fidèle, pieuse | HÂSÎD|mwikubagirwa|munyabukundalulema|olya muntu wababaliraga, wamanamurhangula|Omuntu mwinja|abemezi|*kubagir*|*kundalul*|*babalir* | |
| חֲסִידָה | Faune | cigogne | HASÎDÂ|hangâli|omuhangâli|emihangâli|hangâli|*hangâl* | |
| חָסִיל | Faune | sauterelle | HÂSÎL|enzige|nzige|luzige|oluzige | |
| חסם | ✓ | Objets réels | museler (un animal) | Orhashwekaga|kushweka omunwa gw’ecintu|kuyigala enjira|*shwek* |
| חֲסַר־לֵב | Attributs | stupide | HASAR-LÊV|cimpumbuzi|cinganyi|cingolongolo|ebimpumbuzi|ebinganyi|ebingolongolo|wa murhima gusherire — kuli kuderha WA MURHIMA GULIBWIRE | |
| חַסְרָה | ✓ | Noms propres | Hasra | HASRÂ|Hasara|Hasra — shakulûza wa Shalumi, Shalumu, Shalumiba wa Hulda, mulêbi-kazi |
| חֻפָּה | ✓ | Noms propres | Houppa | HUPÂ|Hupa|kacikiro ka muhya n’omuhya mulume|bulangeti, cishîro — Hupa ali mudâhwa oku lwa Daudi |
| חֻפִּים | ✓ | Noms propres | Houppim | HUPÎM|Hupimu — mugala wa Iriw’oku bûko bwa Benyamini |
| חָפְנִי | ✓ | Noms propres | Hofni | HOFNÎ|Hofni — mugala wa Eliyamudâhwaw’oku bûko bwa Levi |
| חֶפְצִי־בָהּ | ✓ | Noms propres | Hefci-Ba [Hefsi-Ba] | HETSÎ-BAH|Hefsibah|Hefsiba|Heftsiba — muka mwami Hizekiyahu, Ezekiasi,nina wa mwami Menashè, Manasè |
| חֵפֶר-1 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — wa kuli Makiro, Makiri, Makirw’oku bûko bwa Menashè |
| חֵפֶר-2 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — lugo lw’omu ishwa lya Menashè |
| חֵפֶר-3 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — mugala wa Ashuhur |
| חֵפֶר-4 | ✓ | Noms propres | Héfèr [Héfer] | HÊFER|Heferi|Hefer — ntwali y’oku lwa Daudi |
| חֶפְרִי | ✓ | Noms propres | Héférite | HEFRÎ|omulala gw’Abaheferi|bene Hêfer|bene Heferi|ba kuli Heferi — b’oku bûko bwa Menashè |
| חֲפָרַיִם | ✓ | Noms propres | Hafaraïm | HAFÂRAYIM|Hafarayimi|Hafarayim — omu ishwa lya Isakari |
| חָפְרַע | Noms propres | Hofra | HOFRA’|Hofra — mwami w’e Misiriomu mango g’omulêbi Yeremiya | |
| חֵץ | Divers | flèche | HÊTS|Emandabisonga|emyampi|omwampi|ecisonga ca Nyamuzinda|nkuba|mulazô|cimanyiso ca buminya|buhane — mulazô mpu gwo mwampi gwa Nyamuzinda | |
| חָצוֹר חֲדַתָּה | ✓ | Noms propres | Haçor-la-Neuve [Hassor-Hadatta] | HÂTSÔR-HADATÄ|Hasori Mpyahya — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חָצוֹר-1 | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|e Hasori|Hatsori|Hatsor|Hasori|e Asori — lugo luzibuzibuna bwami buguma bw’omu Galileya | |
| חָצוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|Hasori|Hatsori|Hatsor — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חָצוֹר-3 | ✓ | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|Hasori|Hatsori|Hatsor — lugo omu lya Benyaminimango ga Nehemiya, lola Neh 11.33 |
| חָצוֹר-4 | Noms propres | Haçor [Hassor] | HATSÔR|Hasori|Hatsori|Hatsor|bwami — bwami obwo | |
| חָצִיר-1 | Flore | herbe | HÂTSÎR|ebyasi|byasi|hyasi|rhwasi|matunguru ga pwarô|*pwar*|*yasi*|*lubal* | |
| חָצִיר-2 | ✓ | Flore | herbe, foin | HÂTSÔR|byasi|bapwaro|byahirwa |
| חַצְצֹן תָּמָר | ✓ | Noms propres | Haçaçôn-Tamar [Hassasson-Tamar] | HÂTSON-TÄMÂR|Hasasoni-Tamari|Hasason-Tamar|Hasesoni-Tamari — hantu omu ishwa lya Yuda; ho baderha EIN-GEDI |
| חָצֵר הַתִּיכוֹן | Noms propres | Hasser-Tikon | HÂTSÊR-HATÎKÔN|Haseri-Tikoni|Hatser-Tikon | |
| חֲצַר אַדָּר | ✓ | Noms propres | Haçar-Addar [Hassar-Addar] | HATSARÂDÂR|e Hasari-Adari|Hasar-Adar — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חֲצַר סוּסָה | ✓ | Noms propres | Haçar-Sousa [Hassar-Soussa] | HATSAR-SÛSÂ|Hasari-Suza|Hatsar-Susa|Hasar-Susa — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| חֲצַר סוּסִים | ✓ | Noms propres | Haçar-Sousim [Hassar-Soussim] | HASTAR-SÛSÎM|Hasari-Susimu|Hasar-Susim|Hatsar-Susim — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| חֲצַר עֵינוֹן | Noms propres | Haçar-Einân [Hassar-Énan] | HATSAR-ÊNÔN|Hasari-Enoni|Hatsar-Enon|hantu e mwênè gw’Israheli — hantu e mwênè gw’Israheli | |
| חֲצַר עֵינָן | Noms propres | Haçar-Einân [Hassar-Énan] | HATSAR-ÊNÂN|Hasari-Enani|Hatsar-Enan|hantu e mwênè-bushoshôkero bw’Israheli | |
| חֲצַר שׁוּעָל | Noms propres | Haçar-Shoual [Hassar-Choual] | HATSAR-SHÛ’ÂL|Hasari-Shuali|Hatsar-Shual|Hasari-Shuala — hantu h’omu ishwa lya Simeoni | |
| חֲצַר־גַדָּה | ✓ | Noms propres | Haçar-Gadda [Hassar-Gadda] | HTSAR-GADÂ|Hasari-Gada|Hatsar-Gada — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חֶצְרוֹ | ✓ | Noms propres | Hèçro [Hesro] | HÊTRÔ|Hesro|Hetsro — mulwi w’oku lwa Daudi |
| חֶצְרוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hezroni|Hetsroni|Hetsron|Hesroni — mugala wa Rubeni |
| חֶצְרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hesroni|Hezroni|Hezron — mugala wa Peretsi |
| חֶצְרוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hesroni|Etsroni |
| חֶצְרוֹן-4 | ✓ | Noms propres | Hèçrôn [Hesron] | HETSRÔN|Hesroni|Hetsron — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| חֶצְרוֹנִי-1 | ✓ | Noms propres | Hèçronites [Hesronites] | HETSRÔNÎ|omulala gwa Abahezroni — ba kuli Hetsron, mwene Rubeni |
| חֶצְרוֹנִי-2 | ✓ | Noms propres | Hèçronites [Hesronites] | HETSRÔN|omulala gw’Abahesroni — bene Htsron, mugala wa Peretsw’oku bûko bwa Yuda |
| חֲצֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Hacéroth [Hasséroth] | HATSÊRÔN|Haseroti|Hatsêrot — hantu abarhengaga buja e Misiri bageraga, lola Mib 11.35 |
| חֶצְרַי | ✓ | Noms propres | Hèçraï [Hesraï] | HATSRAY|Hesrayi|Hatsrayi — mulwi w’oku lwa Daudi |
| חֲצַרְמָוֶת | ✓ | Noms propres | Haçarmaweth [Hassarmaveth] | HATSARMÂWET|HATSARMÂVET|Hasarmaveti|Hatsamaweti|Hatsamawet |
| חֹק-1 | ✓ | Divers | loi | HOK|HOQ|irhegeko|marhegeko|*mwanya* — abadâhwa bakazag’ihâbwa na Faraoni omwanya gwabo, lola Murh 47.22 |
| חֹק-2 | ✓ | Divers | part, attribution (nourriture, territoire, travail) | HOK|HOQ|ennundo|mwanya|nnundo|cigabi|cikongoni|ishwa|ebikwanine okuâbwa lebe |
| חֹק-3 | Divers | limite, barrière, frontière | HOK|HOQ|irhegeko|lubibi|ncîko|amarhegeko|*rhegek*|*ngeso*|*tagatifu*|*rheges*|*myanya*|*berul*|*ngalo*|*barhul*|*yukiriz* — àbahêraga amarhegeko n’engeso bakaz’isimba, lola Lub 15.25 | |
| חֲקוּפָא | ✓ | Noms propres | Haqoufa [Hacoufa] | HAKÛFÂ’|HAKÛPÂ’|Hakufa — mugula wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’okurhenga buja bw’e Babiloni |
| חֹר | Êtres | trou, ouverture, orbite (oiel) | mwina oku idaho|muhango|isu|muluzi|murhambo|mugula|*rhamb*|*rheges*|*rhegek*|*kulu*|*shamuk* | |
| חֹר הַגִּדְגָּד | ✓ | Noms propres | Hor-Guidgad | HOR-HAGIDGÂD|aha Hori-Gidgadi |
| חֶרֶב | Objets réels | épée | HÊREV|Engôrho|ngôrho | |
| חֶרֶב וְקֶשֶׁת | Objets réels | épée | HÊREV VEKÊSHET|HÊREV VEQÊSHET|engôrho zabo haguma n’omuherho gwani|*ngôrho* | |
| חֹרֵב | Noms propres | Horeb | HORÊV|HORÊB|Horebu|Horeb | |
| חַרְבוֹנָא | Noms propres | Harbona | HARVÔNÂ’|HARBÔNÂ’|Harbona | |
| חַרְגֹּל | ✓ | Faune | grillon | HARGOL|minûnu|ngasi buko bwa mahanzi |
| חֲרֹד | ✓ | Noms propres | Harod | HAROD|Haradi|Harodi — hantu hofi n’entondo ya Gilbowa, Gliboa |
| חֲרָדָה | ✓ | Noms propres | Harada | HARÂDÂ|aha Harada|kugeramwo omusisi gw’obwoba|kucihangana okurhabâla|kukombêra|bihamba — Hantu bene-Israheli bageraga erhi balulîrwa e Babiloni |
| חֲרֹדִי | ✓ | Noms propres | Harodite | HARÔDÎ|w’e Harodi |
| חַרְהֲיָה | ✓ | Noms propres | Harhaya [Haraya] | HARHAYÂ|Harhaya|Haraya|Har-Haya |
| חֲרוּמַף | ✓ | Noms propres | Haroumaf | HARÛMAF|Harumafi|Harumafu|Harumaf — ishe wa Yedayaenyuma ly’okugaluka kurhenga kululizîbwa |
| חֹרוֹנַיִם | Noms propres | Horonaïm | HORÔNAYIM|Horonayimi|Horanayimu|Horanayim — lugo lusungunu omu Mowabu | |
| חֲרוּפִי | Noms propres | de Harouf | HARÛFÎ|w’e Haruf|wa kuli Haruf|Harifu|e Harifu | |
| חָרוּץ-1 | Attributs | personne diligente | HÂRÛTS|muntu mwirhonzi|muntu mwikubagirwa|muntu wakulibirhirwa | |
| חָרוּץ-2 | Objets réels | personne diligente | HÂRÛTS|muntu mwirhonzi|muntu mwikubagirwa|muntu wakulibirhirwa|*rhonz*|*kugagir*|*libirh* | |
| חָרוּץ-3 | ✓ | Noms propres | Harouç [Harous] | HARÛTS|Harusi|Haruzi|Harutsi|Haruts — ishe wa Menashè, mwami omu Yuda |
| חַרְחוּר | ✓ | Noms propres | Harhour [Harour] | HAR-HÛR|Haruru|Har Hur |
| חַרְחַס | ✓ | Noms propres | Harhas [Haras] | HARHAS|Harhasa|Har has |
| חֶרֶט | Objets réels | aiguille | HÊRET|ensindani|nsindani|higera hyakushaka emirhi erhi mabuye | |
| חַרְטֹם | Êtres | magicien | HARTOM|abashonga|omushonga|bashonga|abakurungu|omukurungu|mukurungu | |
| חֹרִי-1 | ✓ | Noms propres | Hori | HORÎ|Hori|bene Hori — mugala wa Lotaniwa kuli Seyiri |
| חֹרִי-2 | ✓ | Noms propres | Hori | HORÎ|Hori — ishe wa Shafat, Shafatiw’oku bûko bwa Simeoni |
| חֹרִי-3 | ✓ | Noms propres | Horites [Horite] | HORÎ|Aba Horiti|muhoriti|bene Hori|Abahoriti|Bahoriti — lubaga lwa kuli HoriAbahoritiBene HoriAbahori |
| חָרִיט | Objets réels | bourse, sac | HÂRÎT|nshoho|enshoho | |
| חָרִים-1 | ✓ | Noms propres | Harim | HÂRÎM|Harimu|Harim — mudâhwaw’oku lwa Daudi |
| חָרִים-2 | Noms propres | Harim | HÂRÎM|Harimu|Harim — mugula wa milalaenyuma z’okurhenga ebwa kululîrwa e Babiloni | |
| חָרִיף | Noms propres | Harif | HÂRÎF|Harifu|Harifa|Harif — mugula wa milala enyuma z’okurhenga ebwa kululîrwa e Bababiloni | |
| חרם-1 | Rituels | détruire complètement | HRM|HÂRÊM|okarhindibuza erhi kugonya-gonya ecigolo|bintu omuntu arhûzire Nyamuzinda lwoshi n’endahiro|okuhererekeza|Banamuyirhe erhi kwo|babaherêrekeza n’ebishagala byabo hyoshi|rhwanigûza|*kûle*|*kûla*|*yirh* — Nta muntu warherekîrwe Nyakasane wankacigombôlwa: Banamuyirhe erhi kwo. Entûlo, lola Lev 27.29 | |
| חרם-2 | ✓ | Rituels | consacrer | HRM|HÂRÊM|nanaluherêrhera|babaherêrekeza n’ebishagala byabo hyoshi|*herêrher*|*herêrek*|*rhûl*|*ntûlo*|*kalibal*|*hererekez*|*rherekêr*|*nigûz*|*lambik*|*herêrekez*|*herêrekez*|*bubi* |
| חֵרֶם-1 | Objets réels | filet | HÊREM|keshe|buliba | |
| חֵרֶם-2 | Rituels | objet qui doit être détruit | HÊREM|kantu kakwanine okuhererekezibwa|kantu karhulwa lwoshi|*rherekêr*|*rhuzir*|*rhul*|*rherekîr*|*buhane*|byakobwa|*hehêr* | |
| חֳרֵם | ✓ | Noms propres | Horem | HORÊM|Horemi|Horem — hantu aho, lola Yoz 19.38 |
| חָרְמָה | Noms propres | Horma | HORMÂ|aha Horma — hantu naho, lola Mib 14.45 | |
| חֶרְמוֹן | Noms propres | Hermon | HERMÔN|ntondo ya Hermoni|Hermoni|Hermon | |
| חֶרְמֵשׂ | Objets réels | faucille | HERMÊS|omugushu|mugushu gwa kurhema emyaka — Olusiko omugushu gwarhangiraga okurhema emyaka, wanarhangira okuganja migobe nda, lola Lush 16.9″mugushu », lola BHS Lush 23.26; byo biguma na WLC Lush 23, 25. | |
| חָרָן-1 | Noms propres | Harrân [Haran] | HÂRÂN|e Harani|Harani — lugo olwoHârân: izino lya lugo Hârâni, Murh 29.4Hârânâ: (kuja) e Harani, Murh 28.10 | |
| חָרָן-2 | ✓ | Noms propres | Harân [Haran] | HÂRÂN|Harani — wa kuli Kalebu,Kaleb w’oku bûko bwa Yuda |
| חֹרֹנִי | ✓ | Noms propres | Horonite | HORONÎ|Abanya-Horoni|munya-Horoni|Abahoroni|bantu b’e Bet-Horoni|Beti-Horoni|Bet-Horon|w’e Horoni, |
| חַרְנֶפֶר | ✓ | Noms propres | Harnèfèr [Harnéfer] | HARNÊFER|Harneferi|Harnefer — mugala wa Sofaalondana boshi na Shuwahi, Shuwali, Beni na Yirma, 1Nga 7.36 |
| חֶרֶס | ✓ | Noms propres | Hèrès [Hérès] | HÊRES|Heresi|izûba|ndwala ya kalo|biharabagabo — lugo luli omu ishwa lya Dani |
| חָרֵף | ✓ | Noms propres | Haref | HÂREF|Harefu|Haref — muntu wayûbakaga Bet-Gader |
| חַרְשָׁא | Noms propres | Harsha [Harcha] | HARSHÂ’|Harsha | |
| חֹרְשָׁה | ✓ | Noms propres | Horesha [Horcha] | HORSHÂ|HORESHÂ|aha Horesha|Horesha — Daudi asigala ahôla Horesha naye Yonatani ashubira emwage, lola 1Sam 23.18 |
| חֲרֹשֶׁת | ✓ | Objets réels | l’art de produire un objet façonné à partir de matériaux bruts | HAROSHET|kubinja|okubinjûla|okujira emikolo|bulenga bwakubinja kwa ngasi lubero |
| חֲרֹשֶׁת הַגּוֹיִם | ✓ | Noms propres | Harosheth-Goïm [Harocheth-Goïm] | HAROSHET-HAGÔYÎM|aha Harosheti, emw’amashanja|Haroshet-Hagoyim|Harosheti |
| חרשׁ-1 | Objets réels | forger, graver | HRSH|HÂRÊSH|kutula ebyûma|kugoya n’okushaka amabuye n’okuyandikakwo|kuhinga|kuhulusa emyaka|orhahîra okahinga n’enkafu n’endogomi kuguma|*hinga* — nkafu n’endogomi, lola Lush 22.10kwanaba KUHARASHA amabuye omu mashi | |
| חרשׁ-2 | Objets réels | forger | HRSH|HÂRÊSH|okutula|kutula — kutula ebbyuma erhi kuharasha amabuye, kuyagaga amabuye, kutaka amabuye | |
| חָרָשׁ | Êtres | charpentiers, artisan, ciseleur, tailleurs, techniciens | HÂRÂSH|omulenga oyishi okubinjûla amabuye|Abayunjuzize oburhimanya bw’okujira ngasi|mikolo y’okugôya|omubinji|omutu mulenga|omulenga|*mulenga*|mutuzi|abagoya amabuye|*binji* — Nnâmahanga ohana obulenga, lola Lub 35.35 | |
| חֶרֶשׁ | ✓ | Noms propres | Hèresh [Hérech] | HÊRESH|Hereshi|Heresh|buzira kuderha|bufundafunda|bulenga bwa kutula ebirugu bishishe — Heresh ali mulevitienyuma w’okurhenga ebwa kululîrwa kw’e Babiloni |
| חֶרֶת | ✓ | Noms propres | Hèreth [Héreth] | HERET|muzirhu gwa Hereti — Hêret guli muzirhu gw’omu ishwa lya Yuda |
| חַשְׁבַּדָּנָה | Noms propres | Hashbaddana [Hachebadana] | HASHBADÂNÂ|Hashebadana|Hashbadana — muntu w’enyuma z’ourhenga ebwa kululîrwa kw’e Babiloni | |
| חֲשֻׁבָה | ✓ | Noms propres | Hashouva [Hachouba] | HASHUVÂ|HASHUBÂ|Hashuba — mugala wa Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| חֶשְׁבּוֹן | Noms propres | Heshbôn [Hèchebon] | HESHBÔN|HESHVÔN|Heseboni|Heshboni|Heshbon|aha omuntu ahikira amayusirhimanya — hashev omu cihebrahiya kuli kugerereza, kurhimanya, kuganja, kusalira, ishwinjiro ly’engererezokugererereza n’okurhôla emihigoHESHBON lwali lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Gadi | |
| חֲשַׁבְיָה-1 | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashavya|Hashabiya — mugala wa Amazia, Amaziyahushakulûza wa Etaniw’oku bûko bwa Levi | |
| חֲשַׁבְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabiya — mugala wa Bunishakulûza wa Shemaya, muleviti, lola 1Nga 9.14 |
| חֲשַׁבְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabiya — mulala gwa bîmbiza omu ka-Nyamuzindaw’omu buko bwa Levi |
| חֲשַׁבְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabiya — mugala wa Kemwelimurhambo omu bûko bwa Leviw’oku ngoma ya Daudi |
| חֲשַׁבְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabya|Hashabiya — mugala wa Meraribûko bwa Levinyuma z’okurhenga ebwa kululîzibwa kw’e Babiloni |
| חֲשַׁבְיָה-6 | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabya|Hashabiya — murhambo w’oluhande lwa Keyilaenyuma ly’okurhenga ebwa kululîrwa kw’e Babiloni | |
| חֲשַׁבְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Hashavya [Hachabia] | HASHAVYÂ|Hashabya|Hashabiya — bantu banji bagwerhe eryo izîno enyuma z’okurhenga omu buja bw’okululîzibwa e Babiloni |
| חֲשַׁבְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Hashavyahou [Hachabia] | HASHAVYÂHÛ|Hashabiya|Hashabiyahu — mugala wa Yedutuni, Yedutunmwîbiwa omu ka-Nyamuzinda oku lwa Daudi |
| חֲשַׁבְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Hashavyahou [Hachabia] | HASHAVYÂHÛ|Hashabiya|Hashabiyahu — wa kuli bene Hebroniw’oku bûko bwa Levienyuma w’okurhenga ebwa kululîrwa |
| חֲשַׁבְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Hashavyahou [Hachabia] | HASHAVYÂHÛ|Hashabiyahu|Hashabiya — murhambow’oku bûko bwa Levioku oku ngoma ya Yoziasi, Yoshiyahu |
| חֲשַׁבְנָה | Noms propres | Hashavna [Hachabna] | HASHAVNÂ|Hashavna|Hashabna|Hashabuna — murhambo w’enyuma z’okurhenga omu buja bwa Babiloni | |
| חֲשַׁבְנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hashavneya [Hachabnéya] | HASHAVNEYÂ|HASHABNYÂ|Hashavneya|Hashabneya|Hashabanya — ishe wa Hatushenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֲשַׁבְנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Hashavneya [Hachabnéya] | Hashavneya|Hashabneya|Hashabanya — muleviti enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| חֲשׂוּפָא | ✓ | Noms propres | Hasoufa [Hassoufa] | HASÜFÂ’|Hasufa — mugula wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| חֻשִׁים | ✓ | Noms propres | Houshim [Houchim] | HUSHÎM|Hushimu|Hushimi|Hushim |
| חָשֻׁם | Noms propres | Hashoum [Hachoum] | HÂSHUM|Hashum|Hashumu|Hashumi — mugula wa milala nyuma z’obuja bw’e Babiloni | |
| חֻשָׁם | Noms propres | Housham [Houcham] | HUSHÂM|Hushami|Husham — mwami w’e Edomu | |
| חֻשִׁם | ✓ | Noms propres | Houshim [Houchim] | HUSHIM|Hushimu|Hushim — muntu w’omu bûko bwa Benyamini |
| חֶשְׁמוֹן | ✓ | Noms propres | Heshmôn [Hèchemon] | HESHMÔN|Heshimoni|Heshmon — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| חַשְׁמֹנָה | ✓ | Noms propres | Hashmona [Hachemona] | HASMONÂ|Hasmona|Hashmona — hantu omu njira y’olubungo kurhenga buja bw’e Misiri |
| חֲשַׁשׁ | Flore | foin, herbe sèche | HASHASH|byahirwa|ebyahirwa|lubala lumu|lubala|olubala — eco cinwa cihebraniya camashusha amashi « ISHASHA »! | |
| חֻשָׁתִי | ✓ | Noms propres | de Housha [Houcha] | HUSH^ATÎ|w’e Husha|muntu oburhwa erhi oyûbaka e Husha|Munyahushi |
| חַשּׁוּב-1 | ✓ | Noms propres | Hashouv [Hachoub] | HASHÛV|HASHÛB|Hashubu|Hashuv|Hashub — mûgala wa Azrikamishe wa Shemayamulevitianaligi wa bûko bwa Levi obwo. |
| חַשּׁוּב-2 | Noms propres | Hashouv [Hachoub] | HASHÛV|HASHÛB|Hashubu|Hashuv|Hashub — bantu banji bagwerhe eryo izînooluderho SHÛV omu cihebraniya kuli kuderha KUGALUKA, erhi GALUKA! | |
| חֵת | ✓ | Noms propres | Heth [Hittites] | HÊT|Heti|Heti ali mwene Kanaani — Heti ali mwene Kanaanishakulûza w’Abahititi, bene Heti, mulala gwa Heti |
| חִתִּי | Noms propres | Hittite | HITÎ|aba Hititi|aba-Hitìti|bene Heti|Abahititi|wa kuli Het|Muhititi|*hitit*|*nya-Hiti*|*Hiti*|*w’e Hit* | |
| חֶתְלֹן | Noms propres | Hétlôn [Hetlon] | HETLON|Hetloni|Hetlon|Heteloni — hantu hali oku lubibi lwa Israheli lunda lw’e mwênè | |
| חֲתַת | Noms propres | Hatath | HATAT|kantu ka kuyôbohya|Hatati|Hatat — mugala wa Otiniyeliw’oku bûko bwa Yuda | |
| טָבְאַל | Noms propres | Tavéel [Tabéel] | TÂV’ÊL|Taveel|Taveyeli|Taveeli|Tabeyeli|Tabeeli | |
| טָבְאֵל | ✓ | Noms propres | Tavéel [Tabéel] | TÂV’ÊL|Tabeeli|Taveali|Tabeel |
| טֶבַח | ✓ | Noms propres | Tèvah [Téba] | TEBAH|TEVAH|Tebahi|Tevah|mahorhè — mugala wa Nahori |
| טִבְחַת | ✓ | Noms propres | Tivhath [Tibath] | TIVHAT|e Tibati|Tivhat|Tibhat — lugoishwa lya mwami Hadadezeri w’e ZOba, TSoba, Soba |
| טְבַלְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Tevalyahou [Tebalia] | TIVALYÂHÛ|Tebaliya|Tevalyahu|Tevaliyahu|Tebaliyahu — mugala wa Hosamulanzi wa muhangow’oku ngoma ya Daudi |
| טַבָּעוֹת | Noms propres | Tabbaoth | TABÂÔ’T|Tabaoti|Tabaot — mugula wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzinda | |
| טַבְרִמֹּן | ✓ | Noms propres | Tavrimmôn [Tabrimmon] | TAVRIMON|Tabrimoni|Tavrimoni|Tabrimon — mugala wa Hezyioniishe wa ben-Hadadmwami w’e Sîriya |
| טַבָּת | ✓ | Noms propres | Tabbath | TABÂT|Tabati — lugolw’omu ishwa lya Nefutali |
| טָהוֹר | Attributs | sans saleté, propre, pur | TÂHÔR|buzira izinga|kantu kacîre|ensimba ecîre|nsimba ecîre|muntu ocîre|ensimba zicîre|cûma cicîre cirhalimwo ngushe|ensimba zirhahumânya|buku|bukù|*cire*|*cîre|*rhalimwo* *ndi*|*rhali* *vang*|*one* *one*|*onene*|bindi bici|*mugavu*|*cîre*|*cire* | |
| טהר | Attributs | être pur | THR|mucîcêse|kucîcêsa|kuba mucêse|kantu erhi muntu mushuke omu mîshi|kucesibwa kwa nyamukazi|*cêsib*|*cêsa*|*shuk* | |
| טֹהַר | ✓ | Attributs | clair, pur | TOHAR|okushukûlwa|okushukûlwa|eshusha ecitù c’oku nkuba |
| טָהֳרָה | Attributs | purification | TÂHORÂ|okushukûlwa|irhegeko liyerekire okushukûla|lyoki ankalokôlwa|kulokôla|okushukûlwa|okucicêsa|kushuka ebirugu|*bulinda*|*rhali wa lushomyo*|biri binja | |
| טוֹב | Noms propres | Tov | TÔV|Tobu|Tov|mugavu|kantu kinja|kanunu — Tov lyabaga ishwa ly’e bubushoshôkero bwa Yordani | |
| טוֹב אֲדוֹנִיָּה | ✓ | Noms propres | Tov-Adoniya [Tob-Adonia] | TÔV-‘ADÔNIYÂ|Tobadoniya|Tov-Adoniya — muleviti oku lwa Yoshafatiery’izîno Rove-Adoniya, lidesire ntya: « NAKASANEABAMWINJA ». |
| טוֹבִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Toviya [Tobia] | TÔVIYÂ|TÔBIYÂ|Tobiya|Tovia — mugula wa milalaenyuma w’okurhenga buja bw’e BabiloniElyo izino lyo ligumà n’eliri aha nyanya: « NYAKASANEABAMWINJA » |
| טוֹבִיָּה-2 | Noms propres | Toviya [Tobia] | TOVIYÂ|Tobiya|Toviya — munya-Amonimunyabuhasheenyuma z’okurhenga buja bw’e Babiloni | |
| טוֹבִיָּה-3 | Noms propres | Toviya [Tobia] | TÔVIYÂ|Tobiya|Toviya — mudâhwa oku lw’omulêbi Zakariya | |
| טוֹבִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Toviyahou [Tobia] | TÔVÎYÂHÛ|Tobiyahu — muleviti oku ngoma ya Yoshafati |
| טוח | Objets réels | plâtrer | TÔH|banashub’ishîga ebindi bidaka oku nyumpa|kushîga ebidaka oku nyumpa|kuhoma ebijondo oku nyumpa|*shîga* *nyump*|*sirîrha*|*homa*|*hembulul*|*shîga* | |
| טְחֹרִים | ✓ | Divers | tumeurs | TIHORÎM|amahurhe|emibuha|amaherhe|ebizimba|cibande|bibande|*bizimbirwa*|marhu|irhu — ndwala z’oku kakoba k’omubiri |
| טִיחַ | Objets réels | plâtre | TIAH|bya kushîga n’okushisha enyumpa|ibumba|*shiga* *ibumba* | |
| טלא | ✓ | Objets réels | raccorder | TL’|nkwerho zanajire zahangwa|kantu kahange|kuhanga|*hangwa* |
| טְלָאִים | ✓ | Noms propres | Telaïm [Télem] | TE¨LA’ÎM|Telayimi|Telayim — hantu h’omu ishwa ly’e Bersheba |
| טָלֶה | Faune | agneau | TÂLÊ|mwanabuzi|mwana-buzi|*mwanabuzi* | |
| טֶלֶם-1 | ✓ | Noms propres | Tèlem [Télem] | TÊLEM|Telemu|Telem — hantu omu ishwa ly’e Bersheba |
| טֶלֶם-2 | ✓ | Noms propres | Tèlem [Télem] | TÊLEM|Telemi|Telem — mîmbiza omu ka-Nyamuzindaaliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’okurhenga ebwa kululîrwa e Babiloni |
| טַלְמוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Talmôn [Talmon] | TALMÔN|Talmoni|Talomoni|Talmon — mulanzi wa muhangoenyuma z’okurhenga ebwa kululîzibwa |
| טַלְמוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Talmôn [Talmon] | TALMÔN|Talmoni|Talomoni|Talmon — bantu banji bagwerhe eryo izîno |
| טמא | Attributs | être ou devenir impur | TM’|anasherezize omwali Dina ntyo|kushereza|anasherezize omwali Dina ntyo|kubakula|ye wabakulaga|bamubonesize nshonyi|amajira ecâha|muhemule|amacihemula|amazira|azizire|kanazira|kuzira|*sherez*|*ziz*|*hemul*|*zir*|*galugal*|*omu mugon*|*humâny*|*human*|olushomyo|*humâna* | |
| טָמֵא | Attributs | impur, malpropre | TÂTÊ’|kuzira|kujira ecâha|bintu bigalugalu|bigalugalu|mugalugalu|kagalugalu|rhugalugalu|kazinzire|ozinzire|*zinz*|*cah*|*câh*|*zing*|*galugal*|*hanzibw* | |
| טֻמְאָה | Attributs | impureté | MUMÊ’Â|magalugalu|ahumanyire|omuntu ohumanyire|*galugal*|*humany*|*ziz*|*zir*|*câha*|*caha* | |
| טפל-1 | Objets réels | enduire, imputer, être imputé | TFL|kuhengula owundi omu magalugalu|kutumuza owundi amagalugalu|otumzire|kutumula|atumwire | |
| טפל-2 | Attributs | enduire, imputer, être imputé | TFL|kukululira omu bigalugalu|kutumuzibwa amabi|kutumula|*galugal* | |
| טָפַת | ✓ | Noms propres | Tafath | TÂFAT|Tafata|Tafat — mwâli wa Salomonimuka Ben-Abinadabu, Abinadab |
| יַאֲזַנְיָה-1 | Noms propres | Yaazanya [Yazania] | YA’AZANYÂ|Yaazanya|Yaazaniya|Yaazaniyahu — mugala wa Yeremiyawa kuli bene Rekabu, Rekab | |
| יַאֲזַנְיָה-2 | Noms propres | Yaazanya [Yazania] | YA’AZANYÂ|Yaazanya — mugala wa Azurumurhambo oku lw’omulêbi Yehezkel, Ezekieli | |
| יַאֲזַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Yaazanyahou [Yazania] | YA’AZANYÂHÛ|Yazanyahu|Yaazanyahu — murhambo w’omurhwe gwa Yudaerhi barhenga buja e Babiloni bali lulîzibwe. |
| יַאֲזַנְיָהוּ-2 | Noms propres | Yaazanyahou [Yazania] | YA’AZANYÂHÛ|Yazanyahu|Yaazanyahu — mugala wa Shafanimugula omu Israhelioku lw’omulêbi Hezkiel, Ezekieli | |
| יָאִיר-1 | ✓ | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yakiri|Yayiri|Yairi — wa kuli bene Menashè |
| יָאִיר-2 | ✓ | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yayiri|Yakiri|Yairi — mucîranuzi omu Israheli (1126-1103) |
| יָאִיר-3 | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yayiri|Yairi — ishe wa Mardokeo | |
| יְאֹר-1 | Noms propres | Nil | YE’OR|Nili|lwishi|lwîshi|olwîshi|olwishi|erwîshi | |
| יְאֹר-2 | Objets réels | rivière, canaux | YE’OR|mibunda|mubunda|lwîshi|nyîshi|amîshi|emibunda|omubunda|*bunda* | |
| יְאֹר-3 | Objets réels | la rivière | YE’OR|lwîshi|lwishi | |
| יְאֹר-4 | Objets réels | tunnel | YE’OR|muloko|omuloko|ikolobera | |
| יָאִרִי | ✓ | Noms propres | Yaïrite [Yaïr] | YÂ’IRÎ|munya-Yairi|w’e Yairi — muntu oyûbaka e Yairi |
| יֹאשִׁיָּה | Noms propres | Yoshiya [Yosia] | Y’OSHIYÂ|Yoshiya|Yoshiyahu|Yoziasi|Yoziyasi — mugala wa Sofoniyaoku lw’omulêbi Zakariya | |
| יֹאשִׁיָּהוּ | Noms propres | Josias | Y’OSHIYÂHÛ|Yoziyasi|Yoshiyahu — mugala wa Amonimwami omu Yudeya (640/39-609) | |
| יְאָתְרַי | Noms propres | Yeotraï [Yéatraï] | YE’OTRAY|Yeotrayi|Yeatrayi — mugala wa Zerawa kuli bene Libniw’oku bûko bwa Levi | |
| יְבוּס | Noms propres | Jébus | YEBÛS|Yebusi — Yebus lyo lyali izini lya Yeruzalemu burhanzi, lola Bac 19.10 | |
| יְבוּסִי | Noms propres | Jébusite | YEBÛSÎ|Yebuseni|Abayebusi|Abayebuseni|aba Yebuseni — bantu bayûbakaga aha Yebusho Yeruzalemu amango ga mira | |
| יִבְחָר | ✓ | Noms propres | Yivhar [Ibar] | YIVHAR|Yibehari|Yivhar|Yibhar — mugala wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| יָבִין-1 | ✓ | Noms propres | Yavîn [Yabin] | YÂBÎN|YAVîN|Yabini|Yavin — mwami w’e Hatsorw’oku lwa Yozwe |
| יָבִין-2 | Noms propres | Yavîn [Yabin] | YÂBÎN|YÂVÎN|Yabini|Yavîni — mwami w’e Hazori, Hasori, Hatsoroku lw’omucîranuzi Debora | |
| יָבָל | ✓ | Noms propres | Yabal | YÂBÂL|hîshi hitya|kagezi ka mîshi|mugezi gwa mîshi|Yabal — Yabal, y’îshe w’abahanda omu bifumba baja balusa ebishwekwa, lola Murh 4.20mugala wa Lamekiwa kuli bene Kayini |
| יִבְלְעָם | ✓ | Noms propres | Yivléâm [Ibléam] | YIBEL’ÂM|Iblami|Ibleami|Ibleyami|Yibleam|Yibleyamu — lugo lwa balevitiomu lya Menashè, Manasè |
| יַבְנְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yavnéel [Yabné] | YAVNE’ÊL|Yebneeli|Yevneyeli — lugoomu ishwa lya Yuda |
| יַבְנְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yavnéel [Yabnéel] | YAVNE’ÊL|Yabneeli|Yavneeli|Yabneyeli|Yabneel — nalwo lugolw’omu ishwa lya Nefutali |
| יַבְנֵה | ✓ | Noms propres | Yavné [Yabné] | YAVNÊ|Yabne|Yabnè — lugo lwa Bafilistini hofi na Tel Aviv wa buno 1948-ho Abayahudi bayakiraga, erhi Roma abashabira aka-yamuzinda e Yeruzalemu omu 70 enyuma za Kristu, omu 90 enyuma za Kristu bayalagaza olukalaba ly’ebitabu by’endagano ya Mira; bashugulamwo ebirhali omu cihebraniya, nka: 1Makabeyo, 2Makabeo, Obushinganyanya, Oburhimanya bwa Mwene Sira, na ngasi ahali ecigereki omu citabu ca Daniel n »eca Esteri.Basigalana bitabu 39 omu Ndagano ya mira, n’obwo ebyo balekaga Abayahudi bali emahanga n’Abakristu bakagibikolesa omu kubisoma omu bugashanize. |
| יִבְנִיָּה | ✓ | Noms propres | Yivniya [Ibnia] | YIVNIYÂ|Ibiniya — shakulûza wa Meshulamu, Meshulami, Meshulâmw’oku bûko bwa Benyamini |
| יִבְנְיָה | ✓ | Noms propres | Yivneya [Ibnéya] | YIVNEYÂ|Ibiniya — mugala wa Yerohamu, Yerohamw’oku bûko bwa Benyaminienyuma z’okurhenga omu buja bw’okululizibwa e Babiloni |
| יַבֹּק | Noms propres | Yabboq [Yabboc] | omugezi gwa Yaboki|Yaboki|*mugezi* *olubibi lwa Bene-Amoni*|olubibi lwa Bene-Amoni — lwîshi ci gunaligi mugezi bulya nka erhania lunagane | |
| יְבֶרֶכְיָהוּ | Noms propres | Yevèrèkyahou [Yebérékia] | YEVEREKYÂHÛ|Yeberekiyahu|Yeverekiyahu — îshe wa Zakariyaoku l’omulêbi Yeshayahu, rhuderha Izaya. | |
| יִבְשָׂם | ✓ | Noms propres | Yivsam [Ibsam] | YIVSÂM|Yibusamu|Yibsam — mugala wa Tolaw’oku bûko bwa Isakari |
| יָבֵשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yavesh [Yabech] | YÂVÊSH|Yabeshi|Yabeh|hyûmu|kantu kûmu |
| יָבֵשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yavesh [Yabech] | YÂVÊSH|Yabeshi|Yabesh — lugo lw’omu Galaadi |
| יִגְאָל-1 | ✓ | Noms propres | Yiguéal [Igal] | YIG’ÂL|lgali|Yigeali|Yigeal|Yigeyali — mugala wa Yozefu, Yuzufundolêreziwa kuyenjamuyênziw’oku bûko bwa Isakari |
| יִגְאָל-2 | ✓ | Noms propres | Yiguéal [Igal] | YIG’ÂL|lgeyali|Yigeyali|Yigeyal — mugala wa Natanimulwi w’oku lwa Daudi |
| יִגְאָל-3 | ✓ | Noms propres | Yiguéal [Igal] | YIG’ÂL|Yigeyali|Yigeyal — wa kuli bene Zorobabeliw’okubûko bwa Yuda |
| יָגְבֳּהָה | ✓ | Noms propres | Yogboha | YOGBOHÂ|Yagoboha|Yogbeha|Yogibeha — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| יִגְדַּלְיָהוּ | Noms propres | Yigdalyahou [Igdalia] | YIGDALYÂHÛ|Yigdalyahu|Yigidaliyahu|Yigdaliya — ishe wa Hanani | |
| יָגוּר | ✓ | Noms propres | Yagour | YÂGÛR|Yaguri|Yagur — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| יָגְלִי | ✓ | Noms propres | Yogli | YOGLÎ|Yogli — îshe w’omurhambo Bukiw’oku bûko bwa Dani |
| יִדְאֲלָה | ✓ | Noms propres | Yidéala [Idala] | YIDE’ALÂ|Ideala|Ideyala|Yideyala |
| יִדְבָּשׁ | ✓ | Noms propres | Yidbash [Idbach] | YIDBÂSH|Yidibashi|Yidbashi|Yidbash — mugala wa Etamu |
| ידה-1 | Attributs | louer, confesser | YDH|nakuza Nyamubâho|kukuza|okukuza|bene winyu banakukuze|Co carhuma nakukuza|bashenga izîno lyawe|kushenga|bakakuza izîno lyawe|Mukuze Nyakasane|*kuz*|*sheng*|*haramy* | |
| ידה-2 | Attributs | confesser | YDH|ahûne obwonjo oku caha|kuhûna obwonjo|Aroni anacîgashira kuli cirya cihebe|kucîgasha|bayish’ikacîyunjuza|kucîyunjuza|anahungame ecâha|kuhungama|okukuza Nyamubâho|*hûn* * obwonj*|*sheng*|*senger*|*cîgasha*|* *bwonj* | |
| יִדּוֹ | ✓ | Noms propres | Iddo | YIDÔ|Ido|Yido — mugala wa Zakariyamurhambob’omu bûko bwa Menashè |
| יָדוֹן | ✓ | Noms propres | Yadôn [Yadon] | YÂDÔN|Yadoni|Yadôn — muntu w’e Meronotienyuma z’okurhenga ebwa kulilizibwa e Babiloni |
| יַדּוּעַ-1 | Noms propres | Yaddoua | YADÛ’A|Yadua|Yaduwa | |
| יַדּוּעַ-2 | Noms propres | Yaddoua | YADÛ’Â|Yadua|Yaduwa | |
| יְדוּתוּן | Noms propres | Yedoutoun | YEDÛTÛN|Yedutuni — mwîmbiza omu ka-Nyamuzindaoku ngoma ya Daudi | |
| יַדַּי | ✓ | Noms propres | Yaddaï | YADAY|Yadayi — muntu waliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְדִידָה | ✓ | Noms propres | Yedida | YEDÎDÂ|Yedida|Yehudita — mwâli wa Adayamuka mwami Amoninnina wa mwami Yoshiyahu, Yoziasi |
| יְדִידְיָהּ | ✓ | Noms propres | Yedidya [Yedidia] | YEDÎDYÂ|Yedidya |
| יְדָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDÂYÂ|Yedaya — mugala wa Shimribûko bwa Simeoni |
| יְדָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yedaya | Yedaya — mugala wa Hamuraf, Hamurafi, Hamurapienyuma z’okugaluka kurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְדִיעֲאֵל-1 | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyeli|Yediyel|Yediyaeli — mugala wa Benyamini | |
| יְדִיעֲאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyaeli|Yediyael — mugala wa Shimrimulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| יְדִיעֲאֵל-3 | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyeli|Yediyel|Yediyaeli — mulwi w’oku lwa Daudi | |
| יְדִיעֲאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yediaël | YEDÎ’A’ÊL|Yediyeli|Yediyel|Yediyaeli — mugala wa Meshelemiyahumulanzi wa muhangow’oku bûko bwa Levi |
| יִדְלָף | ✓ | Noms propres | Yidlaf | YIDLÂF|Yidilafu|Yidlafu|Yidlaf |
| יָדָע | ✓ | Noms propres | Yada | YÂDÂ’|Yada — wa kuli bene Yerahmayeli, Yerahmeeli, Yerahmeelw’oku bûko bwa Yuda |
| יְדַעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yedaya — mudâhwaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְדַעְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yedaya — mudâhwaw’oku ngoma ya Daudi |
| יְדַעְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yadaya|Yedaya |
| יְדַעְיָה-4 | Noms propres | Yedaya | YEDA’Â|Yedaya|Yadaya — muntu wa mango g’omulêbi Zakariya | |
| יִדְּעֹנִי | Êtres | divination | YIDE’ÔNÎ|ihano emwa abarherekêra abazimu|kudôsa ihano|Ngasi yeshi wagashanize emyomoka n’abazimu|kugashaniza emyomoka|orherekêra abazimu|kurherekêra abazimu|kulaguza|* *myomok*|* *laguz*|* *zimu* | |
| יָהּ | Noms propres | Seigneur | YÂH|Nyakasane|YHWH|Nyamubâho|*nyamuz*|*nyakas*|*mubah* — Yah kuli kuyandika bwofi YHWH, ehyo hyofofi h’izino lya Nyakasane hinaboneke omu mazino manji e Buyahundi; kwo kuguma n’Abashi bayîrika mpuAganze, kuderha Nnamâhanga AGANZEAndema, kuderha Nnâmahanga ANDEMAAkonkwa, kuderha Nnâmahanga AKONKWANshokano, kuderha Nshokano ya Nnamahangakandi kwo kuguma kula Abanya-Rwanda bajira IMANA omu mazino gabo manji.engeso za Afrika ziba hofi bwenene n’ez’abantu b’omu Bibliya. | |
| יָהְדָּי | ✓ | Noms propres | Yahdaï [Yadaï] | YAHDÂY|Yadayi|Yahdayi — wa kuli bene Kalebu |
| יֵהוּא-1 | ✓ | Noms propres | Jéhu [Yéhou] | YÊHÛ’|Yehu — mugala wa Hananimulêbi |
| יֵהוּא-2 | Noms propres | Jéhu | YÊHÛ’|Yehu — mugala wa Yoshafatimwami w’Israheli (841-814) | |
| יֵהוּא-3 | ✓ | Noms propres | Yéhou | YÊHÛ’|Yehu — wa kuli bene Yerahmeyelibûko bwa Yuda |
| יֵהוּא-4 | ✓ | Noms propres | Jéhu [Yéhou] | YÊHÛ’|Yehu — mugala wa Yoshibiyaw’oku bûko bwa Simeoni |
| יֵהוּא-5 | ✓ | Noms propres | Yéhou | YÊHÛ’|Yehu — w’e Anatotimulwi w’oku lwa Daudi |
| יְהוֹאָחָז-1 | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YEHÔ’ÂHÂZ|Yowakazi|Yowahazi — mugala wa mwami Yehu w’Israheli (814-798) | |
| יְהוֹאָחָז-2 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YEHÔ’ÂHÂZ|Yowahaz|Yowahazi|Yoyakazi|Yoziyasi|Yehowakazi — mugala wa mwami Yoshiyahu, Yoziasi (609) |
| יְהוֹאָחָז-3 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Ahazia] | YEHÔ’ÂHÂZ|Yowahaz|Yowahazi|Yoyakazi — mugala wa mwami Yoram mwami w’e Yudeya (841) |
| יְהוֹאָשׁ-1 | Noms propres | Joas | YEHÔ’ÂSH|Yoash|Yowash — mugala wa Ahaziasi, Yowahazi | |
| יְהוֹאָשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Joas | YEHÔ’ÂSH|Yoash — mugala wa Yowahazi, Yowakazi, mwami omu Yudeya (798-781) |
| יְהוּד | ✓ | Noms propres | Yehoud | YEHÛD|Yehudi|Yehud — eri izino lya muyahudi, kwo liri kula wakanayirika omwana w’omushi erya Mushi, erya Mukongo. Ciru nkengire eku emwirhu eba omwana bahaga izino lya Muzayirwa oku lwa Mobutu, amango ahindulaga ecihugo mpu cikola Zaire. |
| יְהוּדָה-1 | Noms propres | Juda | YEHÛDÂ|Yuda — mugala wa Yakobocûbaka c’obûko bwa Yuda omu Israheliizino lirimwo bigabi bibirhi:YHW: murhondero izino lya Nyamuzinda YHWHYDH: kukuza, kuharamya | |
| יְהוּדָה-2 | Noms propres | Juda, Yehouda | YEHÛDÂ|Yuda|Yehuda — bantu banji baligwerhe eryo izîno | |
| יְהוּדִי-1 | Noms propres | de Juda, Judéen, Juif | YEHÛDÎ|Abayahudi|Muyahudi|bayahudi|omuyahudi|w’oku bûko bwa Yuda|*lubaga* *yahud*|*yahud*|*Yud* | |
| יְהוּדִי-2 | Noms propres | Juif, hébreu | YEHÛDÎ|cihebraniya|cihabraniya|mayahudi|maharamiya|ciyahudi|Yehudi|lulimi lw’e Yuda|lulimi lw’e Yudeya|olubaga lw’e Yeruzalemu|lulimi lwa Bayahudi — eryo izino liyerekire kandi ngasi wa kuli bene Israheli | |
| יְהוּדִי-3 | Noms propres | en judéen, la langue des Juifs, en hébreu | YEHÛDÎ|lulumi lw’Abayahudi|lulimi lw’e Yudeya|Yehudi — Yehudi mugala ye Netaniya, murhambow’oku lwa mwami Yehoyakim | |
| יְהוּדִית | ✓ | Noms propres | Yehoudith | YEHÛDÎT|Yehudita — muka Ezaumwâli wa Bêrieli izino kuli kuderha « MUYAHUDI » |
| יהוה | Noms propres | Éternel, Yaweh | YHWH|ADÔNÂY|Nyakasane|Nyamubâho|Nnawirhu|Nnahamwirhu|Muhanyi|Yagirwa|izîno lya Nyamuainda — kuli YHWH hali abayushula mpu « Nyamuzinda w’Israheli ».ci bulya Nyamuzinda aba muguma yene kurhali kwa bulagirire rhuyushule mpu « w’Israheli » | |
| יְהוֹזָבָד-1 | Noms propres | Yehozavad [Yozabad] | YEHÔZÂVÂD|Yehozabadi — mugala wa Shomeri, Shimritmwambali wa Yoash, mwami w’omu Yudeya | |
| יְהוֹזָבָד-2 | ✓ | Noms propres | Yehozavad [Yozabad] | YEHÔZÂVÂD|Yozabadi — mwene Obedi-Edomumelevitioku lwa Daudi |
| יְהוֹזָבָד-3 | ✓ | Noms propres | Yehozavad [Yozabad] | YEHÔZÂVÂD|Yehozabadi — murhambo wa basirikaoku lwa Yoshafat, Jozafati |
| יְהוֹחָנָן-1 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yohanani — mugala wa Meshelemiyahumulanzi wa mihangow’oku ngoma ya Daudi |
| יְהוֹחָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yehohanani — murhambo wa basirikaoku ngoma ya Yoshafat |
| יְהוֹחָנָן-3 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yerohanani — îshe wa Ismaelimurhambo wa basirikaoku lwa mwami-kazi Ataliya |
| יְהוֹחָנָן-4 | ✓ | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yehohanani — îshe wa Azariyahumurhambobûko bwa Efrayimuoku ngoma ya Ahaz |
| יְהוֹחָנָן-5 | Noms propres | Yehohanân [Yohanan] | YEHÔHÂNÂN|Yohana|Yohanani — bantu banji bagwerhe eri izîno enyuma w’ourhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְהוֹיָדָע-1 | Noms propres | Yehoyada [Yoyada] | YEHÔYÂDÂ’|Yehoyada — îshe wa Benayahumulwi, buzinda murhambo ashuba murhambo w’omurhwe gwa mwami Salomoni | |
| יְהוֹיָדָע-2 | Noms propres | Yehoyada [Yoyada] | YEHÔYÂDÂ’|Yehoyada — mudâhwaoku ngoma ya mwami-kazi Ataliya na mwami Yowash, Yoash, Yoziasi omu Yuda | |
| יְהוֹיָדָע-3 | Noms propres | Yehoyada [Yoyada] | YEHÔYÂDÂ’|Yehoyada — mugala wa Eliashibmudâhwa mukuluenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְהוֹיָכִין | Noms propres | Yoyakîn [Joakin] | YEHÔYÂKÎN|Yoyakini|Yoyakin|Yehoyakin — mugala wa Yoshiyahu, Yoziasi mwami w’omu Yudeya (597) | |
| יְהוֹיָקִים | Noms propres | Yoyaqim [Joaquim] | YEHÔYÂKÎM|Yehoyakimu|Yehoyakim — mugala Yehoshiyahu, yerigi Yoziasi | |
| יְהוֹיָרִיב-1 | ✓ | Noms propres | Yehoyariv [Yoyarib] | YEHÔYÂRÎV|Yoyaribu|Yehoyariv|Yehoyarib — mudâhwaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְהוֹיָרִיב-2 | ✓ | Noms propres | Yehoyariv [Yoyarib] | YEHÔYÂRÎV|Yehoyaribu|Yehoyariv|Yehoyarib — mudâhwa oku ngoma ya Daudi |
| יְהוּכַל | Noms propres | Yehoukal [Youkal] | YEHÛKÂL|Yehukali|Yehukal — mugala wa Shelemiyamunya-buhashew’oku ngoma ya Sedekiyahu, yerigi Sedekiasi | |
| יְהוֹנָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YEHÔNÂDÂV|Yonadabu — mugala wa Shimeyaalondana bona Daudi |
| יְהוֹנָדָב-2 | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YEHÔNÂDÂV|Yonadabu|Yehonadabu|Yehonadav|Yehonadab — mugala wa Rekabushakulûza w’Abarekabiti, bene Rekabu, mulala gwa Rekabu. | |
| יְהוֹנָתָן-1 | Noms propres | Jonathan [Jonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân — mûgala wa Sauluw’oku bûko bwa Benyamini | |
| יְהוֹנָתָן-2 | ✓ | Noms propres | Jonathan [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân — mugala wa Abiyatarbûko bwa Levi |
| יְהוֹנָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Yehonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani|Yonatân — mugala wa Shimea, Shimeyaw’oku bûko bwa Yuda |
| יְהוֹנָתָן-4 | Noms propres | Yehonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani — mulwi w’oku ngoma ya Daudi | |
| יְהוֹנָתָן-5 | Noms propres | Yonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani — mwandisiw’oku lwa Sedekiyahu | |
| יְהוֹנָתָן-6 | ✓ | Noms propres | Yonatân [Yonatan] | YEHÔNÂTÂN|Yehonatani|Yehonatân|Yonatani — bantu banji baligwerhe eri izîno |
| יְהוֹסֵף | Noms propres | Joseph | YEHÔSÊF|Yehosef|Yosef|Yozefu|Yuzufu — mugala wa Yakoboîshe wa Efrayimu na Menashè, Manasè | |
| יְהוֹעַדָּה | ✓ | Noms propres | Yehoadda [Yoadda] | YEHÔ’ADÂ|Yehoada|Yoada|Yowada — mugala wa Ahazw’oku bûko bwa Benyamini |
| יְהוֹעַדָּן | ✓ | Noms propres | Yehoaddân, Yehoaddîn [Yoaddan] | YEHÔ’ADÂ|Yehodani|Yehoadani|Yehowadani — muka mwami Yoashnina wa mwami Amaziyahu, Amazia |
| יְהוֹצָדָק | Noms propres | Yehosadaq [Yossadac] | YEHÔTSÂDÂK|Yehotsadak|Yehozadaki — mudahwa mukuluw’oku bûko bwa Levienyuma w’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְהוֹרָם-1 | Noms propres | Yoram | YEHÔRÂM|Yorami|Yoramu|Yoram — mugala wa Toyimwami w’e Hamati | |
| יְהוֹרָם-2 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YEHÔRÂM|Yehorami|Yorami|Yoram|Yehoram|Yoramu — mugala wa Yoshafat, mwami omu Yuda (848-841) |
| יְהוֹרָם-3 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YEHÔRÂM|Yehorami|Yehoram|Yoram|Yorami — mugala wa mwami Ahab, mwami omu Israheli (852-841) |
| יְהוֹשֶׁבַע | ✓ | Noms propres | Yehoshèva [Yochéba] | YEHÔSHEVA’|Yehosheba|Yosheba — mwâli wa Yehorami, Yorami |
| יְהוֹשַׁבְעַת | ✓ | Noms propres | Yehoshavath [Yochéba] | YEHÔSHEV’AT|Yehoshaba|Yehoshaba|Yehoshabat — mwâli wa Yorami, Yehorami |
| יְהוֹשָׁפָט-1 | ✓ | Noms propres | Yehoshafath [Yochafath] | YEHÔSHÂFÂT|Yehoshafati|Yehoshafat|Yozafati — mugala wa Ahiludmubisi wa nganîro n’amandikow’oku ngoma ya mwami Daudi |
| יְהוֹשָׁפָט-2 | ✓ | Noms propres | Yehoshafath [Yochafath] | YEHÔSHÂFÂT|Yehozafati|Yehoshafati|Yehoshafat — mugala wa Paruahmunya-buhasheoku ngoma ya mwami Salomoni |
| יְהוֹשָׁפָט-3 | Noms propres | Josaphat | YEHÔSHÂFÂT|Yozafati|Yehoshafati|Yehoshafat — mugala wa Asamwami w’omu Yudeya (870) | |
| יְהוֹשָׁפָט-4 | ✓ | Noms propres | Josaphat [Yochafath] | YEHÔSHÂFÂT|Yehozafati|Yehoshafati|Yehoshafat — îshe wa Yehu, mwami w’omu Israheli |
| יְהוֹשָׁפָט-5 | Noms propres | Le Seigneur juge, Josaphat | YEHÔSHÂFÂT|Yehozafati|Yehoshafati|Yehoshafat|kabanda ka Yozafati|mabanda ka Kedroni — kabanda ka Yozafatikabanda ka Kedroniikuli kuderha NYAKASANE YE MUCIRANUZI, Nyamuzinda olutwae bushoshôkero bwa Yeruzalemu | |
| יְהוֹשׁוּעַ-1 | Noms propres | Josué | YEHÔSHÛ’A|Yozwe|Yozwè|Yehoshua|YEHOSHUWA — eri izîno kuli kuderha « Nnâmahanga Aciza »ACIZA | |
| יְהוֹשׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Josué [Yochoua] | YEHÔSHÛ’A|Yehoshuwa|Yehoshua|Yoshwa|Yozwè|Yozwe |
| יְהוֹשׁוּעַ-3 | ✓ | Noms propres | Josué, Josias | YEHÔSHÛ’A|Yozwe|Yoziasi|Yozwè |
| יְהוֹשׁוּעַ-4 | Noms propres | Josué [Yéchoua] | YEHÔSHÛ’A|Yozwe|Yozwè|Yeshuwa | |
| יְהַלֶּלְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yehallélel | YEHALEL’ÊL|Yehaleleyeli|Yehalleyel — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| יְהַלֶּלְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yehallélel | YEHALEL’ÊL|Yehaleleyeli|Yehaleeli|YEHALELEYEL — Muntu wa bûko bwa Levioku lwa Hezekiyahu, baderha Ezekiasi |
| יָהֲלֹם | Objets réels | pierre précieuse, jaspe, diamant, jade, émeraude | YEHALOM|enofeli,|esafira|ealimasi — ibuye lya ngulo ndârhi | |
| יַהַץ | Noms propres | Yahça [Yahas] | YAHATS|Yahasi|Yahats|Yahas — lugo lwa balaviti omu ishwa lya Rubeni | |
| יַהְצָה | Noms propres | Yahça [Yahas] | YAHTSÂ|YAHZÂ|Yahasi|Yahatsa|Yahasa — lugo lwa baleviti omu lya Rubeni | |
| יוֹאָב-1 | Noms propres | Joab | YÔ’ÂV|Yowabu|Yoab|YOAV — mugala wa Tseruya, Seruya, mwâli wabo Daudimurhambo w’omurhwe gwa Daudi | |
| יוֹאָב-2 | ✓ | Noms propres | Yoav [Joab] | YÔ’ÂV|Yowabu|Yoab|Yoav — mugala wa Serayacûbaka Kabanda(ka-Abalenga, Kabanda-ka-Abakoziw’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹאָב-3 | ✓ | Noms propres | Yoav [Yoab] | YÔ’ÂV|Yowabu|Yoav — mugula wa milalaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwe e Babiloni. |
| יוֹאָח-1 | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|YOWA — mugala wa Asafmulanzi wa manfiko, enganîro n’empiririoku ngoma ya Hezekiyahu, Ezekiasi | |
| יוֹאָח-2 | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|Yowa — mugala wa Zimawa kuli bene Libniw’oku bûko bwa Levi | |
| יוֹאָח-3 | ✓ | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|Yowa — mugala wa Obedi-Edomumulanzi wa muhangow’oku bûko bwa Leviw’oku ngoma ya Daudi |
| יוֹאָח-4 | ✓ | Noms propres | Yoah [Yoa] | YÔ’ÂH|Yowahe|Yowah|Yowa|Yoha — mugala wa Yohazi, Yowahazmubisi wa mandiko, enganîro, n’empiririoku ngoma ya Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יוֹאָחָז-1 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YÔ’ÂHÂZ|Yowakazi — mugala wa Yehu oku ntebe y’Israheli omu 814 |
| יוֹאָחָז-2 | ✓ | Noms propres | Yoahaz [Joachaz] | YÔ’ÂHÂZ|Yohazi|Yowahazi|Yowahaz — îshe wa Yoha, rhuderha Yowakazimubisi wa mandiko, enganmiro n’empiriri oku bwamioku ngoma ya Yosiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יוֹאָחָז-3 | ✓ | Noms propres | Yoakhaz [Joachaz] | YÔ’ÂHÂZ|Yehowakazi|Yowakazi — mugala wa Yoziahu, rhuderha Yoziasi mwami omu Yuda (609) |
| יוֹאֵל-1 | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Samwelishakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Yuda | |
| יוֹאֵל-10 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel — wa kuli bene Kehatiw’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi mwami omu Israheli |
| יוֹאֵל-11 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel — muntu w’enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹאֵל-12 | Noms propres | Joël | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel — mugala wa Petuweliye Mulêbi YOWELI oyo. Olya waderhaga, erhi: « Arhali myambalo yinyu yo mushharhulage, ci murhima gwinyu gwo mukwanine okuhindula…. lola Yow 2.13 | |
| יוֹאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yaheli|Yoweli|Yowel|Yoheli — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| יוֹאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheli|Yoweli|Yowel — muntu w’oku bûko bwa Rubeni |
| יוֹאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheli|Yoweli|Yowel — muntu w’omu bûko bwa Gadi |
| יוֹאֵל-5 | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Azariyahu, rhumuderha Azariasishakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi | |
| יוֹאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — muga wa Yizrahyaw’oku bûko bwa Isakari |
| יוֹאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — mulumuna wa Natanimulwi oku lwa Daudi |
| יוֹאֵל-8 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Laedani, Layedanimuleviti oku ngoma ya Daudi |
| יוֹאֵל-9 | ✓ | Noms propres | Yoël [Joël] | YÔ’ÊL|Yoheri|Yoweli|Yowel|Yoheli — mugala wa Pedayahumurhambow’oku bûko bwa Menashèoku ngoma ya Daudi |
| יוֹאָשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yoash|Yowashi|Yowash — îshe wa Gideoni, rhuderha Gedeonimucîranuzi omu Israhelibûko bwa Menashè |
| יוֹאָשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yoash|Yowashi|Yowash — mugala wa Ahab, rhumuderha Akabi, Akab, mwami omu Israheli |
| יוֹאָשׁ-3 | Noms propres | Joas | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — mugala wa Ahaziyahu, rhuderha Okoziyasi, mwami omu Yuda (835-796) | |
| יוֹאָשׁ-4 | Noms propres | Joas | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — mugala wa Yehowahaz, rhuderha Yowakazi, mwami omu Israheli (798-782) | |
| יוֹאָשׁ-5 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — muntu w’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹאָשׁ-6 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowash|Yoash|Yowashi|Yoashi — mulwi oku ngoma ya Daudi |
| יוֹב | Noms propres | Yov [Issakar] | YÔV|Yov|Yob|Yovu|Yobu — mugala wa Isakari | |
| יוֹבָב-1 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab — mugala wa Yoktân, Yoktani, rhuderha Yokotaniwa kuli ben Semu |
| יוֹבָב-2 | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mwami omu Edomu | |
| יוֹבָב-3 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mwami w’e Madôn, rhuderha Madoni |
| יוֹבָב-4 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mugala wa Shaharayim, Shaharayimuw’oku bûko bwa Benyamini |
| יוֹבָב-5 | ✓ | Noms propres | Yovav [Yobab] | YÔVÂV|Yobabu|Yobab|Yobabi — mugala wa Elipaalimugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| יוּבָל | ✓ | Noms propres | Youbal [Yabal] | YÛVÂL|Yubal|Yubali — mugala wa Lamekiwa kuli bene Kayini |
| יוֹבֵל | ✓ | Divers | corne, année d’acquittement | YÔVÊL|mwaka mutagatifu|ihembe lya ngandabuzi|mwaka gwa kubabalira emyenda|mwaka gwa kushwekûla abali omu mpamikwa|mwaka ngasi mujamuguma ashubire emwabo|mwaka gwinyu gw’okushagaluka|mwaka gwa bushagaluke|mwaka gw’obushagaluke|*hembe* *|*shagaluk*|*kucishinga* |
| יוֹזָבָד-1 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YOZÂVÂD|Yozava|Yuzabad|Yozabadi — mugala wa Shimeati, Shimeyatimushizi wa mwami Yoash w’omu Yuda | |
| יוֹזָבָד-2 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozavad — mulwi wa bûko bwa Benyaminioku ngoma ya Daudi | |
| יוֹזָבָד-3 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi — mulwiw’oku bûko bwa Menashèoku ngoma ya Daudi | |
| יוֹזָבָד-4 | ✓ | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi |
| יוֹזָבָד-5 | ✓ | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi — mulevitioku lwa Yoash, rhuderha Yoziasi |
| יוֹזָבָד-6 | Noms propres | Yozavad [Yozabad] | YÔZÂVÂD|Yozavad|Yozavadi|Yozabadi — banji bagwerhe eryo izînoenyumaz’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹחָא-1 | ✓ | Noms propres | Yoha | YÔHÂ’|Yoha — mugala wa Beriyamugula wa milalabûko bwa Benyamini |
| יוֹחָא-2 | ✓ | Noms propres | Yoha | YÔH’Â|Yoha — mulwi oku ngoma ya Daudi |
| יוֹחָנָן-1 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mugala wa Kareahi, Kareyahi, Kareyahmurhambo w’omurhwe gwa Yudaamango Bene-Israheli bali balulizibwe e Babiloni | |
| יוֹחָנָן-2 | ✓ | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יוֹחָנָן-3 | ✓ | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — wa kuli bene Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹחָנָן-4 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mugala wa Azariyahu, rhuderha Azariasimudâhwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| יוֹחָנָן-5 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — mulwi oku ngoma ya Daudiw’oku bûko bwa Benyamini | |
| יוֹחָנָן-6 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — munya-Gadimulwi oku lwa Daudi | |
| יוֹחָנָן-7 | Noms propres | Yohanân [Yohanan] | YÔHÂNÂN|Yohanani|Yohanân — banji bali bagwerhe elyo izînoenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹיָדָע-1 | ✓ | Noms propres | Yoyada | YÔYÂDÂ’|Yoyada — mugala wa Basea,Baseyahakagishoshêra enkuta, ebyôgoenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹיָדָע-2 | ✓ | Noms propres | Yoyada | YÔYÂDÂ’|Yoyada |
| יוֹיָכִין | Noms propres | Yoyakîn [Joakin] | YôYÂKÎN|Yoyakin|Yoyakini|Yoyakîn — mwene Yoshiyahu, rhuderha Yoziasimwami w’e Yudeya omu 597 | |
| יוֹיָקִים | ✓ | Noms propres | Yoyaqim [Yoyaquim] | YÔYÂKÎM|Yoyakim|Yoyakimu|Yoyakimi — mudahwaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹיָרִיב-1 | Noms propres | Yoyariv [Yoyarib] | YÔYÂRÎV|Yeribi|Yoyariv|Yoyaribi — muntu w’enyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹיָרִיב-2 | ✓ | Noms propres | Yoyariv [Yoyarib] | YÔYÂRÎV|Yoyariv|Yoyarib|Yoyaribu|Yoyaribi — mugala wa Zakariyabûko bwa Yudaenyuma w’okrhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹיָרִיב-3 | Noms propres | Yoyariv [Yoyarib] | YÔYÂRÎV|Yoyariv|Yoyarib|Yoyaribi|Yoyaribu — mudâhwaw’oku bûko bwa Levienyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יוֹכֶבֶד | ✓ | Noms propres | Yokèvèd [Yokébed] | YÔKÊVED|Okevedi|Yokeved|Yokabeda — nnina wa Musaw’oku wa bûko bwa Levi |
| יוּכַל | Noms propres | Youkal | YÛKAL|Yukal|Yukali — mugala wa Shelemiyamunyabuhashe oku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiasi | |
| יָוָן | Noms propres | Yavân [Yavan] | YÂVÂN|Yavani|Yavân — mugala wa Yafet | |
| יוֹנָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YÔNÂDÂV|Yonadabu|Yonadab|Yehonadab — mugala wa Shimeya, Shimeamwene wabo Daudi |
| יוֹנָדָב-2 | Noms propres | Yonadav [Yonadab] | YÔNÂDÂV|Yonadabu|Yonadab — mugala wa Rekabushakulûza wa Abarekabiti, mulala gwa Rekabu | |
| יוֹנָה-1 | Faune | colombe, pigeon, tourterelle | YÔNÂ|engûku|ngûku|njiwa | |
| יוֹנָה-2 | Noms propres | Jonas | YÔNÂ|Yona — mugala wa Amitayiolya mulêbi Nnâmahanga arhumaga e Ninive | |
| יְוָנִי | Noms propres | Yavân [Grec] | YEVÂNÎ|Mugreki|Bayavaniti|bene Yâvân — wa kuli bûko bwa Yavân, Yavani.Ye mugereki oyo | |
| יוֹנָתָן-1 | ✓ | Noms propres | Jonathan [Jonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹנָתָן-2 | ✓ | Noms propres | Jonathan [Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹנָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Yehonatân [Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹנָתָן-4 | ✓ | Noms propres | Yehonatân [ Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân|Yehonatân |
| יוֹנָתָן-5 | Noms propres | Yonatân [Yonatan] | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân | |
| יוֹנָתָן-6 | ✓ | Noms propres | Yonatan | YÔNÂTÂN|Yonatani|Yonatân |
| יוֹסֵף-1 | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — mugala wa Yakoboîshe wa Efrayimu na Menashè | |
| יוֹסֵף-2 | ✓ | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — îshe wa Yigaliw’oku bûko bwa Isakari |
| יוֹסֵף-3 | ✓ | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — mugala wa Azafimwîmbiza oku ka-Nyamuzindaw’oku ngoma ya Daudi |
| יוֹסֵף-4 | ✓ | Noms propres | Joseph | YÔSÊF|Yozefu|Yozef — bantu banji baligwerhe eri izîno |
| יוֹסִפְיָה | ✓ | Noms propres | Yosifya [Yossifia] | YÔSIFYÂ|Yosifya — ishe wa muntu muguma w’enyuma ly’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹעֵאלָה | Noms propres | Yoéla | YÔ’ÊLÂ|Yowela|Yoela — mulwi oku lwa Daudiw’oku bûko bwa Benyabinilola WLC 1Nga 12.7 na BHS 1Nga 12.8 | |
| יוֹעֵד | ✓ | Noms propres | Yoëd | YÔ’ÊD|Yowed|Yowedi|Yoedi|Yoed — mugala wa Pedayashakulûza wa Shaluw’oku bûko bwa Benyamini |
| יוֹעֶזֶר | Noms propres | Yoèzèr [Yoézer] | YÔ’ÊZER|Yowezeri|Yowezer|Yoezeri|Yoezer — mulwi oku ngoma ya Daudiw’oku bûko bwa Benyamini | |
| יוֹעָשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowashi|Yowash — mugala wa Bekeriw’oku bûko bwa Benyamini |
| יוֹעָשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yoash [Yoach] | YÔ’ÂSH|Yowashi|Yowash|Yoashi|Yoash — munya-buhasheoku ngoma ya Daudi |
| יוֹצָדָק | Noms propres | Yosadaq [Yossadac] | YÔTSÂK|Yosadaki|Yosadak|Yotsadaki|Yotsadak|Yozadaki|Yozadak — mugala wa Serayamudâhwa mukuluw’oku bûko bwa Leviomu mango bene Israheli bali balulizibwe e Babiloni | |
| יוֹקִים | ✓ | Noms propres | Yoqim [Yoquim] | YÔKÎM|Yokimu|Yokim — muntu w’omu bûko bwza Yuda |
| יוֹרָה | ✓ | Noms propres | Yora | YÔRÂ|Yora — mugula wa milalaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יוֹרַי | ✓ | Noms propres | Yoraï | YÔRAY|Yorayi — muntu w’oku bûko bwa Gadi |
| יוֹרָם-1 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yoramu|Yoram |
| יוֹרָם-2 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yoramu|Yoram |
| יוֹרָם-3 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yoramu|Yorami|Yoram |
| יוֹרָם-4 | ✓ | Noms propres | Yoram [Joram] | YÔRÂM|Yorami|Yoramu|Yoram |
| יוּשַׁב חֶסֶד | ✓ | Noms propres | Hashouva [Hachouba] | YÛSHAV-HÊSED|Hashuba|Yushabu-Hesedi|Yushav-Hesed — mugala wa Zerobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| יוֹשִׁבְיָה | ✓ | Noms propres | Yoshivya [Yochibia] | YÔSHIVYÂ|Yoshibiya|Yoshivya — mugala wa Serayaw’oku bûko bwa Simeoni |
| יוֹשָׁה | ✓ | Noms propres | Yosha [Yocha] | YÔSHÂ|Yosha — mugala wa Amaziyahu, rhuderha Amaziasibûko bwa Simeoni |
| יוֹשַׁוְיָה | ✓ | Noms propres | Yoshawya [Yochavia] | YÔSHAVYÂ|Yoshavya|Yoshaviya |
| יוֹשָׁפָט-1 | ✓ | Noms propres | Yoshafath [Yochafath] | YÔSHÂFÂT|Yoshafati|Yoshafat — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| יוֹשָׁפָט-2 | ✓ | Noms propres | Yoshafath [Yochafath] | YÔSHÂFÂTi|Yoshafati|Yoshafat — mudâhwa w’oku lwa Daudi |
| יוֹתָם-1 | ✓ | Noms propres | Yotam | YÔTÂM|Yotami|Yotam — mugala wa Gedeoni, rhuderha Gedeoni, oderhwa Yerubali, Yerubaaliw’oku bûko bwa Menashè, rhuderha mpu Manasè |
| יוֹתָם-2 | Noms propres | Yotam | YÔTÂM|Yotami|Yotam — mugala wa Azariyahu, rhuderha Azariyasi, OziyasiYotami alo mwami omu Yuda omu 740; go mango Oziasi afaga omulêbi Izaya abonekerwa omu ka-Nyamuzinda, lola Iz 6 | |
| יוֹתָם-3 | ✓ | Noms propres | Yotam | YÔTÂM|Yotamu|Yotami — wa kuli bene Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| יְזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yeziël [Yeziel] | YEZÎ’ÊL|Yezieli|Yeziel — mulwi oku lwa Daudiw’oku bûko bwa Benyamini |
| יְזִיָּה | ✓ | Noms propres | Yizziya [Izia] | YEZIYÂ|Yeziya|Yiziya — muntu waliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יָזִיז | ✓ | Noms propres | Yaziz | YÂZÎZ|Yazizi|Yaziz — muhagariti, wa kuli bene wabo Hagarimunya-buhashe oku lwa Daudi |
| יִזְלִיאָה | ✓ | Noms propres | Yizlia [Izlia] | YIZLÎ’Â|Yiziliya — mugala wa Elipaalimugula wa milalaw’buko bwa Benyamini |
| יְזַנְיָה | Noms propres | Azarya [Yezania] | YEZANYÂ|Yezaniya|Azariya — mugala wa Hoshayamurhambo wa murhwe gwa Yudaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְזַנְיָהוּ | Noms propres | Yezanyahou [Yazania] | YEZANYÂHÛ|Yezaniyahu|Yezanyahu — murhambo w’omurhwe gwa Yudaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יִזְרָח | ✓ | Noms propres | Yizrahite [clan d’Izra] | YIZRAH|Izrah|Izra|Yizra|w’obûko bwa Izra — wa kuli Yizra erhi oyûbaka e Yizra |
| יִזְרַחְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yizrahya [Izrahia] | YIZRAHYÂ|Yiziraya|Yizirahya|Yizrahya — mugala wa Uziw’oku bûko bwa Isakari |
| יִזְרַחְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yizrahya [Izrahia] | YIZRAHYÂ|Yiziraya|Yizirahya|Yizrahya — muntu wa buko bwa Levienyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Bqbiloni |
| יִזְרְעֶאל-1 | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZRE’E’L|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יִזְרְעֶאל-2 | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZR’E’L|Yizreeli|Yizreheli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יִזְרְעֶאל-3 | ✓ | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZR’E’L|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel |
| יִזְרְעֶאל-4 | Noms propres | Izréel [Jizréel] | YIZR’E’L|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יִזְרְעֵאלִי | Noms propres | d’Izréel [Jizréel] | YIZR’E’LÎ|Yisreeli|Yizreeli|Yizreyeli|Yizreyel | |
| יַחְדּוֹ | ✓ | Noms propres | Yahdo [Yado] | Yahdo|Yado|Yahado — mugala wa Buziw’oku bûko bwa Gadi |
| יַחְדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Yahdiël [Yadiel] | YAHDÎ’ÊL|Yadiyeli|Yahdiyeli — mugula wa milalaw’oku bûko bwa Menashè |
| יֶחְדְּיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Yèhdeyahou [Yédia] | YEHDEYÂHÛ|Yediya|Yehdeyahu |
| יֶחְדְּיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Yèhdeyahou [Yédia] | YEHDEYÂHÛ|Yediya|Yehdeyahu |
| יַחֲזִיאֵל-1 | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yahazieli|Yahaziel|Yahaziyeli|Yaziyeli — mulwi wa bûko bwa Benyamini oku ngoma ya Daudi | |
| יַחֲזִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yahazieli|Yahaziel|Yahaziyeli|Yaziyeli — mudâhwa oku ngoma ya Daudi |
| יַחֲזִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yaziyeli|Yahaziyeli|Yahaziyel |
| יַחֲזִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊL|Yaziyeli|Yahazieli|Yahaziyeli|Yahaziyel — mugala wa Zakariyamulevitioku ngoma ya mwami Yehoshafati, rhuderha Yozafati |
| יַחֲזִיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Yahaziël [Yaziel] | YAHAZÎ’ÊLL|Yaziyeli|Yahaziyeli|Yahazieli|Yahaziyeli — îshe wa Shekaniyawa kulu bene Zatuenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwae Babiloni |
| יַחְזְיָה | ✓ | Noms propres | Yahzeya [Yazia] | YAHZYÂ|YAHAZYÂ|Yahazya|Yahzeya — mugala wa Tioka, Tiyokaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְחֶזְקֵאל-1 | ✓ | Noms propres | Yehezqel [Ézékiel] | YEHEZKÊ’L|Ezekiyeli|Yehezkiyeli|Yehezkel — mudahwa w’oku lwa mwami Daudi |
| יְחֶזְקֵאל-2 | Noms propres | Ezéchiel [Ézékiel] | YEHEZKÊ’L|Ezekiyeli|Yehezkiyeli|Yehezkel|Yehazkel — mugala wa Buzi, Bûzmudâhwa na mulêbi | |
| יְחִזְקִיָּה-1 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | YEHIZKIYÂ|Yehizkiya|Yehizkiyahu|Ezekiasi — mugala wa Ahaz, rhuderha Akazi, mwami omu Yuda omu 716 | |
| יְחִזְקִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Yehizqiya [Yehizquia] | YEHIZKIYÂ|Yehizkiya|Yehizkiyahu|Ezekiyasi|Ezekiasi — mugula wa milalaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְחִזְקִיָּהוּ-1 | Noms propres | Ezékias [Ézékias] | YEHIZKIYÂHÛ|Yehizkiya|Yehizkiyahu|Yehizekiyahu|Ezekiyasi|Ezekiasi|Yezekiyahu — mugala wa Ahaz, rhuderha Akazi, mwzmi omu Yuda 716 | |
| יְחִזְקִיָּהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Yehizqiyahou [Yehizquia] | YEHIZKIYÂHÛ|Yehizikiyahu|Ezekiyasi — mugala wa Shalummurhambo w’omu buko bwa Efrayimuoku ngoma ya Ahaz |
| יַחְזֵרָה | ✓ | Noms propres | Yahzéra [Yazéra] | YAHZERÂ|Yazera|Yahzera — mugala wa Meshulami, Meshulamushakulûza wa Maesayi, Amashisayimudâhwa |
| יְחִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel — muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel — mugala wa Laedani, Layedanimuleviti oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel — mugala wa Hakmonimunya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yehiyel — mugala wa mwami Yehoshafat, Yoshafat, rhuderha Yozafati |
| יְחִיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — muleviti oku ngoma ya Hizkiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| יְחִיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — muleviti oku ngoma ya mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יְחִיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Yehiël [Yéhiel] | YEHÎ’ÊL|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — bantu banji baligwerhe eri izînoenyuma w’okurhnga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְחִיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yehiélites [Yéhiéli] | YEHÎ’ÊLÎ|Yehiyeli|Yehiyel|Yehieli — wa kuli Yehielimugala wa Laedanimuleviti oku ngoma ya Daudi |
| יְחִיָּה | ✓ | Noms propres | Yehiya [Yéhia] | YEHIYÂ|Yehiya — mulanzi wa muhango oku ngoma ya Daudi |
| יַחְלְאֵל | ✓ | Noms propres | Yahléel [Yaléel] | YEHLE’ÊL|YEHAL’ÊL|Yahaleli|Yahleeli|Yahleyeli|Yaleli — mugala wa Zabuloni |
| יַחְלְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yahleélites [Yalélites] | YAHL’ÊLÎ|omulala gw’Abayaleli|bene Yahaeli, Yahleyeli — ba kuli Yahleyeli, mugala wa Zabuloni |
| יַחְמוּר | Faune | daim | YAHAMÛR|akashafu|kashafu|orhushafu|rhushafu — lola kandi omu WLC 1Bam 4.23; omu BHS 1Bam 5.3rhwadesire bulya oku omu mandiko ga mira oku maboko, emyandiko yo miguma ci emilongo erhaba migumà. | |
| יַחְמַי | ✓ | Noms propres | Yahmaï [Yamaï] | YAHMAY|Yahmayi — mugala wa Tolaw’oku bûko bwa Isakari |
| יַחְצְאֵל | ✓ | Noms propres | Yahcéel [Yassiel] | YAHTSE’ÊL|Yasieli|Yahtsieli|Yahtseeli — mugala wa Neftali |
| יַחְצְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yahceélites [Yassiélites] | YAHTSE’ÊLÎ|wa kuli Yasieli, Yezieli|omulala gw’Abayezieli — ba kuli bene Yazieli, mugala wa Nefutali |
| יַחְצִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yahaciël [Yassiel] | YAHTSÎ’ÊL|Yasiyeli|Yahzieli — mugala wa Nefutali |
| יַחַת-1 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati — mugala wa Reyaw’oku bûko bwa Yuda |
| יַחַת-2 | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — mugala wa Lbniwa kuli bene Gershôm, Gershomiw’oku bûko bwa Levi | |
| יַחַת-3 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — wa kuli bene Gershomiw’oku bûko bwa Levioku lwa Daudi |
| יַחַת-4 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — wa kulu bene Yitsehari, Yizehariw’oku bûko bwa Levi |
| יַחַת-5 | ✓ | Noms propres | Yahath | YAHAT|Yahati|Yahat — wa kuli bene Merariw’oku bûko bwa Levioku lwa Yowash, rhuderha Yoziasi |
| יָטְבָּה | ✓ | Noms propres | Yotva [Yotba] | YOTBÂ|e Yotuba|Yotba|Yotva — lugo lw’omu lya Nefutali |
| יָטְבָתָה | ✓ | Noms propres | Yotvata [Yotbata] | YOTVÂTÂ|aha Yotebata|e Yetbata|Yotbata|Yotvata|Yotibata — handu Bene Israheli bahandaga omu njira kurhenga e Missiri |
| יֻטָּה | ✓ | Noms propres | Youtta | YUTÂ|Yuta — lugo lwa Baleviti omu lya Yuda |
| יְטוּר | Noms propres | Yetour | YETÛR|Yeturi|Yetur — mugala wa Ismaeli | |
| יְכִילְיָה | ✓ | Noms propres | Yekolya [Yekolia] | YEKÎLEYÂ|Yekalia|Yekolia|Yekileya|Yekilia |
| יָכִין-1 | ✓ | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mugala wa Simeoni |
| יָכִין-2 | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mudâhwaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יָכִין-3 | ✓ | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mudâhwa oku lwa Daudi |
| יָכִין-4 | ✓ | Noms propres | Yakîn [Yakin] | YÂKÎN|Yakini|Yakîn — mutungo gw’omu ka-Nyamuzinda Salomoni ayûbakaga |
| יָכִינִי | ✓ | Noms propres | Yakinite | YÂKÎNÎ|omulala gw’Abayakini|bene Yakini — b’oku bûko bwa Simeoni |
| יְכָלְיָה | ✓ | Noms propres | Yekolya [Yekolia] | YEKOLYÂ|Yekalia|Yekolia|Yekolya |
| יְכָלְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Yekolyahou [Yekolia] | YEKOLYÂHÛ|Yekolyahu — nina wa Uziyahu, rhuderha Oziyasi, mwami w’e Yudeya |
| יְכָנְיָה | Noms propres | Yekonya [Yekonia] | YEKONYÂ|Yekonya|Yekoniya — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasimwami w’e Yudeya omu 597 | |
| יְכָנְיָהוּ | Noms propres | Yekonya [Yekonia] | YEKONYÂHÛ|Yekonyahu|Yekoniya — mugala wa mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi | |
| יָלוֹן | ✓ | Noms propres | Yalôn [Yalon] | YALÔN|Yaloni|Yalôn — mugala wa Ezraw’oku bûko bwa Yuda |
| יֶלֶק | Faune | sauterelle, hanneton | YÊLEK|mwinûnu|eminûnu|njongôla|enjongôla | |
| יַלְקוּט | ✓ | Objets réels | sac | YALKÛT|YALQÛT|nshoho|enshoho |
| יָם הַמֶּלַח | Noms propres | mer Salée, mer du Sel [mer Morte] | YÂM-HAMELAH|nyanja y’omunyu|enyanja y’omunyu — eba hofi n’olubanda lwa Yeriko | |
| יַם־סוּף | Noms propres | Joncs [Roseaux] | YAM-SÛF|nyanja ndukula|nyanja y’amasheke|enyanja y’amasheke|nyanja y’enfinjo|Wanyanja Ndukula | |
| יְמוּאֵל | ✓ | Noms propres | Yemouël [Yemouel] | YEMÛ’ÊL|Yemweli|Yemwel|Yemuweli|Yemûêl — mugala wa Simeoni |
| יְמִימָה | Noms propres | Tourterelle [Yemima] | YEMÎNÂ|Yemima|ngûku|engûku — mwâli wa Ayubu | |
| יָמִין-1 | Noms propres | Yamîn [Yamin] | YÂMÎN|Yamini|e bulyo|e mukondwè — eri ebulyo nka oli walola emunda izûba lishoshoka | |
| יָמִין-2 | ✓ | Noms propres | Yamîn [Yamin] | YÂMÎN|Yamini|Yamîn — mugala wa Simeoni |
| יָמִין-3 | ✓ | Noms propres | Yamîn [Yamin] | YÂMÎN|Yamini|Yamîn — wa kuli bene Yerahmeyeliw’oku bûka bwa Yuda |
| יָמִינִי | ✓ | Noms propres | Yaminite | YÂMÎNÎ|omulala gw’Abayamini|bene Yamini — Yamîn ali mugala wa Simeoni |
| יְמִינִי | Noms propres | Benjaminite, de Benjamin | YEMÎNÎ|Benyamini|munya-Benyamini|bûko bwa Benyamini | |
| יִמְלָה | ✓ | Noms propres | Yimla [Imla] | YIMLÂ|Yimula|Yimla — ishe w’omulêbi Mikeya, Mikha |
| יַמְלֵךְ | ✓ | Noms propres | Yamlek | YAMLEK|Yamuleki|Yamlek|Yamulek — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| יִמְנָה-1 | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ|Yimuna|Yimna — mugala wa Aseri |
| יִמְנָה-2 | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ|Yimuna|Yimna — îshe wa Korèw’oku bûko bwa Levi |
| יִמְנָה-3 | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ|Yimna|Yimuna|omulala gw’Abayimna — wa kuli bene Yimna, mugala wa Aseri |
| יִמְנָע | ✓ | Noms propres | Yimna [Imna] | YIMNÂ’|Yimna|Yimuna — mugala wa Helemw’oku bûko bwa Aseri |
| יִמְרָה | ✓ | Noms propres | Yimra [Imra] | YIMRÂ|Yimra — mugala wa Zofahi, Tsofahw’oku bûko bwa Aseri |
| יָנוֹחַ-1 | ✓ | Noms propres | Yanoah [Yanoa] | YÂNÔAH|Yonaha|Yanoah |
| יָנוֹחַ-2 | ✓ | Noms propres | Yanoah [Yanoa] | YÂNÔAH|Yanoah|Yanoha |
| יָנוּם | ✓ | Noms propres | Yanoum | YÂNÛM|Yanumu|Yanum — lugo lw’omu lya Yuda |
| יַנְשׁוֹף | Faune | hibou | YANSHÔF|ecirifufu|cirifufu|*ifufu* | |
| יִסְכָּה | ✓ | Noms propres | Yiska [Iska] | YISKÂ|Yisika|Yiska — mwâli wa Haranibalondana na Milka, naye mwâli wa Harani |
| יִסְמַכְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Yismakyahou [Ismakia] | YISMAKYÂHÛ|Yismakiyahu|Yismakyahu — muleviti w’oku lwa mwami Hizkiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| יַעְבֵּץ-1 | ✓ | Noms propres | Yaébeç [Yabès] | YA’BÊTS|Yabesi|Yabezi|Yabets — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| יַעְבֵּץ-2 | ✓ | Noms propres | Yaébeç [Yabès] | YA’BÊTS|Yabetsi|yabezi|Yabesi|Yabets — muntu wa bûko bwa Yuda |
| יֶעְדּוֹ | ✓ | Noms propres | Yédo | YE’DÔ|YADO|Yado|Ye’do|mulêbi Yado |
| יְעוּאֵל | ✓ | Noms propres | Yéouël [Yéouel] | YE’Û’ÊL|Yeuweli|Yeuwel — wa kuli bene Zaraw’oku bûko bwa Yudaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יְעוּץ | ✓ | Noms propres | Yéouç [Yéous] | YE’ÛTS|Yeusi|Yeuzi|Yeuts — mugala wa Shaharayimw’oku bûko bwa Benyamini |
| יְעוּשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yewushi|Yeush|Yeushi — mugala wa Ezau |
| יְעוּשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi|Yeush|Yewushi|Yewush — w’oku bûko bwa Benyamini |
| יְעוּשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi|Yeush|Yewushi|Yewush — mugala wa Esheki, Eshekiw’oku bûka bwa Benyamini |
| יְעוּשׁ-4 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi|Yeush|Yewushi|Yewush|Yehushi — mugala wa Shimeyiwa kuli Gershoniw’oku bûko bwa Levi |
| יְעוּשׁ-5 | ✓ | Noms propres | Yéoush [Yéouch] | YE’ÛSH|Yeushi — mugala wa Robawamu |
| יַעֲזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yaaziël [Yaziel] | YA’AZÎ’ÊL|Yaziyeli|Yaaziyeli|Yaaziel — muleviti oku ngoma ya Daudi |
| יַעֲזִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Yaaziyahou [Yazia] | YA’AZYÂHÛ|Yaziya|Yaziyahu — Yaaziyahu wa kuli bene Merari; Merari y’ishe wa Mahali, Mushi na Aziya, lola 1Nga 24. 26; Lub 6.19oyo Mush ye shakulûza w’Abashi, bulya omu cihebraniya ngasi mango bahira yod (î) aha buzinda ly’izîno erhi mulala gw’oyo muntu badesire, kandi akaba izîno lya cihugo, bulya bihugo binji bijira izino ly’omurhambo erhi mwami walyo omu Bibliya. e Bushi nayo kwo n’okwo. Lwiganyo: Nyangezi n’emwage e Nyangezi;Ngweshe n’emwage e Ngweshe; Kabare n’emwage e Kabare. |
| יַעְזֵר | Noms propres | Yazér [Yazer] | YA’ZÊR|Yaseri|Ya’zeri|Ya’zer|Yazeri|e Yazeri — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Gadi | |
| יְעִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeiyeli|Yeiel — muntu w’oku bûko bwa Rubeni |
| יְעִיאֵל-10 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli — wa kuli bene Adonikamoku lwa Ezra |
| יְעִיאֵל-11 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli|Yeiel — wa kuli bene Nebomango ga Ezra |
| יְעִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli|Yeiel — cûbaka c’olugo lwa Gabaoni |
| יְעִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yeieli|Yeiel |
| יְעִיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yeieli|Yeiel — muleviti oyow’oku ngoma ya Daudi |
| יְעִיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yeieli|Yeiel — muleviti w’oku lwa Daudi |
| יְעִיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel |
| יְעִיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel |
| יְעִיאֵל-8 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | YE’Î’ÊL|Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel — wa kuli Elizafani, Elitsafânw’oku bûko bwa Levi |
| יְעִיאֵל-9 | ✓ | Noms propres | Yéiël [Yéiel] | Yehiyeli|Yehieli|Yeieli|Yeiel — murhambo omu bûko bwa LeviOku ngoma ya Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| יָעִיר | ✓ | Noms propres | Yaïr | YÂ’ÎR|Yayiri|Yayiro|Yayir|Yairi|Yair — ishe wa elhanani, Elhanânmulwi oku ngoma ya Daudi |
| יַעְכָּן | ✓ | Noms propres | Yaékân [Yakan] | YA’KÂN|Yakani — muntu wa bûko bwa Gadi |
| יָעֵל | ✓ | Noms propres | Yaël | YÂ’ÊL|Yaheli|Yahel|Yael|nshenge|mpene y’erubala — muka Heberiwa kuli bene Keniw’oku ngoma y’Abacîranuzi |
| יָעֵל, יַעֲלָה | Faune | bouquetin, gazelle | YA’ÊL YA’ALÂ|kashafu|akashafu|rhushafu|orhushafu|Engedi | |
| יַעְלָא | ✓ | Noms propres | Yaala [Yala] | YA’ALÂ|Yaala|Yala|Yahala — mugula wa milalaw’omu murhwe baderha « Barhumisi ba Salomoni »ci b’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| יַעְלָה | ✓ | Noms propres | Yaala [Yala] | YA’ALÂ|Yaala — mugula wa milalaw’omu murhwe guderhwa « Barhumisi ba Salomoni », ci enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| יַעְלָם | Noms propres | Yaélâm [Yalam] | YA’LÂM|Yalami|Yalamu|Yalam — mugala wa Ezau | |
| יָעֵן | Faune | autruche | YÂ’ÊN|kahenè|akahenè|enyunda w’omw’irungu|*nyunda* *irungu* | |
| יַעְנַי | ✓ | Noms propres | Yaénaï [Yanaï] | YA’NAY|Yanayi|Ya’anay — muntu w’omu bûko bwa Gadi |
| יַעֲקֹב | Noms propres | Jacob | YA’AKOV|YA’AQOV|Yakobo|Yaakov — mugala wa IzakiYaakov kuli kuderha lubaga luburhwa na Yaakov | |
| יַעֲקֹבָה | ✓ | Noms propres | Yaaqova [Yakoba] | YA’AKOVÂ|Yakobo|Yaakoba|Yakoba — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| יַעֲקָן | ✓ | Noms propres | Yaaqân [Yakan] | YA’AKÂN|Yaakani |
| יַעְרָה | ✓ | Noms propres | Yaéra [Yara] | YA’RÂ|Yara|Yaera — mwâli wa Ahazw’oku bûko bwa Benyamini |
| יַעְרֵי אֹרְגִים | ✓ | Noms propres | Yaaré-Oreguim [Yari] | YA’RÎ-ORGÎM|Yaarè-Oregim|Yaareoregimi|Yayiri Oregimi |
| יַעֲרֶשְׁיָה | ✓ | Noms propres | Yaarèshya [Yaréchia] | YA’ARESHYÂ|Yaareshiya — mugala wa Yerohammugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| יַעֲשָׂי | ✓ | Noms propres | Yaasaï [Yassaï] | YA’ASÂY|Yasayi|Yaasay — muntu waliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יַעֲשִׂיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yaasiël [Yassiel] | YA’ASÎ’ÊL|Yasiyeli|Yaasiel — mulwi w’oku lwa Daudi |
| יַעֲשִׂיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yaasiël [Yassiel] | YA’ASÎ’ÊL|Yasiyeli|Yaasiel — mugala wa Abnerimurhambobûko bwa Benyaminioku lwa mwami Daudi |
| יִפְדְיָה | ✓ | Noms propres | Yifdeya [Ifdéya] | YIFDYÂ|YIFDEYÂ|Yifideya |
| יָפוֹ | Noms propres | Jaffa | YÂFÔ|YÂPÔ|Yope|Yafo|Yafa — lugo omu ishwa lya Dani | |
| יָפִיעַ-1 | ✓ | Noms propres | Yafia | YÂFÎ’A|Yafia |
| יָפִיעַ-2 | ✓ | Noms propres | Yafia | YÂFÎ’A|Yafia |
| יָפִיעַ-3 | ✓ | Noms propres | Yafia | YÂFÎ’A|Yafiya|Yafia |
| יַפְלֵט | ✓ | Noms propres | Yafleth | YAFLÊT|Yafleti|Yaflet — mugala wa Heberiw’oku bûko bwa Aseri |
| יַפְלֵטִי | ✓ | Noms propres | Yaflétite | YAFLÊTÎ|aba Yefaleti|omulala gwa Yafleti — ba mulala gwa Yafletioku bûko bwa Aseri |
| יְפֻנֶּה-1 | ✓ | Noms propres | Yefounnè [Yefounné] | YEFUNÊ|Yefune|Yefunè — ishe wa Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| יְפֻנֶּה-2 | ✓ | Noms propres | Yefounnè [Yefounné] | YEFUNÊ|Yefune|Yefunè |
| יֶפֶת | ✓ | Noms propres | Japhet | YÊFET|YAFET|Yafeti|Yafet — mugala wa Nuhualondana bona Hamlola Murh 5.32 |
| יִפְתָּח-1 | ✓ | Noms propres | Yiftah [Ifta] | YIFTÂH|Yifitahi|Yiftah — ye Abanfaransa baderha Jephtélugo luli omu ishwa lya Yuda |
| יִפְתָּח-2 | ✓ | Noms propres | Jephté [Jefté] | YIFTÂH|Yefutè|Yefute — mucîranuzi w’omu Israheli, ali n’omu WLC Bac 11.8; BHS Bac 11.9 |
| יצא ובוא | ✓ | Divers | conduire, guider | YTSH’ VBV’|YÂTSÂ VEBÔ’|wakazigenda anagaluke|omuntu wakaziluhulukana analugalule|kulongolana|anagaluka embere z’olubaga|Ntakacikagenda n’okugaluka|kuhêka|oli omu kugenda, oli okugaluka|kulusa|ntamanyicirhegeke|akazagigenda anagaluka embere zabo|kuyâbula|oku nayorha embere z’olubaga — olubaga lwa Nyamubâho lurhaciyorhe nka bibuzi birhagwerhi mungere, lola Lush 27.17 |
| יִצְהָר-1 | ✓ | Objets réels | huile | YITSHÂR|mavurha|amavurha |
| יִצְהָר-2 | Noms propres | Yicehar [Issar] | YITSHÂR|Yisehari|Yitsehar — muntu oyo izino lyage ye MAVURHAmugala wa Kehatiw’oku bûko bwa Levi | |
| יִצְהָרִי | ✓ | Noms propres | Yiceharites [Issar] | YITSHÂRÎ|omulala gw’Abayesehari|omulala gw’Abayetsehari|bantu ba kuli Yetsehar|bûko bwa Isara|obûko bwa Isari|bûko bwa Isari, — b’oku bûko bwa Levi |
| יִצְחָק | ✓ | Noms propres | Isaac | YITSHÂK|Yitshak|Izaki — mugala wa Abrahamuîshe wa Yakoboomu mashi eryo izîno lyo liguma n’elya CISHESA |
| יֵצֶר | ✓ | Noms propres | Yécèr [Yesser] | YÊTSER|Yeseri|Yetser|ngererezo|okuyosirwe — mugala wa Nefutali |
| יֹצֵר | Êtres | potier | YOTSÊR|babumbi|ababumbi|mubumbi|omubumbi|ebi balîramwo | |
| יִצְרִי-1 | ✓ | Noms propres | clan des Yiçrites [Yessérites] | YITSRÎ|YIZERÎ|omulala gw’Abayeseri — ba kuli Yetser, mugala wa Nefutali |
| יִצְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Yiceri [Isri] | YITSERÎ|YIZERÎ|Isri|Yisri|Yitseri — muntu w’oku bûko bwa Levi |
| יֶקֶב-1 | Objets réels | cuve, pressoir | YÊKEV|lwogero|mukenzi|omukenzi|mikenzi|emikenzi|nkandiro — enkandiro gali masini gakolesibwa okushongola omurhobo guli omu malehe erhi omu mogomogo | |
| יֶקֶב-2 | Objets réels | cuve | YÊKEV|mukenzi|omukenzi|biryo biyezire | |
| יְקַבְצְאֵל | ✓ | Noms propres | Yeqqavcéel [Yecabséel] | YEKAVTSE’ÊL|Yekabseeli|Yekabiseyi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| יָקְדְּעָם | ✓ | Noms propres | Yorqéam [Yocdéam] | YoKDE’ÂM|Yokideami|Yokdeam |
| יָקֶה | Noms propres | Yaqè [Yaqué] | YÂKÊ|Yakè|Yake — ishe wa Aguru, muntu mugula oyo | |
| יָקוֹשׁ | Êtres | oiseleur | YÂKÔSH|YÄQÔSH|abahivi|omuhivi|bahivi|muhivi|muhivi wa rhunyunyi | |
| יְקוּתִיאֵל | Noms propres | Yeqoutiel [Yecoutiel] | YEKÛTÎ’ÊL|Yekutieli|Yekutiyel — bmuko bwa Yuda | |
| יָקְטָן | ✓ | Noms propres | Yoqtân [Yoctan] | YOKTÂN|Yokotani|Yoktani|Yoktân — mugala wa Heberiwa kuli bene Semu |
| יָקִים-1 | Noms propres | Yaqim [Yaquim] | YÂKÎM|Yakimu|Yakimi|Yakim — mugala wa Shimeyimugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini | |
| יָקִים-2 | ✓ | Noms propres | Yaqim [Yaquim] | YÂKÎM|Yakimi|Yakim — mudâhwabûko bwa Leviw’oku ngoma ya Daudi |
| יְקַמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yeqamya [Yecamia] | YEKAMYÂ|Yekamiya|Yekamya — w’oku bûko bwa Yuda |
| יְקַמְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Yeqamya [Yecamia] | YEKAMYÂ|Yekamiya|Yekamya — mugala wa Yhoyakinw’oku bûko bwa Yuda |
| יָקְמְעָם-1 | Noms propres | Yocméam | YOKME’ÂM|Yokmeam|Yokmeami|Yokimeami|Yokimeyamu | |
| יָקְמְעָם-2 | ✓ | Noms propres | Yocméam | YOKME’ÂM|Yokimeyamu|Yokimeami |
| יְקַמְעָם | ✓ | Noms propres | Yeqaméam [Yecamam] | YEKAME’ÂM|Yekimeyamu|Yekimeami|Yekamani — muleviti w’oku lwa Daudi |
| יָקְנְעָם | ✓ | Noms propres | Yoqnéam [Yocnéam] | YOKNE’ÂM|e Yokeneyami|Yokeneami — lugo lwa Baleviti omu lya Zabuloni |
| יָקְשָׁן | ✓ | Noms propres | Yoqshân [Yoxan] | YOKSHÂ|Yokisani|Yokshani|Yokshân — mugala wa Abrahamu, lolo Murh 25.2 |
| יקשׁ | Objets réels | tendre des pièges, être attrapé | YKSH|YIKÊSH|wanagwa omu murhego|kurhega|kugwa omu murhego|kugwarhwa|*rhego*|*keshe*|*gwarh* | |
| יָקְתְּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Yoqtéel [Yoctéel] | YOKTE’ÊL|Yokiteli|Yokteeli|Yokteyeli|Yokteyel — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| יָקְתְּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Yoqtéel [Yoctéel] | YOKTE’ÊL|Yokoteli|Yokteeli|Yokteyeli|Tokteyel — lugo omu Edomu |
| ירא | Attributs | craindre | YR’|namayoboha|kuyoboha|namayoboha Abramu|ali amayoboha|ali ayobohire|barhungwa n’obwoba|Orhôbohaga|hantu ha kurhinywa|Nali nyobohire|Bayumva obwoba|*yoboh*|*bwob*|*bwôba*|*coba*|*rhînya*|*rhinyw*|*rhiny* | |
| יָרֵא | Attributs | état de crainte | YÂRÊ’|Namamanyaga oku kurhinya orhinya|abarhinya Nyamuzinda|ago mashanja oyobohire|olyala oyobohire n’omurhima gurhacimuli omu nda|oli n’obwoba na ngasi yeshi oli n’entemu|*yoboh*|*bwob*|*bwôba*|*coba*|*rhînya*|*rhinyw*|*rhiny*|*yoboh* | |
| יִרְאָה | Attributs | crainte, respect | YIR’Â|okurhinya Nyamuzinda kurhankaboneka mw’eci cihugo|lyo ecôba cage cimmubâmwo, mulek’ikâgoma|nkola nàrhangiyobohya amashanja gali hano nshi|goshi gakurhinye|arhegeka erhi anarhinya Nyamuzinda|*yoboh*|*bwob*|*bwôba*|*coba*|*rhînya*|*rhinyw*|*rhiny* | |
| יִרְאוֹן | ✓ | Noms propres | Yiréôn [Iron] | YIR’ÔN|Yireoni |
| יִרְאִיָּיה | Noms propres | Yiriya [Iria] | YIR’IYÂ|Yiriya | |
| יְרֻבַּעַל | ✓ | Noms propres | Yeroubbaal [Yeroubaal] | YERUBA’AL|Yerubali|Yerubaali|Yerubaal — mugala wa Yowash, rhuderha Yoasi, Yowasimucîranuzi omu israheliw’oku bûko bwa Menashèakozire 1169-1129, myaka makumi ani |
| יָרָבְעָם-1 | ✓ | Noms propres | Jéroboam | YÂROV’ÂM|YÂRO’B’ÂM|Yerobwami|Yerobowami|Yerobowam — mugala wa Nebatimwami w’omu Israheli omu 931 |
| יָרָבְעָם-2 | Noms propres | Jéroboam | YÂROV’ÂM|YÂRO’B’ÂM|Yerobwami|Yerobowami|Yerobowam — mugala wa Yoash, rhuderha YowasiYerobowam ali mwami omu Israheli omu 782 | |
| יְרֻבֶּשֶׁת | ✓ | Noms propres | Yeroubbèsheth [Yeroubaal] | YERUBÊSHET|Yerubesheti|Yerubeshet|Yerubali|Yerubaal — mugala wa Yoashali mucîranuzi omu Israheli 1169-1129w’oku bûko bwa Menashè |
| יֶרֶד-1 | Noms propres | Yèred [Yéred] | YÊRED|Yared|Yered — mugala wa Mahalaleyel, Mahaleeliwa kuli bene Seti | |
| יֶרֶד-2 | ✓ | Noms propres | Yèred [Yéred] | YÊRED|Yeredi — muntu w’oku bûko bwa Yuda |
| יַרְדֵּן | Noms propres | Jourdain | YARDÊN|Yordani | |
| יְרוּאֵל | ✓ | Noms propres | Yerouel | YERÛ’ÊL|Yerueli|Yeruwzli|Yeruwel — irunguomu lya Yuda |
| יָרוֹחַ | ✓ | Noms propres | Yaroah [Yaroa] | YÂRÔAH|Yarowa|Yarowah|Yaroah |
| יְרוּשָׁא | ✓ | Noms propres | Yerousha [Yeroucha] | YERÛSHÂ’|Yerusha — mwâli wa Sadoki, Tsadokmuka Oziasinina wa Yotam |
| יְרוּשָׁלִַם | Noms propres | Jérusalem | YERÛSHÂLÊM|YERÛSHÂLAYIM|Yeruzalemu|*Yerusha* — lugo lukulu lwa Bene Israheliho habaga mwami Adoni-Sedeki mira erhi haciderhwa Yebusi, lola Yoz 10.1Yebusi, Yebuzi,olya Daudi ayangaga ahiraho arhwa-bwami, erhi aba amahiva Abayebusi | |
| יָרַח | ✓ | Noms propres | Yèrah [Yéra] | YARAH|YERAH|Yera|mwezi|Yara — mugala wa Yokotani, Yoktan |
| יְרִחוֹ | Noms propres | Jéricho | YERHÔ|Yeriko | |
| יְרֹחָם-1 | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohami|Yeroham — wa kuli Elkanishakulûza wa Samweliw’oku bûko bwa Levi | |
| יְרֹחָם-2 | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yeroham — muntu w’oku bûko bwa Benyamini | |
| יְרֹחָם-3 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yeroha,i|Yeroham — îshe wa Yibneyaw’oku bûko bwa Benyamini |
| יְרֹחָם-4 | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yerohami|Yeroham — mugala wa Pelaliyaishe wa Adayaali mudâhwa | |
| יְרֹחָם-5 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yerohami|Yeroham — mulwi w’oku lwa Daudi |
| יְרֹחָם-6 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yoramu|Yeroha,u|Yerohami|Yeroham — îshe wa Azareeli, Azareyelimurhambow’oku bûko bwa Daniw’oku ngoma ya Daudi |
| יְרֹחָם-7 | ✓ | Noms propres | Yeroham [Yeroam] | YEROHÂM|Yerohamu|Yerohami|Yeroham — îshe wa Azariyahumurhambo wa basirikaamango ga mwami-kazi Ataliya |
| יְרַחְמְאֵל-1 | Noms propres | Yerahméel [Yeraméel] | YERAHME’ÊL|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameli — mugala wa Hezroni, Hetsoronw’oku bûko bwa Yuda | |
| יְרַחְמְאֵל-2 | Noms propres | Yerahméel [Yeraméel] | YERAHME’ÊL|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameeli — mugala wa Kishiw’oku bûko bwa Levi | |
| יְרַחְמְאֵל-3 | Noms propres | Yerahméel [Yeraméel] | YERAHME’ÊL|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameeli — mugala wa Yehoyakimw’oku bûko bwa Yuda | |
| יְרַחְמְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Yerahmeélites [Yeramélites] | YERAHME’ÊLÎ|bene Yerameli|Yerameyeli|Yerahmeyeli|Yerahmeyel|Yerameeli|Yerameheli |
| יַרְחָע | ✓ | Noms propres | Yarha [Yara] | YARHÂ’|Yarha|Yar ha — YAR HA |
| יְרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yeriël [Yeriel] | YERÎ’ÊL|Yeriyeli — mugala wa Tolaw’oku bûko bwa Isakari |
| יָרִיב-1 | ✓ | Noms propres | Yariv [Yarib] | YÂRÎV|Yaribu|Yarib|mushombanyi|muhagalisi |
| יָרִיב-2 | ✓ | Noms propres | Yariv [Yarib] | YÂRÎV|Yaribu|Yaribi|Yarib|mushombanyi|muhagalisi — mugala wa SimeoniAbashi banayirike omwana erya NSHOMBO, BASHOMBE, MUSHOMBE |
| יָרִיב-3 | ✓ | Noms propres | Yariv [Yarib] | YÂRÎV|Yaribu|Yaribi|Yarib|mushombanyi|muhagalisi — murhambooku lwa Ezra |
| יְרִיבַי | ✓ | Noms propres | Yerivaï [Yeribaï] | YERÎVAY|Yeribayi — kuderha bashombanyi banimugala wa Elinamu, Elnaamw’oku lwa Daudi |
| יְרִיָּה | ✓ | Noms propres | Yeriya [Yeria] | YERIYÂ|Yeriya|Yeriyahu — mulevitimurhambo w’obuko bwa Hebroni, lola 1Nga 26.31 |
| יְרִיָּהוּ | ✓ | Noms propres | Yeriyahou [Yeria] | YERIYÂHÛ|Yeriya|Yeriyahu |
| יְרִימוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti|Yerimot — mugala wa Bela |
| יְרִימוֹת-2 | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mulwi oku lwa Daudi | |
| יְרִימוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mugala wa Mushiwa kuli bene Merari: baba Mahali na Mushi;ye shakulûza wa Abashi oyow’oku bûko bwa Levi, lola ehitabu hyani: Les origines bibliaues des Bashi, nyabangere.com |
| יְרִימוֹת-4 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mugala wa Hemanimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaoku lwa Daudi |
| יְרִימוֹת-5 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — mugala wa Azrielimurhambow’oku bûko bwa Nefutalioku ngoma ya Daudi |
| יְרִימוֹת-6 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — ishe wa Mahalati, muka Robowami |
| יְרִימוֹת-7 | ✓ | Noms propres | Yerimoth | YERÎMÔT|Yerimoti — muntu w’omu bûko bwa Levioku ngoma ya Hizkiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| יְרִיעוֹת | ✓ | Noms propres | Yerioth | YERÎ’ÔT|Yeriyoti|Yeriot — muka Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| יַרְמוּת-1 | Noms propres | Yarmouth | YARMÛT|Yarmuti|Yarmut — emwa mwami Pireami, lola Yoz 10.3 | |
| יַרְמוּת-2 | ✓ | Noms propres | Yarmouth | YARMÛT|Yarmuti|Yarmut |
| יְרֵמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot — mugala wa Bekeri |
| יְרֵמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot — mugala wa Beriya |
| יְרֵמוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti — mugala wa Mushibakulu bage bo: Mahali na Ederi |
| יְרֵמוֹת-4 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot |
| יְרֵמוֹת-5 | ✓ | Noms propres | Yerémoth | YERÊMÔT|Yeremoti|Yeremot |
| יְרֵמַי | ✓ | Noms propres | Yerémaï | YERÊMAY|Yeremayi — mugala wa Hashumu |
| יִרְמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yirmeya [Irméya] | YIRMEYÂ|Yirmeya — mugula wa milala, lola 1Nga 5.24 |
| יִרְמְיָה-2 | Noms propres | Yirmeya [Irméya] | YIRMEYÂ|Yirmeya | |
| יִרְמְיָה-3 | Noms propres | Yirmeya [Irméya] | YIRMEYÂ|Yirmeya | |
| יִרְמְיָה-4 | Noms propres | Jérémie | YIRMEYÂ|Yeremiya|Yirmeya — mulêbi omu Bibliya, lola Ezr 1.1 | |
| יִרְמְיָהוּ-1 | Noms propres | Yirmeyahou [Irméya] | YIRMEYÂHÛ|Yirimiyahu|Yirmeya | |
| יִרְמְיָהוּ-2 | Noms propres | Yirmeyahou [Irméya] | YIRMEYÂHÛ|Yirmeyahu|Yiemeya | |
| יִרְמְיָהוּ-3 | Noms propres | Jérémie | YIRMEYÂHÛ|Yeremiyahu|Yeremiya — omulebi Yeremiya watungaga olwimbo lw’Emirenge luyandike omu Nyimbo z’Emirenge bakolesa nka babisha, lola 2Nga 35,25 | |
| יִרְמְיָהוּ-4 | Noms propres | Yirmeyahou [Jérémie] | YIRMEYÂHÛ|Yeremiya|Yeremiyahu | |
| יִרְפְּאֵל | ✓ | Noms propres | Yirpéel [Irpéel] | YIRPE’ÊL|Yirpeeli|Yirpeyeli|Yirpeyel |
| יֵרָקוֹן | Flore | pâleur, rouille | YÊRÂKÔN|Nyamubâho akujira ofe wayuma|kashûshu|akagisho|akagizi|*yuma*|*shushu*|*kagiz*|*kagisho*|*ngish* | |
| יָרְקֳעָם | ✓ | Noms propres | Yorqéam [Yorcoam] | YORKO’ÂM|Yorkewamu|Yorkewam |
| יְרֻשָּׁה | Divers | possession | YERUSHÂ|nahîre Ezau eyi ntondo ya Seyiri nti ebe yage|bene Loti bo nàbire Ara nti lyo lyabo ishwa.|ecihugo Nyamubâho amuhâga mpu cibe cage|kashambala|cirya cihugo cinyu|ahima eco cihugo cabo, aciha bene Rubeni|eco cihugo anacicigabira bene Israheli|rhukenge obuhashe bwa aba bene Benyamini bacisigire|cihugo cawe, eci warhuhaga mpu rhuciyimemwo|*cigabi*|*mwanya*|*bya lebe* | |
| ירשׁ-1 | Divers | hériter, posséder | YRSH|YORÊSH|oyimire|kuyîma|kuba na|kugwarha hirebe|ye wayish’iyîma omu byani|oyo wanayîme omu byawe|eci cihugo cibe cawe|ayime bo na mugala wani Izaki|nammuhaco cibe cinyu|nammuhaco cibe cinyu|kashambala|*shambal*|*mwany*|*mwimo* | |
| ירשׁ-2 | Êtres | héritier | YRSH|YORÊSH|omwimo|mwimo | |
| ירשׁ-3 | Divers | être pauvre, devinir pauvre | YRSH|YORÊSH|omwimo|orhacilake buligo|*buligo*|*kenyi*|*galaganda* | |
| ירשׁ-4 | Divers | prendre le possession, hériter | YRSH|YORÊSH|kuyîma|kurhôla akashambala|kuba n’omwanya|Akuhe we n’iburha lyawe|rhurhôle ecôla cihugo|n’iburha lyage lyaciyimamwo|*yîma*|*yima*|*habw*|*yololok*|*nyaga*|*nyagwa*|*rhôla* | |
| ירשׁ-5 | Divers | déposséder | YRSH|YORÊSH|rhwagabâna eminyago|namakûngusha|kukungusha abali bene ecihugo acihe bandi|*nyago*|*kungusha*|*kûngusha* | |
| ירשׁ-6 | ✓ | Divers | laissiez en possession | YRSH|YORÊSH|munayish’ibisigira abana binyu|kusigira omwana ebi waligwerhe|*sigir* |
| יֹשֵׁב בַּשֶּׁבֶת | ✓ | Noms propres | Celui qui se tenait à sa place [Ichebaal] | YOSHÊV-BASHÊVET|Ishibali|oli aha akwanine okuba|yosheb-bashevet|yosheb-bashebet|Ishebaali|Yshebaali — mulwi oku lwa Daudi |
| יֶשֶׁבְאָב | ✓ | Noms propres | Yèshèvéav [Yéchébab] | YESHEV’ÂV|Yeshebali|Yeshebeab — mudâhwaw’oku lwa Daudi |
| יִשְׁבָּח | ✓ | Noms propres | Yishbah [Icheba] | YISHBâH|Yisheba — mugala wa Meredibûko bwa Yuda |
| יִשְׁבִּי בְּנֹב | ✓ | Noms propres | Yishbi-be-Nov [Ichebi-Benob] | YISHBÎ-BENOV|Yishbi-be-Nov|Yishebibenobi|Yishebibenob — wa kuli bene Rafagwali mukalarhuItumu lyage lyali lya buzirho bwa sikeli magana asharhu g’obuzirho bw’omulinga, lola 2Sam 21.16 |
| יָשָׁבְעָם | Noms propres | Yashovéam [Yachobam] | YÂSHÂVE’ÂM|Yashebali|mugala wa Hakimoni|Yashobamu|Yashebali | |
| יִשְׁבָּק | Noms propres | Yishbaq [Ichebac] | YISHBÂK|Yisibaki|Yishebak — mugala wa Abrahamu | |
| יָשְׁבְּקָשָׁה | ✓ | Noms propres | Yoshbeqasha [Yochebécacha] | YOSHBEKÂSHÂ|Yoshebekasha — mugala wa Hemanimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaoku lwa mwami Daudi |
| יִשְׁוָה | ✓ | Noms propres | Yishwa, Yihswa [Icheva] | YISHWÂ|YISHVÂ|Yishwa|Yishva — mugala wa Aseri |
| יִשְׁוִי-1 | ✓ | Noms propres | Yishwi [Ichevi] | YISHWÎ|YISHVÎ|Yishwi — naye mugala wa Aseri |
| יִשְׁוִי-2 | ✓ | Noms propres | Yishwi [Ichevi] | YISHWÎ|YISHVÎ|Yishwi — mugala wa mwami Saulu |
| יִשְׁוִי-3 | ✓ | Noms propres | Yishwi [Ichevi] | YISHWÎ|YISHVÎ|omulala gw’Abayishwi|ba kuli Yishvi |
| יִשְׂחָק | Noms propres | Isaac | YISHÂK|YISHÂQ|Yishak|Yishaki|Izaki — mugala wa Abrahamuîshe wa Yakobokwo kuderha CISHESA | |
| יִשַׁי | Noms propres | Jessé | YISHAY|Yese|Yishay — mugala wa Obediîshe wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda | |
| יִשִּׁיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yishiya — mugala wa Yizrahyaw’oku bûko bwa Isakari |
| יִשִּׁיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yisiya|Yishiya — mugala wa Uzieliwa kuli bene Kehatiw’oku bûko bwa Levi |
| יִשִּׁיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yishiya|Yisiya — mugala wa Rehabyahumurhambow’oku bûko bwa Levi |
| יִשִּׁיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Yishiya [Issia] | YISHIYÂ|Yishiya|Yisiya — muntu waliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יִשִּׁיָּהוּ | Noms propres | Yishiyahou [Issia] | YISHIYÂHÛ|Yishiyahu|Yishiya|Yisiya — mulwi oku lwa Daudi | |
| יְשִׂימִאֵל | ✓ | Noms propres | Yesimiël [Yessimiel] | YESÎMI’ÊL|Yesimiyeli|Yesimeyel|Yesimeeli — muntu w’omu buko bwa Simeoni |
| יְשִׁישַׁי | ✓ | Noms propres | Yeshishaï [Yechichaï] | YESHÎSHAY|Yeshishayi|Yeshishay — mugala wa Yahdow’ok bûko bwa Gadi |
| יִשְׁמָא | ✓ | Noms propres | Yishma [Ichema] | YISHMÂ’|Yîshema|Yishma — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| יִשְׁמָעֵאל-1 | Noms propres | Ismaël | YISHM’Â’ÊL|Ismaeli|Yishmaeli|Yishmael — mugala wa Abrahamu | |
| יִשְׁמָעֵאל-2 | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Yishimaeli|Ismaeli — mugala wa Netanyamurhambo wa basirika | |
| יִשְׁמָעֵאל-3 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Yishmaeli|Ismaeli — mugala wa Azeli, Atselw’oku bûko bwa Benyamini |
| יִשְׁמָעֵאל-4 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Ismaeli|Yishmaeli — îshe wa Zebadiyahu |
| יִשְׁמָעֵאל-5 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|lsmaeli|Yishmaeli|Yismael — mugala wa Yohananimurhambo wa murhwew’oku lwa mwami-kazi Ataliya |
| יִשְׁמָעֵאל-6 | ✓ | Noms propres | Yishmaël [Ismaël] | YISHM’Â’ÊL|Ismaeli|Yishmaeli|Yishmael|enuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni — mudâhwaaliyansire omukazi w’emahangaenuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יִשְׁמְעֵאלִי | ✓ | Noms propres | Ismaélites [Ismaélite] | YISHM’E’ÊLÎ|Abaismaeliti|omulala gwa Yishmaeli|aba kuli Yishmaeli|banya Ismaeli|w’e Ismaheli|mu-Ismaeliti|muismaeliti|Aba-Ismaeli|i — mugala wa Abrahamuye Abrahamu aburhaga kuli Hagari |
| יִשְׁמַעְיָה | ✓ | Noms propres | Yishmaya [Ichemaya] | YISHMAYÂ|Yishemaya — w’e Gabaonimulwiwa bûko bwa Benyaminialamaga oku ngoma ya Daudi |
| יִשְׁמַעְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Yishmayahou [Ichemaya] | YISHMAYÂHÛ|Ishemaya|Yishmayahu — mugala wa Abdeya, Evedyahu, Abadiya |
| יִשְׁמְרַי | ✓ | Noms propres | Yishmeraï [Icheméraï] | YISHMERAY|Yishemarayi|Yishemeray — mugala wa Elipaalimugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| יָשֵׁן | ✓ | Noms propres | Yashén [Yachen] | YÂSHÊN|Yasheni|Yashên — mulwi w’oku lwa Daudi |
| יְשָׁנָה | ✓ | Noms propres | Yeshana [Yechana] | YESHÂNÂ|Yeshana — lugo lw’omu lya Efrayimu |
| יֵשַׁע | Divers | salut | YÊSHA’|Mucunguzi|bucunguke|bucire|obucire|*cungu*|*cire*|*yokôl*|*yokoz* | |
| יִשְׁעִי-1 | ✓ | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — wa kuli bene Yerahmeeli, YerahmeyeliBûko bwa Yuda |
| יִשְׁעִי-2 | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — muntu wa bûko bwa Yuda | |
| יִשְׁעִי-3 | ✓ | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — w’oku bûko bwa Simeoni |
| יִשְׁעִי-4 | ✓ | Noms propres | Yishéï [Ichéi] | YISH’Î|Yisheyi — mugula wa milalaw’oku bûko bwa Menashè |
| יְשַׁעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Yeshaya [Yechaya] | YESHA’YÂ|Yeshaya|Izaya — wa kuli bene Zorobabaliw’oku bûko bwa Yuda |
| יְשַׁעְיָה-2 | Noms propres | Yeshaya [Yechaya] | YESHA’YÂ|Yeshaya — bantu banji bagwerhe eri îzînoenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| יְשַׁעְיָהוּ-1 | Noms propres | Esaïe [Ésaïe] | YESHA’YÂHÛ|omulêbi Izaya|Yeshayahu|Izaya — mugala wa Amots, Amosi | |
| יְשַׁעְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Yeshayahou [Yechaya] | YESHA’YÂHÛ|Yeshaya — mugala wa Yedutunimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaoku lwa Daudi |
| יְשַׁעְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Yeshayahou [Yechaya] | YESHA’YÂHÛ|Yeshaya|Yeshayahu — mugala wa RHABIYAHUshakulûza wa shelomitimuleviti oku ngoma ya Daudi |
| יָשְׁפֵה | Objets réels | pierre précieuse, néphrite, jade, onyx, jaspe, jaspe verte | YÂSHFÊ|YÂSHPÊ|eyaspiri|ibuye lya ngulo ndârhi | |
| יִשְׁפָּה | ✓ | Noms propres | Yishpa [Ichepa] | YISHPÂ|Yishpa — mugala wa Beriyamugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| יִשְׁפָּן | ✓ | Noms propres | Yishpân [Ichepan] | YISHPÂN|Yishpani — mugala wa Shashaki, Shashakmugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| יָשָׁר | Attributs | droit, juste | YÂSHÂR|okàjira ebishinganine|abashinganyanya|ebishinganine|ebiri binja binashinganine|mweru-kweru|Mushinganyanya ye na Mushongêza|kunashinganine|omusinganyanya|oku anabwine kuli kwinja|*shinganine*|*shinganyany*|*kwanine*|*nja* | |
| יֵשֶׁר | ✓ | Noms propres | Yéshèr [Yécher] | YÊSHER|Yesheri|Yesher — w’oku bûko bwa Yuda |
| יֹשֶׁר | Attributs | droiture, honnêteté | YOSHER|bushinganyanya|bugula|mushinganya|omurhima mwîmâna|murhima gw’okunali|*shinganyany*|*okunal*|*murhim* *imâna*|*gula* | |
| יִשְׂרָאֵל | Noms propres | Israël | YISRÂ’ÊL|Yisraheli|Israheli|Yisrael|Yakobo|Israeli — mugala wa Yitsak, Izaki, ye Yakobo,Nnâmahanga amuha erya Israel, lyo lyanashubirage ly’olubaga omu myaka yakulikiraga kuhika buno | |
| יְשַׂרְאֵלָה | ✓ | Noms propres | Yesaréla [Yessaréla] | YESARE’ÊLÂ|Yesarela |
| יִשְׂרְאֵלִי | ✓ | Noms propres | Israélite | YISR’ÊLÎ|bene Israheli|bene Yisraheli|bene Yisrae|bene Israelil |
| יִשְׁרָה | ✓ | Attributs | honnêteté | YISHRÂ|omu bijiro byage byoshi ayosire mushinganyanya|murhima mushinganyanya |
| יְשֻׁרוּן | Noms propres | Yeshouroun [Yechouroun] | YESHURÛN|Yeshuruni — izîno lishembano ly’Israheli, Yisraheli | |
| יִשָּׂשׂכָר-1 | Noms propres | Issakar | YISHÂSKÂR|YISHÂSKHÂR|Isakari|Yisakar — mugala wa Yakobocûbaka wa bûko bwa Isakari omu Israheli | |
| יִשָּׂשׂכָר-2 | ✓ | Noms propres | Issakar | YISHÂSKÂR|YISHÂSKHÂR|lzakari|Isakari|Yisakar — mulanzi wa muhango |
| יָשׁוּב-1 | ✓ | Noms propres | Yashouv [Yachoub] | YÂSHÛV|Yashubi|Yashubu|Yashub — mugala wa Yiskari, Isakari |
| יָשׁוּב-2 | ✓ | Noms propres | Yashouv [Yachoub] | YÂSHÛV|Yashubu|Yashubi|Yashub — wa kuli bene Bânialiyansire omukazi w’emahangaenyumaz’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| יָשׁוּבִי | ✓ | Noms propres | Yashouvite [Yachoubite] | YÂSHÛVÎ|Abanyashubi — ba kuli Yashub, mugala wa Yisakari |
| יְשׁוֹחָיָה | ✓ | Noms propres | Yeshohaya [Yechohaya] | YESHÔHÂYÂ|Yeshohaya — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| יֵשׁוּעַ-1 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshuwa — lyo izîno rhuhubula mpu Yezu eryo |
| יֵשׁוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa |
| יֵשׁוּעַ-3 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa|Yozwe — lyo izîno baderha YEZU omu c’emwabo eryo |
| יֵשׁוּעַ-4 | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yeshua|Yeshuwa — izîno baderha Yezu omu c’emwabo e Buyahudi | |
| יֵשׁוּעַ-5 | ✓ | Noms propres | Josué [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yeshua|Yeshuwa — izîno baderha Yezu omu Israheli, omu cihebraniya |
| יֵשׁוּעַ-6 | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yoshua|Yoshuwa | |
| יֵשׁוּעַ-7 | ✓ | Noms propres | Josué | YÊSHÛ’A|Yozwe|Yoshua|Yoshuwa |
| יֵשׁוּעַ-8 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa|Yozwe |
| יֵשׁוּעַ-9 | ✓ | Noms propres | Yéshoua [Yéchoua] | YÊSHÛ’A|Yeshua|Yeshuwa|Yozwe |
| יְשׁוּעָה | Divers | aide, délivrance, salut | YÊSHÛ’Â|Bucire|buyokoke|buyokozi|muciza|lyamucizagya|wamanyôkola|olubaga lwafumizemwo|nanayish’ikurhabâla|ebi Nyakasane ammujirira|*fumi*|*fumize*|*ciza*|cizir*|yôkol*|*cire*|*yôkol*|iragi | |
| ישׁע | Divers | aider, sauver | YSH’|YÂSH’A|kurhabala|kuciza|kucungula|kulikûza|abarhabàla|alikûza|anabayokola|anabayokola|we lubaga lwayokolagwa|*yokol*|*yôkol*|*ciza*|*likûz*|*likuz*|*rhabâl*|*fungir*|*langa*|*yokoz*|*yôkoz*|*him*|*ikuz*|*ikûz*|*cungul*|*côkol* | |
| ישׁר | Attributs | aller droit devant, rendre droite | YSHR|kushôgeza enjira|kushôngeza|kukubûla|kugalagaza enjira|kuba n’omurhima nkana|kuyumanyanya enjira|*shongez*|*shôgez*|*kubûla*|*nja* | |
| יָתֵד-1 | ✓ | Objets réels | cheville, piquet de tente | YÂTAR|mulindizo|kazirabulongo |
| יָתֵד-2 | Objets réels | cheville, piquet de tente | YÂTAR|ikondo|makondo|enkîngi z’Endâro|Enkwîra|nkwîra|*kwîr* | |
| יָתֵד-3 | Objets réels | truelle, pelle | YÂTAR|lupaho|mwiko | |
| יָתוֹם | Êtres | orphelin | YÂTÔM|enfunzi|nfunzi|*nfuzi*|*nfûz*|*fûnz*|*fùnz* — omu kiwahili mpu « YATIMA » | |
| יַתִּיר | Noms propres | Yattir | YATÎR|Yatiri|Yatiri|Yatiri — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Yuda | |
| יִתְלָה | ✓ | Noms propres | Yitla [Itla] | YITLÂ|Itla|Yitla — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| יִתְמָה | ✓ | Noms propres | Yitma [Itma] | YITMÂ|Itima|Yitma — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| יַתְנִיאֵל | ✓ | Noms propres | Yatniël [Yatniel] | YATNÎ’ÊL|Yatiniyeli — w’oku bûko bwa Levi |
| יִתְנָן | ✓ | Noms propres | Yitnân [Itnan] | YITNÂ|ltina|Yatnân — lugo omu ishwa lya Yuda |
| יֶתֶר-1 | ✓ | Noms propres | Jéthro | YÊTER|Yetro — mudahwa e Madiyaniishazâla wa Musa |
| יֶתֶר-2 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri — nfula ya Gedeoni, Gideoni |
| יֶתֶר-3 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri|Yeter — ishe wa Amasamuyismaeliwa kuli Yismaeli |
| יֶתֶר-4 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri|Yeter — Yeteri ye wafaga buzira mwana, lola 1Nga 2.32 |
| יֶתֶר-5 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Yéter] | YÊTER|Yeteri — bûko bwa Yuda |
| יֶתֶר-6 | ✓ | Noms propres | Yètèr [Itran] | YÊTER|Yeter|Yitrani |
| יִתְרָא | ✓ | Noms propres | Yitra [Yéter] | YITRÂ’|Yitra |
| יִתְרוֹ | ✓ | Noms propres | Jéthro | YITRÔ|Yetro |
| יִתְרִי | ✓ | Noms propres | Yitrite [Itrite]; famille de Yéter | YITRÎ|mulala gwa Yatiri|Yatiri|bayitri — mulala gwa Kiriyat-Yarim |
| יִתְרָן-1 | ✓ | Noms propres | Yitrân [Itran] | YITRÂN|Yitrani — mugala wa Dishân, Dishônwa kuli Sheyiri |
| יִתְרָן-2 | ✓ | Noms propres | Yitrân [Itran] | YITRÂN|Yitrani |
| יִתְרְעָם | ✓ | Noms propres | Yitréam [Itréam] | YITRE’ÂM|Yitreamu|Yitrayamu|Itream |
| יְתֵת | ✓ | Noms propres | Yeteth [Yéteth] | YETÊT|Yeteti — murhambo w’e Edomu |
| כבד-1 | Attributs | être lourd, important | KVD|KÂVÊD|muntu wa lukengwa|ba cikono kulusha|orhakenziri eri izino|muntu bakenga|muntu ojire irenge|Ye wali n’olukengwa|wa lukengwa|alusha bene wabo|aja irenge|Acîbonera irenge|*zirhu*|*kengwa*|*lush*|*rhaluk*|*irenge*|*kulu*|*keng* | |
| כבד-2 | Attributs | se rendre honoré | KVD|KÂVÊD|nayereka Faraoni irenge lyani|irenge lyani libonekane|acihêka irenge|*renge*|*kulu*|*keng* | |
| כבד-3 | Attributs | honorer | KVD|KÂVÊD|Okazikenga sho na nyoko|kukenga|okukenga|kukengesa|oj’irenge|kuj’irenge|rhwanakukuza|bici bicirhuma okakenga bagala bawe kundusha|nie nkengêsa abankenga|onkengesagye nani|kukuza okûla akuzize | |
| כָּבוֹד-1 | Attributs | gloire, présence du Seigneur | KÂVÔD|irenge|bukuze|kubaho kwa Nyamubaho|*renge*|*kuz*|cimanyiso ca Nyakasane | |
| כָּבוֹד-2 | Attributs | gloire, opulence, importance, splendeur, magnificence | KÂVÔD|bugale|irenge|zirya zankabakengêsa|hya kukengêsa|*keng*|*kuz*|*kenges*|*kengw*|*kulu* | |
| כָּבוֹד-3 | Êtres | âme, cœur | KÂVÔD|omurhima|murhima|omûka|mûka|irenge|eci omuntu akengerwa|*obula*|*mûka*|*murhim* | |
| כָּבוּל-1 | ✓ | Noms propres | Kavoul [Caboul] | KÂVÛL|Kabulu|Kavul|Kabul — lugo lw’omu ishwa lya Aseri |
| כָּבוּל-2 | ✓ | Noms propres | Kavoul [Kaboul] | KÂVÛL|Kabuli|Kabul|Kavul — cihugo luhande, ishwa lirhali linyiomu Galileya |
| כַּבּוֹן | ✓ | Noms propres | Kabbôn [Kabbon] | KÂBÔN|Kaboni|Kabôn — lugo lw’omu ishwa lya Yudaeri izîno lyamashusha erya mwami Kabonwa e Kaziba |
| כְּבָר | Noms propres | Kebar [Kébar] | KEVÂR|Kebari|Kebar|okwabire (déjà omu nfarasè)|okwajizirwa|ebyabire|ebyajizirwe — lwîshi omu Babiloni | |
| כְּבָרָה | Objets réels | passoire, chemin | KEVÂRÂ|kayungulo|njira|bugali bwa njira|bugali erhi buli bwa njira — lola Am 9.9 | |
| כֶּבֶשׂ, כַבְשָׂה, כִּבְשָׂה | Faune | agnelle, brebis, jeune brebis, agneau | KÊVESH|KEVSHÂ|bibuzi|ebibuzi|ecibuzi|cibuzi|mwana-buzi|omwana-buzi|omwanabuzi|bana-buzi|banabuzi|mwanabuzi|*buzi*|*mw* *buzi* | |
| כַּדְכֹּד | Objets réels | rubi | KADKOD|enkingi|amarajani|ibuye lya ngulo ndârhi | |
| כְּדָרְלָעֹמֶר | Noms propres | Kedorlaomer [Kedor-Laomer] | KEDOR-LÂ’ÔMER|Kedori-Laomeri|Kedar-Laomer — mwami w’e Elami; lola Murh 14.1 | |
| כהן | Rituels | exercer comme prêtre | KOHÊN|KHN|omujire mudâhwa|bajirire Aroni emyambalo yamujira mutagatifu na mudâhwa|lyo bakola bwinja obudâhwa|lyo bakàjira omukolo gw’obudâhwa bwani|kujira obudâhwa|omu mukolo gw’obudâhwa|*dâhwa*|*dahwa* | |
| כֹּהֵן | Êtres | prêtre, sacrificateur | KOHÊN|mudâhwa|omudâhwa|badâhwa|abadâhwa|mudahwa|omudahwa|badahwa|abadahwa|*dâhwa*|*dahwa* | |
| כְּהֻנָּה | ✓ | Rituels | sacerdoce | KEHUNÂ|obudâhwa bube bwabo|bushîge bwabaha obudâhwa|budâhwa|obudâhwa|*dâhwa*|*dahwa* |
| כּוּב | Noms propres | Nubie [Libye] | KÛV|Lubi|Libia|Nubia|Kub — cihugo ecociyerekire bihugo binji by’emwa Kush yo Afrika | |
| כּוּן | ✓ | Noms propres | Koun | KÛN|e Kuni|Kun — lugo omu ishwa lya mwami Hadadezeri w’e Tsoba, Soba |
| כּוֹס | Faune | hibou | ecirifufu|cirifufu|*rifufu*|mbehe | |
| כּוֹרֶשׁ | Noms propres | Cyrus | KÔRESH|Koreshi|Koresh|Sirusi — mwami Sirusi wa Abapersi | |
| כּוּשִׁי-1 | Noms propres | Nubien [Éthiopien, Kouchite] | KÛSHÎ|Kushi|bene Kushi|banya-Etiopiya|banya-Nubiya|*kush*|*nubiya*|*tiopiy*|*tiyop* | |
| כּוּשִׁי-2 | Noms propres | Koushi [Kouchi] | KÛSHÎ|Kushi — shakululûza wa Yehudi; lola Yer 36.14 | |
| כּוּשִׁי-3 | Noms propres | Koushi [Kouchi] | KÛSHÎ|Kushi — îshe w’oùulêbi Sofoniya; Sof 1.1. | |
| כּוּשַׁן רִשְׁעָתַיִם | ✓ | Noms propres | Koushân-Rishéataïm [Kouchan-Richataïm] | KÛSHÂN-RISHE’AT|KÛSHÂN-RISHE’ATAYIM|Kushani-Rishetayimi|Kushân-Risheatayim|Kushân-Rishatayim — mwami w’e Mezopotamiya oku lw’Abacîranuzi omu Israheli |
| כּוּשָׁן | Noms propres | Koushân [Kouchan] | KÛSHÂN|Kushân|Kushani — ishwa lirhali linyi omu cihugo ca bene Madiyani | |
| כּוּשׁ-1 | ✓ | Noms propres | Koush [Kouch] | KÛSH|Kushi|Kush — mugala wa Hamu, Hama, Ham, ye Abanfaransa baderha CHAMbulya omu cihebraniya muli ba H basharhu, enfarasè erhishi hubula: HE, HET, KAF orhaliwa nukuta baderha dagesh |
| כּוּשׁ-2 | Noms propres | Koush [Kouch] | KÛSH|Kush|Hushi|Etiopiya|Etiyopiya|*piya*|*pia* — kandi Kush ali muntu wa bûko bwa Benyamini | |
| כּוּשׁ-3 | Noms propres | Koush | KÛSH|Kush|Kushi | |
| כּוּת | ✓ | Noms propres | Kouth [Kouta] | KÛT|e Kuta|Kut — lugo lw’omu Babiloni e mwênè |
| כּוּתָה | ✓ | Noms propres | Kouth [Kouta] | KÛTÂ|Kuta — lugo lw’omu Babiloni e mwênè |
| כֹּזֵבָא | ✓ | Noms propres | Kozéva [Kozéba] | KOZÊVÂ’|e Kozeba|Kozeva — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| כָּזְבִּי | ✓ | Noms propres | Kozbi | KOZBÎ|Kozbi — mukazi munya-Madiyani |
| כְּזִיב | ✓ | Noms propres | Keziv [Kezib] | KEZÎV|aha Akizibu|Kezib — hantu aho |
| כֹּחַ-1 | ✓ | Faune | varan | KOAH|kadubankula — ye « varanus » omu cilatini |
| כֹּחַ-2 | Attributs | force, puissance | emisi yani|misi|emisi|buhashe|obuhashe|*darhi*|*dârhi*|*ngombe*|*zibuh*|*hash* | |
| כִּידֹן | ✓ | Noms propres | Kidôn [Kidon] | KÎDON|Kidoni — Kidon muntu waligwerhe ecibugaerhi enkafu walidwirhe omucîmba, erhi zihika aha Kidon zalinziguhirimya, lola 1Nga 13,9 |
| כִּיּוּן | Noms propres | Kiyyoun [Kéwan] | KÎYÛN|Kiyun|Kiyuni — muzimu wa Bene Assiriyampu co cêrekano ca « Saturnus » | |
| כִּיס | Objets réels | sac, bourse | KÎS|nshoho|enshoho|*shoho* | |
| כִּישׁוֹר | Objets réels | bâton en bois tenant droit, autour duquel le fil est enlacé | KÎSHÔR|mulindizo gwa karhi bazingirakwa enyusi|karhi kakubusire — balukirakwo emishangi | |
| כָּל־חֹזֶה-1 | ✓ | Noms propres | Kol-Hozé | KOL-HOZÊ|Kol-Hozè|Kalohoze|Koloziya — îshe wa Shalumumurhambo w’oluhande lw’e Misipa, Mitspaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloniemwirhu eba Kalehezo KLHZ, burhanzi ecihebranniya cirhalimwo herufi z’izu/ i, a, e, u, obarhangirira kul aleph na ayin okujira herufi z’izu. |
| כָּל־חֹזֶה-2 | ✓ | Noms propres | Kol-Hozé | KOL-HOZÊ|Kalohoze|Kol-Hozè|Koloziya — mugala wa Hazayashakul$uza wa Measeyabûko bwa Yuda |
| כֶּלֶא | Objets réels | prison | KÊLÊ’|mpamikwa|empamikwa|omu mpamikwa|abashwêkwa|*mpamik*|*shwek*|*shwêk* — abashwekwa kuli kuderha abali omu mpamikwa | |
| כִּלְאָב | ✓ | Noms propres | Kiléav [Kilab] | KIL’ÂV|Kileabu|Kileb — mugala wa Daudi |
| כָּלֵב-1 | Noms propres | Caleb | KÂLÊV|Kalebu|Kaleb — mugala wa Yefunèw’oku bûko bwa Yuda | |
| כָּלֵב-2 | ✓ | Noms propres | Caleb | KÂLÊV|Kalebu|Kaleb — mugala wa Hetsroni, Hesroni, Hezroni, Hezrônw’oku bûko bwa Yuda |
| כָּלֵב-3 | ✓ | Noms propres | Caleb [Caléb] | KÂLÊV|Kalebu|Kaleb — hantu h’emukondwè gwa Israheli |
| כָּלֵב אֶפְרָתָה | ✓ | Noms propres | Hèçrôn, Caleb s’unit à Ephrath [Caleb Efrata, Caleb s’unit à Éfrata] | KÂLÊV-‘EFRÂTÂ|HÊTSRÔN|Hesroni-Kaleb|Hezroni-Kaleb|Hetseon-Kaleb|Hesroni — olya wayankaka Efrata erhi mukage Abiya afà, lola 1nga 2.24 |
| כֶּלֶב | Faune | chien | KÊLEV|kabwa|akabwa|rhubwa|orhubwa|mpungwe|nakâla | |
| כָּלִבִּי | ✓ | Noms propres | calébite, du clan de Caleb | KÂLVÎ|wa kuli bene Kalebu — w’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלוּא | Objets réels | prison | KELÛ’|mpamikwa|empamikwa|amu ka-abashwêke|ka-bashwêke|aka-mpira | |
| כְּלוּב-1 | ✓ | Noms propres | Kelouv [Keloub] | KELÛV|Kelubu|Kelub|Keluv — muntu w’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלוּב-2 | ✓ | Noms propres | Kelouv [Keloub] | KELÛV|Kelubu|Kelub|Keluv — îshe wa Izrimunya-buhashe oku ngoma ya Daudi |
| כְּלוּבַי | ✓ | Noms propres | Keloubaï | KELÛVAY|Kelubayi — mugala wa Hetsroniw’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלוּהוּ | Noms propres | Kelouhi [Kelouhou] | KELÛHÛ|Keluhi|Keluhu — muntu waliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni | |
| כָּלַח | ✓ | Noms propres | Kalah [Kéla] | KÂLAH|Kalaha|Kalah — lugo lw’omu Mezopotamiya |
| כְּלִי הָרֹעִים | ✓ | Objets réels | sac de berger | KELÎ-HO’ÎM|nshoho|nshoho ya mungere |
| כְּלִיא | Objets réels | prison | KELÎ’|mpamikwa — cinwa ca kasharhu eci ciderhwa mpamikwa:kelèkulukeli | |
| כִּלְיוֹן | ✓ | Noms propres | Kilyôn [Kilion] | KILYÔN|Kiliyoni|Kilyôn — mugala wa Elimelek |
| כַּלְכֹּל-1 | Noms propres | Kalkol | KALKOL|Kalkol|Kalikoli — mugala wa Maholi, Maholmugulaw’oku ngoma ya Daudi | |
| כַּלְכֹּל-2 | ✓ | Noms propres | Kalkol | KALKOL|Kalkoli|Kalkol|Kalikoli — mugala wa Zeraw’oku bûko bwa Yuda |
| כְּלָל | ✓ | Noms propres | Kelal | KELÂL|Kelali|Kelal — wa kuli bene Pahati-Mowabu, aliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| כִּלְמַד | Noms propres | Kilmad | KILMA|Kilmadi|Kilmad — lugo lw’omu Mezopotamiya | |
| כַּלְנֵה | Noms propres | Kalné | KALNÊ|Kalnè — lugo lw’e Mezopotamiya | |
| כַּלְנוֹ | Noms propres | Kalno [Kalné] | KALNÔ|Kalno — lugo lw’e Mezopotamiya | |
| כִּמְהָם | Noms propres | Kimham, Kimeham | KIMH£AM|Kimhama|Kimham|Kimeham — mugala wa Berzilayiw’e Galadi | |
| כִּמְהָן | Noms propres | Kimham | KIMHÂN|Kimhan — mugala wa Barzilayiw’e Galadi | |
| כְּמוֹשׁ | Noms propres | Kemosh [Kemoch] | KEMÔSH|Kemoshi|Kemosh — muzimuw’e Mowabu | |
| כַּמֹּן | Flore | cumin | KAMON|bulo|murhi emogomogo zikolesibwa nka nnungu ya biryo | |
| כֵּן, כִּנָּם | Faune | moustique, mouche | KÊN-KNÂM|muhuka|mihuka|omuhuka|emihuka|nzi|nsusi|enzi|ensusi | |
| כַּנֵּה | Noms propres | Kanné | KANÊ|Kanè | |
| כָּנְיָהוּ | Noms propres | Konyahou [Konia] | KONYÂHÛ|Konyahu — mugala wa Yoash, Yowash, mwami omu Juda omu 597 | |
| כְּנָנִי | ✓ | Noms propres | Kenani | KENÂNÎ|Kenani — mulevitienyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| כְּנַנְיָה | Noms propres | Kenanya [Kenania] | KENANYÂ|Kenanya — mulevitiw’ooku ngoma ya Daudi | |
| כָּנַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Kenanyahou [Kenania] | KENANYÂHÛ|Kenanyahu|Kenaniyahu|Kenaniya — mulevitimurhambow’oku ngoma ya Daudi |
| כָּנַנְיָהוּ-2 | Noms propres | Konanyahou [Konania] | KÂNANYÂHÛ|Kanayahu|Kananyahu — muleviti oku ngoma ya Hizkiyahu, rhuderha Ezekiyasi | |
| כָּנַנְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Konanyahou [Konania] | KÂNYÂHÛ|Kenanyahu|Konanyahu|Kananyahu — muleviti oku ngoma ya mwami Yoash, Yowash, rhuderha Yoziasi |
| כְּנַנְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Kenanyahou [Kenania] | KENANYÂHÛ|Kenaniya|Kenanyahu — muleviti murhambo w’oku ngoma ya Daudi |
| כְּנַעַן-1 | ✓ | Noms propres | Canaan | KENA’AN|Kanani|Kenân|Kanan |
| כְּנַעַן-2 | Noms propres | Canaan | KENA’AN|Kanani|Kenân|Kenaan|Kanan | |
| כְּנַעֲנָה-1 | ✓ | Noms propres | Kenaana | KEN’ANÂ|Kanani|Kenana|Kenâna|Kenaana — îshe wa Sedkiyahu, rhuderha Sedekiasimulêbi wa bunywesioku ngoma ya Ahabu, rhuderha Akabu |
| כְּנַעֲנָה-2 | ✓ | Noms propres | Kenaana | KEN’ANÂ|Kenaana — mugala wa Bilahaniw’oku bûko bwa benyabini |
| כְּנַעֲנִי | ✓ | Noms propres | Cananéens [cananéen] | KENA’ANÎ|murhunzi|bene Kanani|ba kuli Kanaani|Abanya-Kanani|*nyakanan*|*kanan* |
| כִּנֶּרֶת-1 | ✓ | Noms propres | Génésareth, Kinnéreth | KINÊRET|Kinereti — nyanja ya Kinereti, Genezaretinyanja eba e Galileya |
| כִּנֶּרֶת-2 | Noms propres | Kinnéreth | KINÊRET|Kinereti|Kineret | |
| כִּסֵּא | Objets réels | siège, trône | KISÊ’|ntebe|entebe|ntebe ya bwami|entebe y’obwami|oku ntebe y’obwami|oku ntebe|*rheges*|*rhegek*|*nteb*|bwasi|*ba bami*|*shungwe*|*buhashe*|*ak’emmanja* *omurhambo* | |
| כְּסִיל-1 | Attributs | stupide, insensé | KESÎL|cinganyi|ecinganyi|cingolongolo|ecingolongola|cizûzù|ecizûzù|*hwinja*|*ngany*|*sirhe* | |
| כְּסִיל-2 | ✓ | Noms propres | Kesil [Kessil] | KESÎL|Kesili|Kesil |
| כְּסִילוּת | Attributs | stupidité | KESÎLÛT|buhwinja|obuhwinja|obunganyi|obuzûzù|isirhe|*hwinja*|*nganyi*|*hwinjagal* | |
| כֶּסֶל | Attributs | reins, confiance | KÊSEL|isirhe, buhwinja|nsiko|kugwarha murhima|bwikubagire|bwikubagirwa | |
| כִּסְלוֹן | ✓ | Noms propres | Kislôn [Kislon] | KISLÔN|Kisloni|Kislôn — îshe wa Eliadadiw’oku bûko bwa Benyamini |
| כְּסָלוֹן | ✓ | Noms propres | Kesalôn [Kessalon] | KESÂLÔN|Kesaloni — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| כְּסֻלּוֹת | ✓ | Noms propres | Kesouloth [Kessouloth] | KESULÔT|Kesuloti|Kesulot — lugo lw’omu ishwa lya Isakari |
| כַּסְלֻחִים | Noms propres | Kaslouah [Kaslou] | KASLUHÎM|Kasiluhimu|Kasiluhim — baKasiluhimu lwali lubaga lwa kuli Misrayim, Misiri oyobali ba kuli Abanya-Misiri abo obwo | |
| כִּסְלֹת תָּבוֹר | ✓ | Noms propres | Kisloth-Tabor | KISLOT-TÂVÔR|Kisiloti-Tabori|Kasilot-Tabor — lugo lw’omu ishwa lya Isakari |
| כֻּסֶּמֶת | Flore | spelt (espèce de blé) | KUSEMET|engano ejira emigati — bishusha amahemba | |
| כֶּסֶף | Objets réels | argent, fortune | KÊSEF|nsaranga|ensaranga|buhirhi|obuhirhi|*guliragw*|*gulir*|*gula*|bikoroti|*ngulo*|*farang*|*masholo*|*marhale*|*gerha*|*irugu*|cikînja|mulinga|*ntûlo*|talenta|*hirhi*|*gula*|sikeli|shekel|citwiro|cuma ca lunyerere | |
| כָּסִפְיָא | ✓ | Noms propres | Kasifya [Kassifia] | KÂSIFYÂ’|Kasifya — hantu h’e Babiloni |
| כַּף | ✓ | Flore | main (cavité, paume de), plante du pied, poignée, pot | KÂF|nfune|bula bwa nfune|lushando|bula bwa lushando|ebibumbire amahi |
| כִּפָּה וְאַגְמוֹן | Attributs | rameau et roseau, tout le monde | KIPÂ-VE’ANMÔN|ecigundu n’amashami|mishugushugu n’amasheke|irhwe n’omucira — mishugushugu n’amashekekuli kuderha buhane kuli boshimpu Nyakasane atwa Israheli irhwhe n’omucira, lola Iz 9.13-14 | |
| כְּפִיר | Faune | lion, lionne, lionceau, fauve | KEPÎR|entale|ntale|kapiri|akapiri|ciryanyi|eciryanyi|*ntal*|*pir*|*ryany*|*simba* — eci cinwa kapîr omu cihebraniya yena kapiri omu mashi; ka ntakuderhaga nti: Les origines bibliques des Bashi, nyabangere.com | |
| כְּפִירָה | ✓ | Noms propres | Kefira | KEFÎRÂ|Kefira|Kafira — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| כפר-1 | Attributs | apaiser | KPR|KFR|nankamuhongera|kuhongera|kurhûza|kukûla omutuko — Oburhe wa mwami, ntumwa ya lufu, murhimanya oburhûza, lola Mig 16.14 | |
| כפר-2 | Attributs | expiation | KPR|KFR|nterekêro y’okubacesa|okulushukûla|nterekêro y’okushukûla ebyaha|embâgwa y’okulyula ebyaha|lyo muciza obuzine bwinyu|kucêsibwa|acêsibwa|*shukûl*|*cêsa*|*cîre*|*cire*|*ciza obuzine*|*ciza*|*bwonj*|*yobôl*|*yôbôl*|*erekêr*|*lokôla*|*terekèro y’okulyula*|*mpyul*|*ntûlo*|*hyula*|*mpyûl*|*lyûla* — ebiri omu WLC Lev 6.30 byo biri omu BHS Lev 7.7 | |
| כפר-3 | Attributs | pardonner, absoudre | KPR|KFR|Banacingwa oku lwihôlo lw’omuko.|babalira ebyaha|rhenza ebyaha|kuzaza omwenda gw’ebyaha|anakangûle ecihugo|barhali bacicêsize|*cinga*|*zaza*|*kangûl*|*cês*|*babal*|*rhenz* | |
| כְּפַר הָעַמּוֹנָה | ✓ | Noms propres | Kefar-Ammona | KEFAR-HÂ-‘AMÔNÂ|Kefara-Ha-Amoni|Kefar-Amona — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| כִּפֻּרִים | ✓ | Attributs | expiation | KIPURÎM|okucîrhênza ebyâha|okushukûla ebyaha|okuciza obuzine|empyulo|empyûlo|kuhyula|kuhyûla|okuhyula|okuhyulira ebyaha|enterekêro|*shukûl*|*hyul* |
| כַּפְתּוֹר | Noms propres | Kaftor | KAFTÔR|Kafutori|Kaftor|mwinjihirizo|mburunguse|murhamba gushweka emitungu aha nyanya — mburunguze z’oku cinaralugendambeba lya mitungoKaftor, luhande lwa cihugo, ali nka co rhuderhwa Kreti buno, ishwa lirhali linyi lya cihugo. | |
| כַּפְתֹּרִים | ✓ | Noms propres | Kaftor, gens de Kaftor | KAFTORÎM|ba Kafutorimu|Ba-Kafutorimi|bantu b’ e Kaftor|e Kafutori|ba kuli Misiri |
| כַּר-1 | Faune | agneau gras, bélier gras | KAR|ebyanabuzi|byanabuzi|engandabuzi|abanabuzi|ngandabuzi|*ana-buzi*|*anabuzi*|*ndabuzi*|*nda-buzi* — byanabuzi bitwedu erhi ngandabuzi ntwedu | |
| כַּר-2 | ✓ | Objets réels | bât du chameau | KAR|ngurha batamalakwo oku ngamiya|*ngarha* *tamal* |
| כְּרוּב-1 | Êtres | cherubim, créature merveilleuse | KERÛV|bakerubini|Kerubi|nshusho ya malahika|*kerub*|*malahik* — ciremwa ca kurhangaza, cimanyiso ca bukulu bwa NyamuzindaSalomoni atulisize bakerubini lyo ayinjihiriza aka-Nyamuzindazali nshusho za bamalahika omu ka-Nyamuzinda, lola 2Nga 3.7 | |
| כְּרוּב-2 | ✓ | Noms propres | Keroub | KERÛV|Kerubu|Kerub — lugo lw’omu Kaldeyo |
| כָּרִי | ✓ | Noms propres | Kariens [Cariens] | KÂRÎ|abasirika b’e Kari|murhwe gw’abalanga mwami|abanya-Kari |
| כְּרִית | ✓ | Noms propres | Kerith | KERÎT|lwîshi lwa Keriti|*Kerit* — lwîshi luba e bushoshôkero bwa Yordani |
| כַּרְכֹּם | Flore | safran | KARKOM|mirhi y’obuku|obuku — mburho baderha safran omu nfarasè | |
| כַּרְכְּמִישׁ | Noms propres | Karkémish [Karkémich] | KARKEMÎSH|Karkemishi|Karkemish | |
| כַּרְכַּס | Noms propres | Karkas | KARKASH|Karkasi — muguma omu barhonyi, nshangi nda za mwami Asuerusi w’e Persi, lola Est 1.10 | |
| כִּרְכָּרָה | Faune | chameau | KIRKÂRÂ|ngamiya|engamiya | |
| כֶּרֶם | Flore | vigne [FF 188.190] | KÊREM|emizabibu|mizabibu|lukoma lwa mizabibu|amashwa g’emizabibu|*ishwa*|*mashwa*|ishwa ly’emizabibu|*zabib* | |
| כַּרְמִי-1 | ✓ | Noms propres | Karmi | KARMÎ|Karmi — mugala wa Rubeni |
| כַּרְמִי-2 | ✓ | Noms propres | Karmi | KARMÎ|Karmi|Karmi |
| כַּרְמִי-3 | ✓ | Noms propres | Karmi | KARMÎ|Karni |
| כַּרְמִי-4 | ✓ | Noms propres | Karmites, descendants de Karmi | KARMÎ|omulala gwa Abakarmi |
| כַּרְמֶל-1 | ✓ | Noms propres | Karmel | KARMEL|Karmeli|Karmel |
| כַּרְמֶל-2 | Noms propres | Carmel | KARMEL|Karmeli|Karmel | |
| כַּרְמְלִי | ✓ | Noms propres | de Karmel | KARMELÎ|w’e Karmeli |
| כְּרָן | ✓ | Noms propres | Kerân [Keran] | KERÂN|Kerani — mugala wa dishân, Dishaniwa kuli bene Sheyiri |
| כַּרְשְׁנָא | Noms propres | Karshena [Karchena] | KERSHENÂ’|Karshena — lola Est 1.14 | |
| כְּרֵתִי-1 | Noms propres | Kerétiens [Crétois, de Kaftor] | KERÊTÎ|bene Kereti|bene Keret — Bantu b’e Kreti, Kaftor | |
| כְּרֵתִי-2 | ✓ | Noms propres | Kerétiens [Crétois] | KERÊTÎ|abanya- Kereti|*keret*|*Kerit* |
| כֶּשֶׂב, כִּשְׂבָּה | ✓ | Faune | mouton, brebis, bélier, agneau, taureau | KÊSHEV|KISHBÂ|cibuzi|bibuzi|ecibuzi|ebibuzi|ngandabuzi|mwanabuzi|mpanzi|*hebe*|*buzi*|*panzi*|*byana* |
| כֶּשֶׂד | ✓ | Noms propres | Kèsed [Kessed] | KÊSHED|Kesedi|Kesed — mugala wa Nahori, Nahorshakulûza wa bene Kaldeyo, Abakaldeya, Abanya-Kaldeyaera munda Irak ali buno |
| כַּשְׂדִּי | Noms propres | Chaldée, Chaldéen, Babylonien | KASDÎ|Kaldeya|munya-Kaldeya|w’e Kaldeya|omuKaldeya|*kaldeya*|*Kalideya* — wa kuli Kesedi, Kesedmugala wa Nahorn’ecihugo cabo | |
| כַּשְׂדִּים | Êtres | astrologues | KASDÎM|abashonga|abalagwe|abalêba ebiri emalunga — lola Dan 2.2 | |
| כַּשָּׁף | Êtres | enchanteur, magicien | KASHÂF|muhamuzi|abahamula|mukurungu|omukurungu|abashonga|abashasi | |
| כֶּשֶׁף | Rituels | incantations, sorcelleries | KÊSHEF|balozi|kuloga|bulozi|abalozi|obulozi | |
| כִּתִּיִּים | Noms propres | Kittim | KITÎYIM|KITÎM|Kitimi|Abanya-Kitim|Kiti | |
| כִּתְלִישׁ | ✓ | Noms propres | Kitlish [Kitlich] | KITLÎSH|Kitilishi|Kitlish — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| כֶּתֶר | Objets réels | couronne | KÊTER|cimanè|ecimanè|bimanè|ebimanè | |
| לֹא רֻחָמָה | Noms propres | Non-Aimée, Lo-Rouhama [Mal-Aimée] | LO’-RUHÂMÂ|Lo-Ruhama|Orhasimirwi|Orharhonyiri — îzino lya mulala gulimwo fungwifungwimwâli wa Hosheya, rhuderha OzeyaNTA LUKOGO lyo izino lya LO Ruhama | |
| לֹא עַמִּי | Noms propres | Étranger | LO’ ‘AMÎ|Lo-Ami|Lurhali-Lubaga-Lwani|K’emahanga — kula banahâ omwana elya BARHALIBIRHU,K’EMAHANGAErhi embaka zali omu mulala zihwa baburhaLUBAGA LWANIna MUSIMWA, lol Hoz 1-2 | |
| לֵאָה | ✓ | Noms propres | Léa | LÊ’Â|Lea|Leya — mwâli wa Labani, muka Yakobo |
| לָאֵל | ✓ | Noms propres | Laël | LÂ’ÊL|Layeli|Lael — îshe wa Eliyasafi, Eliyazafmurhambo w’Abagershoni, bene Geshoni |
| לְאֻמִּים | ✓ | Noms propres | Léoummite [Leoumite] | LE’UMÎM|Baleumini — lubaga lwa kuli Yokshân, Yokishani |
| לְבָאוֹת | ✓ | Noms propres | Levaoth [Lebaoth] | LEVÂ’ÔT|Lebaoti|Levaot — lugo omu ishwa lya Simeoni |
| לְבוֹנָה | ✓ | Noms propres | Levona [Lebona] | LEVÔNÂ|Lebona — hantu aho, lola Bac 21.19 |
| לָבִיא | Faune | lion | LÂVÎ’|ntale|entale|kakiri|mpangaza — entale edesirwe omu binwa binji bya cihebraniya | |
| לְבִיָּא | Faune | lioness | LÂVÎÂ’|ntale-kazi|entale-kazi|ntale nkazi | |
| לָבָן-1 | Noms propres | Laban, blanc | LÂBÂN|Labani|mweru|*eru* — mugala wa Betoneliîshe wa Lea na Raheli, Rachelilola BHS Murh 32.1 biguma na WLC Murh 31.55lola BHS Murh 32.5 biguma na WLC Murh 32.4 | |
| לָבָן-2 | ✓ | Noms propres | Laban | LÂBÂN|Labani — hantu aho |
| לִבְנָה-1 | ✓ | Noms propres | Livna [Libna] | LIVNÂ|Libna|Libna — hantu abarhengaga bujà e Misiri bageragaBHS Mib 33.20 biguma na WLC Mib 33.21 |
| לִבְנָה-2 | Noms propres | Livna [Libna] | LIVNÂ|Libna — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Yuda | |
| לִבְנֶה-1 | ✓ | Flore | peuplier blanc | LIVNÊ|mipepuli — mipepuli myeru |
| לִבְנֶה-2 | Flore | styrax | LIVNÊ|mitudu | |
| לְבָנָה | ✓ | Noms propres | Levana [Lebana] | LEVÂNÂ|Lebana|Levena — mwezi nkuba karhîLebanaLevanamurhambo wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’okurhenga e Babiloni bali lulizibwe |
| לְבֵנָה | Objets réels | brique, pavé | LEVÊNÂ|amatofali|matofali|amadofali|madofali|*madafali*|*cirhindir*|*madofali*|*matofali* | |
| לְבֹנָה | Flore | encens, résine | LEVONÂ|obukù|bukù|*nshângi*|enshângi|buku|*nshangi*|omugi enyanya|Lebona — Lebona hali hantu hofi na Sikem | |
| לְבָנוֹן | Noms propres | Liban | LEVÂNÔN|Libano — lukere lwa ntondo ziri e mwênè gwa Israheli | |
| לִבְנִי-1 | ✓ | Noms propres | Livni [Libni] | LIVNÎ|Livini|Libni — mugala wa Gershôn, Gershoniw’oku bûko bwa Levi |
| לִבְנִי-2 | ✓ | Noms propres | Livni [Libni] | LIVNÎ|Livivi|Livni|Libni — wa kuli bene Merariw’oku bûko bwa Levi |
| לִבְנִי-3 | ✓ | Noms propres | Livnites [Libnite] | LIVNÎ|omulala gwa Livini|omulala gwa Libni|omulala gw’Abalobuni|Libni — ba kuli Libniw’oku bûko bwa Levi |
| לֹד | ✓ | Noms propres | Lod | LOD|Ludu|Lodi|Lod — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| לִדְבִּר | ✓ | Noms propres | Lodevar [Lo-Dabar] | LIDVIR|Lo-Debari|Lodevar|Lodavar|Lo Dabar|Lo-Debari.|Lidbir |
| לְהָבִים | ✓ | Noms propres | Lehav [Lehab] | LEÂVÎM|Lehabimu|Lehab|Lehabi|Lehabimu|Lehabim — lubaga lwa kuli Mitsrayim, Misiri |
| לָהַד | ✓ | Noms propres | Lahad | LAHAD|Lahadi — mugala wa Yehatiw’oku bûko bwa Yuda |
| לוֹ דְבָר | ✓ | Noms propres | Lodevar [Lo-Dabar] | LÔ-DEVÂR|Lo-Debari|Lo-debar|Lodevar |
| לוּבִי | Noms propres | Libyen, de Libye | LÛVÎ|LÛBÎ|Abanya-Libiya|w’e Libiya|munya-Libiya — bantu bayûbaka e Libiya | |
| לוּד | Noms propres | Loud | LÛD|Ludi|Ludu — mugala wa Sem, Semu, Semicihugo, ishwa lya Sem lyo asigiraga Ludi | |
| לוּדִים | Noms propres | Loud, gens de Loud | LÛDÎM|bene Ludimu|abantu b’e Ludi|e Ludi | |
| לוּז-1 | ✓ | Flore | amandier | LÛZ|amandi|mirhi ederhwa amandi — omu nfarsè mpu « amandier » |
| לוּז-2 | ✓ | Noms propres | Louz | LÛZ|Luzo|Luzu|Luzi|Luz — olugo lwaderhagwa Luz lwo Yakobo ahire erya Beteli »nyumpa ya Nyamuzinda », bulya aha Luz abonekeragwa, lola Murh 28.19 |
| לוּחַ-1 | Objets réels | planche | LÛAH|mbaho|*mpaho*|*lupaho*|lubaho|emirhamba|murhamba|*tugikizo* | |
| לוּחַ-2 | Objets réels | tablette | LÛAH|embaho|*mbaho*|enambi|*nambi*|*nàmbi*|*nâmbi*|*mbale*|embale | |
| לוּחִית | Noms propres | Louhith | LÛHIT|Luhiti|Luhit — hantu h’e Mowabu | |
| לוֹט | ✓ | Noms propres | Loth | LÔT|bulangeti|citambara|Loti|Lot — bulangeti, citambaraomu mashi namwo muba izino ly’omuntu mpu ye CITAMBARAoyu citambaro w’omu Bibliya ali mugala wa HaraniHarani alondana bona AbrahamuAbrahamu aligi mîshe wa Loti |
| לוֹטָן | ✓ | Noms propres | Lotân [Lotan] | LÔTÂN|Lotani|Lotân — mugala wa Seyiri |
| לֵוִי-1 | Noms propres | Lévi | LÊVÎ|Levi|*leviti* | |
| לֵוִי-2 | Noms propres | lévite, clans de Lévi [lévites] | LÊVÎ|Omuleviti|muleviti|baleviti|abaleviti|bene Levi|bene-Levi|bûko bwa Levi|*levit*|*ne-Lev* — ba bûko bwa Levi | |
| לִוְיָתָן | Faune | grand dragon, Léviatan | LIVYÂTÂN|Leviatani|ciryanyi w’e lwîshi|*mamba*|*njavu* *lwîshi* *rwîshi | |
| לְחִי | ✓ | Noms propres | Lèhi [Léhi] | LEHÎ|Lehi — hantu aho |
| לֶחֶם פָּנִים | ✓ | Rituels | pain d’offrande | LÊHEM-PÂNÎM|omugati gw’enterekêro|mugati gwa nterekêro|emigati y’enterekêro|emigati y’oburherekêre|kantu kagishe — kuli kuderha « mugati guhêkwa emalanga » (ga Nyamuzinda, Nyakasane) |
| לַחְמִי | ✓ | Noms propres | Lahmi [Lami] | LAHMÎ|Lami|Lahmi — w’e Gatialondana bona Goliatimufilistinimunya-Filistiya |
| לַחְמָס | ✓ | Noms propres | Lahmas [Lahémas] | LAHMÂS|Lahamasi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| לֹט | ✓ | Flore | myrrhe ou fruit du micocoulier ou du châtaignier [type de résine | LOT|bukù|obukù — malehe ga mirhirhwamabona oku hali LÔT, bushiro, bulangeti na LOT, bukù |
| לְטָאָה | ✓ | Faune | lézard [FF 35.52] | LETÂ’Â|musherebera|cibulubulu|omusherebera|ecibulubulu |
| לְטוּשִׁם | ✓ | Noms propres | Letoushite [Letouchite] | LETÛSHIM|Baletusimi|Baletusi — lubaga lwa kuli Yokshân, Yokshani |
| לִילִית | Faune | oiseau de nuit [FF 59.62] | LÎLÎT|kanyunyi ka budufu|akabalala budufu|omuzimu-kazi Liliti | |
| לַיְשָׁה | Noms propres | Laïsha [Laïcha] | LAYSHÂ|Laisha|Layisha — hantu h’omu ishwa lya Benyamini | |
| לַיִשׁ-1 | Faune | lion | LAYISH|ntale|entale — binwa binji bedesire entale omu cihebraniya: binwa ndankaba benna olu lulimi barhanzir’ilama ahali omuzirhu embere baje mula cihugo c’ecumwe balimwo buno!Caba Cheik Anta Diop na Coppens badesire oku omuntu murhanzi e Afrika alama. Buzinda abantu baja babunga n’oku hinduka akakoba k’omubiri omu kushimbana n’emyaka minji balamire hantu halebe. Ebiha akakoba irangi (melanine) mpu bishimbana n’obunji erhi bunyi bw’izûba. Buno abantu barhacibera myaka minji emunda babungire buzira kuhuluka. | |
| לַיִשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Laïsh [Laïch] | LAYISH|Layishi|Laish|Layish — Eryo lyo izîno lya mira lya olugo luderhwa Dani |
| לַיִשׁ-3 | ✓ | Noms propres | Laïsh [Laïch] | LAYISH|Layishi|Layish — muntu w’omu Galimîshe wa Palti, iba murhanzi wa Mikal, buzinda ye washubire muka mwami Daudi |
| לֵכָה | ✓ | Noms propres | Léka | LÊKÂ|Leka — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| לָכִישׁ | Noms propres | Lakish [Lakich] | LÂKÎSH|Lakishi|Lakish|*Lakis* — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| לְמוֹאֵל | Noms propres | Lemouël [Lemouel] | LEMÔ’ÊL|Lemowel|Lemuweli|Lemueli|Lemuwel — ali mwami w’e Masa | |
| לֶמֶךְ-1 | ✓ | Noms propres | Lamek [Lémek] | LÊMEK|LAMEK|Lamek|Lameki — mugala wa Metushayeliwa kuli bene Kayini |
| לֶמֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Lamek [Lémek] | LÊMEK|LAMEK|Lamek|Lameki — mugala wa Metusalemwa kuli bene Seti |
| לַעְדָּה | ✓ | Noms propres | Laéda [Lada] | LA’DÂ|Lada|Lâda|Laada — mugala wa shelacûbaka ca Mareshaw’oku bûko bwa Yuda |
| לַעְדָּן-1 | ✓ | Noms propres | Laédân [Ladan] | LA’DÂN|Ladani|Lâdani — mugala wa Tahanishakulûza wa Yozwe, Yoshuwaw’oku bûko bwa Efrayimu |
| לַעְדָּן-2 | ✓ | Noms propres | Laédân [Ladan] | LA’DÂN|Ladani|Lâdani — wa kuli Gershoniw’oku bûko bwa Levi |
| לַעֲנָה | Flore | absinthe [plante | LA’ANÂ|mutuzô|mutuzo|omutuzo|mituzo|emituzo|okulùza|*kulùl*|*kulul*|*kuluz* — byasi bilulu binakolesibwa bufumu | |
| לַפִּידוֹת | ✓ | Noms propres | Lappidoth [Lapidoth] | LAPÎDÔT|Lapidot|Lapidoti — iba wa Debora, mulêbi-kazi, na mucîranuzi omu Israheli, lola Bac 4.4 |
| לַקּוּם | ✓ | Noms propres | Laqqoum [Laccoum] | LAKÛM|Lakumi|Lakum — lugo lw’omu ishwa lya Nafutali |
| לִקְחִי | ✓ | Noms propres | Liqhi [Liqui] | LIKHI|LIQHI|Liki|Likhi|Likihi — mugala wa shemidaw’oku bûko bwa Menashè |
| לֶשֶׁם-1 | ✓ | Objets réels | pierre précieuse, ligure, jacinthe, turquoise | LÊSHEM|enjwijwi|njwijwi|enjwîjwî |
| לֶשֶׁם-2 | ✓ | Noms propres | Lèshem [Léchem] | LÊSHEM|Leshemi|Leshem |
| לֶשַׁע | ✓ | Noms propres | Lèsha [Lécha] | LESHÂ’|Lesha — lugo olwo |
| מַאֲבוּס | Objets réels | grenier | MA’AVÛS|nguli|enguli | |
| מֹאזְנַיִם | Objets réels | balance | M’OZENAYIM|emirengo|omurengo|mirengo|murengo|cirô|lugero lwa buzirho|lugero|ngero | |
| מְאֵרָה | Rituels | imprécation, malédiction | ME’ÊRÂ|obuhanya|buhanya|kurhumira obuhanya|hehêrera | |
| מִבְחָר | ✓ | Noms propres | Mivhar [Mibar] | MIVHÂR|Mibihari|Mivhar|Mibhar — mugala wa Hagari, rhuderha Agari erhi nfarasè erhuma bulya enakamira Hmulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| מִבְטָח | Attributs | securité, assurance, confiance, sûreté | MIVTÂH|ebi acikubagira|ebi alangalira|buzira côba|buzira kadugundu — Ehi omuntu acîkubagira erhi ehi alangalira yo « mivtah » omu cihebraniya | |
| מְבֻנַּי | Noms propres | Mevounaï [Mebounnaï] | MEBUNAY|Mebunayi | |
| מִבְצָר | ✓ | Noms propres | Mivçar [Mibsar] | MIVTSÂR|lugo luzibuzibu|Mibsari|Mivtsar|Mibsar — lugo luzibuzibumwami w’e Edomu |
| מִבְשָׂם-1 | ✓ | Noms propres | Mivsam [Mibsam] | MIVSÂM|Mibsamu|Mibusamu|Mivsam — mugala wa Ismaeli |
| מִבְשָׂם-2 | ✓ | Noms propres | Mivsam [Mibsam] | MIVSÂM|Mibusamu|Mivsam|Mibsamu — mugala wa Shalumw’oku bûko bwa Simeoni |
| מַגְבִּישׁ | ✓ | Noms propres | Magbish [Magbich] | MAGBÎSH|Magbishi|Magbish — murhambo wa milalaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| מְגִדּוֹ | ✓ | Noms propres | Meguiddo [Méguiddo] | MZGIDÔ|Magido|Megido — lugo lw’omu ishwa lya Menashè |
| מִגְדּוֹל | Objets réels | Migdol | MIGDÔL|Migdol|Migidoli|Migdoli — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga buja bw’e Misiri | |
| מַגְדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Magdiël [Magdiel] | MAGDÎ’ÊL|Magadiyeli|Magdiyeli|Magdieli|Magadiel — murhambo w’e Edomu |
| מִגְדַּל מֵאָה | ✓ | Noms propres | Hananéel | MIGDAL-MÊ’Â|Hananeli|munara gwa Hananeli |
| מִגְדָּל | Objets réels | tour, migdal, bastion | MIGDÂL|enkingi|nkingi|Migdali|Migdal|*munar*|*murhwe* | |
| מִגְדֹּל | Noms propres | Migdol | MIGDOL|Migadoli|Migdol|Migdolumu | |
| מִגְדַּל־אֵל | ✓ | Noms propres | Migdal-El | MIGDAL-‘ÊL|Migidali-Eli|Migdal-El — lugo luzibuzibuomu ishwa lya Nefutali |
| מִגְדַּל־גָד | ✓ | Noms propres | Migdal-Gad | MIGDAL-GÂD|Migdala-Gadi|Migdal-Gad — lugo omu ishwa lya Yuda |
| מִגְדַּל־עֵדֶר | ✓ | Noms propres | Migdal-Eder [Migdal-Éder] | MIGDAL-‘ÊDER|Midal-Ederi|Migdal-Eder — hantunkingi y’Eder |
| מִגְדַּל־שְׁכֶם | ✓ | Noms propres | Migdal-Sichem, Tour de Sichem | MIGDAL-SHEKEM|nkingi ya Sikemi|nkingi ya Sikem |
| מָגוֹג | Noms propres | Magog | MÂGÔG|Magegi|Magog — mugala wa Yafet | |
| מַגָּל | Objets réels | livrer, donner | MAGÂL|kuhâna|kuhira omu maboko ga|kabangûlo | |
| מְגִלָּה | Objets réels | rouleau, livre | MEGILÂ|lugurha|olugurha|ehigurha|citabu|ecizingo c’ecitabu | |
| מָגֵן-1 | Objets réels | bouclier | MÂGÊN|mpenzi|empenzi|*penzi* | |
| מָגֵן-2 | Attributs | bouclier, protecteur | MÂGÊN|nie mpenzi yawe|Nyamubâho ye mpenzi y’oburhabâle bwawe|mpenzi|empenzi|*mpenz*|mulanzi|mufungizi|*lanzi*|*fungiz* | |
| מַגֵּפָה | Divers | peste, défaite | MANÊFÂ|amahanya|mahanya|bantu bàbandwa n’olufu|obuhanya|buhanya|okuhimwa|*hany*|*himw*|*lufu* | |
| מַגְפִּיעָשׁ | Noms propres | Magpiash [Magpiach] | MAGPÎ’ÂSH|Magpiashi|Magpiash|Magipiashi — murhamboenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa kw’e Babiloni | |
| מְגֵרָה | ✓ | Objets réels | scie | MEGÊRÂ|bakaz’ibera enshali|musumeni|omusumeni|*ber*|*cikezo*|*kubeza* *nshâl*|*kond* *mbale* |
| מִגְרוֹן | ✓ | Noms propres | Migrôn [Migron] | MIGRÔN|Migroni|aha Migroni — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| מָדוֹן | ✓ | Noms propres | Madôn [Madon] | MÂDÔN|e Madoni|Madôn — kadalilubanjabukalarhuobukalarhuhantu omu cihugo ca Kanaani, Kanâni |
| מָדַי | Noms propres | Madaï, de Médie, Mède | MÂDAY|Madayi|Medeyi|Madeyi|bishagala bya Medi|e Medi|w’e Medi|Medi — mugala wa Yafetshakulûza wa Abamedi, Banya-Mediomu cishagala c’e cijoco muba omulume ye Madeyi, ka ntaderhaga nti: Les origines bibliaues des Bashi, nyabangere.com; na gala mazino gahwire na ayi,eyi, uyi omu tshiluba gajire gashushana n’agomu Bibliya; caba basomi banji bajira obusagasi baderhe oku Abantu b’omu Afrika y’eno karhî buno, bagwerhe binji bishusha abantu bamira omu Bibliya: Maluku, Yaoudé, na Zimbabwe bagwerhe ecikebu oku myanzi ya Bibliya. Ngala na Kongo bagwerhe binji bishushine n’eby’omu Bibliya. Abasagasi bacirhubwira ebi babwinehttp://israelitesantiquebantous.blogspot.com/2014/03/le-secret-du-vatican-ce-blog-est_4315.html | |
| מִדִּין | ✓ | Noms propres | Middîn [Middin] | MIDÎN|Midini|Midîn — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מִדְיָן | ✓ | Noms propres | Madiân [Madian]; Madianites | MIDYÂN|Medani|Madiyani|Bene Madiyani|Madiani|Mediyani|*madiyani* |
| מִדְיָנִי | ✓ | Noms propres | Madianite [madianite] | MIDYÂNÎ|Madiyaniti|ba Madiyaniti|bene Madiyani|b’e Mediani|b’e Madiani|*Madiani* |
| מַדְמֵן | Noms propres | Madmén [Madmen] | MADMÊN|Madmên|Madmeni|Madimeni | |
| מַדְמַנָּה | ✓ | Noms propres | Madmanna | MADMANÂ|Madmanaa|Madmana|Madman |
| מַדְמֵנָה | Noms propres | Madména | MADMÊNÂ|Madmena | |
| מְדָן | ✓ | Noms propres | Medân [Medan] | MEDÂN|Medani|Medân — mugala wa AbrahamuMediyani mugala wa Abrahamurhurhamanyiri erhi yena Madiyani, bulya ecihebraniya ca mira cirhayandikaga herufi z’izu: a, e, i, o, ugo mango bakag’ikolesa alef, Ayin na Vav nka herufi z’izu. Kurhabala bigolo n’abana ba Abayahudi baburhiragwa emahanga kwarhumaga bayushûla ezo herufi z’izu n’ebindi bimanyiso baderha MATSOT, emyandiko mihyahya elusibwe n’ebi bimanyiso yo Abanfransa baderha « Texte Massoretique |
| מְהוּמָן | Noms propres | Mehoumân [Mehouman] | MEHÛMÂN|Mehumani|Mehumân|nkonè — mwambali wa mwami Asuerusi, Aswerusi (Kzerkzesi) | |
| מְהֵיטַבְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mehétavéel [Métabéel] | MEHÊTAV’ÊL|Mehatabeli|Mehatabel|Mehetabeli|Mehetabeyeli — mâli wa Matredimuka Hadari, mwami w’e Edomu |
| מְהֵיטַבְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mehétavéel [Métabéel] | MEHÊTAV’ÊL|Mehatabeli|Mehatabel|Mehetabeli |
| מַהֲלַלְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mahalalel [Malaléel] | MAHALALE’ÊL|Mahalaleel|Mahalalêl|Mahalaleli — mugala wa Kenân, Kenaniwa kuli bene Seti |
| מַהֲלַלְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mahalalel [Malaléel] | MAHALALE’ÊL|Mahalaleel|Mahalalêl — îshe wa Shefatiyabûko bwa Yudamango ga Nehemiya |
| מַהֵר שָׁלָל חַשׁ בַּז | Noms propres | Maher — Shalal — Hash — Baz — A Prompt — Butin — Proche — Pillage [Vite-au-butin-Fonce-au-pillage] | MAHÊR-SHÂLÂL-BAZ|Maheri-Shalali-Hashi-Bazi|Maher-Shala-Hash-Baz|Hagula-Duba-Cirhuliri-Kucirhoôlera — mugala w’omulêbi Yeshaya, rhuderha Izayahaguli duba, cirholirikula baderha mpu: « Ehiri erubala hya kabwa na muganda » | |
| מַהְרַי | ✓ | Noms propres | Mahraï [Maraï] | MAHRAY|MAHARAY|Maharayi|Maherayi — mulwi w’oku lwa Daudieryo îzino lyanaderhwa omu mashi: « Kabidu » |
| מוֹאָב | Noms propres | Moab | MÔ’ÂV|Mowabu|Moab|Mowab — mugala wa Lotilubaga lwaburhagwa n’oyo muntu Mowabun’ishwa lubamwo izîno liguma n’abantu bamwo | |
| מוֹאָבִי | ✓ | Noms propres | Moabite [moabite] | MÔ’ÂVÎ|ab’e Mowabu|ba kuli Moabu|Mowabu|e Mowabu|Amoni|*moabiti*|*mowabiti* |
| מוֹט | Objets réels | poteau en bois pour porter les objets lourds | MÔT|omulindizo gw’amurhi gumanikwakwo ebizirho|*lindizo* | |
| מוֹטָה | Objets réels | joug | MÔTÂ|enkoba|mushigo muzibu|bujà|obudagulè|budagulè|*shingo*|*buja*|*hehêrer* | |
| מול-1 | ✓ | Rituels | to circumsize; circumcision | MÔL|akembûlwe|kukembûla|olusiku lw’okukembûla|anakembûlwe|*kembûl*|*kêmbûl* |
| מול-2 | ✓ | Rituels | to circumsize (one’s heart) > to (re)commit oneself (to following God) | MÔL|Mukembûle|Nyamuzinda akembûla omurhima gwawe|kuhira omurhima kuli Nnâmahanga|kushimba enjira za Nnâmahanga — mukembûle omurhima, lola Lush 10.16 |
| מול-3 | Divers | to cause to be circumsized; to cut off | MVL|MÂVÊL|kuhuna okukembûlwa|kutwa|*twa* *shisha*|*kembûl* | |
| מוֹלָדָה | ✓ | Noms propres | Molada | MÔLÂDÂ|Molada — lugo lw’omu ishwa lya Yuda n’omu lya Benyamini |
| מוֹלֶדֶת | Êtres | progéniture, famille | MÔLÊDET|cihugo baburhiragwamwo|omulala gwawe n’enyumpa ya sho|mulala|omulala|nyumpa ya larha|omu cihugo waburhiragwa|omu cihugo oburhwa|waburhiragwa aha mwinyu|olya waburhagwa na sho|ecihugo oburhwamwo|*mwana*|*bana*|*bûko*|*cigamb*|*burh* | |
| מוּלָה | ✓ | Rituels | circumcision | MÛLÂ|bukembûle |
| מוֹלִיד | ✓ | Noms propres | Molid | MÔLÎD|Molidi|Molid — wa kuli YRAHMEYELIw’oku bûko bwa Yuda |
| מוֹסֵרָה | ✓ | Noms propres | Mosséroth, Mosséra | MÔSERÂ|Mosera|Moserot|Moseroti — hantu bene Israheli bageraga omu njira y’olubungo kurhega e Misiri |
| מוֹעֵד | Rituels | fête déterminée, Tente de la rencontre | MÔ’ËD|mango makulu|ihêma ly’okubugânana|lukulu lurhegesirwe|endâro|*kulu*|aka-Nyamuzinda | |
| מוֹעַדְיָה | ✓ | Noms propres | Moadya [Moadia] | MÔ’ADYÂ|Moadiya |
| מוֹפֵת-1 | Divers | exemple, symbole, signe | MÔFET|cimanyiso|ecimanyiso|lwiganyo|olwiganyo|enyiganyo|cisomerine|*somerine* | |
| מוֹפֵת-2 | Divers | miracle, merveille | MÔFET|bisomerine|ecisomerine|cisomerine|cirhangâzo|ebirhangâzo|ecirhangâzo|*somerin*|*rhangaz*|*rhangâz*|*sômer*|*manyiso* | |
| מוֹצָא-1 | ✓ | Noms propres | Moça [Mossa] | MÔTSÂ’|Mosa|Motsa|Moza — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| מוֹצָא-2 | ✓ | Noms propres | Moça [Mossa] | MÔTSÂ’|Motsa|Moza|Mosa — mugala wa Zimiri, Zimriw’oku bûko bwa Benyamini |
| מוֹקֵשׁ | Objets réels | piège | karhegè|murhego|omurhego|*rhego*|*buliba*|*keshe* | |
| מוֹרָא | Attributs | crainte, respect | MÔRÂ’|côbà|bacôbohwa|eby’okuyobohya|bakazimurhinya|abagezamwo omusisi|bya kujugumya|*yoboh*|*keng* | |
| מוֹרַג | ✓ | Objets réels | traîneau de battage | MÔRAG|emirindizo|mulindizo|omulindizo|milindizo|ngâle y’okuhûla |
| מוֹרָה | ✓ | Objets réels | rasoir | MÔRÂ|olugembe|lugembe|ngembe|engembe |
| מוֹרֶה-1 | ✓ | Noms propres | Moré | MÔRE|aha murhi gwa More|More — muntu warhengagakwo eryo izînokula bakanaderha mpu: « aha mutudu gwa Naluganda » |
| מוֹרֶה-2 | ✓ | Noms propres | Moré | MÔRE|Morè — ntondo Morè |
| מוֹרֶשֶׁת גַּת | Noms propres | Morèsheth-Gath [Morécheth-Gath] | MÔRÊSHET-GAT|Moresheti-Gati|Mareshti-Gati|Moreshet-Gat — hantu aho | |
| מוֹרַשְׁתִּי | Noms propres | de Morèsheth [Morécheth] | MÔRESHETÎ|w’e Moresheti|muntu oûbaka e Moresheti|munya-Moresheti | |
| מוּשִׁי-1 | ✓ | Noms propres | Moushi [Mouchi] | MÛSHÎ|Mushi|Bene Gershoni n’emilala yabo — mugala wa Merari: Lub 6.19; Mib 3.20; 1nga 6.32;6.47bûko bwa Levi: 1Nga 23.21; 24.26ye warhumaga nderha oku Abashi bali Bene-Levisomaga: Les origines bibliaues des Bashi kuli https://nyabangere.comAbasagasi banji bali bashibiira aho n’okulola erhi Abanya-Afrika bayimbanwa n’olubaga lw’omu Bibliya |
| מוּשִׁי-2 | ✓ | Noms propres | Moushite [Mouchite] | MÛSHÎ|emilala ya bene Mushi|bene Mushi|Abashi|mushiti|banya-Mushi — b’oku bûko bwa Levi |
| מוֹשִׁיעַ | Divers | salut, sauveur | MÔSHÎ’A|akayishimulikûza|kulikûza|muciza|mulikûza|akayishimulikûza|owakufungira|mufungizi|omuyokozi|wamuyôkolaga|Mucunguzi|likûza|*likûz*|*ciz*|*cunguz*|*yôkol*|*côkol*|*lwir*|*ntabâl*|*rhabâl*|*ndikûz* | |
| מִזְבַּח הָעֹלָה | Objets réels | l’autel de l’holocauste | MIZBAH-HÂ’ÔLÂ|oluhêrero lw’enterekêro|oluhêrero ly’ensingônolwa|*luhêrero* | |
| מִזָּה | ✓ | Noms propres | Mizza [Miza] | MIZÂ|Miza — mugala wa Rewelina Reweli ali mugala wa Ezaumwinjikulu wa Ezau |
| מָזוֹר | Objets réels | ulcère | MÂZÛR|mubuha|kafinjo|cisarhazo|*sarhaz* | |
| מַזְכִּיר | Êtres | enregistreur, chroniqueur | MAZKÎR|murhindisi w’emyandiko|mwandisi w’empiriri|mwandisi w’enganîro|mwandisi|*ndisi*|*andiko*|*bîka* *andiko* | |
| מְזִמָּה-1 | Attributs | discrétion | MEZIMÂ|kulanga ihwe|ntabera ihwe|kurhabera amahwe|*ihwe*|*mahwe* | |
| מְזִמָּה-2 | Attributs | réflexion, pensée, plan | MEZIMÂ|oburhimanya|burhimanya|nkengero|olukengero|omuhigo|muhigo|nkulikanyo|*hig* | |
| מִזְמוֹר | Divers | psaume | MIZMÔR|ennanga|lulanga|isala lizihwa|*nga* | |
| מַזְמֵרָה | Objets réels | serpette | MAZMÊRÂ|kashungûlo|kabangûlo | |
| מִזְרֶה | Objets réels | van (agriculture) | MIZRE|lwibo|olwibo|nyibo — balukolesa okuyêrûla emogomogo za mahemba, bishimbo erhi bulo, erhi bigonje n’ebindi n’ebindi | |
| מחה-1 | Attributs | atteindre, essuyer | MÂHÂ|MHH|kuhika rhubarhinde kwo|kuhôrhola|kuzaza ecitabu|kuzaza ebyaha|kubabalira|kushâba|kuholola | |
| מחה-2 | Attributs | atteindre, essuyer | MÂHÂ|MHH|kuhika|rhubarhindekwo|gwahirigirha|kuhorhola|kurhenza omu bukengere|kushâba|naholola|nâzâza izîno ly’Ameleki|okumugalagaza | |
| מְחוּגָה | Objets réels | boussoles, compas | MEHÛGÂ|mugozi|lugero|lukolôlo|lugero lw’enyunda iniz’igulu | |
| מְחוּיָאֵל | ✓ | Noms propres | Mehouyaël | MEHÛYÂ’ÊL|Mehuyael|Mehuyaeli — mugala wa Iradiwa kuli Kayini |
| מַחֲוִים | ✓ | Noms propres | Mahawim [Mahava] | MAHAVÎM|w’e Mahava|b’e Mahava — muntu w’e Mahava |
| מָחוֹל-1 | Divers | danse en rond | MÂHÔL|masamo|masâmo|maliza ga cizînge | |
| מָחוֹל-2 | Noms propres | Mahol | MÂHÔL|Mahol|Maholi — îshe wa Kalkoli na Dardamugula w’oku ngoma ya Daudie bushi nayo eba abahabwa izino lya MASÂMO | |
| מַחֲזִיאוֹת | ✓ | Noms propres | Mahazioth | MAHAZÎ’ÔT|Mahaziyoti|Mahaziot — mugala wa Hemanimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku lwa Daudi |
| מְחִידָא | ✓ | Noms propres | Mehida [Méhida] | MEHÎDÂ|Mehida — murhambo wa milalamurhumizi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’okurhenga ebwa kululizibwa e Babiloni |
| מְחִיר | ✓ | Noms propres | Mehir [Méhir] | MEHÎR|Mehiri|mehir|cishingo|ngulo|citwiro — mugala wa Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| מַחֲלָב | Noms propres | Mahalèv [Mahaleb] | MAHALÂV|Mahalev|Mahalebu — hantuomu ishwa lya Aseri | |
| מַחְלָה-1 | Noms propres | Mahla [Mala] | MAHLÂ|Mahla|Mala — mâli wa Zelofhadw’oku bûko bwa Menashè | |
| מַחְלָה-2 | Noms propres | Mahla [Mala] | MAHLÂ|Mahla|Mahla — mugala wa Hamoleketi, Hamoleketw’oku bûko bwa Menashè | |
| מַחְלוֹן | ✓ | Noms propres | Mahlôn [Malon] | MAHLÔN|Mahiloni|Mahlon — mugala wa Elimeleki |
| מַחְלִי-1 | ✓ | Noms propres | Mahli [Mali] | MAHLÎ|Mahali|Mahli — mugala wa Merariw’oku bûko bwa Levi |
| מַחְלִי-2 | ✓ | Noms propres | Mahli [Mali] | MAHLÎ|Mahali|Mahli|Mali — mugala wa Mushiw’oku bûko bwa Levi |
| מַחְלִי-3 | ✓ | Noms propres | Mahlite [Malite] | MAHLÎ|mulala gwa Mahali|emilala y’abanya-Mahali|ba kuli Mahali|bene Mahali |
| מָחֲלַת-1 | ✓ | Noms propres | Mahalath | MAHALAT|Mahalata|Mahalat |
| מָחֲלַת-2 | ✓ | Noms propres | Mahalath | MAHALAT|Mahalati|Mahalat |
| מְחֹלָתִי | ✓ | Noms propres | Mehola [Adriel] | MEHOLÂTÎ|Mehola|w’e Mehola — mutu w’e Abeli-Mehola |
| מַחֲנַיִם | Noms propres | Mahanaïm | MAHANAYIM|Mahanayimi|Mahanayimu|Mahanayim — lugo lwa Baleviti omu ishwa lya Gadi | |
| מַחְסֶה | Attributs | refuge, abri | MAHSE|MAHASE|lwâkiro|lwakiro|makiro|mâkiro|*yâk*|*yâkir*|*akiro*|*fulik* | |
| מַחְסוֹם | Objets réels | muselière | MAHSÔM|MAHASÔM|cisezo|ciziriko | |
| מַחְסֵיָה | Noms propres | Mahséya [Maasséya] | MAHSÊYÂ|Maseya|Mahseya — ishe wa Neriyashakulu wa Baruku na Seraya | |
| מַחֲרֵשָׁה | ✓ | Objets réels | soc | MAHARÊSHÂ|kabangûlo|emishurhi|mishùrhi |
| מַחַת-1 | ✓ | Noms propres | Mahath | MAHAT|Mahati|Mahat — mugala wa amasayishakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi |
| מַחַת-2 | ✓ | Noms propres | Mahath | MAHAT|Mahati|Mahat — mugala wa Amasayiw’oku bûko bwa Levimango ga Hizkiya, rhuderha Ezekiasi |
| מַחַת-3 | ✓ | Noms propres | Mahath | MAHAT|Mahati|Mahat — muntu wa bûkobwa Leviomu mango ga Hizkiyah, rhuderha Ezekiyasi |
| מַטֶּה | Êtres | branche, brindille | MATE|ishami|karhi|hirhi|bûko|itumu|buhane|ndêko|ndêko|*milala*|*mulala*|*bene*|*mûko* | |
| מַטְרֵד | ✓ | Noms propres | Matred | MATRED|Matredi|Matred — ishe w’omunyere Mehatabeli |
| מַטְרִי | ✓ | Noms propres | Matri | MATRÎ|Matri — wa mulala gwa Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| מֵי זָהָב | ✓ | Noms propres | Mê-Zahav [Mé-Zahab] | MÊ-ZÂHÂV|e Me-Zahabu|e Me-Zahav|Me-Zahabu |
| מֵידְבָא | ✓ | Noms propres | Madaba [Mèdeba, Médeba] | MEDVÂ’|Mediba|Medeba |
| מֵידָד | ✓ | Noms propres | Médad | MÊDÂD|Medadi|Medad — mugula omu Israheli oku lwa Musa |
| מִיכָא-1 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ’|Mika|Mikea — bwofofi bw’izîno Mi-Ka-el, kuderha ndi oli nka Nyamuzinda, ndi wakahigiza Nyamuzindawa kuli bene mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| מִיכָא-2 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ’|Mika|Mikea — mugala wa Zikri, baderha Zabdiîshe wa Mataniya, muleviti |
| מִיכָא-3 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ’|Mika|Mikea — mulevitienyuma z’okurhenga buja bw’e babiloni |
| מִיכָאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli|Mikael — ishe wa Seturu, erya nyênziw’oku bûko bwa AseriMi: ndi?Ka: akaÊl: Nyamuzindaeryo izino kuli kuderha: NDI-OLI-AKA-NYAMUZINDA, ndi wakahigiza Nyamuzinda? |
| מִיכָאֵל-10 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — ishe wa zebadiyaoku lwa Ezra |
| מִיכָאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — mugala wa Yehoshafat, mwami w’e Yudeya |
| מִיכָאֵל-3 | Noms propres | Michel | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli|Mika|Misheli|Misheri — ciremwa c’oku nkuba, empingu, murhwali w’Israheli, Dan 10.13 | |
| מִיכָאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaheli|Mikaeli|Mika — bantu banji bagwerhe eryo izinow’oku bûko bwa Gadi |
| מִיכָאֵל-5 | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — mugala wa Baaseyashakulûza wa Asafi, Azafw’oku bûko bwa Levi | |
| מִיכָאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaheli|Mikaeli — mugala wa Izrahyaw’oku bûko bwa Isakari |
| מִיכָאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli|Mikaheli — mugala wa Beriyamugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| מִיכָאֵל-8 | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — mulwi wa bûko bwa Menashè oku lwa Daudi | |
| מִיכָאֵל-9 | ✓ | Noms propres | Mikaël | MÎKÂ’ÊL|Mikaeli — îshe wa Omriw’oku bûko bwa Isakariw’oku ngoma ya Daudi |
| מִיכָה-1 | Noms propres | Mika | MIKÂ|Mikayahu|Mika — muntu w’omu bûko bwa Efrayimubwofi bw’izino MIKEYÂHÛ »Ndi oli aka Nyamubâho », ndi wakahigiza Nyamubâho » | |
| מִיכָה-2 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mîkayahu|Mika|Mikaeli|mugala wa shimeyi|bûko bwa Rubeni — mugala wa Shimeyiw’oku buko bwa Rubeni |
| מִיכָה-3 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mika — wa kuli mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| מִיכָה-4 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mika|Mikeya|Mikaeli — mulevitiw’oku ngoma ya Daudi |
| מִיכָה-5 | ✓ | Noms propres | Michée | MÎKÂ|Mikayahu|Mikeya — mugala wa Yimlaoku ngoma ya mwami Ahabu, Ahab, rhuderha Akabu |
| מִיכָה-6 | ✓ | Noms propres | Mika | MÎKÂ|Mika|Mikaeli|Mikayahu — muntu wa mango ga mwami Yozias, Yoshiya, Yoshiyahu |
| מִיכָה-7 | Noms propres | Michée | MÎKÂ|Mikaya|Mikayahu|Mika|Mikaeli — mulemi oku ngoma ya mwami Yotamu | |
| מִיכָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Mikaya | MÎKÂYÂ|Mikaya — îshe wa Akborimunyabuhashe oku lwa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| מִיכָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Mikaya | MÎKÂYÂ|Mikaya — badâhwa banji bàgwerhe elyo izino enyuma z’okurhenga e Babiloniw’oku bûko bwa Levioku lwa Nehemiya |
| מִיכָיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Mikayahou [Mikaya] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayahu|Mikeyo — mukazimâli Urielinina wa mwami Abiya, lola 2Nga 13.2 |
| מִיכָיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Mikayahou [Mikaya] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayahu — mulumemunya-buhashew’oku ngoma ya mwami Yoshafat |
| מִיכָיְהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Mikayehou [Mika] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayahu|Mika — eri îzino linahabwe abanyere n’abarhabanaoyu mulume, w’omu ishwa lya Efrayimu |
| מִיכָיְהוּ-2 | Noms propres | Michée | MÎKÂYÂHÛ|Mikayehu|Mikayahu — mugala wa Yimlamulêbi oku lwa Ahabu | |
| מִיכָיְהוּ-3 | Noms propres | Mikayehou [Mika] | MÎKÂYÂHÛ|Mikayehu|Mikayahu — mulumemugala wa Gemariyaoku lwa Yehoyakimu, Yehoyakim | |
| מִיכַל | Noms propres | Mikal | MÎKAL|Mikala|Mikal — mukazimwâli wa mwami Saulumuka mwami Daudi, lola 1Sam 14.49 | |
| מִיָּמִין-1 | ✓ | Noms propres | Miyamîn [Miamin] | MIYÂMÎN|Miyamini|Miyamîn — mudâhwaw’oku bûko bwa Leviw’oku lwa Daudi |
| מִיָּמִין-2 | ✓ | Noms propres | Miyamîn [Miamin] | MIYÂMÎN|Miyamini|Miamini|Miyamîn — mulumewa kuli Paeosh, Pareyosh, Pareyoshiwa mango ga Ezra |
| מִיָּמִין-3 | Noms propres | Miyamîn [Miamin] | MIYÂMÎN|Miyamini|Miyamîn — bantu banjibadahwa banji bagwerhe elyo izînooku lwa Zorobabeli | |
| מִין | Divers | sorte, espèces | MÎN|lubero|mbero|obûko|amûko|bûko|mûko | |
| מֵיפַעַת | Noms propres | Méfaath | MÊFA’ÂT|Mefati|Mefât — lugo lwa Baleviti omu lya Rubeni | |
| מֵישָׁא | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHÂ’|Mesha — mugala wa Shaharayimuw’oku bûko bwa Benyamini |
| מִישָׁאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHÂ’ÊL|Mishaheli — muntu w’omu bûko bwa Levimugala wa Uzieli, lola Lub 6.22 |
| מִישָׁאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHÂ’ÊL|Mashaheli|Mishaeli|Mishael — mulumemango ga Ezra |
| מִישָׁאֵל-3 | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHÂ’ÊL|Mishaheli|Mishaeli|Mishael — mwira wa Danieli, lola Dan 1.6 | |
| מֵישַׁךְ | Noms propres | Méshak [Méchak] | MÊSHAK|Meshak|Meshaki — izîno Abanya-Kaldeyo baderha Mishaheli, Mishaelolya mwira wa Daniel | |
| מֵישַׁע | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHA’|Mesha — mulumemwami w’e Mowabuoku lwa Ahabu, rhuderha Akabu, Akab |
| מֵישָׁע | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHÂ’|Mesha — mugala wa Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| מֵישָׁרִים | ✓ | Attributs | droiture | MÊSHÂRÎM|obushinganyanya|bushinganyanya|obutudu|butudu|ebishinganine|ebikubusire|kukengana|abakengana|kurhalenganya|*yumanyan*|*lembed*|*shingany*|*umvika* |
| מִישׁוֹר | Attributs | niveau, plaine | MÊSHÛR|ndekêra|lubanda|aha ahikire|aha bihikire|obushinganyanya | |
| מַכְבֵּנָה | ✓ | Noms propres | Makbéna | MAKBÊNÂ|Makbena — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מַכְבַּנַּי | Noms propres | Makbannaï | MAKBANAY|Makbanayi | |
| מָכִי | ✓ | Noms propres | Maki | MÂKHÎ|Maki — ishe wa Geul, Geweli, Gewelnyênziy’oku bûko bwa Gadi |
| מָכִיר-1 | ✓ | Noms propres | Makir | MÂKHÎR|Makiri|Makiro — mulumemugala wa Menashèîshe wa Galaadi |
| מָכִיר-2 | ✓ | Noms propres | Makir | MÂKHÎR|Makiri|Makiro — mulumemugala wa Amieli, Amiyeli |
| מָכִירִי | ✓ | Noms propres | Makirite | MÂKHÎRÎ|omulala gw’Abamakiri|omulala gwa Makiri|bene Makiri |
| מִכְלָא | Objets réels | bergerie, parc | MIKHLÂ’|bulambo|obulambo|côgo ca bishwekwa | |
| מִכְמָר | Objets réels | filet, piège | MIKHMÂR|keshe|akeshe|murhego|omurhego|orhweshe|rhweshe|mirhego|emirhego|*rheg* | |
| מִכְמֶרֶת | Objets réels | filet | MIKHEMÊRET|keshe|rhweshe|akeshe|orhweshe | |
| מִכְמָשׂ | Noms propres | Mikmas | MIKHMÂS|Mikimasi|aha Mikimasi — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| מִכְמְתָת | ✓ | Noms propres | Mikmetath [Mikmétath] | MIKHMETAT|Mikimetati|e Mikimetati|Mikmetat — lugo lw’omu ishwa lya Menashèn’omu lya Aseri |
| מַכְנַדְבַּי | ✓ | Noms propres | Maknadevaï [Maknadebaï] | MAKHNADBAY|Miknadevayi|Mikinadebayi|Makenadebayi|Maknadebay |
| מְכֹנָה | ✓ | Noms propres | Mekona | MEKHONÂ|aha Mekona|Mekona |
| מַכְפֵּלָה | ✓ | Noms propres | Makpéla | MAKHPÊLÂ|Makipela — lwâla olwo ishiriza lya Mambri omu Hebroni |
| מִכְרִי | ✓ | Noms propres | Mikri | MIKHRÎ|Mikri — shakulûza wa Elaw’oku bûko bwa Benyamini |
| מְכֵרָתִי | ✓ | Noms propres | Mekératite [Mekéra] | MEKHÊRÂTI|w’e Mekera |
| מַכְתֵּשׁ | Noms propres | ville basse | lugo lw’erubanda|lubanda|cishakulo|bishakulo|cijigo|bijigo|Maktêsh ciri cigabi ca Yeruzalemu ciri e kabanda|cibuye|ecibuye | |
| מַלְאָכִי | Noms propres | Malachie | MAL’ÂKHÎ|Malakiya — olya mulêbi oyo | |
| מַלְבֵּן | Objets réels | four à briques, terrasse de briques | MALBÊN|bakaz’iforhomola amatofali|cirundo ca kuyôkera amatofali|ciko ca matofali|nnâbûle ya matofali|*ciko*|*buhya bwa muliro* | |
| מִלּוּאִים | ✓ | Rituels | installation d’un prêtre | MILÛ’ÎM|kuyîmika|kuyîmika omudâhwa|*yimika*|*yîmik*|*yimikw*|*yimanik* |
| מַלּוּחַ | Flore | mauve (plante; FF 136.137) | MALÛK|MALÛKH|makerêrhè — hirhi hya bwâso bushusa ecibogo cêru (fr. mauve, bleu) | |
| מַלּוּךְ-1 | Noms propres | Mallouk | MALÛK|MALÛKH|Maluku|Maluk — mugala wa Malukshakulûza wa Etaniw’oku bûko bwa Levik’orhabwini oku chef Maluku, ishwa Maluku hofi na Kinshasa nabo Bene Levi, lola WCL 1Nga 6.44, BHS Ezr 10.29; Ezr 10.32muli « Les Bantous sont les anciens Juifs Hébreux Israelite,Israel Bantous Hébreu.comm (6 mars 2014)bayerekine oku mazino manji ga bantu na ag’ahantu omu Bibliya gali omu ndimi za Afrika oku omanyire ecihebraniya anagabona duba duba.Eyo myanzi yanamanyirirwa omu kulola amazino kurhenga e Camerou kuhika e Zimbabwe. | |
| מַלּוּךְ-2 | ✓ | Noms propres | Mallouk | MALÛK|MALÛKH|Maluku|Maluk — bantu banji bàgwerhe eryo izînobaliyansire abakazi banyamahangaenyuma z’okurhenga omu buja bw’okululizibwa e Babiloni |
| מַלּוּךְ-3 | Noms propres | Mallouk | MALÛK|MALÛKH|Maluki|Maluku|Maluk — bantu banji bàgwerhe eri izînoenyuma z’okurhenga buja bwa Babiloni, lola Neh 10.4; 10.27; 12.2 | |
| מַלּוֹתִי | ✓ | Noms propres | Malloti | MALÔTÎ|Maloti|Malot — mugala wa Hemanimwîmbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku lwa Daudi |
| מְלַטְיָה | ✓ | Noms propres | Melatya [Melatia] | MELATYÂ|Melatiya — mulume w’e Gabaonienyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מְלִיכִי | ✓ | Noms propres | Melikou | MELÎKÎ|Meliki — mudâhwamurhambo wa milalaw’oku bûko bwa Yudaw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מֶלֶךְ-1 | Êtres | roi | MÊLEKH|MÊLEK|mwami|omwami|bami|abami — mugala wa Mikeya naye ye MLK (Mwami) izîno lyage. Câba n’e Bushi eri abayirikwa erhi abaciyirika elya Mwamiw’oku bûko bwa Benyamini | |
| מֶלֶךְ-2 | ✓ | Noms propres | Mèlek [Mélek] | MÊLEKH|MÊLEK|Meleki — mugala wa Mikeyaw’oku bûko bwa Benyamini |
| מֹלֶךְ | Noms propres | Molek, Milkom | MÔLEKH|MÔLEK|Moleki|Molek|Milkomi|Milkom|Moloki — muzimu wa Abakanaaniakag’irherekêrwa orhubonjo, rhunigwe. ecitabu ca Bibliya cihanzize ebyo bitulira nzara, ciri câha cinene, lola Lush 18.9-10; Lev 18.21; 20.2-5; 1Bam 11.7; 2Bam 23.10 | |
| מַלְכֹּדֶת | Objets réels | piège | MALKODET|murhego|omurhego|mirhego|emirhego | |
| מַלְכָּה | Êtres | reine | MALKÂ|Omwamikazi|mwamikazi|mwami-kazi|omwami-kazi | |
| מִלְכָּה-1 | ✓ | Noms propres | Milka | MILKÂ|Milka — mwâli Haranimuka Nahori, Nahor |
| מִלְכָּה-2 | ✓ | Noms propres | Milka | Milka — mwâli wa Selofadibûko bwa Menashè |
| מַלְכִּי־צֶדֶק | ✓ | Noms propres | Melkisédeq [Melkisédec] | MALKÎ-TSÊDEK|MELKÎ-TSÊDEK|Melkisedeki — mwami w’e Salem |
| מַלְכִּי־שׁוּעַ | ✓ | Noms propres | Malki-Shoua [Malkichoua] | MALKÎ-SHÛ’A|Malikishuwa|Malkishuwa |
| מַלְכִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Malkiël [Malkiel] | MALKÎÊL|Malkieli|Malkiel|Malkiyeli — mugala wa Beriyaw’oku bûko bwa Aseri |
| מַלְכִּיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Malkiélites | MALKÎ’ÊLÎ|omulala gw’Abamalkieli|abakuli Malkieli |
| מַלְכִּיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mugala wa Etni, Etinishakulûza wa Azaf, rhuderha Azafi, Asafiw’oku bûko bwa Levi |
| מַלְכִּיָּה-2 | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — shakulûza w’omudâhwa Adaya | |
| מַלְכִּיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mudâhwaw’oku ngoma ya Daudi |
| מַלְכִּיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — bantu banji bàgwerhe elyo izînobalimwo abàliyansire abakazi b’e mahangaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-5 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mugala wa Harimiakag’ishakûlula engurhu za Yeruzalemuenyuma ly’omubujà bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-6 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mugala wa Rekabuakag’ishakûlula engurhu za Yeruzalemuenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-7 | ✓ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malkiya — mutuzi wa masholoakag’ishakûlula engurhu za Yeruzalemuenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַלְכִּיָּה-8 | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂ|Malikiya|Malkiya — bantu banji bàagwerhe ery’izînow’oku bûko bwa Levienyuma z’obujà bw’ e Babiloni | |
| מַלְכִּיָּהוּ | Noms propres | Malkiya [Malkia] | MALKIYÂHÛ|Malkiya|Malikiya — mugala wa mwami Sedekiyahu, rhuderha Sedekiasiomu mango ga Yeremiya, Yirmiyahuiri izino kuli kuderha YAH, bwofi bwa YHWH, ye Mwami, Nyamubâho ye Mwami | |
| מַלְכִּירָם | ✓ | Noms propres | Malkiram | MALKÎRÂM|Malkiramu|Malkiram — mugala wa Yehoyakînw’oku bûko bwa Yuda |
| מַלְכָּם | Noms propres | Malkam | MALKÂM|Malkomo|Malkam — mugala wa Shaharayimu, ShaharayimBuko bwa Benyamini | |
| מִלְכֹּם | ✓ | Noms propres | Milkom | MILKOM|Milkomi|Milkomo|Milikomi|Moleki — muzimu w’Abakanaaneyiakag’irherekêrwa abanabibliya ahanzize ebyo rhwabwine oku izu « Moleki, Moloki » |
| מְלֶכֶת הַשָּׁמַיִם | Noms propres | Reine du ciel | MELÊKET-HASHÂMAYIM|Mwamikazi w’empingu|Mwamikazi w’emalunga — muzimu , muguma omu banyamuzinda b’obwihambi, lola Yer 7.16-20Omulebi Yzeremiya yene odesire oyo karhanu omu kulongoza olubaga luli lwamugashaniza luleke Nyamuzinda | |
| מִלֲלַי | ✓ | Noms propres | Milalaï | MILALAY|Milalayi — mudâhwaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַלְמַד | ✓ | Objets réels | aiguillon de boeuf | MALMAD|omusholo gw’okuhuga enkafu |
| מְמוּכָן | Noms propres | Memoukân [Memoukan] | MENÛKÂN|Menukân|Menukani — muhanûzi wa mwami Asuerusi | |
| מַמְרֵא-1 | ✓ | Noms propres | Mamré | MAMRE’|Mambri |
| מַמְרֵא-2 | ✓ | Noms propres | Mamré | MAMRE’|Mambri |
| מָנוֹחַ | ✓ | Noms propres | Manoah [Manoa] | MÂNÔAH|Manoahi|Manoahi|Manoah |
| מְנוֹר אֹרְגִים | ✓ | Objets réels | ensouple | MENÔR-‘ORNÎM|mulindizo gwa kahunga-migozi|mulindizo gw’omuhunzi w’emigozi.|omulonge|omulonge |
| מִנְחָה | Rituels | don | MINHÂ|arhûla nterekero|entûlo|ntûlo|nterekêro|ngalo|engalo|ahîre|Ahâ|ecishêgo|luhembo|oluhembo|enterekêro|wankahêra|wankarherekêra | |
| מְנֻחוֹת | ✓ | Noms propres | Manahtites [Menouhoth] | MENAHÔT|ab’e Manahoti — menahôt bwo bunji bwa manahâ o,u cihebraniyaNkaba eco cishagala gali mahêro |
| מְנַחֵם | Noms propres | Menahem | MENAHÊM|Menahemu — mugala wa Gadimwami w’omu Israheli 752-742 | |
| מָנַחַת-1 | ✓ | Noms propres | Manahath | MÂNAHAT|Manahati — mugala wa Shobaliwa kuli Seyiri, Seir |
| מָנַחַת-2 | ✓ | Noms propres | Manahath | MÂNAHAT|Manahati — hantu omu ishwa lya Yuda |
| מָנַחְתִּי | ✓ | Noms propres | Manahtites [Manahath] | MÂNAHATÎ|MÂNHATÎ|ab’e Manahati|w’e Manahati |
| מִנִּי | Noms propres | Minni | MINÎ|Mini — bwami omu mami asharhu Babiloni ashibulwire; Yer 51.27: Ararati, Mini na Ashekenazi | |
| מִנְיָמִן-1 | ✓ | Noms propres | Minyamîn [Miniamin] | MINYÂMIN|Minyamini — mudâhwa gwarhi 2Nga 31.15 |
| מִנְיָמִן-2 | ✓ | Noms propres | Minyamîn [Miniamin] | MINYÂMIN|Minyamini — mudâhwa |
| מִנְיָמִן-3 | ✓ | Noms propres | Minyamîn [Miniamin] | MINYÂMIN|Minyamini |
| מִנִּית | ✓ | Noms propres | Minnith | MINÎT|Miniti — hantu aho |
| מְנַשֶּׁה-1 | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè|Menashè — mugala wa Yozefu, Yuzufucûbaka c’obûko bwa Menashè, rhuderha Manase omu Israheli | |
| מְנַשֶּׁה-2 | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè — mugala wa Yehizekiyahu, rhuderha Ezekiasimwami w’omu Yuda omu 687 | |
| מְנַשֶּׁה-3 | ✓ | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè — mulume oyowa kuli Pahati-Mowabu, lola Ezr 10.30 |
| מְנַשֶּׁה-4 | ✓ | Noms propres | Manassé | MENASHÊ|Menashè — mulumewa kuli bene Hashumu, lola Ezr 10.33 |
| מְנַשִּׁי | Noms propres | de Manassé | MENASHÎ|Bene-Menashè|obûko bwa Menashè — ab’oku bûko bwa Menashè | |
| מַסָּה | Noms propres | Massa | MASÂ|Masa — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga omu bujà bw’e Misiri | |
| מְסוּכָה | Flore | épine, chardon, bruyère [FF 186] | MESÛKÂ|mahwa|amahwa|mushûgi|omushûgi|emishûgi | |
| מַסְמֵר | ✓ | Objets réels | ongle | MESMÊR|emisumari|misumari|musumari|emisumari|lûnu|nyûnu — eci cinwa « mesumar » co carhengagakwo « musumari » omu ciswahiri n’omu mashicikwone omu cihebraniya kuli kuderha nyûnu; kwo barholire enshusho oku nyûnu omu kuyirika omusumari nkaba |
| מִסְפָּר | ✓ | Noms propres | Mordokaï | MISPÂR|kandi ye MORDOKAY|Mispar|Misperi|Mardokayi|mispar kuli kuderha:|luporo|nganiro|mubalè|lukalaba — luporo,lulubi,mubalè, lukalabaMispar ali muntuenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מֹסֵרוֹת | ✓ | Noms propres | Mosséroth | MOSÊRÔT|Moseroti|Maserot — hantu bene Israheli bageraga omu lubungo kurhenga bujà bw’e Misiri |
| מַעֲדַי | ✓ | Noms propres | Maadaï | MA’ADAY|Madayi|Maadayi — mulume waliyansire omukazi munyamahangaenyuma w’obujà bw’okululizibwa e Babiloni |
| מַעַדְיָה | ✓ | Noms propres | Maadya [Maadia] | MA’ADYÂ|MA’ADEYÂ|Maadya|Mâdya |
| מַעְדֵּר | Objets réels | houe, sarcloir | MA’ADÊR|nfuka|enfuka|ehigembe|higembe|engembe|rhugembe | |
| מָעוֹז | Objets réels | forteresse, refuge | MÂ’OZ|hantu hakulu|hantu hazibuzibu|lwakiro|makiro|bugale|*lbugale*|*akiro*|*fulik* — bugale aha kuli kuderha omu nfarasè « rempart », lola Neh 8.10kandi rhwabwine Migdol na Migdal | |
| מָעוֹךְ | ✓ | Noms propres | Maok | MÂ’ÔKH|MÂ’ÔK|Maoki — îshe wa Akish, mwami w’e Gati |
| מָעוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Maôn [Maon] | MÂ’ÔN|Maoni|Maôn|cihando|ndâro|aha ka — hantuomu ishwa lya Yudakuli kuderha cihando erhi ndâroomu irungu lya Maoni |
| מָעוֹן-2 | Noms propres | Méoun [Maon] | MÂ’ÔN|Meûn|Meuni|Maôn|Maoni — hantu h’omu ishwa lya Yuda | |
| מָעוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Maôn [Maon] | MÂ’ÔN|Maoni|Maôn — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yudacûbaka wa Bet-Tsur, Bet-Zur |
| מְעוּנִים-1 | ✓ | Noms propres | Meounim, Méounite | ME’ÛNÎM|Banya-Maoni|munya-Maôn|b’e Maoni|*banya-Maoni*|*banyamaoni* — lubaga olwo |
| מְעוּנִים-2 | ✓ | Noms propres | Méounim [Meounim] | ME’ÛNÎM|Meunim|Meuni|bene Meuni — murhambo wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מְעוֹנֹתַי | ✓ | Noms propres | Méonotaï | ME’ÔNOTAY|Meonotayi — mugala wa Otnieli, Otinieli, Otnielw’oku bûko bwa Yuda |
| מַעַזְיָה | Noms propres | Maazya [Maazia] | MA’AZYÂ|Maazya — lola Neh 10.9 | |
| מַעַזְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Maazyahou [Maazia] | MA’AZYÂHÛ|Maaziya|Mâziyahu |
| מָעַי | ✓ | Noms propres | Maaï | MÂ’AY|Maayi|Mâyi — mudâhwaenyuma z’obuja bw’okululizibwa e Babiloni |
| מַעֲכָה-1 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Mahaka|Maaka — mugala wa Nehor |
| מַעֲכָה-10 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — mukazimuka Yeyieli, Yeyielcûbaka wa Gabaoni |
| מַעֲכָה-11 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — mulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| מַעֲכָה-12 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — îshe wa Shefatiyahubûko bwa Simeoni |
| מַעֲכָה-2 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka|e Maaka — lubaga na hantu |
| מַעֲכָה-3 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — mwâliwa Talmayi, mwami omu Geshuri, Geshurmuka Daudiye nina wa Absalomi, Absalom |
| מַעֲכָה-4 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka|Mahaka — îshe wa Akishi, Akish, mwami w’e Gati, Gat |
| מַעֲכָה-5 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — mwâli wa Absalomi, Absalomu, Absalomnina wa Abiya, Abiyam, mwami omu Yuda |
| מַעֲכָה-6 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — mwâli wa Abishalomnnakulu wa Asa, mwami omu Yuda |
| מַעֲכָה-7 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — ciherula ca Kalebu |
| מַעֲכָה-8 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — mwâli wa Menashè |
| מַעֲכָה-9 | ✓ | Noms propres | Maaka | MA’AKÂ|Maaka — muka Makir, mwene Menashèkwo kuderha oku hali Maaka muka Makiri, na mwali wabo Maaka, ye mulamu wa mukage |
| מַעֲכָת | ✓ | Noms propres | Maakath [Maakatites] | MA’AKÂT|bene Maaka — lubaga lwa kuli Maaka |
| מַעֲכָתִי | Noms propres | Maakatite [Maakatites] | MA’AKHÂTÎ|Aba-Makà|aba Maakati|abanya-Maaka|bene Maaka|e Beti-Maka|Maaka|Abamakaati — bantu b’e Maakabene Maaka | |
| מעל | Attributs | être infidèle | M’L|mugalugalu|kungomera|okucihindula|kugomera Nyakasane|amuhemukire|kuhemuka|ohemusire|wahemusire|ahemukire iba|arhambêraga mwikubagirwa|banacijira obulyalya|barhali bikubagirwa|arhashibiriraga amarhegeko|okubiha|wajizire|anaciyerekana mubi|ashubikazigayîsa Nyamubâho|bamujandisire|ashubikazigayîsa Nyamubâho|abagomeraga Nyamuzinda|obugoma|Rhwagomîre Nnâmahanga|Mwajizire kubi|okuhemukira Nyamuzinda | |
| מַעַל | Attributs | infidélité, trahison | MA’AL|mugalugalu|kungomera|kungomera|bubi|bulyalya|kulenganya|mulenai|ndyalya|obulyalya|câha|amuhemukire|obugoma|*gom*|*hemuk* | |
| מַעְַלֵה עַקְרַבִּים | ✓ | Noms propres | montée des Aqrabbim [Scorpions] | murhezi gw’Akrabimi|murhezi gw’enkuba-joka|irango lya Akrabimi|irango ly’Akrabimi|irango lya mahiri-joka|*krabim*|*hiri-jok* |
| מַעַץ | ✓ | Noms propres | Maaç [Maas] | MA’ATS|Maasi|Maatsi — wa kuli Yerahmeyeliw’oku bûka bwa Yuda |
| מַעֲצָד | Objets réels | hache, cognée | MA’ATSÂR|mbasha|embasha | |
| מְעָרָה | ✓ | Noms propres | Méara [Ara] | ME’ÂRÂ|Meyara|Meara |
| מַעֲרָת | Noms propres | Maarath | MA’ARÂT|Maarati|Maarat — cishagala c’omu ishwa lya Yuda | |
| מַעֲשֵׂה רֹקֵם | ✓ | Objets réels | brocheur | MA’ASÊ-ROKEM|muntu mulenga|mukolo gwa bulenga |
| מַעְשַׂי | ✓ | Noms propres | Massaï | MA’SAY|Maasayi|Masayi — mugala wa Adiyeli, Adiyelmudâhwaenyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| מַעֲשֵׂיָה-1 | ✓ | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — balumes banji bàgwerhe elyo izînobali bayansire abakazi b’e mahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַעֲשֵׂיָה-2 | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — îshe wa Sofoniyamudâhwaoku ngoma sedekiyahu, rhuderha Sedekiasi | |
| מַעֲשֵׂיָה-3 | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — îshe wa Sedekiyahu, Sedekiyasi, mulêbi wa bunywesiomu mango ga Yirmiyahu, rhuderha Yeremiya | |
| מַעֲשֵׂיָה-4 | Noms propres | Maaséya [Maasséya] | MA’ASÊYÂ|Maseya|Maaseya — balume banji bàagwerhe eryo izînoenyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseya|Maaseyahu|Maaseya — mwîmbiza w’omu ka-Nyamuzindaw’oku bûko bwa Leviw’oku lwa mwami Daudi |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maaseyahu — mugala wa Adayahumurhambo wa basirikaw’oku ngoma ya mwamikazi Ataliya |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseyahu|Maaseyahu — munya-buhashew’oku lwa mwami Uziyahu, Oziyasi |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maaseyahu — mugala wa mwami Ahazi, Ahaz |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseyahu|Maaseyahu — murhambo wa Yeruzalemuw’oku lwa mwami Yoshiah, rhuderha Yoziasi |
| מַעֲשֵׂיָהוּ-6 | Noms propres | Maaséyahou [Maasséya] | MA’ASÊYÂHÛ|Maseyahu|Maaseyahu — mugala wa Shalumumulanzi w’emihango y’aka-Nyamuzindaw’oku bûko bwa Levi | |
| מֹף | Noms propres | Memphis | MOF|Memfisi|Memfis — lugo lw’e Misiri | |
| מְפִיבֹשֶׁת-1 | ✓ | Noms propres | Mefibosheth [Mefibocheth] | MEFÎVOSHET|Mefibosheti|Mefiboshet — mugala wa mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyabini |
| מְפִיבֹשֶׁת-2 | Noms propres | Mefibosheth [Mefibaal] | MEFÎVOSHET|Mefibosheti|Mefiboshet|Mefibaal|Mefibali — wa kuli mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini | |
| מֻפִּים | ✓ | Noms propres | Mouppim | Mupimi|Mupim — mugala wa benyamini |
| מֻצָּב | Objets réels | terme militaire inintelligible: poste, avant-poste? | MUTSÂV|cinwa ca basirika|hantu|abashokwire|*shokwire* *lugerêr* | |
| מְצֹבָיָה | ✓ | Noms propres | de Çova [Soba] | METSOVÂYÂ|b’e Soba|w’e Soba|Metsobaya|muntu w’e Tsoba |
| מַצָּה | ✓ | Objets réels | pains sans levain, galettes sans levain | omugati gurhalimwo lwango|mugati gurhalimwo lwango|emigati erhalimwo lwango|bitumbura birhalimwo olwango|*lukulu*|citumbura cirhalimwo lwango|ecitumbura cirhalimwo lwango|birhalimwo lwango|bitumbura birhalimwo olwango|orhugati rhurhalimwo lwango|hirhalimwo lwango|*lukul*|*gati*|*nkalang*|*lwango*|*terekêr* |
| מֹצָה | ✓ | Noms propres | Moça [Mossa] | MOTSÂ|Mosa|Motsa — lugolw’omu ishwa lya Benyamini |
| מָצוֹד | Objets réels | capture, proie | MÂTSÔD|kurhuluba|kuziriringa|murhego|keshe|nyumpa nzibuzibu|nyumpa ntadundwa oku ntondo | |
| מְצוּדָה | Objets réels | filet | METSÛDÂ|murhego|keshe | |
| מְצוֹדָה | Objets réels | filet | METSÛDÂ|murhego|emirhego|keshe|rhweshe | |
| מָצוֹר-1 | Divers | état d’être en état de siège | MÂTSÔR|kugorha|lugo lugorhe|olugorhe nsiku nyinji lyo oluyanka|kugorhwa|yanacigorha ecishagala|Ecôla cishagala bacigorha|mwalinda bamugorha aha Yeruzalemu?|*gorha* | |
| מָצוֹר-2 | Noms propres | Egypte [Égyptien, Égypte] | MÂTSÔR|e Misiri|bûbake bwa kugorha olugo lwanyagwa | |
| מִצְפָּה-1 | ✓ | Noms propres | Miçpa [Mispa] | MITSPÂ|Misipa|Mitspa|Mispa|Mispa — hantu h’e Gaaadi |
| מִצְפָּה-2 | Noms propres | Miçpa [Mispa] | MITSPÂ|Mispa|Misipa — lugo omu ishwa lya Benyamini | |
| מִצְפֶּה-1 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispe|Misipe — kabanda kali hofi n’entondo Hermoni |
| מִצְפֶּה-2 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispe — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מִצְפֶּה-3 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Ramati-ha-Mispa|Mispe|Mispa — lugo lw’omu Galadi |
| מִצְפֶּה-4 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispa|Mispe — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| מִצְפֶּה-5 | ✓ | Noms propres | Miçpé [Mispé] | MITSPÊ|Mispa|Mispe — hantu h’e Mowabu |
| מִצְרִי | Noms propres | Egyptien [Égyptien] | MITSRÎ|Abanya-Misiri|Omunya-Misiri|munyamisiri|munyamisiri|Munya-Misiri|Mumisiri|e Misiri|banya-Misiri — ba kuli Mitsrayim | |
| מִצְרַיִם | Noms propres | Egypte, Miçraïm [Égypte, Misraïm] | MITSRAYIM|Misrayimu|Misri|Misarayim|Mitsrayim|Misiri — mugala wa Ham, rhuderha mpu Sham, mpu Kamu bulya eherufi Het eba nzibu oku Banfaransè n’abashunda-enfarasè | |
| מַקֶּבֶת | Objets réels | marteau, carrière | MKEVET|enyundo|nyundo | |
| מַקֵּדָה | ✓ | Noms propres | Maqqéda [Maquéda] | MAKÊDÂ|Makeda|aha Makeda — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| מַקְהֵלֹת | ✓ | Noms propres | Maqehéloth [Maquéloth] | MAKHÊLOT|Makeloti|Makelot — hantu h’oku njira yarhenga e lubungo lw’e Misiri |
| מַקֵּל | Objets réels | tige en bois, roseau, bâton | MAKÊL|birhi|cirhi|ebirhi|ecirhi|karhi|akarhi|lusheke|olusheke | |
| מִקְלוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Miqloth [Micloth] | MIKLÔT|Mikloti|Miklot — mwâli wa Yayeliw’oku bûko bwa Binyamini |
| מִקְלוֹת-2 | Noms propres | Miqloth [Micloth] | MIKLÔT|Mikloti|Miklot — murhambo wa basirika oku lwa Daudi | |
| מִקְלָט | Divers | refuge, asile | MIKLÂ|kuyakirwamwo|ha kuyakira|lugo lwa kuyakiramwo|hantu ha kuyakiraho|bishagala bya kuyakiramwo|lwakiro|makiro|ayakire|lw’okuyakiramwo|lw’okuyakirwamwo|*yak*|*kiro* | |
| מִקְלַעַת | ✓ | Objets réels | découpage, sculpture | MIKLA’AT|kubinjûla|zabinjûlwakwo|ebitâke|atâkakwo|omurhule |
| מִקְנֶה | Faune | troupeau, animal, bétail, bête | MIKNE|ebishwekwa|ecishwzkwa|bishwekwa|cishwekwa|ebintu|ecintu|buhirhi|*bangere*|*buso*|*maso*|*bintu*|*shwêkwa*|*nkafu* | |
| מִקְנֵיָהוּ | ✓ | Noms propres | Miqnéyahou [Micnéya] | MIKNÊYÂHÛ|Mikneyahu|Mikneya — muleviti oku lwa Daudi |
| מִקְסָם | Rituels | oracle, divination | MIKSÂM|bugeremwa|mbuko|ndagu | |
| מָקַץ | ✓ | Noms propres | Maqaç [Macas] | MÂKATS|MÂKAZ|Makats|Makaz|Makasi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| מַקְצוּעָה | Objets réels | racleur en bois | MAKTSÛ’Â|MA’KZÛÂ pour aui ne sait pas la lettre TSADE|enkôlôlo|nkôlôlo|nkôlôlo ya murhi | |
| מִקְשָׁה-1 | ✓ | Objets réels | travail martelé | MIKSHÂ|kutula|kutulira|obatulire|katulwe kalungire|abatulira|bitule|abitula|càlicituzirwe|Otule|*torha*|*tula*|*tulis*|*tul* |
| מִקְשָׁה-2 | Flore | champ de concombres ou de melons [FF 113] | MIKSHÂ|ishwa ly’emirhandâgule|ishwa ly’emyungu | |
| מֹר | Flore | myrrhe [FF 147.148] | MOR|nshangi|*bukù*|mugavu|obukù — Lub 30.23; Lul 45.9 | |
| מָרָא | ✓ | Noms propres | Mara | MÂRÂ|Mara — îzino Neomi acishembaga, kuli kuderaha KALIBWIRE, lola Rut 1.20 |
| מַרְאָה | Divers | vision | MAR’Â|bilôrho by’obudufu|kubonekerwa|bilôrho|ebilôrho|ecilôrho | |
| מֵרַב | ✓ | Noms propres | Mérav [Mérab] | MÊRAV|Mêrabu|Merabi — mwâli wa Saulu, lola 1Sam 14.49 |
| מַרְבֵּק | Objets réels | engrais, gavage | MARBÊK|MARBËQ|cinazo|ecinazo — egel-marbêq, mpu gwo mudegeci marbêq, mpu cinazo kandi erhi kufômeka omulwala ebiryo kuhika omu lurhôlero,mukola gwa munganga | |
| מרד | Attributs | se rebeller | MÊRED|mugoma|bàgoma|kugoma|murhahîra mukagomera Nyamubâho|Bukola bugoma buci obula mwamajira kuli Nyakasane|kwarhuma mucihindula kuli Nyakasane|kucîhindula|okucihindula|okugomera Nyakasane|*goma*|*gomer*|*cihindul*|*gomir*|*cikula* | |
| מֶרֶד-1 | ✓ | Noms propres | Mèred [Méred] | MÊRED|Meredi — mugala wa Ezra, lola 1Nga 4.17 |
| מֶרֶד-2 | ✓ | Attributs | infidélité, révolte | MÊRED|kugoma|kulenganya|kucîhindula|cihemu|bugoma |
| מַרְדּוּת | ✓ | Attributs | rébellion | MARDÛT|MARDÛTH|bugoma|bulyalya|mugoma|ndyalya — Oyu rnwana w’ecishungu-kazi na ndyalya, lola 1Sam 20.30 |
| מְרֹדַךְ | Noms propres | Mardouk | MERODAKH|Marduki|Marduk|Merodaki|Merodak — ali muzimu w’e Babyloni, lola Yer 50.2 | |
| מְרֹדַךְ בַּלְאֲדָן | Noms propres | Merodach-Baladan | MERODAK-BAL’ADÂN|Merodaki-Bela|Meradaki-Beladani | |
| מָרְדֳּכַי-1 | ✓ | Noms propres | Mordokaï | MORDOKAY|Mordokayi|Mardokayi |
| מָרְדֳּכַי-2 | Noms propres | Mardochée | MORDOKAY|Mardokeyo — muyahudi wali aha burhwali bwa Suza, lola Est 2.5 | |
| מרה | Attributs | être rebelle | MRH|kuba mugoma|kugoma|mugoma|bagoma|murhayumvagya oku namurhegekaga|kurhakenga irhegeko|murhashimbaga irhegeko|kurhashimba irhegeko|mwagomera irhegeko|mwacinungushulira|cigamba cagambire îshe na nnina|cabi|*gamba*|*cabi*|*yabir*|*gom*|*gomer*|*gomir* | |
| מָרָה | ✓ | Noms propres | Mara | MÂRÂ|aha Mara — hantu bene Israheli bageraga kurhenga bujà e Misiri |
| מֵרוֹז | ✓ | Noms propres | Méroz | MÊRÔZ|Merozi|Meroz — lugo e mwênè gwa Kanaani |
| מֵרוֹם | ✓ | Noms propres | Mérom | MÊRÔM|Meromi|Merom — lugo lw’omu Galileya |
| מָרוֹת | Noms propres | Maroth | MÂRÔT|Maroti|Marot — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| מְרִיא | Faune | veau gras, bête grasse, graisse des veaux, veau | MERÎ’|akanina kashushagire|kanina kashushagire|cintu cishushagire|mashushi ga kanina|amanina gashushagîre|manina gashushagire|*shushi*|*nina*|*shushag* | |
| מְרִיב בַּעַל | ✓ | Noms propres | Meribbaal [Meribaal] | Merib Ba’ali|Merib Ba’al|Meribaali — wa kuli Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| מְרִיבָה | Noms propres | Mériba [Meriba] | MERÎVÂ|kadali|Meriba|aha Meriba — oku njira yarhenga e Misiri amango g’olubungo | |
| מֹרִיָּה | ✓ | Noms propres | Moriyya [Moria] | MORÎYÂ|e Moriya|Moriya — ntondo eyo |
| מְרָיָה | ✓ | Noms propres | Meraya | MERÂYÂ|Meraya — mugula wa milalamudâhwaenyuma z’obujà bwa Babiloni |
| מְרָיוֹת-1 | Noms propres | Merayoth | MERÂYÔT|MERÂYÔTH|Merayoti|Merayot — mugala wa Zerahyamudâhwa mukulubûko bwa Levi | |
| מְרָיוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Merayoth | MERÂYÔT|MERÂYÔTH|Merayoti|Merayot — mugala wa Ahitubu, Ahitubshakulûza wa Azariya, Serayamudâhwa,lola Neh 11.11 |
| מְרָיוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Merayoth | MERÂYÔT|MERÂYÔTH|Merayoti|Merayot — mudâhwaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מִרְיָם-1 | Noms propres | Miryam [Miriam] | MIRYAM|MIRYÂM|Miriyamu|Miriyam|Miryamu|Miryam|Miriamu — mwâli wabo Aroni, lola Lub 15.20-21 | |
| מִרְיָם-2 | Noms propres | Miryam [Miriam] | MIRYÂM|Miriyamu|Miriamu | |
| מִרְמָה-1 | Attributs | tromperie, trahison | MIRMÂ|anayishir’inteba|obwengehusi|bugoma|obulyalya|*goma*|*lyalya*|*dyalya*|*ywesi*|*husi* | |
| מִרְמָה-2 | ✓ | Noms propres | Mirma | MIRMÂ|Mirma |
| מְרֵמוֹת-1 | Noms propres | Merémoth | MERÊMÔT|MERÊMÔTH|Meremoti|Meremot|Meremoti | |
| מְרֵמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Merémoth | MERÊMÔT|MERÊMÔTH|Meremoti|Meremot |
| מֵרֹנֹתִי | ✓ | Noms propres | Méronotite [Méronoth] | MÊRONOTÎ|MÊRONOTHÎ|w’e Meronoti|munya-Meronoti |
| מֶרֶס | Noms propres | Mèrès [Mérès] | MÊRES|Meresi|Meres — muhanûzi wa mwa,i Asuerusi, Aswerusi | |
| מַרְסְנָא | Noms propres | Marsena | MARSENÂ|Marsena | |
| מַרְעִית | Faune | action de faire paître | kukerêsa ebintu — Ba lungere babire bahwinja….. bayabirwa (okukerêsa): obuso bwabo bwashandîre, lola Yer 10.21 | |
| מַרְעֲלָה | ✓ | Noms propres | Maréala [Marala] | MAR’ALÂ|e Mareala|Marala|Mareyala |
| מַרְצֵעַ | ✓ | Objets réels | alène, poinçon | MARTSÊ’A|omugera|mugera|migera|emigera |
| מָרֹר | Flore | herbe amère | MÂROR|enshogo ndulu|nshogo ndulu|malumwa — omu End 3.15, marôrim, marôr, bamuhindwire n’ecinwa « malumwa » »nshogo ndulu » malumwa ago badesire obwo! | |
| מְרֹרָה | Attributs | chose amère, herbe amère | MÂRORÂ|bilulu-bilulu|kantu kalulu|bilulu | |
| מְרָרִי-1 | Noms propres | Merari, Merarite | MERARÎ|Merari|Abanyamerari|wa kuli Merari|bene Merari — mugala wa Levi | |
| מְרָרִי-2 | ✓ | Noms propres | Merari | MERARÎ|Merari|wa kuli Merari — w’oku bûko bwa Levi |
| מָרֵשָׁה-1 | ✓ | Noms propres | Marésha [Marécha] | MARÊSHÂ|Maresha|Mareshe — mugala wa Lada, Enga 4.211Nga 14.9Mik 1.15 mpu Mareshe |
| מָרֵשָׁה-2 | ✓ | Noms propres | Marésha [Marécha] | MARÊSHÂ|Maresha — mugala wa Zifu, 1Nga 2.42 |
| מְרָתַיִם | Noms propres | Marratim | MEÂTAYIM|MARÂTÎM|Maratim|Maratayim|Meratayimu|Maratimu|Maratimi — e mukondwè gwa Babiloni | |
| מַשָּׂא-1 | Divers | utterance, oracle | MÂSÂ’|obugeramwa|bugeremwa|bulêbi|obulêbi | |
| מַשָּׂא-2 | ✓ | Noms propres | Massa | MÂSÂ’|Masa |
| מֵשָׁא | ✓ | Noms propres | Mésha [Mécha] | MÊSHÂ’|e Mesha |
| מִשְׁאָל | ✓ | Noms propres | Mishéal [Michal] | MISHE’ÂL|Misheala|Misheali|Misheyala — lugo lwa balevitiomu ishwa lya Aseri |
| מֹשֶׁה | Noms propres | Moïse | MOSHÊ|Musa|Moshe|Moshè|*mus* — mugala wa Amuramucirongôzi c’Israheli kurhenga e Misiri kuhika ah’ishiriza lya Yeriko, oku ntondo ya Nebo. Akuliraga ahamwa Faraoni, nka mwana wa mwâli Faraoni, lola Lub 2.10w’oku bûko bwa Levi, bwo na bûko bw’Abashi, bene Mushi , Lub 6.19 | |
| מְשׂוּכָּה | Flore | la haie | MESHÛKÂ|olugurhu|lugurhu|ngurhu | |
| מֶשִׁי | Objets réels | soie | MESHÎ|cishuli cadirhimana|nyusi zikadirhimana|nka migozi ya lwirhangula — lola Ezk 16.10; 16.13nyusi ziyôsire nka migozi ya lwirhangula | |
| מְשֵׁיזַבְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Meshézavéel [Mechézabel] | MESHÊZAV’ÊL|Meshezabeli|Meshezabel — shakulu wa Mashulam, Mashulami, Mashulamuenyuma w’obujà bw’e Babiloni |
| מְשֵׁיזַבְאֵל-2 | Noms propres | Meshézavéel [Mechézabel] | MESHÊZAV’ÊL|Meshezabeli|Meshezabel — murhamboenyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| מְשֵׁיזַבְאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Meshézavéel [Mechézabel] | MESHÊZAV’ÊL|Meshezabeli — ishe wa Petahyamurhambo mukulu oku bwamiw’oku bûko bwa Yudaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מָשִׁיחַ | Rituels | oint, messie | MÂSHÎAH|washîzirwe|muntu washîzirwe|Masiya|Masiha|cijiro ca kushîga owayîmikwa mwami|cijiro ca kushîga owayîmikwa mudâhwa|*shîga*|*shîz*|*yîmik*|*yimik*|*tagatif*|*yêrer* — amavurha g’e Bushi gali MashahiMeshiah ye mushigwa wa Nyamuzinda: mulêbi,mudâhwa, mwami | |
| מֶשֶׁךְ | Noms propres | Mèshek [Méchek] | MÊSHEK|Mesheki|Meshek — nshohosunzumugala wa Sem, Yafet | |
| מְשֻׂכָה | Flore | roncier | MESHKÂ|mushûgi|mishûgi|omushûgi|emishûgi | |
| מָשָׁל-1 | Attributs | proverbe, parole | MESHÂL|binwa|ebinwa|cinwa|ecinwa|mugani|emigani|anacirhenga omu kanwa aderha|muhamirizi|masheka na lwimbo|omugani|*mugani*|*sheker* | |
| מָשָׁל-2 | Noms propres | Mashal [Machal] | MESHAL|Mashali|Mashal — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Aseri | |
| מְשֻׁלָּם-1 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulami — shakulu wa Shafanimwandisiw’oku lwa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi, Yoziyasi |
| מְשֻׁלָּם-10 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | yêrer|Meshulami|Meshulam — wa kuli Banialiyansire omukazi munyamahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מְשֻׁלָּם-11 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulami — mugala wa Yowedi, Yoedi, Yoedîshe wa Shaluw’oku bûko bwa Benyamini |
| מְשֻׁלָּם-2 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulami|Meshulami|Meshulamu|Meshulam — mugala wa Zorobabalw’oku bûko bwa Yuda |
| מְשֻׁלָּם-3 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mulume w’omu bûko bwa Gadi |
| מְשֻׁלָּם-4 | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Elpaalimurhambo wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini | |
| מְשֻׁלָּם-5 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Hodaviyaîshe wa Shaluw’oku bûko bwa Benyamini |
| מְשֻׁלָּם-6 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa shepatiyaw’oku bûko bwa Benyaminienyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מְשֻׁלָּם-7 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Sadoki, Sadokshakulûza wa Azariya, Serayah, mudâhwa |
| מְשֻׁלָּם-8 | ✓ | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — mugala wa Meshulemitishakulûza wa Maesayi, mudâhwa |
| מְשֻׁלָּם-9 | Noms propres | Meshoullam [Mechoullam] | MESHULÂM|Meshulamu|Meshulami|Meshulam — bantu banji bàgwerhe eryo izîno | |
| מְשִׁלֵּמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Meshillémoth [Mechillémoth] | MESHILÊMÔTH|MESHILÊMÔT|Meshilemoti|Meshilemot — îshe wa Berekiyahumurhambow’oku bûko bwa Efrayimu |
| מְשִׁלֵּמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Meshillémoth [Mechillémoth] | MESHILÊMÔTH|MESHILÊMÔT|Meshilemoti|Meshilemot — mugala wa Imerishakulûza wa Maesayi |
| מְשֶׁלֶמְיָה | ✓ | Noms propres | Meshèlèmya [Mechélémia] | MESHELEMYÂ|Meshelemiya — îshe wa Zakariyamulanzi wa muhangow’oku ngoma ya Daudi |
| מְשֶׁלֶמְיָהוּ | Noms propres | Meshèlèmyahou [Mechélémia] | MESHELEMYÂHÛ|Meshelemiya — mugala wa Korèmulanga wa muhangonaye oku ngoma ya Daudi | |
| מְשִׁלֵּמִית | ✓ | Noms propres | Meshillémith [Mechillémith] | MESHILEMÎTH|MESHILEMÎT|Meshilemiti — mugala wa Imerishakulûza wa Maesayi, mudâhwa |
| מְשֻׁלֶּמֶת | ✓ | Noms propres | Meshoullèmeth [Mechoullémeth] | MESHULEMETH|MESHULEMET|Meshulameti|Meshulamet — ^wâli wa Harutsi, Haruzi, Harusimuka mwami Menashènnina wa mwami Amoni |
| מִשְׁמַנָּה | Noms propres | Mishmanna [Michemanna] | MISHMANÂ|Mishmana | |
| מִשְׁמָע-1 | ✓ | Noms propres | Mishma [Michema] | MISHMA’|Mishma — mugala wa Ismaeli |
| מִשְׁמָע-2 | ✓ | Noms propres | Mishma [Michema] | MISHMA’|Mishema|Mishma — mugala wa Mibisamu, Mibsamw’oku bûko bwa Simeoni |
| מַשְׂמֵרָה | Objets réels | clou | MASMÊRÂ|musumari|misumari|omusumari|emisumari — kuli eci cinwa, ecihebraniya cishusha amashi n’ekiswahili | |
| מִשְׁעָם | ✓ | Noms propres | Mishéam [Micham] | MISH’ÂM|Misheyamu|Mishamu — mugala wa Elpaali, Elpayaliw’oku bûko bwa Benyamini |
| מִשְׁעֶנֶת | Objets réels | appui, bâton | MISH’ENETH|MISH’ENET|ngwarhirizo|karhi|akarhi kawe k’obuhiri | |
| מִשְׁפָּחָה | Êtres | genre, sorte (d’animaux) | MISHPÂHÂ|obûko|bûko|olubero|mbero|emilala|omulala|amashanja|ishanja|mashanja — lubero lwa nsimbabûko bwa bantu | |
| מִשְׁפְּתַיִם | ✓ | Objets réels | sac de selle | MISHPETHAYIM|MISHPETAYIM|karhî k’ecôgo|karhî k’ebyôgo|côgo ca ndogomi|ngarha batamalakwo oku ndogomi erhi oku citerusi |
| מִשְׁקֶלֶת | Objets réels | niveau | MISHKELET|MISHQELETH|omugozi|lugero | |
| מִשְׁרָעִי | ✓ | Noms propres | Mishraïte [Micheraïte] | MISHRÂ’Î|Abamishra — mulala gwa Kiriyat-Yearim |
| מִשְׂרְפוֹת מַיִם | ✓ | Noms propres | Misrefoth-Maïm | MISREFÔTH-MAYIM|MISREFÔT-MAYIM|Misirefoti|Misirefot — mishi g’e Mesirefot |
| מַשְׂרֵקָה | ✓ | Noms propres | Masréqa [Masréca] | MASREKÂ|MASREQÂ|Masreka|e Masreka |
| מַשׁ | ✓ | Noms propres | Mash [Mach] | MASH|Mash|Mashi — mugala wa Aramu, Aramwa kuli Semu, Semi, Sem |
| מְשׁוֹבָב | ✓ | Noms propres | Meshovav [Mechobab] | MESHÔBÂV|Meshobabu — mulume w’oku bûko bwa Simeoni |
| מְשׁוּבָה | Attributs | défection, apostasie | MESHÛVÂ|kucikenyagula|kuyômbôka|kuhakana obuyemêre|kugomera Nyamuzinda|okutwika Nyamubâho | |
| משׁח | Rituels | enduire, oindre | MSHH|MÂSHÊH|halya washîgaga ibuye amavurha|obashîge amavurha|obashîge amavurha|mushîge|bashîge|abashîge|amavurha g’okushîga|onalushîge amavurha gw’okulujira lutagatifu|Aroni n’abagala obashîge|shîga|oshîge|*shîg*|*shîgw* — « mashah » eci cinwa cishusha gala mavurha baderha ‘mashahi » omu mashi | |
| מֶתֶג | ✓ | Objets réels | frein, bride | MÊTHEG|MÊTEG|olugondo|lugîsho|olukoba |
| מְתוּשָׁאֵל | ✓ | Noms propres | Metoushaël [Metouchaël] | METHÛSHÂ’ÊL|METÛSHÂ’ÊL|Metushaeli|Metushael — mugala wa Mehuyaeliwa kuli Kayini |
| מְתוּשֶׁלַח | Noms propres | Metoushèlah [Matusalem] | METHûSHELA|METÛSHELEM|Matushaleme|Matushalem|Metushaleme|Metushalem — mugala Henokiwa kuli Seti | |
| מַתָּן-1 | ✓ | Noms propres | Mattân [Mattan] | MATHÂN|MATÂN|Matani|Matân|nshokano — eryo izîno kuli kuderha NSHOKANO |
| מַתָּן-2 | Noms propres | Mattân [Mattan] | MATHÂN|MATÂN|Matani|Matân — ishe wa Shefatiyamunya-buhasheoku ngoma ya Sedekiyahu, Sedekiasi | |
| מַתָּנָה | ✓ | Noms propres | Mattana | MATHÂNÂ|MATÂNÂ|Matana|e Matana — hantu bagera kurhenga bujà bw’e Misiri |
| מַתְּנַי-1 | ✓ | Noms propres | Mattenaï | MATHNAY|MATENAY|Matenayi — banji bagwerhr eri izinobali bayansire abakazi b’emahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַתְּנַי-2 | ✓ | Noms propres | Mattenaï | MATHNAY|MATENAY|Matenayi — mudâhwa enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| מִתְנִי | ✓ | Noms propres | Mitnite [Méten] | METHNÎ|METNÎ|w’e Meteni |
| מַתַּנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Mattanya [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂ|Matanya — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| מַתַּנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Mattanya [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂ|Matanya — mugala wa Mikeyomulevitienyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| מַתַּנְיָה-3 | Noms propres | Mattanya [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂ|MatanyaMataniya|Matanya — banji bàgwerhe eri îzîno | |
| מַתַּנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Mattanyahou [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂHÛ|Matanya|Mataniya|Matanyahu |
| מַתַּנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Mattanyahou [Mattania] | MATHANYÂ|MATANYÂHÛ|Matanyahu|Mataniya — mulevitioku ngoma ya Hizekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| מִתְקָה | ✓ | Noms propres | Mitqa [Mitca] | MITHKÂ|Mitika|Mitka — hantu abarhengaga lubungo e Misiri bageraga |
| מִתְרְדָת-1 | ✓ | Noms propres | Mithredath [Mitrédath] | MITREDÂT|Mitredati |
| מִתְרְדָת-2 | ✓ | Noms propres | Mithredath [Mitrédath] | MITREDÂT|MITRIDÂTH|Mitridati|Mitridat |
| מַתַּתָּה | Noms propres | Mattatta | MATATÂ|Matata — mulume waliyansire omukazi w’emahangaenyuma ly’obuja bw’e Babiloni | |
| מַתִּתְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya — muleviti |
| מַתִּתְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya — muleviti w’oku lwa Daudi |
| מַתִּתְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya — mugala wa Neboaliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| מַתִּתְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Mattitya [Mattitia] | MATITYÂ|Matitiya |
| מַתִּתְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Mattityahou [Mattitia] | MATITYÂHÛ|Matitiya|Matityahu |
| נֹא | Noms propres | Thèbes, No | NO’|No|Tebesi — lungo l’e Misiri | |
| נֹב | Noms propres | Nov [Nob] | NOV|Nobi|Nob|Nobu — lugolugo lwa badâhwa omu lya Benyamini | |
| נבא | Rituels | parler, agir comme un prophète | NB’|NV’|kuderha|okulêba|kuderha nka mulêbi|kujira nka mulêbi|wababandana balêba|*kulêb*|*lêb*|*hahabuk*|*dêber*|*hanûz*|*hanûl* | |
| נְבוֹ-1 | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — lugo omu ishwa lya Rubeni, e Mowabuntondo ah’ishiriza lya Yeriko kuyikira Yordani | |
| נְבוֹ-2 | ✓ | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — ntondo omu cihugo ca Mowabu |
| נְבוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — lugo omu lya Yudaîzino lya muntu, lola Ezr 10.43 |
| נְבוֹ-4 | Noms propres | Nébo | NEVÔ|NEBÔ|Nebo — muzimu w’e Babiloni, lola Iz 46.1 | |
| נְבוּזַרְאֲדָן | Noms propres | Nebouzaradân [Nebouzaradan] | NEVÛZAR’ADÂN|NEBÛZAR’ADÂN|Nabuzaradani|Nabuzaradân | |
| נְבוּכַדְנֶאצַּר | Noms propres | Nabucodonosor | NEVÛKHADNE’TSAR|NEBÛKADNEZAR|Nabukondonozori | |
| נְבוּכַדְרֶאצַּר | Noms propres | Nabuchodonosor [Nabucodonosor] | NEVÛKHADNE’TSAR|NEBÛKADNEZAR|Nabukondonozori|Nabukondonozor|Nabukondonotsor | |
| נְבוּשַׁזְבָּן | Noms propres | Neboushazbân [Nebouchazban] | NEVÛSHAZBÂN|NEBÛSHAZBÂN|Nabushazibani|Nabshawbân — munya-buhashe w’oku ngoma ya Nabukondonozori | |
| נָבוֹת | ✓ | Noms propres | Naboth | NÂBÔTH|NÂBÔT|Naboti|Nabot — muntu wayûbakaga omu Yizreyelioku ngoma ya Ahabu, rhuderha Akaby’olya Akab ayirhaga oku lukoma lwage. Akab analushuba nk’oku mukage Izabel amushumikaga. |
| נֹבַח-1 | ✓ | Noms propres | Novah [Noba] | NOVAH|NOBAH|Nobahu|Nobah — muntu w’omu bûko bwa Menashè |
| נֹבַח-2 | Noms propres | Novah [Noba] | NOVAH|NOBAH|Nobahu|Nobah — lugo lw’e Mowabu | |
| נִבְחַז | ✓ | Noms propres | Nibhaz [Nibaz] | NIVHAZ|NIBHAZ|Nibazi|Nibhaz — muzimu w’abantu b’e Hawa, rhuderha Ava |
| נְבָט | ✓ | Noms propres | Nevath [Nebath] | NEBÂT|Nebati|Nevat|Nebat — îshe wa Yerobowamu,mwami w’Israheli emwênè |
| נָבִיא | Êtres | prophète | NÂBÎ’|mulêbi|omulêbi|balêbi|abalêbi | |
| נְבָיוֹת | Noms propres | Nebayoth | NEVÂYÔTH|NEBÂYÔT|Nebayoti|Nebayot — mugala wa Ismaeliyo nfula yagekandi hali hantu hagwerhe eryi izîno | |
| נָבָל | ✓ | Noms propres | Naval [Nabal] | NÂVÂL|NÂBÂL|Nabala|Nabal|Nabali — ye iba murhanzi wa Abigayil, olya Daudi ayinjiraga |
| נְבָלָה | Attributs | actions ou mots idiots | NEVÂLÂ|kanwa|luderho lwa buhwinja|akanwa|oluderho lw’obunganyi|*by’enshonyi*|*nshonyi*|*galugal*|*bubi*|*ligo*|*isirhe*|*hemuk* | |
| נְבַלָּט | ✓ | Noms propres | Neballat [Neballath] | NEVALÂT|NEBALÂT|Nebalati|Nebalat — hantu aho |
| נִבְשָׁן | ✓ | Noms propres | Nivshân [Nibechan] | NIVSHÂN|Nibshana|Nivshân|Nibshân — lugoomu ishwa lya Yuda |
| נֶגֶב | Noms propres | sud, Néguev | NÊGEV|NÊGEB|Negebu|Negeb|Negev|e mukondwè | |
| נֹגַהּ | ✓ | Noms propres | Nogah [Noga] | NOGAH|Noga — mugala wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| נָגִיד | Êtres | chef, leader | NÂGÎD|mwami|cirongozi|murhambo|bami|birongozi|barhambo|abami|ebirongozi|abarhambo|*kulu*|*rongozi*|rhambo*|*mangizi* | |
| נָדָב-1 | Noms propres | Nadav [Nadab] | NÂDÂV|Nadabu|Nadab|Nadav — mugala wa Aroni, mudâhwaw’oku bûko bwa Levi | |
| נָדָב-2 | ✓ | Noms propres | Nadab | NÂDÂV|Nadabu|Nadab|Nadav — mugala wa Yerobowamu, mwami w’Israheli omu 910 embere Kristu aburhwe |
| נָדָב-3 | ✓ | Noms propres | Nadav [Nadab] | NÂDÂV|Nadabu|Nadav|Nadab — wa kuli Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| נָדָב-4 | ✓ | Noms propres | Nadav [Nadab] | NÂDÂV|Nadabu|Nadab|Nadav — mugala wa Yayeli, Yaiyeliw’oku bûko bwa Benyamini |
| נְדָבָה-1 | Attributs | utilisé comme adverbe: empressement, bonne volonté | NEDÂVÂ|buhâna omulagi|n’obulonza|buzira kusêzibwa|buzira kurhindira — lola Lush 23.23lola 2Nga 35.8 | |
| נְדָבָה-2 | Rituels | offrande volontaire | NÂDÂVÂ|buzira kusêzibwa|ntûlo buzira kusêzibwa|ya bulonza kwonene|*hânyi*|*ntûlo*|*terekêr*|*rhabâl*|*berûlir* | |
| נְדַבְיָה | ✓ | Noms propres | Nedavya [Nedabia] | NEDAVYÂ|Nedabiya|Nedavya — mugala wa Yehoyakimw’oku bûko bwa Yuda |
| נִדָּה | Attributs | impureté, pollution | NIDÂ|anabêre aha kabazîre|amango ali omu mugongo|ogola muziro gwage|ali ebukuma|ozizire|*zir*|*zinz*|*galugal*|nterekêro oku byâha|*nterekêr*|*mabi*|*bubi*|*cêsibw*|*cêsa*|*hemuk*|*hemul* | |
| נדר | Rituels | faire un voeu | NDR|NÂDÊR|arhôla omuhigo|wampêraho omulagi|kuhâna omulagi|olya wahânaga eciragâne|kuhâna eciragâne|olya wajiraga eciragâne|kujira eciragâne|*higo*|*lagi*|*ragâne*|*ragane*|*lagân*|*lagan*|*luhozo* | |
| נֶדֶר | Rituels | vœu | NÊDER|muhigo|omuhigo|mulagi|omulagi|ciragâne|eciragâne|ciragane|biragâne|ebiragâne|biragane|ebiragane|*higo*|*lagi*|*ragan*|*ragân*|*rekêr*|*mulìnzi*|*luhozo* | |
| נַהֲלָל | ✓ | Noms propres | Nahalal [Nahalal] | NAHALÂL|Nahalali|Nahalal|Nahalala|Nahalol — cishagalac’omu ishwa lya Zabuloni |
| נַהֲלֹל | ✓ | Noms propres | Nahalol [Nahalal] | NAHALOL|Nahaloli|Nahalol |
| נוֹד | ✓ | Noms propres | Nod | NÔD|Nodu|Nod — kalamo ka muzungwèkuja kwabûngira eyi n’eyihantu |
| נוֹדָב | ✓ | Noms propres | Nodav [Nodab] | NÔDÂV|Nodabu|Nodab — lubaga olwo, lola 1Nga 5.19 |
| נוֹחָה | ✓ | Noms propres | Noha | NÔHÂ|Noha — mugala wa Benyamini |
| נוּן | Noms propres | Noun | NÛN|Nuni|Nun — mugala wa Elishamaîshe wa Yeshua, rhuderha Yozwew’oku bûko bwa Efrayimu | |
| נוֹעַדְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Noadya [Noadia] | NÔ’ADYÂ|Noadya|Noadiya|Nowadiya |
| נוֹעַדְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Noadya [Noadia] | NÔ’ADYÂ|Noadya|Nowadiya|Noadiya |
| נָזִיר | Êtres | non cultivé, non traité (la vigne), personne consacrée | NÂZÎR|omulume erhi mukazi wajira eciragane|ishwa lihôhire|lukoma lwa mizabibu lurhali lushogolere|omuntu wacihânyire|*ciragâne*|*ciragane*|*higo*|*hohir*|*shogw*|*nterekêr* | |
| נזר | Attributs | se retirer, se séparer, s’abstenir de | NZR|bacilange|bakaz’icisêza|okucihâna|*muntu*|*ciragane *|*ciragâne* | |
| נֵזֶר-1 | Rituels | consécration | NÊZER|ashîgagwa|okucihâna|okucihâna|omugisbo gw’okumurherekêra|eciragane|eciragâne|ciragane|ciragâne|*rherekir*|*rherekêr* | |
| נֵזֶר-2 | Objets réels | diadème, couronne | NÊZER|ecimanè|cimanè|cimanyiso ca kurherekerwa|ishungwe|*shûngw* | |
| נֹחַ | Noms propres | Noé | NOAH|Nuhu|Noah | |
| נַחְבִּי | ✓ | Noms propres | Nahbi [Nabi] | NAHBÎ|Nahabi|Nahbi — mugala wa Vofsi, Vafusiyali ndolêrezi, nyenziw’oku bûko bwa Nefutali |
| נַחוּם | Noms propres | Nahoum | NAHÛM|Nahumu|Nahum — wa kuli Elkoshmulêbi | |
| נְחוּם | ✓ | Noms propres | Nehoum | NEHÛM|Nehumu|Nehum — muntu w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| נָחוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Nahor | NÂHÔR|Nahori|Nahor — mugala wa Serugiwa kuli bene Semi |
| נָחוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Nahor | NÂHÔR|Nahori|Nahoro|Nahor — mugala wa Terahialondana bona Abramu |
| נַחֲלָה | Divers | prise de possession, occupation de | NAHALÂ|mwanya|kashambala|omwanya|akashambala|obwîme|okuyîma kantu kalebe erhi cihugo cirebe|alagi ecihugo mwagendigabânana|bihimbi|luhande|oku Nyamuzinda arhegnyize omuntu kwo anaba | |
| נַחֲלִיאֵל | ✓ | Noms propres | Nahaliël [Nahaliel] | NAHALÎ’ÊL|Nahalieli|Nahaliyeli|nahaliel — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| נֶחֱלָמִי | Noms propres | Néhlamite [de Néhélam] | NEHELÂMÎ|munya-Nehelami|munya-Nehelam|w’e Nehelam | |
| נַחַם | ✓ | Noms propres | Naham | NAHAM|Nahamu|Nahama|Naham — muntu oyo |
| נְחֶמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Nehémya [Nehémia] | NEHEMIYÂ|Nehemiya — muntu w’enyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| נְחֶמְיָה-2 | Noms propres | Néhémie | NEHEMIYÂ|Nehemiya — mugala wa Hakaliyamurhambo mukulu wa Yudaenyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni | |
| נְחֶמְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Nehémya [Néhémie] | NEHEMIYÂ|Nehemiya — mugala wa Azibukumurhambo e Bet-Tsurienyuma ly’obujà bw’e Babiloni |
| נַחֲמָנִי | ✓ | Noms propres | Nahamani | NAHAMÂNÎ|Nahamani — muntuenyuma za kurhenga bujà bw’e Babiloni |
| נַחְרַי | ✓ | Noms propres | Nahraï [Naraï] | NAHRAY|Naharayi|Nahrayi — mulwiakag’ihêka emirasano ya Yowabuoku ngoma ya Daudi |
| נְחֻשְׁתָּא | ✓ | Noms propres | Nehoushta [Nehoucheta] | NEUSHSHTÂ’|Nehushata|Nehushta — mwâli wa Elnatanimuka Mwami Yehoyakim |
| נְחֻשְׁתָּן | ✓ | Noms propres | Nehoushtân [Nehouchtan] | NEHUSHTÂN|Nehushtani|Nehushatani |
| נָחָשׁ-1 | Faune | serpent | NÂHÂSH|enjoka|njoka|wanjoka | |
| נָחָשׁ-2 | Noms propres | Nahash [Nahach] | NÂHÂSH|Nahashi — mwami w’e Amoniamango ga Saulu | |
| נָחָשׁ-3 | Noms propres | Nahash [Nahach] | NÂHÂSH|Nahash|Nahashi — ishe wa Avigayil na Tseruya, Seruya | |
| נַחְשׁוֹן | ✓ | Noms propres | Nahshôn [Nachon] | NAHÂSHÔN|Nashoni|Nahshoni|Nahisoni|Nahshon — mugala wa Aminadabumurhambow’oku bûko bwa Yudaomu mango ga Musa |
| נַחַת-1 | Noms propres | Nahath | NAHATH|NAHAT|Nahati|Nahat — mugala wa Rewelimwinjikulu Ezau | |
| נַחַת-2 | Noms propres | Nahath | NAHATH|NAHAT|Nahati|Nahat — mugala wa Zefayi, Tsefayi, Zufuwa kuli elkanaw’oku bûko bwa Levi | |
| נַחַת-3 | ✓ | Noms propres | Nahath | NAHATH|NAHAT|Nahati — mulevitimango ga mwami Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| נְטוֹפָה | ✓ | Noms propres | Netofa | NETÔFÂ|Netofa — lugolw’omu ishwa lya Yuda |
| נְטוֹפָתִי | Noms propres | Netofatite [Netofa] | NETÔFÂTHÎ|NETÔFÂTÎ|w’e Netofa|munya-Netofa|b’e Netofa|banya-Netofa | |
| נְטָעִים | ✓ | Noms propres | des plantations [Netaïm] | NETÂ’ÎM|Netayimu|Netayim — mashwa magalihantu omu ishwa lya Yuda |
| נָטָף | ✓ | Flore | stacté | NÂTÂF|akaradusi kahûmula bwinja|*karadusi* |
| נֵיבַי | ✓ | Noms propres | Névaï [Nébaï] | NÊVAY|Nebayi — murhamboenyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| נָיוֹת | ✓ | Noms propres | Nayoth | NÂYÔTH|NÂYÔT|Nawiti|Nayot — hantu hofi n’e Rama |
| נִינְוֵה | Noms propres | Ninive | NÎNVÊ|Ninive — lugo ly’omu Mezopotamiyakarhwa-bwami ka Asuru, Asîriya | |
| נְכוֹ | Noms propres | Néko [Néco] | NEKHÔ|NEKÔ|Neko — mwami w’e MisiriFaraoni Neko, lola 2 Bam 23.29 | |
| נְמוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Nemouël [Nemouel] | NEMÛ’ÊL|Namueli|Nemweli|Nemwel — mwâli wa Eliabuw’oku bûko bwa Rubeni |
| נְמוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Nemouël [Nemouel] | NEMÛ’ÊL|Namueli|Nemweli|Nemwel|Nemuweli — mugala wa Simeoni |
| נְמוּאֵלִי | ✓ | Noms propres | Nemouélite | NEMÛ’ÊLÎ|omulala gw’Abayanamueli — wa kuli YemweliNemwel ali mugala wa Simeoni |
| נְמָלָה | Faune | fourmi | NEMÂLÂ|lubasi|olubasi|mbasi|embasi | |
| נָמֵר | Faune | panthère, léopard | NEMÊR|ngwi|engwi|njuzi|enjuzi | |
| נִמְרֹד | Noms propres | Nemrod | NIMROD|Nemrodi|Nemrod — mugala wa Kushwa kuli Ham, rhuderha mpu Sham n’obwo arhali ntyo, nfarasè yasômire ntyoHam, kuli kuderha, mwiru, mudûrhu, irangi liru ashusha ebikalakala | |
| נִמְרָה | ✓ | Noms propres | Nimra | NIMRÂ|Nimra — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| נִמְרִים | Noms propres | Nimrim | NIMRÎM|Nimurimu|Nimurim|Nimrim — lugo lw’e Mowabu | |
| נִמְשִׁי | ✓ | Noms propres | Nimshi [Nimchi] | NIMSHÎ|Nimushi — shakulu wa Yehu, mwami w’Israheli |
| נֵס-1 | Objets réels | bannière, drapeau | NÊS|Nisi|ibendêra|*murh* *wagwik*|murhi|*gwik* | |
| נֵס-2 | Objets réels | voile | NÊS|cimanyiso c’enkuge|citambara ciyehuka canayeêra oku nyanya ly’obwarho|*manyiso* | |
| נֶסֶךְ | Rituels | image fondue, libation | NÊSEKH|NÊSEK|bigushe|bivange|ntûlo y’idivayi|ntûlo ya cinyobwa|*bulag*|*yôbw*|*yobw*|*nywa*|mvanganye|*nterekêr* | |
| נִסְרֹךְ | Noms propres | Nisrok | NISROK|Nisroki|Nisiroki|Nisrok — muzimu w’e Asîriyamuzimu wa bene Asuru | |
| נֵעָה | ✓ | Noms propres | Néa | NÊ’Â|Nea — lugo ly’omu ishwa lya Zabuloni |
| נֹעָה | ✓ | Noms propres | Noa | NO’Â|Noa — mwâli wa Tselofhad, Zelofohadiw’oku bûko bwa Menashè |
| נְעִיאֵל | ✓ | Noms propres | Néïel [Néiel] | NE’Î’ÊL|Nehieli|Neiyeli|Neiel|Neyiel — lugo ly’omu ishwa lya Aseri |
| נַעַם | ✓ | Noms propres | Naam | NA’AM|Naamu|Naam — mugala wa Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| נַעֲמָה-1 | ✓ | Noms propres | Naama | NA’AMÂ|Nahama|Naama — mwâli wa Lemekiwa kuli Kayini |
| נַעֲמָה-2 | ✓ | Noms propres | Naama | NA’AMÂ|Naama — nina wa Roboami, Robowamu , mwami omu Yuda, mugala wa Salomoni |
| נַעֲמָה-3 | ✓ | Noms propres | Naama | NA’AMÂ|Nahama|Naarna — hantu aho, lola Yoz 15.41 |
| נַעֲמִי | ✓ | Noms propres | Naamite, de Naaman, Naaman | NA’AMÂ|omulala gw’Abanaamani|ba kuli Naamani — w’oku bûko bwa Benyamini |
| נָעֳמִי | Noms propres | Noémi | NO’ÊMÎ|NÂOMÎ|Noemi — muka Elimelekinnazâla wa Ruti, munyamowabu, nnakulu wa Daudi | |
| נַעֲמָן-1 | ✓ | Noms propres | Naamân [Naaman] | NA’AMÂN|Naamani — mugala wa Belaw’oku bûko bwa Benyamini |
| נַעֲמָן-2 | ✓ | Noms propres | Naamân [Naaman] | NA’AMÂN|Nahamani|Naamani — murhambo w’omurhwe gwa mwami w’e Sîriya |
| נַעֲמָן-3 | ✓ | Noms propres | Naamân [Naaman] | NA’AMÂN|Naamani — mugala wa Ehudw’oku bûko bwa Benyamini |
| נַעֲמָתִי | Noms propres | de Naama | NA’AMÂTHÎ|NA’AMATÎ|w’e Naama|munyanaama | |
| נַעֲרָה-1 | ✓ | Noms propres | Naarata [Naara] | NA’ARÂ|Naara|munyere Naara|mwinja — eryo îzino lidesire MUNYERERENKANA, Kinja, Kajuru |
| נַעֲרָה-2 | ✓ | Noms propres | Naara | NA’ARÂ|e Naara|Naara — hantulubanda lwa Yordaniishwa lya Efrayimu |
| נַעֲרַי | ✓ | Noms propres | Naaraï | NA’ARAY|Naarayi — kuli kuderha MWINJAWANImugala wa Ezbayimulwi oku lwa Daudi |
| נְעַרְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Néarya [Néaria] | NE’ARYÂ|Neariya|Neyariya |
| נְעַרְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Néarya [Néaria] | NE’ARYÂ|Neyariya |
| נַעֲרָן | ✓ | Noms propres | Naarân [Naaran] | NA’ARÂN|Narani|Naarani — hantuomu lubanda lwa Yordaniomu lya Efrayimu |
| נֹף | Noms propres | Memphis, No | NOF|No|Nof|Menfisi — lugo lw’e Misiri | |
| נֶפֶג-1 | ✓ | Noms propres | Nèfèg [Néfeg] | NÊFEG|Nefegi|Nefeg — mugala wa Yitsehari, Yisehari |
| נֶפֶג-2 | ✓ | Noms propres | Nèfèg [Néfeg] | NÊFEG|Nefegi|Nefeg — mugala wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| נָפָה | Objets réels | crête de montagne, joug | NÂFÂ|kanshonsho|kanshonsho ka ntondo|ntondo ya Nyakasane|mushigo muzibu|irhwerhwe lya ntondo|*busongero*|*busongêre* | |
| נְפוּסִים | ✓ | Noms propres | Nefishsim, Nefousim [Nefoussim, Nefouchessim] | NEFÛSÎM|NEFÛSHESÎM|Nefushisim|Nefusim — mugula wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| נְפוּשְׁסִים | ✓ | Noms propres | Nefishsim [Nefouchessim] | NEFÛSHESÎM|Nefusi|Nefushesim |
| נֹפַח | ✓ | Noms propres | Nofah [Amorites] | NOFAH|Nofahi|Nofah — hantu aho |
| נְפִילִים | ✓ | Êtres | géants? | NEFÎLÎM|abanenene-mikalarhu|bantu banene-banene |
| נָפִישׁ | ✓ | Noms propres | Nafish [Nafich] | NEFÎSH|Nafisheti|Nafishi — mugala wa Ismaeli |
| נֹפֶךְ | Objets réels | turquoise, pierre précieuse | NOFEKH|NOFEK|enofeki|nofeki|ibuye lya citwiro cihamu|eskarbukulo | |
| נֶפְתּוֹחַ | ✓ | Noms propres | Neftoah [Neftoa] | NEFTÔAH|Neftoaha|Neftoah|Neftoyaha — hantu aha |
| נַפְתֻּחִי | ✓ | Noms propres | Naftouah [Naftou] | NAFTUHÎM|Nafutuhimu|Nafutu — lubagabantu ba kuli Misrayimubayûbakaga e Nafutu |
| נַפְתָּלִי | Noms propres | Nephtali [Neftali] | NAFTÂLÎ|Nefutali — mugala wa Yakobocûbaka w’obuko bwa Nefutali | |
| נֵץ | Faune | épervier | NÊTS|lubakà|lubaka|olubakà|olubaka|*bwaso* | |
| נְצִיב | ✓ | Noms propres | Neciv [Nessib] | NETSÎV|Nasibi|Natsib|Natsiv — mutungonyumpa ya murhwelugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| נְצִיחַ | ✓ | Noms propres | Neciah [Nessia] | NETSÎAH|Nesiya|Netsiya — muntu oyo |
| נקה-1 | Attributs | être exempt de la punition | NQH|NKH|wafuma|lyoki orhacibe kurhi|kurhagâla|onayere|kuyêra|arhankaja kwo iga|*fuma*|*rhacife*|*rhalukira*|*babalir*|arhajiziri câha | |
| נקה-2 | Attributs | déclarer innocent | NKH|NQH|buzira kumuhana|kubona nka muntu mweru kweru|*leka*|*babalir*|omuntu oli n’ecâha nka muntu mweru kweru | |
| נְקוֹדָא-1 | ✓ | Noms propres | Neqoda [Necoda] | NEKÔDÂ’|Nekoda — mugula wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| נְקוֹדָא-2 | ✓ | Noms propres | Neqoda [Necoda] | NEKÔDÂ’|Nekoda — mugula wa milalaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| נָקִי | Attributs | exempt, exempt de | NÂKÎ|orhalikwo bubi|mweru-kweru|omweru kweru|okushukululwa obubi|okufuma obuhane omuntu analikwanine|Wafuma ecihango|abandi bohe banacigendera|yehe arhalikwo lubanja|ntayêza omuntu mubi | |
| נִקָּיוֹן | Attributs | propreté, innocence | NIKÂYÔN|amaboko garhalikwo izabyo|bushinganyanya b’omurhima|bucêse|*cêse*|*cese*|mweru kweru|orhalikwo bubi | |
| נֵר | Noms propres | Ner | NÊR|Neri|kamole — shakulu wa mwami Sauluishe wa Abneriw’oku bûko bwa Benyamini | |
| נֵרְגַּל | ✓ | Noms propres | Nergal | NÊRGAL|Nergali|Nergal — muzimu w’abarhengaga e Hamati |
| נֵרְגַּל שַׁר־אֶצֶר | Noms propres | Nergal-Sarècèr [Nergal-Saresser] | NÊRGAL-SHAR-‘ETSER|Nergal-Shareza|Nergal-Sharez|Nergali-Shareza — murhambo w’abalwi ba Nabusharbani | |
| נֵרְדְּ | Flore | nard | NÊRD|bukù|obukù | |
| נֵרִיָּה | Noms propres | Nériya [Néria] | NÊREYÂ|NERIYA|Neriya — mugala wa Mahseyaîshe wa Maruku na Seraya | |
| נֵרִיָּהוּ | Noms propres | Nériya [Néria] | NERYÂHÛ|Neriya | |
| נשׂא-1 | Attributs | se charger d’une faute | NS’|NÂSÂ’|Aroni, lyo akazihêka amabi Bene Israheli bajira|*câha*|*hêka*|*barhul*|*barhuz*|*hemuk* | |
| נשׂא-2 | Attributs | pardonner, supporter | NS’|NÂSÂ’|K’orhankababalira|obabalire|Ombabalirage ecâha|*babalir*|*shinganyany*|*lember*|*kûlir*|*kûl* | |
| נשׂא-3 | Rituels | levér (la main), jurer | NS’|NÂSÂ’|nacigashaga|nalagananaga|wahigaga|*gasha*|*higa*|*hizir*|*nnengerize enfune* | |
| נָשִׂיא | Êtres | vapeur, nuage, prince | NÂSHÎ’|baluzi|muluzi|abaluzi|omuluzi|barhambo|murhambo|abarhambo|omurhambo|cidûrhu catumbûka|citù|*luzi*|*rhambo*|*rhambul* | |
| נֶשֶׁר | Faune | aigle, vautour | NÊSHER|enyunda|nyunda|enyundà|nyundà|ikozi|makozi|amakozi|cunjunja | |
| נָתִין | Êtres | serviteur du temple | NÂTÎN|omukozi omu ka-Nyamuzinda|abakozi b-omu ka-Nyamuzinda|owahanyirwe|*yankirir*|Abanatineni|aba-Nyatineni|aba-Natineni|*abanyatieni*|ba-Natineni|Natineni|*hanyir*|*hân*|*rherek*|*nterek*|*bayankirirwe* | |
| נָתָן-1 | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — mugala wa Daudiw’oku bûko bwa Yuda | |
| נָתָן-2 | Noms propres | Natan | NÂTÂN|Natani — mulebioku ngoma ya Daudi na Salomoni | |
| נָתָן-3 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — îshe wa mulwi mugumaw’oku ngoma ya Daudi |
| נָתָן-4 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — îshe wa Azariyahumunyabuhasheoku ngoma ya Daudi |
| נָתָן-5 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani |
| נָתָן-6 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — wa kuli Yerahmeyeli, Merameyeeliw’oku bûko bwa Yuda |
| נָתָן-7 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — balondana na Yowelimulwiw’oku ngoma ya Daudi |
| נָתָן-8 | ✓ | Noms propres | Natân [Natan] | NÂTÂN|Natani — bantu banji bagwerhe eri izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| נְתַן־מֶלֶךְ | ✓ | Noms propres | soleil [Soleil] | NETÂN-MÊLEK|izûba|Netani-Meleki — bakag’irhrerekera izûba, lola 2 Bam 23.11murhambooku ngoma ya mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziyasi |
| נְתַנְאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Natanaeli — mugala wa Zuari, Tsuari, Tsuarmurhambobûko bwa Isakariomu mango ga Musa |
| נְתַנְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netaneyeli|Netanaeli|Netanael — mugala wa Isayibalondana na Daudiw’oku bûko bwa Yuda |
| נְתַנְאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netanaeli|Netaneyeli|Netanaeli — badâhwa banji na bandisi bagwerhe eryo izînow’oku ngoma ya Daudi |
| נְתַנְאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Natanaeli|Netanel — munyabuhasheoku ngoma ya Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| נְתַנְאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netanaeli|Netanel — murhambobûko bwa Levioku ngoma ya Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| נְתַנְאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Netanel [Netanéel] | NETAN’ÊL|Netanaeli|Netaneli|Natanaeli — banji bagwerhe eri izînoenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| נְתַנְיָה-1 | Noms propres | Netanya [Netania] | NETANYÂ|Netanya|Netanyahu|Netaniyahu — ishe wa Ismaelimurhambo omu basirika | |
| נְתַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Netanya [Netania] | NETANYÂ|Netaniya — mugala wa Azafi, Asafi, Asafmwimbiza omuka-Nyamuzindaoku ngoma ya Daudi |
| נְתַנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂHÛ|Netanya|Netanyahu|Netaniyahu|Netaniya |
| נְתַנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂHÛ|Netanya|Netanyahu|Netaniyahu — mulevitioku ngoma ya Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| נְתַנְיָהוּ-3 | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂ|Netanya|Netaniya|Netanyahu|Netaniyahu — ishe wa Yehudimunyabuhasheoku ngoma ya Yehoyakim | |
| נְתַנְיָהוּ-4 | Noms propres | Netanyahou [Netania] | NETANYÂHÛ|Netanya|Netaniya|Netanyahu|Netaniyahu | |
| סְבָא | ✓ | Noms propres | Saba [Séba] | SEBÂ’|Seba|Saba — mugala wa Kushwa kuli bene Hamu, Ham; enfarasè yamuhindwire Sham |
| סְבָאִי | Noms propres | de Nubie [de Séba] | SEVÂ’Î|SEBÂÎ|w’e Seba|w’e Nubiya — wa kuli bene Seba, lola Iz 45.14 | |
| סִבְּכַי | Noms propres | Sibbekaï [Sibkaï] | SIBKAY|Sibekayi — w’e Hushamulwiw’oku ngoma ya Daudi | |
| סִבְרַיִם | Noms propres | Sivraïm [Sibraïm] | SIVRAYIM|Sivrayimu|Sibrayimu|sivrayim|Sibrayim — lugo lw’e Sîriya | |
| סַבְתָּא | ✓ | Noms propres | Savta [Sabta] | SAVTÂ’|Savta|Sabta|Sabata — mugala wa Kushialondana na Seba, Havila, Rama na Sabuteka, lola Murh 10.7wa kuli Hamu, Ham |
| סַבְתְּכָא | ✓ | Noms propres | Savteka [Sabteka] | SAVTEKÂ’|Sabuteka|Sabteka — balondana na Seba, Havila na Ramamugala wa KUSH |
| סְדֹם | Noms propres | Sodome | SEDOM|Sodomo — lugo lwahanagwa erhi mabi galwo garhuma | |
| סוֹא | ✓ | Noms propres | Osée | SÔ’|So|Hozeya — So ali mwami w’e Misiri omu mango ga mwami Hozeya w’Israheli |
| סוּגַר | Objets réels | cage | SÛGAR|irhonga|marhonga | |
| סוֹדִי | ✓ | Noms propres | Sodi | SÔDÎ|Sodi — ishe wa Gadiyelindolerezi, nyenziw’oku bûko bwa Zabuloni |
| סוּחַ | ✓ | Noms propres | Souah [Soua] | SÛAH|Suwah|Suwahi|Suwa — enfarasè erhishi oyu h , Suwah ahindusire Suwa |
| סוֹטַי | ✓ | Noms propres | Sotaï | SÔTAY|Sotayi — mugula wa milalaw’omu cigamba ciderhwa « barhumisi banji ba Salomoni »oyu ali w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| סְוֵנֵה | Noms propres | Syène [Assouan] | SEWÊNÊ|SEVÊNÊ|Syene|Asuwan — lugo lw’e Misiri baderha « ASUWAN » | |
| סוּס, סוּסָה | Faune | cheval, étalon, cavalerie, cavalier | SÛS|SÛSÂ|citerusi|eciterusi|biterusi|ebiterusi|enfarasi|nfarasi|musirika ogenda oku citerusi|musirika olwira oku nfarasi — SûS yo mpanziSûsâ yo nkazimurhwe n’ebikolanwa bya abalwira oku biterusiohekwa n’eciterusi | |
| סוּס, סִיס | Faune | hirondelle | SÛS|SÎS|kirembe|hirembe|rhwirembe — hinyunyi hiru hisungunu hiyerêra aha nshalalaorhunyunyi rhuyaka emboho y’empondo | |
| סוּסִי | ✓ | Noms propres | Soussi | SÛSÎ|Susi — ishe wa Gadiyali nyenzi, ndolereziw’oku bûko bwa Menashè |
| סוּף-1 | Flore | roseaux, joncs, algues | SÛF|enfinjo|amasheke|nfinjo|masheke|*finjo*|*sheke* | |
| סוּף-2 | ✓ | Noms propres | Souf | SÛF|Sufu — hantu omw’irungu Musa ageraga n’olubaga |
| סוּפָה | ✓ | Noms propres | Guerres [Soufa] | SÛFÂ|Sufa|Ntambala|birhà|musirûla|*matabâro* — hantu haba omu irungu Bene Israheli bageraga kurhenga e Misiri |
| סוּר | ✓ | Noms propres | Sour | SÛR|Suru|ncuku — hantumuhango gwa ka-Nyamuzinda |
| סִיחֹן | Noms propres | Sihôn [Sihon] | SÎHON|Sihoni — mwami w’Abanyamoriti | |
| סִין-1 | ✓ | Noms propres | Sîn [Sin] | SÎN|Sini — irungu lya Sini Bene Israheli bageragamwo kurhenga e Misiri |
| סִין-2 | Noms propres | Sîn [Sin] | SÎN|Sini — lugo lw’e Misiri | |
| סִינַי | Noms propres | Sinaï | SÎNAY|Sinayi — ntondo Nyamuzinda ahêragakwo Musa Amarhegeko | |
| סִינִי | ✓ | Noms propres | Sinite [Sinite] | SÎNÎ|Siniti|Abasiniti|Abasini — bali ba kuli Kanaani |
| סִינִים | Noms propres | Assouan | SÎNÎM|Sinim|Sinimi — lola Iz 49.12cihugo abalulizibwe bageragamwo | |
| סִיסְרָא-1 | Noms propres | Sisera [Sisra] | SÎSERÂ’|Sisera — murhambo w’abalwi ba Yabini mwami w’e Kanaani, Kanani, e Hatsor | |
| סִיסְרָא-2 | ✓ | Noms propres | Sisera [Sisra] | SÎSERÂ’|Sisera — mugula wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| סִיעָא | ✓ | Noms propres | Sia | SÎ’Â’|Sia|Siya — mugula wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| סִיעֲהָא | ✓ | Noms propres | Siaha | SÎ’AHÂ’|Siyaha — mugula wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| סִירוֹת דּוּגָה | Objets réels | hameçon | SÎRÔTH DÛNÂ|SÎRÔT DÛNÂ|lulobo | |
| סֻכָּה | Rituels | fourré | SIKÂ|ebihando|ebifumba|ebigala|cihando|cifumba|cigalabihando|bifumba|bigala|mahêma|amahêma|ihêma|*marâro* | |
| סִכּוּת | Noms propres | Sikkouth [Sakouth] | SIKÛT|Sikuti|Sikutu|Sakuto|Sakut — muzibu w’AsuruSakuto na Kevani bo bazimu Bene Asuru bacijirîre, lola Am 5.26 | |
| סֻכּוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| סֻכּוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — hantu h’omu irungu Bene Israheli bageraga kurhenga e Misiri |
| סֻכּוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — hantu h’omu kabanda ka Yordani |
| סֻכּוֹת-4 | Noms propres | Soukkoth [Soukoth] | SUKÔTH|SUKÔT|Sukoti|Sukot — olubanda lwa Sukot, baludesire omu Lul 60.6; 108.7 | |
| סֻכּוֹת־בְנוֹת | ✓ | Noms propres | Soukkoth-Benoth [Soukoth-Benoth] | SUKÔTH-BENÔTH|SUKÔT-BENÔT|Sukoti-Benoti|Sukot-Benot — muzimu w’e Babiloni |
| סֻכִּיִּים | ✓ | Noms propres | Soukkiyens [soukites] | SUKÔTHÎM|SUKÔTÎM|Abanya-Suki — lubaga olwo |
| סְכָכָה | ✓ | Noms propres | Sekaka | SEKÂKÂ|Sekaka — lugo lw’omu ishwalya Yuda |
| סִלָּא | Noms propres | Silla [Chomer] | SILÂ’|Silla|Shomeri — lugo luli hofi na Yeruzalemu | |
| סֶלֶד | ✓ | Noms propres | Sèled [Séled] | SÊLED|Seledi — wa kuli Yerahmeyelibûko bwa YudaSêledi afire buzira mwana, lola 1 Nga 2.30 |
| סַלּוּ | ✓ | Noms propres | Sallou | SALÛ|Salu|Salayi — mudâhwa enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| סַלּוּא-1 | ✓ | Noms propres | Sallou | SALÛ’|Salu — mugala wa Meshulamuw’oku bûko bwa Benyaminiw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| סַלּוּא-2 | ✓ | Noms propres | Sallou | SALÛ’|Salu — mugala wa Meshulamiw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| סָלוּא | ✓ | Noms propres | Salou | SÂLÛ’|Salu — ishe wa Zimri |
| סַלּוֹן | Flore | épine, chardon, bruyère | SALÛN|mushûgi|mishûgi|omushûgi|emishûgi | |
| סלח | Attributs | pardonner, être pardonné | SLH|orhubêre obwonjo oku mabi|kubabalira|kubabalirwa|kuhûnira olubaga obwonjo|*shenga omurhûla*|*babalir*|*bwonj*|*rherekêr*|*nterekêr*|*hulik*|*hanz* — en hébreu moderne SIL’HA signifie « pardon », « pardonne-moi » | |
| סַלָּח | Attributs | prêt à pardonner | SALÂH|oyunjwire bwonjo|orhayimang’ibabalira|onaluzize obwonjo | |
| סַלַּי | ✓ | Noms propres | Sallaï | SALAY|Salayi |
| סְלִיחָה | Attributs | pardon | SELÎHÂ|wa bwonjo|obabalira|bwonjo | |
| סַלְכָה | ✓ | Noms propres | Salka | SALKHÂ|Salka — hantu aho; lola Lush 3.19 |
| סֶלַע הַמַּחְלְקוֹת | ✓ | Noms propres | Roche de l’Incertitude [Rocher de la Séparation] | SEL’A HAMAHLEKÔT|aha kabuye ntarhunganwa|Sela-Hamahhlegot|Kabuye-ntayegêrwa|Kabuye-Kaberûla |
| סֶלַע רִמּוֹן | ✓ | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | SELA’ RIMÔN|Ibuye lya Rimoni|lya Rimoni |
| סֶלַע-1 | Noms propres | rocher, roc | SELA’|ibuye|Kabuye|Lwakiro — e Bushi nayo eba omuntuoderhwa Kabuye; aba e Marhadu ga Nakalonja omu Bugweshe e Bushi | |
| סֶלַע-2 | Noms propres | Sèla [Séla] | SELA’|Sela — lugo omu Edomu | |
| סָלְעָם | ✓ | Faune | sauterelle, criquet [FF 53.54] | SÂLE’A|nzige|ihanzi|mahanzi |
| סַמְגַּר־נְבוּ | Noms propres | Nebou-Sarsekim [Samgar-Nebo] | SAMGAR-NEBÛ|Nebu-Sarsekim|Samgar-Nebo|Samgar-Nebo | |
| סְמַכְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Semakyahou [Semakia] | SEMAKYÂHÛ|Semakiya|Semakiyahu — mugala wa Shemayamulanzi wa muhangow’oku bûko bwa Levi |
| סְנָאָה | ✓ | Noms propres | Senaa | SENÂ’Â|Sena|Senaya — hantu aho |
| סַנְבַּלַּט | Noms propres | Sânballat [Saneballath] | SANBALAT|Sanbalati|Sanbalat — muntu w’e Bet-Horôn | |
| סֶנֶּה | ✓ | Noms propres | Senné | SÊNÊ|Sene|Sênè — ciri,birimbi ca mabuye oku njira yaja emwa Abafilistini |
| סְנֶה | ✓ | Flore | épine, chardon, bruyère [FF 184-186] | SENÊ|ishaka|mashaka|amashaka|mushûgi|mishûgi |
| סַנְחֵרִיב | Noms propres | Sennakérib | SANKHERÎV|Senakeribu|Senakerib — mwami w’e Asuru (704-681 embere Kristu aburhwe) | |
| סַנְסַנָּה | ✓ | Noms propres | Sansanna [Sanesanna] | SANSANÂ|Sansana |
| סָס | Faune | mite | SÂS|cibungu|ecibungu|bibungu|ebibungu — nka mushangi gwalirwe n’enshwa, na nka môya galirwe n’ecibungu, lola Iz 51.8 | |
| סִסְמַי | ✓ | Noms propres | Sismaï | SISMAYI|Sismayi — wa kuli Yerahmeyeliishe wa Shalumuw’oku bûko bwa Yuda |
| סַף | ✓ | Noms propres | Saf | SAF|Safi|Saf — wa kuli Rafa |
| סִפַּי | ✓ | Noms propres | Sippaï | SIPAY|Sipayi — wa kuli Rafakwo kuderha mulala gw’Abarefayimi |
| סַפִּיר | Objets réels | saphir | SAPÎR|njuma|esafira|safira|esafiri — njuma ya ngulo ndârhi yali omu minjihirizo y’Aka-Nyamuzinda | |
| סֵפֶר | Objets réels | écrit, lettre, livre | SÊFER|ecitabu|citabu|mandiko|amandiko|muzingè|anayandika birya binwa|maruba|amaruba|ayandike ecerhe|*andiko*|*ruba*|*cerhe*|*tabu*|*kenger* | |
| סֹפֵר | Êtres | secrétaire, scribe, secrétaires, prêtre-scribe | SOFER|bandisi|abandisi|mwandisi|omwandisi|murhindisi|omurhindisi|abarhindisi b’emyandiko|mudahwa-mwandisi|*dâhwa*|*dahwa* | |
| סְפָר | ✓ | Noms propres | Sefar | SEFÂR|muganjo|mubalè|Sefar|Sefari |
| סְפָרַד | Noms propres | Séfarad [Sefarad] | SEFÂRAD|Sefaradi|Sefarad — hantu aho, lola Ab 1.20 | |
| סְפַרְוִי | ✓ | Noms propres | Sefarwaïtes [de Sefarvaïm] | SEFARVÎ|SEFARWÎ|Sefarayimi|Sefarayim|Safarwayimi|Sefarvayim — bantu b’e Sefarwayim oyo , olole 2 Bam 17.31 |
| סְפַרְוַיִם | Noms propres | Sefarwaïm [Sefarvaïm] | SEFARVAYIM|Safarwayimi | |
| סֹפְרִים | ✓ | Noms propres | Sofrites [Soukatites] | SOFRÎM|Basuka — ba kuli Sukabayubakaga e Yabesi, lola 1 Nga 2.55 |
| סֹפֶרֶת | Noms propres | Sotaï [Soféreth] | SOFÊRETH|SOFÊRET|Sofayi|Sofereti — mugula wa milalaw’oku murhwe gwa « Barhumisi ba Salomoni »gw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| סַרְגּוֹן | Noms propres | Sargon | SARGÔN|Sargoni | |
| סֶרֶד | ✓ | Noms propres | Sèred [Séred] | SÊRED|Sêredi — mugala wa Zabuloni |
| סַרְדִּי | ✓ | Noms propres | Sardites [Sérédites] | SARDÎ|omulala gw’Abasêredi |
| סִרָה | ✓ | Noms propres | Sira | SIRÂ|Sira — Sira ali nna-iriba bakagiderha ah’iriba lya Sira, lola 2Sam 3.26 |
| סָרִיס | Êtres | fonctionnaire de la cour, eunuque | SÂRÎS|murhambo w’abaganda|enkonè|enkonè | |
| סִרְפָּד | Flore | épine, chardon, bruyère | SIRPÂD|mushûgi|omushûgi|mishûgi|emishûgi|lushusha|nshusha|bûko mahwa | |
| סְתוּר | ✓ | Noms propres | Setour | SETÛR|Suturi|Seturi|Sutuhuri|Setur — mugala wa Mikayeli, Mikaelndolerezi, nyenzi y’omu buko bwa Aseri, Mib 13.13 |
| סִתְרִי | ✓ | Noms propres | Sitri | SITIR|Sitiri — Sitiri, Sitri ali mugala wa Uziyeli, Uzielw’oku bûko bwa Levi |
| עבד-1 | Divers | servir | ‘VD|’BD|kukolera|kushiga|*muja*|*bajà*|*baja*|*mujà*|kukola|barhegekwa|wakakolera|waderha mpu busha wakaz’inkolera?|nakukolire|omukulu ashiga omurho|Amashanja gakushige|akaz’ikola mpu lyo bamuha Rasheli|ahindusire mujà|Lîka mugala wani ajinkolera|bwo na buno mujikola|olubaga lwani lugende, luj’inkolera|*ba* *bajà*|Baba baja|*rhindibuz*|*rhindibul*|*koler*|*kol*|*bâgir*|*erekêr*|*bûlira okuboko*|*jira*|*jizir*|*kozir*|*rhumik* — muli aminja g’omukolo lunda luguma; olundi lunda muli obuja n’okurhindibuka. | |
| עבד-2 | Divers | tenir dans les liens, asservir | ‘VD|’BD|kulibuza|kulibuzibwa|kukolesibwa obukukuru|bakolesa bene-Israheli okurhalusire,|oku badwirhe balibuzibwa n’Abanya-Misiri|mpu bakazikolera Nyamubâho,|bakazikolesa olubaga|*kola*|*koler*|*koles*|*libuzib*|*libuk* — lunda lubi lwa ‘VD | |
| עבד-3 | Divers | être attiré à servir | ‘VD|’BD|ntaye walicihinga obudaka|Orhahîraga okabaharamya erhi kubakolera|okuzikolera|kulonza okukolera|kucifinja okukolera|kushwira okukola|*fukamir* — yo njira nyinja y’omukolo | |
| עֶבֶד-1 | ✓ | Noms propres | Eved [Ébed] | ‘EBED|’EVED|Ebedi — ishe wa Gaaliomu mango g’Abacîranuzi |
| עֶבֶד-2 | ✓ | Noms propres | Eved [Ébed] | ‘EBED|’EVED|Ebedi — mugala wa Yehoshafatwa kuli Adinenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֹבֵד אֱדוֹם | ✓ | Noms propres | Oved-Edom [Obed-Édom] | ‘OVED ‘EDÔM|’OBED ‘EDÔM|Obededoni|Obededomi|Obedi-Edomu|Obed-Edomu|Obed-Edom — mulanzi wa muhango |
| עֲבֵד נְגוֹ | Noms propres | Abed-Négo | ‘AVÊD NEGÔ|Abednego|Abed-Nego|Abedi-Nego — Azariya oyo omu lumimi lw’e Kaldeyamwira wa Daniyeli | |
| עֶבֶד־מֶלֶךְ | Noms propres | Eved-Mélek [Ébed-Mélek] | ‘EVED-MÊLEKH|Eved-Melek|Evedi-Meleki|Yer 38.7|Yer 38.8|Yer 38.10|Yer 38.11|Yer 38.12|Yer 38.16 — Ali munya-Etiyopiya wacizagya omulêbi oku bwamiamango Sidekiyahu, Sedekiasi amkwebaga Yeremiaomu cina ciyumjwire bijondoKali ndarhu bamudesire omu citabu ca Yeremiya. Biyerekine oku omuntu mwiru aligwerhe olukengwa omu Bibliya embere ly’okrhimbulwa obuja n’Abaharabu n’okurhambulwa buja n’Ab’e Bulaya.omu Mib 12 rhwayumvirhe oku Nnâmahanga ahanaga Miriyamu bulya amashomba mushinja wage Musa mpu cirhumire arhola omukazi mwiru.Omu Bijiro by’Entumwa (Ebj 8) Omunya Etiyopiya mwiru oyo, abatizibwa embere z’Omunya Roma (Ebj 10-11) | |
| עַבְדָּא-1 | ✓ | Noms propres | Avda [Abda] | ‘AVDÂ’|Abda|Avda — mugala wa Adonirami, Adonirammunya-buhashe |
| עַבְדָּא-2 | ✓ | Noms propres | Avda [Abda] | ‘AVDÂ’|Avda|Obadiya — mugala wa Shamuwa mwene Galalimulevitienyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַבְדְּאֵל | Noms propres | Avdéel [Abdéel] | ‘AVDE’ÊL|Abdeyeli|Avdeeli|Abdeyel | |
| עַבְדּוֹן-1 | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — lugo lwa balevitiomu ishwa lya Aseri | |
| עַבְדּוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — mugala wa Hileli, Hilelemucîranuzi omu Israheli |
| עַבְדּוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — mugala wa shashakmugula wa milalaw’oku bûko bwa Binyamini |
| עַבְדּוֹן-4 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni |
| עַבְדּוֹן-5 | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon] | ‘AVDÔN|Abdoni — mugala wa Mikeyamunya-buhasheoku ngoma ya Yoziasi, Yoshiyahu |
| עַבְדִּי-1 | Noms propres | Avdi [Abdi] | ‘AVDÎ|Abdi — mugala wa Malukw’oku bûko bwa Levi | |
| עַבְדִּי-2 | ✓ | Noms propres | Avdi [Abdi] | ‘AVDÎ|Abdi — ishe wa Kishiw’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| עַבְדִּי-3 | ✓ | Noms propres | Avdi [Abdi] | ‘AVDÎ|Abdi |
| עַבְדִּיאֵל | ✓ | Noms propres | Avdiël [Abdiel] | ‘AVDÎ’ÊL|Abdiyeli |
| עֹבַדְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-5 | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya | |
| עֹבַדְיָה-6 | ✓ | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadia|Obadiya |
| עֹבַדְיָה-7 | Noms propres | Ovadya [Obadia] | ‘OVADYÂ|Obadiya | |
| עֹבַדְיָה-8 | Noms propres | Abdias | ‘OVADYÂ|Obadiya|Abdiasi | |
| עֹבַדְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Ovadyahou [Obadia] | ‘OVADYÂHÛ|Obadyahu|Obadiyahu|Obadiya |
| עֹבַדְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Ovadyahou [Obadia] | ‘OVADYÂHÛ|Obadiya|Obadiyahu |
| עֹבַדְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Ovadyahou [Obadia] | ‘OVADYÂHÛ|Obadiyahu|Obadiya |
| עֲבוֹדָה | Divers | travil, oeuvre | ‘AVÔDÂ|emikolo|washub’imukolera hano mwani|omukolo|ebyajizirwe|abârhumaga nkukolera,|bujà|obujà|buja|obuja|*kola*|*koler*|*buj* | |
| עֵבֶר-1 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi — mugala wa Shelahiwa kuli bene Semi, Sem |
| עֵבֶר-2 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi — bûko bwa Gadi |
| עֵבֶר-3 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi|Eber — mugala wa elpaaliw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֵבֶר-4 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi|Eber — mugala wa Shashakmugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֵבֶר-5 | ✓ | Noms propres | Eber [Éber] | ‘ÊVER|’ÊBER|Eberi|Eber — mudâhwa w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֶבְרוֹן | ✓ | Noms propres | Avdôn [Abdon, Ébrôn] | ‘EVRÔN|’AVDÔN|Abdoni — lugo olwo omu ishwa lya Aseriresh na dalet banakashushana omu cihebraniyahali mango abasoma bahushikanya ezo herufi |
| עִבְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Hébreu | ‘IBRÎ|Omuhebraniya|Muhebraniya|Omuhabraniya|Muhabraniya|Abahabraniya|Abayahudi|Bayahudi|Omuyahudi|muyahudi|’Ibri|bene Israheli|w’Israheli — wa kuli (Héber, gwarhi abanfransa)’EBERI |
| עִבְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Ivri [Ibri] | ‘IVRÎ|Ibri — mugala wa Merari, oyo Merari ye ishe wa Mushiw’oku buko bwa Levi |
| עֲבָרִים | ✓ | Noms propres | Avarim [Abarim] | ‘AVARÎM|Abari|Abarim|Abarimu — lukere lwa ntondo e Mowabulola Yer 22.20 |
| עַבְרֹנָה | ✓ | Noms propres | Avrona [Abrona] | ‘AVRONÂ|aha Abrona|Abrona — hatu Abayakaga kurhenga e Misiri bageraga |
| עָגוּר | Faune | cigogne, hirondelle | ‘ÄGÛR|muhangali|omuhangali|emihangali|mihangali|hirembe|rhwirembe|hiremberembe | |
| עֵגֶל-1 | Faune | veau, génisse, jeune vache, vache, jeune taureau, bête | ‘ÊGEL|akanina|kanina ka mudege|nkafu|mpanzi ya mushikira|*mudege*|*nsimba*|*cintu*|*bintu* | |
| עֵגֶל-2 | ✓ | Objets réels | idole en forme du veau | ‘ÊGEL|enshusho y’akanina|nshanga eshusha akanini|akanina|kanina|nshanga eshusha akanina|*kanina*|*nyana*|*manina* |
| עֶגְלָה-1 | ✓ | Faune | jeune vache | ‘ÊGELÂ|endaku|ndaku|muka Daudi — Egla ye muka Daudi bulya |
| עֶגְלָה-2 | Objets réels | Egla [Égla] | ‘ÊGELÂ|Êgla — kalugu ako kashusha akanina | |
| עֶגְלָה-3 | ✓ | Noms propres | Égla | ‘ÊGELÂ|Egla — muka Daudi |
| עֲגָלָה | ✓ | Objets réels | chariot | ‘AGÂLÂ|engâlè|bomboro|ngâle|ngâlè|ngâle|ngalè|ngale|engale |
| עֶגְלוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Eglôn [Églon] | ‘EGLÔN|Egloni|Egloni — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֶגְלוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Eglôn [Églon] | ‘EGLÔN|Egloni — mwami w’e Mowabu amango g’abacîranuzi omu Israheli |
| עֶגְלַת שְׁלִשִׁיָּה | Noms propres | Eglath-Shelishiya [Églath-Selissia] | ‘EGLAT-SHELISHIYÂ|Eglati-Shelishiya|Eglat-Shelishiya — hantu h’e Mowabu | |
| עִדֹּא | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDO’|Ido — ishe wa Ahinadabmunya-buhashew’oku ngoma ya Salomoni |
| עָדָה-1 | ✓ | Noms propres | Ada | ‘ÂDÂ|Ada — muka Lamek, Lemek |
| עָדָה-2 | ✓ | Noms propres | Ada | ‘ÂDÂ|Ada|muka Ezau |
| עֵדָה-1 | ✓ | Êtres | rassemblement, assemblée, bande | ‘EDÂ|ndêko|endêko|boshi|mbugânano|embuganano|cigamba|ecigamba|ndâro|endâro|mulungano|omulungano|kagombe|akagombe|*oshi*|*lubaga*|*ndêko*|*Bene Israheli*|*Israheli*|*bene*|*murhwe*|*mirhwe* |
| עֵדָה-2 | Divers | précepte | ‘EDÂ|amarhegeko|irhegeko|marhegeko|amarhegeko|*rhegek* | |
| עֵדָה-3 | ✓ | Divers | témoin | ‘EDÂ|buhamirizi|muhamirizi|câliho|*hamiriz*|*câlih* |
| עִדּוֹ-1 | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — mugala wa Yowahwa kuli Libniw’oku bûko bwa Levi | |
| עִדּוֹ-2 | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — mulebiw’oku ngoma ya Robowami |
| עִדּוֹ-3 | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — shakulu w’omulêbi Zakariya |
| עִדּוֹ-4 | ✓ | Noms propres | Iddo | ‘IDÔ|Ido — bantu banji baligwerhe er’izînow’oku buko bwa Levi |
| עֵדוּת | Divers | témoin, témoignage, commandement | ‘ÊDÛTH|’ÊDÛT|obuhamirizi|buhamirizi|muhamirizi|omuhamirizi|irhegeko|kurhegeka|ntegesire|marhegeko|*rhegek*|hamiriz*|*dagâno* *kuha*|*dagâno*|*lagânyo*|*laganyo*|Orhenge|*buganano*|*cerekane*|*cêrekane*|*yerekan* | |
| עֲדִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Adiël [Adiel] | ‘ADÎ’ÊL|Adiyeli — muntu w’oku bûko bwa Simoni |
| עֲדִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Adiël [Adiel] | ‘ADÎ’ÊL|Adiyeli — mugala wa Yahzera, Ahzayishe wa Maesay, Amahsay |
| עֲדִיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Adiël [Adiel] | ‘ADÎ’ÊL|Adiyeli — ishe wa Azmavetmunya-buhashew’oku ngoma ya Daudi |
| עֲדָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — ishe wa YedidaYedida ye muka mwami Amoni w’e Yudeyaishazâla wa mwami Amoni |
| עֲדָיָה-2 | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Adayashakulûza wa Azafw’oku bûko bwa Levi | |
| עֲדָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Shimeymugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲדָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Yerohammudâhwaw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲדָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — bantu banji baligwerhe eri izînobalibayansire abakazi b’emahangab’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲדָיָה-6 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Yoyarîbw’oku bûko bwa Yudamuntu w’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲדָיָה-7 | ✓ | Noms propres | Adaya | ‘ADÂYÂ|Adaya — mugala wa Yerohammudâhwa enyuma z’oukurhenga e Babiloni |
| עֲדָיָהוּ | ✓ | Noms propres | Adayahou [Adaya] | ‘ADÂYÂHÛ|Adayahu — ishe wa Maaseyahumurhambooku ngoma ya mwami-kazi Ataliya |
| עָדִין | ✓ | Noms propres | Adîn [Adin] | ‘ADÎN|Adini|murhogozi|mulimbi — mugula wa milalaenyuma z’obujà bw’e Babilonin’omu mashi banaderha omurhogozi mpu MADINIkandi lola eri izîno, BHS Ne 10.17 biguma na WLC Ne 10.16 |
| עֲדִינָא | ✓ | Noms propres | Adina | ‘ADÎNÂ’|Adina — mugala wa Shizamurhambow’oku bûko bwa Rubenimulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עֲדִיתַיִם | ✓ | Noms propres | Aditaïm | ‘ADÎTAYIM|Aditayimi — lugolw’omu ishwa lya Yuda |
| עַדְלַי | ✓ | Noms propres | Adlaï | ‘ADLAY|Adlayi — ishe wa Shafati lungere, lola 1 Nga 27.29 |
| עֲדֻלָּם | Noms propres | Adoullam | ‘ADÛLÂM|Adulami|Adulamu — hantu aholola na BHS Yoz 12.16 biguma na WLC Yoz 12.15 | |
| עֲדֻלָּמִי | ✓ | Noms propres | d’Adoullam | ‘ADÛLÂMÎ|w’e Adulami|b’e Adulami |
| עֵדֶן-1 | Noms propres | Eden [Éden] | ‘ÊDEN|Edeni|ishwa ly’amasîma — hantu aho h’okuhugûla amasîma omuntu aligwerhe embere agome | |
| עֵדֶן-2 | ✓ | Noms propres | Eden [Éden] | ‘ÊDEN|Edeni — mugala wa Yowahwa kuli Gershoniw’oku bûko bwa Levi |
| עֶדֶן | ✓ | Noms propres | Eden [Éden] | ‘EDEN|Edeni — luhande lwa cihugo ca Assuriya |
| עַדְנָא-1 | ✓ | Noms propres | Adna | ‘ADNÂ’|Adna — mugala wa Pahati-Mowabu |
| עַדְנָא-2 | Noms propres | Adna | ‘ADNÂ’|Adna | |
| עַדְנָה | ✓ | Noms propres | Adna | ‘ADNÂ|Adna — murhambo w’ebihumbi omu bûko bwa Yuda |
| עַדְנַח | Noms propres | Adnah [Adna] | ‘ADNÂ|Adna | |
| עַדְעָדָה | Noms propres | Adéada | ‘AD’ÂDÂ|Adeyada|Adeada | |
| עֵדֶר-1 | ✓ | Faune | troupeau | ‘ÊDER|buso|maso|obuso|amaso|*rhwe*|*uso*|*aso*|*gamiya*|*nkafu*|*buzi*|*mpene*|*dogomi|*hesi*|*ntûlo* |
| עֵדֶר-2 | ✓ | Noms propres | Eder [Éder] | ‘ÊDER|Ederi — lugo omu ishwa lya Yuda |
| עֵדֶר-3 | ✓ | Noms propres | Eder [Éder] | ‘ÊDER|Ederi — mugala wa Mushiw’oku bûko bwa Levi |
| עֶדֶר | ✓ | Noms propres | Eder [Éder] | ‘ÊDER|Ederi — mugala wa Beriyamugula wa milalaw’oku bûko bwa Binyamini |
| עַדְרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Adriël [Adriel] | ‘ADRÎ’ÊL|Adriyeli|Adriel — mugala wa Barzilayi w’e Mehola |
| עֲדָשָׁה | Flore | lentille | ‘ADÂSHÂ|enkôle|nkôle — rhushimbo rhusungunungunu kulusha zira nkôle ntunu; caba enkôle zirimwo kusharhu | |
| עַוָּא | ✓ | Noms propres | Awa [Ava] | ‘AWÂ’|Awa|Hawa — lubaga lwanyagagwa n’omwami w’e Asûriyalola 2Bam 17.24 |
| עוֹבֵד-1 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Ovedi|Oved|Obedi — mugala wa Bozi, Boozw’oku bûko bwa Yuda |
| עוֹבֵד-2 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — wa kuli Yerahmeyelibûko bwa Yuda |
| עוֹבֵד-3 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — mulwi w’omu mango ga Daudi |
| עוֹבֵד-4 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — mulanzi wa muhangooku ngoma ya daudi |
| עוֹבֵד-5 | ✓ | Noms propres | Oved [Obed] | ‘ÔVÊDI|’ÔBÊDI|Obedi — ishe wa Azariyahumurhambo oku ngoma ya mwami-kazi Ataliya |
| עוֹבָל | Noms propres | Oval [Obal] | ‘ÔVÂL|’ÔBÂL|Obal|Obali — mugala wa Yoktan, Yokutaniwa kuli Semi | |
| עוֹג | Noms propres | Og | ‘ÔG|Og|Ogu — mwami w’e Bashani, BashânNeh 9.22 mwami Bashana | |
| עוֹדֵד-1 | ✓ | Noms propres | Oded | ‘ÔDÊDÎ|Odedi — ishe wa Azariyahu |
| עוֹדֵד-2 | ✓ | Noms propres | Oded | ‘ÔDÊD|Odedi |
| עִוָּה | Noms propres | Iwa [Ava] | ‘ÎVÂ|’IWÂ|Îwa|Îva|Hawa — lugo mwami w’e Asuru anyagaga omu Israhelihali abaluderha Hawa | |
| עַוִּים-1 | ✓ | Noms propres | Avvim [Avim] | ‘AWÎM|Awimi|Awa|w’e Awa — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| עַוִּים-2 | Noms propres | Avvite [Avite] | ‘AWÎM|Abahiviti|Hiviti|abayubakaga e Iwi, Ivi, Awa | |
| עַוִּים-3 | ✓ | Noms propres | Awites [Avites, d’Ava] | ‘AWÎM|’AVÎM|abantu barhengaga e Hawa|bantu b’e Ava, Awa |
| עֲוִית | ✓ | Noms propres | Awith [Avith] | ‘AWÎTH|’AVÎT|olugo lwage lwaderhagwa Avita|Ecishagala cage càderhagwa Aviti — lugo lw’omu Edomu |
| עָוֹן | Attributs | transgression, péché | ‘ÂWÔN|’ÂVÔN|ecâha|câha|bubi|obubi|kulibwa n’àûrhima erhi bubi omuntu ajizire burhuma|buhane oku bubi|*buhan*|*mabi*|*hemuk*|*miziro*|*muziro*|*hana*|*hulik*|*kubi*|*mutuko* — lola BHS 2Sam 19.20 biguma na WLC 2Sam 19.19 | |
| עוֹף | Faune | oiseau, vautour, moineau | ‘ÔF|binyuyi|enyunyi|kanyunyi|akanyunyi|orhunyunyi|hinyunyi|rhuyunyi|ebiyunyi|*nyunyi*|*hungu*|*toro* | |
| עוּץ-1 | ✓ | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Usi|Uts|Uz|Uzi|Utsi — mugala wa Aramherufi tsadé eba nzibu okuhubula omu mashihaguma eri z, ahandi s, ahandi ts: hyo hiri hofi n’ecihebraniya |
| עוּץ-2 | ✓ | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Uts|Uz — mugala wa Nahori |
| עוּץ-3 | ✓ | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Utsi|Uts|Uz|Usi — mugala wa Dishaniwa kuli Sheyiri, Seiri, Seir |
| עוּץ-4 | Noms propres | Ouç [Ous] | ‘ÛTS|Uzi|Utsi|Uts|Uz|Usi — hantu hanji hajira eryo izîno | |
| עוֹרֵב | ✓ | Faune | corbeau | ‘ÔRÊV|hungwe|cihungu|bihungu|bahungwe|*hungu* |
| עוּתַי-1 | ✓ | Noms propres | Outaï | ‘ÛTAY|’ÛTHAY|Utayi — mugala wa Amihudiw’oku bûko bwa Yudaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עוּתַי-2 | ✓ | Noms propres | Outaï | ‘ÛTAY|’ÛTHAY|Utayi — wa kuli Bigwayi |
| עֵז | Faune | chèvre | ‘ÊZ|empene|mpene|bwoya bwa mpene|banahene|abanahene|ecihebe|cihebe|bihebe|ebihebe|*pene*|*hebe*|*hene* | |
| עֻזָּא-1 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza — mugala wa Abinadab |
| עֻזָּא-2 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza — ishwa lya Uza hali hantu |
| עֻזָּא-3 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza — mugala wa Geraw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻזָּא-4 | ✓ | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ’|Uza|Usa |
| עַזְבּוּק | ✓ | Noms propres | Azbouq [Azbouc] | ‘AZBÛK|’AZBÛQ|Azibuku|Azbuk — ishe wa Nehemiyaarhambulaga lunda luguma lwa Bet-Tsurenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַזְגָּד | ✓ | Noms propres | Azgad | ‘AZGÂD|Azgadi|Azgad — muntu w’omu barhambo barhengaga bujà bw’e Babilonikandi olole BHS Neh 10.16 biguma na WLC Neh 10.15 |
| עַזָּה | Noms propres | Gaza | ‘AZÂ|Gaza — lugo lwa Bafilistini kuhika buno 2020 enyuma za Kristu | |
| עֻזָּה | Noms propres | Ouzza [Ouza] | ‘UZÂ|Uza — mugala wa Shimeyiwa kuli Merari, ishe wa Mushiw’oku bûko bwa Levi | |
| עֲזוּבָה-1 | ✓ | Noms propres | Azouva [Azouba] | ‘AZÛVÂ|’AZÛBÂ|Azuva|Azuba|Azûba — mwâli wa Shilihi, Shilhinnina wa mwami Yoshafati, Yoshafat |
| עֲזוּבָה-2 | ✓ | Noms propres | Azouva [Azouba] | ‘AZÛVÂ|’AZÛBÂ|Azuba|Azûba — muka Kalebu |
| עָזָז | ✓ | Noms propres | Azaz | ‘ÂZÂZ|Azazi|Azaz — mugala wa Shimeyiw’oku bûko bwa Rubeni |
| עֲזַזְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Azazyahou [Azazia] | ‘AZAZYÂHÛ|Azaziya|Azaziyahu — mulevitiw’amango ga Daudi |
| עֲזַזְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Azazyahou [Azazia] | ‘AZAZYÂHÛ|Azaziya|Azaziyahu — ishe wa Hozeyahu, Hozeya, Ozeyamurhambow’oku bûko bwa Efrayimuoku ngoma ya Daudi |
| עֲזַזְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Azazyahou [Azazia] | ‘AZAZYÂHÛ|Azaziyahu|Azaziya — mulevitioku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| עֻזִּי-1 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Bukimudâhwa mukuluw’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּי-2 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Tolaw’oku bûko bwa Isakar |
| עֻזִּי-3 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Belaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻזִּי-4 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — mugala wa Mikriishe wa Ela |
| עֻזִּי-5 | ✓ | Noms propres | Ouzzi [Ouzi] | ‘UZÎ|Uzi — banji bagwerheeryo izînow’oku bûko bwa Leviw’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| עֻזִּיָּא | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ouzia] | ‘UZÎYÂ|’UZIYÂ|Uziya|Uzia — muntu w’e Ashtarotimulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עֻזִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Kehatiw’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| עֻזִּיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Urielwa kuli Kehatiw’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Belaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻזִּיאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Hemanimwimbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku oku ngoma ya Daudi |
| עֻזִּיאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — wa kuli Yedutuniw’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| עֻזִּיאֵל-7 | ✓ | Noms propres | Ouzziël [Ouziel] | ‘UZÎ’ÊL|Uziyeli|Uzieli|Uziel|Uziyel — mugala wa Harhayamutuzi wa masholoenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲזִיאֵל | ✓ | Noms propres | Aziël [Aziel] | ‘AZÎÊL|Aziyeli — mulevitiw’oku ngoma ya Daudi |
| עָזִּיאֵלִי | ✓ | Noms propres | Ouzziélite [Ouziélite, d’Ouziel] | ‘ÂZÎ’ÊLÎ|omulala gw’Abaaziyeli|Abauzieli|*buko* *bwa Uziyeli*|Uziyeli — ba kuli Uzieli, mugala wa Kehati |
| עֻזִּיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Ozias [Osée] | ‘UZIYÂ|Oziyasi|Uziyahu — mugala wa Amatsiamwami omu Yudeya 767-740 |
| עֻזִּיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ozias] | ‘UZIYÂ|Uziya|Uziyahu|Oziyasi — wa kuli Kehatiw’oku bûko bwa Levi |
| עֻזִּיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ouzia] | ‘UZIYÂ|Uziya|Uziyahu|Oziasi — mudâhwa mukulu omu mango ga EZra |
| עֻזִּיָּה-4 | ✓ | Noms propres | Ouzziya [Ouzia] | ‘UZIYÂ|Uziya|Uziyahu|Oziyasi — ishe wa Atayabûko bwa Yuda |
| עֻזִּיָּהוּ-1 | Noms propres | Ozias, Azaria | ‘UZIYÂHÛ|Oziyasi|Uziyahu|Uziya — mugala wa Amatsia, Amazia, Amasiakuli kuzibu okuhubula herufi tsadè omu ndimi nguma nguma nka mashi erthi nfarasè. Kuli kuhubula S erhi n’amîno gali garhanga olulimi arhagiba S nkana: TS | |
| עֻזִּיָּהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Ouzziyahou [Ozias] | ‘UZIYÂHÛ|Uziya|Uziyahu|Oziyasi — ishe wa Yonatanimunya-buhashew’oku ngoma ya Daudi |
| עֲזִיזָא | ✓ | Noms propres | Aziza | ‘AZÎZÂ’|Aziza — mulume waliyansire omukazi muyamahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַזְמָוֶת-1 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — mulwiw’oku oku ngoma ya Daudi |
| עַזְמָוֶת-2 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — mugala wa Yayera, Yaera, Yehoyadaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עַזְמָוֶת-3 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — ishe wa Yeziyeli,Yeziel na Peleti, Peletbalwi abo b’oku ngoma ya Daudi |
| עַזְמָוֶת-4 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azmaweti|Azmawet — mugala wa Adiyelimulanzi w’omuhako gw’oku bwami, lola 1Nga 27.25munya-buhashew’oku ngoma ya Daudi |
| עַזְמָוֶת-5 | ✓ | Noms propres | Azmaweth [Azmaveth] | ‘AZMÂVETH|’AZMÂWET|Azimaveti|Azmaveti|Azimaweti|Azemaveti|Azmaweti|Azmawet — hantu h’omu lya Benyamini |
| עַזָּן | ✓ | Noms propres | Azzân [Azan] | ‘AZÂN|Azani|Azân — ishe wa Paltiyeli, Paltielmurhambow’oku bûko bwa Isakari, Isakar |
| עָזְנִיָּה | ✓ | Faune | aigle de mer [FF 82-85] | ‘ÂZNIYÂ|ikozi|ikozi ly’omu nyanja|makozi|amakozi |
| עֲזֵקָה | Noms propres | Azéqa [Azéca] | ‘AZÊKÂ|’AZÊQÂ|aha Azeka|Azeka — lugolw’omu ishwa lya Yuda | |
| עַזֻּר-1 | Noms propres | Azzour [Azour] | ‘AZUR|Azuru|Azuri|Azur — murhambo w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| עַזֻּר-2 | Noms propres | Azzour [Azour] | ‘AZU|Azuru|Azuri|Azur — ishe wa Hananiya (Lukogo lwa Nnâmahanga)izino lirhashusha nnalyo wanioyo Hananiya ali mulebi wa bunywesiOmanye! Rhucihangane okukenga amazino girhu | |
| עַזֻּר-3 | Noms propres | Azzour [Azour] | ‘AZU|Azuru|Azuri|Azur — ishe wa Yaazaniya, munya-buhashe | |
| עֵזֶר-1 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — cûbaka c’olugo luderhwa Hushaw’oku bûko bwa Yuda |
| עֵזֶר-2 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — mugala wa Efrayimu |
| עֵזֶר-3 | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — mulwiw’oku ngoma ya mwami Daudi | |
| עֵזֶר-4 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — muntu w’omu mango ga Nehemiya |
| עֵזֶר-5 | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — mudâhwaomu mango ga Nehemiya |
| עֶזֶר | ✓ | Noms propres | Ezèr [Ézer] | ‘ÊZER|Ezeri|Ezer — mulevitienyuma ly’obujà bw’e Babiloni |
| עֶזְרָא | ✓ | Noms propres | Esdras [Ezra, Esdras] | ‘EZRÂ’|Ezra — mugala wa Serayamudâhwaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲזַרְאֵל-1 | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel | |
| עֲזַרְאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli |
| עֲזַרְאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel |
| עֲזַרְאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel |
| עֲזַרְאֵל-5 | ✓ | Noms propres | Azarel | Azareli|Azarel |
| עֲזַרְאֵל-6 | ✓ | Noms propres | Azarel | ‘AZAR’ÊL|Azareli|Azarel |
| עֶזְרָה | ✓ | Noms propres | Ezra | ‘EZRÂ|Ezra — izîno lya muntu, ci kuli kuderha: Burhabâle, Kugwasanyaw’oku bûko bwa Yuda |
| עֶזְרִי | ✓ | Noms propres | Ezri | ‘ÊZRÎ|Ezri — mugala wa Kelubi, Kelubmunyabuhashew’oku ngoma ya Daudi |
| עַזְרִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Azriël [Azriel] | ‘AZRÎ’ÊL|Azriyeli|Azriyel|Azriel — mugula wa milalaw’oku bûko bwa Menashè |
| עַזְרִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Azriël [Azriel] | ‘AZRÎ’ÊL|Azriyeli|Azriel — ishe wa Yerimotimurhambobûko bwa Nefutalioku ngoma ya Daudi |
| עַזְרִיאֵל-3 | Noms propres | Azriël [Azriel] | ‘AZRÎ’ÊL|Azriel|Azriyeli — ishe wa seraymunyabuhasheoku ngoma ya Yehoyakimu, Yehoyakim | |
| עֲזַרְיָה-1 | Noms propres | Azarias [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azariyasi|Azariyahu | |
| עֲזַרְיָה-10 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azariya|Azariyahu |
| עֲזַרְיָה-11 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-12 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azariya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָה-3 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-4 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-5 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-6 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariya|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָה-8 | ✓ | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azaria|Azariyasi |
| עֲזַרְיָה-9 | Noms propres | Azarya [Azaria] | ‘AZARYÂ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi | |
| עֲזַרְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-10 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azariya|Azariyasi|Azaria|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-4 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-5 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-6 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-7 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-8 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עֲזַרְיָהוּ-9 | ✓ | Noms propres | Azaryahou [Azaria] | ‘AZARYÂHÛ|Azarya|Azaryahu|Azariyahu|Azariasi|Azariyasi |
| עַזְרִיקָם-1 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|Azrikam |
| עַזְרִיקָם-2 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|Azrikam — mwugala wa Azeli, Atseliw’oku bûko bwa Benyamini |
| עַזְרִיקָם-3 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|Azirikamu|Azrikam — mugala wa Hashabiya, Hashabyashakulûza wa Shemaeya, Shemayeya |
| עַזְרִיקָם-4 | ✓ | Noms propres | Azriqam [Azricam] | ‘AZRÎKÂM|’AZRÎQÂM|Azrikamu|azirikamu|Azrikam — murhambo w’enyumpa ya mwamioku ngoma ya mwami Ahaz, rhuderha Akaz |
| עַזָּתִי | ✓ | Noms propres | Gaza | ‘AZÂTHÎ|’AZÂTÎ|omurhundu gwa Gaza|abantu b’e Gaza|w’e Gaza — lugo lw’omu ishwa ly’Abafilistini, yo filistiya |
| עֵט | Objets réels | aiguille | ‘ÊT|nsindani ya kuhanga|nsindano|ngeyo | |
| עֵט בַּרְזֶל | Objets réels | aiguille de fer | ‘ÊT BARZÂL|nsindani ya cûma | |
| עֲטַלֵּף | Faune | chauve-souris | ‘ÊTLÊF|kubukubu|bakubukubu|nnajojo | |
| עֲטָרָה-1 | Objets réels | couronne, diadème, Atarah | ‘ATÂRÂ|cimanè|ecimanè|bimanè|ebimanè|cimane|ecimane|*shungwe*|*manè*|*mane* | |
| עֲטָרָה-2 | ✓ | Noms propres | Atara | ‘ATÂRÂ|Atara — muka Yerahmeyelieryo izîno kuli kuderha « cimanè » |
| עַטְרוֹת אַדָּר | ✓ | Noms propres | Atroth-Addar | ‘ATRÔTH ‘ADÂR|’ATRÔT ‘ADÂR|Ataroti w’Adari|Ateroti-Addari|Atarot-Adar — hantu h’omu lya Efrayimu, Benyamini |
| עַטְרוֹת בֵּית יוֹאָב | ✓ | Noms propres | Atroth-Beth-Yoav [Atroth-Beth-Yoab] | ‘ATRÔTH BÊT YÔ’ÂV|’ATRÔT BÊT YÔ’ÂB|Atroti- Bet-Yowabu — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֲטָרוֹת | ✓ | Noms propres | Ataroth | ‘ATÂRÔTH|’ATÂRÔT|Ataroti|Atarot — lugo lw’omu ishwa lya Gadi |
| עַטְרֹת שׁוֹפָן | ✓ | Noms propres | Atroth-Shofân [Atroth-Chofan] | ‘ATÂRÔTH SHÔFÂ|Ataroti-Sofani — lugo lw’omu ishwa lya Gad |
| עַי-1 | Noms propres | Aï | ‘AY|Ai|Ayi — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu | |
| עַי-2 | Noms propres | Aï | ‘AY|Ai|Ayi — lugo olwo | |
| עֵיבָל-1 | ✓ | Noms propres | Eval [Ébal] | ‘ÊVÂL|’ÊBÂL|Ebali|Ebal — mugala wa Shobali, Shobalwa kuli Seyiri |
| עֵיבָל-2 | ✓ | Noms propres | Eval [Ébal] | ‘ÊVÂL|’ÊBÂL|Ebali|Ebal — mugala wa Yoktani, Yoktânwa kuli Semi |
| עֵיבָל-3 | ✓ | Noms propres | Ebal [Ébal] | ‘ÊVÂL|’ÊBÂL|Ebali|Ebala|Ebal — ntondo eyo |
| עַיָּה | ✓ | Noms propres | Ayya [Aya] | ‘AYÂ|Aya|Gaza — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu |
| עִיּוֹן | ✓ | Noms propres | Iyyôn [Yon] | ‘ÎYÔN|Iyoni|Iyôn — lugo lw’omu ishwa lya Neftali |
| עַיִט | Faune | vautour, oiseau de proie, rapace | ‘AYIT|Bacigukuma|cigukuma|binyunyi bihiva|binyunyi njaganuzi|*hungu*|*jaganuz* — Abramu akabahâhanya, lola Murh 15.11 | |
| עֵיטָם-1 | ✓ | Noms propres | Etam [Étam] | ‘ÊTÂM|Etamu|Etami|Etam — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| עֵיטָם-2 | ✓ | Noms propres | Etam [Étam] | ‘ÊTÂM|Etamu|Etami|Etam — hantu h’omu ishwa lya Simeoni |
| עִיֵּי הָעֲבָרִים | ✓ | Noms propres | Iyyé-Avarim [Yé-Abarim] | ‘ÎYÊ-HÂ’ÂVRÎM|Yabarimi|Iye-Abarimi — oku njira y’okurhenga bujà bw’e Misiri |
| עִיִּים-1 | ✓ | Noms propres | Iyyim [Yé-Abarim] | ‘IYÎM|Iyim-Abarimi|Iyim — hantu abarhengaga bujà bw’e Misiri bageraga |
| עִיִּים-2 | ✓ | Noms propres | Iyyim [Iyim] | ‘IYÎM|Iyimi|Iyim — cishagalac’omu ishwa lya Yuda |
| עִילַי | ✓ | Noms propres | Ilaï | ‘ÎLAY|Ilayi — wa kuli Ahowahi, Ahoah, Ahowamulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עֵילָם-1 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elami|Elam|Elamu — mugala wa Semi |
| עֵילָם-2 | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elami|Elam — cihugo ciri ekarhî ka Mezopotamiya na Persi | |
| עֵילָם-3 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|elami|Elam — mugala wa Shashakmugula wa milalaw’oku bûko bwa Binyamini |
| עֵילָם-4 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|Elami|Elam — mugala wa Meshelemiyahumulanzi wa muhangow’oku bûko bwa Levi |
| עֵילָם-5 | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|Elami|Elam — mugula wa milalaenuma z’obujà bw’ Babiloni | |
| עֵילָם-6 | ✓ | Noms propres | Elam [Élam] | ‘ÊLÂM|Elamu|Elami|Elam — mudâhwaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַיִן-1 | ✓ | Noms propres | Aïn | ‘AYIN|Ayini|isu|ilola|iboneko|busu|bululi|iriba|maliba |
| עַיִן-2 | ✓ | Noms propres | Ein [En] | ‘AYIN|’EYIN|Eyin|Ayini|Ayin — hantu h-oku lubibi lwa Israheli lw’ebuzûka-zûba |
| עַיִן-3 | Noms propres | Ein-Rimmôn [Aïn] | ‘AYIN|’EYIN|Eni-Rimoni|Ayin-Rimon|Eyin-Rimon|Ayini — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| עֵין גֶּדִי | Noms propres | Ein-Guèdi [En-Guédi] | ‘AYIN|’EYIN|Eyin-Gedi|Iriba-ly’Empene|Iriba ly’Orhushafu|Engedi|*gedi* | |
| עֵין גַּנִּים-1 | ✓ | Noms propres | Ein-Gannim [En-Gannim] | ‘ÊN GANÎM|Iriba lya Gan|Ein|Eyin — isu kandi erhi iriba |
| עֵין גַּנִּים-2 | ✓ | Noms propres | Ein-Gannim [En-Gannim] | ‘ÊN GANÎM|Eyin Ganim|En Ganimi|Eni-Ganimi |
| עֵין דֹּאר | ✓ | Noms propres | Ein-Dor [En-Dor, fontaine de Dor] | ‘ÊN D’OR|Eyin-Dor|En-Dor|Iriba lya Dor|Eyin-Dori|Endori — iriba lya Dorlugo omu lya Menashè |
| עֵין הַקּוֹרֵא | ✓ | Noms propres | Ein-Qoré | ‘ÊN HÂKÔRÊ’|Eni-Korè|Iriba lya Korè |
| עֵין חַדָּה | ✓ | Noms propres | Ein-Hadda [En-Hadda] | ‘ÊN HADÂ|En-Hada — lugo ly’omu lya Isakar |
| עֵין חָצוֹר | ✓ | Noms propres | Ein-Haçor [En-Hassor] | ‘ÊN HÂTSÔN|Eni-Hasori|Eni-Hazor|Eni-Hatsor — lugo luzibuzibulw’omu ishwa lya Nefutali |
| עֵין מִשְׁפָּט | ✓ | Noms propres | Ein-Mishpat [En-Michepath] | ‘ÊN MISHPPÂT|e Ayini Mishipati|Ayin-Mishpat — hantu aho haderhwa kandi mpu « Kadesh » |
| עֵין עֶגְלַיִם | Noms propres | Ein-Eglaïm [En-Églaïm] | ‘ÊN ‘EGLAYIM|Engalayim|Eyin- Eglayim — hantu hofi n’Enyanja y’Omunyu (Mer Morte, gwarhi enfarasè) | |
| עֵין רִמּוֹן | ✓ | Noms propres | Ein-Rimmôn [En-Rimmon] | ‘ÊN RIMÔN|En-Rimoni|Ein-Rimôn — lugo lwa baleviti omu ishwa lya Yudan’omu ishwa lya Simeoni |
| עֵין שֶׁמֶשׁ | ✓ | Noms propres | Ein-Shèmesh [En-Chémech] | ‘ÊN SHÊMESH|En-Shemeshi|Ein-Shemesh|Eyin Shemeshi — hantu h’omu lya Yudan’omu lya Benyamininka kulaMugogo aba e Kaziba n’e NgwesheLuduha aba e Luhwinja n’e Ngweshe |
| עֵין תַּפּוּחַ | Noms propres | Ein-Tappouah [En-Tappoua] | ‘ÊN TAPÛH|Haha Eyin-Tapuaha|Eyin-Tapuah — hantu h’omu ishwa lya Menashè | |
| עֵין רֹגֵל | ✓ | Noms propres | Ein-Roguel [En-Roguel] | ‘ÊN RÔGÊL|ah’iriba lya Rogeli|Ein-Rogel|Eyin-Rogeli|Ein-Rogweli|ah’iriba lya Fuloni |
| עֵינַיִם | ✓ | Noms propres | Einaïm [Énaïm] | ‘ÊNAYIM|Enayimi — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֵינָם | ✓ | Noms propres | Einam [Énam] | ‘ÊNÂM|Enayimi|Enama — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עֵינָן | ✓ | Noms propres | Einân [Énan] | ‘ÊNÂN|Enani|Einani|Einân — ishe wa Ahiraw’oku bûko bwa Nefutali |
| עֵיפָה-1 | Noms propres | Eifa [Éfa] | ‘ÊFÂ|Efa|mwizimya|mwizizi | |
| עֵיפָה-2 | ✓ | Noms propres | Eifa [Éfa] | ‘ÊFÂ|Efa|mwizimya|mwizizi — mugala wa Madiyani, Madiânna Madiyani mwene KeturaKetura naye muka Abrahamu |
| עֵיפָה-3 | ✓ | Noms propres | Eifa [Éfa] | ‘ÊFÂ|Efa|mwizimya|mwizizi — ciherula ca Kalebu |
| עֵיפַי | Noms propres | Ofaï [Éfaï] | ‘ÊFAY|Efayi — w’e Netofaishe wa barhambo bagumabaguma ba basirika b’ Yudaomu mango g’obujà bw’e Babiloni | |
| עַיִר | ✓ | Faune | âne | ‘AYIR|ndogomi|endogomi|ndogomi ya mpanzi |
| עִיר הַמֶּלַח | ✓ | Noms propres | Nivshân [Nibechan] | ‘ÎR HÂMELAH|Ir-Ha Melahi|Lugo-lwa-munyu — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עִיר נָחָשׁ | ✓ | Noms propres | ville de Nahash, Ir-Nahash [Nahach] | ‘ÎR NÂHÂSH|ecishagala ca Nahashi|Nahash — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| עִיר שֶׁמֶשׁ | ✓ | Noms propres | Ir-Shèmesh [Ir-Chémech] | ‘ÎR SHÊMESH|Ir Shemeshi|lugo-Shemesh — lugo lw’omu ishwa lya Dani |
| עִיר-1 | Objets réels | ville, villes, villages | ‘ÎR|cishagala|ecishagala|ebishagala|bishagala|lugo|ngo|olugo|engo|*lugo*|*shagala*|*hugo* — cihugo, lola Murh 19.14 | |
| עִיר-2 | ✓ | Objets réels | cité, district | ‘ÎR|lugo|ngo|murhundu|omurhundu|emirhundu|*rhundu*|*ngo*|*lugo*|*shagala*|*aha bwami*|*aha Yeruzalemu*|*bwami*|*burhwâli* — WLC 1Bam 22.50 biguma na BHS 1Bam 22.51 |
| עִיר-3 | ✓ | Noms propres | Ir | ‘ÎR|Iri — izino ly’oyu muntu ye LUGO, ishe wa Shupimu na Hupimu, lola 1Nga 7.12 |
| עִיר-4 | Attributs | épouvantable confusion, rage | ‘ÎR|ishababe|kavulindi kakali|ebihamba|kaheza | |
| עִיר-5 | ✓ | Faune | ânon, poulain | ‘ÎR|akanina k’endogomi |
| עִירָא-1 | ✓ | Noms propres | Ira | ‘ÎRÂ|Ira — muntu w’e Yairi, Yayirimudâhwa wa Daudi, lola 2Sam 20.26 |
| עִירָא-2 | ✓ | Noms propres | Ira | ‘ÎRÂ|Ira — mugala wa Ikeshw’e Tekowamulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| עִירָא-3 | ✓ | Noms propres | Ira | ‘ÎRÂ|Ira — w’e Yatirimulwi oku ngoma ya Daudi |
| עִירָד | ✓ | Noms propres | Irad | ‘ÎRÂD|Iradi — mugala wa Henokiwa kuli Kayini |
| עִירוּ | ✓ | Noms propres | Irou | ‘ÎRÛ|Iru — mugala wa Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| עִירִי | ✓ | Noms propres | Iri | ‘ÎRÎ|Iri — mugala wa Belaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עִירָם | Noms propres | Iram | ‘ÎRÂM|Irami|Iram — murhambo w’e Edomu | |
| עַיַּת | Noms propres | Ayyath [Ayath] | ‘AYATH|’AYAT|Ayati|Ayat — lugo lw’omu ishwa lya Efrayimu | |
| עַכְבּוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Akbor | ‘AKHBÔR|’AKBÔR|Akibori|Akbori|Akbor — ishe wa Baal-Hanani, Hanân, mwami w’e Edomu |
| עַכְבּוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Akbor | ‘AKHBÔR|’AKBÔR|Akibori|Akbor|Akbori — mugala wa Mikeyamunyabu-hasheoku ngoma ya mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| עַכְבּוֹר-3 | Noms propres | Akbor | ‘AKHBÔR|’AKBÔR|Akibori|Akbori|Akbor — ishe wa Elnatanimunya-buhashew’oku ngoma ya mwami Yehoyakim | |
| עַכָּבִישׁ | Faune | araignée | ‘AKÂVÎSH|lwirhangula|nalwirhangulira|olwirhangula | |
| עַכְבָּר | Faune | souris, rat | ‘AKHBÂR|mulindye|milindye|mirindye|*musherebera*|*mbeba*|*ndye* — omu nyâdazi zihanzibwe, lola Lev 11.29 | |
| עַכּוֹ | ✓ | Noms propres | Akko | ‘AKÔ|aha Ako — lugo lw’omu ishwa lya Isakar |
| עָכָן | ✓ | Noms propres | Akân [Akan] | ‘ÂKHÂN|’ÂKÂN|Akani — mugala wa Karmiw’oku bûko bwa Yuda |
| עַכְסָה | ✓ | Noms propres | Aksa [Axa] | ‘AKHSÂ|’AKSÂ|Aksa — mâli wa Kalebu |
| עָכָר | ✓ | Noms propres | Akar | ‘ÂKHÂR|’AKÂR|Akari|Akar — mugala wa Karmiw’oku bûko bwa Yuda |
| עָכְרָן | ✓ | Noms propres | Okrân [Okran] | ‘OKHRÂN|’OKRÂN|Okrani|Okrân — ishe wa Pagiyeli, Pagielw’oku bûko bwa Aseri |
| עֹל | Objets réels | joug | ‘OL|omuzigo|muzigo|mizigo emizigo|mushigo mubi|bujà|obujà|mikolo|mikolo midarhi|*shigo*|*buj*|*kolo*|*zigo* | |
| עֻלָּא | ✓ | Noms propres | Oulla | ‘ULÂ’|Ula — muntu w’omu bûko bwa Aseri |
| עֹלָה | Rituels | holocauste | ‘OLÂ|embagwa z’okusingonola|nterekêro nsingôlnolwa|nterekêro ya kusingonoka|enterekêro|nterekêro|embâgwa|*bâgwa*|*bagwa*|*rekêr*|*singônol*|*rhongôl*|*shonez* | |
| עַלְוָה | ✓ | Noms propres | Yeteth [Alva] | ‘ALVÂ|’ALWÂ|Yeteti|Alva|kubula bushinganyanya|bulyalya — Alva, Aluva w’e Edomu |
| עַלְוָן | ✓ | Noms propres | Alwân [Alvan] | ‘ALVÂ|’ALWÂN|Aluvani|Alwani — mugala wa Shobali, Shobalwa kuli Seyir |
| עֲלוּקָה | Faune | sangsue | ‘ALÛKÂ|’ALÛQÂ|mushûndwè|omushûndwè|mishûndwè|emishûndwè | |
| עֵלִי | ✓ | Noms propres | Eli [Héli] | ‘ÊLÎ|Eli|Eliya|Heli — mudâhwa na mulebiye wayigirizagya Samweli okukolera Nyakasane |
| עֶלְיוֹן | Noms propres | Très-Haut [très-haut] | ‘ÊLYÔN|Nyamuzinda w’enyanya bwenêne|Ow’enyanya bwenêne|omukulu kulusha|ow’Enyanya|Ogala-byoshi|*byosh*|*enyanya|*kulu* | |
| עַלְיָן | ✓ | Noms propres | Alyân [Alian] | ‘ÊLYÔN|Aliyani — mugala wa shobalwa kuli Seyiri |
| עַלְמוֹן | Noms propres | Almôn [Alémeth] | ‘ALMÔN|Almôn|Almoni — lugo lwa baleviti lw’omu ishwa lya Benyamini | |
| עַלְמֹן דִּבְלָתַיְמָה | ✓ | Noms propres | Almôn-Divlataïma [Almon-Diblataïm] | ‘ALMON DIBLÂ|Almoni-Diblatayimi — hantu abarhengaga bujà e Misiri bageraga |
| עָלֶמֶת-1 | Noms propres | Alèmeth [Alémeth] | ‘ÂLEMETH|’ÂLEMET|Almeti|Alemeti|Almet — lugo lwa baleviti omu lya Benyamini | |
| עָלֶמֶת-2 | ✓ | Noms propres | Alèmeth [Alémeth] | ‘ÂLEMETH|’ÂLEMET|Almeti|Alemeti|Almet — mugala wa Bekeriw’oku bûko bwa Benyamini |
| עָלֶמֶת-3 | ✓ | Noms propres | Alèmeth [Alémeth] | ‘ÂLEMETH|’ÂLEMET|Almeti|Alemeti|Almet — mugala wa Yayera, Yaera, Yehoyada, Yehoadaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֻמָּה | ✓ | Noms propres | Oum | ‘UMÂ|Urna|e|hofi na|nka kula — Uma luli lugo lw’omu lya Isakar |
| עַמּוֹן | Noms propres | Ben-Ammi, Ammonite, Ammon | ‘ÊMÔN|Beni-Ami|bene Amoni|Amoni|*mon*|*ene* *ami*|*moniti* — Amoni ali mugala wa LotiBen-Ami luli lubaga n’ishwa lyalwo, cihugo calwo | |
| עַמּוֹנִי | ✓ | Noms propres | Ammonite | ‘AMÔNÎ|Bene-Amoni|Bene Amôn|mu-Amoniti|muamoniti|Baamoniti|aba-Amoniti|w’e Amonit|Abamoniti|munya-Amoni|omunya-Amoni|abanya-Amoni|*monit*|*moni*|w’oku lugurhu|aho hantu|*kuli* *bo* — bakuli Amônbakazagiderhwa Ba-Zamuzumi, lola Lush 2.20 |
| עָמוֹס | Noms propres | Amos | ‘ÂMÔS|Amosi|Amos — mulêbiabaga mungere e Tekowalero ahinduka mulêbi | |
| עָמוֹק | ✓ | Noms propres | Amoq [Amoc] | ‘ÂMÔK|’ÂMÔQ|Amoki|Amok — mudâhwaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַמִּיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amieli|Amiyeli|Amiel — mugala wa Gemaliw’oku bûko bwa Danieryo izino lidesire: « olubaga lwani lwa Nyamuzinda » |
| עַמִּיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amieli|Amiyeli|Amiel — ishe wa Makiri, Makirwe Lodbar |
| עַמִּיאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amiyeli|Amieli|Amiel — ishe wa Bat-sheba, muka Uriya Daudi ayirhagakwo iba |
| עַמִּיאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Ammiël [Ammiel] | ‘AMÎ’ÊL|Amiyeli|Amieli|Amiel — mugala wa Obed Edomumulanzi wa muhangooku ngoma ya Daudi |
| עַמִּיהוּד-1 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amiyudi|Amihud — mugala wa Laedân, Laedaniw’oku bûko bwa Efrayimu |
| עַמִּיהוּד-2 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amiyudi|Amihud — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| עַמִּיהוּד-3 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amihud — ishe wa PedaheliPedahel murhambow’omu bûko bwa Nefutali |
| עַמִּיהוּד-4 | ✓ | Noms propres | Ammihour [Ammihoud] | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amihud — ishe wa mwami w’e Geshur |
| עַמִּיהוּד-5 | ✓ | Noms propres | Ammihoud | ‘AMÎHÛD|Amihudi|Amihud — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| עַמִּיזָבָד | ✓ | Noms propres | Ammizavad [Ammizabad] | ‘AMÎZÂVÂD|Amizabadi|Amizabad — mugala wa Benayahumurhambo wa basirikaw’oku ngoma ya Daudi |
| עַמִּינָדָב-1 | ✓ | Noms propres | Amminadav [Amminadab] | ‘AMÎNÂDÂV|Aminadabu|Aminadab|Aminadav — mugala wa Ramishe wa Nahshôn, Nahashoniw’oku bûko bwa Yuda |
| עַמִּינָדָב-2 | Noms propres | Amminadav [Amminadab] | ‘AMÎNÂDÂV|Aminadabu|Aminadav — mugala wa Kehatiw’oku bûko bwa Levi | |
| עַמִּינָדָב-3 | ✓ | Noms propres | Amminadav [Amminadab] | ‘AMÎNÂDÂV|Aminadabu|aminadab|Aminadav — muntu wa kuli bene Uzielibûko bwa Levi |
| עָמִיר | Objets réels | gerbes | ‘ÂMÎR|miha ya mihuli|mwiha|miha|omwiha|emiha | |
| עַמִּישַׁדַּי | ✓ | Noms propres | Ammishaddaï [Ammichaddaï] | ‘AMÎSHADAY|Amishadayi — ishe wa Ahiezeriw’oku bûko bwa Danieri izîno lidesire: ‘olubaga lwani luli lwa Shadayi, Nyamwagirwa |
| עָמָל | ✓ | Noms propres | Hélèm [Hotam] | ‘ÂMÂL mugala wa ‘ÊLEM|HOTÂM|nfuluso|murhamo|miruho|kubula murhima|burhe|câha|buminya|Hotamu|Amali — hotam kuli kuderha « nfuluso’, « murhamo », « miruho », « kubula murhima », « burhe »mugala wa Helemiw’oku bûko bwa Aseri |
| עֲמָלֵק | ✓ | Noms propres | Amaleq [Amalec] | ‘AMÂLEK|Ameleki|Amaleki|Amalek|abanya-Maleki — mugala wa Ezau |
| עֲמָלֵקִי | ✓ | Noms propres | amalécite [Amalécite] | ‘AMÂLÊKÎ|Omunya-Maleki|omunya-Maleki|munya-Amaleki|Abanya-Amaleki|abany’Amaleki|banya-Maleki|aba Malesiti|aba-Amaleki|bene Amaleki|Abameleki|*nya-Amaleki*|*maleki* — wa kuli Amalek, mugala wa Ezau |
| עִמָּנוּאֵל | Noms propres | Emmanuel | ‘IMÂNÛ’ÊL|Emanueli|Imanueli|Nyamuzinda-haguma-nirhu — muntuokuburhwa kwage kulagwirwe n’omulebi IzayaAbakristu bayumvirhe oku ye Yezu, lola Mt 1.23eryo izîno kuli kuderha « NYAMUZINDA-HAGUMA-NIRHU » | |
| עֲמַסְיָה | ✓ | Noms propres | Amasya [Amassia] | ‘AMASIYÂ|Amasyaa|Amasiya|Amasia — mugala wa Zikrimurhambo wa basirika oku ngoma ya Yoshafati, Yoshafat |
| עַמְעָד | ✓ | Noms propres | Améad [Amad] | ‘AM’ÂD|Ameadi|Amead — lugo omu ishwa lya Aserii |
| עֵמֶק הַבָּכָא | Noms propres | Vallée de Baca, larmes | ‘ÊMEK HABÂKÂ’|’ÊMEQ HABÂKHÂ|Kabanda ka Baka|Kabanda ka mirenge|mirenge — baka yo mirengeemek ko kabanda | |
| עֵמֶק עָכוֹר | Noms propres | vallée de Akor [d’Akor] | ‘ÊMEK HABÂKÂ|’ÊMEQ HABÂKHÂ|kabanda k’Akori — omu ishwa lya Yuda hofi na Yeriko | |
| עֵמֶק קְצִיץ | ✓ | Noms propres | Emeq-Qeciç [Émec-Quessis] | ‘ÊMEK KETSÎTS|’ÊMEQ QETSÎTS|Emeki-Kasisi|Emek-Katsits — lugo lw’omu ishwa lya Benjamin |
| עמר | Objets réels | lier des gerbes | ‘MR|kushana emihuli|kukolêsa owundi bujà|kurhindibuza — nka kula omushi adosa, erhi: « kurhi oku wagonya owinyu? » | |
| עֹמֶר | Objets réels | gerbe, omer | ‘OMER|omuhuli|miha|omer, ngero ya bikazire litri 2,2 — ngero baderha OMER; 10 yo efa | |
| עֲמֹרָה | Noms propres | Gomorrhe | ‘AMORÂ|Gomora — lulya lugo lwashabagwa bona Sodomolugo lwa bihenyango, lwa bugoma kuli Nyamuzinda, Murh 13.10 | |
| עָמְרִי-1 | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mwami omu Israheli y’e mwênè omu 880-874bene Israheli banaciyîmika Omri, bamuyambika ishungwe ly’àbwami, lola 1Bam 16.16 | |
| עָמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mugala wa Bekeriw’oku bûko bwa Benyamini |
| עָמְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mugala wa Imrishakulûza wa Utayiw’oku bûko bwa Yuda |
| עָמְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Omri | ‘OMRÎ|Omuri|Omri — mugala wa Mikaelimurhambow’oku bûko bwa Isakarw’oku ngoma ya Daudi |
| עַמְרָם-1 | Noms propres | Amram | ‘AMRÂM|Amurami|Amuramu|Amrami|Amram — mugala wa Kehatiishe wa Musaw’oku bûko bwa LeviMUSA YE MUNTU WACISHOGAGWA NQ NNAMAHANGA MPU ALIKÛZE OLUBAGA LWAGE OMU BUJA BW’EMISIRIbûko bwa Levi, ali mwene wabo Abashi obwo, bo ba kuli Mushi, mugala wa Merari w’omu bûko bwa Levi naye.Soma: Les origines bibliaues des Bashi, nyabangere.com | |
| עַמְרָם-2 | ✓ | Noms propres | Amram | ‘AMRÂM|Amurami|Amuramu|Amrami|Amram — muntu waliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַמְרָמִי | ✓ | Noms propres | Amramite, d’Amram | ‘AMRÂM|Abanyamrami|Bene Amram|bûko bwa Amuramu — w’oku bûko bwa Levi |
| עֲמָשָׂא-1 | Noms propres | Amasa [Amassa] | ‘AMÂSÂ’|Amasa — mugala wa Yeter bona Abigayil, mwâli wabo Daudi, ahamwa Daudi hali Abigayil, mwâli wabo na Abigayil, mukâge, ye Daudi ayinjiraga erhi Nabali amafà.amasa ali murhambo wa basirika | |
| עֲמָשָׂא-2 | ✓ | Noms propres | Amasa [Amassa] | ‘AMÂSÂ’|Amasa — murhambo wa bûko bwa Efrayimuw’oku ngoma ya Ahaz |
| עֲמָשַׂי-1 | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mugala wa Elkanashakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi | |
| עֲמָשַׂי-2 | ✓ | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mugala wa Elkanaishe wa Mahati, lola 2 Nga 29.12w’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| עֲמָשַׂי-3 | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mulwi oku ngoma ya Daudi | |
| עֲמָשַׂי-4 | ✓ | Noms propres | Amasaï [Amassaï] | ‘AMÂSAY|Amasayi — mudâhwaw’oku bûko bwa Leviw’oku ngoma ya Daudi |
| עֲמַשְׁסַי | ✓ | Noms propres | Amashsaï [Amachesaï] | ‘AMQSHSAY|Amashsayi — mugala wa Azarieli, Azariel, Azariyel, Adielmûdâhwaenyuma w’obujà bw’e Babiloni |
| עֵנָב | Flore | grappe, raisin, vignoble | ‘ÊNÂV|ebihadu|emizabibu|ebihadu by’àmuzabibu|amalehe g’omuzabibu|amalehe g’emizabibu|olusisi lw’omuzabibu|ishami ly’omuzabibu|emizabibu mibishi|lukoma | |
| עֲנָב | Noms propres | Anav [Anab] | ‘ANÂV|e Anabi|Anav|Anab — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| עֲנָה-1 | ✓ | Noms propres | Ana | ‘ANÂ|Hana|Ana — mwâli wa Zibeoni, Tsibeônnina wa Oholibamamuka Ezau |
| עֲנָה-2 | ✓ | Noms propres | Ana | ‘ANÂ|Hana|Ana — mugala wa Seyiri |
| עֲנָה-3 | ✓ | Noms propres | Ana | ‘ANÂ|Hana|Ana — mugala wa Zibeoni, Tsibôn, mugala wa Seyiri |
| עָנָו | ✓ | Attributs | pauvre, humble, doux | ‘ANÂV|mukenyi|mwirhohye|mutûdu — mukenyi, mwirhohye, mutûdu embere za NyamuzindaANWIM YAHWEH, bo balya bantu bacikubagira Nyamuzindabayishi oku ntaco omuntu ajira nka Nnâmahanga arhamushobôzagya… |
| עָנוּב | ✓ | Noms propres | Anouv [Anoub] | ‘ÂNÛV|Anubu|Anub|Anuv — mugala wa Kozi, Kotsw’oku bûko bwa Yuda |
| עֲנוֹק | ✓ | Noms propres | Anaq | ‘ANÔK|Anaki|Anoki|Anok |
| עֻנִּי-1 | ✓ | Noms propres | Ounni | ‘UNÎ|Uni — muguma omu balanzi b’omuhango 24, lola 1Nga 15.18 |
| עֻנִּי-2 | ✓ | Noms propres | Ounni | ‘UNÎ|Uni |
| עֲנָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Hashoum [Hachoum] | ‘ANÂYÂ|Anaya|Hashun — muntu oyow’enyuma z’obujà bw’e Babilonimuguma omu bantu ikumi na babirhi baliyimanzire eekulyo n’ekumosho kwa Nehemiya amango g’obugashanize bw’Akanwa ka Nnâmahanga, lola Neh 8.4 |
| עֲנָיָה-2 | Noms propres | Hashoum [Hachoum] | ‘ANÂYÂ|Anaya|Hashun — murhambow’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| עָנִים | ✓ | Noms propres | Anim | ‘ÂNÎM|Animi|Anim — lugo lw’omu lya Yuda |
| עָנֵם | Noms propres | Anem | ‘ÂNÊM|Anemi|Anem — lugo lwa balevitiomu ishwa lya Isakar | |
| עֲנָמִים | ✓ | Noms propres | gens de Einâm [Anem] | ‘ANÂMÎM|bene Anemu|Anemi|Anemu — lubaga nkomoka ya Misrayim |
| עֲנַמֶּלֶךְ | ✓ | Noms propres | Anammélek | ‘ANAMÊLEKH|’ANAMÊLEK|Anameleki — muzimu wa bene Sefarvayim, Abanya-Sefarwayimi |
| עָנָן | Noms propres | Anân [Anan] | ‘ANÂN|Anani|Anân|citù|bitù|ecitù|ebitù — Anân ali murhambow’enyuma z’obujà bw’e BabiloniWLC Ne 10.27 byo biguma na BHS Ne 10.27 | |
| עֲנָנִי | ✓ | Noms propres | Anani | ‘ANÂNÎ|Anani — wa kuli zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| עֲנַנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Ananya [Anania] | ‘ANÂNÎYÂ|Ananiya|Ananiniyahu|Hananiya — shakulûza wa Azariasimudâhwaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲנַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Ananya [Anania] | ‘ANÂNÎYÂ|Ananiya|Ananiniyahu|Hananiya — hantu ahonka kula banaderha Nyangezi hantu na Nyangezi muntu;Ngweshe cihugo na Ngweshe muntu; Kabare cihugo na Kabare muntu … |
| עֲנָק-1 | ✓ | Noms propres | Anaq [Anac] | ‘ANÂK|’ANÂQ|Anaki|Anak|ba-Anakimu |
| עֲנָק-2 | ✓ | Noms propres | Anaq [Anac] | ‘ANÂK ‘ANÂQ|Anakirmu|Anakimi|Anaki|Anak|Ba-Akîmi|ba-Anakimu|Ba-Anakîmi|Ba-Anakimi |
| עָנֵר-1 | ✓ | Noms propres | Aner | ‘ÂNÊR|Aneri|Amoreyi — w’omu bira ba Abrahamu, lola Murh 14.13 |
| עָנֵר-2 | Noms propres | Aner | ‘ÂNÊR|Aneri|Aner — lugo lwa balevitimuntu w’oku bûko bwa Menashè | |
| עֲנָת | ✓ | Noms propres | Anath | ‘ANÂTH|’ANÂT|Anati|Anat — ishe wa Shangari, Shangarmucîranuzi omu Israheli |
| עֲנָתוֹת-1 | Noms propres | Anatoth | ‘ANÂTHÔTH|’ANÂTÔT|Anatoti|Anatot — lugo lwa balevitilw’omu ishwa lya Benyamini | |
| עֲנָתוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Anatoth | ‘ANÂTHÔTH|’ANÂTÔT|Anatoti|Anatot — mugala wa Bekeriw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲנָתוֹת-3 | Noms propres | Anatoth | ‘ANÂTHÔTH|’ANÂTÔT|Anatoti|Anatot — muntu w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| עַנְּתּוֹתִי | ✓ | Noms propres | Anatotite [Anatoth] | ‘ANÂTHÔTHÎ|’ANÂTÔTÎ|w’e Anatoti|munya-Anatot|b’e Anatoti |
| עַנְתֹּתִיָּה | ✓ | Noms propres | Antotiya [Anetotia] | ‘ANTHOTHIYÂ|’ANTOTIYÂ|Antotiya — mugala wa Shashakmugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֹפֶל | ✓ | Noms propres | Ofel | ‘OFEL|Ofeli|Ofel|gulya munara gwali guyomosire — lukuta lwa Ofel e Yeruzalemumulunga , nkingi ya kuja bulabi omu kulola erhi nta mubisha olirhêra olugo |
| עָפְנִי | ✓ | Noms propres | Ofni | ‘OFNÎ|Ofni — lugo lw’omu ishwa lya Benyamini |
| עֵפֶר-1 | ✓ | Noms propres | Efèr [Éfer] | ‘ÊFER|Eferi|Efer — mugala wa Madiyanimwene Ketura, olya muka Abrahamu |
| עֵפֶר-2 | ✓ | Noms propres | Efèr [Éfer] | ‘ÊFER|Eferi|Efer — mugala wa Ezraw’oku bûko bwa Yuda |
| עֵפֶר-3 | ✓ | Noms propres | Efèr [Éfer] | ‘ÊFER|Eferi|efer — mugula wa milalaw’oku bûko bwa Menashè |
| עָפְרָה-1 | ✓ | Noms propres | Ofra | ‘OFRÂ|Ofra — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| עָפְרָה-2 | ✓ | Noms propres | Ofra | ‘OFRÂ|Ofra — hantu h’omu ishwa lya Menashè namwo |
| עָפְרָה-3 | ✓ | Noms propres | Ofra | ‘OFRÂ|Ofra — mugala wa Menotayiw’oku bûko bwa Yuda |
| עֶפְרוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Ephrôn [Éfron] | ‘EFRÔN|Efroni — mugala wa Zohari, Tsoharmuhititi, ,unta Hit |
| עֶפְרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Efrôn [Éfron] | ‘EFRÔN|entondo y’Efroni — hantu aho |
| עֶפְרַיִן | ✓ | Noms propres | Efrôn [Éfron] | ‘EFRÔN|’EFRAYIN|efrayin|Efroni — lugo aku lubibi lwa Efrayimu bona Benyamini |
| עֵץ שֶׁמֶן | ✓ | Flore | pin | ‘ÊTS SHÊMEN|mirhi y’emishahi y’emuzirhu|mishahi y’emuzirhu|emishahi y’emuzirhu|ashîgakwo|emirhanda y’emuzirhu|*shahi*|*shîg* |
| עֵצָה | Attributs | avis, conseil, rébellion | ‘ÊTSÂ|makengu|mucidôsagye mumanyage kurhi mwajira|bugoma|amahano|Ihano|mahano|muhigo|*rhengu*|*goma*|*rhindir*|*shali*|*zirhu*|*dôsany* | |
| עֶצְיוֹן גֶּבֶר | ✓ | Noms propres | Eciôn-Guèvèr [Ession-Guéber] | ‘ETSIYÔN GÊVER|’EZIYÔN GÊBER|Esiongeberi|Etsion-Geber|Esiyoni-Geberi|e Esiyoni-Geberi|e Esioni-Geberi|aha Esioni-Gebera — hantu aho bene Israheli balihanzire kurhenga e Misirie Esiyoni-Geberi, ali omu BHS 1 Bam 22.49; cikwone omu WCL 1 Bam 22.48hali aha omulongo murhanzi gw’ecigabi cirebe guli gwaba mulongo gufundisire ecigabi cishokwire. Ebinwa byoshi bishushine omu WCL n’omu BHS ci emilongo, nanga |
| עֶצֶם | ✓ | Noms propres | Ecem [Essem] | ‘ÊTSEM|’ÊZEM|Esemi|Esemu|Etsemi|Etsem — mubirimuntu n’obudolo bwage: omu nfarasè mpu « individu »muntu yenemuguma yeneEtsem luli lugo omu ishwa lya Simeoni |
| עַצְמוֹן | ✓ | Noms propres | Açmôn [Asmon] | ‘ATSEMÔN|e Asemoni|Asimoni|aha Atsemoni|Atsemôn — cishagala c’omu ishwa lya Yuda |
| עַקּוּב-1 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — wa kuli Zorobabelw’oku bûko bwa Yuda |
| עַקּוּב-2 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — mulanzi wa muhangow’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עַקּוּב-3 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — mugula wa milala enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עַקּוּב-4 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — muguma wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaw’enyuma w’obuja bw’e Babiloni |
| עַקּוּב-5 | ✓ | Noms propres | Aqqouv [Accoub] | ‘AKÛB|’AKÛB|Akubu|Akub|Akuv — mulevitiw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲקָן | ✓ | Noms propres | Aqân [Acan] | ‘AKÂN|’AQÂN|Akani|Akân — mugala wa Ezer, Etserwa kuli Seyiri |
| עֵקֶר | ✓ | Noms propres | Eqèr [Équer] | ‘ËKER|’ÊQER|Ekeri|Eker — wa kuli Yerahmeyeli, Yerahmeelw’oku bûko bwa Yuda |
| עַקְרָב | Faune | scorpion [FF 70.71] | ‘ÊKRÂV|’ÊQRÂV|amahiri|ihiri|ihiri-joka|munyuli gwa cuma gulikwo endobo|emikôba y’endobo z’ebyuma|ebyûma by’endobo|ebyuma by’endobo — Mubusi ndi muli mwe omugala … amuhune iji, ka akamuha ihiri?, lola Lk 11.12Eqrav ciri ciryanyi nka njoka omu irungu, lola Lus 8.15; Mib 34.4; Yoz 15.3Eqrav ali mukazi mukali, lola Si 26.7Eqrav bali bala balibuza omulêbi, lola Ez 2.6Eqrav biryanyi by’emalunga erhi by’omu nyanja bilerha obuhane bwa Nyamuzinda oku ncuku, lola Maf 9.3;9.5;9.10Eqrav yali minyuli ca cûma ya mwami erikwo endobo, lola 1 Bam 12.11; 12.14; 2 Nga 10.11-14 | |
| עֶקְרוֹן | Noms propres | Eqrôn [Écron] | ‘EKRÔN|’EARÔN|cihugo c’Ekroni|Ekroni|Ekrôn — lugo lwa Bafilistini | |
| עֶקְרוֹנִי | ✓ | Noms propres | d’Eqrôn [Écron] | ‘EKRÔNÎ|’EARÔNÎ|Ekroni|muntu w’e Ekrôn |
| עִקֵּשׁ | ✓ | Noms propres | Iqqesh [Iquèch] | ‘IKESH|’IQESH|Ikeshi|Ikesh|ngonde|ngondo|ncuku — ishe wa Ira, we Tekowamulwi oku ngoma ya ya Daudikwo kuderha oku ali mukali na muminya, kulya bakagiderha aha Luciga, mpu: « SHURHA LUHUMBE, ACIRA WA MWAMI, AKAFA WA MUNGU ». Owakag’iderha ntyo bamuha elya LUHUMBE |
| עָר | ✓ | Noms propres | Ar | ‘ÂR|karhondo ka Ari|Ar|mushombanyi|*’EKRÔNÎ|*Ari*|*Ara* — lugo lw’e Mowabu |
| עֵר-1 | ✓ | Noms propres | Er | ‘ÊR|Eri|Er — mugala wa Yuda |
| עֵר-2 | ✓ | Noms propres | Er | ‘ÊR|Eri — ishe wa Shelacûbaka ca Leka, Lada, cûbaka ca Mareshaw’oku bûko bwa Yuda; lola 1Nga 4.21 |
| עָרֹב | ✓ | Faune | taon | ‘ÂROV|mihusha|muhusha|omuhusha|emihusha|nzi|nsusi — Obuhane bw’emihusha buli omuBHS Lub 8.13 ahali ha WLC Lub 8.21BHS Lub 8.13 ahali ha WLC Lub 8.22BHS Lub 8.15 ahali ha WLC Lub 8.24 |
| עֵרֶב | ✓ | Objets réels | trame d’un tissu | ‘ÊREV|mwambalo|ifungiro ly’omwambalo |
| עֹרֵב | ✓ | Noms propres | Orev [Oreb] | ‘OREV|Orebi|Oreb|Orev |
| עֲרַב | ✓ | Noms propres | Arabie [Arabie] | ‘ARAV|’ARAB|e Arabiya — cihugo eco |
| עֲרָב | Noms propres | Arabie [Arabie] | ‘ARÂV|Arabiya — cihugo ciri ebushoshokero-idako lya Israheli | |
| עֲרָבָה-1 | Noms propres | Arabah | ‘ARÂVÂ|omu Araba|Araba — hantu aho omu Irunguho Musa ashambâzagya olubaga, lola Mib 1.1 | |
| עֲרָבָה-2 | Objets réels | plaine, désert | ‘ARÂVÂ|Araba|rhubanda|kabanda|irungu|lubanda|olubanda|emanda|mbanda|*banda*|*rungu* | |
| עֲרָבָה-3 | Flore | peuplier | ‘ARÂVÂ|ecikanganyambwe c’oku lwishi|cikanganyambwe c’oku lwîshi|cikanganyambwe|*nyambwe* | |
| עַרְבִי | ✓ | Noms propres | Arabe | ‘ARVÎ|Abaharabu|omuhabu|baharabu|muharabu|munya-Amoni |
| עֲרָבִי | Noms propres | l’homme des steppes [Arabe, nomade, un bédouin du désert] | ‘ARÂVÎ|muntu w’omi ishwa ly’omûmûka|w’omu cihugo c’omûmûka|karhebera|kabungà w’omu irungu|muntu w’e Arabiya | |
| עַרְבָּתִי | ✓ | Noms propres | Arvatite [de Beth-Araba] | ‘ARBÂTHÎ|’ARBÂTÎ|w’e Beti-ha-Araba|w’e Bet-Araba |
| עֲרָד-2 | ✓ | Noms propres | Arad | ‘ARÂD|e Aradi|Aradi|Arad — mugala wa Beriyamugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲרָד-3 | ✓ | Noms propres | Arad | ‘ARÂD|e Aradi|Aradi|Arad |
| עָרוֹד | Faune | onagre | ‘ÂRÔD|endogomi y’erubala|endogomi y’emuzirhu | |
| ערוּם | Attributs | judicieux, astucieux, prudent | *ngûza*|mwengûza|nyengûza|mwirhonzi|*rhonzi* | |
| עֲרוֹעֵר | Noms propres | Aroër | ‘ARÔ’ÊR|Aroweri|Aroeli|Aruweri|Aroeri | |
| עֲרוֹעֵרִי | ✓ | Noms propres | Aroérite [d’Aroër] | ‘ARÔ’ÊRÎ|w’e Aroweri |
| עֵרִי-1 | ✓ | Noms propres | Eri [Éri] | ‘ÊRÎ|Eri|bakuli Er — mugala wa Gadi |
| עֵרִי-2 | ✓ | Noms propres | Eri [Éri] | ‘ÊRÎ|Eri — wa kuli Eriba kuli Eriw’oku bûko bwa Gadi |
| עָרִיץ | Attributs | puissant, violent, impitoyable | ‘ÂRÎTS|cirimisi|muminya|ntashukira|ntaba bwonjo | |
| ערל-1 | ✓ | Divers | regard as forbidden; consider unclean | ‘RL|nka kantu kazirwa|kulola nka kantu kazirwa |
| ערל-2 | Divers | be disgraced | ‘RL|kushombwa|kurharhona | |
| עָרֵל-1 | Rituels | uncircumcised person | ‘ÂRÊL|ntakembûlwa|entakembûlwa|orhali mukembûle|barhali basagikembûlwa|bimpubi birhakembûlwa|murhindi orhakembulagwa|orhakembûlagwa|cirhindi c’omufilistini cirhakembûlagwa|barhakembûlwa|*kembûl* | |
| עָרֵל-2 | ✓ | Attributs | forbidden | ‘ÂRÊL|kantu kazirwa |
| עָרֵל-3 | Attributs | unable to hear; unwilling to hear | ‘ÂRÊL|cihuli|orhakayumva|orhalonza kuyumva|kurhwiri kurhaba kukêbûle’ÂRÊL — okurhwiri kwabo kurhaba kukêmbûle, lola Yer 6.10 | |
| עָרֵל-4 | Divers | stubborn; disobedient | ‘ÂRÊL|murhima muzibu nk’ibuye|ntumva|ntakengana|murhima gwabo muzibu nk’ibuye|cikanyi cirhagomba | |
| עֲרַל שְׂפָתָיִם | ✓ | Attributs | unable to speak well; not eloquent | ‘ARÊL SHEPÂTÂYIM|nie w’akanwa karhakembûlagwa|cigagamizi|mugagamizi |
| עָרְלָה | ✓ | Divers | foreskin | ‘ÂRLÂ|ehishisha hy’obulume|cinyirha|ehishisha hy’oku bulume|omulume orhali mukembûle|ecishisha|orhwere rhw’amabuye, akembùlamwo bene Israheli|barhakembûlagwa|*shisha*|*kembûl*|kantu kazirwa|*nyirha* |
| ערם | Attributs | s’amonceler, être astucieux, être prudent, être rusé | ‘RM|mumanye bwinja|bulya akacikebwa|kuyengehuka|*many*|*cikebw*|*yengeh* | |
| עָרְמָה | Attributs | adresse, prudence | ‘ÂRMÂ|obwenge|kusinga obwenge|*bwenge* | |
| עֶרְמוֹן | Flore | plarane, châtaignier | ‘ERMÔN|mirhi ederhwa patatani|patatani — Yakobo anacirhôla ebirhi bibishi by’emirhiederhwa mipepuli n’eya amandi n’eya patatani,ayihala kuhika oku mula mweru gw’ebyo birhi, lola Murh 30.38abanfransa mpu « châtaignier » | |
| עֵרָן | ✓ | Noms propres | Erân [Éran] | ‘ÊRÂN|Erani — mutu w’oku bûko bwa Efurayimu |
| עֵרָנִי | Noms propres | Eranite [Éranite] | ‘ÊRÂNÎ|ba kuli Erani — w’oku buko bwa Efurayimu | |
| עַרְעוֹר | ✓ | Noms propres | Aroër | ‘AR’ÔR|Aroeri|Aroweri|Aroer |
| עַרְעָר | Flore | nu | ‘AR’ÂR|irhadu omu mpinga|irhadu — « nu » omu nfarasè lyo irhadu omu mashi | |
| עָרְפָּה | ✓ | Noms propres | Orpa | ‘ORPÂ|Orupa|Orpa — mâlikazi wa Ruti |
| עַרְקִי | ✓ | Noms propres | Arqite [Arquites] | ‘ARKÎ|’ARQÎ|aba Arkeni|Abaarki|Abârkeni |
| עֲשָׂהאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Asaeli|Asahel|Asayel — mugala wa Seruyaseruya ali mwâli wabo Daudimulwi oku ngoma ya Daudiakagifungira nnalume Daudi |
| עֲשָׂהאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Asahel|Asayel|Asaeli — mulevitioku ngoma ya Yoshafati, rhuderha Yozafati |
| עֲשָׂהאֵל-3 | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Azaheeli|Asahel|Asayel — munyabuhasheoku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi | |
| עֲשָׂהאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Asahel [Assaël] | ‘ASÂH’ÊL|Asaheli|Aseheli|Asaheeli|Asahel|Asayel — ishe wa Yonatani, Yonatânenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֵשָׂו | Noms propres | Esaü [Ésaü] | ‘ÊSÂU|Ezau|Esau — mugala wa Izakishakulûza wa bene Edomu, Abaedomu | |
| עַשְׁוָת | ✓ | Noms propres | Ashwath [Assevath] | ‘ASHVÂTH|’ASHWÂT|Ashvati|Ashwat|Ashvat — mugala wa Yofletiw’oku bûko bwa Aseri |
| עֲשִׂיאֵל | ✓ | Noms propres | Asiël [Assiel] | ‘ASÎ’ÊL|Asiyeli|Asieli|Asiel|Asiyel — muntu w’oku bûko bwa Simeoni |
| עֲשָׂיָה-1 | ✓ | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — mushizi wa mwami Yoshiyahu, rhuderha Yoziasi |
| עֲשָׂיָה-2 | ✓ | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — muntu w’omu bûko bwa Simeoni |
| עֲשָׂיָה-3 | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — mugala wa Hagiywa kuli Merariw’oku bûko bwa Levi | |
| עֲשָׂיָה-4 | ✓ | Noms propres | Asaya [Assaya] | ‘ASÂYÂ|Asaya — muntu w’oku bûko bwa yudaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עָשָׁן | Noms propres | Ashân [Achan] | ‘ÂSHÂN|Ashana|Ashân — lugo lwa balevitiomu ishwa lya Simeoni | |
| עֵשֶׁק | ✓ | Noms propres | Esheq [Assel] | ‘ÊSHEK|’ÊSHEQ|Esheki|Êshek — alondana bona Azeli, Atselw’oku bûko bwa Benyamini |
| עַשְׁתָּרֹת | ✓ | Noms propres | Ashtaroth [Achetaroth] | ‘ASHTÂROTH|’ASHTÂROT|Ashtaroti|Ashtarot|Astaroti — lugo lwa balevitiomu ishwa lya Menashè |
| עַשְׁתֹּרֶת | ✓ | Noms propres | Astartés [Astarté] | ‘ASHTORETH|ASHTORET|ba-Astarte|Astarte|Astartè — Astartè ali muzimu w’e Fenisiya, ye bagashânizagya omu by’obuhya n’okushenga iburha. Okwo kwakahêka abantu omu bigalugalu |
| עַשְׁתְּרֹת קַרְנַיִם | ✓ | Noms propres | Ashtaroth-Qarnaïm [Achetaroth-Carnaïm] | ‘ASHTEROTH KARNAYIM|’ASHTEROT QARNAYIM|aha Ashtaroti-Karnayimi |
| עַשְׁתְּרָתִי | ✓ | Noms propres | Ashteratite [Achetaroth] | ‘ASHTERÂTHÎ|’ASHTERÂTÎ|w’e Ashetaroti|Ashtaroti|Ashtarot|muyaashtarot |
| עָשׁ | Faune | mite | ‘ÂSH|nundu|mundo|nnundo|nundo | |
| עֵת קָצִין | ✓ | Noms propres | Itta-Qacîn [Eth-Cassin] | ‘ÊTH KÂTSÎN|’ÊT QÂTSÎN|Et-Katsin|Eti-Kazini|eti-Kasini|lugo lwa Kasini — lugo omu ishwa lya Zabuloni |
| עַתּוּד | Faune | bouc, chèvre | ‘ATHÛD|’ATÛD|cihebe|bihebe|ecihebe|ebihebe|cibuzi|ecibuzi|ebibuzi|bibuzi | |
| עַתַּי-1 | ✓ | Noms propres | Attaï | ‘ATHAY|’ATAY|Atayi — wa kuli Yerahmeyeliw’oku bûko bwa Yuda |
| עַתַּי-2 | Noms propres | Attaï | ‘ATHAY|’ATAY|Atayi — mulwi w’oku ngoma ya Daudi | |
| עַתַּי-3 | ✓ | Noms propres | Attaï | ‘ATHAY|’ATAY|Atayi — mugala wa Robowamu |
| עֲתָיָה | ✓ | Noms propres | Ataya | ‘ATHÂYÂ|’ATÂYÂ|Ataya — mugala wa Uziyahu, rhuderha Oziasiw’oku bûko bwa Yudaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| עֲתָךְ | Noms propres | Atak | ‘ATHÂKH|’ATHÂK|Ataki|Atak — lugo omu ishwa lya Yuda | |
| עַתְלַי | ✓ | Noms propres | Atlaï | ‘ATLAY|Atlayi — muntu waliyansire omukazi munyamahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עֲתַלְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Athalie | ‘ATALYÂ|Ataliya|Atalia — muka Yotammwamikazi omu Yuda, 841-835nnina wa Okoziyasi |
| עֲתַלְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Atalya [Atalia] | ‘ATALYÂ|Ataliya — mugala wa Yerohammugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| עֲתַלְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Atalya [Atalia] | ‘ATALYÂ|Atalya|Ataliya — ishe wa Izaya w’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| עָתְנִי | ✓ | Noms propres | Otni | ‘OTNÎ|Otni — mugala wa Shemaeyaw’oku bûko bwa Levi |
| עָתְנִיאֵל | ✓ | Noms propres | Otniel | ‘OTNÎ’ÊL|Otnieli|Otiniyeli|Otniel — mugala wa Kenazmucîranuzi murhanzi omu Israheli, 1374-1334arhambwire Israheli myaka 40 |
| עֶתֶר | ✓ | Noms propres | Etèr [Éter] | ‘ÊTER|Eteri — lugo omu ishwa lya Yuda n’omu lya Simeoni |
| פָּארָן | Noms propres | Parân [Paran] | PÂ’RÂN|Parani — irungu lya Parani, Parân | |
| פַּג | Flore | figue | PAG|mulehe|milehe|omulehe|emilehe | |
| פַּגְעִיאֵל | ✓ | Noms propres | Paguiël [Paguiel] | PAG’Î’ÊL|Pagieli|Pagiel — mugala wa Okrân, Okranimurhambow’oku bûko bwa Aserwa mango ga Musa |
| פדה-1 | Divers | rachèter | PDH|kuhyûla|kuhyûlira|kulyûlira|kulyûlira olubere|nanyilyûlire|kulûlira enfula|engombôlo|banacigombôla|okugombôla|wankacigombôlwa|*lyûl*|*hyûl*|*gombôl*|*cungul* — wanakazigombôla olubere lw’omuntu, n’olubere lw’ecintu cigalugaluEbirhagombôlwa by’ebi: olubere lw’e nkafu, olubere lw’ebibuzi, olubere lw’empene ebyola biri bimâna; lola Mib 18.17 | |
| פדה-2 | ✓ | Divers | laisser faire racheter | PDH|nnahamwabo anayemera agombôlwe |
| פדה-3 | Divers | racheter, delivrer | PDH|akulikûza|kulikûza|wene walikûzagya|akucungula|kucungula|walulikûzagya|akucungulaga|lwafumizemwo|alijiriremwo eby’okurhangaza, bunguke bw’igulu burhuma — oku 2 Sam 7.23 adesire mpuishanja liguma toro eri Nnâmahanga alijiriremwo eby’okurhangaza, bunguke bw’igulu burhumaEZO NYIGIRIZO Z’OKUCÏSHOGA OLUBAGA LUGUMA TORO N’OBWO IGULU LYOSHI ALONZICIZA, zinakarhuyabira: abanyamahanga bayagalwe n’oburhonyi bw’Israheli, kandi erhi Abayahudi bacikunge mpu bo barhonyi na binja kulusha. Paolo ahugwire bwenene omu Maruba ewa Abaroma | |
| פְּדַהְאֵל | ✓ | Noms propres | Pedahel | PEDAH’ÊL|Pedaheli|Padahel — mugala wa Amihudmurhambow’oku bûko bwa Nefutali |
| פְּדָהצוּר | ✓ | Noms propres | Pedahçour [Pedassour] | PEDÂTSÛR|Pedasuri|Pedazuri|Pedatsur — ishe wa Gamalielw’oku bûko bwa Menashè |
| פָּדוֹן | ✓ | Noms propres | Padôn [Padon] | PÂDÔN|Padoni|Padôn — mugula wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּדָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — ishe wa Zebuda;na Zebuda ye nnina wa mwami Yehoyakim |
| פְּדָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — mugala wa Yehoyamimw’oku bûko bwa Yuda |
| פְּדָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Padaya — muntuw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּדָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — bantu banji baligwerhe ery’ izînob’enyuma z’obuja bw’e Babilonioyu w’oku buko bwa Levi |
| פְּדָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Pedaya | PEDÂYÂ|Pedaya — w’oku muntu wa bûko bwa Benyamini |
| פְּדָּיָהוּ | ✓ | Noms propres | Pedayahou [Pedaya] | PEDÂYÂHÛ|Pedaya|Pedayahu — muntu w’omu bûko bwa Menashè |
| פַּדַּן אֲרָם | ✓ | Noms propres | Paddan-aram | PADAN ARÂM|Padani-Arami|Padan-Aram|Padani Aramu |
| פַּדָּן | ✓ | Noms propres | la plaine [Mésopotamie] | PADÂN|Padani|Padân|lubanda — lubanda lwa MezopotamiyaPadân hali hantu aho |
| פּוּאָה-1 | ✓ | Noms propres | Pouva | PÛ’Â|Puwa — muntu wayubakaga omu ntondo ya Efurayimuacihanganaga okuyôkola Israheli, lola Bac 10.1 |
| פּוּאָה-2 | ✓ | Noms propres | Pouva | PÛ’Â|Puwa — mugala wa Isakarialondana na mukulu wage Tola n’abalumuna Yashubu na Shimuroni |
| פֻּוָּה | ✓ | Noms propres | Poua [Pouva] | PÛ’Â|Puwa|Abapuva|Abapuwa — ye n’oyo mugala wa Isakari |
| פּוּט | Noms propres | Pouth | PÛT|Puti|Put — mugala wa Khamu, Ham, enfarasè ederha mpu Cham, Shamalodana na Kush, Misrayim na Kanani | |
| פּוֹטִי פֶּרַע | ✓ | Noms propres | Poti-Phéra [Potiféra] | PÔTÎ PERA’|PÔTIFERÂ|Puti-Fera|Potifari|Potifqr — mudâhwa w’e ONishe wa Asnati, Asnat, muka Yozefuishqzâla wa Yozefu |
| פּוּטִיאֵל | ✓ | Noms propres | Poutiël [Poutiel] | PÛTÎ’ÊL|Putiyeli|Putieli|Putiel|Putiyel — ishe wa muka Eleazari, mugala wa Aroni |
| פּוֹטִיפַר | ✓ | Noms propres | Potiphar [Potifar] | POTÎFAR|Potifari|Potifar — munyabuhashenkonè ya Faraoni na murhambo w’ abaganda bage, lola Murh 37.36 |
| פּוּךְ | Objets réels | fard?, dur mortier | PÛKH|PÛK|amabuye ga Kornalini|mabuye galangala|bubake buzibuzibu|ijondo lizibuzibu|*buye* | |
| פּוּל-1 | ✓ | Noms propres | Poul | PÛL|Pulu|Pul — ye Tiglat-Pileser III,mwami omu Assîriya, 744-724go mango g’enyigirizo z’omulêbi Izaya aga |
| פּוּל-2 | Noms propres | Pouth [Poul] | Pulu|Pul|Puti|Put — lubaga olwo | |
| פּוֹל | Flore | haricot | PÔL|ebishimbo|bishimbo | |
| פּוּנִי | ✓ | Noms propres | Pounites [Pouvites] | PÛNÎ|Bene Puva|Abapuva — bali ba kuli Puvab’oku bûko bwa IsakariPuva ye mugala wa Isakari |
| פּוּנֹן | ✓ | Noms propres | Pounôn [Pounon] | PÛNÔN|Punoni|Punôn — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà e Misiri, Mib 33.43 |
| פּוּעָה | ✓ | Noms propres | Poua | PÛ’Â|Puwa|mwâlikwa — Puwa ali muguma w’omu bakazi b’abalikwa bakagiburhisa abakazi bayahudibaciza bana banji n’obwo mwami alidesire mpu ngasi hirhabana banahiturhe hife, Lub 15.1. |
| פּוּרָה | Objets réels | pressoir | PÛRÂ|mukenzi|omukenzi — Aha mukenzi niene niene naliho nakanda, na ntaye omu lubaga wantabire. Obwo omu burhe bwani nanacibakanda, nabalabarha omu bukunizi bwani, lila Iz 63.3Buhane bwa Edomu obwo | |
| פּוֹרָתָא | Noms propres | Porata | PÔRÂTÂ’|Porata — mugala wa Hamani | |
| פּוּתִי | ✓ | Noms propres | Poutites | PÛTHÎ|PÛTÎ|bene Pura|amûko g’e Kiriyati-Yearimu — milala yayûbakaga e Kiriyat-Yearim, 1 Nga 2.53 |
| פֶּחָה-1 | Êtres | gouverneur d’une province | PEHÂ|mukulu wa provinse|murhambo wa murhudu gw’ecihugo|*rhambo*|*bami boshi*|*rhumisi* — koverneri oyo, ci engo barhambulaga ago mango zali ngali; erhi omwami ahimaga owabo anahindule ecihugo c’owabo ohimirwe, gube murhundu ahiremwo omurhambo wage.kuli nka kula Omwami w’Ababeleji ahimaga abami b’omu Kongo, ntyo ebihugo byabo abihindula mirhundu: Kongo, Baluba, Bashi, Batchokwe, Batabwa, Banande, Barega, Bafuliru, Bavira.Embere mubeleji ayishe abo boshi n’abandi ntadesiri , ngasi mwami agwerhe obwami ntagengwa. | |
| פַּחַת מוֹאָב | ✓ | Noms propres | Pahath-Moab | PAHAT MÔ’ÂB|PAHATH MÔ’ÂV|Pahat-Mowabu|Pahati-Mowabu|Pahat-Mowab — ali mugula wa milalaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פִּטְדָה | Objets réels | topaze, chrysolithe | PITDÂ|etopazi|topazi|krisoliti — rhubuye rhwa ngulo ndarhi orhwo | |
| פַּטִּישׁ | Objets réels | marteau de forge | PATÎSH|nyundo ya mutuzi|nyundo|enyundo | |
| פִּי הֲחִירֹת | ✓ | Noms propres | Pi-Hahiroth | PÎ HAHÎROTH|PÎ HAHÎROT|Pi-Habiroti|Pi-Hahirot|Pihahiroti — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà e Misiri |
| פִּי־בֶסֶת | Noms propres | Pi-Bèseth [Pi-Besseth] | PÎ BESETH|PÎ BESET|Pi-Beset|Pi-Beseti|Pibeseti — lugo lw’e Misiri | |
| פִּיכֹל | ✓ | Noms propres | Pikol | PÎKOL|Pikoli|Pikol — murhambo wa basirika, wa murhwe gwa Abimekeki, Abimelek |
| פִּילֶגֶשׁ | Êtres | concubine | PÎLÊGESH|omuherula|muherula|eciherula|ciherula|*herul*|*muka*|bak’îshe|*baka*|*mukâge*|*bakâg*|*mukage*|*bakage* | |
| פִּינְחָס-1 | Noms propres | Pinhas | PÎNEHÂS|Pinasi|Pinhas|Pinehasi|Pinihasi|Pinihasi — mugala wa eleazarimudâhwa mukulu | |
| פִּינְחָס-2 | ✓ | Noms propres | Pinhas | PÎNEHÂS|Pinasi|Pinhas|Pinehasi|Pinihasi|Pinihasi|bagala bawe bombi|Pinehasi — mugala wa Elimûdâhwa |
| פִּינְחָס-3 | ✓ | Noms propres | Pinhas | PÎNEHÂS|Pinasi|Pinhas|Pinehasi|Pinihasi|Pinihasi — mudâhwa mukuluw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פִּינֹן | ✓ | Noms propres | Pinôn [Pinon] | PÎNÔN|Pinoni|Pinôn — murhambo e Edomu |
| פִּישׁוֹן | ✓ | Noms propres | Pishôn [Pichon] | PÎSHÔN|Pishone|Pishoni — lulya lwîshi luzunguluka ecihugo ca Avila, Havila, era munda eba amasholo, lola Murh 2.11 |
| פִּיתוֹן | ✓ | Noms propres | Pitôn [Piton] | PÎTÔN|Pitoni — mugala wa Mikaw’oku bûko bwa Benyamini |
| פֹּכֶרֶת הַצְּבָיִים | ✓ | Noms propres | Pokéreth-Ha-Cevaïm [Pokéreth-Hassebaïm] | POKHERETH HATSEVÂYIM|POKERET HAZEBÂYIM|Pokereti-Hasebayimi|Pokeret-Hatsebayim|Asebayimi |
| פַּלֻּאִי | ✓ | Noms propres | Pallouite | PALU’Î|mulala gwa kuli Palu|omulala gwa Abapalu — b’oku bûko bwa Rubeni |
| פְּלָאיָה | ✓ | Noms propres | Pelaya | PELÂ’YÂ|Pelaya — muleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פֶּלֶג | ✓ | Noms propres | Pèleg [Péleg] | PÊLEG|Pelegi|Peleg — mugala wa Eber, Eberwa kuli Sem |
| פִּלְדָּשׁ | ✓ | Noms propres | Pildash [Pildach] | PILDÂSH|Pilidashi|Pilidash — mugala wa Nahori, Nahor |
| פַּלּוּא | ✓ | Noms propres | Pallou | PALÛ’|Palu — mugala wa Rubeni |
| פִּלְחָא | ✓ | Noms propres | Pileha [Pila] | PILHÂ’|Pileha|Pilha — murhambo w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| פֶּלֶט-1 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLET|Peleti|Pêlet — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| פֶּלֶט-2 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLET|Peleti|Pêlet — mugala wa Azmaweti, Azmaveti, Azmawetmulwi oku ngoma ya Daudi |
| פַּלְטִי-1 | ✓ | Noms propres | Palti | PALTÎ|Palti — mugala wa Rafundolêrezi, nyenziw’omu bûko bwa Benyamini |
| פַּלְטִי-2 | ✓ | Noms propres | Palti | PALTÎ|Palti — mugala wa Layish, Laishi |
| פַּלְטִי-3 | ✓ | Noms propres | Paltite [de Péleth] | PALTÎ|w’e Peleti|munya-Peleti|munya-Pêlet |
| פִּלְטַי | ✓ | Noms propres | Piltaï | PILTAY|Piltayi — mudâhwa w’enyuma z’okurhenga omu bujà bw’e Babiloni |
| פַּלְטִיאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Paltiël [Paltiel] | PALTÎ’ÊL|Paltieli|Paltiyeli|Paltiel|Paltiyel — mugala wa Azanimurhambow’oku bûko bwa Isakari |
| פַּלְטִיאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Paltiël [Paltiel] | PALTÎ’ÊL|Paltieli|Paltiyeli|Paltiel|Paltiyel|Palitieli — mugala wa Laishi |
| פְּלַטְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Pelatya [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiya|Pelatya — wa kuli Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| פְּלַטְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Pelatya [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiya|Pelatya — muntu w’oku bûko bwa Simoni |
| פְּלַטְיָה-3 | Noms propres | Pelatya [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiya|Pelatya — muntu w’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni | |
| פְּלָטְיָהוּ | Noms propres | Pelatyahou [Pelatia] | PELATYÂ|Pelatiyahu|Pelatyahu — mugala wa Benayamunyabuhashemango g’omulêbi Hezekiyeli, Ezekiyeli | |
| פְּלָיָה | ✓ | Noms propres | Pelaya | PELÂYÂ|Pelaya — wa kuli Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| פֶּלֶךְ | Objets réels | zone | guyandagalire oku irhwe lya Yowabu|karhi|okuboko anakulikire oku bushanja|oku|omu|aha | |
| פָּלָל | ✓ | Noms propres | Palal | PÂLÂL|Pelala — mugala wa Uzayiw’amango ga Nehemiya |
| פְּלַלְיָה | ✓ | Noms propres | Pelalya [Pelalia] | PELALYÂ|Pelalya — mugala wa Amzi, Amtsishakulûza wa Adayamudâhwaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּלֹנִי | ✓ | Noms propres | Pelonite [Palon] | PELONÎ|mulebe|halebe|w’e Palôn|Paloni|Peloni |
| פֶּלֶס | Objets réels | balance | PÊLESHETH|PÊLESHET|munzani|ngerereo|cirô — ahira oku cirôahira oku munzaniahira oku cipîmoahira oku ngerero | |
| פְּלֶשֶׁת | Noms propres | Philistie, Philistin | PELESHETH|Filistiya|Banya-Palestina|Palestina — cihugo ca Bafilistini, Bapalestini, Banya-Palestina | |
| פְּלִשְׁתִּי | Noms propres | Philistin | PELISHTÎ|Abafilistini|w’e Filistiya|mufilistini|Bafilistini|Banya-Palestina — muntu oyûbaka omu Filistiya, rhuderha Palestina buno | |
| פֶּלֶת-1 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLETH|PÊLET|Peleti|Pêlet — ishe wa Oni,Onw’oku bûko bwa Rubeni |
| פֶּלֶת-2 | ✓ | Noms propres | Pèleth [Péleth] | PÊLETH|PÊLET|Peleti|Pêlet — wa kuli Yerahmeyeli, Yeremeelialondana bona Zazaw’oku bûko bwa Yuda |
| פְּלֵתִי | ✓ | Noms propres | Pelétiens [Pélétiens] | PELÊTÎ|aba-Peleti|balanzi ba mwami Daudi|Abapeleti|ab’e Peleti|*mirhwe* *Peleti*|*ya Peleti* — iîno ly’ecigamba c’abalanzi ba mwami Daudi |
| פְּנוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Penouël [Penouel] | PENÛ’ÊL|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel|*galuka* — Lyo izîno yakobo ahire halya abonekeragwa, alwisa oyu arhamanyiri budufu«Nabwine obusu bwa Nyamuzinda nanagal’ilama.», lola Murh 32.31Panim, kwo kuderha « busu »; El, kwo kuderha Nyamuzinda |
| פְּנוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Penouël [Penouel] | PENÛ’ÊL|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel — muntu w’oku bûko bwa Yuda oyo |
| פְּנוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Penouël [Penouel] | PENÛ’Ê|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel — mugala wa Shashakmurhambo wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini |
| פְּנִיאֵל | Noms propres | Peniel [Penouel] | PENÎ’ÊL|Penuweli|Penuwel|Penueli|Penuel|Penieli|Peniel — ho Penuwel . Lindi izîno lya Panuwel eryo. | |
| פְּנִינִים | Objets réels | corail, perle | PENÎNÎM|magerha|amagerha — aha omuntu akabona amagerha akabona oburhimanya, lola Mig 3.14-15 | |
| פְּנִנָּה | ✓ | Noms propres | Peninna | PENINÂ|Penina — olya mukazi wali oku luhali bona Ana, nnina wa Samweli.Hana na Penina bali baka Elkana, lola 1 Sam 1.2; 1.4 |
| פַּס דַּמִּים | ✓ | Noms propres | Pâs-Dammim [Pas-Dammim] | PAS DAMÎM|Pasi-Damimu|Pas-Damim — hantu h’omu ishwa lya Yuda |
| פִּסְגָּה | Noms propres | Pisga | PISGÂ|Pisga|Pisiga — ntondo ye Mowabu ebonekera omu irungu lyoshi, lola Mib 21.20 | |
| פָּסֵחַ-1 | ✓ | Noms propres | Paséah [Passéa] | PÂSÊAH|Paseya|Paseyah — mugala wa Eshetoni |
| פָּסֵחַ-2 | ✓ | Noms propres | Paséah [Passéa] | PÂSÊAH|Paseya|Paseyah|Pesea |
| פָּסֵחַ-3 | ✓ | Noms propres | Paséah [Passéa] | PÂSÊAH|Paseya|Paseyah|Pesea — ishe wa Yoyadi |
| פֶּסַח | ✓ | Rituels | sacrifice de la Pâque | PESAH|nterekêro ya Basaka|nterekêro|Basâka|Paska|*basak*|*basâk*|*nterekêr* *sâka*|*muvunag* — bugashânize obwoka walirebasâka?, kwanaba kuderha mpu: « Kawajizire enterekêro ya Basâka, olwa BasâkaAbarhahashigijira Basâka, bali balya barhahashire barherekêra, lola Mib 9.6 |
| פָּסַךְ | ✓ | Noms propres | Pasak [Passak] | PÂSAKH|PÂSAK|Pasaki|Pasak — mugala wa Yafleti, Yafletw’oku bûko bwa Aseri |
| פִּסְפָּה | ✓ | Noms propres | Pispa [Pichepa] | PISPÂ|Pispa|Pishepa — mugala wa Yeter, Yitraniw’oku bûko bwa Aseri |
| פָּעוּ | ✓ | Noms propres | Paï [Paou] | PÂ’Û|Pawu|Payi — hantu aho |
| פְּעוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Péor | PE’ÔR|Peyori|Peor — ntondo y’e Moab, Mowabu |
| פְּעוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Péor | PE’ÔR|Peori|Peor — muzimu w’e Mowabu |
| פְּעֻלְּתַי | ✓ | Noms propres | Péoulletaï [Péoultaï] | PE’ULTAY|PE’ULETAY|Peuletayi — mugala wa Obedi-Edomumulevitiw’oku ngoma ya Daudii |
| פַּעֲרַי | ✓ | Noms propres | Paaraï | PA’ARAY|Parayi|Paarayi — w’e Arabi, Arabmulwi oku ngoma ya Daudi |
| פקד-1 | Attributs | se souvenir du bien = être charitable, avoir pitié | PKD|PQD|PÂQÊD|kukengera aminja|kuba n’obuzigire|kuba n’obwonjo|kuba n’olukogo|Nnâmahanga ayish’irhangula Sara|Nyamuzinda amurhandûla|Nahizire okummulikûza|Nyakasane anagashanîre bene-Israheli|*kenger*|*rhandûla*|*gashan*|*rhangul*|*bwonjo*|*bonjo*|*gend’ilola*|*j’ilola* | |
| פקד-2 | Attributs | se souvenir du mal = punir | PKD|PQD|PÂQÊD|kukengera amabi|bwo bwôla okôla wankangula oyôla mukazi|kuhana|nahana|otulutumbya|olusiku nabarhangula niene, nabahana kw’eco câha|orhaleka obubi bwagera kwonene|ncihanire obubi bwaco|kuhana|kulyuza|anahanire obubi bw’ababusi|mba Nyamuzinda wa mitula|obubi bw’ababusi nnabuhanire abana babo|*rhangula*|leka obubi*|*tulutumb*|*han*|*buhan*|*bubi*|’buhane*|*kangula* — okukengera amabi n’okugahanaotulutumbya abana oku mabi ga b’îshe, Lub 20.5anahanire obubi bw’ababusi oku bana | |
| פקד-3 | Attributs | charger, désigner, nommer | PKD|PQD|PÂQÊD|kuhira omu mikolo|kuhana oburhegesi|amujira murhambo|amuhira omu mikolo|anamuha oburhegesi|abarhumira Yozefu mpu akaz’ibakolera|ajire anayimanze abarhindisi|ecikono|omu mikolo|*kono*|*kolo*|*kola*|’koler*|*yimik*|*yimanz*|*jira* *murhambo*|*gwarhirîz*|*rhegeka* | |
| פְּקֻדָּה | Attributs | compte, soin | PEKUDÂ|PEQUDÂ|erhi arhanali Nyamubâho wantumaga|cikono|kurhandûla|*cikono*|*rhandûla*|*hashe*|*lukengwa*|*shibirir*|*muhako*|*mbiko* | |
| פְּקוֹד | Noms propres | Peqod [Pecod, Pécod] | PEKÔD|PEQÔD|Pekodi|Pêkod — mirhundu ya Babiloni eyo | |
| פֶּקַח | ✓ | Noms propres | Péqah [Péca] | PEKAH|PEQAH|Pekahe|Pekahi|Pekah — mugala wa Remalyahumwami omu Israheli emwênè, 740-731Go mango g’omulêbi Izaya ago, ly’obugeremwa bw’okuburhwa kwa EMMANUELI bwayishaga |
| פְּקַחְיָה | ✓ | Noms propres | Péqahya [Pecahia] | PEKAHYÂ|PEQAHYÂ|Pekahya — mugala a Menahemumwami omu Israhelii, 742-739 |
| פַּקֻּעֹת | ✓ | Flore | courge | PAKU’ÔT|PAQUÔTH|ntandagulè |
| פָּר | Faune | jeune taureau | PÂR|empanzi|mpanzi|mpanzi ya mushikira|*mpânzi* | |
| פֶּרֶא | Faune | âne sauvage, ânesse sauvage | PÊRE’|ndogomi nkali|ndogomi y’erubala|ndogomi|endogomi|*dogom* | |
| פִּרְאָם | ✓ | Noms propres | Piréam [Piram] | PIR’ÂM|Pireami|Piream|Pireyami|Pireyam |
| פֶּרֶד | Faune | mulet | PÊRED|cihesi|ecihesi|ebihesi|ebihêsi|ndogomi|endogomi|*hesi*|*hêsi* | |
| פִּרְדָּה | ✓ | Faune | mule | PIRÂ|cihesi|cihêsi|ndogomi|endogomi |
| פָּרָה-1 | Faune | jeune vache | PÂRÂ|nkafu|enkafu|endaku|ndaku | |
| פָּרָה-2 | ✓ | Noms propres | Para | PÂRÂ|Hapara|Para |
| פֻּרָה | ✓ | Noms propres | Poura | PURÂ|Pura — mwambali wa Gedeoni |
| פְּרוּדָא | ✓ | Noms propres | Perouda | PERÛDÂ’|Peruda — murhambo wa milalamwambali wa Salomoni, bulya ali w’omu bana babaja ba Salomoniw’enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| פָּרוּחַ | ✓ | Noms propres | Parouah [Paroua] | PÂRÛAH|Peruwa|Paruwah|Peruah |
| פַּרְוַיִם | ✓ | Noms propres | Parwaïm [Parvaïm] | PARVAYIM|PARWAYIM|e Parwayimi — yo yarhengaga amabuye Salomoni abambiragamwo enyumpa, lola 2 Nga 3.6 |
| פֵּרוֹת | Faune | mole rat | PÊRÛTH|PÊRÛT|mulindye — mulindye gwa malanga gashusha ag’engulube | |
| פְּרִזִּי | Noms propres | Perizzite [Perizites] | PERIZÎ|Periziti|Abaperiziti|Abanyaperizi|Abapereziti|Abepereziti|Abepereziti|Abaperizi|Aba-Pereziti|Bene Periz | |
| פְּרִידָא | ✓ | Noms propres | Perida | PERÎDÂ’|Perida — mugula wa milalawa kuli abana b’abajà ba Salomoniw’enyuma z’okurhenga bujà bw’e Babiloni |
| פַּרְמַשְׁתָּא | Noms propres | Parmashta [Parmacheta] | PARMASHTÂ’|Parmashta|Paramasheta | |
| פַּרְנָךְ | ✓ | Noms propres | Parnak | PARNÂKH|Parnaki — w’oku bûko bwa Zabuloni |
| פָּרַס | Noms propres | Perse [perse] | PÂRAS|e Persi|Persi — lubaga n’ecihugo ca Persi | |
| פֶּרֶס | ✓ | Faune | vautour [FF 82-84] | PÊRES|cigukuma |
| פַּרְסִי | ✓ | Noms propres | Perse, de Perse | PARSÎ|w’omu Persi|Persi |
| פַּרְעֹה | Noms propres | Pharaon | PAR’ÔN|Faraoni | |
| פַּרְעֹשׁ-1 | Faune | puce | PAR’OSH|enguku|nguku — Ahali ha WLC 1 Sam 24.14, rhwanabona omu BHS 1 Sam 24.15 eco cinwa PERÖSH, ngukuאַחֲרֵ֨י מִ֤י יָצָא֙ מֶ֣לֶךְ יִשְׂרָאֵ֔ל אַחֲרֵ֥י מִ֖י אַתָּ֣ה רֹדֵ֑ף אַֽחֲרֵי֙ כֶּ֣לֶב מֵ֔ת אַחֲרֵ֖י פַּרְעֹ֥שׁ אֶחָֽד׃ | |
| פַּרְעֹשׁ-2 | Noms propres | Paréosh [Paroch] | PAR’OSH|Parosi|Paroshi|Parosh|Pareosi|Pareoshi|Pareosh|Pareyashi | |
| פִּרְעָתוֹן | ✓ | Noms propres | Piréatôn [Piraton] | PIR’ÂTHÔN|PIR’ÂTÔN|Pireatoni|Pireatôn|e Pireatoni |
| פִּרְעָתוֹנִי | Noms propres | Piréatonite [Piraton] | PIR’ÂTHÔNÎ|PIR’ÂTÔNÎ|w’e Pireatoni — muntu w’e Piraton | |
| פַּרְפַּר | ✓ | Noms propres | Parpar | PARPAR|Parpar|Parpara |
| פֶּרֶץ | Noms propres | Pèrèç [Pérès] | PÊRETS|PÊREZ|Peresi|Perets|kutwika|kubera enyumpa|kubasa|kushambûla|mufahugo — pêtets ali mugala wa Yudaliri izîno lya burhwali nka eryo BUSHENYULA, MUSHABISA, KAHUKU, NTAKALALWA | |
| פֶּרֶץ עֻזָּא | Noms propres | Pérès-Ouza | PÊRETS-‘UZÂ’|Peresi-Uza|Pêrets-Uza | |
| פֶּרֶץ עֻזָּה | ✓ | Noms propres | Pérès-Ouza | PÊRETS-‘UZÂ|PEREZ »UZÂ|Peresi-Uza|Pêrets-Uza|kurhingamirwa kwa Uza |
| פַּרְצִי | Noms propres | Parcites [Péressites] | PARETSÎ|mulala gwa bene Perezi,|mulala gwa Perets — omulala gwa Perets, lola Mib 26.21 | |
| פְּרָצִים | Noms propres | Peracim [Perassim] | PERÂTSÎM|PERÂZÎM|Perazim|Peratsim|Perasimi — hantu aho | |
| פַּרְשַׁנְדָּתָא | Noms propres | Parshândata [Parchanedata] | PARSHANDÂTHÂ’|PARSHANDÂTÂ|Parshandata | |
| פָּרָשׁ | Faune | cheval, cavalier | PÂRÂSH|nfarasi|enfarasi|olwira oku nfarasi|balwi b’oku nfarasi — P erhi F; SH erhi SFARASIomu kiswahili « farasi » co citerusi omu mashi | |
| פֶּרֶשׁ | ✓ | Noms propres | Pèresh [Pérech] | PÊRESH|Pereshi|Pêresh|by’omu lurholero — mugala wa Makiri, Makirw’oku bûko bwa Menashè |
| פְּרָת | Noms propres | Euphrate | PERÂTH|PERÂT|Eufrate|Lwîshi|Efrata|Efurata | |
| פַּשְׁחוּר-1 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — mugala wa Malkiyashakulûza wa Adayamudâhwa | |
| פַּשְׁחוּר-2 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — owundi Peshehuri; lola BHS Neh 10.4 | |
| פַּשְׁחוּר-3 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — mugala wa Imeri, Imermudâhwaw’omu mango ga Yeremiya | |
| פַּשְׁחוּר-4 | Noms propres | Pashehour [Pachehour] | PASHEHÛR|Pashehuri|Pashehuriya|Pashehuru|Pashehur — ishe wa Gedaliya, Gedalya | |
| פֶּשַׁע | Attributs | révolte, rébellion, péché | PESHA’|Bici ntumwire|kubi kuci najizire|ecâha|obugâmba|obubi|amabi|obugoma|kuhagalika|kucitubula|Nalahire|*goma*|*tubul*|*tumw*|*lahir* | |
| פֵּשֶׁת-1 | Flore | lin | PÊSHETH|PÊSHET|Ecitâni|ecitâne|citâne|citani|nondwè — mwenda gwa nondwèmwambalo gwa nondwè | |
| פֵּשֶׁת-2 | Objets réels | mèche | PÊSHETH|PÊSHETmushangi gwalukagwa n’amoya|bulingiti bwa moya|mushangi gw’amoya|mwambalo gw’obwoya|amoya erhi nondwè | |
| פשׁע | Attributs | se rebeller, se révolter | PSH’|ngasi mabi lwakujirire|ebyâha bakujirire|anacigomera|anagomire|aciberûla|mugoma|Israheli atwikaga omulala gwa Daudi|*twika*|*berûla*|*hindul*|*gom* — okugomaokutwikaokucihindulaokucîberûla | |
| פְּתוּאֵל | Noms propres | Petouël [Petouel] | PETÛ’ÊL|Petuweli|Petueli|Petuel — ishe wa Yoweri, Yoweli | |
| פִּתּוּחַ | Objets réels | gravure | PITÛ’AH|okubinjûla|matâke|babinja|babînja|banaja batâka — amabuye gabe matâke, lola Lub 28.21nka kula babinja, lola Lub 28.36kutâkakujira ebittâkekubînjakubinjûla | |
| פְּתוֹר | Noms propres | Petor | PETÔR|aha Petori|Petor — lugo lwa Balâmue mwênè gwa Mezopotamiya | |
| פתח | Objets réels | ouvrir | PTH|PATAH|kuyigula|kuyîgula|kukûla akahamikizo|akahamikizo|eciziriko|kula banabinjûla eciziriko|atulisa na bakerubini — okuyîgulaokuhamûlaokuyigukaokushagashyaokutulaokubinjûla | |
| פְּתַחְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Petahya [Petahia] | PETAHYÂ|PETHAHYÂ|Petahiya|Petahyahu — mudâhwaw’oku ngoma ya Daudi |
| פְּתַחְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Petahya [Petahia] | PETAHYÂ|PETHAHYÂ|Petahya|Petahyahu — mulevitienyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פְּתַחְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Petahya [Petahia] | PETAHYÂ|PETHAHYÂ|Petahiya|Petahya|Petahyahu — mugala wa Meshezabeelibûko bwa Yudaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| פֶּתִי | Attributs | simple | PETÎ|mwirhohye|bwirhohye|munyinyi|omugûnda|abagûnda|*nyinyi*|*gunda*|*gûnda* | |
| פָּתִיל-1 | Objets réels | corde | PÂTHÎL|PÂTÎL|omugozi|mugozi|migozi|emigozi|ehigozi|orhugozi|rhugozi|orhukwegè | |
| פָּתִיל-2 | Objets réels | corde | PÂTHÎL|PÂTÎL|omugozi|mugozi|migozi|emigozi|ehigozi|orhugozi|rhugozi|orhukwegè | |
| פִּתֹם | ✓ | Noms propres | Pitom | PITOM|Pitomu|Pitom — lugo lw’e Misiri |
| פֶּתֶן | Faune | serpent | PÊTEN|mpiri|empiri|njoka|enjoka — abanfaransa baderha eyo njoka mpu kobra, cobra | |
| פַּתְרוֹס | Noms propres | Patros, Haute-Égypte | PATRÔS|Patrosi|Misiri-omu-Birhondo — Misiri oyo lunda lw’emukondwè, ifô. | |
| פַּתְרֻסִי | ✓ | Noms propres | gens de Patros, Patros | PATHRUSÎ|PATRUSÎ|Patrosimu|Banya-Patrosi|Patrosi |
| צֹאן | Faune | troupeau, bétail, bêtes, moutons | TS’ON|Z’ON|S’ON|bishwekwa|ebishwekwa|buso|obuso|maso|amaso|mpene|empene|cibuzi|ecibuzi|ebibuzi|ebintu|bintu|ebyana|*buzi*|*pene*|*cintu*|*bintu*|*buso*|*maso | |
| צַאֲנָן | Noms propres | Çaanân [Saanan] | TSA’ANÂN|ZA’ANÂN|SA’ANÂN|Sanani|Zaanani|Tsaanani|Tsânân — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| צָב-1 | ✓ | Faune | type de lézard | TSÂV|ZÂV|SÂV|musherebera|omusherebera |
| צָב-2 | Objets réels | chariot, litière | TSÂV|ZÂV|SÂV|ngâlè|engâlè | |
| צָבָא-1 | Objets réels | armée du ciel: objets célestes, cést-à-dire le soleil, la lune et les étoiles | TSÂVÂ’|ZÂV’Â|SÂV’Â|igulu bya shwinjagwa; haguma n’ebimuba byoshi|izûba, omwezi, enyenyezi n’engabo z’emalunga yoshi|murhwe gw’emalunga|murhwe|mirhwe|omurhwe|emirhwe|abazimu ba omu malunga boshi|bazimu ba emalunga|bazimu b’emalunga boshi|abazimu b’oku nkuba|bazimu b’oku nkuba|igulu na ngasi binabamwo byoshi|*ngabi biba* | |
| צָבָא-2 | Êtres | armée du ciel: êtres célestes | TSÂVÂ’|ZÂV’Â|SÂV’Â|omurhwe gwa Nyakasane|biremwa by’emalunga | |
| צָבָא-3 | Êtres | épithète de Dieu: [Éternel des, Seigneur des, Dieu des] armées | TSÂVÂ’|ZÂV’Â|SÂV’Â|Nyamuzinda|Mwami w’igulu lyoshi|Nnâmahanga w’emirhwe|Nyakasane wa banyakasane|Mwami w’igulu lyoshi|Nyamubâho w’Emirhwe|Nyakasane w’Emirhwe|Nyamuzinda w’Emirhwe|Nyakasane w’igulu lyoshi | |
| צְבוֹיִים | Noms propres | Cevoïm [Seboïm] | TSEVÔYÎM|ZEVÔYÎM|SEVÔYÎM|Seboyimi|Tseboyim|Zeboyim — lugo oku lubibi lw’ecihugo ca Kanani, lola Murh 10.19 | |
| צָבוּעַ | Faune | hyène, bête sauvage | TSÂVÛ’A|ZÂVÛ’A|SÂVÛ’A|namugunga|c’erubala|ciryanyi|banyamugunga|by’erubala|biryanyi|*ryanyi* | |
| צְבִי | Faune | gazelle | TSEVÎ|ZEVÎ|SEVÎ|kashafu|akashafu|mwinjihirizo|bwinja bwalabuka | |
| צִבְיָא | ✓ | Noms propres | Civia [Sibia] | TSIVYÂ’|ZIVYÂ’|SIVYÂ’|Zibiya|Tsibiya — mugala wa Shaharayimu, Shaharayi,w’oku bûko bwa Benyamini |
| צִבְיָה | ✓ | Noms propres | Civya [Sibia] | TSIVYÂ|ZIVYÂ|SIVYÂ|Sibiya|Sivya|Tsibiya|Zibya — muntu w’e Beer-Shebamuka Ahaziyannina wa Yoash, Yowash, mwami omu Israheli |
| צְבִיָּה | Faune | gazelle | TSIVYÂ|ZIVYÂ|SIVYÂ|kashafu|kashafu kakazi|rhushafu|orhushafu | |
| צֶבַע | Objets réels | matériel teint | TSEVA’|ZEVA’|SEVA’|ebitakè|bitakè | |
| צִבְעוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Civéôn [Sibéon] | TSIVE’ÔN|ZIVEÔN|SIVEÔN|Sibeoni|Tsibeon — ishe wa Ana, Hana |
| צִבְעוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Civéôn [Sibéon] | TSIVE’ÔN|ZIVEÔN|SIVEÔN|Sibeoni|Tsibeon — mugala wa Seyiri |
| צְבֹעִים | ✓ | Noms propres | Cevoïm [Seboïm] | TSEVO’ÎM|ZEVO’ÎM|SEVO’ÎM|Seboyimu|Tseboyim — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| צְדָד | Noms propres | Cedâd [Sedad] | TSEDÂD|ZEDÂD|SEDÂD|Sedadi|Tsedad — hantu h’oku lubibi emwênè gw’ Israheli | |
| צָדוֹק-1 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadok — mugala wa Ahitubumudahwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| צָדוֹק-2 | ✓ | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadoki|Tsadok — ishe wa Yerusha, muka Otamu, Otam |
| צָדוֹק-3 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Tsadoki|Sadoki|Tsadok|Sadok — mudahwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| צָדוֹק-4 | ✓ | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Tsadoki|Sadok|Tsadok — mugala wa Merayoti, Merayotshakulûza wa Azariya, baderha Serayamudâhwa |
| צָדוֹק-5 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadoki|Tsadok — mugala wa Banabanji baligwerhe ery’izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| צִדִּים | ✓ | Noms propres | Ciddim [Siddim] | TSIDÎM|ZIDÎM|SIDÎM|Sidimu|Sidimi|Tsidimu|Tsidim — lugo luzibuzibuly’omu ishwa lya Nefutali |
| צַדִּיק | Êtres | juste, droit | TSADÎK|ZADÎK|SADÎK|TSADÎQ|ZADÎQ|SADÎQ|mushinganyanya|omushinganyanya|abashinganyanya|bashinganyanya|abêru kweru|omwêru kweru|mweru kweru|engeso zishinganine|engulo y’olubanja enahûse abagula|olubanja banaluha nnalo|omuntu mwêru kwêru|n’obushinganyanya | |
| צדק-1 | Attributs | être juste, dans le droit | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|kuba mushinganyanya|oyâzize|kuyâza olubanja|Ali mushinganyanya|Kurhi rhwankaciyêra?|*yêra*|*yaza*|*shiganyan* | |
| צדק-2 | Attributs | justifier | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|okuyâza|oyâzize|nyerekane obushinganyanya bwaze | |
| צדק-3 | Attributs | justifier; rendre droit, juste | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|ntayêza omuntu mubi|olubanja banaluha nnalo|nanamutwiralwo n’obushinganyanya|omushinganyanya anayêre|kuyerekana ndi oli mushinganyanya | |
| צֶדֶק | Attributs | droit, justice | TSÊDEK|ZÊDEK|SÊDEK|TSÊDEQ|ZÊDEQ|SÊDEQ|itwira omulungu wawe olubanja omu kushimba ebishinganine|bishinganine|ebishinganine|munatwe bwinja olubanja|bakazitwira olubaga olubanja kulya kushinganine|Bushinganyanya wakazikulikira|omunzani guyumanine gunashinganine|enterekêro y’obushinganyanya|obushinganyanya|bushinganyanya|*singanin*|*shinganyany*|*banja* | |
| צְדָקָה | Attributs | droit, justice | TSEDÂKÂ|ZEDÂKÂ|SEDÂKÂ|TSEDÂQÂ|ZEDÂQÂ|SEDÂQÂ|kwoshi kunali k’okuli|ebishinganine|ebilongire|Obudahemuka|Obushinganyanya|*dahemuk*|*shinganyany*|*okuli* | |
| צִדְקִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Cidqiyahou [Sidequia] | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sedekiyasi|Sidekiyahu|Sidekiya |
| צִדְקִיָּה-2 | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sedekiyasi|Sidekiyahu|Sidekiya|Tsedekiyasi|Tsidekiyahu|Tsidekiya | |
| צִדְקִיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sidekiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya |
| צִדְקִיָּה-4 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sidekiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya | |
| צִדְקִיָּהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi |
| צִדְקִיָּהוּ-2 | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צִדְקִיָּהוּ-3 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צִדְקִיָּהוּ-4 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צוֹבָה | ✓ | Noms propres | Çova [Soba] | TSÔVÂ|ZÔVÂ|SÔVÂ|Soba|Tsoba|Tsova — cihugoomu Sîriya |
| צוּעָר | ✓ | Noms propres | Çouar [Souar] | TSÛ’ÂR|ZÛ’ÂR|SÛ’ÂR|Suari|Tsuari|Swari|Tswari|Tswar — ishe wa Natanaeliw’oku bûko bwa Isakari |
| צוּף | Noms propres | Çouf [Souf] | TSÛF|ZÛF|SÛF|Sufu|Suf|Tsufu|Tsuf|cigukulu ca bûci — mugala wa elkanashakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi | |
| צוֹפַח | ✓ | Noms propres | Çofah [Sofa] | TSÔFAH|ZÔFAH|SÔFAH|Sofa|Tsofa — mugala wa Helemi, Helemw’oku bûko bwa Aserioyo h w’ebiraka enfarasè, ecifreki, n’amashi by’amutwire kuli eci cinwa. |
| צוֹפַי | Noms propres | Çofaï [Sofaï] | TSÔFAY|ZÔFAY|SÔFAY|Sofa|Zofa|Tsofa — mugala wa Elkanawa kuli Elkanaw’oku bûko bwa Levi | |
| צוֹפַר | Noms propres | Çofar [Sofar] | TSÔFAR|ZÔFAr|SÔFAR|Sofa|Zofa|Tsofa — muntu w’e Naamamwira ya Ayubu | |
| צוּר-1 | Êtres | Rocher [protecteur] | TSÛR|ZÛR|SÛR|ibuye lyakiro|ibuye|ibale|ibâle|mabuye|mabâle | |
| צוּר-2 | ✓ | Noms propres | Çour [Sour] | TSÛR|ZÛR|SÛR|Suru|Sur|Tsuru|Tsur|Suri — mwami w’e Madiyani |
| צוּר-3 | ✓ | Noms propres | Çour [Sour] | TSÛR|ZÛR|SÛR|Suri|Suru|Tsuru|Tsuri|Zuri|Zur — mwâli wa Yeyeli, Yeyieli, Yeielw’oku bûko bwa Benyamini |
| צוֹר | Noms propres | Tyr | TSÔR|ZÔR|SÔR|Tiri|Tir — lugolw’omu Fenisiya | |
| צוּרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Çouriël [Souriel] | TSÛRÎ’ÊL|ZÛRÎ’ÊL|SÛRÎ’ÊL|Surieli|Zurieli|Tsurieli|Tsuriel — mugala wa Abihayilw’oku bûko bwa Levi |
| צוּרִישַׁדַּי | ✓ | Noms propres | Çourishaddaï, Courishaddaï [Sourichaddaï] | TSÛRÎSHADAY|ZÛRÎSHADAY|SÛRÎSHADAY|Surishadayi|Tsurishadai — ishe wa Shelumieli, Shelumiel, Shelumiyelw’oku bûko bwa Simeoni |
| צֹחַר-1 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — ishe wa Efronimuhititi |
| צֹחַר-2 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — mugala wa Simeoni |
| צֹחַר-3 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — mugala wa Ashhuri, Ashihuri, Ashihurw’oku bûko bwa Yuda |
| צִי | Faune | hyène | TSÎ|ZÎ|SÎ|nnamugunga|lugerero|bwarho|nkuge|muzimu|nsimba z’omw’irungu | |
| צִיבָא | Noms propres | Civa [Siba] | TSÎVÂ’|ZÎVÂ’|SÎVÂ’|Siba|Tsiba|Ziba — mushizi wa mwami Saulu | |
| צִידוֹן | Noms propres | Sidon | TSÎDÔN|ZÎDÔN|SÎDÔN|Sidoni|Tsidoni|Sidôn|Tsidôn — mugala wa Kananilugo lw’e Fenisiya | |
| צִידֹנִי | Noms propres | Sidoniens | TSÎDONÎ|ZÎDONÎ|SÎDONÎ|Ab’e Sidoni|ab’e Tsidoni|cihugo c’aha-Sidoni|abantu b’e Sidoni|aba-Sidoni-kazi|*sidon*|Abanya-Sidoni|Banya-Sidon | |
| צִיּוֹן | Noms propres | Sion, Jérusalem | TSÎYÔN|ZÎYÔN|SÎYÔN|Siyoni|Tsiyoni|Tsiyôn|Yeruzalemu|ntondo|entondo | |
| צִיחָא | ✓ | Noms propres | Ciha [Siha] | TSÎHÄ’|ZÎHÄ’|SÎHÄ’|Siha|Tsiha — murhambo wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| צִין | ✓ | Noms propres | Cîn [Tsin] | TSÎN|ZÎN|SÎN|Sini|Tsini|Tsîn — hantu omu Negebu, e mukondwè gw’Israheli |
| צִיעֹר | ✓ | Noms propres | Cior [Sior] | TSÎ’ÔR|ZÎ’ÔR|SÎ’OR|Siori|Sior|Tsiori|Tsior — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| צִיץ | ✓ | Noms propres | montée de la Fleur; côte des Fleurs | TSÎTS|ZÎZ|SÎS|murhezi gwa Sisi|murhezi gwa Tsitsi|murhezi gwa Tsits|olunda lwa mauwa|nambi ya masholo|TaTsits|Taziz|Tasis — embale omudâhwa ayambalira oku mwirhêromauwahantu hofi na Ein-Gedi |
| צִלָּה | ✓ | Noms propres | Cilla [Silla] | TSILÂ|ZILÂ|SILÂ|Zila|Tsila — muka Lamekmuguma omu bakazi babirhi ba Lamek: Ada na Zila, Tsila |
| צֶלֶם-1 | ✓ | Attributs | ressemblance | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|orhushusha|nshusho|enshusho |
| צֶלֶם-2 | Objets réels | idole | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|ensanamu|nsanamu|nshanga|enshanga — nsalamunshanga | |
| צֶלֶם-3 | Divers | ombre, phantome | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|cihoho|ecihoho|mwomoka|omwomoka|cizunguzungu|cilorho — kula omuntu alola ecilôrho erhi azûka, lola Lul 72(73).20 | |
| צַלְמוֹן-1 | Noms propres | Çalmôn [Salmon] | TSALMÔN|ZALMÔN|SALMÔN|Salmoni|Tsalmôn|ntondo ya Salomoni|ntondo — ntondo eri hofi na Sikemi | |
| צַלְמוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Çalmôn [Salmon] | TSALMÔN|ZALMÔN|SALMÔN|Salmoni|Tsalmoni|Tsalmoni — wa kuli Ahowahmulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| צַלְמֹנָה | ✓ | Noms propres | Çalmona [Salmona] | TSALMONÂ|ZALMONÂ|SALMONÂ|Salmona|Tsalmona — hantu Bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| צַלְמֻנָּע | Noms propres | Çalmounna [Salmounna] | TSALMUNÂ’|ZALMUNÂ’|SALMUNÂ’|Salmuna|Tsalmuna — mwami w’e Mediyani, gwarhi Bac 8.5 | |
| צֵלַע | ✓ | Noms propres | Céla [Séla] | TSÊLA’|ZÊLA’|SÊLA’|aha Sela|aha Tsela — lugolw’omu ishwa lya Benyamini |
| צֵלַע הָאֶלֶף | ✓ | Noms propres | Elèf [Élef] | TSÊLA’ HÂ’ELEF|ZÊLA’ HÂ’ELEF|SÊLA’ HÂ’ELEF|Sela-Ha-Elefu|Tsela-Ha-Elefu|Tsela-Ha-Elef — lugo luguma omu ngo 12 z’omwanya gwa bene Benyamini, gwarhi Yoz 18.28 |
| צָלָף | ✓ | Noms propres | Çalaf [Salaf] | TSÂLÂF|ZÂLÂF|SÂLÂF|Salafu|Tsalafu|Salaf|Tsalaf — ishe wa Hanuni, Hanûn, mudahwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| צְלָפְחָד | ✓ | Noms propres | Celofehad [Selofad] | TSELOFHÂD|ZELOFHÂD|SELOFHÂD|Selofehadi — mugala wa Heferiw’oku bûko bwa Menashè |
| צֶלְצַח | ✓ | Noms propres | Celçah [Selsa] | TSELTSAH|ZELTSAH|SELTSAH|Selisaha|Tselisaha|Tselsah — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| צִלְצָל | Objets réels | harpon | TSILTSÂL|ZILZÂL|SILSÂL|olulobo|lulobo | |
| צְלָצַל | Faune | criquet | TSELÂTSAL|ZELÂZAL|SELÂSAL|mahanzi|kashôlero|minûnu|kakungulo|mukankamo|*hanzi*|*kungulo*|*kankam* | |
| צֶלֶק | ✓ | Noms propres | Cèleq [Sélec] | TSÊLEK|ZÊLEK|SÊLEK|TSÊLEQ|ZÊLEQ|SÊLEQ|Seleki|Tsêlek — muamonitinunya-Amonimulwi oku ngoma ya Daudi |
| צִלְּתַי-1 | Noms propres | Cilletaï [Silletaï] | TSILTAY|ZILTAY|SILTAY|Siletayi|Tsiletayi|Tsiltayi — mugala wa Shimeyimugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini | |
| צִלְּתַי-2 | Noms propres | Cilletaï [Silletaï] | TSILTAY|ZILTAY|SILTAY|Siletayi|Tsiletayi|Tsiltayi — murhambo wa basirikaw’oku bûko bwa Menashèoku ngoma ya Daudi | |
| צַמִּים | Objets réels | piège | TSAMÎM|ZAMÎM|SAMÎM|murhego|omurhego|mirhego|emirhego|*rhego* | |
| צֶמֶר | Objets réels | laine | TSÊMER|ZÊMER|SÊMER|amoya|moya|moya ga kuluka mishangi y’idurhu|obwoya|bwoya | |
| צְמָרִי | ✓ | Noms propres | Cemarite [Semarites] | TSEMÂRÎ|ZEMÂRÎ|SEMÂRÎ|aba Semariti|aba Tsemariti|Abanya-Tsemari|Abasemari|Abatsemari — ba kuli Kanaani,mugala wa Kush |
| צְמָרַיִם | ✓ | Noms propres | Cemaraïm [Semaraïm] | TSEMÂRAYIM|ZEMÂRAYIM|SEMÂRAYIM|Samarayimi|Tsmarayimi|Semarayimu|Tsamarayimu|Samarayim|Tsamarayim — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| צֵן | Objets réels | épine, crochet | TSÊN|ZÊN|SÊN|lulobo|olulobo|mushugi|omushugi|ngondè|mugera | |
| צְנָן | ✓ | Noms propres | Cenân [Senan] | TSENÂN|ZENÂN|SENÂN|Senani|Tsenani|Tsênân — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| צָעִיר | ✓ | Noms propres | Çaïr [Saïr] | TSÂY’ÎR|TSÂY’ÎR|TSÂY’ÎR|Sayiri|Tsayiri|Sair|Tsair — musungunumurhomusolelugo omu ishwa lya Yuda |
| צֹעַן | Noms propres | Tanis [Soan] | TSO’AN|ZO’AN|SO’AN|Tanisi|Tanis|Tsoan|Soan|Taneosi — lugo lw’omu Misiri | |
| צַעֲנַנִּים | ✓ | Noms propres | Çaanannim, Çaannaïm [Saananim] | TSA’ANANÎM|ZA’ANANÎM|SA’ANANÎM|Saananimi|Besananimi — îshe-zala wa Musa, anali amagwika ihêma lyage kuhika aha mwelo gwa Besananimi, gwarhi Bac 4.11 |
| צֹעַר | Noms propres | Çoar [Soar] | TSO’AR|ZO’AR|SO’AR|e Sowari|Sowari|Tsowari|Tsowar — lugo lwali omu lubanda lwa Yordani ludomerirwe embere Nyamubaho ashàbe Sodomo na Gomora, gwarhi Murh 13.10 | |
| צְפוֹ | ✓ | Noms propres | Cefo [Sefo] | TSEFÔ|ZEFÔ|SEFÔ|Sefo|Tsefo — mugala wa Elifazi, Elifazmwinjikulu wa Ezau |
| צָפוֹן | ✓ | Noms propres | Sihôn [Safon] | TSÂFÔN|ZÂFÔN|SEFÔN|Sihoni|Safoni|Tsihôn|Tsafôn|e mukondwè|mpusi yarhenga e mwênè — lugo omu lya Gadieci cinwa camansomera! pe na He banahingalukanwa nk’omu tshiluba, hali abamuderha Kapinga mpu Kahinga; caba aga mazino gahwire na YI omu cihebraniya nago gashusha mazino manji ga tshiluba! Nabwine bulya oku Bashi bali BENE LEVI, na yindi milala minji y’omu Kongo egwerhe ecikebo oku milala edesirwe omu Bibliya. |
| צְפוֹן | ✓ | Noms propres | Shouni [Sefon] | SHÛN|TSÂFÔN|ZÂFÔN|SEFÔN|Shuni|Sefoni|Tsefoni — mugala wa Gadie Kaziba eba omuntu ye Shuni. Yumvagya oku rhwaja rhwa bona ecikebo ab’omu Kongo bajira oku milala eri omu Bibliya »Suniti’ omu Mib 26.15, kuli kuderha Bene Shuni, mulala gwa Shuni, Tsuni, ba bûko bwa Gadi |
| צְפוֹנִי | ✓ | Noms propres | Cefonites [Sefonites] | TSÂFÔNÎ|ZÂFÔNÎ|SEFÔNÎ|Abasefoni|Ab’e mwênè — ba kuli Tsefônn, kandi ye Shuni, Tsuni |
| צִפּוֹר-1 | Faune | oiseau | TSIPÔR|ZIPÔR|SIPÔR|ebinyunyi|binyunyi|orhunyunyi|rhunyunyi|rhunyunyi|akanyunyi|kanyunyi|*nyunyi* | |
| צִפּוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Cippor [Sippor] | TSIPÔR|ZIPÔR|SIPÔR|Sipori|Tsipori — mwami w’e Mowabuishe wa Balaka, gwarhi Yoz 24.9 |
| צְפִי | ✓ | Noms propres | Cefi [Sefi] | TSEFÎ|ZEFÎ|SEFÎ|Sefi|Tsefi — mugala wa Elifazimwinjikulu wa Ezau |
| צִפְיוֹן | ✓ | Noms propres | Cifiôn [Sefon] | TSIFYÔN|ZIFYÔN|SIFYÔN|Sefoni|Sifyôn|Tsifyoni — mugala wa Gadi |
| צָפִיר | Faune | chèvre, bouc [FF 36.38] | TSÂPÎR|ZÂPÎR|SÂPÎR|mpene|empene|cihebe|ecihebe|bihebe|ebihebe | |
| צְפַנְיָה-1 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sefaniya|Tsefaniya|Sofoni — mugala wa Tahatishakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi | |
| צְפַנְיָה-2 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sefaniya|Tsefaniya|Sofoni — mudâhwaw’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Sidikiyahu, Sedekyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| צְפַנְיָה-3 | Noms propres | Sophonie | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sofoni|Sefaniya|Tsefaniya — mugala wa Kushiali mulêbi, lola Sof 1.1KUSH qli muntu mwiru wayubakaga omu Afrikaomugala oyo oli mulêbi omu Bibliya. murhakag’imanya mpu abantu biru bayôrha baba idako. | |
| צְפַנְיָה-4 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sofoni|Sefaniya|Tsefaniya — ishe wa Yehosiyahu, Yoziasi, Henomu mango ga Zakariya | |
| צְפַנְיָהוּ | Noms propres | Cefanyahou [Sefania] | TSEFANYÂHÛ|ZEFANYÂHÛ|SEFANYÂHÛ|Sefanyahu|Tsefanyahu|Sofoni — mudâhwaw’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Sidekiyahu, Sedekiyahu, Sedekiasi | |
| צָפְנַת פַּעְנֵח | ✓ | Noms propres | Çafnath-Panéah [Safnath-Panéa] | TSAFNATH-PA’NÊAH|ZAFNATH-PA’NÊAH|SAFNATH-PA’NÊAH|TSAFNAT-PA’NÊAH|ZAFNAT-PA’NÊAH|SAFNAT-PA’NÊAH|Safunati-Panea|Tsafnat-Paneah — lyo izino bakag’iderha Yozefu omu Misiri eryo |
| צֶפַע | Faune | vipère, cobra | TSEFA’|ZEFA’|SEFA’|njoka|mpiri | |
| צִפְעֹנִי | Faune | cobra du désert | TSIF’ÔNÎ|ZIF’ÔNÎ|SIF’ÔNÎ|mpiri y’omw’irungu|mpiri|empiri | |
| צַפְצָפָה | Flore | saule | TSAFTSÂFÂ|ZAFZÂFÂ|SAFSÂFÂ|mirhi y’omu ihanga — Tsaptsapa guli murhi gw’oku cikunguzo c’olwîshimirhi ya mw’eryo ihanga, gwarhi Lul 136(137).2ogwo murhi gurhaba emwirhu, mpu gurhasima mboho nyinji erhi idurhu linji, ci ha cîdûrhu cingwangu. Rhwacilonza efoto yagwo.Le saule (Salix) est un genre d’arbres, d’arbustes, d’arbrisseaux de la famille des Salicacées (Salicaceae). Il comprend 360 espèces environ, réparties à travers le monde, principalement dans les zones fraîches et humides des régions tempérées et froides de l’hémisphère nord.cfr Google | |
| צְפַרְדֵּעַ | Faune | grenouille | TSEFARDÊ’A|ZEFARDÊ’A|SEFARDÊ’A|ebikere|emidoke|cikere|mudoke | |
| צִפֹּרָה | ✓ | Noms propres | Cippora [Séfora] | TSIPORÂ|ZIPORÂ|SIPORÂ|Sipora|Tsipora|Tsepora — muka Musamwâli Yetro |
| צְפַת | ✓ | Noms propres | Cefath [Sefath] | TSEFATH|ZEFATH|SEFATH|TSEFAT|ZEFAT|SEFAT|Sefati|Tsepati|Tsepat|Sefat — lugo lw’e Kanaani |
| צְפָתָה | Noms propres | Cefata [Sefata] | TSEFATHÂ|ZEFATHÂ|SEFATHÂ|TSEFATÂ|ZEFATÂ|SEFATÂ|Sefata|Tsefata — lubandahofi n’e Maresha, gwarhi 2 Nga 14.9 omu BHS, ci 2 Ng 14.10 omu WLC | |
| צִקְלַג | Noms propres | Ciqlag [Siclag] | TSIKLAG|ZIKLAG|SIKLAG|TSIQLAG|ZIQLAG|SIQLAG|Siklagi|Siklag|Tsiklagi|Tsiklag|Sikilagi — hantu h’omu ishwa lya Simeoni | |
| צִקְלוֹן | ✓ | Objets réels | lier énsemble | TSIKLÔN|ZIKLÔN|SIKLÔN|TSIQLÔN|ZIQLÔN|SIQLÔN|kushwekera haguma|omu nshoho |
| צֵר | ✓ | Noms propres | Cér [Ser] | TSÊR|ZÊR|SÊR|Seri|Tseri|Ser|Tser — lugo luzibuzibulw’omu ishwa lya Nefutali |
| צְרֵדָה | ✓ | Noms propres | Ceréda [Seréda] | TSERÊDÂ|ZERÊDÂ|SERÊDÂ|Sereda|Tsereda — hantu aho |
| צְרוּיָה | ✓ | Noms propres | Cerouya [Serouia] | TSERÛYÂ|TSERÛYÂ|SERÛYÂ|Seruya|Tseruya — mwâli wa Nahashi, Nahashmwâli wabo Daudi |
| צְרוּעָה | ✓ | Noms propres | Ceroua [Seroua] | TSERÛ’Â|TSERÛ’Â|SERÛ’Â|Seruya|Tserua — nnina wa mwâmi Yerobowamu I omu cihugo c’Israheli |
| צְרוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Ceror [Seror] | TSERÔR|ZERÔR|SERÔR|Serori|Tserori|Tseror — mugala wa bekoratishakulûza wa mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| צְרוֹר-2 | Objets réels | Tseror | TSERÔR|ZERÔR|SERÔR|Serori|Tserori|Tseror|nshoho|enshoho|irhu|cirhimbiri — ye n’ola muntu oli aha nyanyaizino lyage kuli kuderha: irhu, nshoho, cirhimbiri | |
| צֹרִי | Noms propres | tyrien [Tyrien] | TSORÎ|ZORÎ|SORÎ|Tiri|Tsiri|munya-Tiri — muntu w’e Tirimuntu w’e Tiri anali mutuzi wa marhale, gwarhi 1 Bam 7.14 | |
| צְרִי | ✓ | Noms propres | Ceri [Seri] | TSERÎ|ZERÎ|SERÎ|Seri|Tseri — mugala wa Yudutunimwimbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku ngoma ya Daudi |
| צֳרִי | Flore | Baume de Jéricho [plante du désert | TSORÎ|ZORÎ|SORÎ|obukù|bukù — mburho baderha bukù bw’e Yeriko | |
| צרע | ✓ | Divers | participe passif: souffrant d’une maladie de peau | TSR’|ZR’|SR’|lushomyo|olushomyo|mushomyo|omushomyo|nya-mubenzi|mubenzi|ali rnushomyo|aba mushonyo — TSURA’: muntu olwazire, ogwasirwe n’endwala y’oku kakoba k’omubiri (participe psssif) |
| צָרְעָה | Noms propres | Çoréa [Sora] | TSOR’Â|ZOR’Â|SOR’Â|Sarea|Tsarea|Sorea|Tsorea|Sorea — omu Bac 13.24 muli kandi eryo izîno Sorea, Tsorea | |
| צִרְעָה | ✓ | Faune | frelon | TSIR’Â|ZIR’Â|SIR’Â|enyisîmbu|olwisîmbu — lwisimbu lutudu olwohali abazishwekera omu cogo erhi omu nyumpa |
| צָרְעִי | ✓ | Noms propres | de Salma [Sora] | TSOR’Î|ZOR’Î|SOR’Î|TSALMA|ZALMA|SALMA|w’e Salma|w’e Sora|Tsalma|Tsora|Salma — Abana ba Salma: bo bantu b’e Betelehemu, b’e Netofa, b’e Atroti- Bet-Yowabu, n’ecihimbi c’ab’e Manahati, ab’e Sora, gwarhi 1 Bam 2.54 |
| צָרַעַת | ✓ | Divers | lèpre, maladie infectieuse de la peau | TSARA’ATH|ZARA’ATH|SARA’ATH|TSARA’AT|ZARA’AT|SARA’AT|olushomyo|cihulu ca lushomyo|lushomyo|*lushomyo*|ashomire|ashomire|ecibale|luli lushomyo|*shomyo*|*nyolo* — ngasi ndwala eboza omuntu akakoba k’omubiri egali bonekera embuga |
| צָרְעָתִי | ✓ | Noms propres | Çoréatites [Sora] | TSOR’ÂTHÎ|ZOR’ÂTHÎ|SOR’ÂTHÎ|TSOR’ATÎ|ZOR’ÂTÎ|SOR’ÂTÎ|ebishagala by’e Sora|Tsora|bantu b’e Sora|Tsora|milala y’Abasoreya eyo|Abatsoreya|Abasoreya |
| צרף | Objets réels | fondre, raffiner, examiner, travailler | TSRF|ZRF|SRF|yo wabarhangulira|kujonga|kukola|kuyinjihiriza|kuyinjihirizibwa|mutuzi oyinjihiriza|muliro kashukirwa|kushuka|masholo mashuke kali nda|cûma ca marhale citule omu luganda — omu BHS Lul 12(13).7 ci omu WCL 12.6 | |
| צֹרֵף | Objets réels | mouleur, fondeur, orfèvre | TSORÊF|ZORÊF|SORÊF|omutuzi|mutuzi|abatuzi|batuzi | |
| צָרְפַת | Noms propres | Sarepta | TSÂREPATH|ZÂREPATH|SÄREPATH|Sarepta|Tsarepta|Tsarpat | |
| צְרֵרָה | ✓ | Noms propres | Ceréra [Seréda] | TSERÊRÂ|ZERÊRÂ|SERÊRÂ|Serera|Sereda|Tserera|Tsereda — okuhushikanya resh na dalet omu cihebraniya kwarhumire eryo izîno lirhengamwo babirhi:SERERASEREDAbulya oku orhalolerizi herufi r na herufi d w’ecihebraniya bashushana |
| צֶרֶת | ✓ | Noms propres | Cèreth [Séreth] | TSÊRETH|ZÊRETH|SÊRETH|TSÊRET|ZÊRET|SÊRET|Sereti|Tsereti|Tsêret — mugala wa Ashhurw’oku bûko bwa Yuda |
| צֶרֶת הַשַּׁחַר | ✓ | Noms propres | Cèreth-Shahar [Séreth-Chahar] | TSÊRETH HASHAHAR|ZÊRETH HASHAHAR|SÊRETH HASHAHAR|TSÊRET HASHAHAR|ZÊRET HASHAHAR|SÊRET HASHAHAR|Sereti-ha-Shahari|Tseret-ha-Shahar|Seret-ha-Shahar — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni |
| צָרְתָּן | ✓ | Noms propres | Çartân [Sartan] | TSÂRTÂN|ZÂRTÂN|SÂRTÂN|Sartani|Sartân|Tsartani|Tsartân — hantu aho, lola Yoz 3.16 |
| קָאָת | Faune | chouette chevêche, chouette | KÂ’ÂT|QÂ’ÂTH|cirifufu|ecirifufu|birifufu|ebirifufu|cigukuma mweru|hajawa — hajawa, bamuyandisire omu Lush 14.17 | |
| קבב | Rituels | maudire | KVV|QVV|obahehêrere|kuhehêrera|ohehêrere olu lubaga|Nyamubâho arhahehêriri|ohehêrere abashombanyi bâni|Olumpehehêrere lero aho|Olekage okubahehêrera|obampehêrerere|ohehêrere|*hehêr*|*heherer* | |
| קַבְצְאֵל | Noms propres | Qavcéel [Cabséel] | KAVTS’ÊL|QAVZ’ÊL|Kabuseli|Kabutseeli|Kabuzeeli — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| קִבְצַיִם | ✓ | Noms propres | Qivçaïm [Quibsaïm] | KIVTSAYIM|KIVZAYIM|KIVSAYIM|QIVTSAYIM|QIVZAYIM|QIVSAYIM|Kibasayimi|Kivatsayim|Kivzayim — lugo lwa balevitiomu ishwa lya Efurayimu |
| קִבְרוֹת הַתַּאֲוָה | Noms propres | Qivroth-Taawa [Quibroth-Taava] | IVRÔTH HATHAVÂ|AIVRÖT HATAVÂ|Kibroti-Hatava|Kivrot-Hataava — hantu bene Israheli bageraga kurhenga omu bujà bw’e Misiri | |
| קִדָּה | Flore | arbre de casse [FF 104.105] | KIDÂ|QIDÂ|akasiya|murhi gwa akasiya | |
| קָדוֹשׁ | Attributs | saint | KÂDÔSH|QÂDÔSH|ishanja lyani litagatifu|ishanja lyani lîmâna|hantu hatagatifu|hantu hîmâna|Enterekêro erhûzirwe|mwîmâna|omwîmâna|mwimana|omwimana|-tagatifu|-îmâna|bwanga butagatifu|ahantu hatagatifu|mwimâna|mwimâna|bîmâna|murherekêre|muntu orherekirwe Nyakasane|lubaga lwarherekirwe Nyamubâho|lubaga lwarhûzirwe Nyamubâho|*tagatif*|*rherekir*|*rhûzîr*|*imâna*|*imana* | |
| קֵדְמָה | ✓ | Noms propres | Qédma [Quedma] | KEDMÂ|QEDMÂ|Kedma — mugala wa Ismaeli |
| קְדֵמוֹת | Noms propres | Qedémoth [Quedémoth] | KEDÊMÔT|QEDÊMÔTH|Kedemoti|Kedemot | |
| קַדְמִיאֵל | Noms propres | Qadmiel [Cadmiel] | KADMÎ’ÊL|QADMÎ’ÊL|Kadmieli|Kadmiyeli|Kadmiel|Kadmiyel | |
| קַדְמֹנִי | ✓ | Noms propres | Qadmonites [Quadmonites] | KADMONÎ|QADMONÎ|aba Kadimoniti|bene Kadimoni|Abakadimoni |
| קֵדָר | Noms propres | Qédar [Quédar] | KÊDÂR|QÊDÂR|Kêdar|Kedari — mugala wa Ismaelilubaga n’ecihugo calwo ciderhwa Kêdar, Kedari | |
| קִדְרוֹן | Noms propres | Cédron | KEDRÔN|QEDRÔN|Kedroni|Kêdron|Kidroni — guba mugezi | |
| קדשׁ | Attributs | être saint | KÂDÊSH KDSH|QÂDÊSH QDSH|alujira lwîmâna|lusiku lwîmâna|luli lwani|lubere lurherekirwe Nnamahanga|oluyôbôle|Aluyôbôla|bacicêse|luhangizè|onakâlujira lutagatifu|*tqgatif*|*yobôl*|*ja irenge* — kantu Nnâmahanga adesire kage, ajizire kagekage | |
| קָדֵשׁ בַּרְנֵעַ | ✓ | Noms propres | Qadesh-Barnéa [Cadès-Barnéa] | KÂDÊSH BARNÊ’A|QÂDÊSH BARNÊ’A|Kadesi-Barnea|Kadesh-Barnea|e Kadesi-Barnea|Kadeshi-Barnea — hantu bene Israheli, bali erhi barhuma abaj’iyenja ecihugo ca Kanaani |
| קָדֵשׁ-1 | Êtres | prostitué du temple?? | KÂDÊSH|QÂDÊSH|abagonyi|ebigoli by’ennama omu ka-Nyamuzinda|bagonyi omu nyumpa z’abazimu — Mpu mwami Yozafati, »Ashâba enyumpa z’ebigoli by’ennama omu ka-Nyamuzinda n’aha abakazi bakazagilukira orhwanzo rhw’erya nshanga ya Ashera », gwarhi 2 Bam 23.7 | |
| קָדֵשׁ-2 | Êtres | prostituée du temple?? | KÂDÊSH|QÂDÊSH|omukazi w’ecishungu | |
| קָדֵשׁ-3 | Noms propres | Qadesh [Cadès] | KÂDÊSH|QÂDÊSH|Kadesi|Kadeshi|Kadesh | |
| קֶדֶשׁ-1 | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH|QÊDESH|Kedesi|Kedesh — lugo luzibuzibulwa baleviti omu ishwa lya Nefutali | |
| קֶדֶשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH HATSOR|QÊDESH HAZOR|Kedeshi Hasori — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| קֶדֶשׁ-3 | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH|QÊDESH|Kedeshi|Kedesi|Kedesh — lugo lwa balevitilw’omu ishwa lya Isakari | |
| קֹדֶשׁ | Attributs | chose sainte, endroit saint, sainteté | KODESH|QODESH|kantu k’îmâna|hantu h’îmâna|obwîmâna|hantu hatagatifu|endêko ntagatifu|luzira|lurherêkirwe Nyakasane|Ahatagatifu h’Ebitagatifu|omwambalo mutagatifu|emyambalo mitagatifu — muntu m$imânakantu kîmânacintu cîmanahantu hîmânaBurhanzi rhanzi kuli kuderha oku eyo biri birherekirwe Nnaâmahangalyo Nyakasane asimisibwa n’ezo nterekêro | |
| קְהֵלָתָה | ✓ | Noms propres | Qehélata [Quehélata] | KEHÊLÂTÂ|AEHÊLÂTHÂ|Kehelata|aha Kehelata — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| קֳהָת | Noms propres | Qehath [Quéhath] | KOHAT|KEHAT|QEHAT|Kehati|Kehat|Kehatì|Kohat — mukulu wa Merari omu bagala ba Levi basharhu: Gersoni, Kehati na Merari. Merari ye îshe wa Mushi, shakulûza w’Abashi, gwarhi Lub 6.19; Mib 26.58 | |
| קֳהָתִי | Noms propres | Qehatites [Quéhath] | KOHATÎ|QOHATHÎ|KEHATÎ|QEHATÎ|Bene Kehati|omulala gwa Kehati|omulala gw’Abakehati|bûko bwa Kehati|Kehati | |
| קַו | Objets réels | corde??, lier, tisser | KAV|QAV|omugozi gw’olugero lwaco|kushwekera|kulukira|kuluka|kushweka|omugozi|mugozi|migozi | |
| קָוֶה | Objets réels | ligne de mesure | KAVÊ|QAWÊ|kurhenga oku cikwi kuja oku cindi cikwi|kurhenga okw’irango ly’e Garebe|na kurhenga aho kuzongera e Goa | |
| קוֹלָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Qolaya [Colaya] | KÔLÂYÂ|QÔLÂYÂ|Kolaya — mugala wa Maaseyashakulûza wa Saluw’oku bûko bwa Benyaminiamanyikine enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| קוֹלָיָה-2 | Noms propres | Qolaya [Colaya] | KÔLÂYÂ|QÔLÂYÂ|Kolaya — îshe wa Ahabu, mulêbi wa bunywesiw’omu mango ga Yeremiya | |
| קוֹעַ | Noms propres | Qoa [Coa] | KÔ’A|QÔ’A|Koa|Kowa | |
| קוֹף | ✓ | Faune | type de singe [FF 4] | KÔF|QÔF|encima|ncima |
| קוֹץ-1 | ✓ | Noms propres | Qoç [Cos] | KÔTS|QÔZ|QÔS|Kotsi|Kozi|Kots — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| קוֹץ-2 | Noms propres | Haqqoç [Haccos] | HAKÔTS|HAQÔZ|HAKOS|Hakosi|Hakots — mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi | |
| קוֹרֵא-1 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè — ishe wa Shalumumulanzi w’omuhango gw’ihêma |
| קוֹרֵא-2 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè |
| קוֹרֵא-3 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè — ali mulevitimugala Yimuna |
| קוּשָׁיָהוּ | ✓ | Noms propres | Qoushayahou [Couchaya] | KÛSHÂYÂHÛ|QÛSHÂYÂHÛ|Kushayahu — ishe wa Etanimwimbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku bûko bwa Levi |
| קושׁ | Objets réels | tendre un piège | KVSH|KWSH|KÂVÊSH|QVSH|balya barhegera omutwi w’emanja aha muhango|kurhega — n’abalonza okuheza omweru-kweru, lola Iz 29.21loq cinwa KESHE omu mashi | |
| קְטוּרָה | ✓ | Noms propres | Qetoura [Quetoura] | KETÛRÂ|QETÛRÂ|Ketura — muherula wa Abrahamuowundi mukazi wa Abrahamu |
| קִטְרוֹן | ✓ | Noms propres | Qitrôn [Quitron] | KITRÔN|QITRÔN|Kitroni — lugo lw’e Kanaani,lwahinduka ishwa lya Zabuloni ci arhalibirhagakwo abantu bayûbakaga yo, Bac 1.30 |
| קָטָּת | ✓ | Noms propres | Qattath [Cattath] | KÂTÂT|QÂTÂTH|Katati — lugo lw’omu ishwa lya Zabuloni |
| קַיִן-1 | ✓ | Noms propres | Caïn | KAYINI|QAYINI|Kayini|itumu|matumu — îzino libi cibolwe! KAYINI kuli kuderha itumu |
| קַיִן-2 | Noms propres | Caïn [Quénite] | KAYINI|QAYINI|Kayini — mugala wa Adamuqbq kuli Kayinimulala gwa Kayini | |
| קַיִן-3 | ✓ | Noms propres | Qaïn [Caïn] | KAYINI|QAYINI|Hakayini — lubaga lwarhengaga kuli Kayini |
| קִינָה-1 | Rituels | lamentation, élégie | KÎNÂ|QÎNÂ|alakira Saulu|binwa baderha oku cicanîro|olwimbo lwa omulenge|enyimbo z’omulenge|entondo muzilakire|endûlu|ndûlu — Entodo muailakire, mubande endûluamalambo g’omu mpinga gayîgânire kula kw’ofirîrwe, lola BHS Yer 29.9, ci momu WLC Yer 29.10 | |
| קִינָה-2 | ✓ | Noms propres | Qina [Quina] | KÎNÂ|QÎNÂ|Kina — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| קֵינִי | Noms propres | Qénite, fils de Qéni [Quénites] | KINÎ|QÎNÎ|aba Keniti|bantu b’e Kina|banya-Kina|bene Keniti|omunya-Keniti|munya-Keniti|Keniti | |
| קֵינָן | ✓ | Noms propres | Qénân [Quénan] | KÊNÂN|QÊNÂN|Kenan|Kenani — mugala wa Enokiwa kuli Seti |
| קִיקָיוֹן | Flore | ricin [FF 106.107] | KÎKÂYÔN|KÎKÂYÔN|lugaja|olugaja|ngaja|engaja|lubonobono|olubonobono | |
| קִיר | Noms propres | Qir [Quir] | KÎR|QÎR|e Kiri — luhande lw’ishwa omu Asîriyamirhundu y’omu Asîriya | |
| קִיר חֲרָשֶׂת | ✓ | Noms propres | Qir-Harèseth [Quir-Hérès] | KÎR HÂRÂSHET|QÎR HÂRÂSHET|Kiri-Harasheti|Kir-Harashet |
| קִיר־חֶרֶשׂ | Noms propres | Qir-Hèrès [Quir-Hérès] | KÎR HÊRES|QÎR HÊRES|Kiri-Heresi|Kir-Heres — lugo lw’e Mowabu | |
| קִיר־חֲרֶשֶׂת | Noms propres | Quir-Hérès | KÎR HÊRES|QÎR HÊRES|Kiri-Heresi|Kir-Heres | |
| קִיר־מוֹאָב | Noms propres | Qir-Moab [Quir-en-Moab] | KÎR MÔ’ÂB|QÎR MÔ’ÂV|Kiri-Mowabu|Kir-Mowab — lugo lw’e Mowabu | |
| קֵירֹס | ✓ | Noms propres | Qéros [Quéros] | KÎROS|QÎROS|Kerosi|Keros — mugula wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קִישִׁי | Noms propres | Qishi [Quichi] | KÎSHÎ|QÎSHÎ|Kishi — ishe wa Etân, Etanimwimbiza w’omu ka-Nyamuzindaw’oku bûko bwa Levi | |
| קִישׁ-1 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — ishe wa mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| קִישׁ-2 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Yeiyeli, Yeieli, Yeiyelshakuluza wa mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| קִישׁ-3 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Mahali, Mahlimulevitiw’oku ngoma ya Daudi |
| קִישׁ-4 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Abudi, Abdimulevitiw’oku ngoma ya Hikiziyahu, Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| קִישׁ-5 | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — shakulûza wa Mardokeyo, gwarhi Est 2.5, olya walwaga entambala y’okuciza Bene Israheli bona esteri. Bacishalisa, bashenga kuhika Esteri, mwamikazi aji bona mwami bazaza irhegeko lyali lidesire mpu Abayahudi baherêrekezibwe. | |
| קִישׁוֹן | ✓ | Noms propres | Qishôn [Quichon] | KÎSHÔN|QÎSHÔN|Kishoni|Kishôn — lwîshigunali mugezi ci ab’omwirungu bakabona ah’orhwishi rhwahulula, banaluderhe lwîshi |
| קַלַּי | ✓ | Noms propres | Qallaï [Callaï] | KALAY|QALAY|Kalayi — mudâhwaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קֵלָיָה | ✓ | Noms propres | Qélaya [Quélaya] | KÊLÂYÂ|QÊLÂYÂ|Kelaya — muleviti wa muli balya bali bayansire omukazi munyamahangaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קְלִיטָא | Noms propres | Qelita [Quelita] | KELÎTÂ’|QELÎTÂ’|Kelita — mulevitiw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| קְלָלָה | Rituels | malédiction | KELÂLÂ|QELÂLÂ|buhanya|obuhanya|okuhehêrerwa|Kuhehêrerwa — Hali amango Larha akampumakwo, mbe nka kushekera namushekeraga, obone bukola buhanya namacîlerhera ahâli h’omugisho, gwarhi Murh 27.12 | |
| קלע | ✓ | Objets réels | découper, tailler, sculpter, lancer | KL’|QL’|Ajirisa ebitâke bitâke|atâkakwo bamalahika|baja batâkakwo bamalahika|anayishîga masholo nk’oku ebitâke byanali — lyo lwinjihirizo lw’ahantu h’obugashanize olwa Nnâmahanga arhegekaga mpu hire aha bakaâlirira, lola 1citabu cirhanwi c’Abami 1Bam 6.32-35eci cinwa cirhalikwo herufi z’izu |
| קָמָה | Flore | grain encore debout | KÂMÂ|QÂMÂ|mburho eyezire eciyimanzire omu ishwa|Olusiku omugushu gwarhangiraga okurhema emyaka|wamalya oku malehe gamuli oyigurhe|ngano zikola ziyezire|engano ehuha erhanacijakwo emihuli — kula baderha omu cishwahili mpu « mupunga na mchele »omu mashi mpu « mpyuhyu », « mashanza »akantu oku ko kaguma kahinduke izino mukolo gwa bantu gurhuma. | |
| קְמוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuel — mugala wa Nahoriishe wa Aramu, Arambene wabo Abrahamu, eryamunda omugala Izaki ajag’ilonzq omukazi, lola Murh 24 |
| קְמוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuel — mugala wa Shifutani, Shiftânmurhambow’oku bûko bwa Efurayimu |
| קְמוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuweli|Kemuel — ishe wa Hashabiyaw’oku bûko bwa Levi |
| קָמוֹן | ✓ | Noms propres | Qamôn [Camon] | KÂMÔN|QÂMÔN|Kamoni|Kamôn — lugo lw’omu Gaaladi, Gaaladnabwine omukongo mani KAMONI e Kolwezi |
| קנא | Attributs | être zélé | KN’|QN’|bayagalwa|kuyagalwa|kuhyahyana|ayagalwa|bamubà mitula|kubà mitula|omujina kuli mukage|omulume amajamwo omujina kuli mukâge|wamambonera obumvu|mutula|omutula|aba mitula|naba mitula y’irumbi lyabo mpu banyamuzinda|akunda bwenêne kulusha|byazusa obukunizi|kuzûsa obukunizi — eci cinwa cirhalikwo herufi y’izurhwanaderha nti KâNÂ erhi MEKÂNÂ kuderha OYAGIRWE, erhi OSHIBIRIRE BWENENE ye BUSHIRU oyo omu mashi, kandi erhi WA LUJI | |
| קַנָּא | ✓ | Attributs | zélé, jaloux | KÂNÂ’|KÂNÂ’|ndi wa mutula|wa lûji|wa luhali|mba Nyamuzinda wa mitula — mba Nyamuzinda wa mitula, lola Lush 5.9 |
| קִנְאָה | Attributs | ardeur, passion | KINE’Â|QINE’Â|omujina kuli mukâge|nterekêro nkalange y’omujina|enterekêro y’obwikebwe|omujina|mutula|obushiru|Bushiru bwa Nyamuzinda w’Emirhwe bwajira ntyo|omwigasho|*gash*|*igash*|*bushiru* | |
| קָנָה-1 | ✓ | Noms propres | Qana [Cana] | KÂNÂ|QÂNÂ|mugezi gwa Kana — hîshi hiri omu ishwa lya Efurayimu |
| קָנָה-2 | ✓ | Noms propres | Qana [Cana] | KÂNÂ|QÂNÂ|Kana — hantu omu ishwa lya Aseri |
| קָנֶה-1 | Flore | roseaux, joncs | KÂNÊ|QÂNÊ|olusheke|lusheke|nsheke|ensheke|hishekesheke|lushekesheke — lugero lwa buli bwa metri 3,1zo ngero 6 w’e bwami | |
| קָנֶה-2 | Flore | canne (aromatique), jonc, rotin | KÂNÊ|QÂNÊ|omugavu gw’olusheke|lusheke|nfinjo|lufinjo|lugero lwa m 3,1|ngero 6 z’ebwami | |
| קָנֶה-3 | Objets réels | balances (fléau des) | KÂNÊ|QÂNÊ|lugero|munzani|ciro|lugero lwa buli bwa m 3,1|ngero 6 z’ebwami | |
| קָנֶה-4 | Objets réels | roseau [FF 171.172] | KÂNÊ|QÂNÊ|lusheke|olusheke|lushekesheke|olushekesheke — ngero 6 z’ebwamilugero lwa buli bwa m 3,1 | |
| קַנּוֹא | Attributs | zélé, jaloux | KANÔ’|QANÔ’|wa lûji|wa luhali|wa bushiru|wa mitula | |
| קְנַז-1 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — mugala wa Elifaz, mwene Ezaumwinjikulu wa Ezau |
| קְנַז-2 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — murhambo w’omu Edomu |
| קְנַז-3 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — ishe wa Otniyeli, Otnielbalondana bona Kalebu |
| קְנַז-4 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — mugala wa Elamwinjikulu Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| קְנִזִּי-1 | ✓ | Noms propres | Qenizzite [Quenizite] | KENIZÎ|QENIZÎ|aba Keniziti|Bene Kenazi|Bq kuli Kenazi|mulala gwa Kenaz |
| קְנִזִּי-2 | ✓ | Noms propres | Qenizzite [Quenaz] | KENIZÎ|QENIZÎ|omunya-Kenezeni|ba kuli Kenazi|munya-Kenezi|munya-Kenezi — w’oku bûko bwa Yuda |
| קִנָּמוֹן | Flore | canelle, arbre de cinnamone | KINÂMÔN|QINÂ?ÔN|esinamoni|kinamoni|olusheke lw’akîsûnunu|cinamunu — aha mirhi y’obukù n’ey’amashahi; ebisheke n’ekinamoni, lola omu Lwi 4.14 | |
| קְנָת | Noms propres | Qenath [Quenath] | KENÂT|QENÂTH|Kenati|Kenat — lugo lw’ebushoshokero bw’enyanja ya Genezaret, Genezaret | |
| קסם | Rituels | pratiquer le divination | KSM KÂSÊM|QSM QÂSÊM|okulaguza|okurhulakwo abazimu|okunywesa emizimu|okuloga|abashonga n’abalozi|mushonga|abashonga|onyôlere ensambwe|onanzukize oyu nankakakubwira — Emwawe erhabonekaga omuntu wageza omugala nisi erhi omwâli omu muliro, owacihira omu by’okulaguza, okurhulakwo abazimu, okunywesa emizimu n’okuloga; gwarhi, Lush 10.18; byo bihanzibwe omu irhegeko lirhanzi lya Nnâmahanga ebyo. Byo mwami Saulu agayisagyamwo Nnâmahanga, 2 Sm 6.2 | |
| קֶסֶם-1 | Rituels | oracle, divination | KÊSEM|QÊSEM|bulaguzi|okulaguza|obulaguzi|ecâha c’obulaguzi|kulaguza|bugeremwa|bukurungu | |
| קֶסֶם-2 | ✓ | Rituels | prix pour une divination | KÊSEM|QÊSEM|banadwirhe oluhembo bayishiha omushonga|luhembo baha omushonga omu kulaguza |
| קֶסֶת | Objets réels | cartable | KÊSET|QÊSETH|kalugu ka kuhagarhira|anahagarhire — muntu waliyambirhe ebyeru, anahagarhire olwandiko lw’omwandisi omu mukaba; lola Eze 9.2; 9.3;9.11 | |
| קְעִילָה | Noms propres | Qéïla [Quéila] | KE’ÎLÂ|QE’ÎLÂ|Keila|Keyila — lugolw’omu ishwa lya Yuda | |
| קִפֹּד | Faune | porc-épic [FF 66] | KEPOD|QEPOD|cishegeshe|ecishegeshe|bishegeshe|ebishegeshe | |
| קִפּוֹז | Faune | hibou, serpent [FF 4.5.62.64] | KEPÔZ|QEPÔZ|cirifufu|birifufu|ecirifufu|ebirifufu|njoka|enjoka — Edomu ahanwa, ashube ishubûkiro lya bishegeshe,birifufu, bahungwe n’lugo luhinduke bwerûle, gwarhi BHS Iz 34.11 | |
| קֶצַח | Flore | fleur de noix de muscade (cumin noir) | KETSAH|KEZAH|KESAH|QETSAH|QEZAH|QESAH|cimino ciru|bwaso bwa bubani|obulo|bulo | |
| קְצִיעָה-1 | Flore | casse | KETSÎ’Â|KEZÎ’Â|KESÎ’Â|QETSÎ’Â|QEZÎ’Â|QESÎ’Â|bubâni | |
| קְצִיעָה-2 | Noms propres | Fleur-de-Cannelle [Quessia] | KETSÎ’Â|KEZÎ’Â|KESÎ’Â|QETSÎ’Â|QEZÎ’Â|QESÎ’Â|bwazo bwa bubâni|Ketsiya|Kesiya — mwâli wa Ayubu ye wali KEZIA | |
| קֹרֵא | Faune | perdrix | KORÊ’|QORÊ’|enkwale|nkwale — E Mukondwe gwa Kahiku eba omuntu ye NKWALEomu Bibliya, Bene Korê rhwanabaderha Bene Nkwale. | |
| קָרְבָּן | Rituels | offrande | KORBÂN|QORBÂN|Hakajira omuntu muli mwe warhûla Nyakasane|ntûlo|entûlo|anahêra|anarherekêre|korbani|hankajira owahâna enterekêro|Erhi wankahâna enterekêro|nterekêro|enterekêro|mbâgwa|embâgwa — kurhûlakuhêrakurherekêrakuhâna enterekêro | |
| קַרְדֹּם | Objets réels | herminette, type de hache | KARDÔM|QARDÔM|mbasha|embasha | |
| קָרֵח | Noms propres | Qaréah [Caréa] | KÂRÊAH|QÂRÊAH|Kareahi|Kareyahi | |
| קֹרַח-1 | ✓ | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Koraha|Kora|Korè|Kore — mugala wa Ezau |
| קֹרַח-2 | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — murhambo w’e Edomu | |
| קֹרַח-3 | Noms propres | Coré | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — mugala wa Yizehari, Yitseharwa kuli Kahatiw’oku bûko bwa Levi | |
| קֹרַח-4 | ✓ | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| קָרְחִי | Noms propres | Coréites [Coré] | KORAHÎ|QORAHÎ|bagala ba Kore|bene Kore|omulala gw’Abanyakore|bantu b’omulala gwa Kore|bûko bwa Kore|w’obûko bwa Kore — bûko bwa Kore guli mulala munene gwa Kore, bulya bali ba bûko bunene bwa Levi, bulimwo obûko bwa Qorê, mulala gwa Korêomu mashi bali BENE NKWALE | |
| קְרִיּוֹת-1 | Noms propres | Qeriyoth [Querioth] | KERYÔT|QERYÔTH|Kerioti|Keriot — emwabo Yuda walenganyagyaish keriot kuli kuderha muntu w’e Kerioti | |
| קְרִיּוֹת-2 | Noms propres | Qeriyoth [Querioth] | KERYÔT|QERYÔTH|Kerioti|Keriot | |
| קִרְיַת אַרְבַּע | Noms propres | Qiryath-Arba [Quiriath-Arba] | KIRYAT ARBA’|QIRYATH ARBA’|aha Kiriyati-Arba , ho haligi aha Hebron|Kiriyati-Arba|Kiryat-Arba|Kiriyat-Arba|Kiryati-Arba | |
| קִרְיַת בַּעַל | ✓ | Noms propres | Qiryath-Baal [Quiriath-Baal] | KIRYAT BA’AL|QIRYATH BA’AL|Kiryati-Bali, yerigi Kiryat-Yarimi|aha Kiryat-Bali |
| קִרְיַת חֻצוֹת | ✓ | Noms propres | Qiryath-Houçoth [Quiriath-Houssoth] | KIRYAT HUTSÔT|KIRYAT HUZÔT|KIRYAT HUSÔT|QIRYATH HUTSÔTH|QIRYATH HUZÔTH|QIRYATH HUSÔTH|aha Kiriyati-Huzoti|Kiriyat-Hutsot |
| קִרְיַת סַנָּה | Noms propres | Qiryath-Sanna [Quiriath-Sanna] | KIRYAT SANÂ|QIRYATH SANÂ|Kiriyati-Sana|Kiryat-Sana | |
| קִרְיַת סֵפֶר | ✓ | Noms propres | Qiryath-Séfèr [Quiriath-Séfer] | KIRYAT SÊFER|QIRYATH SÊFER|Kiryat-Seferi|Kiryat-Sefer|Kiryat-Seferi|Kiryati-Seferi. |
| קִרְיַת יְעָרִים | Noms propres | Quiriath-Yéarim | KIRYAT YE’ÂRÎM|QIRYATH YE’ÂRÎM|Kiryati-Yarimi|Kiryat-Yarim|Kiryat-Yarimi|Kiryati-Yearimi|Kiryat-Yearimi|Kiriyati-Yearimi|Kiriyati-Yarimi | |
| קִרְיַת עָרִים | ✓ | Noms propres | Quiriath-Yéarim | KIRYAT ‘ÂRÎM|QIRYATH ‘ÂRÎM|Kiryati-Yarimi|Kiryat-Yarim|Kiryat-Yarimi|Kiryati-Yearimi|Kiryat-Yearimi|Kiriyati-Yearimi|Kiriyati-Yarimi|Kiryati-Yearimi |
| קִרְיָתַיִם-1 | Noms propres | Qiryataïm [Quiriataïm] | KIRYÂTAYIM|QIRTÂTHAYIM|Kiriyatayimi | |
| קִרְיָתַיִם-2 | Noms propres | Qiryataïm [Quiriataïm] | KIRYÂTAYIM|QIRTÂTHAYIM|Kiriyatayimi | |
| קֶרֶן | Attributs | colline, corne, rayon du soleil | KÊREM|QÊREM|karhondo|hirhondo|ihembe|amahembe|mahembe|mwonzi gw’izûba|myonzi y’izûba|ihembe lya mavurha|obuhashe bwani|obuhashe|cisiki c’obuzine|omushekera|emishekera|mushekera — ihembe, mushekera (keren omu cihebraniya) kuli kuderha buhashe, cisiki c’obuzine, c’obucire, burhabale bwa Nnâmahanga | |
| קֶרֶן הַפּוּךְ | Noms propres | Ombre-à-paupière [Quéren-Happouk] | KÊREN HAPÛK|QÊREN HAÜKH|Kereni-Hapuki|Kerên-Hapuk|cihoho c’ebisike — mwâli wa Ayubu | |
| קַרְנַיִם | Noms propres | Qarnaïm [Carnaïm] | KARNAYIM|QARNAYIM|Karnayimi|Karnayim|Karnayimu | |
| קֶרֶץ | Faune | mouche piquante | KÊRETS|KÊREZ|KÊRES|QÊRETS|QÊREZ|QÊRES|nzi|luzi|nsusi|lususi | |
| קַרְקַע | ✓ | Noms propres | Qarqaa [Carca] | KARKA’|QARKA’|Karaka|e Karaka — hantu aho |
| קַרְקֹר | ✓ | Noms propres | Qarqor [Carcor] | KARKOR|QARQOR|aha Karikora|Karkor — hantu aho |
| קַרְתָּה | ✓ | Noms propres | Qarta [Carta] | KARTÂ|QARTHÂ|Karta — Karta ciri cishagala amûko , emilala ya Bene Merari: kwo kuderha aba kuli MAHALI na kuli MUSHI,bahâbagwa na Yozwe, gwarhi Yoz 21.34 |
| קַרְתָּן | ✓ | Noms propres | Qartân [Cartan] | KÂRTÂN|QÂRTHÂN|Kartani|Kartân — luli lugo omulala gwa Nefutali gwahabagwa na Yozwe, gwarhi Yoz 21.32 |
| קִשֻּׁאָה | ✓ | Flore | cantaloupe, melon | KOSHU’A|QOSHU’Â|mundagwe|omundagwe — Rhwamadula zirya nfi rhwakagilya busha busha konene e Misiri, rhwamadula gulya mundagwe, galya malehe, birya bitumbura na balya bapwaro birhu, gwarhi Mib 11.5 |
| קְשֵׁה־עֹרֶף | ✓ | Attributs | têtu | KESHÊ-‘ÔREF|KESHÊ-‘ÔREF|bacikanyi-cirhagômba|bikanyi-birhagômba|cikanyi-cirhagômba|lubaga lwa cikanyi cirhagomba|oba cikanyi cirhagomba|muntu orhashimba ihano |
| קִשְׁיוֹן | ✓ | Noms propres | Qishyôn [Quichion] | KISHYÔN|QISHYÔN|Kishioni|Kishiyoni|Kishyôn — lugo lwa balevitilw’omu ishwa lya Aseri |
| רֹאֶה | Êtres | voyant, vision | RO’E|omugeremwa|embûko ya Nyamuzinda|mbona kuli — Mango ga mira omu Israheli erhi babaga bakola bagendidôsa embûko ya Nyamuzinda bakazagikomerera okuderha, erhi: «Mukanye rhujidôsa omugeremwa». Bulya omulêbi wa bunôla akazagiderhwa mira mpu mugeremwa. 1 Sam 9.9 | |
| רְאוּבֵן | Noms propres | Ruben | R’UBÊN|Rubeni|Ruben — mugala wa Yakoboamuburhaga kuli Lea, Leya | |
| רְאוּבֵנִי | Noms propres | Rubénite, de Ruben] | R’UBÊNI|bene Rubeni|bûko bwa Rubeni|aba kuli Rubeni|Abanya-Rubeni | |
| רְאוּמָה | ✓ | Noms propres | Réouma | RE’UMÂ|Reuma — nnina wa Tebahi, Gahama, Tahasha na Mahaka, lola Murh 22.24 |
| רְאָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Réaya | RE’ÂYÂ|Reaya |
| רְאָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Réaya | RE’ÂYÂ|Reaya — mugala wa Shobali |
| רְאָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Réaya | RE’ÂYÂ|Reaya |
| רְאֵם | Faune | buffle | RE’ÊM|mbogo|embogo | |
| רָאמוֹת-1 | Noms propres | corail noir, Ramoth | RA’MÔT|Ramoti|Ramot — lugo olwo | |
| רָאמוֹת-2 | Noms propres | Ramoth | RA’MÔT|Ramoti|Ramot — lugo lwakuyakiramwolwa balaviti omu lya Gadilugo lundi omu ishwa lya Isakar | |
| רָאמַת נֶגֵב | ✓ | Noms propres | Ramath au sud [Ramath-Néguev] | RÂ’MAT NÊGEV|Ramati w’e Negebu|Ramat w’ifo|ramat w’e mukondwè|Rama y’omu Negebu — cishagala omu lya Simeoni |
| רֹאשׁ-1 | Flore | cigüe | R’OSH|lubala lushusha omufulubindi|mizabibu erimwo obwoge|obôge|endulwe|amishi mahereke|mutuzo|amishi galimwo obwoge|côgo ca malumwa — amalehe g’eyo mizabibu galimwo obwoge, lola Lush 32.32Nnâmahanga ahana abarhyamukenziri, abanywese omutuzo n’amishi galimwo obwoge, lola Yer 9.15côgo ca malumwa, gwarhi End 3.5 | |
| רֹאשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Rosh [Rôch] | R’OSH|Roshi|Rosh|irhwe|marhwe|murhambo|-rhanzi|okulire abandi — Rosh ali wa bûko bwa Benyamini |
| רֹאשׁ-3 | Noms propres | Mèshek [Méchek] | R’OSH|Mesheki|Meshek|Roshi|Rosh — mugala wa Benyamini | |
| רַב־מָג | Êtres | fonctionnaire | RAV-MAG|murhambo|munyabuhashe|banyabuhashe|omurhambo|abarhambo | |
| רַב־סָרִיס | Êtres | l’officier supérieur | RAV-SARÎS|omusirika mukulu|murhambo mukulu w’engabo z’abalwi|murhambo w’abasirika|murhambo w’engabo y’abalâlizi|murhambo w’abaganda | |
| רַב־שָׁקֵה | Êtres | fonctionnaire | RAV-SAKÊ|murhambo|munyabuhashe|banyabuhashe|omurhambo|abarhambo|murhabazi w’olugerêro|omurhabazi w’olugerêro|omusirika mukulu|omurhahazi mukulu | |
| רַבָּה-1 | Noms propres | Rabba | RABBA|Rabati|Raba — lugokarhwa-bwami ka Amoni | |
| רַבָּה-2 | ✓ | Noms propres | Rabba | RABÂ|Ha-Raba — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| רַבִּית | ✓ | Noms propres | Rabbith | RÂBÎT|RABÎTH|Rabiti|Rabit — lugo omu ishwa lya Isakari |
| רִבְלָה-1 | ✓ | Noms propres | Rivla [Harbéla] | RIVLÂ|HARVELÂ|Harbela|Ribla |
| רִבְלָה-2 | Noms propres | Rivla [Ribla] | RIVLÂ|aha Ribla|Rivla|Ribla — lugo oku lwîshi lwa OranteRibla, ho mwami w’e Babiloni anigiraga bagala ba Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi omu masu ga mwami, aye! rhusome Yer 39.5-7. | |
| רֶבַע | ✓ | Noms propres | Rèva [Réba] | REVA’|Reba|Reva|cigabi ca kani|lunda luguma ly’obuli bw’ini ziyumanine — Reba, Reva omu cihebraniya; robo omu ciswahili n’omu mashi cigabi ca kani 1/4owundi Reba ali mwami w’e Madiyani |
| רִבְקָה | ✓ | Noms propres | Rébecca | RIVKÂ|RIVQÂ|Rebeka — muka Izaki |
| רֹגְלִים | Noms propres | Roguelim | ROGLÎM|Roglimi|Roglim — cishagala c’omu Galaadi | |
| רֶגֵם | ✓ | Noms propres | Règuem [Réguem] | RÊGEM|Regemu — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| רֶגֵם מֶלֶךְ | Noms propres | Béthel-Sarècèr [Béthel] | RÊGEM MELEKH|Beteli-Sareser|Regem-Melek — muntu w’e Beteliomu mango ga Zakariya, lola Zak 7.2 | |
| רַדַּי | Noms propres | Raddaï | RQDQY|Radayi — mugala wa Yesayi, Yesealondana bona Daudiw’ouku bûko bwa Yuda | |
| רֳהְגָּה | ✓ | Noms propres | Rohga [Roga] | ROHGÂ|Roga|Rohga — mugala wa Shemeri |
| רוֹדָנִים | Noms propres | Rodanim, Dédan | RÔDÂNÎM|Rodanim|Dedani|Dedan — wa kuli bene Yavani, mwene Yafeti, Yafet | |
| רוּמָה | ✓ | Noms propres | Rouma, Douma [Rouma] | RÛMÂ|Ruma|Duma — hantu omu ishwa lya Efurayimu |
| רוֹמַמְתִּי עֶזֶר | ✓ | Noms propres | Romamti-Ezèr [Romameti-Ézer] | RÔMAMTHÎ ‘EZER|RÔMAMTÎ- ‘EZER|Romamti-Ezeri|Romamt-Ezer |
| רוּת | ✓ | Noms propres | Ruth | RÛTH|RÛT|Ruti|Rut — mukazi w’e Mowabumuka Mahloni, Mahlôn, mwene Elimelekimukazi mwikubagirwa wacishwekeragakwo nnazâla n’obwo iba amafa; ayishihinduka nnakulu wa Daudi erhi amaheruka omu mwa Bwozi omu Israheli |
| רְזוֹן | ✓ | Noms propres | Rezôn [Rezon] | REZÔN|Rezoni|Rezôn — mugala wa Elyada |
| רָחָב | ✓ | Noms propres | Rahab | RAHÂV|-gali|-shanjûle|-nnambulè|Rahabu — mukazi orhagwerhe mulume aha Yeriko |
| רְחֹבוֹת-1 | Noms propres | Rehovoth [Rehoboth] | REHOVOT | |
| רְחֹבוֹת-2 | ✓ | Noms propres | la ville aux larges places [Rehoboth-Ir] | REHOVOT|lugo lwa mpandagazi ngali|lugo lwa mihanda migali|Rehobot|Rehoboti — omu cihebraniya: REHOVIT-IR |
| רְחֹבוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Rehovoth [Rehoboth-sur-la-Rivière] | REHOVOT|Rehoboti|Rohoboti-han-Nahari — Rehovot-oku-Lwîshi |
| רְחַבְיָה | ✓ | Noms propres | Rehavya [Rehabia] | REHABIYA |
| רְחַבְיָהוּ | ✓ | Noms propres | Rehavyahou [Rehabia] | REHABIYAHU|Rehabiya |
| רְחַבְעָם | Noms propres | Roboam | REHAB’AM|Roboam | |
| רְחוֹב-1 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-2 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-3 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-4 | ✓ | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHÔV|Rehobu |
| רְחוֹב-5 | Noms propres | Rehov [Rehob] | REHOV|Rehobu | |
| רַחוּם | Attributs | miséricordieux, affecteux | RAHUM|munyabwonjo|wa lukogo|w’obwonjo|obabalira duba | |
| רְחוּם | Noms propres | Rehoum | REHUM|Rehumu — WLC muli Neh 10.25 muli REHUM | |
| רָחֵל-1 | Faune | brebis | RAHEL|mushibuzi|emishibuzi|cibuzi|ebibuzi — lyo izino lya muka Yakobo eryo | |
| רָחֵל-2 | Noms propres | Rachel | RAHEL|Rasheli — mwa Labanimuka Yakobonfarasè yahindwire h ashuba ch wa nfrasè, yerigi sh omu mashi. aha rhwayegêra enfarasè n’obwo rhujira h ohubusire, arhali nka « h-kaduma » w’enfarasè. | |
| רַחַם | ✓ | Noms propres | Raham | RAHAM|Rahamu — wa kuli bene Kalebubûko bwa Juda |
| רָחָם | Faune | aigle-vautour ou espèce de volaille | RÂHÂM|nyunda|nkongoro | |
| רַחַת | Objets réels | pelle à vannage | RAHAT|lwibo|lwibo lwa kuyêrûla | |
| רִיבַי | ✓ | Noms propres | Rivaï [Ribaï] | RÎVAYI|Ribayi — ishe wa itayimulwi oky ngoma ya Daudi |
| רֵיחַ־נִיחוֹחַ | Attributs | parfum apaisant, odeur apaisante | RÎAH-NÎHÔAH|bukù bwa kurhulûza|kisûnunu kinja ka kurhûliriza|hibayo hinja|kisûnunu ka kusimisa Nyakasane|obuhumule bw’okurhûliriza Nyakasane|buhumule burhûliriza Nyakasane|nterekêro ya kurhûliriza Nyakasane|ishêga ly’obuhumule bwinja|obuhumule bwinja bw’okurhûliriza|yatûmulira omugi enyanya|buhumule bwinja|nterekêro y’obuhumule bwinja|buhumule bwinja|obuhumule|buhumule|akisununu kinja|kisununu kinja|akisùnunu kinja | |
| רִיפַת | ✓ | Noms propres | Rifath | RÎFAT|Rifati — mugala wa Gomeri, Gomerwa kuli Yafet |
| רֵכָב-1 | ✓ | Noms propres | Rékav [Rékab] | REKAV|Rekabu — muguma omu barhambo b’abaganda ba Saulu |
| רֵכָב-2 | Noms propres | Rékav [Rékab] | REKAV|Rekabu|Abarekabu — Abarekabu | |
| רֵכָב-3 | ✓ | Noms propres | Rékav [Rékab] | REKAV|Rekabu — murhambo w’ecihugo ca Bet-Hakarem |
| רֵכָבִי | Noms propres | Rékabite | REKABÎT|Abarekabu|Mulala gwa Rekabu|Abarekabiti — nka kula rhuderha Abaleviti, erhi rhunamanyire oku bali bantu b’oku bûko bwa Levi. Ecihebraniya ciheba i aha buzinda bw’omwasingaga omulala, erhi aha buzinda bw’ecihugo, kwo kuderha: wa mulala gwa lebe erhi wa cihugo cileba, wa buko bulebe | |
| רֵכָה | ✓ | Noms propres | Réka | REKA|Reka — hantu aho |
| רָכָל | Noms propres | Rakal | RÂKÂL|Rakali|Rakal — lugo omu lya Yuda | |
| רֶכֶשׁ | Faune | cheval | REHESH|citerusi|eciterusi|nfarasi|enfarasi | |
| רָם-1 | ✓ | Noms propres | Ram | RÂM|Ram|Rama|Ramu — mugala wa Hezroni, Hesroni, Hetsrôn |
| רָם-2 | ✓ | Noms propres | Ram | RÂM|Ram|Rama|Ramu — mugala wa yerahmeyeli, Yerahmeelbûko bwa Yuda |
| רָם-3 | Noms propres | Ram | RÂM|Ram|Rama|Ramu — shakulûza wa Elihu | |
| רמה | Attributs | tromper, trahir | RMH|kurheba|Carhumirage onteba?|Carhumaga murhurheba?|Carhumaaga onteba ntya?|Carhumaga onteba ntyala?|onteba|kulenganya|kuhemukira | |
| רָמָה-1 | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja — obuli n’oburhunu | |
| רָמָה-2 | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja|Rama | |
| רָמָה-3 | ✓ | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja — lugo omu lya Efurayimu, Efrayim |
| רָמָה-4 | ✓ | Noms propres | Rama | RÂMÂ|Rama|mujunja — lugo omu lya Aseri |
| רָמָה-5 | Noms propres | Rama [Ramoth] | RÂMÂ|Rama|Ramot|mujunja — lugo luzibuzibuomu lya Nefutali, Neftali | |
| רִמָּה | Faune | ver, vermine, vermisseau | RIMÂ|muvunyu|nzoka|hinyagâsi|emivunyu | |
| רִמּוֹן-1 | Flore | grenade | RIMÔN|amakomamanga|makomamanga|mushemberere|mishemberere|omurhi baderha grenadina|mukomamanga — ogwo murhi gwzo batwako amalehe gaderhwa amakomamanga | |
| רִמּוֹן-2 | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | RIMÔN|En-Rimoni|Ein-Rimôn — lugo lw’omu lya Simeoni | |
| רִמּוֹן-3 | ✓ | Noms propres | Rimmôna, Rimmono, [Rimmon] | RÎMÔNA|RIMONO|Rimoni|Rimôn — lugo lwa balevitiomu lya Zabuloni |
| רִמּוֹן-4 | ✓ | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | RIMÔN|Rimoni — ishe wa Bâna na Rekabubo bayirhaga mwami Ish-Boshet |
| רִמּוֹן-5 | ✓ | Noms propres | Rimmôn [Rimmon] | RIMÔN|Rimoni — muzimu wa Abasîriya, ananya-Sîriya |
| רָמוֹת | ✓ | Noms propres | Yeramoth [Yerémoth] | RÂMÔT|Yeramoti|Yeramot |
| רָמוֹת נֶגֵב | ✓ | Noms propres | Ramoth du Néguev [TOB]; Ramoth dans le Néguev | RÂMÔT-NÊGEV|e Rama y’omu Negebu — hantu e mukondwè, ifo lya Israheli |
| רְמִיָּה-1 | Attributs | paresse | REMIYA|bwôlo|obwôlo njingo buvuna|omwôlo|njingo zihozire|kuboko kuhozire | |
| רְמִיָּה-2 | ✓ | Noms propres | Ramya [Ramia] | RAMIYA|Ramiya — resh arhuma ahali haja e, haja a (patah) |
| רְמִיָּה-3 | Attributs | deceit, betrayal | RAMIYA|binwa bya bulyalya|kuyâza omu bulyalya|eby’obunyzesi|bulyalya|kurhi oku walimbira obubi — kurhi oku walimbira obubi,wani cikala-nshonyi?, lola Lul 51(52).3 omu BHS | |
| רְמַלְיָהוּ | Noms propres | Remalyahou [Remalia] | REMALYAHU|remalyahu|Remalya — ishe wa Pekahi wayirhiraga mwami aha Samariya, lola 2 Bam 15.25 | |
| רִמֹּן פֶּרֶץ | ✓ | Noms propres | Rimmôn-Pèrèç [Rimmon-Pérès] | RIMÔN-PÊRETS|Rimôni-Pêres — hantu bene Israheli bageraka erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| רֶמֶשׂ | Faune | animaux (rampants) | RÊMESH|ebinyandafuka|nsimba ziyandala|ebiyandala|bizine binafukunya | |
| רָמַת לְחִי | ✓ | Noms propres | Ramath-Lèhi [Ramath-Léhi] | RAMAT-LEHI|Ramati-Lehi |
| רֶמֶת | ✓ | Noms propres | Rèmeth [Rémeth] | RÊMET|Remeti — lugo ly’omu lya Isakari |
| רָמָתִי | ✓ | Noms propres | Ramatite [de Rama] | RÂMÂTI|w’e Rama|muntu oyubaka e Rama|muburhwa w’e Rama |
| רָמָתַיִם צוֹפִים | ✓ | Noms propres | Ramataïm-Çofim [Rama] | RÂMÂTAYIM-TSÔFIM|Ramatayimi|Ramatayimi-Tsofim — lugo lw’omu lya Efurayimu |
| רִנָּה | ✓ | Noms propres | Rinna | RINA|Rina — mugala wa Shimoni |
| רְנָנִים | Faune | autruche | RENANÎM|enyunda|kahenè|kahene — kanyunyi ako | |
| רִסָּה | ✓ | Noms propres | Rissa | RISA|Risa — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| רֶסֶן-1 | Objets réels | bride, mors | RÊSEN|lugîsho|lukoba|lugîsho n’olukoba|kahagaliko|kuhagalika|kuzirika | |
| רֶסֶן-2 | ✓ | Noms propres | Rèsèn [Ressen] | RÊSEN|Reseni|Resen |
| רְעוּ | ✓ | Noms propres | Réou | REU|Rewu|Reu — mugala wa Pelegi |
| רְעוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Réouël [Réouel] | RE’U’EL|Reweli|Rewel |
| רְעוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Réouël [Réouel] | RE’U’EL|Reweli |
| רְעוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Réouël [Déouel] | RE’U’EL|Reweli|Rewel |
| רְעוּאֵל-4 | ✓ | Noms propres | Réouël [Réouel] | RE’U’EL|Reweli|Rewel |
| רֵעִי | Noms propres | Réï [Réi] | RE’Î|Rei|Reyi | |
| רְעֵלָיָה | ✓ | Noms propres | Réélaya [Rélaya] | REELAYA|Rehelaya — w’omu bantu 11 bàli na Zorobabeli: Yozwe, Nehemiya, Seraya, Rehelaya, Nahamani, Mordokayi, Bilkani, Mispar, Bigwayi, Rehumu, Bana, lola Ezr 2.2 |
| רַעְמָה | Noms propres | Raéma [Ragma] | RA’MA|RAMA|Rama|bishamvu bya nsimba erhi bya cintu | |
| רַעַמְיָה | ✓ | Noms propres | Raamya [Raamia] | RA’AMYA|Raamya — muguma muli balya 11 baliyegire Zorobabeli kurhenga e Babiloni |
| רַעְמְסֵס | Noms propres | Ramsès | RA’MSÊS|Ramusesi — lunda luguma lwa cihugo ca Misirilugolw’omu Misiri | |
| רָפָא-1 | ✓ | Noms propres | Rafa | RÂFÂ’|Rafa — luli lugo |
| רָפָא-2 | Noms propres | Rafa | RÂFÂ’|Rafa | |
| רְפָאִים-1 | Noms propres | Refaïte | REFÂ’ÎM|Refayimi|Refayim|Banya-Rafa|Bantu b’e Rafa|w’e Rafa|b’e Rafa|Abarefayimi | |
| רְפָאִים-2 | Êtres | ombres, trépassé, des morts | REFÂ’ÎM|bizunguzungu|abafîre|emifu|bya abafire|banyakwigendera | |
| רְפָאֵל | ✓ | Noms propres | Refaël | REFA’EL|Refaheli — mugala wa Shemaya |
| רָפָה-1 | ✓ | Noms propres | Harafa | RÂFÂ|Harafa|Rafa — shakulûza w’obuko b’abantu b’emikalarhu, 2 Sam 21.16 |
| רָפָה-2 | ✓ | Noms propres | Rafa | RÂFÂ|Rafa — mugala wa Bieyabûko bwa Benyamini |
| רָפוּא | ✓ | Noms propres | Rafou | RÂFÛ’|Rafu — ishe wa Paltiw’oku bûko bwa Benyamininyênzi, ndolelrezi |
| רֶפַח | ✓ | Noms propres | Rèfah [Réfa] | RÊFÂ|Refa — mugala wa Efurayimushakulûza wa Yeshuwa, rhuderha Yozwe |
| רְפִידִים | ✓ | Noms propres | Refidim | REFIDÎM|Refidim|Refidimi|aha Refidimi |
| רְפָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-2 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-3 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya |
| רְפָיָה-5 | Noms propres | Refaya | REFÂYÂ|Refaya | |
| רֶפֶת | Objets réels | clôture, étable | REPAT|côgo|ebyôgo|iruli|bulambo|ebulambo | |
| רָצוֹן | Attributs | délice, satisfaction | RÂTSÔN|lununirizi|masima|kurhimûkwa|bulonza|busime|bulonza bwinja|burhonyi|nshokano|esimisa|asimisibwa|Nyakasane amurhonya|embâgwa ekwanine|yayemerwa|lyo ammurhonya|oburhonyi|bacijizire n’omurhima gwabo goshi|oku alonzize|oku banalonzize | |
| רִצְיָא | ✓ | Noms propres | Ricia [Rissia] | RITSIYA’|RITSYA’|Risiya — mugala wa Ulaw’oku bûko bwa Aseri |
| רְצִין-1 | Noms propres | Recîn [Ressin] | RETSÎN|Resoni|Rtsoni|Rasoni|Ratsoni | |
| רְצִין-2 | ✓ | Noms propres | Recîn [Ressin] | RETSÎN|Resoni|Rtsoni|Rasoni|Ratsoni|Resinini |
| רֶצֶף | Noms propres | Rècef [Ressef] | RÊTSEF|Resefi|Resefu|Resef|Retsefi|Retsef|cisêse ciyasire muliro — lugo lw’Israheli Mwami w’e Asîriya ali anyazire | |
| רִצְפָּה | ✓ | Noms propres | Riçpa [Rispa] | RITSPA|RISPA|Rispa — luyinjihizo lwa rhubuye rhutyarhutya rhobeneka nka butâkèmwâli wa Ayaciherula ca mwami Saulu |
| רַקּוֹן | ✓ | Noms propres | Raqqôn [Raccon] | RAKÔN|Rakoni — hantu omu lya Dani |
| רֶקֶם-1 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi — lugo ly’omu lya Benyamini |
| רֶקֶם-2 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi — mwami w’e Madiyani, Madyân |
| רֶקֶם-3 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi |
| רֶקֶם-4 | ✓ | Noms propres | Rèqem [Réquem] | RÊKEM|Rekemi — mugala wa Pêreshbûko bwa Menashè |
| רִקְמָה | Objets réels | vêtement, tissé en couleurs | RIKMÂ|mishangi miluke bitâkè|emishangi y’ebitâkè|mishangi ya bitâkè|emishangi yage y’obutonè-butonè|emyambalo eri kwo obushengerèré|emyambalo eri kwo obushengerêrè|ya bushengerere|ya bushengerêrè|myambalo yawe y’obushengerere|obushengerere | |
| רַקַּת | ✓ | Noms propres | Raqqath [Raccath] | RAKAT|Rakati — lugo luzibuzibu omu lya Nefutali |
| רָשָׁע | Êtres | méchant, infidèle | RÂSHÂ’|muminya|mbulabwikubagirwa|ohemuka|enkola-maligo|owalihalalîre owabo|nie mubì|omubi|mubi|omuntu mubi|bantu babi|babi|omuntu wayirhaga owabo|ohalire banamubwira oku ahalîre|kuyerekana ndi oli mubi|embaka|mbaka | |
| רֶשֶׁף | ✓ | Noms propres | Rèshef [Réchef] | RÊSHEF|Reshefu|ngulumira|mulazo|hikemezo|cihusi — RÊSHEF ali mugala wa REFÂye shakulûza wa Yozwebûko bwa Efurahimu |
| רֶשֶׁת | Objets réels | filet | RÊSHET|migozi|kasirha|keshe|iderha lya kanego liyerekire ngansi hilerha embaka — iderha lirhahumanusiri okuderha ngasi bilêrha embakangasi kalugu kayosire nka keshe | |
| רשׁע-1 | Attributs | être injuste, coupable | RSH’|nie nyazire|buhambi-hambi|oyazire|obuhire|obubi|kuba n’obubi|kuba n’ecâha | |
| רשׁע-2 | Attributs | condamner comme coupable | RSH’|kuyagiriza|kubona owundi bubi|banamubwira oku ahalîre|obubi bwage bunaje okw’irhwe lyage yenene|akanwa kage kanyagiriza|orhanyagirizagya Muhanyi|akanwa kaze kwone kakuyazize|batumuzize|anaciza omugoma — k’anacishomya mpu atwira Oûshinganyanya Ogala-byoshi olubanja?, lola Ay 34.17 | |
| רשׁע-3 | Attributs | agir par méchanceté | RSH’|okuhenya amabi|ntahenyaga amabi|rhwahemusire|rhwajizire kubi, rhwabihire|Rhwajizire ecâha|owaligwerhe olugendo lugalugalu|omu câha|rhuba bantu babi|nkola-maligo|kulenganya|ntahemukaga nti ngomere|rhwàbîhire|orhahîra okabîha|orhahira okabîha|rhajizire ebyaha|ebyâha | |
| רֹתֶם | Flore | genêt, genièvre [type de buisson | RÔTEM|murhi|murhi gwa Yenista|ishaka|makerêrhè|ah’idako ly’omurhi | |
| רִתְמָה | ✓ | Noms propres | Ritma | RITMÂ|Ritima — hantu bene Israheli bageraga kurhenga omu bujà e Misiri |
| שָׁאוּל-1 | Noms propres | Saül | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mugala wa Kishmwami murhanzirhanzi omu Israheliw’oku bûko bwa Benyamini | |
| שָׁאוּל-2 | ✓ | Noms propres | Shaoul [Chaoul] | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mwami w’e Edomu |
| שָׁאוּל-3 | Noms propres | Shaoul [Chaoul] | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mugala wa Simeoni | |
| שָׁאוּל-4 | Noms propres | Shaoul [Chaoul] | SHÂ’ÛL|Saulu|Shaulu — mugala wa Uzieliwa kuli Kehatibûko bwa Levi | |
| שָׁאוּלִי | Noms propres | Shaoulite [Chaoulite] | SHÂ’ÛLÎ|bene shaulu|mulala gwa Shaulu|ba kuli Shaulu — Shaulu ye mugala wa Simeoni | |
| שְׁאָל | ✓ | Noms propres | Shéal [Chéal] | SHÊ’ÂL|Sheali|Seali|Sheal|Yishali |
| שְׁאַלְתִּיאֵל | Noms propres | Shaltiel [Chéaltiel] | SHE’ALTÎÊL|Sheyaltiyeli|Shealtieli|Shalatieli | |
| שְׁאַר יָשׁוּב | Noms propres | Shéar-Yashouv [Chéar-Yachoub] | SHE’AR-YÂSHÛV|Sheyari-Yashubu|Shear-Yashub — mugala wa Yeshayahu, rhuderha Izayaeryo izino lidesire « OMUSIGALA GWACIGALUKA »izino lya bulangalire bw’omulêbi oku enyumpa ya Daudi erhakaherêrekera yoshi. Co carhumire aha omwana eryo izîno | |
| שֶׁאֱרָה | ✓ | Noms propres | Shééra [Chéra] | SHE’ERÂ|Shera — mugala wa Efrayimu |
| שְׁבָא | Noms propres | de Saba, Saba | SHEBÂ’|Saba|Seba|Sheba — mugala wa Raema ye Yokshan, Yoktanwa kuli Sem, olondana bona Ham;izino ly’ecihugo cabo.Bene Kushi bo: Seba, Havila, Sabata, Rama na Sabuteka. Bene Rama bo: Sheba na Dedani. Ab’ishiriza baciderha bene Havila. Nirhu rhuba bene Levi, mukengere. Abantu boshi bo baguma kula bidesirwe omu Murh 10. Nadesire bulya oku milala y’omu Kongo minji egwerhe ecikebu oku lubaga lwa Bibliya. | |
| שְׁבָאִי | Noms propres | Sabéen | SHEBÂ’Î|ab’e Saba|w’e Saba|mulala gwa Saba|bene Sheba | |
| שְׁבוֹ | ✓ | Objets réels | agate | SHEBÔ|eagata|agata — hibuye hya ngulo ndârhi |
| שְׁבוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Shevouël [Chebouel] | SHEVÛ’ÊL|Shebuweli|Shebuwel — mugala wa Gershomimurhambow’oku bûko bwa Levi |
| שְׁבוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Shevouël [Chebouel] | SHEVÛ’ÊL|Shebuweli — mugala wa Hemanimwimbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku oku ngoma ya Daudi |
| שְׁבוּעָה | Rituels | serment | SHEBÛ’Â|ecihango|cihango|ndagâno|endagâno|endahiro|ndahiro|omulagi|mulagi|eciragâne|ciragâne|mwigasho|omwigasho — na ngasi bandi bacîyegûlaga oku lubaga mpu lyo bashimba oburhegesi bwa Nyamuzinda, abakazi babo, bagala babo, bâli babo na ngasi boshi bankahashir’iyumva, lola Neh 10.29 | |
| שֵׁבֶט-1 | Êtres | bâton, tige, tribu | SHÊVET|SHÊBET|karhi|akarhi|buhiri|obuhiri|cigundu|lusarhi|bûko|obûko|mulala|milala|emilala|bene*|ishanja|mashanja|amashanja|mwoyo n’abana binyu|Iburha lyaburhwa | |
| שֵׁבֶט-2 | Objets réels | bâton, tige, tribu | SHÊVET|karhi|akarhi|buhiri|obuhiri|cirhi|ecirhi|bûko|ishanja|hihugwa n’akarhi k’omungere | |
| שֹׁבַי | ✓ | Noms propres | Shovaï [Chobaï] | SHÔBAYI|Shobayi — mugula wa milalaw’omu balanzi b’emihangoenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שֹׁבִי | ✓ | Noms propres | Shovi [Chobi] | SHÔVÎ|SHÔBÎ|Shobi — mugala wa Nahasha w’e Rabamwami w’e amoni |
| שְׂבָכָה | Objets réels | filet, grille | SEBÂKA|SEBÂHA|migozi|kasirha | |
| שַׁבְּלוּל | Faune | limace | SHABELÛL|ecishongambeba|cishongambeba | |
| שְׂבָם | ✓ | Noms propres | Sevam [Sebam] | SHEBÂM|SHEVÂM|Sebani|Shevani|Shebani — lugo omu lya Rubeni |
| שִׂבְמָה | Noms propres | Sivma [Sibma] | SIVMÂ|SIBMÂ|Sabama|Sibma — cishagala, lugo omu lya Rubeni | |
| שֶׁבְנָא | Noms propres | Shevna [Chebna] | SHEVNÂ’|SHEBNÂ|Shebuna — munya-buhashe oku ngoma ya mwami Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi | |
| שְׁבַנְיָה-1 | Noms propres | Shevanya [Chebania] | SHEVANYÂ|Shebanya — baleviti banji bagwerhe eryo izînoenyuma z’obujà bw’e Bababilonilola na Neh 10.11;10.13 | |
| שְׁבַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shevanya [Chebania] | SHEVANYÂ|Shebanya — mudâhwaenyuma w’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁבַנְיָהוּ | Noms propres | Shevanyahou [Chebania] | SHEVANYAHU|Shebanyahu | |
| שֶׁבַע-1 | ✓ | Noms propres | Shèva [Chéba] | SHEVA’|SHEBA’|omu kuganja kalinda|nda|Ber-Seba |
| שֶׁבַע-2 | ✓ | Noms propres | Shèva [Chéba] | SHEVA’|SHEBA’|SHEV’ÎM|makumi gali nda|Sheba |
| שֶׁבַע-3 | Noms propres | Shèva [Chéba] | SHEVA’|SHEBA’|Sheba — lugo ly’omu lya Simeoni | |
| שִׁבְעָה | Noms propres | Shivéa [Chiba] | SHIVE’Â|SHIBE’Â|Shibea|Shibeya — hantu aho | |
| שָׁבֻעוֹת | ✓ | Rituels | semaine | SHEVÛ’ÔT|SHEBÛ’ÔT|mugobe|olusiku lukulu lw’Emigobe|lukulu lwinyu lw’emigobe|Olukulu lw’Emigobe|oku lukulu lw’Emigobe|lw’emigobe — mugobe kuli kuderha nsiku nda |
| שֶׁבֶר | ✓ | Noms propres | Shèvèr [Chéber] | SHEVER|SHEBER|Sheberi|mugomogo|mgano|buvune — Sheberi ali wa kuli bene Kalebunnina ye Maaka, wundi mukazi wa Kalebu |
| שַׁבָּת | Rituels | sabbat, (jour) du repos | SHABÂT|lwa-Sabato|luzira lwa-Sabato|luzira|zizira|zizira zinyu|oluzira|lwa kurhamûka|Sabato|kuhumûka | |
| שַׁבְּתַי | ✓ | Noms propres | Shabtaï [Chabbetaï] | SHABTAYI|Shabtayi|Shabutayi — mulevitienyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שָׁגֵא | ✓ | Noms propres | Shagué [Chagué] | SHÂGÊ’|Shagè|Shage — mulwiw’oku ngoma ya Daudi |
| שְׂגוּב-1 | ✓ | Noms propres | Segouv [Segoub] | SEGÛV|SEGÛB|Segubu — mugala wa Hiyeli, Hielye wayûbakaga Yeriko buhyahya , lola 1 Bam 16.34 |
| שְׂגוּב-2 | ✓ | Noms propres | Segouv [Segoub] | SEGÛV|SEGÛB|Segubu — mugala wa Hezroni, Hesronibûko bwa Yuda |
| שֵׁד | Êtres | démon | SHÊD|bashetani|abashetani|bazimu | |
| שַׁדַּי | Noms propres | Puissant [très-grand, tout-puissant] | SHADAYI|El-Shadayi|munyabuhashe|mukulu bwenene|ogala-byoshi|Nyamuzinda Ogala-byosh|Nyamwagirwa|Nyamuzinda|Nnâmahanga|Nyamubâho — Nyamwagirwa y’ola ohana enshogano nyinja na nyîmanarugaba igana | |
| שְׁדֵיאוּר | ✓ | Noms propres | Shedéour [Chedéour] | SHEDÊ’ÛR|Sedeuri — ishe wa Elisuri, murhambo w’abalwi bene Rubeni |
| שַׁדְרַךְ | Noms propres | Shadrak [Chadrac] | SHADRAK|Shadraki | |
| שֶׂה | Faune | agneau, mouton, brebis | SÊ|mwanabuzi|omwanabuzi|omwana-buzi|cibuzi|mushibuzi|bana-hene|mwanahene|mpene erhi cibuzi|empene|ecibuzi|ebibuzi|ebintu|cîntu|ecintu | |
| שֹׁהַם-1 | Objets réels | béryl, onyx | SHOHAM|onice|onikisi|mabuye g’ecitwiro cihamu | |
| שֹׁהַם-2 | ✓ | Noms propres | Shoham [Choham] | SHOHAM|Shohamu — wa kuli Yaziya na Yaziya ali wa kuli Merari |
| שְׁוָא-1 | Noms propres | Shewa [Cheva] | SHEWÂ’|Shewa — mwandisi oku ngoma ya Daudi | |
| שְׁוָא-2 | ✓ | Noms propres | Shewa [Cheva] | SHEWÂ’|SHEVÂ|Shewa|Sheva — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yudacûbaka ca Makbena na Gibea, Gibeya |
| שָׁוֵה | ✓ | Noms propres | Shawé [Chavé] | SHAWÊ|SHAVÊ|Shawê|Shavê|Sawe|kabanda — hantu aho |
| שׂוֹכֹה-1 | Noms propres | Soko | SÔKO|Soko — lugo omu lya Yuda | |
| שׂוֹכֹה-2 | ✓ | Noms propres | Soko | SHÔKO|Soko — lugo omu lya Yuda |
| שׂוּכָתִי | Noms propres | Soukatite | SÛKATÎ — mulala gw’Abandisi b’e Yabesi, Yabets | |
| שַׁוְשָׁא | Noms propres | Shawsha [Chavecha] | SHAWSHÂ’|SHAVSHÂ|Shavsha|Shevesha | |
| שַׁחַל | Faune | lion, fauve | SHAHAL|entale|ntale|ciryanyi|eciryanyi | |
| שְׁחֵלֶת | ✓ | Faune | onyx | SHEHÊLET|torakasi|ecizibwe ca torakasi|onice|agata — ibuye lya citwiro cinene |
| שַׁחַף | ✓ | Faune | mouette | SHAHAF|cinkongoro|ecikongoro|Nyamulobo |
| שַׁחַץ | Faune | lion | SHAHATS|SHAHAZ|ogende aja acûka|mtale|entale|ensimba ecuka — ensimba ecuka yanaba ntale eyoKACÛKÂ | |
| שַׁחֲצִימָה | Noms propres | Shahacima [Chassaïm] | SHAHATSÎMÂ|SHAHAZIMA|Shahazima — lugo lwa bene Isakari | |
| שְׁחַרְיָה | ✓ | Noms propres | Sheharya [Cheharia] | SHEHARYA|SHEHARIYA|Shehariya |
| שַׁחֲרַיִם | ✓ | Noms propres | Shaharaïm [Charaïm] | SHAHARAYIM|Shaharayimi|Shaharayim|Sharayimu — muntu w’omu bûko bwa Benyamini |
| שִׁטָּה | Flore | acacia | SHITÂ|akasiya|omuvûla|muvûla | |
| שִׁטִּים | Noms propres | Acacias, Shittim [Chittim] | SHITÎM|Shitimu|Shitimi|Sitimi|Shitim — hantu omu lubanda lwa Yordani | |
| שִׂטְנָה | ✓ | Noms propres | Sitna | SITNÂ|kushobeka|akadali|kuyandika lebe|SIRNA|aha Sirna |
| שִׁטְרַי | ✓ | Noms propres | Shitraï [Chitraï] | SHITRAYI|Shitrayi — munyabuhashe mushizi wa Daudi |
| שִׂיאוֹן | Noms propres | Siôn [Cion] | SÎ’ÔN|SIYON|Siyoni — lukere lwa ntondo mwênè-buzûka-zûba bw’Israheli | |
| שִׁיאֹן | ✓ | Noms propres | Shiôn [Cion] | SHÎ’ÔN|Shioni — lugo lw’omu lya Isakari |
| שׂיד | ✓ | Objets réels | blanchir | SHÎR|kushîga engwa|kuyêruhya|ogashîge engwa|munagashîge engwa — okugwika amabuye oku irango n’okugashiga engwa bwali bworhere e BushiNacibwine shakulwe Namuhiri akagashigaKa ntaderhaga nti Abashi kuli Bene Levi barhengaga! |
| שִׂיד | ✓ | Objets réels | chaux, plâtre | SHÎR|engwa|ngwa |
| שִׁיזָא | ✓ | Noms propres | Shiza [Chiza] | SHÎZÂ’|Shiza — ishe wa Adinamurhambow’oku bûko bwa Rubenimulwi oku ngoma ya Daudi |
| שִׁיחוֹר לִבְנָת | ✓ | Noms propres | Shihor-Livnath [Chihor-Libnath] | SHÎHOR-LIVNAT|oku lwishi lwa Libna |
| שִׁילֹה | ✓ | Objets réels | hommage | SHÎLÔ|Ishungwe|karhi k’oburhegesi|lukengwa |
| שִׁילוֹ | Noms propres | Silo | SHÎLÔ|Silo|Shilo|karhi ka burhegesi | |
| שִׁילֹנִי-1 | ✓ | Noms propres | de Silo | SHÎLONÎ|w’e Silo|w’e Shilo|b’e Silo|banya-Shilo|banya-Shilo |
| שִׁילֹנִי-2 | ✓ | Noms propres | de Ha-Shiloni [de Chiloni], Silonite [de Chéla] | bûko bwa Shela|w’e Shela|w’e Shilo|Shela |
| שִׁימוֹן | ✓ | Noms propres | Shimôn [Chimon] | SHÎMÔN|Shimoni — muntu wa buko bwa Yuda oyo |
| שִׁישָׁא | ✓ | Noms propres | Shisha [Chicha] | SHÎSHÂ’|Shisha — ishe wa Elihorefi, Elihorefmunyabuhashew’oku ngoma ya Salomoni |
| שִׁישַׁק | Noms propres | Shishaq [Chichac] | SHÎSHAK|Shishak|Shishaki — mwami w’e Misiri omu mango ga Salomoni, mwami omu Israheli | |
| שֻׂכָּה | Objets réels | harpon | SUKÂ|mpenzi zihekine|lulobo luloba enfi nnênêne|lulobo luloba emvubu | |
| שֵׂכוּ | ✓ | Noms propres | Sékou | SEKÛ|aha Seku — hantu h’omu lya Benyamini |
| שֶׂכְוִי | Faune | coq | SEKWI|oluhazi|luhazi | |
| שָׂכְיָה | ✓ | Noms propres | Sakya [Sakia] | SAKYÂ|Sakiya — mugala wa Shaharayim, Shaharayimibûko bwa Benyamini |
| שׂכל | Attributs | prospérer, mettre en croix | SKL|Sakal|kuyôloloka|kubêrwa|kumanika oku musalaba|kulolêra|kulolereza|kumanyirira|kumanyikolesa obumanye|kuja irenge|okudomwamwo obwenge|barhimanya|kuziha n’okuyimba|ohashibêrwa|onabêrwe|anabêrwe|mulenga omu majira gage|ali mwenge bwenêne|obukengere bunene kulusha|bakazagikolesa obukengere bwabo boshi|mpu bayige ebinwa by’Amarhegeko|mpu lyo bahinduka birhonzi|mwirhônzi|birhônzi|kushimba enjira za Nnamahanga|kushimba|barhashimbaga|muyuve|mumanye|ogwerhe obukengère|nakuyigiriza nkulangule enjira | |
| שֶׂכֶל | Attributs | discernement, intelligence, compréhension | SÊKEL|kumanya ehi n’ehi|bumanye|makengu|bukengêre|obukengere|kumanyirira|kuyumva bwinjinja|abaga mwirhonzi|obukengere n’obumanye|Zakariya wàliyunjulirine makengu|mulenga na wa bukengere|mulenga|omuntu mwenge|ahugûla, anayumvisa ebinwa byoshi | |
| שֶׁכֶם-1 | Noms propres | Shèkem [Chékem] | SHEKEM|Shekemi|Shekem — mugala wa Shemidabûko bwa Menashè | |
| שֶׁכֶם-2 | ✓ | Noms propres | Shèkem [Chékem] | SHEKEM|Shekemi|Shekemu — mugala wa shemidabûko bwa Menashè |
| שְׁכֶם-1 | Noms propres | Sichem, Sichémite | SHIKEM|Shikemi|Sikemi|Sikemu|Shikem|luhono lw’entondo — hantu Abramu ahikaga amango ali mubunga | |
| שְׁכֶם-2 | ✓ | Noms propres | Sichem | SHIKEM|Sikemi|Sikemu|igosi|cirhugo|magosi|birhugo |
| שִׁכְמִי | ✓ | Noms propres | Shikemite [Chékémite] | SHIKEMÎ|omulala gw’Abashikemi|bene Shikemi|abanya-Shikemi |
| שְׁכַנְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shekanya [Chekania] | SHEKANYÂ|SHEKANIYA|Shekaniya|Shekanya — wa kuli Zorobabelibûko bwa Yuda |
| שְׁכַנְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shekanya [Chekania] | SHEKANYÂ|SHEKANIYA|Shekanya — banji bali bagwerhe ryo izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁכַנְיָה-3 | Noms propres | Shekanya [Chekania] | SHEKANYÂ|SHEKANIYA — ishe wa Arahi, Aramulamu wa Tobiya | |
| שְׁכַּנְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Shekanyahou [Chekania] | SHEKANYÂHU|SHENANIYAHU|Shekanyahu|Shekanyiyahu|Shekaniya — mudâhwa oku lwa Daudi |
| שְׁכַּנְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shekanyahou [Chekania] | SHEKANYAHÛ|SHEKANIYAHÛ|Shekanyahu — mudâhwa oku lwa Hezekiyahu, rhuderha Ezekiasi |
| שָׂכָר-1 | ✓ | Noms propres | Sakar | SÂKÂR|Sakari|Sakar|luhembo|mukamarho |
| שָׂכָר-2 | ✓ | Noms propres | Sakar | SÂKÂR|Sakari|Sakar — ishe wa Ahiammulwi oku lwa Daudi |
| שִׁכָּרוֹן | Noms propres | Shikkarôn [Chikaron] | SHIKÂRÔN|ndalwè|rukara|SHIKRON|lugo|omu lya Yuda | |
| שֵׁלָה | Noms propres | Shéla [Chéla] | SHELÂ|musengero|isala|Shela — mugala wa Yuda | |
| שְׂלָו | Faune | caille | SILÂW|SILÂV|nkwale|enkwale|mpirahira|empirahira | |
| שַׁלּוּם-1 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHÂLÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Yabeshi |
| שַׁלּוּם-10 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHÂLÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Matitiya, muleviti |
| שַׁלּוּם-11 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasimurhambobûko bwa Efurayimuoku ngoma ya Ahaz, Ahazi |
| שַׁלּוּם-12 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — bantu banji bali bagwerhe eri izînoenyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שַׁלּוּם-13 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Maaseyahubûko bwa Leviomu mango ga Yeremiya | |
| שַׁלּוּם-2 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — iba wa Hulda, olya mulêbi-kazi |
| שַׁלּוּם-3 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — wa kuli bene Yerahmeyeli, Yerahmeelibûko bwa Yuda |
| שַׁלּוּם-4 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Saulubûko bwa simeoni |
| שַׁלּוּם-5 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Yoshiyahu, rhuderha Yoziasimwami omu Yuda (609) | |
| שַׁלּוּם-6 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — ishe wa Hanameeli, Hanameyeli, Hanameel, Hanamêlinnalume wa Yeremiya | |
| שַׁלּוּם-7 | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Sadoki, Tsadokmudâhwa mukulubûko bwa Levi | |
| שַׁלּוּם-8 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mugala wa Nefutali |
| שַׁלּוּם-9 | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoum] | SHALÛM|Shalumu|Shalum — mulanzi wa muhangoenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שָׁלוֹם | Attributs | état intact | SHÂLÔM|bworhere bushugi|buzira fa-ncire|buhûmuke|obuhumûke|bwololoke|obwololoke|kubêrwa|kuyôrha bwinja|omurhûla|murhûla|bwira|obwira|obucire|bucire|mugumaguma|-gumaguma|Azibuhire|kuzibuha|kuderheza bwinja|barhacimuderhezagya bwinja|kurhi bene winyu bayosire|kurhûla|kurhulûla|murhûle|bamadôsanya emyanzi|obuholo|buholo|akusîmire|buzira kadundo|bayumvikine|bazibuhire|kuzibuha|alamusa|musingo|kuhâna omusingo|n’omurhûla | |
| שְׁלוֹמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMÔT|Shelomoti|Shelomot — wa kuli Yitsehar, Yizehari, Yiseharimuleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁלוֹמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Shelomoth [Chelomoth] | SHELÔMÔT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti — mugala wa Zikirimulevitioku ngoma ya Daudi |
| שְׁלוֹמוֹת-3 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMIT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti |
| שְׁלוֹמִית-1 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMIT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti — mwâli Dibri |
| שְׁלוֹמִית-2 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMIT|Shelomoti|Shelomot|Shelomiti — mwâli wa Pedayabûko bwa Yuda |
| שְׁלוֹמִית-3 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugala wa Shimeyimuleviti oku lwa Daudi |
| שְׁלוֹמִית-4 | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — wa kuli Yitseharimulevitioku ngoma ya Daudi | |
| שְׁלוֹמִית-5 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugala wa Zikirimulevitimango ga Daudi |
| שְׁלוֹמִית-6 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugala wa mwami Robowamu |
| שְׁלוֹמִית-7 | ✓ | Noms propres | Shelomith [Chelomith] | SHELÔMiT|Shelomiti — mugula wa milalaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שַׁלּוּן | ✓ | Noms propres | Shalloum [Challoun] | SHALÛN|SHALÛM|Shalumu — mugala wa Kalohozeenyuma z’obujà bw’e babiloni |
| שֶׁלַח-1 | ✓ | Noms propres | Shèlah [Chéla] | SHELAH|Shelahi|Selahi |
| שֶׁלַח-2 | ✓ | Noms propres | Shèlah [Siloé] | SHELAH|Silowe |
| שִׁלֹחַ | Noms propres | Siloé | SHILOAH|Silowe | |
| שִׁלְחִי | ✓ | Noms propres | Shilhi [Chili] | SHILHI|Shilhi|Shilihi — ishe wa Azûbannina wa Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| שִׁלְחִים | ✓ | Noms propres | Shilehim [Chilim] | SHILHÎM|Shilihima|Silhim — lugo lw’omu lya Yuda |
| שָׁלָךְ | ✓ | Faune | cormoran | SHÂLEK|SHÂLEH|kadubamahiri|akadubamahire|omwînâna|emînâna |
| שַׁלֶּכֶת | ✓ | Noms propres | Shallèketh [Challéketh] | SHALÊKET|cijiro ca kukweba|obulekere|kelekera|kutumirha n’okuyirha|izino lya muhango gwa Ka-Nyamuzinda|muhango gwa mugongo mutwe |
| שָׁלֵם | Noms propres | Salem | SHÂLÊM|SÂLÊM|hishugi hirhali hitwekwo|hiyumanîne|ya murhûla|wa murhûla — SALEM ye YERUZALEMUhalya Abrahamu abuganaga Melkisedeki mudahwa wa Nyamuzinda w’enyanya bwenêne, lola Murh 14.18 | |
| שֶׁלֶם | Rituels | offrande de paix | SHÊLEM|nterekêro ya murhûla|enterekêro zawe z’omurhûla|nterekêro y’okushangira|nterekêro zabo z’omurhûla|enterekêro z’omurhûla|ya kushenga omurhûla|eyo nterekêro|nterekêro|enterekêro | |
| שִׁלֵּם | ✓ | Noms propres | Shillem [Chillem] | SHILÊM|Shilemi|Shilem|buhane|obuhane|kuhabwa nk’oku wakozire|owajizire amabi ahâbwe amabi|owajizire aminja ahâbwe aminja — mugala wa Nefutali |
| שַׂלְמָא-1 | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÂ’|Salma — mugala wa Nahshon, hali abaderha mpu Nahisoniw’oku bûko bwa Yuda |
| שַׂלְמָא-2 | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÂ’|Salma — wa kuli Kalebubûko bwa Yudacûbaka ca Betelehemu |
| שַׂלְמָה | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÂ|Salma kuderha cirondo|Salmoni — Almoni mugala wa Nahisoni, Nahshoni, Nahshon |
| שְׁלֹמֹה | Noms propres | Salomon | SHELOMÔ|Salomoni|Salomoni — mugala wa mwami Daudi omu Israheli embere ecihugo cisharhulweamuburha kuli olya wali muka Uriyaayîma omu bya Daudiayûbaka Aka-Nyamuzindabûko bwa Yuda | |
| שַׂלְמוֹן | ✓ | Noms propres | Salma | SALMÔN|SALMA|Salmoni — mugala wa Nahisoni, Nahshonbûko bwa Yudaishe wa Bwozi, ishe wa Obedi |
| שַׁלְמַי | ✓ | Noms propres | Shalmaï [Chamlaï] | SHALMAYI|Shalmayi — mugula wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindanyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שִׁלֵּמִי | ✓ | Noms propres | Chillémite | SHILEMÎ|mulala gwa Shilem|bene Shilem|Abashilemi|Abashilem — aba kuli Shilem, mugala wa Nefutali |
| שְׁלֹמִי | ✓ | Noms propres | Shelomi [Chelomi] | SHELOMÎ|Shelomi — ishe wa Ahihudi, hali abamuderha Ahiudimurhambomûko bwa Aseri |
| שְׁלֻמִיאֵל | ✓ | Noms propres | Sheloumiël [Cheloumiel] | SHELUMÎ’EL|Shelumieli|Shelumiyeli|Shelumiel — mugala wa Tsurishadayimurhambobûko bwa Simeoniomu mango ga Musa |
| שֶׁלֶמְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shèlèmya [Chélémia] | SHELEMYÂ|Shelemiya|Shelemya — bantu banji baligwerhe ery’izînoenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| שֶׁלֶמְיָה-2 | Noms propres | Shèlèmya [Chélémia] | SHELEMYÂ|Shelemiya|Shelemya — ishe wa Yehukalimunyabuhashe omu ka-Nyamuzindaoku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שֶׁלֶמְיָה-3 | Noms propres | Shèlèmya [Chélémia] | SHELEMYÂ|Shelemiya|Shelemya — ishe wa Yiriyamurhambo w’abalanzi ba mwamioku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — mulanzi wa muhangooku ngoma ya Daudi |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — muntu wali amayanka omukazi munyamahangaenyuma z’obujàabw’e Babiloni |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-3 | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — shakulûza wa Yehodimunyabuhashe oku ngoma ya Yehoyakim | |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-4 | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — mugala wa Abdeelimunyabuhashe oku ngoma ya Yehoyakim | |
| שֶׁלֶמְיָהוּ-5 | Noms propres | Shèlèmyahou [Chélémia] | SHELEMYÂHU|Shelemiya|Shelemya — ishe wa Yehukalimunyabuhashe oku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שַׁלְמַן | Noms propres | Shalmân [Chalman] | ShALMAN|Shalmani — mwami w’e Asîriya | |
| שַׁלְמַנְאֶסֶר | ✓ | Noms propres | Salmanasar | SHALMAN’ASARI|Salamanasari|Salmanasari|Shalmanasar — Salmanasar wa V oyomwami omu Asîriya, 726-722 |
| שֵׁלָנִי | Noms propres | Shélanite [Chélanite] | SHELANÎ|wa kuli Shela|mulala gwa Shela|bene Shela — bûko bwa Yuda | |
| שֶׁלֶף | Noms propres | Shèlef [Chélef] | SHÊLEF|Shelefi|Shelefu|Shelef — mugala wa Yoktani, Yoktânwa kuli Sem, rhuderha Semi | |
| שָׁלִשָׁה | ✓ | Noms propres | Shalisha [Chalicha] | SHALISHÂ|Shalisha — cishagala omu lya Efurahimu |
| שִׁלְשָׁה | ✓ | Noms propres | Shilsha [Chilecha] | SHILSHÂ|Shilsha — Shilsa ali mugala wa Tsofahi, Sofahi, Zofahi, Zofa |
| שֵׁלֶשׁ | ✓ | Noms propres | Shélèsh [Chélech] | SHELESH|Sheleshi|Shelesh — mugala wa Helemi, Helembûko bwa Aseri |
| שְׁלֹשׁ קִלְּשׁוֹן | ✓ | Objets réels | fourche | SHELOSH KALSÔN|emishurhi|omushurhi |
| שַׁלְתִּיאֵל | Noms propres | Shaltiel [Chéaltiel] | SHALTIEL|Shaltieli|Shaltiel — mugala wa Yehoyakînishe wa Zorobabelbûko bwa Yuda | |
| שֵׁם | Noms propres | Sem | SHÊM|Shem|Sem|Semi — mugala wa Huhualondana bona Yafet na Ham,Hamu enfarasè emuderha « Cham »Ham kulikuderha, kantu erhi mutu mudurhuhantu h’idurhu, hantu hayôce hashusha amakalamuntu wa mubiri gushusha amakala | |
| שַׁמָּא | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | SHAMÂ|Shama — mugala wa Tsofahi, Zofahi, Sofahi, Sofaw’oku bûko bwa Aseri |
| שֶׁמְאֵבֶר | ✓ | Noms propres | Shèméver [Chéméber] | SHEM’ËVER|SHEM’EBER|shemeberi|Shemeber — mwami w’e Tseboyim, Seboyim, Zeboyimi |
| שִׁמְאָה | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â|Shimea|Shimeya — mugala wa Miklotiw’oku bûko bwa Benyamini |
| שִׁמְאָם | ✓ | Noms propres | Shiméam [Chimam] | SHIME’AM|Shimeam|Shimeyamu — mugala wa Miglotiw’oku bûko bwa Benyamini |
| שַׁמְגַּר | ✓ | Noms propres | Shamgar [Chamgar] | SHAMGAR|Shamgari|Shamgar — mugala wa Anatintwali omu Israheli |
| שֶׁמֶד | ✓ | Noms propres | Shèmed [Chémed] | SHÊMED|Shemedi|Shemed — mugala wa Elipaalicûbaka ca Ono, Lodibûko bwa Benyamini |
| שַׁמָּה-1 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | SHAMÂ|Shama|kashâba|mufahugo|kurhangâla — eryo izino lihanwa mango mabi |
| שַׁמָּה-2 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | SHAMMA|Shama — mugala wa Reweli, Rewelmugala wa Ezau |
| שַׁמָּה-3 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | HAMMA|Shama — mugala wa Isayi, Yesealondana bona Daudibûko bwa Yuda |
| שַׁמָּה-4 | ✓ | Noms propres | Shamma [Chamma] | HAMMA|Shama — mulwi oku ngoma ya DaudiBHS na WLC; mpu w’e Hararhali abaderha mpu w’e Harodabakag’ihamisa bobahushikinye herufi Dalet na Resh, bulya zishushana |
| שַׁמְהוּת | ✓ | Noms propres | Shamhouth [Chamouth] | SHAMHUT|Shamhut|Shamuhutu|Shamhuti — wa bûko bwa Yizramurhambo w’abalwioku ngoma ya Daudi |
| שְׁמוּאֵל-1 | Noms propres | Samuel | SHEMÛ’ÊL|Samweli|Samwel — mugala wa Elkanomulêbiw’oku bûko bwa Levieri izino lidesire « Oyo rhwahunaga, owahunagwa » | |
| שְׁמוּאֵל-2 | Noms propres | Shemouël [Chemouel] | SHEMÛ’ÊL|Samweli|Samwel — mugala wa Amihudimurhambow’oku bûko bwa Simeoni | |
| שְׁמוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Shemouël [Chemouel] | SHEMÛ’ÊL|Samweli|Shemuweli|Samwel — mugala wa Tolaw’oku bûko bwa Isakar |
| שַׁמּוּעַ-1 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוּעַ-2 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוּעַ-3 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוּעַ-4 | ✓ | Noms propres | Shammoua [Chammoua] | SHAMÛW’A|Shamuwa |
| שַׁמּוֹת | ✓ | Noms propres | Shammoth [Chammoth] | SHAMÔT|Shamoti|Shamot — we Harori, Haror |
| שַׁמַּי-1 | ✓ | Noms propres | Shammaï [Chammaï] | SHAMAYI|Shamayi — mugala wa Onam, Onamubûko bwa Yuda |
| שַׁמַּי-2 | ✓ | Noms propres | Shammaï [Chammaï] | SHAMAYI|Shamayi — mugala wa Rêkem, Rekemubûko bwa Yuda |
| שַׁמַּי-3 | Noms propres | Shammaï [Chammaï] | SHAMAYI|Shamayi — mugala wa Meredibûko bwa Yuda | |
| שְׁמִידָע | ✓ | Noms propres | Shemida [Chemida] | SHEMÎDA|Shemida — muntu wa bûko bwa Menashè |
| שְׁמִידָעִי | ✓ | Noms propres | Shemidaïte [Chemidaïte] | SHEMÎDAÎ|Abashemida|bene Shemida|mulala gwa Shemida — bûko bwa Menashè |
| שָׁמִיר-1 | Objets réels | Chamir | SHAMÎR|diama eyo|ibuye lya ngulu ndarhi — diama, hali abayiderha « alimasi » | |
| שָׁמִיר-2 | ✓ | Noms propres | Shamir [Chamir] | SHAMÎR|shamiri|Shamir — mushugimakererhemagangahwa |
| שָׁמִיר-3 | ✓ | Noms propres | Shamir [Chamir] | SHAMÎR|shamiri|Shamir |
| שְׁמִירָמוֹת-1 | ✓ | Noms propres | Shemiramoth [Chemiramoth] | SHEMÎRAMÔT|Shemiramot|shemiramoti — mulevitioku ngoma ya Daudi |
| שְׁמִירָמוֹת-2 | ✓ | Noms propres | Shemiramoth [Chemiramoth] | SHEMÎRÂMÔT|Shemiramot|Shemiramoti — mulevitiw’oku ngoma ya Yehoshafat, rhuderha Yozafati |
| שַׂמְלָה | ✓ | Noms propres | Samla | SAMLÂ|Samla|Samula — mwami w’e Edomu |
| שְׂמָמִית | Faune | lézard | SIMÂMÎT|musherebera|omusherebera|lwirhangula|olwirhangula — Omusherebera nfune egugwarha cikwone omu bwami guyâlukiza, lola Mig 30.28 | |
| שָׁמָע | ✓ | Noms propres | Shama [Chama] | SHAMA’|Shama — mugala wa Hotam, Hotamumulwi oku ngoma ya Daudi |
| שֶׁמַע-1 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| שֶׁמַע-2 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — mwinjikulûza wa Yoheli, Yoel |
| שֶׁמַע-3 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — mugula wa milala y’abantu b’e Ayaloniw’oku bûko bwa Benyamini |
| שֶׁמַע-4 | ✓ | Noms propres | Shèma [Chéma] | SHEMA’|Shema — muguma muli balya 12 bali bakundanyire Nehemiya omu kusomera olubaga akanwa ka Nnâmahanga, Neh 8.4 |
| שְׁמַע | ✓ | Noms propres | Shema [Chema] | SHEMA’|Shema — lugo omu lya Yuda |
| שִׁמְעָא-1 | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chamma] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Yisayi, Yesealondana bona Daudiw’oku buko bwa Yuda |
| שִׁמְעָא-2 | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Daudibûko bwa Yuda |
| שִׁמְעָא-3 | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Uzawa kuli Meraribûko bwa Levi | |
| שִׁמְעָא-4 | Noms propres | Shiméa [Chima] | SHIME’Â’|Shimea|Shimeya — mugala wa Milaelishakulûza wa Asafi, Azafi, Asafw’oku bûko bwa Levi | |
| שִׁמְעָה | Noms propres | Shiméa [Chamma] | SHIME’Â|Shimea|Shimeya — mugala wa Yesayi, Yesebalondana bona Daudimwene wabo Daudi | |
| שְׁמָעָה | ✓ | Noms propres | Shemaa [Chema] | SHEMÂ’Â|Shemâ|Shema — mulwi oku ngoma ya Daudiw’oku bûko bwa Benyamini |
| שִׁמְעוֹן-1 | Noms propres | Siméon | SHIMEÔN|Simeoni|Simoni|Shimeoni — mugala wa Yakobocûbaka c’obûko bwa Simeoni | |
| שִׁמְעוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Siméon [Chimon] | SHIMEÔN|Simoni|Shimeoni|Simeoni — muntu w’oku mulala gwa Harimu, Harim |
| שִׁמְעִי-1 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIMEÎ|Shimeyi|Shimei — mugala wa Gershoni, Gershonbûko bwa Levi | |
| שִׁמְעִי-10 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini | |
| שִׁמְעִי-11 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Gershoniw’oku bûko bwa Levi |
| שִׁמְעִי-12 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mwimbiza omu ka-Nyamuzindaoku ngoma ya Daudi |
| שִׁמְעִי-13 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — w’e Ramamunya-buhasheoku ngoma ya Daudi |
| שִׁמְעִי-14 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — muleviti oku ngoma ya Hezkiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| שִׁמְעִי-15 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — bantu banji baligwerhe eri izînoenyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שִׁמְעִי-16 | ✓ | Noms propres | Shiméa [Chamma] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — shakulûza wa MardokeyoMardokeyo ye wacizagya Abayahudi bali bamayandikirwa okuherêrekezibwa omu bwami bwa Babiloni bwoshi |
| שִׁמְעִי-2 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Geraw’oku bûko bwa Benyamini | |
| שִׁמְעִי-3 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — munyabu-hashe oku ngoma ya Daudi | |
| שִׁמְעִי-4 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Elamunya-buhashe oku lwa Salomoni |
| שִׁמְעִי-5 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Fedayabûko bwa Yuda |
| שִׁמְעִי-6 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Zakur, Zakuruw’oku bûko bwa Simeoni |
| שִׁמְעִי-7 | ✓ | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Gogu, Gogw’oku bûko bwa Rubeni |
| שִׁמְעִי-8 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Libniwa kuli Meraribûko bwa Levi | |
| שִׁמְעִי-9 | Noms propres | Shiméï [Chiméi] | SHIME’Î|Shimeyi|Shimei — mugala wa Yahati, Yahatshakulûza wa Asafw’oku bûko bwa Levi | |
| שְׁמַעְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — muntu wa Nyakasane oku ngoma ya RobowamuShemaya |
| שְׁמַעְיָה-10 | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — bantu banji baligwerhe eri ieînoenyuma w’obujà bw’e Babiloni | |
| שְׁמַעְיָה-11 | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — w’e Nehelammulêbi wa bunywesiomu mango g’omulêbi Yeremiya | |
| שְׁמַעְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — wa kuli Zorobabeliw’oku bûko bwa Yuda |
| שְׁמַעְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mutu w’omu bûko bwa Simeoni |
| שְׁמַעְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Yoel, Yoheliw’oku bûko bwa Rubeni |
| שְׁמַעְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Hashub, Hashubumuleviti enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁמַעְיָה-6 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Galaliishe wa Abdiyasi, Abdiyahu, Abda, muleviti |
| שְׁמַעְיָה-7 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — muleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁמַעְיָה-8 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — mugala wa Obedi-Edomu, Obed-Edommuleviti oku ngoma ya Daudi |
| שְׁמַעְיָה-9 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂ|Shemaya — muleviti oku ngoma ya Hezekiyahun rhuderha Ezekiyasi |
| שְׁמַעְיָהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Shemaya [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu — muntu wa Nyamuzinda |
| שְׁמַעְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu — muleviti oyo |
| שְׁמַעְיָהוּ-3 | ✓ | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu — eri izîno kuli kuderha « Yumvirhiza Nyakasane », « Rhegêra Nyakasane », « Kenga Nyakasane » |
| שְׁמַעְיָהוּ-4 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שְׁמַעְיָהוּ-5 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שְׁמַעְיָהוּ-6 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שְׁמַעְיָהוּ-7 | Noms propres | Shemayahou [Chemaya] | SHEMA’YÂHÛ|Shemaya|Shemayahu | |
| שִׁמְעֹנִי | Noms propres | Siméonite, de Siméon | SHIME’ONÎ|omulala gwa bene Simoni — w’oku bûko bwa Simeoni | |
| שִׁמְעַת | Noms propres | Shiméath [Chiméath] | SHIME’AT|Shimeati — mukazi munya-amoninnina wa Yozabadi, Zabadi, mwambali wa Yoash, mwami omu Yudeya | |
| שִׁמְעָתִים | ✓ | Noms propres | Shiméatite [Chimatite] | SHIME’ÂTÎM|Bashimeya|mula gw’abaleviti b’e Yabesi, Yabets|ba kuli Shimeya |
| שֶׁמֶר-1 | ✓ | Noms propres | Shèmèr [Sémer] | SHËMER|Shemeri|irivayi linali lya cigûshè|kurhindibula|kuja omu malibuko — okunywa idivayi kuhika oshongôze, omu Lul 74(75)9, kuli kuderha okunywa amalibuko kuhika orhacimanyiri oku wabiheka. kurhindibuka:. ¨pu bwo buhane nnamâhanga aha ekolammaligo |
| שֶׁמֶר-2 | Noms propres | Shèmèr [Chémer] | SHÊMER|Shemeri — nn’entondo ya Samâriya oku ngoma ya Omri | |
| שֶׁמֶר-3 | Noms propres | Shèmèr [Chémer] | SHÊMER|Shemeri — mugala wa Mahli, Mahalishakulûza wa Etân, Etânibûko bwa Levi | |
| שֹׁמֵר | Noms propres | Shomér [Chomer] | SHÔMÊR|Shomeri | |
| שִׁמְרוֹן מְראוֹן | ✓ | Noms propres | Shimrôn-Merôn [Chimron-Meron] | SHIMR’ÔN-MERÔN|Shimroni-Meroni — hantu aho, lola Yoz 12.20 |
| שִׁמְרוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Shimrôn [Chimron] | SHIMRÔN|Shimroni|Shimuroni — mugala wa Isakari |
| שִׁמְרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Shimrôn [Chimron] | SHIMRÔN|Shimroni|Shimuroni — lugo |
| שֹׁמְרוֹן | Noms propres | Samarie | SHOMERÔN|SAMÂRIYA|Samariya|Samâriya — lugo omu Israheli emênè | |
| שִׁמְרִי-1 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri — mugala wa Shemaya, Shemaeyabûko bwa Simeoni |
| שִׁמְרִי-2 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri — mulwi oku ngoma ya Daudiishe wa Yadael, Yadaeli |
| שִׁמְרִי-3 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri — wa kulu Merarimuleviti oku ngoma ya Daudi |
| שִׁמְרִי-4 | ✓ | Noms propres | Shimri [Chimri] | SHIMRÎ|Shimri|Shimuri — muleviti oku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| שְׁמַרְיָה | ✓ | Noms propres | Shemarya [Chemaria] | SHEMARIYÂ|Shemariya |
| שְׁמַרְיָהוּ | Noms propres | Shemaryahou [Chemaria] | SHEMARYÂHÛ|Shemaryahu|Shemariya | |
| שִׁמְרִית | ✓ | Noms propres | Shimrith [Chimrith] | SHIMRÎT|Shimeriti |
| שִׁמְרֹנִי | ✓ | Noms propres | Shimronites [TOB]; Chimronite | SHIMRONÎ|wa kuli Shimrôn|wa kuli Shimroni|omulala gw’Abashimroni |
| שֹׁמְרֹנִי | ✓ | Noms propres | Samaritains [Samarie] | SHOMRONÎ|Abanya-Samâriya|abayûbaka e Samâriya |
| שִׁמְרָת | ✓ | Noms propres | Shimrath [Chimrath] | SHIMRAT|Shimrati — mugala wa Shimeyimugula wa milalabûko bwa Benyamini |
| שַׁמְשְׁרַי | ✓ | Noms propres | Shamsheraï [Chamecheraï] | SHAMSHERAYI|Shamsheray|Shamusherayi — mugala wa Yerohammugula wa milalabûko bwa Benyamini |
| שִׁמְשׁוֹן | Noms propres | Samson | SHAMSHÔN|Samusoni — mugala wa Manoahmucîranuzi in Israheli | |
| שֻׁמָתִי | ✓ | Noms propres | Shoumatites [Choumatites] | SHUMATÎ|mulala gwa Shuma|Bashuma|Bene Shuma — mulala gw’e Kiryat-Yearim, Kiriyati-Yearimu |
| שֵׁן | ✓ | Noms propres | La Dent | SHÊN|ibuye|lino — linoElînolino lya njavulinoibuyeSHÊN hali hantu hofi n’e Mispa |
| שִׁנְאָב | ✓ | Noms propres | Shinéav [Chinab] | SHINE’AB|SHINE’AV|Shineabi — mwami w’e Adma |
| שֶׁנְאַצַּר | ✓ | Noms propres | Shènaçar [Chénassar] | SHEN’ATSAR|SHEN’AZAR|Shenasari|Sheazari|Shenatsar |
| שְׂנִיר | Noms propres | Senir | SHENÎR|Sheniri|Shenir — lukere lwa ntondo e mwênè-bushoshôkero bwa Israheli | |
| שִׁנְעָר | Noms propres | Shinéar [Chinéar], Basse-Mésopotamie, Mésopotamie | SHINE’AR|Shineari|Shineyari | |
| שָׂעִיר-1 | Faune | bouc | SÂ’ÎR|cihebe|ecihebe|mpene|empene|mwanahene|omwanahene | |
| שָׂעִיר-2 | ✓ | Êtres | idole, démon (avec une figure de bouc) | SHA’ÎR|nshanga|enshanga|muzimu|abazimu|omuzimu|bihebe — muzimu mubumbe nka cihebemuzimu baharamya omu nshusho y’ecihebe |
| שֵׂעִיר-1 | Noms propres | Séïr [Séir] | SE’ÎR|Seyiri|Seyir — muntubantu lubagahantuntondo omu cihugo ca Edomu | |
| שֵׂעִיר-2 | ✓ | Noms propres | Séïr [Séir] | SE’ÎR|Seyiri|Seyir — hantuntondo ya Seyiri |
| שְׂעִירָה-1 | ✓ | Faune | chèvre | SE’ÎRÂ|empene|mpene|cihebe|ecihebe|mwanahene|omwanahene |
| שְׂעִירָה-2 | ✓ | Noms propres | Séïra [Séira] | SE’ÎRÂ|Seyiri|Seiri|Seyir — hantulugo omu lya Benyamini |
| שַׁעַלְבִּים | Noms propres | Shaalvim [Chaalbim] | SHA’ALBÎM|SAALVÎM|Shaalbimu|Shaalbimi|aha Shaalbimi|shaalbim — lugo omu lya Dani | |
| שַׁעֲלַבִּין | Noms propres | Shaalabbîn [Chaalabin] | SHA’ALBÎNI|Shaalbini|Shaalbin — lugo lw’omu lya Dani | |
| שַׁעַלְבֹּנִי | ✓ | Noms propres | Shaalvonite [de Chaalbon] | SHA’ALBONÎ|Shaalboni|Shalboni — bantu b’e Shaalbîm, Shaalbîn |
| שַׁעֲלִים | ✓ | Noms propres | Shaalim [Chaalim] | SHA’ALÎM|Shaalimu|Shalimu — lunda luguma lw’omu lya Benyaminibishagala by’omu lya Benyamini |
| שַׁעַף-1 | ✓ | Noms propres | Shaaf [Chaaf] | SHA’AF|Shaafu|Shaaf — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| שַׁעַף-2 | ✓ | Noms propres | Shaaf [Chaaf] | SHA’AF|Shaafu|Shaaf — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yudacûbaka c’olugo lwa Madmana |
| שְׂעֹרָה | Flore | orge | SE’ORÂ|ngano|engano|engano y’obwanwa n’ey’omushûshu|ngano ya mushûshu — haba ,vero isharhu zimanyikine bwemêne oku ngano | |
| שְׁעַרְיָה | Noms propres | Shéarya [Chéaria] | SHE’ARYÂ|Sheariya|Shearya — mugala wa Aseli | |
| שַׁעֲרַיִם-1 | ✓ | Noms propres | Shaaraïm [Chaaraïm] | SHA’ARAÎM|Shaarayimi|Shaaraimi|Shaaraim — lugo ly’omu ishwa lya Yuda |
| שַׁעֲרַיִם-2 | ✓ | Noms propres | Shaaraïm [Chaaraïm] | SHA’ARAÎM|Shaarayimi|Shaaraimi|Shaaraim — lugo omu ishwa lya Simeoni |
| שְׂעֹרִים | ✓ | Noms propres | Séorim | SE’ORÎM|Seorimu|seorimi|Seorim — mudâhwaoku ngoma ya Daudi |
| שַׁעֲשְׁגַּז | Noms propres | Shaashgaz [Chaachgaz] | SHA’ASHGAZ|Shaashgazi|Shashagazi|Shashigazi | |
| שְׁפוֹ | ✓ | Noms propres | Shefo [Chefo] | SHEFÔ|Shefo — mugala wa Shobali, mwene Seîr, Seyiri |
| שְׁפוּפָם | Noms propres | Shefoufam [Choufam] | SHEFÛFÂM|Shefufami|Shefufam — mugala wa Belabûko bwa Benyamini | |
| שְׁפוּפָן | ✓ | Noms propres | Shefoufân [Chefoufan] | SHEFÛFÂN|Shefufanu|shefufani|Shefufan — mugala wa belabûko bwa Benyamini |
| שָׁפָט-1 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — mugala wa Horinyênzi, ndolelerezibûko bwa Simeoni |
| שָׁפָט-2 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — ishe w’omulêbi Elisha, Elizeyo |
| שָׁפָט-3 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — wa kuli Zorobabelibûko bwa Yuda |
| שָׁפָט-4 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — muntu w’omu bûko bwa Gadi |
| שָׁפָט-5 | ✓ | Noms propres | Shafath [Chafath] | SHÂFÂT|Shafati|Shafat — mugala wa Adilayimunyabuhashe oku lwa Daudi |
| שְׁפַטְיָה-1 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya — mugala wa Daudieri izîno lidesire: Nyamuzinda ye twa olubanja » |
| שְׁפַטְיָה-2 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SSHEFATIYÂ|Shefatiya — ishe wa Meshulamu, Meshulambûko bwa Benyamini |
| שְׁפַטְיָה-3 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — mugula wa milalaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| שְׁפַטְיָה-4 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — mugula wa milalaw’omu murhwe guderha « Bashizi wa Salomoni’enyuâz’obujà bw’e Babiloni |
| שְׁפַטְיָה-5 | ✓ | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — muntu wa bûko bwa Yuda |
| שְׁפַטְיָה-6 | Noms propres | Shefatya [Chefatia] | SHEFATIYÂ|Shefatiya|Shefatya — mugala wa Matân, Matanimunyabuhasheoku ngoma ya Hezekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שְׁפַטְיָהוּ-1 | Noms propres | Shefatyahou [Chefatia] | SHEFATIYÂHÛ|Shefatiyahu|Shefatiya|Shefatya — mulwi oku lwa Daudi | |
| שְׁפַטְיָהוּ-2 | ✓ | Noms propres | Shefatyahou [Chefatia] | SHEFATIYÂHÛ|Shefatiyahu|Shefatiya|Shefatya — mugala wa Makahimurhambobûko bwa Simeonioku ngoma ya Daudi |
| שְׁפַטְיָהוּ-3 | Noms propres | Shefatyahou [Chefatia] | SHEFATIYÂHÛ|Shefatiyahu|Shefatiya|Shefatya — mugala wa Yehoshafat, Yozafati, mwami omu Yuda | |
| שִׁפְטָן | ✓ | Noms propres | Shiftân [Chiftan] | SHIFTÂN|Shiftani|Shiftan |
| שְׁפִי | ✓ | Noms propres | Shefi [Chefi] | SHEFÎ|bushugunu|hirhondo hirhalikwo lubala|Shefi — mugala wa Shobali, mwene Seîr |
| שֻׁפִּים-1 | ✓ | Noms propres | Shouppim [Chouppim] | SHUPÎM|Shupimu — mugala wa Iri, Irbûko bwa Benyamini |
| שֻׁפִּים-2 | ✓ | Noms propres | Shouppim [Chouppim] | SHUPÎM|Shupimu — mulanzi wa muhangobûko bwa Levioku ngoma ya Daudi |
| שְׁפִיפֹן | ✓ | Faune | vipère | SHPÎFON|igu|njoka |
| שָׁפִיר | Noms propres | Shafir [Chafir] | SHAFÎR|Shafiri|Shafir — lugo omu lya Efurayimu | |
| שָׁפָם | ✓ | Noms propres | Shafam [Chafan] | SHÂFÂN|Shafani|Shafan — muntu wa bûko bwa Gadi |
| שְׁפָם | ✓ | Noms propres | Shefam [Chefam] | SHEFÂM|Shefami|Sefami|Shefam |
| שִׂפְמוֹת | ✓ | Noms propres | Sifemoth [Sifmoth] | SIFEMOT|Sifemoti|sifemot — lugo lw’omu lya Yuda |
| שִׁפְמִי | ✓ | Noms propres | Shifmite [Chefam] | SHIFMÎ|w’e Shefamu|w’e Shefam |
| שָׁפָן-1 | Faune | daman | SHÂFÂN|ngamiya|engamiya | |
| שָׁפָן-2 | Noms propres | Shafân [Chafan] | SHmAFÂN|Shafani — mugala wa Atsaliya, Asaliya, Azaliyamwandisi oku lwa Daudi | |
| שִׁפְעִי | ✓ | Noms propres | Shiféï [Chiféi] | SHIFE’Î|Shifeyi — mugala wa Aloni, Alônw’oku bûko bwa Simeoni |
| שֶׁפֶר | ✓ | Noms propres | Shèfer [Chéfer] | SHÊFER|Sheferi|Seferi|bwinja|lwinjihirizo|SHAFER — shafer eri ntondo Bene Israheli bageragaho kurhenga bujà e Misiri |
| שִׁפְרָה | ✓ | Noms propres | Shifra [Chifra] | SHIFRÂ|bulangale|Shifra|SHIFRÂ — Shifra ali munkwa oburhisa abakazieri izîno kuderha CIRANGASHANA |
| שְׁפַתַּיִם | Objets réels | bivouac | SHIFATAYIM|lugo lw’ebintu|bifumba|cifumba|ecifumba | |
| שַׂק | ✓ | Objets réels | sac (vêtement) | SAK|enshoho|nsholo ya mushangi|nshoho|bishoho|ebishoho bikoyire |
| שָׁקֵד | Flore | amandier [FF 89.90] | SHmAKED|nshisho|enshisho | |
| שִׁקּוּץ | Attributs | abomination, quelque chose de détestable | SHIkÛTS|SHIKÛZ|nnamakobwa|bihenyango|nshanga|buhereko|ibala|muzimu|omuzimu|bukurungu|binyegenyege — kantu kagayisa Nnâmahanga: nshanga n’okurherekêra abazimu | |
| שִׁקְמָה | Flore | sycomore [FF 179.181.182] | SHIKEMÂ|mihumbahumba y’ekabanda|emihumbahumba y’omu lubanda|emikuyu emera e kabanda|emikuyu yakazagimera mmu kabanda|mirhi|emirhi|muhumbahumba|omuhumbahumba | |
| שַׂר-1 | Êtres | chef, prince | SAR|muluzi|murhambo | |
| שַׂר-2 | Êtres | prince (ange) | SAR|nnawirhu|muluzi|malahika|murhambo|omurhambo|abarhambo | |
| שַׂר־סְכִים | Noms propres | Sarsekim [Sar-Sekim] | SAR-SEKÎM|Sarsekimu|Sarsekimi — munyabuhasheoku ngoma ya Nabukadnetsar, Nabukedenezari | |
| שַׂרְאֶצֶר-1 | Noms propres | Sarècèr [Saresser] | SAR’ETSER|Sarezeri|Sareseri|Saretser | |
| שַׂרְאֶצֶר-2 | Noms propres | Sarècèr [Saresser] | SAR’ETSER|Sarezeri|Sareseri|Saretser | |
| שֵׁרֵבְיָה | Noms propres | Shérévya [Chérébia] | SHEREBYÂ|Sherebya|Sherebiya | |
| שֶׂרֶד | Objets réels | craie rouge | SIRED|caki cidukula|mpembà ndukula | |
| שָׂרָה | Noms propres | Sara | SARÂ|muluzinyere|SARÂ|Sara — muka Abrahamuburhanzi muluzi nyere wani, buno akola « Omuluzinyere », lola Murh 17.15 | |
| שְׂרוּג | ✓ | Noms propres | Seroug | SERÛG|Serugi — mugala wa Rewuwa kuli Shem, Shemi, Semi |
| שָׁרוּחֶן | ✓ | Noms propres | Sharouhèn [Charouen] | SHARÛHEN|Sharuheni|Sharuhen — lugo omu lya Simeoni |
| שָׁרוֹן-1 | Noms propres | Sharôn [Saron] | SHÂRÔN|Sharoni|Sharon — lubanda luba luhunyanja ya Mediteranné, kwo kuderha « NYANJA Y’EKARHÎ » ka AZIYA, AFRIKA na BULAYA. Omu kiswahili, bayiderha « BAHARI YA KATI » | |
| שָׁרוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Sharôn [Saron] | SHÂRÔN|Sharoni|Sharon — handi hantu omu lya Gadi |
| שָׁרוֹנִי | ✓ | Noms propres | Sharonite [de Saron] | SHÂRÔNÎ|w’e Sharoni|muntu w’e Sharoni|munya-Sharoni |
| שֶׂרַח | ✓ | Noms propres | Sèrah [Séra] | SERAH|Serah|Serahi — mwâli wa Aseri |
| שִׁרְטַי | ✓ | Noms propres | Shitraï [Chitraï] | SHIRTAYI|SHITRAYI |
| שָׂרַי | ✓ | Noms propres | Saraï | SARAYI|Sarayi — izino lya Sara muka Abrahamu, embere Nnâmahanga alihingûle. |
| שָׁרָי | ✓ | Noms propres | Sharaï [Charaï] | SHARAY|Sharayi — muntu wali amayanka omukazi munyamahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שָׂרִיג | Flore | vigne [FF 188-190] | SARÎG|muzabibu|omuzabibu|lukoma lwa mizabibu|ishwa | |
| שָׂרִיד | ✓ | Noms propres | Sarid | SARÎD|owafulumusire|orhacifire|SARÎD|Saridi — hantu h’omu lya Zabuloni |
| שְׂרָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mwandisi oku ngoma ya Daudi |
| שְׂרָיָה-2 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Azariyamudâhwa mukuluoku ngoma ya Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שְׂרָיָה-3 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Tahumet, Tahumetimurhambo wa basirika b’e Yudaomu mango g’obujà bw’e Babiloni | |
| שְׂרָיָה-4 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Hilkiyamudâhwaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שְׂרָיָה-5 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Kenazbûko bwa Yuda |
| שְׂרָיָה-6 | ✓ | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Azieli, Atsieli, Asiyelibûko bwa Simeoni |
| שְׂרָיָה-7 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — banji baligwerhe eri izînoenyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שְׂרָיָה-8 | Noms propres | Seraya | SERÂYÂ|Seraya — mugala wa Neriyamunyabuhasheoku ngoma Sedekiyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| שְׂרָיָהוּ | Noms propres | Serayahou [Seraya] | SERÂYÂHÛ|Serayahu|Seraya — mugala wa Azrielmunyabuhashe oku lwa Yehoyakîm | |
| שִׂרְיוֹן | Noms propres | mont Hermon, Siryôn [Sirion] | SIRYÔN|Hermoni|Siryoni — kwo ab’e Sidoni baderha Hermoni ntyo | |
| שָׂרָף-1 | Faune | serpent, vipère | SÂRÂF|njoka|enjoka|igù | |
| שָׂרָף-2 | Êtres | séraphin | SÂRÂF|serafi|baserafi — muntu oyo, womu bûko bwa Yuda | |
| שָׂרָף-3 | ✓ | Noms propres | Saraf | SÂRÂF|Sarafi|Saraf — muntu oyo w’omu bûko bwa Yuda |
| שֶׁרֶץ | Faune | petits animaux | SHËRETS|SHÊREZ|ngasi kazine|rhusimba rhutyarhutya|nsimba|ensimba|ebinyagâsi|binyagâsi|cinyagâsi|ecinyagâsi|kantu kacibulula|ebintu bibulula enda|hinyagâsi | |
| שֹׂרֵק-1 | Flore | vigne (de valeur) | SOREK|muzabibu gwa nkwi n’amishi|muzabibu mwinja | |
| שֹׂרֵק-2 | ✓ | Noms propres | Soreq [Sorec] | SORËK|Soreki — hantukabanda ka Soreki |
| שֹׂרֵקָה | ✓ | Flore | vigne | SORÊKÂ|muzabibu|omuzabibu |
| שָׁרָר | ✓ | Noms propres | Sharar [Charar] | SHÂRÂR|Sharari — ishe wa Ahiyamu, Ahiammulwi oku lwa Daudi |
| שֶׁרֶשׁ | ✓ | Noms propres | Shèresh [Chérech] | SHÊRESH|Shereshi — ishe wa Makir, Makiri, Makirobûko bwa Menashè |
| שֵׁשְׁבַּצַּר | ✓ | Noms propres | Sheshbaçar [Chèchebassar] | SHESHBATSAR|Sheshebasari|Sheshbazari|Sebasari |
| שָׁשַׁי | ✓ | Noms propres | Shashaï [Chachaï] | SHASHAYI|Shashayi — muntu waliamayanka omukazi munyamahangaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| שֵׁשַׁי | ✓ | Noms propres | Shéshaï [Chéchaï] | SHESHAYI|Sheshayi|mukalarhu — wa kuli Anaki |
| שֵׁשַׁךְ | Noms propres | Shéshak [Chéchak] | SHESHAK|Sheskaki|Sheshak — lugo lw’omu Mezopotamiya | |
| שֵׁשָׁן | ✓ | Noms propres | Shéshân [Chéchan] | SHESHÂN|Sheshani — wa kuli Yerahmeyeli, Yerahmeelibûko bwa Yuda |
| שָׁשָׁק | Noms propres | Shashaq [Chachac] | SHÂSHÂK|Shashaki|Shashak — mugala wa Beriyamugula wa milalabûko bwa benyamini | |
| שֵׁשׁ | Objets réels | six, soixante, marbre, lin | SHESH|ndarhu|makumi gali ndarhu|cirabuye ciru|cirabuye ceru|cirabuye|citâni|citâni c’e Misiri|ecitâni|ecitàni | |
| שֵׁת-1 | ✓ | Noms propres | Seth | SHET|Seti|Set|Shet|ebyaciyisha|nteberhebe — mugala wa Adamu |
| שֵׁת-2 | ✓ | Noms propres | Seth, les nomades | SHET|babunga|bakahûka|Seti|Sheti |
| שְׁתִי | ✓ | Objets réels | genre de texture, le boire | SHETÎ|mwambalo|omwambalo|cinyôbwa|ndalwe|eca-amamvu |
| שֵׁתָר | Noms propres | Shétar [Chétar] | SHETAR|Shetari — muhanûzi wa mwami Asuerusi | |
| שׁבע | Rituels | jurer | SHB’|kucigasha|Ocigashage buno oku izino lya Nyamuzinda|ncîgashire|ahôla ho bombi bacîgashiraga|nakulahiriza|anandaganya n’endahiro|anacigashira olwo lubanja|andahirize|acîgasha|ndagâno|nasêza n’erya ndagâno | |
| שׁוּבָאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Shouvaël [Choubaël] | SHÛBÂ’ÊL|Shubaeli|Shubaheli|Shuvael — mugala wa Gershomimurhambobûko bwa Levi |
| שׁוּבָאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Shouvaël [Choubaël] | SHÛBÂ’ÊL|Shubaeli|Shubaheli|Shuvael — mugala wa Hemanimwimbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku ngoma ya Daudi |
| שׁוֹבָב-1 | Noms propres | Shovav [Chobab] | SHOVAV|SHOBAB|ntwika-buyemere|mugoma — mugala wa Daudi muli balya baburhiragwa aha Yeruzalemu | |
| שׁוֹבָב-2 | Noms propres | Shovav [Chobab] | SHOVAV|SHOBAB|ntwika-buyemere|mugoma — mugala wa Daudibûko bwa Yuda | |
| שׁוֹבַךְ | ✓ | Noms propres | Shovak [Chobak] | SHOVAK|SHOBAK|Shobaka — murhambo wa basirika ba Hadadezeri, mwami w’e Tsoba, Soba |
| שׁוֹבָל-1 | ✓ | Noms propres | Shoval [Chobal] | SHÔVAL|SHÔBAL|Shobali — mugala wa Sheîr, Seîr |
| שׁוֹבָל-2 | ✓ | Noms propres | Shoval [Chobal] | SHÔVAL|SHÔBAL|Shobali — wa kuli Kalebubûko bwa Yudacûbaka ca Kiryat-Yearim |
| שׁוֹבֵק | Noms propres | Shovéq [Chobec] | SHÔVEK|Shovek|Shobeki — murhamboenyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| שׁוּחַ | ✓ | Noms propres | Shouah [Choua] | SHÛAH|Shuwahi|Shûah |
| שׁוּחָה | ✓ | Noms propres | Shouha [Chouha] | SHÛHÂ|Shuha|iriba|cirhenga|SHÛHÂ|muntu — bûko bwa Yuda |
| שׁוּחִי | Noms propres | Shouah [Chouha] | SHÛHÎ|wa kuli SHÛAH|Shuwahi|Shuwa | |
| שׁוּחָם | ✓ | Noms propres | Shouham [Chouham] | SHÛHAM|Shuhami — muntu wa bûko bwwa Dani oyo |
| שׁוּחָמִי | Noms propres | Shouhamites [de Chouham] | SHÛHÂMî|wa kuli Shuhami|bene Shuhami|Shuhami|Shuham | |
| שׁוֹטֵר | Êtres | officier | SHÔTER|abarhambo|murhambo|omurhambo | |
| שׁוּלַמִּית | Noms propres | Sulamite | SHÛLAMÎT|w’e SULEM|w’e SUNEM — mukazi w’e Sunem wajaga emw’omulêbi oku lwa Elisha | |
| שׁוּמִים | ✓ | Flore | ail | SHÛMÎM|tunguru sumu|matunguru makali|bapwaro |
| שׁוֹמֵר | Noms propres | Shomér [Chémer] | SHÔMER|Shomeri | |
| שׁוּנִי-1 | Noms propres | Shouni [Chouni] | SHUNÎ|Shuni — mugala wa Gadi | |
| שׁוּנִי-2 | ✓ | Noms propres | Shouni [Chouni] | SHÛNÎ|Abashuni|mulala gwa Shuni|wa kuli Shuni — mugala wa Gadi |
| שׁוּנֵם | ✓ | Noms propres | Shounem [Chounem] | SHÛNEM|Shunemi|Shunemu — lugo omu lya Isakari |
| שׁוּנַמִּית | Noms propres | Shounamite [Chounem] | SHÛNEMÎT|mukazi w’e Shunemi | |
| שׁוּעַ | ✓ | Noms propres | Shoua [Choua] | SHÛ’A|Shuwa |
| שׁוֹעַ | Noms propres | Shoa [Choa] | SHÔ’A|kuholola olubaga|kuherêrekera|buherêrekere | |
| שׁוּעָא | ✓ | Noms propres | Shoua [Choua] | SHÛ’Â’|Shuwa — mwâli wa Heberi, Heberw’oku bûko bwa Aseri |
| שׁוּעָל-1 | Faune | renard, chacal | SHÛ’ÂL|banyambwe|nyambwe|bunyambwe | |
| שׁוּעָל-2 | Noms propres | Shoual [Choual] | SHÛAL|Shwala|Shuwali — lunda lwa cihugoomu ishwa lya Benyamini | |
| שׁוּעָל-3 | ✓ | Noms propres | Shoual [Choual] | SHÛ’AL|Shuwali|Shwala — mugala wa Zofa, Tsofa, Sofabûko bwa Aseri |
| שׁוֹפַךְ | ✓ | Noms propres | Shofak [Chofak] | SHÔFAK|Shofaki|Shofak — murhambo wa murhwe gwa Hadadezeri, mwami w’e Soba, Tsoba |
| שׁוּפָמִי | ✓ | Noms propres | Shoufamite [Choufamite] | SHÛFAMÎ|Abashufami|Ba kuli Shefufam|ba kuli Shufam — bûko bwa Benyamini |
| שׁוּר | ✓ | Noms propres | Shour [Chour] | SHÛR|shuru|Shur — hantu aho |
| שׁוֹר | Faune | bœuf, taureau, vache, veau, viande, animal | SHÔR|empânzi|mpânzi|mpanzi|empanzi|nkâfu|enkâfu|enyama|nyama|cîntu|ecîntu — nkafumpanzikaninanyamacintu | |
| שׁוּשַׁן-1 | Flore | lis | SHÛSHAN|lisi | |
| שׁוּשַׁן-2 | Noms propres | Suse | SHÛSHAN|aha Suza|Suza|Shushani — lugo, karhwa-bwami bwa Abapersi | |
| שׁוּתֶלַח-1 | ✓ | Noms propres | Shoutèlah [Choutéla] | SHÛTELAH|Shutelahi|Sutela|Shutela |
| שׁוּתֶלַח-2 | ✓ | Noms propres | Shoutèlah [Choutéla] | SHÛTELAH|Shutelahi|Sutela|Shutela — mugala wa Zabadibûko bwa Efurahimu |
| שׁוּתַלְחִי | ✓ | Noms propres | Shoutalhite [Choutélaïte] | SHÛTALHÎ|omulala gwa Abasutela|omulala gwa Abashutela|Bene Shutelah — mugala wa Efurayimu |
| תְּאוֹ | Faune | antilope | TEÔ|THEÔ|kashafu|akashafu|mbogo | |
| תְּאֵנָה | Flore | figuier, figue | TE’ÊNÂ|THE’ÊNÂ|mulehe|omulehe|milehe|emilehe|emitini|mutini|omutini|mutudu — mutudu ci gundigundi kwoki | |
| תַּאֲנַת שִׁלֹה | ✓ | Noms propres | Taanath-Silo | TA’ANAT-SHILO|THA’ANAT-SHILO|Taanat-Shilo|Tanati-Silo — lugo lw’omu lya Efurayimu |
| תַּאְרֵעַ | ✓ | Noms propres | Taréa | TA’REA|THA’REA|Tareya — Tareyamugala wa Mika |
| תְּאַשּׁוּר | Flore | cyprès | TEeAMÛR|THE’AMÛR|murhi nsindani|ensindani|cibereshi | |
| תְּבוּנָה | Attributs | compréhension | TEBÛNÂ|THEBÛNÂ|obumanye|oburhimanya|makengu|bulenga | |
| תָּבוֹר-1 | Noms propres | Tabor | TÂBÔR|THÂBÔR|Tabor|Tabora — lugo lwa baleviti omu lya Zabuloni | |
| תָּבוֹר-2 | Noms propres | Tabor | TÂBÔR|THÂBÔR|Tabora|Tabor — ntondo y’omu lya Nefutali | |
| תִּבְנִי | ✓ | Noms propres | Tivni [Tibni] | TIVNÎ|THIVNÎ|Tivni|Tibuni — mugala wa Ginatimwami w’omu Israheli omu 885-880 |
| תַּבְעֵרָה | ✓ | Noms propres | Taveéra [Tabéra] | TAB’ÊRÂ|THAV’ËRÂ|Tavera|Tabera — hantu bene Israheli bageraga kurhenga bujàa bw’e Misiri |
| תֵּבֵץ | ✓ | Noms propres | Tévéç [Tébès] | TÊBÊTS|THÊVÊTS|Tebesi|Tebezi — lugo hofi Shikem |
| תִּגְלַת פִּלְאֶסֶר | ✓ | Noms propres | Tiglath-Piléser [Téglath-Phalasar] | TIGLAT-PILESER|THIGLAT-PIL’ESER|Tiglati-Pileseri — mwami w’e Asîriya 744-727mango g’obulêbi burhanzi bwa Izaya |
| תֹּגַרְמָה | Noms propres | Togarma | TOGARMA|THOGARMA|Togarma — mugala wa Gomeri | |
| תִּדְהָר | Flore | sapin | TIDEHAR|THIDENAR|ensindani-kanabukere|kanabukere|ensindani | |
| תַּדְמֹר | ✓ | Noms propres | Tadmor, Tamar | TADMOR|TAMAR|THADMOR|THAMAR|Tamari|Tadimori |
| תִּדְעָל | ✓ | Noms propres | Tidéal [Tidal] | TID’AL|THID’ÂL|Tideali|Tidali|Tideal|Tidal |
| תּוּבַל | Noms propres | Toubal | TÛBAL|THÛBAL|Tubali|Tubal — mugala wa Yafet, Yafetimwinjikulu wa NuhuBamwîshe, hali Ham,Hamu, Abanfransa baderha Cham, hali Shem, Semi. Yafet, Ham na Shem balondana. ?pu bo balumizize iburha lyabo omu igulu enyuma w’e cihonzi cikali, lola Murh 7-10. | |
| תּוּבַל קַיִן | ✓ | Noms propres | Toubal-Caïn | TÛBAL-KAYIN|THÛBAL-KAYIN|Tubalkayini — mugala wa Lemeki, Lamekiwa kuli Kayini |
| תּוֹדָה | Attributs | louange, choeur | TÔDÂ|THÔDÂ|bukuze|lwitakiro|cigamba ca bimbiza|enterekêro y’okuvuga omunkwa|nterekero y’okukuza Nnâmahanga — omu Israheli wa buno kurhenga 1948, nk’omuntu avuga owabo omunkwa anaderhe mpu: »TODÂ », « TODÂ RABÂ », kuli kuderha « KWOKWO », KWOKWO BWENÊNE » | |
| תּוֹחַ | ✓ | Noms propres | Toah [Toa] | TÔAH|THÔAH|Towah|enterekêro|nterekêro|enterekêro z’embâgwa |
| תּוֹלַד | ✓ | Noms propres | Tolad | TÔLAD|THÔLAD|Toladi — hantu omu lya Simeoni |
| תּוֹלָע-1 | ✓ | Noms propres | Tola | TÔLA’|THÔLÂ’|Tola — mugala wa Iskari |
| תּוֹלָע-2 | ✓ | Noms propres | Tola | TÔLA|THÔLÂ’|Tola — mugala wa Puwamucîranuzi w’omu Israheli (1126-1103) |
| תּוֹלֵעָה, תּוֹלַעַת | Faune | ver, vermine, vermisseau, chenille | TÔLÂ’|THÔLÂ’|TÔL|emivunyu|mivunyu|muvunyu|omuvunyu|cisholero|ecishôlero|bishôlero|ebishôlero|mushwa|omushwa|kashôlero | |
| תּוֹלָעִי | ✓ | Noms propres | Tolaïte | TÔLA’Î|THÔLÂ’Î|omulala gw’Abatolati|bene Tola|mulala gw’Abatola — ba kuli Tolaw’oku bûko bwa Isakari |
| תּוֹעֵבָה | Attributs | horreur, abomination | TÔ’ÊVÂ|THÔ’ÊVÂ|TÔ’ÊBÂ|THÔ’ÊBÂ|cihemu|bishologorhine|bihenyango|kuhemuka|Abanyamisiri barhabona oku bangere|kurhabona oku | |
| תּוֹר | Faune | tourterelle, pigeon | TÔR|THÔR|empinga|mpinga|mpingà|ngukûku|engûku|ngûkù | |
| תּוֹשָׁב | Êtres | séjour, étranger | TÔSHAV|THÔSHÂV|mubunga|omubunga|cigolo|ecigolo | |
| תּוּשִׁיָּה | Attributs | saine sagesse | TÛSHIYÂ|THÛSHIYÂ|burhimanya | |
| תַּזְנוּת | Attributs | fornication | TAZENÛT|THAZENÛT|kucîhemula|wahâna eby’amasima gawe emwa ngasi wakanagere|okuhâna omubiri gwawe emwa ngasi wagera|kuhemuka|bahemusi — n’okurherek$era abazimu kuli kuhemukira Nyamuzinda | |
| תַּחְבּוּלָה | Attributs | conseils | TAHBÛLÂ|THAHBÛLÂ|ihano|mahano|amahano | |
| תֹּחוּ | ✓ | Noms propres | Tohou | TOHÛ|THOHÛ|Tohu — mugala wa Zufu, Zufi, Tsufshakulûza wa Samwelibûko bwa Levi |
| תַּחְכְּמֹנִי | ✓ | Noms propres | Tahkemonite [Hakmonite] | TAHKEMONÎ|THAHKEMONÎ|w’e Tahkimon|Tahakimoni|munya-Tahkimoni|mutahkimoni |
| תַּחְמָס | ✓ | Faune | type de hibou [FF 59.61] | TAHMÂS|THAHMÂS|cinkongoro|ecinkongoro|bûko bwa cirifufu|nyamulobo |
| תַּחַן | ✓ | Noms propres | Tahân [Tahan] | TAHAN|THAHAN|Tahan|Tahani |
| תְּחִנָּה-1 | Attributs | supplication | TEHINÂ|THEHINÂ|omusengero|musengero|misengero|emisengero|kushenga | |
| תְּחִנָּה-2 | ✓ | Noms propres | Tehinna | TEHINÂ|THEHINÂ|Tehina |
| תַּחֲנוּן | Attributs | supplication | TAHANÛN|THAHANÛN|musengero|omusengero|misengero|mayingingo|kuyinginga|kusengera|kuhûna|ensengero | |
| תַּחֲנִי | ✓ | Noms propres | Tahanite | TAHANÎ|THAHANÎ|omulala gw’Abatahani — wa kuli Tahanw’oku bûko bwa Efurayimu |
| תַּחְפַּנְחֵס | Noms propres | Daphné [Tapanès] | TANPANHES|THANPANHES|DAFNE|TAPANES|Dafnè|Dafne — lugo lw’omu Misiri | |
| תַּחְפְּנֵיס | ✓ | Noms propres | Tahpenès [Tapenès] | TAHPENÎS|THAHPENÎS|Tahibnesi — mwamikazi w’omu Misiri |
| תַּחְרֵעַ | ✓ | Noms propres | Tahréa [Taréa] | TAHRE’A|THAHRE’A|Tahrea|Tareya — mugala wa Mika |
| תַּחַשׁ-1 | Faune | dauphin, marsouin, blaireau | TAHASH|THAHASH|ebigoho|ecigoho|cigoho|bigoho | |
| תַּחַשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Tahash [Tahach] | TAHASH|THAHASH|Tahasha|Tahash — mugala wa Nahor, Nahori |
| תַּחַת-1 | ✓ | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata — hantu bene Israheli bageraga kurhenga omu bujà bw’e Misiri |
| תַּחַת-2 | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata — mugala wa Asîri, Asîrwa kuli Kehatishakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi | |
| תַּחַת-3 | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata — mugala wa Bered, Berediw’oku bûko bwa Efurayimu | |
| תַּחַת-4 | ✓ | Noms propres | Tahath | TAHAT|THAHATH|Tahata|Tahati — mugala wa Eleadaw’oku bûko bwa Efurahimu |
| תִּילוֹן | ✓ | Noms propres | Tilôn [Tilon] | TÎLÔN|THÎLÔN|Tiloni|Tilon — mugala wa Simoniw’oku bûko bwa Yuda |
| תֵּימָא | Noms propres | Téma | TÊMÂ’|THÊMÂ’|Tema — mugala wa Ismaeliizîno lya cihugo n’abayûbakamwo | |
| תֵּימָן-1 | Noms propres | Témân [Téman] | TÊMAN|THÊMÂN|Temani|e mukondwè|ifô|mpûsi y’e mukondwè | |
| תֵּימָן-2 | ✓ | Noms propres | Témân [Téman] | TÊMÂN|THÊMÂN|Temani — mugala wa Elifazi, Elifaz, mwene Ezaulubaga n’ishwa biderhwa Temani |
| תֵּימָנִי | Noms propres | Témanites [de Téman] | TÊMÂNÎ|THÊMÂNÎ|mulala gw’Abatemaniti|mulala gwa Batemani|cihugo ca Abatemaniti|abayûbaka e Temani | |
| תֵּימְנִי | ✓ | Noms propres | Témanites [Temni] | TÊMANÎ|THÊMÂNÎ|Temani — mugala wa Ashhuri, Ashehuru, Ashehurw’oku bûko bwa Yuda |
| תִּיצִי | ✓ | Noms propres | Ticite [de Tis] | TÎTSÎ|THÎTSÎ|TISI|Titsi|Tisi — muntu w’e Titsi, Tisi |
| תִּירְיָא | ✓ | Noms propres | Tiria | TÎRYÂ’|THÎRYÂ’|Tirya — mugala wa Yehaleleeli,Yehaleleeli |
| תִּירָס | ✓ | Noms propres | Tirâs [Tiras] | TÎRÂS|THÎRÂS|Tirasi|Tiras — mugala wa Yafetmwinjikulu Nuhu |
| תַּיִשׁ | Faune | bouc | TAYISH|THAYISH|ebihebe|ecihebe|cihebe|bihebe | |
| תֻּכִּי | ✓ | Faune | singe, paon | TÛBÎ|THÛBÎ|encima|ncima|enduku|nduku |
| תֹּכֶן | ✓ | Noms propres | Tokèn [Token] | TOKÊN|THOKHÊN|Tokeni — hantu omu ishwa lya Simeoni |
| תֵּל אָבִיב | Noms propres | Tel-Aviv [Tel-Abib] | TEL-AVÎV|THEL-AVÎV|Tel-Abibu — hantu hofi n’olwîshi Kebar, Kebariomu BabiloniIsraheli w’om 1948 ayirisire akarhwa-bwami k’ecihugo izîno Tel-Aviv, kuli kuderha EYALI NSHANDALE YA BIGÛKA YAMAYÂSA OBWASO | |
| תֵּל חַרְשָׁא | ✓ | Noms propres | Tel-Harsha [Tel-Harcha] | TEL-HARSHÂ’|THEL-HARSHÂ’|Tel-Harsha |
| תֵּל מֶלַח | ✓ | Noms propres | Tel-Mèlah [Tel-Méla] | TêL-MELAH|THÊL-MELAH|Tel-Mela|Tel-Melahi — habtu aho |
| תְּלַאשָּׂר | Noms propres | Telassar | TELASAR|THELASAR|Telasari|Telasar — cihugocanyagagwa, carhôlwa n’omwami w’e Asîriya | |
| תִּלְגַּת פִּלְנְאֶסֶר | Noms propres | Tilgath-Pilnéser [Téglath-Phalasar] | TILGAT-PILN’ESER|THILGAT-PILN’ESER|TEGLAT-FALASAR|THEGLAT-FALASAR|Teglati-Falasari|Tiglati-Falasari | |
| תֶּלַח | ✓ | Noms propres | Tèlah [Téla] | THELAH|TELAH|Telahi|Tela — mugala wa RESHEFshakulûza wa Yozwèw’oku bûko bwa Efurayimu |
| תַּלְמַי-1 | Noms propres | Talmaï | TALMAY|THALMAY|mukalarhu — mukalarhuwa kuli Anaki | |
| תַּלְמַי-2 | ✓ | Noms propres | Talmaï | TALMAYI|THALMAY|Talmayi|Talamayi — mwami w’e Geshur |
| תְּלַשָּׂר | Noms propres | Telassar [Télassar] | TELASAR|THELESAR|Telasari — cihugo ^wami w’e Asîriya anyagaga anacishubana | |
| תַּמּוּז | Noms propres | Tammouz | TAMÛZ|THAMÛZ|Tamuzi|Tamuz — muzimu w’e Mezopotamiya | |
| תֶּמַח | ✓ | Noms propres | Tamah [Téma] | TEMAH|THEMAH|Tema|Tama|Temahi — murhambo wa milalamurhumisi omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| תָּמִים | Attributs | juste, parfait, intègrale | TAMÎM|THAMÎM|mushinganyanya|mwimâna|nta ishembo|mwîmâna|mwimana|orhalikwo izâbyo|zirhalikwo izâbyo|erhalikwo ishembo|erhahiraga ishembo | |
| תמם | Attributs | se montrer parfait, accomplir | TMM|THMM|kuba na kuciyerekana mushinganyanya|kuyukiriza|kumalirwa|zarhuhwerîre|zarhuhwerire|kuhika oku buzinda|kuhika|boshi|cacîkwa | |
| תִּמְנָה-1 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ|THIMNÂ|Timuna|Timna — lugo omu ishwa lya Yuda |
| תִּמְנָה-2 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ|THIMNÂ|Timna|Timuna — lundi lugo omu ishwa lya Dani |
| תִּמְנִי | ✓ | Noms propres | Timnite [Timna] | TIMNÎ|THIMNÎ|w’e Timna|Timniti |
| תִּמְנָע-1 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNA|THIMNA|Timna|Timuna — ciherula ca Elifaz mugala wa Ezau |
| תִּמְנָע-2 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ’|THIMNÂ’|Timuna|Timna — mwâli wabo Lotani, Lotân mugala wa Sheyiri |
| תִּמְנָע-3 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ’|THIMNÂ’|Timna|Timuna — mugala wa Elifaz mwene Ezau |
| תִּמְנָע-4 | ✓ | Noms propres | Timna | TIMNÂ’|THIMNÂ’|Timna|timuna — murhambo w’e Edomu |
| תִּמְנַת חֶרֶס | ✓ | Noms propres | Timnath-Hèrès [Timnath-Hérès] | TIMNÂT-HÊRES|THIMNÂTH-HÊRES|Timnati-Heresi|Timnati-Hêres — lugo omu lya Efurayimu |
| תִּמְנַת סֶרַח | ✓ | Noms propres | Timnath-Sèrah [Timnath-Séra] | TIMNAT-SERAH|THIMNÂTH-SERAH|Timnati-Serahi|Timnat-Serah — lugo omu ishwa lya Efurayimu |
| תָּמָר-1 | Flore | palmier, dattier, palmier-dattier | TÂMÂR|THÂMÂR|mabô|ibô|mabò|ibò|amabô | |
| תָּמָר-2 | ✓ | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamara|Tamari|Tamar — muka Eri, mwene Yuda wa Yakobonnina wa Perets bona Zera |
| תָּמָר-3 | ✓ | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamara|Tamari — wâli wa Daudi |
| תָּמָר-4 | ✓ | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamari|Tamara — mâli wa Absalomu |
| תָּמָר-5 | Noms propres | Tamar | TÂMÂR|THÂMÂR|Tamari|Tamara — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| תֹּמֶר | Flore | palmier dattier | TOMER|THOMER|ibô ly’omu bihugo by’ecumwe|ibô|mabo | |
| תַּן | Faune | chacal, Dragon | TAN|THAN|nyambwe|nkuba-joka|banyambwe | |
| תְּנוּפָה | Rituels | agiter [la main devant Dieu] | TINÛFÂ|THINÛFÂ|kuzunguza okuboko embere za Nyamuzinda|nterekêro ya kulengezibwa n’okuzunguzibwa|okâgulengeza n’okuguzunguza|omushaya gw’okulengezibwa n’okuzunguzibwa|rhulya bànalilonzize okurhûla Nyakasane.|masholo gakàgilerhwa ntûlo|ntûlo|byarhûlwa Nyakasane|nterekêro yamogwa|enterekêro y’okumogamoga|nterekêro yamogamogwa|akabimogamoga|kuyimogamoga|kumogamogwa|Anabimogamogera|enterekêro y’okumolekwa n’okuyinamulirwa|emihuli y’okuhêreza Nyakasane|nterekêro y’okumolekwa Nyakasane|byanarhûlwa Nyakasane|gwamamogamogwa|yakumogamoga|abadundira okuboko|azunguza okuboko|mushaya bamogamoga | |
| תַּנְחֻמֶת | Noms propres | Tanhoumeth [Tanehoumeth] | TANHUMET|THANHUMETH|Tanhumeti|tanehumeti|Tanhumet — ishe wa Serayamurhambi w’omurhwe gwa Yudaomu mango g’obujà bw’e Babiloni | |
| תַּנִּין-1 | Faune | serpent | TANÎN|THANÎN|njoka|enjoka|wanjoka|mpiri|empiri | |
| תַּנִּין-2 | Faune | monstre marin, dragon marin, crocodile | TANÎN|THANÎN|abasimba banenene b’omu nyanja|ciryanyi c’omu nyânja|nkuba-joka|enkuba-joka y’omu nyanja|mamba omu kiswahili|Dragoni|enjoka | |
| תִּנְשֶׁמֶת-1 | ✓ | Faune | chouette, effraie [FF 15.51.55.61] | TANSHÊMET|THANSHÊMETH|cirifufu|cigukuma mweru |
| תִּנְשֶׁמֶת-2 | ✓ | Faune | caméléon | TANSHÊMET|THANSHÊMETH|lumve |
| תֹּעוּ | ✓ | Noms propres | Toou | TOÛ|THOÛ|Tou — mwami w’e Hamati, Hamat |
| תֹּעִי | ✓ | Noms propres | Toï [Toou] | TO’Î|THO’Î|Toî|Tou — naye mwami w’e Hamati |
| תַּעְנַךְ | Noms propres | Taanak | TA’NAK|THA’NAKH|Tanaki — lugo lw’omu ishwa lya Menashè | |
| תַּעַר-1 | Objets réels | couteau, gaine, fourreau | TA’AR|THA’AR|olugembe|lugembe|lûba|olûbaa|kere|akere | |
| תַּעַר-2 | Objets réels | couteau, gaine, fourreau | TA’AR|THA’AR|kere|akere|lugembe|olugembe|lûba|olûba|elûba | |
| תַּפּוּחַ-1 | Flore | abricot, pomme | TAPÛAH|THAPÛAH|irehe lya masholo|mulehe | |
| תַּפּוּחַ-2 | Noms propres | Tappouah [Tappoua] | TAPÛAH|THAPÛAH|Tapuaha — hantu omu ishwa lya Yuda | |
| תַּפּוּחַ-3 | ✓ | Noms propres | Tappouah [Tappoua] | TAPÛAH|THAPÛAH|Tapuaha|Tapuwa |
| תָּפֵל | Objets réels | nourriture insipide | TAFÊL|THAFÊL|biryo birhabaya izu|biryo bisheshu|marha ga mpembà|bunywesi|obunywesi|irêba ly’obunywesi|burhebanyi | |
| תֹּפֶל | ✓ | Noms propres | Tofel | TOFÊL|THOFÊL|Tofeli — hantu h’omu Edomu |
| תִּפְסַח-1 | Noms propres | Tifsah [Tifsa] | TIFSAH|THIFSAH|Tifusahi|Tifsah|Tifsa|Tifusa | |
| תִּפְסַח-2 | ✓ | Noms propres | Tifsah [Tifsa] | TIFSAH|THIFSAH|Tifsah|Tifsahi|Tifsaha |
| תֹּפֶת | Noms propres | Tafeth [Tofeth] | TOFET|THOFETH|TAFET|THAFETH|Tofeti|Tofet|bikâyiza|marhi ga kagayo — Tofet hali hantu omu lubanda lwa mwene Hinom | |
| תָּקְהַת | ✓ | Noms propres | Toqhath [Toquehath] | TOKHAT|THOQHATH|Tokeati|Tokhat|Tokhati — ishe wa Shalum,iba w’omulêbi-kazi Hulda |
| תִּקְוָה-1 | Attributs | espoir | TIKWÂ|THIQVÂ|bulangalire|obulangalire|ncilangalire|olangalire|alangalire|rhulangalire|mulangalire|balangali|omulangaliro|mulangaliro | |
| תִּקְוָה-2 | Noms propres | Tiqwa [Ticva] | TKWÂ|THIQVÂ|bulangalire|ishe wa Shalumu | |
| תִּקְוָה-3 | ✓ | Noms propres | Tiqwa [Ticva] | TIKWÂ|TIQVÂ|TIKVÂ|Tikwa — ishe wa Shalumu, iba w’omulêbi-kazi Hulda |
| תְּקוֹעַ | Noms propres | Teqoa [Técoa] | TEKOA|TEKOWA|THEQOVA|Tekowa | |
| תְּקוֹעִי | ✓ | Noms propres | Teqoa [Técoa] | TEKO’Î|THEQO’Î|w’e Tekowa|munya-Tekowa|b’e Tekowa|Abanya-Tekowa|w’e Tekowa |
| תַּרְאֲלָה | ✓ | Noms propres | Taréala [Tarala] | TARE’ALA|THAR’ALA|Tarala |
| תִּרְהָקָה | Noms propres | Tirhaqa [Tiraca] | TIRHAKÂ|THIRHAQÂ|Tiharka|Tirhaka | |
| תְּרוּמָה | Rituels | contribution | TERÛMÂ|THERÛMÂ|nsholôlo|ensholôlo|basholôle|bakàhâbwa|mwanya|myanya|ecigabi omuntu ahanyire|ntûlo|entûlo | |
| תְּרוּמִיָּה | Rituels | offrande, contribution | TERÛMÂ|THERÛMÂYÂ|ntûlo|nsholôlo|ensholôlo|cigabi|ecigabi | |
| תִּרְזָה | Flore | pin parasol (sorte de sapin) | TIRZÂ|THIRZÂ|nsindani|kanyabukere — murhi gwa nsindaniarhali cibereshi ci kanyabukere | |
| תָּרַח | ✓ | Noms propres | Tèrah [Téra] | TÂRAH|THÂRAH|Terahi |
| תֶּרַח | Noms propres | Tèrah [Téra] | TERAH|THERAH|Terahi | |
| תִּרְחֲנָה | ✓ | Noms propres | Tirhana [Tirana] | TIRHANÂ|THIRHANÂ|Tirhana |
| תָּרְמָה | ✓ | Attributs | deception, trahison | TÂRMÂ|kuvuna omurhima gwa bene|kulyalyanya|bulyalya|badwirhe bashumika olubaga mpu lukugomere |
| תַּרְמִית | Attributs | deception, trahison | TARMÎT|THARMÎTH|barhebwa n’obwenge|obalola nka bishweka | |
| תִּרְעָתִים | ✓ | Noms propres | Tiréatites [Tiratites] | TIR’ÂTÎM|THIR’ÂTHÎM|Batireya|b’e Tireya |
| תְּרָפִים | Objets réels | idole | TERÂFÎM|THERÂFÎM|nshanga|enshanga|akazagilonza okuba n’aka-Nyamuzinda|ensalamu|nsalamu|enshusho|abazimu|*cibumburugu*|binyegenyege — Rasheli ali arhôzire enshanga z’ahakà, lola Murh 31. 34 | |
| תִּרְצָה-1 | ✓ | Noms propres | Tirça [Tirsa] | TIRTSÂ|TIRSÂ|TIRZÂ|THIRSÂ|tirtsa|Tirsa|Tirza |
| תִּרְצָה-2 | Noms propres | Tirça [Tirsa] | TIRTSÂ|Tirsa|THIRSÂ|THIRZÂ|Tirza | |
| תַּרְשִׁישׁ-1 | Objets réels | Tarsis | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi|Tarshish|ekrizoliti | |
| תַּרְשִׁישׁ-2 | Noms propres | Tarsis | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi — e Tarsisi yo Salomoni akag’ikûla ebi ayûbakamwa Aka-Nyamuzinda, kubilerha omu mârho | |
| תַּרְשִׁישׁ-3 | ✓ | Noms propres | Tarsis | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi |
| תַּרְשִׁישׁ-4 | Noms propres | Tarshish [Tarsis] | TARSHÎSH|THARSHÎSH|Tarsisi|Tarshishi | |
| תֶּרֶשׁ | Noms propres | Tèresh [Térech] | TÊRESH|THÊRESH|Teresh|Teresi|Tereshi|nkonè — nkonè ,ushizi wa mwami Asuerusi | |
| תַּרְתָּן | Êtres | commandant, généralissime | TARMÂN|THARMÂN|omusirika mukulu|musirika mukulu|murhambo mukulu w’abasirika | |
| תַּרְתָּק | ✓ | Noms propres | Tartaq [Tartac] | TARTÂK|THARTHÂQ|Tartaki |
| תִּשְׁבִּי | ✓ | Noms propres | Tishbite [Tichebé] | TISHBÎ|THISHBÎ|w’e Tishibiti|munya-Tishîb |
| תְּשׁוּעָה | Divers | salut (sauvé) | TESHÛ’Â|THESHÛW’Â|THESHÛV’Ä|bucire|obucire|buyôkozi|bucunguzi|kucungulwa|kuyôkolwa|obuyokoke|obuyôkoke|kuyôkoka|olikuzemwo|ye yokwire olubaga|Nyamubâho ayôkola|Nyamuzinda ayokôla olubaga lwage|ayokôla|nayôkola|aciza|naciza|wacizize|wayôkwire|acizagyamwo abantu|obuhimanyi|afungira|kufungira | |
| אַחְמְתָא (AR) | ✓ | Noms propres | Ecbatane | ‘AHMETÂ’|’AHMETHÂ’|Ekbatani — handu aho e Medi |
| אִמַּר (AR) | Faune | agneau | ‘AMAR|’AMAR|mwanabuzi|omwanabuzi|abanabuzi | |
| אַרְיוֹךְ (AR) | Noms propres | Aryok [Ariok] | ‘ARÎYOK|’ARÎYOQ|Aryoki|Ariyoki|Aryok | |
| אַרְתַּחְשַׁשְׂתָּא (AR) | ✓ | Noms propres | Artaxerxès | ‘ARTAHSHASHESATÂ|’ARTHAHSHASHESATHÂ|Artazerzesi |
| בָּבֶל (AR) | Noms propres | Babylone | BÂBÊL|BÂVÊL|Babeli|Babiloni | |
| בָּבְלָי (AR) | ✓ | Noms propres | de Babylone | BÂBELÂY|BÂVLÂY|ab’e Babiloni |
| בֵּלְטְשַׁאצַּר (AR) | Noms propres | Beltshassar [Beltassar] | BELTSHA’TSAR|BELTSHA »TSAR|Baltazari | |
| בֵּלְשַׁאצַּר (AR) | Noms propres | Belshassar [Baltazar] | BELSHA’TSAR|BELSHA »TSAR|Baltazari | |
| דּוּרָא (AR) | Noms propres | Doura | DÛRÂ’|Dura — lubanda e Babiloni | |
| דְּכַר (AR) | ✓ | Faune | bélier | DEKAR|engandabuzi|ngandabuzi |
| דָּרְיָוֶשׁ (AR) | Noms propres | Darius | DARYÂWESH|DARYÂVESH|Dariusi | |
| זְרֻבָּבֶל (AR) | Noms propres | Zorobabel | ZERUBÂBEL|ZERUBÂVEL|Zorobabel | |
| חַגַּי (AR) | ✓ | Noms propres | Aggée | HAGAY|Hagay|Hageyo |
| חֵיוָה (AR) | Faune | être vivant | HÊWÂ|ecizine|cizine|cintu|ecintu|nsimba|ensimba|ozine|muntu|muntu n’ensimba | |
| חֲנֻכָּה-2 (AR) | Rituels | dédicace | HANUKÂ|olusiku lukulu lw’okugishwa kw’ako ka-Nyamuzinda|okugishwa kw’aka-Nyamuzinda|lusiku lukulu lw’okugishwa kw’eyola nsanamu|lusiku lukulu lw’okugisha eyola nsanamu | |
| חֲנַנְיָה-9 (AR) | Noms propres | Hananya [Hanania] | HANANYÂ|HANANIYÂ|Ananiasi|Hananiya | |
| יְהוּד (AR) | Noms propres | Juda | YEHÛD|Buyahudi|Obuyahudi | |
| יְהוּדָי (AR) | Noms propres | Juif | YEHÛDAY|Bayahudi|Abayahudi|Muyahudi|Omuyyahudi | |
| יוֹצָדָק (AR) | ✓ | Noms propres | Jozadak | YÔTSÂDÂK|YÔTSÂDOQ|Yosadoki|Yozadak|Yozadaki |
| יְרוּשְׁלֶם (AR) | Noms propres | Jérusalem | YERÛSHLEM|Yeruzalemu | |
| כּוֹרֶשׁ (AR) | Noms propres | Cyrus | KÔRESH|Sirusi|mwami sirusi|Cirusi|Sirusi Munyapersi | |
| כַּשְׂדָּי (AR) | Noms propres | Chaldéen, enchanteurs | KASDÂY|Kasday|Munya-Kaldeya|Aba-Nyakaldeya|Abanyakaldeya|Abanya-Kaldeya|mukaldeyo|balimirhiza|mulimirhiza | |
| לֵוָי (AR) | ✓ | Noms propres | lévite | LÊWAY|LÊVAY|Abaleviti|bene-Levi|Bene Levi|Abakuli Levi|Baleviti |
| מָדַי (AR) | Noms propres | Madaï, de Médie, Mède | MÂDAY|e Medi|Medi|abanya-Medi | |
| מִישָׁאֵל-4 (AR) | Noms propres | Mishaël [Michaël] | MÎSHA’EL|Misaheli|Mizaeli | |
| מֵישַׁךְ (AR) | Noms propres | Méshak [Méchak] | MÊSHAK|MÊSHAKH|Meshaki|Meshak|Mesaki | |
| מֹשֶׁה (AR) | ✓ | Noms propres | Moïse | MOSHË|Musa |
| נְבוּכַדְנֶצַּר (AR) | Noms propres | Nebuchadnezzar | NEBÛKADNETSAR|Nabûkondonozori|Nabukondonozor|Nabukednezari|Nabukondonozori | |
| נְמַר (AR) | Faune | léopard | NEMAR|engwi|ngwi | |
| עֲבֵד נְגוֹ (AR) | Noms propres | Abed-Négo | ‘ABÊD-NEGÔ|’AVÊD-NEGÔ|Abednego|Abed-Nego | |
| עֶזְרָא (AR) | ✓ | Noms propres | Esdras | ‘EZRÂ’|Ezra |
| עֲזַרְיָה-13 (AR) | Noms propres | Azariah | ‘AZARIYÂ|Azariya|Azariasi | |
| עֵלְמָי (AR) | ✓ | Noms propres | Elamite | ‘ELMAY|b’e Elamu|bantu b’e Elam |
| עֲרָד-1 (AR) | Faune | âne sauvage | ‘ARAD|endogomi w’erubala|ndogomi y’erubala | |
| פֶּחָה-2 (AR) | Êtres | gouverneur d’une province | PEHAH|murhambo wa Nyirhundwè|murhambo wa provinse|murhambo|omurhambo|abarhambo|barhambo | |
| פַּרְסָאָה (AR) | Noms propres | Perse | PARSÂ’Â|munyapersi|munya-Persi | |
| רְחוּם (AR) | ✓ | Noms propres | Rehoum | REHÛM|Rehumu |
| שְׁאַלְתִּיאֵל (AR) | ✓ | Noms propres | Shaltiel [Chéaltiel] | SHE’ALTÎ’EL|Shealtieli|Shealtiel |
| שַׁדְרַךְ (AR) | Noms propres | Shadrak [Chadrac] | SHADRAK|SHADRAKH|Shadraki|Sadraki | |
| שָׁמְרַיִן (AR) | ✓ | Noms propres | Samarie | SHAMAYIN|Samâriya |
| שִׁמְשַׁי (AR) | Noms propres | Shimshaï [Chimechaï] | SHIMSHAY|Shimeshayi | |
| שֵׁשְׁבַּצַּר (AR) | ✓ | Noms propres | Sheshbaçar [Chèchebassar] | SHÊSHBATSAR|SHÊSHBAZAR|SHÊSHBASAR|Sheshbazari |
| שְׁתַר בּוֹזְנַי (AR) | ✓ | Noms propres | Shetar-Boznaï [Chetar-Boznaï] | SHETAR-BOZNAY|Shetarboznayi |
| שׁוּשַׁנְכָּיֵא (AR) | Noms propres | de Suse | SHÛSHANKAYE’|b’e Suza | |
| תּוֹר (AR) | Faune | taureau, bœuf | TÔR|THÔR|emicûka y’empanzi|empanzi|mpanzi|nfizi|enfizi|nkafu | |
| תַּתְּנַי (AR) | ✓ | Noms propres | Tatnaï [Tattenaï] | TATNAY|THATHNAY|Tatenayi|murhambo|omurhambo — enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
Rhwalonza okumanyirira ebinwa biri oku herufi qof quf ק kurhenga cihebraniya kuja omu nfarasè na kuja omu mashi. Termes bibliques de la lettre qof ou qouf de l’hébreu en français et en mashi
Rhwalonza okumanyirira ebinwa biri oku herufi qof quf ק kurhenga cihebraniya kuja omu nfarasè na kuja omu mashi
Yumva bwinja ! obwandagala -mulongo : 1=Cihebraniya ; 2= kunganaci oluderho lukolesibwe ; 3= luderho lwa buko buci ; 4=omu nfarasè kurhi lusomwa n’oku luderhwa ; 5=kurhi luhubulwa omu mashi na binwa bihi ludesire omu mashi.
Omu cihebraniya muli herufi ibirhi rhuyandika t omumashi : tet ; tau.
Hali herufi ibirhi rhuyandika k : caf ; qof, quf . Abamanyire enfarasè erhi cilatini, banayandika oyo KUF ntya : q ci izu lirhengamwo linali lya K
Hali herufi isharhu rhuyandika h : he ; het ; caf aha buzinda bw’ecinwa.
Hali eherufi cihebraniya P erhengamwo zibirhi omu mashi : p ; f. Kaf cihebraniya, arhegamwo zibirhi za mashi : k ; h w’ebiraka
Ola beit cihebraniya anarhengemwo : b na v omu mashi.
Herufi Tsade צּ צ ץ aba muzibu okuhubula oku bigolo : arhali t arhanali s ci byombi. Hanji ayndisirwe nka Z erhi nka S, ci rhukakengera oku hubula nka ts ; kuderhrhera t na s haguma oku mino.
Eherufi he ה erhajire izu aha buzinda bw’ecinwa, aha murhondêro hoki n’omu karhi
Herufi alef א na ayin ע zirhajira izu lyago lyago, i eherufi y’izu wibuganyi lyo n’izu lyazo. Aha zali rhunahireho ehishako hikangalire ’ rhugaliyandikaizu likulikire
EBIMANYISO BY’EMYANDIKO BIRHABALA OLUFABE
. yo nukta eyi
: zo nukta ibiri esi
; nukta n’ehishako hidamire
’ ehishâko himanyanyire
, ehishako hidamire
Ehikano –
Ehishweko ( ) higombire
Ehishweko [ ] hikubûsire
Abalondana bashushana ci barhabula eci ngasi muguma amanyirwakwo, ntyo kwo endimi ziyôrha, bwenêne Amashi n’Ecihebraniya. Comme les frères ou les soeurs se ressemblent mais gardent chacun des caractérisques qui les distinguent, ainsi se comportent les langues, surtout le mashi par rapport à l’hébreu.
האלפבית העברי1. Nyiganyo w’ebishushana n’ebirhashushini omu lufabè : ressemblances et dissemblances
| Latin | Hébeu | mashi | français | kiswahili | turc | Son approximatif |
| a | א pas de son | a | a | a | a | a |
| b c | בּ | b c | b c | b ch | b c : djè | bè tchè |
| v | ב | v | v | v | v | vè |
| g | גּ ג | g | g | g | g gh sans son | gè |
| d | דּ ד | d | d | d | d | dè |
| h | ה | h | h | h | hè | |
| w | ו | w | v w | w v | v w | wè |
| z | ז | z | z | z | z | zè |
| ח | h | h | h | ‘hè | ||
| t | ט | t | t | t | t | tè |
| y | י | y | y | y | y | yè |
| k | כּ כ ך | K h k | K c | k | k | Kè, ‘hè,khè |
| l | ל | l | l | l | l | lè |
| m | מ ם | m | m | m | m | mè |
| n | נ ן | n | n | n | n | nè |
| s | ס | s | s | s | s | sè |
| ע sans son | ‘ | |||||
| P f | פּ פ ף | P f | p f | p f | P f | Pè, fè |
| ts | צּ צ ץ | (ts) s z | ç | ts s z | tsè : comme mouche tsétsé | |
| q | ק | k | q | k | kè | |
| r | ר | r (rh) | r | r | r | Rè, rhè |
| s | שׂ | s | s | s | s | sè |
| sc | שׁ | sh | ch | sh | s | Shè, chè |
| th t | תּ ת | t | t th | t th | t | tè, thè |
2. Oku herufi zishimbana omu ngasi lufabe lurhôla ecikebu oku cilatini
A,b,c,d,e,f,g,h,i,j,k,l,m,n,o,p,q,r,s,t,u,v,w,,x,y, z
La succession des lettres est la suivante :
Cf. http://hebreu-biblique.e-monsite.com/pages/version-sefarade/l-alphabet-hebraique-version-sefarade.html (13.05.2020)



| hébreu | ✓ | catégorie | transcription et signification des équivalents | transcription et signification des équivalents du mot en mashi |
| קָאָת | Faune | chouette chevêche, chouette | KÂ’ÂT|QÂ’ÂTH|cirifufu|ecirifufu|birifufu|ebirifufu|cigukuma mweru|hajawa — hajawa, bamuyandisire omu Lush 14.17 | |
| קבב | Rituels | maudire | KVV|QVV|obahehêrere|kuhehêrera|ohehêrere olu lubaga|Nyamubâho arhahehêriri|ohehêrere abashombanyi bâni|Olumpehehêrere lero aho|Olekage okubahehêrera|obampehêrerere|ohehêrere|*hehêr*|*heherer* | |
| קַבְצְאֵל | Noms propres | Qavcéel [Cabséel] | KAVTS’ÊL|QAVZ’ÊL|Kabuseli|Kabutseeli|Kabuzeeli — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| קִבְצַיִם | ✓ | Noms propres | Qivçaïm [Quibsaïm] | KIVTSAYIM|KIVZAYIM|KIVSAYIM|QIVTSAYIM|QIVZAYIM|QIVSAYIM|Kibasayimi|Kivatsayim|Kivzayim — lugo lwa balevitiomu ishwa lya Efurayimu |
| קִבְרוֹת הַתַּאֲוָה | Noms propres | Qivroth-Taawa [Quibroth-Taava] | IVRÔTH HATHAVÂ|AIVRÖT HATAVÂ|Kibroti-Hatava|Kivrot-Hataava — hantu bene Israheli bageraga kurhenga omu bujà bw’e Misiri | |
| קִדָּה | Flore | arbre de casse [FF 104.105] | KIDÂ|QIDÂ|akasiya|murhi gwa akasiya | |
| קָדוֹשׁ | Attributs | saint | KÂDÔSH|QÂDÔSH|ishanja lyani litagatifu|ishanja lyani lîmâna|hantu hatagatifu|hantu hîmâna|Enterekêro erhûzirwe|mwîmâna|omwîmâna|mwimana|omwimana|-tagatifu|-îmâna|bwanga butagatifu|ahantu hatagatifu|mwimâna|mwimâna|bîmâna|murherekêre|muntu orherekirwe Nyakasane|lubaga lwarherekirwe Nyamubâho|lubaga lwarhûzirwe Nyamubâho|*tagatif*|*rherekir*|*rhûzîr*|*imâna*|*imana* | |
| קֵדְמָה | ✓ | Noms propres | Qédma [Quedma] | KEDMÂ|QEDMÂ|Kedma — mugala wa Ismaeli |
| קְדֵמוֹת | Noms propres | Qedémoth [Quedémoth] | KEDÊMÔT|QEDÊMÔTH|Kedemoti|Kedemot | |
| קַדְמִיאֵל | Noms propres | Qadmiel [Cadmiel] | KADMÎ’ÊL|QADMÎ’ÊL|Kadmieli|Kadmiyeli|Kadmiel|Kadmiyel | |
| קַדְמֹנִי | ✓ | Noms propres | Qadmonites [Quadmonites] | KADMONÎ|QADMONÎ|aba Kadimoniti|bene Kadimoni|Abakadimoni |
| קֵדָר | Noms propres | Qédar [Quédar] | KÊDÂR|QÊDÂR|Kêdar|Kedari — mugala wa Ismaelilubaga n’ecihugo calwo ciderhwa Kêdar, Kedari | |
| קִדְרוֹן | Noms propres | Cédron | KEDRÔN|QEDRÔN|Kedroni|Kêdron|Kidroni — guba mugezi | |
| קדשׁ | Attributs | être saint | KÂDÊSH KDSH|QÂDÊSH QDSH|alujira lwîmâna|lusiku lwîmâna|luli lwani|lubere lurherekirwe Nnamahanga|oluyôbôle|Aluyôbôla|bacicêse|luhangizè|onakâlujira lutagatifu|*tqgatif*|*yobôl*|*ja irenge* — kantu Nnâmahanga adesire kage, ajizire kagekage | |
| קָדֵשׁ בַּרְנֵעַ | ✓ | Noms propres | Qadesh-Barnéa [Cadès-Barnéa] | KÂDÊSH BARNÊ’A|QÂDÊSH BARNÊ’A|Kadesi-Barnea|Kadesh-Barnea|e Kadesi-Barnea|Kadeshi-Barnea — hantu bene Israheli, bali erhi barhuma abaj’iyenja ecihugo ca Kanaani |
| קָדֵשׁ-1 | Êtres | prostitué du temple?? | KÂDÊSH|QÂDÊSH|abagonyi|ebigoli by’ennama omu ka-Nyamuzinda|bagonyi omu nyumpa z’abazimu — Mpu mwami Yozafati, »Ashâba enyumpa z’ebigoli by’ennama omu ka-Nyamuzinda n’aha abakazi bakazagilukira orhwanzo rhw’erya nshanga ya Ashera », gwarhi 2 Bam 23.7 | |
| קָדֵשׁ-2 | Êtres | prostituée du temple?? | KÂDÊSH|QÂDÊSH|omukazi w’ecishungu | |
| קָדֵשׁ-3 | Noms propres | Qadesh [Cadès] | KÂDÊSH|QÂDÊSH|Kadesi|Kadeshi|Kadesh | |
| קֶדֶשׁ-1 | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH|QÊDESH|Kedesi|Kedesh — lugo luzibuzibulwa baleviti omu ishwa lya Nefutali | |
| קֶדֶשׁ-2 | ✓ | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH HATSOR|QÊDESH HAZOR|Kedeshi Hasori — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| קֶדֶשׁ-3 | Noms propres | Qèdesh [Quédech] | KÊDESH|QÊDESH|Kedeshi|Kedesi|Kedesh — lugo lwa balevitilw’omu ishwa lya Isakari | |
| קֹדֶשׁ | Attributs | chose sainte, endroit saint, sainteté | KODESH|QODESH|kantu k’îmâna|hantu h’îmâna|obwîmâna|hantu hatagatifu|endêko ntagatifu|luzira|lurherêkirwe Nyakasane|Ahatagatifu h’Ebitagatifu|omwambalo mutagatifu|emyambalo mitagatifu — muntu m$imânakantu kîmânacintu cîmanahantu hîmânaBurhanzi rhanzi kuli kuderha oku eyo biri birherekirwe Nnaâmahangalyo Nyakasane asimisibwa n’ezo nterekêro | |
| קְהֵלָתָה | ✓ | Noms propres | Qehélata [Quehélata] | KEHÊLÂTÂ|AEHÊLÂTHÂ|Kehelata|aha Kehelata — hantu bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| קֳהָת | Noms propres | Qehath [Quéhath] | KOHAT|KEHAT|QEHAT|Kehati|Kehat|Kehatì|Kohat — mukulu wa Merari omu bagala ba Levi basharhu: Gersoni, Kehati na Merari. Merari ye îshe wa Mushi, shakulûza w’Abashi, gwarhi Lub 6.19; Mib 26.58 | |
| קֳהָתִי | Noms propres | Qehatites [Quéhath] | KOHATÎ|QOHATHÎ|KEHATÎ|QEHATÎ|Bene Kehati|omulala gwa Kehati|omulala gw’Abakehati|bûko bwa Kehati|Kehati | |
| קַו | Objets réels | corde??, lier, tisser | KAV|QAV|omugozi gw’olugero lwaco|kushwekera|kulukira|kuluka|kushweka|omugozi|mugozi|migozi | |
| קָוֶה | Objets réels | ligne de mesure | KAVÊ|QAWÊ|kurhenga oku cikwi kuja oku cindi cikwi|kurhenga okw’irango ly’e Garebe|na kurhenga aho kuzongera e Goa | |
| קוֹלָיָה-1 | ✓ | Noms propres | Qolaya [Colaya] | KÔLÂYÂ|QÔLÂYÂ|Kolaya — mugala wa Maaseyashakulûza wa Saluw’oku bûko bwa Benyaminiamanyikine enyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| קוֹלָיָה-2 | Noms propres | Qolaya [Colaya] | KÔLÂYÂ|QÔLÂYÂ|Kolaya — îshe wa Ahabu, mulêbi wa bunywesiw’omu mango ga Yeremiya | |
| קוֹעַ | Noms propres | Qoa [Coa] | KÔ’A|QÔ’A|Koa|Kowa | |
| קוֹף | ✓ | Faune | type de singe [FF 4] | KÔF|QÔF|encima|ncima |
| קוֹץ-1 | ✓ | Noms propres | Qoç [Cos] | KÔTS|QÔZ|QÔS|Kotsi|Kozi|Kots — muntu w’omu bûko bwa Yuda |
| קוֹץ-2 | Noms propres | Haqqoç [Haccos] | HAKÔTS|HAQÔZ|HAKOS|Hakosi|Hakots — mudâhwa w’oku ngoma ya Daudi | |
| קוֹרֵא-1 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè — ishe wa Shalumumulanzi w’omuhango gw’ihêma |
| קוֹרֵא-2 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè |
| קוֹרֵא-3 | ✓ | Noms propres | Qoré [Coré] | KÔRÊ’|QÔRÊ’|Kore|Korè — ali mulevitimugala Yimuna |
| קוּשָׁיָהוּ | ✓ | Noms propres | Qoushayahou [Couchaya] | KÛSHÂYÂHÛ|QÛSHÂYÂHÛ|Kushayahu — ishe wa Etanimwimbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku bûko bwa Levi |
| קושׁ | Objets réels | tendre un piège | KVSH|KWSH|KÂVÊSH|QVSH|balya barhegera omutwi w’emanja aha muhango|kurhega — n’abalonza okuheza omweru-kweru, lola Iz 29.21loq cinwa KESHE omu mashi | |
| קְטוּרָה | ✓ | Noms propres | Qetoura [Quetoura] | KETÛRÂ|QETÛRÂ|Ketura — muherula wa Abrahamuowundi mukazi wa Abrahamu |
| קִטְרוֹן | ✓ | Noms propres | Qitrôn [Quitron] | KITRÔN|QITRÔN|Kitroni — lugo lw’e Kanaani,lwahinduka ishwa lya Zabuloni ci arhalibirhagakwo abantu bayûbakaga yo, Bac 1.30 |
| קָטָּת | ✓ | Noms propres | Qattath [Cattath] | KÂTÂT|QÂTÂTH|Katati — lugo lw’omu ishwa lya Zabuloni |
| קַיִן-1 | ✓ | Noms propres | Caïn | KAYINI|QAYINI|Kayini|itumu|matumu — îzino libi cibolwe! KAYINI kuli kuderha itumu |
| קַיִן-2 | Noms propres | Caïn [Quénite] | KAYINI|QAYINI|Kayini — mugala wa Adamuqbq kuli Kayinimulala gwa Kayini | |
| קַיִן-3 | ✓ | Noms propres | Qaïn [Caïn] | KAYINI|QAYINI|Hakayini — lubaga lwarhengaga kuli Kayini |
| קִינָה-1 | Rituels | lamentation, élégie | KÎNÂ|QÎNÂ|alakira Saulu|binwa baderha oku cicanîro|olwimbo lwa omulenge|enyimbo z’omulenge|entondo muzilakire|endûlu|ndûlu — Entodo muailakire, mubande endûluamalambo g’omu mpinga gayîgânire kula kw’ofirîrwe, lola BHS Yer 29.9, ci momu WLC Yer 29.10 | |
| קִינָה-2 | ✓ | Noms propres | Qina [Quina] | KÎNÂ|QÎNÂ|Kina — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| קֵינִי | Noms propres | Qénite, fils de Qéni [Quénites] | KINÎ|QÎNÎ|aba Keniti|bantu b’e Kina|banya-Kina|bene Keniti|omunya-Keniti|munya-Keniti|Keniti | |
| קֵינָן | ✓ | Noms propres | Qénân [Quénan] | KÊNÂN|QÊNÂN|Kenan|Kenani — mugala wa Enokiwa kuli Seti |
| קִיקָיוֹן | Flore | ricin [FF 106.107] | KÎKÂYÔN|KÎKÂYÔN|lugaja|olugaja|ngaja|engaja|lubonobono|olubonobono | |
| קִיר | Noms propres | Qir [Quir] | KÎR|QÎR|e Kiri — luhande lw’ishwa omu Asîriyamirhundu y’omu Asîriya | |
| קִיר חֲרָשֶׂת | ✓ | Noms propres | Qir-Harèseth [Quir-Hérès] | KÎR HÂRÂSHET|QÎR HÂRÂSHET|Kiri-Harasheti|Kir-Harashet |
| קִיר־חֶרֶשׂ | Noms propres | Qir-Hèrès [Quir-Hérès] | KÎR HÊRES|QÎR HÊRES|Kiri-Heresi|Kir-Heres — lugo lw’e Mowabu | |
| קִיר־חֲרֶשֶׂת | Noms propres | Quir-Hérès | KÎR HÊRES|QÎR HÊRES|Kiri-Heresi|Kir-Heres | |
| קִיר־מוֹאָב | Noms propres | Qir-Moab [Quir-en-Moab] | KÎR MÔ’ÂB|QÎR MÔ’ÂV|Kiri-Mowabu|Kir-Mowab — lugo lw’e Mowabu | |
| קֵירֹס | ✓ | Noms propres | Qéros [Quéros] | KÎROS|QÎROS|Kerosi|Keros — mugula wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קִישִׁי | Noms propres | Qishi [Quichi] | KÎSHÎ|QÎSHÎ|Kishi — ishe wa Etân, Etanimwimbiza w’omu ka-Nyamuzindaw’oku bûko bwa Levi | |
| קִישׁ-1 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — ishe wa mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| קִישׁ-2 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Yeiyeli, Yeieli, Yeiyelshakuluza wa mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| קִישׁ-3 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Mahali, Mahlimulevitiw’oku ngoma ya Daudi |
| קִישׁ-4 | ✓ | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — mugala wa Abudi, Abdimulevitiw’oku ngoma ya Hikiziyahu, Hezekiyahu, rhuderha Ezekiyasi |
| קִישׁ-5 | Noms propres | Qish [Quich] | KÎSH|QÎSH|Kisi|Kishi|Kish — shakulûza wa Mardokeyo, gwarhi Est 2.5, olya walwaga entambala y’okuciza Bene Israheli bona esteri. Bacishalisa, bashenga kuhika Esteri, mwamikazi aji bona mwami bazaza irhegeko lyali lidesire mpu Abayahudi baherêrekezibwe. | |
| קִישׁוֹן | ✓ | Noms propres | Qishôn [Quichon] | KÎSHÔN|QÎSHÔN|Kishoni|Kishôn — lwîshigunali mugezi ci ab’omwirungu bakabona ah’orhwishi rhwahulula, banaluderhe lwîshi |
| קַלַּי | ✓ | Noms propres | Qallaï [Callaï] | KALAY|QALAY|Kalayi — mudâhwaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קֵלָיָה | ✓ | Noms propres | Qélaya [Quélaya] | KÊLÂYÂ|QÊLÂYÂ|Kelaya — muleviti wa muli balya bali bayansire omukazi munyamahangaw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| קְלִיטָא | Noms propres | Qelita [Quelita] | KELÎTÂ|QELÎTÂ’|Kelita — mulevitiw’enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| קְלָלָה | Rituels | malédiction | KELÂLÂ|QELÂLÂ|buhanya|obuhanya|okuhehêrerwa|Kuhehêrerwa — Hali amango Larha akampumakwo, mbe nka kushekera namushekeraga, obone bukola buhanya namacîlerhera ahâli h’omugisho, gwarhi Murh 27.12 | |
| קלע | ✓ | Objets réels | découper, tailler, sculpter, lancer | KL’|QL’|Ajirisa ebitâke bitâke|atâkakwo bamalahika|baja batâkakwo bamalahika|anayishîga masholo nk’oku ebitâke byanali — lyo lwinjihirizo lw’ahantu h’obugashanize olwa Nnâmahanga arhegekaga mpu hire aha bakaâlirira, lola 1citabu cirhanwi c’Abami 1Bam 6.32-35eci cinwa cirhalikwo herufi z’izu |
| קָמָה | Flore | grain encore debout | KÂMÂ|QÂMÂ|mburho eyezire eciyimanzire omu ishwa|Olusiku omugushu gwarhangiraga okurhema emyaka|wamalya oku malehe gamuli oyigurhe|ngano zikola ziyezire|engano ehuha erhanacijakwo emihuli — kula baderha omu cishwahili mpu « mupunga na mchele »omu mashi mpu « mpyuhyu », « mashanza »akantu oku ko kaguma kahinduke izino mukolo gwa bantu gurhuma. | |
| קְמוּאֵל-1 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuel — mugala wa Nahoriishe wa Aramu, Arambene wabo Abrahamu, eryamunda omugala Izaki ajag’ilonzq omukazi, lola Murh 24 |
| קְמוּאֵל-2 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuel — mugala wa Shifutani, Shiftânmurhambow’oku bûko bwa Efurayimu |
| קְמוּאֵל-3 | ✓ | Noms propres | Qemouël [Quemouel] | KEMÛ’ÊL|QEMÛ’ÊL|Kemweli|Kemueli|Kemwel|Kemuweli|Kemuel — ishe wa Hashabiyaw’oku bûko bwa Levi |
| קָמוֹן | ✓ | Noms propres | Qamôn [Camon] | KÂMÔN|QÂMÔN|Kamoni|Kamôn — lugo lw’omu Gaaladi, Gaaladnabwine omukongo mani KAMONI e Kolwezi |
| קנא | Attributs | être zélé | KN’|QN’|bayagalwa|kuyagalwa|kuhyahyana|ayagalwa|bamubà mitula|kubà mitula|omujina kuli mukage|omulume amajamwo omujina kuli mukâge|wamambonera obumvu|mutula|omutula|aba mitula|naba mitula y’irumbi lyabo mpu banyamuzinda|akunda bwenêne kulusha|byazusa obukunizi|kuzûsa obukunizi — eci cinwa cirhalikwo herufi y’izurhwanaderha nti KâNÂ erhi MEKÂNÂ kuderha OYAGIRWE, erhi OSHIBIRIRE BWENENE ye BUSHIRU oyo omu mashi, kandi erhi WA LUJI | |
| קַנָּא | ✓ | Attributs | zélé, jaloux | KÂNÂ’|KÂNÂ’|ndi wa mutula|wa lûji|wa luhali|mba Nyamuzinda wa mitula — mba Nyamuzinda wa mitula, lola Lush 5.9 |
| קִנְאָה | Attributs | ardeur, passion | KINE’Â|QINE’Â|omujina kuli mukâge|nterekêro nkalange y’omujina|enterekêro y’obwikebwe|omujina|mutula|obushiru|Bushiru bwa Nyamuzinda w’Emirhwe bwajira ntyo|omwigasho|*gash*|*igash*|*bushiru* | |
| קָנָה-1 | ✓ | Noms propres | Qana [Cana] | KÂNÂ|QÂNÂ|mugezi gwa Kana — hîshi hiri omu ishwa lya Efurayimu |
| קָנָה-2 | ✓ | Noms propres | Qana [Cana] | KÂNÂ|QÂNÂ|Kana — hantu omu ishwa lya Aseri |
| קָנֶה-1 | Flore | roseaux, joncs | KÂNÊ|QÂNÊ|olusheke|lusheke|nsheke|ensheke|hishekesheke|lushekesheke — lugero lwa buli bwa metri 3,1zo ngero 6 w’e bwami | |
| קָנֶה-2 | Flore | canne (aromatique), jonc, rotin | KÂNÊ|QÂNÊ|omugavu gw’olusheke|lusheke|nfinjo|lufinjo|lugero lwa m 3,1|ngero 6 z’ebwami | |
| קָנֶה-3 | Objets réels | balances (fléau des) | KÂNÊ|QÂNÊ|lugero|munzani|ciro|lugero lwa buli bwa m 3,1|ngero 6 z’ebwami | |
| קָנֶה-4 | Objets réels | roseau [FF 171.172] | KÂNÊ|QÂNÊ|lusheke|olusheke|lushekesheke|olushekesheke — ngero 6 z’ebwamilugero lwa buli bwa m 3,1 | |
| קַנּוֹא | Attributs | zélé, jaloux | KANÔ’|QANÔ’|wa lûji|wa luhali|wa bushiru|wa mitula | |
| קְנַז-1 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — mugala wa Elifaz, mwene Ezaumwinjikulu wa Ezau |
| קְנַז-2 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — murhambo w’omu Edomu |
| קְנַז-3 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — ishe wa Otniyeli, Otnielbalondana bona Kalebu |
| קְנַז-4 | ✓ | Noms propres | Qenaz [Quenaz] | KENAZ|QENAZ|Kenazi|Kenaz — mugala wa Elamwinjikulu Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| קְנִזִּי-1 | ✓ | Noms propres | Qenizzite [Quenizite] | KENIZÎ|QENIZÎ|aba Keniziti|Bene Kenazi|Bq kuli Kenazi|mulala gwa Kenaz |
| קְנִזִּי-2 | ✓ | Noms propres | Qenizzite [Quenaz] | KENIZÎ|QENIZÎ|omunya-Kenezeni|ba kuli Kenazi|munya-Kenezi|munya-Kenezi — w’oku bûko bwa Yuda |
| קִנָּמוֹן | Flore | canelle, arbre de cinnamone | KINÂMÔN|QINÂ?ÔN|esinamoni|kinamoni|olusheke lw’akîsûnunu|cinamunu — aha mirhi y’obukù n’ey’amashahi; ebisheke n’ekinamoni, lola omu Lwi 4.14 | |
| קְנָת | Noms propres | Qenath [Quenath] | KENÂT|QENÂTH|Kenati|Kenat — lugo lw’ebushoshokero bw’enyanja ya Genezaret, Genezaret | |
| קסם | Rituels | pratiquer le divination | KSM KÂSÊM|QSM QÂSÊM|okulaguza|okurhulakwo abazimu|okunywesa emizimu|okuloga|abashonga n’abalozi|mushonga|abashonga|onyôlere ensambwe|onanzukize oyu nankakakubwira — Emwawe erhabonekaga omuntu wageza omugala nisi erhi omwâli omu muliro, owacihira omu by’okulaguza, okurhulakwo abazimu, okunywesa emizimu n’okuloga; gwarhi, Lush 10.18; byo bihanzibwe omu irhegeko lirhanzi lya Nnâmahanga ebyo. Byo mwami Saulu agayisagyamwo Nnâmahanga, 2 Sm 6.2 | |
| קֶסֶם-1 | Rituels | oracle, divination | KÊSEM|QÊSEM|bulaguzi|okulaguza|obulaguzi|ecâha c’obulaguzi|kulaguza|bugeremwa|bukurungu | |
| קֶסֶם-2 | ✓ | Rituels | prix pour une divination | KÊSEM|QÊSEM|banadwirhe oluhembo bayishiha omushonga|luhembo baha omushonga omu kulaguza |
| קֶסֶת | Objets réels | cartable | KÊSET|QÊSETH|kalugu ka kuhagarhira|anahagarhire — muntu waliyambirhe ebyeru, anahagarhire olwandiko lw’omwandisi omu mukaba; lola Eze 9.2; 9.3;9.11 | |
| קְעִילָה | Noms propres | Qéïla [Quéila] | KE’ÎLÂ|QE’ÎLÂ|Keila|Keyila — lugolw’omu ishwa lya Yuda | |
| קִפֹּד | Faune | porc-épic [FF 66] | KEPOD|QEPOD|cishegeshe|ecishegeshe|bishegeshe|ebishegeshe | |
| קִפּוֹז | Faune | hibou, serpent [FF 4.5.62.64] | KEPÔZ|QEPÔZ|cirifufu|birifufu|ecirifufu|ebirifufu|njoka|enjoka — Edomu ahanwa, ashube ishubûkiro lya bishegeshe,birifufu, bahungwe n’lugo luhinduke bwerûle, gwarhi BHS Iz 34.11 | |
| קֶצַח | Flore | fleur de noix de muscade (cumin noir) | KETSAH|KEZAH|KESAH|QETSAH|QEZAH|QESAH|cimino ciru|bwaso bwa bubani|obulo|bulo | |
| קְצִיעָה-1 | Flore | casse | KETSÎ’Â|KEZÎ’Â|KESÎ’Â|QETSÎ’Â|QEZÎ’Â|QESÎ’Â|bubâni | |
| קְצִיעָה-2 | Noms propres | Fleur-de-Cannelle [Quessia] | KETSÎ’Â|KEZÎ’Â|KESÎ’Â|QETSÎ’Â|QEZÎ’Â|QESÎ’Â|bwazo bwa bubâni|Ketsiya|Kesiya — mwâli wa Ayubu ye wali KEZIA | |
| קֹרֵא | Faune | perdrix | KORÊ|QORÊ|enkwale|nkwale — E Mukondwe gwa Kahiku eba omuntu ye NKWALEomu Bibliya, Bene Korê rhwanabaderha Bene Nkwale. | |
| קָרְבָּן | Rituels | offrande | KORBÂN|QORBÂN|Hakajira omuntu muli mwe warhûla Nyakasane|ntûlo|entûlo|anahêra|anarherekêre|korbani|hankajira owahâna enterekêro|Erhi wankahâna enterekêro|nterekêro|enterekêro|mbâgwa|embâgwa — kurhûlakuhêrakurherekêrakuhâna enterekêro | |
| קַרְדֹּם | Objets réels | herminette, type de hache | KARDÔM|QARDÔM|mbasha|embasha | |
| קָרֵח | Noms propres | Qaréah [Caréa] | KÂRÊAH|QÂRÊAH|Kareahi|Kareyahi | |
| קֹרַח-1 | ✓ | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Koraha|Kora|Korè|Kore — mugala wa Ezau |
| קֹרַח-2 | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — murhambo w’e Edomu | |
| קֹרַח-3 | Noms propres | Coré | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — mugala wa Yizehari, Yitseharwa kuli Kahatiw’oku bûko bwa Levi | |
| קֹרַח-4 | ✓ | Noms propres | Qorah [Cora] | KORAH|QORAH|Korahi|Kora|Korè|Kore — wa kuli Kalebuw’oku bûko bwa Yuda |
| קָרְחִי | Noms propres | Coréites [Coré] | KORAHÎ|QORAHÎ|bagala ba Kore|bene Kore|omulala gw’Abanyakore|bantu b’omulala gwa Kore|bûko bwa Kore|w’obûko bwa Kore — bûko bwa Kore guli mulala munene gwa Kore, bulya bali ba bûko bunene bwa Levi, bulimwo obûko bwa Qorê, mulala gwa Korêomu mashi bali BENE NKWALE | |
| קְרִיּוֹת-1 | Noms propres | Qeriyoth [Querioth] | KERYÔT|QERYÔTH|Kerioti|Keriot — emwabo Yuda walenganyagyaish keriot kuli kuderha muntu w’e Kerioti | |
| קְרִיּוֹת-2 | Noms propres | Qeriyoth [Querioth] | KERYÔT|QERYÔTH|Kerioti|Keriot | |
| קִרְיַת אַרְבַּע | Noms propres | Qiryath-Arba [Quiriath-Arba] | KIRYAT ARBA’|QIRYATH ARBA’|aha Kiriyati-Arba , ho haligi aha Hebron|Kiriyati-Arba|Kiryat-Arba|Kiriyat-Arba|Kiryati-Arba | |
| קִרְיַת בַּעַל | ✓ | Noms propres | Qiryath-Baal [Quiriath-Baal] | KIRYAT BA’AL|QIRYATH BA’AL|Kiryati-Bali, yerigi Kiryat-Yarimi|aha Kiryat-Bali |
| קִרְיַת חֻצוֹת | ✓ | Noms propres | Qiryath-Houçoth [Quiriath-Houssoth] | KIRYAT HUTSÔT|KIRYAT HUZÔT|KIRYAT HUSÔT|QIRYATH HUTSÔTH|QIRYATH HUZÔTH|QIRYATH HUSÔTH|aha Kiriyati-Huzoti|Kiriyat-Hutsot |
| קִרְיַת סַנָּה | Noms propres | Qiryath-Sanna [Quiriath-Sanna] | KIRYAT SANÂ|QIRYATH SANÂ|Kiriyati-Sana|Kiryat-Sana | |
| קִרְיַת סֵפֶר | ✓ | Noms propres | Qiryath-Séfèr [Quiriath-Séfer] | KIRYAT SÊFER|QIRYATH SÊFER|Kiryat-Seferi|Kiryat-Sefer|Kiryat-Seferi|Kiryati-Seferi. |
| קִרְיַת יְעָרִים | Noms propres | Quiriath-Yéarim | KIRYAT YE’ÂRÎM|QIRYATH YE’ÂRÎM|Kiryati-Yarimi|Kiryat-Yarim|Kiryat-Yarimi|Kiryati-Yearimi|Kiryat-Yearimi|Kiriyati-Yearimi|Kiriyati-Yarimi | |
| קִרְיַת עָרִים | ✓ | Noms propres | Quiriath-Yéarim | KIRYAT ‘ÂRÎM|QIRYATH ‘ÂRÎM|Kiryati-Yarimi|Kiryat-Yarim|Kiryat-Yarimi|Kiryati-Yearimi|Kiryat-Yearimi|Kiriyati-Yearimi|Kiriyati-Yarimi|Kiryati-Yearimi |
| קִרְיָתַיִם-1 | Noms propres | Qiryataïm [Quiriataïm] | KIRYÂTAYIM|QIRTÂTHAYIM|Kiriyatayimi | |
| קִרְיָתַיִם-2 | Noms propres | Qiryataïm [Quiriataïm] | KIRYÂTAYIM|QIRTÂTHAYIM|Kiriyatayimi | |
| קֶרֶן | Attributs | colline, corne, rayon du soleil | KÊREM|QÊREM|karhondo|hirhondo|ihembe|amahembe|mahembe|mwonzi gw’izûba|myonzi y’izûba|ihembe lya mavurha|obuhashe bwani|obuhashe|cisiki c’obuzine|omushekera|emishekera|mushekera — ihembe, mushekera (keren omu cihebraniya) kuli kuderha buhashe, cisiki c’obuzine, c’obucire, burhabale bwa Nnâmahanga | |
| קֶרֶן הַפּוּךְ | Noms propres | Ombre-à-paupière [Quéren-Happouk] | KÊREN HAPÛK|QÊREN HAÜKH|Kereni-Hapuki|Kerên-Hapuk|cihoho c’ebisike — mwâli wa Ayubu | |
| קַרְנַיִם | Noms propres | Qarnaïm [Carnaïm] | KARNAYIM|QARNAYIM|Karnayimi|Karnayim|Karnayimu | |
| קֶרֶץ | Faune | mouche piquante | KÊRETS|KÊREZ|KÊRES|QÊRETS|QÊREZ|QÊRES|nzi|luzi|nsusi|lususi | |
| קַרְקַע | ✓ | Noms propres | Qarqaa [Carca] | KARKA’|QARKA’|Karaka|e Karaka — hantu aho |
| קַרְקֹר | ✓ | Noms propres | Qarqor [Carcor] | KARKOR|QARQOR|aha Karikora|Karkor — hantu aho |
| קַרְתָּה | ✓ | Noms propres | Qarta [Carta] | KARTÂ|QARTHÂ|Karta — Karta ciri cishagala amûko , emilala ya Bene Merari: kwo kuderha aba kuli MAHALI na kuli MUSHI,bahâbagwa na Yozwe, gwarhi Yoz 21.34 |
| קַרְתָּן | ✓ | Noms propres | Qartân [Cartan] | KÂRTÂN|QÂRTHÂN|Kartani|Kartân — luli lugo omulala gwa Nefutali gwahabagwa na Yozwe, gwarhi Yoz 21.32 |
| קִשֻּׁאָה | ✓ | Flore | cantaloupe, melon | KOSHU’A|QOSHU’Â|mundagwe|omundagwe — Rhwamadula zirya nfi rhwakagilya busha busha konene e Misiri, rhwamadula gulya mundagwe, galya malehe, birya bitumbura na balya bapwaro birhu, gwarhi Mib 11.5 |
| קְשֵׁה־עֹרֶף | ✓ | Attributs | têtu | KESHÊ-‘ÔREF|KESHÊ-‘ÔREF|bacikanyi-cirhagômba|bikanyi-birhagômba|cikanyi-cirhagômba|lubaga lwa cikanyi cirhagomba|oba cikanyi cirhagomba|muntu orhashimba ihano |
| קִשְׁיוֹן | ✓ | Noms propres | Qishyôn [Quichion] | KISHYÔN|QISHYÔN|Kishioni|Kishiyoni|Kishyôn — lugo lwa balevitilw’omu ishwa lya Aseri |
Rhwalonza okumanyirira ebinwa biri oku herufi TSADE צּ צ ץ kurhenga cihebraniya kuja omu nfarasè n’omu mashi. Termes biblique de la lettre tsadi ou tsade de l’hébreu en français et en mashi
Rhwalonza okumanyirira ebinwa biri oku herufi TSADE צּ צ ץ kurhenga cihebraniya kuja omu nfarasè n’omu mashi
Yumva bwinja ! obwandagala -mulongo : 1=Cihebraniya ; 2= kunganaci oluderho lukolesibwe ; 3= luderho lwa buko buci ; 4=omu nfarasè kurhi lusomwa n’oku luderhwa ; 5=kurhi luhubulwa omu mashi na binwa bihi ludesire omu mashi.
Omu cihebraniya muli herufi ibirhi rhuyandika t omumashi : tet ; tau.
Hali herufi ibirhi rhuyandika k : caf ; qof, quf .
Hali herufi isharhu rhuyandika h : he ; het ; caf aha buzinda bw’ecinwa.
Hali eherufi cihebraniya P erhengamwo zibirhi omu mashi : p ; f. Kaf cihebraniya, arhegamwo zibirhi za mashi : k ; h w’ebiraka
Ola beit cihebraniya anarhengemwo : b na v omu mashi.
Herufi Tsade צּ צ ץ aba muzibu okuhubula oku bigolo : arhali t arhanali s ci byombi. Hanji ayndisirwe nka Z erhi nka S, ci rhukakengera oku hubula nka ts ; kuderhrhera t na s haguma oku mino.
Abalondana bashushana ci barhabula eci ngasi muguma amanyirwakwo, ntyo kwo endimi ziyôrha, bwenêne Amashi n’Ecihebraniya. Comme les frères ou les soeurs se ressemblent mais gardent chacun des caractérisques qui les distinguent, ainsi se comportent les langues, surtout le mashi par rapport à l’hébreu.
1. Nyiganyo w’ebishushana n’ebirhashushini omu lufabè : ressemblances et dissemblances
| Latin | Hébeu | mashi | français | kiswahili | turc | Son approximatif |
| a | א pas de son | a | a | a | a | a |
| b c | בּ | b c | b c | b ch | b c : djè | bè tchè |
| v | ב | v | v | v | v | vè |
| g | גּ ג | g | g | g | g gh sans son | gè |
| d | דּ ד | d | d | d | d | dè |
| h | ה | h | h | h | hè | |
| w | ו | w | v w | w v | v w | wè |
| z | ז | z | z | z | z | zè |
| ח | h | h | h | ‘hè | ||
| t | ט | t | t | t | t | tè |
| y | י | y | y | y | y | yè |
| k | כּ כ ך | K h k | K c | k | k | Kè, ‘hè,khè |
| l | ל | l | l | l | l | lè |
| m | מ ם | m | m | m | m | mè |
| n | נ ן | n | n | n | n | nè |
| s | ס | s | s | s | s | sè |
| ע sans son | ‘ | |||||
| P f | פּ פ ף | P f | p f | p f | P f | Pè, fè |
| ts | צּ צ ץ | (ts) s z | ç | ts s z | tsè : comme mouche tsétsé | |
| q | ק | k | q | k | kè | |
| r | ר | r (rh) | r | r | r | Rè, rhè |
| s | שׂ | s | s | s | s | sè |
| sc | שׁ | sh | ch | sh | s | Shè, chè |
| th t | תּ ת | t | t th | t th | t | tè, thè |
2. Oku herufi zishimbana omu ngasi lufabe lurhôla ecikebu oku cilatini
A,b,c,d,e,f,g,h,i,j,k,l,m,n,o,p,q,r,s,t,u,v,w,,x,y, z
La succession des lettres est la suivante en trois tableaux:
Cf. http://hebreu-biblique.e-monsite.com/pages/version-sefarade/l-alphabet-hebraique-version-sefarade.html (13.05.2020)



| hébreu | féquence | catégorie | prononciation et signification des équivalents du mot en français | prononciation et signification des équivalents du mot rendu en mashi |
| צֹאן | Faune | troupeau, bétail, bêtes, moutons | TS’ON|Z’ON|S’ON|bishwekwa|ebishwekwa|buso|obuso|maso|amaso|mpene|empene|cibuzi|ecibuzi|ebibuzi|ebintu|bintu|ebyana|*buzi*|*pene*|*cintu*|*bintu*|*buso*|*maso | |
| צַאֲנָן | Noms propres | Çaanân [Saanan] | TSA’ANÂN|ZA’ANÂN|SA’ANÂN|Sanani|Zaanani|Tsaanani|Tsânân — lugo lw’omu ishwa lya Yuda | |
| צָב-1 | ✓ | Faune | type de lézard | TSÂV|ZÂV|SÂV|musherebera|omusherebera |
| צָב-2 | Objets réels | chariot, litière | TSÂV|ZÂV|SÂV|ngâlè|engâlè | |
| צָבָא-1 | Objets réels | armée du ciel: objets célestes, cést-à-dire le soleil, la lune et les étoiles | TSÂV’Â|ZÂV’Â|SÂV’Â|igulu bya shwinjagwa; haguma n’ebimuba byoshi|izûba, omwezi, enyenyezi n’engabo z’emalunga yoshi|murhwe gw’emalunga|murhwe|mirhwe|omurhwe|emirhwe|abazimu ba omu malunga boshi|bazimu ba emalunga|bazimu b’emalunga boshi|abazimu b’oku nkuba|bazimu b’oku nkuba|igulu na ngasi binabamwo byoshi|*ngabi biba* | |
| צָבָא-2 | Êtres | armée du ciel: êtres célestes | TSÂV’Â|ZÂV’Â|SÂV’Â|omurhwe gwa Nyakasane|biremwa by’emalunga | |
| צָבָא-3 | Êtres | épithète de Dieu: [Éternel des, Seigneur des, Dieu des] armées | TSÂV’Â|ZÂV’Â|SÂV’Â|Nyamuzinda|Mwami w’igulu lyoshi|Nnâmahanga w’emirhwe|Nyakasane wa banyakasane|Mwami w’igulu lyoshi|Nyamubâho w’Emirhwe|Nyakasane w’Emirhwe|Nyamuzinda w’Emirhwe|Nyakasane w’igulu lyoshi | |
| צְבוֹיִים | Noms propres | Cevoïm [Seboïm] | TSEVÔYÎM|ZEVÔYÎM|SEVÔYÎM|Seboyimi|Tseboyim|Zeboyim — lugo oku lubibi lw’ecihugo ca Kanani, lola Murh 10.19 | |
| צָבוּעַ | Faune | hyène, bête sauvage | TSÂVÛ’A|ZÂVÛ’A|SÂVÛ’A|namugunga|c’erubala|ciryanyi|banyamugunga|by’erubala|biryanyi|*ryanyi* | |
| צְבִי | Faune | gazelle | TSEVÎ|ZEVÎ|SEVÎ|kashafu|akashafu|mwinjihirizo|bwinja bwalabuka | |
| צִבְיָא | ✓ | Noms propres | Civia [Sibia] | TSIVYÂ’|ZIVYÂ’|SIVYÂ’|Zibiya|Tsibiya — mugala wa Shaharayimu, Shaharayi,w’oku bûko bwa Benyamini |
| צִבְיָה | ✓ | Noms propres | Civya [Sibia] | TSIVYÂ|ZIVYÂ|SIVYÂ|Sibiya|Sivya|Tsibiya|Zibya — muntu w’e Beer-Shebamuka Ahaziyannina wa Yoash, Yowash, mwami omu Israheli |
| צְבִיָּה | Faune | gazelle | TSIVYÂ|ZIVYÂ|SIVYÂ|kashafu|kashafu kakazi|rhushafu|orhushafu | |
| צֶבַע | Objets réels | matériel teint | TSEVA’|ZEVA’|SEVA’|ebitakè|bitakè | |
| צִבְעוֹן-1 | ✓ | Noms propres | Civéôn [Sibéon] | TSIVEÔN|ZIVEÔN|SIVEÔN|Sibeoni|Tsibeon — ishe wa Ana, Hana |
| צִבְעוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Civéôn [Sibéon] | TSIVEÔN|ZIVEÔN|SIVEÔN|Sibeoni|Tsibeon — mugala wa Seyiri |
| צְבֹעִים | ✓ | Noms propres | Cevoïm [Seboïm] | TSEVO’ÎM|ZEVO’ÎM|SEVO’ÎM|Seboyimu|Tseboyim — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| צְדָד | Noms propres | Cedâd [Sedad] | TSEDÂD|ZEDÂD|SEDÂD|Sedadi|Tsedad — hantu h’oku lubibi emwênè gw’ Israheli | |
| צָדוֹק-1 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadok — mugala wa Ahitubumudahwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| צָדוֹק-2 | ✓ | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadoki|Tsadok — ishe wa Yerusha, muka Otamu, Otam |
| צָדוֹק-3 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Tsadoki|Sadoki|Tsadok|Sadok — mudahwa mukuluw’oku bûko bwa Levi | |
| צָדוֹק-4 | ✓ | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Tsadoki|Sadok|Tsadok — mugala wa Merayoti, Merayotshakulûza wa Azariya, baderha Serayamudâhwa |
| צָדוֹק-5 | Noms propres | Sadoq [Sadoc] | TSÂDÔK|ZÂDÔK|SÂDÔK|TSÂDÔQ|ZÂDÔQ|SÂDÔQ|Sadoki|Sadok|Tsadoki|Tsadok — mugala wa Banabanji baligwerhe ery’izîno enyuma z’obujà bw’e Babiloni | |
| צִדִּים | ✓ | Noms propres | Ciddim [Siddim] | TSIDÎM|ZIDÎM|SIDÎM|Sidimu|Sidimi|Tsidimu|Tsidim — lugo luzibuzibuly’omu ishwa lya Nefutali |
| צַדִּיק | Êtres | juste, droit | TSADÎK|ZADÎK|SADÎK|TSADÎQ|ZADÎQ|SADÎQ|mushinganyanya|omushinganyanya|abashinganyanya|bashinganyanya|abêru kweru|omwêru kweru|mweru kweru|engeso zishinganine|engulo y’olubanja enahûse abagula|olubanja banaluha nnalo|omuntu mwêru kwêru|n’obushinganyanya | |
| צדק-1 | Attributs | être juste, dans le droit | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|kuba mushinganyanya|oyâzize|kuyâza olubanja|Ali mushinganyanya|Kurhi rhwankaciyêra?|*yêra*|*yaza*|*shiganyan* | |
| צדק-2 | Attributs | justifier | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|okuyâza|oyâzize|nyerekane obushinganyanya bwaze | |
| צדק-3 | Attributs | justifier; rendre droit, juste | TSDK|ZDK|SDK|TSDQ|ZDQ|SDQ|ntayêza omuntu mubi|olubanja banaluha nnalo|nanamutwiralwo n’obushinganyanya|omushinganyanya anayêre|kuyerekana ndi oli mushinganyanya | |
| צֶדֶק | Attributs | droit, justice | TSÊDEK|ZÊDEK|SÊDEK|TSÊDEQ|ZÊDEQ|SÊDEQ|itwira omulungu wawe olubanja omu kushimba ebishinganine|bishinganine|ebishinganine|munatwe bwinja olubanja|bakazitwira olubaga olubanja kulya kushinganine|Bushinganyanya wakazikulikira|omunzani guyumanine gunashinganine|enterekêro y’obushinganyanya|obushinganyanya|bushinganyanya|*singanin*|*shinganyany*|*banja* | |
| צְדָקָה | Attributs | droit, justice | TSEDÂKÂ|ZEDÂKÂ|SEDÂKÂ|TSEDÂQÂ|ZEDÂQÂ|SEDÂQÂ|kwoshi kunali k’okuli|ebishinganine|ebilongire|Obudahemuka|Obushinganyanya|*dahemuk*|*shinganyany*|*okuli* | |
| צִדְקִיָּה-1 | ✓ | Noms propres | Cidqiyahou [Sidequia] | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sedekiyasi|Sidekiyahu|Sidekiya |
| צִדְקִיָּה-2 | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sedekiyasi|Sidekiyahu|Sidekiya|Tsedekiyasi|Tsidekiyahu|Tsidekiya | |
| צִדְקִיָּה-3 | ✓ | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sidekiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya |
| צִדְקִיָּה-4 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂ|ZIDKIYÂ|SIDKIYÂ|TSIDQIYÂ|ZIDQKIYÂ|SIDQKIYÂ|Sidekiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya | |
| צִדְקִיָּהוּ-1 | ✓ | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi |
| צִדְקִיָּהוּ-2 | Noms propres | Sédécias | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צִדְקִיָּהוּ-3 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צִדְקִיָּהוּ-4 | Noms propres | Sédécias [Sidequia] | TSIDKIYÂHÛ|ZIDKIYÂHÛ|SIDKIYÂHÛ|TSIDQIYÂHÛ|ZIDQKIYÂHÛ|SIDQKIYÂHÛ|Sidekiyahu|Sidikiyahu|Tsidekiyahu|Tsidekiya|Sedekiyasi | |
| צוֹבָה | ✓ | Noms propres | Çova [Soba] | TSÔVÂ|ZÔVÂ|SÔVÂ|Soba|Tsoba|Tsova — cihugoomu Sîriya |
| צוּעָר | ✓ | Noms propres | Çouar [Souar] | TSÛ’ÂR|ZÛ’ÂR|SÛ’ÂR|Suari|Tsuari|Swari|Tswari|Tswar — ishe wa Natanaeliw’oku bûko bwa Isakari |
| צוּף | Noms propres | Çouf [Souf] | TSÛF|ZÛF|SÛF|Sufu|Suf|Tsufu|Tsuf|cigukulu ca bûci — mugala wa elkanashakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi | |
| צוֹפַח | ✓ | Noms propres | Çofah [Sofa] | TSÔFAH|ZÔFAH|SÔFAH|Sofa|Tsofa — mugala wa Helemi, Helemw’oku bûko bwa Aserioyo h w’ebiraka enfarasè, ecifreki, n’amashi by’amutwire kuli eci cinwa. |
| צוֹפַי | Noms propres | Çofaï [Sofaï] | TSÔFAY|ZÔFAY|SÔFAY|Sofa|Zofa|Tsofa — mugala wa Elkanawa kuli Elkanaw’oku bûko bwa Levi | |
| צוֹפַר | Noms propres | Çofar [Sofar] | TSÔFAR|ZÔFAr|SÔFAR|Sofa|Zofa|Tsofa — muntu w’e Naamamwira ya Ayubu | |
| צוּר-1 | Êtres | Rocher [protecteur] | TSÛR|ZÛR|SÛR|ibuye lyakiro|ibuye|ibale|ibâle|mabuye|mabâle | |
| צוּר-2 | ✓ | Noms propres | Çour [Sour] | TSÛR|ZÛR|SÛR|Suru|Sur|Tsuru|Tsur|Suri — mwami w’e Madiyani |
| צוּר-3 | ✓ | Noms propres | Çour [Sour] | TSÛR|ZÛR|SÛR|Suri|Suru|Tsuru|Tsuri|Zuri|Zur — mwâli wa Yeyeli, Yeyieli, Yeielw’oku bûko bwa Benyamini |
| צוֹר | Noms propres | Tyr | TSÔR|ZÔR|SÔR|Tiri|Tir — lugolw’omu Fenisiya | |
| צוּרִיאֵל | ✓ | Noms propres | Çouriël [Souriel] | TSÛRÎ’ÊL|ZÛRÎ’ÊL|SÛRÎ’ÊL|Surieli|Zurieli|Tsurieli|Tsuriel — mugala wa Abihayilw’oku bûko bwa Levi |
| צוּרִישַׁדַּי | ✓ | Noms propres | Çourishaddaï, Courishaddaï [Sourichaddaï] | TSÛRÎSHADAY|ZÛRÎSHADAY|SÛRÎSHADAY|Surishadayi|Tsurishadai — ishe wa Shelumieli, Shelumiel, Shelumiyelw’oku bûko bwa Simeoni |
| צֹחַר-1 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — ishe wa Efronimuhititi |
| צֹחַר-2 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — mugala wa Simeoni |
| צֹחַר-3 | ✓ | Noms propres | Çohar [Sohar] | TSOHAR|ZOHAR|SOHAR|Sohari|Sohar|Tsohari|Tsohar — mugala wa Ashhuri, Ashihuri, Ashihurw’oku bûko bwa Yuda |
| צִי | Faune | hyène | TSÎ|ZÎ|SÎ|nnamugunga|lugerero|bwarho|nkuge|muzimu|nsimba z’omw’irungu | |
| צִיבָא | Noms propres | Civa [Siba] | TSÎVÂ’|ZÎVÂ’|SÎVÂ’|Siba|Tsiba|Ziba — mushizi wa mwami Saulu | |
| צִידוֹן | Noms propres | Sidon | TSÎDÔN|ZÎDÔN|SÎDÔN|Sidoni|Tsidoni|Sidôn|Tsidôn — mugala wa Kananilugo lw’e Fenisiya | |
| צִידֹנִי | Noms propres | Sidoniens | TSÎDONÎ|ZÎDONÎ|SÎDONÎ|Ab’e Sidoni|ab’e Tsidoni|cihugo c’aha-Sidoni|abantu b’e Sidoni|aba-Sidoni-kazi|*sidon*|Abanya-Sidoni|Banya-Sidon | |
| צִיּוֹן | Noms propres | Sion, Jérusalem | TSÎYÔN|ZÎYÔN|SÎYÔN|Siyoni|Tsiyoni|Tsiyôn|Yeruzalemu|ntondo|entondo | |
| צִיחָא | ✓ | Noms propres | Ciha [Siha] | TSÎHÄ’|ZÎHÄ’|SÎHÄ’|Siha|Tsiha — murhambo wa milalamurhumisi w’omu ka-Nyamuzindaenyuma z’obuja bw’e Babiloni |
| צִין | ✓ | Noms propres | Cîn [Tsin] | TSÎN|ZÎN|SÎN|Sini|Tsini|Tsîn — hantu omu Negebu, e mukondwè gw’Israheli |
| צִיעֹר | ✓ | Noms propres | Cior [Sior] | TSÎ’ÔR|ZÎ’ÔR|SÎ’OR|Siori|Sior|Tsiori|Tsior — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| צִיץ | ✓ | Noms propres | montée de la Fleur; côte des Fleurs | TSÎTS|ZÎZ|SÎS|murhezi gwa Sisi|murhezi gwa Tsitsi|murhezi gwa Tsits|olunda lwa mauwa|nambi ya masholo|TaTsits|Taziz|Tasis — embale omudâhwa ayambalira oku mwirhêromauwahantu hofi na Ein-Gedi |
| צִלָּה | ✓ | Noms propres | Cilla [Silla] | TSILÂ|ZILÂ|SILÂ|Zila|Tsila — muka Lamekmuguma omu bakazi babirhi ba Lamek: Ada na Zila, Tsila |
| צֶלֶם-1 | ✓ | Attributs | ressemblance | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|orhushusha|nshusho|enshusho |
| צֶלֶם-2 | Objets réels | idole | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|ensanamu|nsanamu|nshanga|enshanga — nsalamunshanga | |
| צֶלֶם-3 | Divers | ombre, phantome | TSÊLEM|ZÊLEM|SÊLEM|cihoho|ecihoho|mwomoka|omwomoka|cizunguzungu|cilorho — kula omuntu alola ecilôrho erhi azûka, lola Lul 72(73).20 | |
| צַלְמוֹן-1 | Noms propres | Çalmôn [Salmon] | TSALMÔN|ZALMÔN|SALMÔN|Salmoni|Tsalmôn|ntondo ya Salomoni|ntondo — ntondo eri hofi na Sikemi | |
| צַלְמוֹן-2 | ✓ | Noms propres | Çalmôn [Salmon] | TSALMÔN|ZALMÔN|SALMÔN|Salmoni|Tsalmoni|Tsalmoni — wa kuli Ahowahmulwi w’oku ngoma ya Daudi |
| צַלְמֹנָה | ✓ | Noms propres | Çalmona [Salmona] | TSALMONÂ|ZALMONÂ|SALMONÂ|Salmona|Tsalmona — hantu Bene Israheli bageraga erhi barhenga bujà bw’e Misiri |
| צַלְמֻנָּע | Noms propres | Çalmounna [Salmounna] | TSALMUNÂ’|ZALMUNÂ’|SALMUNÂ’|Salmuna|Tsalmuna — mwami w’e Mediyani, gwarhi Bac 8.5 | |
| צֵלַע | ✓ | Noms propres | Céla [Séla] | TSÊLA’|ZÊLA’|SÊLA’|aha Sela|aha Tsela — lugolw’omu ishwa lya Benyamini |
| צֵלַע הָאֶלֶף | ✓ | Noms propres | Elèf [Élef] | TSÊLA’ HÂELEF|ZÊLA’ HÂELEF|SÊLA’ HÂELEF|Sela-Ha-Elefu|Tsela-Ha-Elefu|Tsela-Ha-Elef — lugo luguma omu ngo 12 z’omwanya gwa bene Benyamini, gwarhi Yoz 18.28 |
| צָלָף | ✓ | Noms propres | Çalaf [Salaf] | TSÂLÂF|ZÂLÂF|SÂLÂF|Salafu|Tsalafu|Salaf|Tsalaf — ishe wa Hanuni, Hanûn, mudahwa enyuma z’obujà bw’e Babiloni |
| צְלָפְחָד | ✓ | Noms propres | Celofehad [Selofad] | TSELOFHÂD|ZELOFHÂD|SELOFHÂD|Selofehadi — mugala wa Heferiw’oku bûko bwa Menashè |
| צֶלְצַח | ✓ | Noms propres | Celçah [Selsa] | TSELTSAH|ZELTSAH|SELTSAH|Selisaha|Tselisaha|Tselsah — hantu h’omu ishwa lya Benyamini |
| צִלְצָל | Objets réels | harpon | TSILTSÂL|ZILZÂL|SILSÂL|olulobo|lulobo | |
| צְלָצַל | Faune | criquet | TSELÂTSAL|ZELÂZAL|SELÂSAL|mahanzi|kashôlero|minûnu|kakungulo|mukankamo|*hanzi*|*kungulo*|*kankam* | |
| צֶלֶק | ✓ | Noms propres | Cèleq [Sélec] | TSÊLEK|ZÊLEK|SÊLEK|TSÊLEQ|ZÊLEQ|SÊLEQ|Seleki|Tsêlek — muamonitinunya-Amonimulwi oku ngoma ya Daudi |
| צִלְּתַי-1 | Noms propres | Cilletaï [Silletaï] | TSILTAY|ZILTAY|SILTAY|Siletayi|Tsiletayi|Tsiltayi — mugala wa Shimeyimugula wa milalaw’oku bûko bwa Benyamini | |
| צִלְּתַי-2 | Noms propres | Cilletaï [Silletaï] | TSILTAY|ZILTAY|SILTAY|Siletayi|Tsiletayi|Tsiltayi — murhambo wa basirikaw’oku bûko bwa Menashèoku ngoma ya Daudi | |
| צַמִּים | Objets réels | piège | TSAMÎM|ZAMÎM|SAMÎM|murhego|omurhego|mirhego|emirhego|*rhego* | |
| צֶמֶר | Objets réels | laine | TSÊMER|ZÊMER|SÊMER|amoya|moya|moya ga kuluka mishangi y’idurhu|obwoya|bwoya | |
| צְמָרִי | ✓ | Noms propres | Cemarite [Semarites] | TSEMÂRÎ|ZEMÂRÎ|SEMÂRÎ|aba Semariti|aba Tsemariti|Abanya-Tsemari|Abasemari|Abatsemari — ba kuli Kanaani,mugala wa Kush |
| צְמָרַיִם | ✓ | Noms propres | Cemaraïm [Semaraïm] | TSEMÂRAYIM|ZEMÂRAYIM|SEMÂRAYIM|Samarayimi|Tsmarayimi|Semarayimu|Tsamarayimu|Samarayim|Tsamarayim — lugo omu ishwa lya Benyamini |
| צֵן | Objets réels | épine, crochet | TSÊN|ZÊN|SÊN|lulobo|olulobo|mushugi|omushugi|ngondè|mugera | |
| צְנָן | ✓ | Noms propres | Cenân [Senan] | TSENÂN|ZENÂN|SENÂN|Senani|Tsenani|Tsênân — lugo lw’omu ishwa lya Yuda |
| צָעִיר | ✓ | Noms propres | Çaïr [Saïr] | TSÂY’ÎR|TSÂY’ÎR|TSÂY’ÎR|Sayiri|Tsayiri|Sair|Tsair — musungunumurhomusolelugo omu ishwa lya Yuda |
| צֹעַן | Noms propres | Tanis [Soan] | TSO’AN|ZO’AN|SO’AN|Tanisi|Tanis|Tsoan|Soan|Taneosi — lugo lw’omu Misiri | |
| צַעֲנַנִּים | ✓ | Noms propres | Çaanannim, Çaannaïm [Saananim] | TSA’ANANÎM|ZA’ANANÎM|SA’ANANÎM|Saananimi|Besananimi — îshe-zala wa Musa, anali amagwika ihêma lyage kuhika aha mwelo gwa Besananimi, gwarhi Bac 4.11 |
| צֹעַר | Noms propres | Çoar [Soar] | TSO’AR|ZO’AR|SO’AR|e Sowari|Sowari|Tsowari|Tsowar — lugo lwali omu lubanda lwa Yordani ludomerirwe embere Nyamubaho ashàbe Sodomo na Gomora, gwarhi Murh 13.10 | |
| צְפוֹ | ✓ | Noms propres | Cefo [Sefo] | TSEFÔ|ZEFÔ|SEFÔ|Sefo|Tsefo — mugala wa Elifazi, Elifazmwinjikulu wa Ezau |
| צָפוֹן | ✓ | Noms propres | Sihôn [Safon] | TSÂFÔN|ZÂFÔN|SEFÔN|Sihoni|Safoni|Tsihôn|Tsafôn|e mukondwè|mpusi yarhenga e mwênè — lugo omu lya Gadieci cinwa camansomera! pe na He banahingalukanwa nk’omu tshiluba, hali abamuderha Kapinga mpu Kahinga; caba aga mazino gahwire na YI omu cihebraniya nago gashusha mazino manji ga tshiluba! Nabwine bulya oku Bashi bali BENE LEVI, na yindi milala minji y’omu Kongo egwerhe ecikebo oku milala edesirwe omu Bibliya. |
| צְפוֹן | ✓ | Noms propres | Shouni [Sefon] | SHÛN|TSÂFÔN|ZÂFÔN|SEFÔN|Shuni|Sefoni|Tsefoni — mugala wa Gadie Kaziba eba omuntu ye Shuni. Yumvagya oku rhwaja rhwa bona ecikebo ab’omu Kongo bajira oku milala eri omu Bibliya »Suniti’ omu Mib 26.15, kuli kuderha Bene Shuni, mulala gwa Shuni, Tsuni, ba bûko bwa Gadi |
| צְפוֹנִי | ✓ | Noms propres | Cefonites [Sefonites] | TSÂFÔNÎ|ZÂFÔNÎ|SEFÔNÎ|Abasefoni|Ab’e mwênè — ba kuli Tsefônn, kandi ye Shuni, Tsuni |
| צִפּוֹר-1 | Faune | oiseau | TSIPÔR|ZIPÔR|SIPÔR|ebinyunyi|binyunyi|orhunyunyi|rhunyunyi|rhunyunyi|akanyunyi|kanyunyi|*nyunyi* | |
| צִפּוֹר-2 | ✓ | Noms propres | Cippor [Sippor] | TSIPÔR|ZIPÔR|SIPÔR|Sipori|Tsipori — mwami w’e Mowabuishe wa Balaka, gwarhi Yoz 24.9 |
| צְפִי | ✓ | Noms propres | Cefi [Sefi] | TSEFÎ|ZEFÎ|SEFÎ|Sefi|Tsefi — mugala wa Elifazimwinjikulu wa Ezau |
| צִפְיוֹן | ✓ | Noms propres | Cifiôn [Sefon] | TSIFYÔN|ZIFYÔN|SIFYÔN|Sefoni|Sifyôn|Tsifyoni — mugala wa Gadi |
| צָפִיר | Faune | chèvre, bouc [FF 36.38] | TSÂPÎR|ZÂPÎR|SÂPÎR|mpene|empene|cihebe|ecihebe|bihebe|ebihebe | |
| צְפַנְיָה-1 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sefaniya|Tsefaniya|Sofoni — mugala wa Tahatishakulûza wa Hemaniw’oku bûko bwa Levi | |
| צְפַנְיָה-2 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sefaniya|Tsefaniya|Sofoni — mudâhwaw’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Sidikiyahu, Sedekyahu, rhuderha Sedekiyasi | |
| צְפַנְיָה-3 | Noms propres | Sophonie | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sofoni|Sefaniya|Tsefaniya — mugala wa Kushiali mulêbi, lola Sof 1.1KUSH qli muntu mwiru wayubakaga omu Afrikaomugala oyo oli mulêbi omu Bibliya. murhakag’imanya mpu abantu biru bayôrha baba idako. | |
| צְפַנְיָה-4 | Noms propres | Cefanya [Sefania] | TSEFANYÂ|ZEFANYÂ|SEFANYÂ|Sofoni|Sefaniya|Tsefaniya — ishe wa Yehosiyahu, Yoziasi, Henomu mango ga Zakariya | |
| צְפַנְיָהוּ | Noms propres | Cefanyahou [Sefania] | TSEFANYÂHÛ|ZEFANYÂHÛ|SEFANYÂHÛ|Sefanyahu|Tsefanyahu|Sofoni — mudâhwaw’oku bûko bwa Levioku ngoma ya Sidekiyahu, Sedekiyahu, Sedekiasi | |
| צָפְנַת פַּעְנֵח | ✓ | Noms propres | Çafnath-Panéah [Safnath-Panéa] | TSAFNATH-PA’NÊAH|ZAFNATH-PA’NÊAH|SAFNATH-PA’NÊAH|TSAFNAT-PA’NÊAH|ZAFNAT-PA’NÊAH|SAFNAT-PA’NÊAH|Safunati-Panea|Tsafnat-Paneah — lyo izino bakag’iderha Yozefu omu Misiri eryo |
| צֶפַע | Faune | vipère, cobra | TSEFA’|ZEFA’|SEFA’|njoka|mpiri | |
| צִפְעֹנִי | Faune | cobra du désert | TSIF’ÔNÎ|ZIF’ÔNÎ|SIF’ÔNÎ|mpiri y’omw’irungu|mpiri|empiri | |
| צַפְצָפָה | Flore | saule | TSAFTSÂFÂ|ZAFZÂFÂ|SAFSÂFÂ|mirhi y’omu ihanga — Tsaptsapa guli murhi gw’oku cikunguzo c’olwîshimirhi ya mw’eryo ihanga, gwarhi Lul 136(137).2ogwo murhi gurhaba emwirhu, mpu gurhasima mboho nyinji erhi idurhu linji, ci ha cîdûrhu cingwangu. Rhwacilonza efoto yagwo.Le saule (Salix) est un genre d’arbres, d’arbustes, d’arbrisseaux de la famille des Salicacées (Salicaceae). Il comprend 360 espèces environ, réparties à travers le monde, principalement dans les zones fraîches et humides des régions tempérées et froides de l’hémisphère nord.cfr Google | |
| צְפַרְדֵּעַ | Faune | grenouille | TSEFARDÊ’A|ZEFARDÊ’A|SEFARDÊ’A|ebikere|emidoke|cikere|mudoke | |
| צִפֹּרָה | ✓ | Noms propres | Cippora [Séfora] | TSIPORÂ|ZIPORÂ|SIPORÂ|Sipora|Tsipora|Tsepora — muka Musamwâli Yetro |
| צְפַת | ✓ | Noms propres | Cefath [Sefath] | TSEFATH|ZEFATH|SEFATH|TSEFAT|ZEFAT|SEFAT|Sefati|Tsepati|Tsepat|Sefat — lugo lw’e Kanaani |
| צְפָתָה | Noms propres | Cefata [Sefata] | TSEFATHÂ|ZEFATHÂ|SEFATHÂ|TSEFATÂ|ZEFATÂ|SEFATÂ|Sefata|Tsefata — lubandahofi n’e Maresha, gwarhi 2 Nga 14.9 omu BHS, ci 2 Ng 14.10 omu WLC | |
| צִקְלַג | Noms propres | Ciqlag [Siclag] | TSIKLAG|ZIKLAG|SIKLAG|TSIQLAG|ZIQLAG|SIQLAG|Siklagi|Siklag|Tsiklagi|Tsiklag|Sikilagi — hantu h’omu ishwa lya Simeoni | |
| צִקְלוֹן | ✓ | Objets réels | lier énsemble | TSIKLÔN|ZIKLÔN|SIKLÔN|TSIQLÔN|ZIQLÔN|SIQLÔN|kushwekera haguma|omu nshoho |
| צֵר | ✓ | Noms propres | Cér [Ser] | TSÊR|ZÊR|SÊR|Seri|Tseri|Ser|Tser — lugo luzibuzibulw’omu ishwa lya Nefutali |
| צְרֵדָה | ✓ | Noms propres | Ceréda [Seréda] | TSERÊDÂ|ZERÊDÂ|SERÊDÂ|Sereda|Tsereda — hantu aho |
| צְרוּיָה | ✓ | Noms propres | Cerouya [Serouia] | TSERÛYÂ|TSERÛYÂ|SERÛYÂ|Seruya|Tseruya — mwâli wa Nahashi, Nahashmwâli wabo Daudi |
| צְרוּעָה | ✓ | Noms propres | Ceroua [Seroua] | TSERÛYÂ|TSERÛYÂ|SERÛYÂ|Seruya|Tserua — nnina wa mwâmi Yerobowamu I omu cihugo c’Israheli |
| צְרוֹר-1 | ✓ | Noms propres | Ceror [Seror] | TSERÔR|ZERÔR|SERÔR|Serori|Tserori|Tseror — mugala wa bekoratishakulûza wa mwami Sauluw’oku bûko bwa Benyamini |
| צְרוֹר-2 | Objets réels | Tseror | TSERÔR|ZERÔR|SERÔR|Serori|Tserori|Tseror|nshoho|enshoho|irhu|cirhimbiri — ye n’ola muntu oli aha nyanyaizino lyage kuli kuderha: irhu, nshoho, cirhimbiri | |
| צֹרִי | Noms propres | tyrien [Tyrien] | TSORÎ|ZORÎ|SORÎ|Tiri|Tsiri|munya-Tiri — muntu w’e Tirimuntu w’e Tiri anali mutuzi wa marhale, gwarhi 1 Bam 7.14 | |
| צְרִי | ✓ | Noms propres | Ceri [Seri] | TSERÎ|ZERÎ|SERÎ|Seri|Tseri — mugala wa Yudutunimwimbiza omu ka-Nyamuzindaw’oku ngoma ya Daudi |
| צֳרִי | Flore | Baume de Jéricho [plante du désert | TSORÎ|ZORÎ|SORÎ|obukù|bukù — mburho baderha bukù bw’e Yeriko | |
| צרע | ✓ | Divers | participe passif: souffrant d’une maladie de peau | TSR’|ZR’|SR’|lushomyo|olushomyo|mushomyo|omushomyo|nya-mubenzi|mubenzi|ali rnushomyo|aba mushonyo — TSURA’: muntu olwazire, ogwasirwe n’endwala y’oku kakoba k’omubiri (participe psssif) |
| צָרְעָה | Noms propres | Çoréa [Sora] | TSOR’Â|ZOR’Â|SOR’Â|Sarea|Tsarea|Sorea|Tsorea|Sorea — omu Bac 13.24 muli kandi eryo izîno Sorea, Tsorea | |
| צִרְעָה | ✓ | Faune | frelon | TSIR’Â|ZIR’Â|SIR’Â|enyisîmbu|olwisîmbu — lwisimbu lutudu olwohali abazishwekera omu cogo erhi omu nyumpa |
| צָרְעִי | ✓ | Noms propres | de Salma [Sora] | TSOR’Î|ZOR’Î|SOR’Î|TSALMA|ZALMA|SALMA|w’e Salma|w’e Sora|Tsalma|Tsora|Salma — Abana ba Salma: bo bantu b’e Betelehemu, b’e Netofa, b’e Atroti- Bet-Yowabu, n’ecihimbi c’ab’e Manahati, ab’e Sora, gwarhi 1 Bam 2.54 |
| צָרַעַת | ✓ | Divers | lèpre, maladie infectieuse de la peau | TSARA’ATH|ZARA’ATH|SARA’ATH|TSARA’AT|ZARA’AT|SARA’AT|olushomyo|cihulu ca lushomyo|lushomyo|*lushomyo*|ashomire|ashomire|ecibale|luli lushomyo|*shomyo*|*nyolo* — ngasi ndwala eboza omuntu akakoba k’omubiri egali bonekera embuga |
| צָרְעָתִי | ✓ | Noms propres | Çoréatites [Sora] | TSOR’ÂTHÎ|ZOR’ÂTHÎ|SOR’ÂTHÎ|TSOR’ATÎ|ZOR’ÂTÎ|SOR’ÂTÎ|ebishagala by’e Sora|Tsora|bantu b’e Sora|Tsora|milala y’Abasoreya eyo|Abatsoreya|Abasoreya |
| צרף | Objets réels | fondre, raffiner, examiner, travailler | TSRF|ZRF|SRF|yo wabarhangulira|kujonga|kukola|kuyinjihiriza|kuyinjihirizibwa|mutuzi oyinjihiriza|muliro kashukirwa|kushuka|masholo mashuke kali nda|cûma ca marhale citule omu luganda — omu BHS Lul 12(13).7 ci omu WCL 12.6 | |
| צֹרֵף | Objets réels | mouleur, fondeur, orfèvre | TSORÊF|ZORÊF|SORÊF|omutuzi|mutuzi|abatuzi|batuzi | |
| צָרְפַת | Noms propres | Sarepta | TSÂREPATH|ZÂREPATH|SÄREPATH|Sarepta|Tsarepta|Tsarpat | |
| צְרֵרָה | ✓ | Noms propres | Ceréra [Seréda] | TSERÊRÂ|ZERÊRÂ|SERÊRÂ|Serera|Sereda|Tserera|Tsereda — okuhushikanya resh na dalet omu cihebraniya kwarhumire eryo izîno lirhengamwo babirhi:SERERASEREDAbulya oku orhalolerizi herufi r na herufi d w’ecihebraniya bashushana |
| צֶרֶת | ✓ | Noms propres | Cèreth [Séreth] | TSÊRETH|ZÊRETH|SÊRETH|TSÊRET|ZÊRET|SÊRET|Sereti|Tsereti|Tsêret — mugala wa Ashhurw’oku bûko bwa Yuda |
| צֶרֶת הַשַּׁחַר | ✓ | Noms propres | Cèreth-Shahar [Séreth-Chahar] | TSÊRETH HASHAHAR|ZÊRETH HASHAHAR|SÊRETH HASHAHAR|TSÊRET HASHAHAR|ZÊRET HASHAHAR|SÊRET HASHAHAR|Sereti-ha-Shahari|Tseret-ha-Shahar|Seret-ha-Shahar — lugo lw’omu ishwa lya Rubeni |
| צָרְתָּן | ✓ | Noms propres | Çartân [Sartan] | TSÂRTÂN|ZÂRTÂN|SÂRTÂN|Sartani|Sartân|Tsartani|Tsartân — hantu aho, lola Yoz 3.16 |
