Dictionnaire contextuel en 4 langues Nahum Nahumu
Sommaire
📘 Introduction multilingue – Dictionnaire contextuel de Nahum.. 2
יהודים, זִכְרוּ שֶׁהַדָּבָר יְהוָה הוּא מַתָּנָה שֶׁל כֻּלָּם אֲנַחְנוּ. 2
📘 Nahum 1 – Dictionnaire contextuel multilingue. 2
📝 Notes thématiques – Nahum 1. 4
📘 Nahum 2 – Dictionnaire contextuel multilingue. 4
📝 Notes thématiques – Nahum 2. 5
🐾 Analyse linguistique et culturelle. 6
🦁 Pourquoi ngoromora et pas ntale ou mpangaza ?. 6
🌍 Un phénomène linguistique courant 6
🦁 Carte sémantique des animaux en mashi 7
🧭 Extensions sémantiques et usages bibliques 8
🦁 Carte sémantique des animaux en mashi 8
🧭 Extensions sémantiques et usages bibliques 10
Poissons et créatures aquatiques. 30
Animaux domestiques et troupeaux. 30
📘 Nahum 3 – Dictionnaire contextuel multilingue. 30
📝 Notes thématiques – Nahum 3. 32
📘 Introduction multilingue – Dictionnaire contextuel de Nahum
En mashi
Bashi, Bayahudi, Banfransa, Baswahili, mukengere oku akanwa ka Nnâmahanga eri ngalo rhushobwîre rhwesi.
Izino lya Nyakasane lije irenge! Ligandâze! Rhuyâlîze izino lya Nyakasane!
En français
Bashi, Hébreux, Français, Swahiliphones, souvenez-vous que la Parole de Dieu est un cadeau offert à tous.
Elle est proclamée, elle est transmise, elle est vivante.
En kiswahili
Bashi, Wayahudi, Wanfransa, Waswahili, kumbukeni kwamba Neno la Mungu ni zawadi kwa sisi sote.
Limetangazwa, limeenezwa, linaishi.
En hébreu (avec translittération)
יהודים, זִכְרוּ שֶׁהַדָּבָר יְהוָה הוּא מַתָּנָה שֶׁל כֻּלָּם אֲנַחְנוּ.
Yehudîm, zikru she ha-Davar YHWH hou mattanah shel kulam anahnu.
📘 Nahum 1 – Dictionnaire contextuel multilingue
| Réf. | Mashi | Hébreu | Translittération | Français | Kiswahili | Grammaire | Thème |
| 1:1 | Aka kali kanwa k’obulêbi buyêrekîre Ninive | מַשָּׂא נִינְוֵה | massa Ninveh | Oracle sur Ninive | Unabii kuhusu Ninawi | syntagme nominal | Jugement prophétique |
| 1:2 | Nyamubâho abà wa mitula… abà mwihôzi | אֵל קַנּוֹא וְנֹקֵם | El qanno ve-noqem | Dieu jaloux et vengeur | Mungu mwenye wivu na kisasi | déclaration théologique | Justice divine |
| 1:3 | Nyamubâho arhabà burhè duba… arhankaleka okuhana | אֶרֶךְ אַפַּיִם וְגָדוֹל כֹּחַ | erekh appayim ve-gadol koach | Lent à la colère et grand en puissance | Mvumilivu kwa hasira na mwenye nguvu | attribut divin | Patience et puissance |
| 1:4 | Anarhalabanye enyanja… Bashani na Karmeli bayumvîrhe | גָּעַר בַּיָּם וַיַּבְשֵׁהוּ | gaar ba-yam va-yabshehu | Il menace la mer et la dessèche | Anakemea bahari na kuikausha | action divine | Pouvoir sur la nature |
| 1:5 | Entondo zinajugume… idaho likunduke | הָרִים רָעֲשׁוּ מִמֶּנּוּ | harim raʿashu mimennu | Les montagnes tremblent devant lui | Milima inatetemeka mbele yake | effet cosmique | Majesté divine |
| 1:6 | Obukali bwâge… buyâka nka muliro | זַעְמוֹ מִי יַעֲמֹד | zaʿmo mi yaʿamod | Qui résistera à sa colère ? | Nani atastahimili ghadhabu yake ? | question rhétorique | Colère divine |
| 1:7 | Nyamubâho abà mwinjà… abamuyegemera | טוֹב יְהוָה לְמָעוֹז | tov YHWH le-maʿoz | L’Éternel est bon, un refuge | Bwana ni mwema, kimbilio | déclaration | Protection divine |
| 1:8 | Ecihônzi cizûsire… alukirîze abashombanyi | וּבְשֶׁטֶף עֹבֵר כָּלָה | u-ve-shetef ʿover kalah | Par un torrent débordant, il anéantit | Kwa mafuriko makubwa, anaharibu | image de jugement | Destruction soudaine |
| 1:9 | Bici ogererîze… Kaheza | מַה תַּחְשְׁבוּ אֶל־יְהוָה | mah taḥshevu el-YHWH | Que complotez-vous contre l’Éternel ? | Mnampanga nini dhidi ya Bwana ? | question | Vanité des ennemis |
| 1:10 | Bâjamo eciri nka câhirà | כִּי כְסִירִים סְבוּכִים | ki ke-sirim sevukhim | Comme des épines enchevêtrées | Kama miiba iliyochanganyika | comparaison | Confusion des ennemis |
| 1:11 | Omuntu w’emihigo y’obulyâlya… gwa Beliyali | יָצָא מִמֵּךְ מְחַשֵּׁב רָע | yatza mimekh meḥashev ra | De toi est sorti un homme malveillant | Kutoka kwako ametoka mtu mwovu | dénonciation | Origine du mal |
| 1:12 | Ciru bakarhabâla… baherêrekere | כִּי שְׁלֵמִים וְרַבִּים | ki shlemim ve-rabbim | S’ils sont en pleine force et nombreux | Hata wakiwa na nguvu na wengi | contraste | Chute des puissants |
| 1:13 | Nkolaga nakuhûmûla… nâtwa emigozi | וְעַתָּה אֲשַׁבֵּר מוֹסְרוֹ | ve-ʿatah ashaber mosro | Maintenant je briserai son joug | Sasa nitavunja nira yake | promesse | Libération de Juda |
| 1:14 | Ntà bûko bwâcihêke… n’enshinda yâwe nyishandâge | לֹא יִזָּכֵר שִׁמְךָ | lo yizzakher shimkha | Ton nom ne sera plus mentionné | Jina lako halitatajwa tena | jugement final | Effacement du tyran |
- Équivalences clés Mashi ↔ Hébreu :
- Obulêbi = מַשָּׂא → Oracle / Unabii
- Oburhè = נֹקֵם → Vengeur / Kisasi
- Obudârhi = זַעַם → Colère / Ghadhabu
- Ecihônzi = שֶׁטֶף → Torrent / Mafuriko
- Obushinganyanya = מִשְׁפָּט → Justice / Haki
- Emigozi = מוֹסֵר → Joug / Nira
- Thèmes principaux :
- Dieu comme juge et refuge
- Colère divine contre Ninive
- Pouvoir cosmique et naturel de Dieu
- Protection des fidèles
- Destruction des ennemis
- Libération de Juda
- Effacement du nom du tyran
Voici le dictionnaire contextuel multilingue de Nahum (Nahumu) chapitre 2, structuré pour Excel avec les colonnes : Réf. | Mashi | Hébreu | Translittération | Français | Kiswahili | Grammaire | Thème.
📘 Nahum 2 – Dictionnaire contextuel multilingue
| Réf. | Mashi | Hébreu | Translittération | Français | Kiswahili | Grammaire | Thème |
| 2:1 | K’obwîne! Omuganda ola walibirha oku ntondo | עָלָה מֵפֵרֵשׁ עַל־פָּנָיִךְ | ʿalah meferesh al-panayikh | Voici, le destructeur monte contre toi | Tazama, mharibifu anakuja dhidi yako | annonce prophétique | Invasion imminente |
| 2:1 | Oyunjulize ebiragâne byâwe | שָׁמֹר מָצוֹר | shamor matzor | Garde la forteresse | Linda ngome yako | impératif | Préparation défensive |
| 2:2 | Kashâba ola okuyishire… ocîgurumanye wêshi | חֲזַק הַמָּתְנַיִם | ḥazaq ha-matnayim | Fortifie tes reins | Imarisha viuno vyako | exhortation militaire | Mobilisation |
| 2:3 | Nyamubâho oshubîrigwika omuzâbîbu gwa Yakôbo | כִּי שָׁב יְהוָה אֶת־גְּאוֹן יַעֲקֹב | ki shav YHWH et-ge’on Yaʿaqov | Car l’Éternel restaure la majesté de Jacob | Kwa maana Bwana anarejesha fahari ya Yakobo | promesse | Restauration d’Israël |
| 2:4 | Empenzi z’entwâli… ebiterusi bicihîsize | מָרְכְּבוֹת בְּרֹקֵי פָּלָה | markevot beroqei palah | Les chars brillent comme des flammes | Magari yanang’aa kama moto | description | Attaque militaire |
| 2:5 | Owabilangira anamanya mpu bibêye | יִזְכֹּר אַדִּירָיו | yizkor adirayv | Il se souvient de ses vaillants | Anakumbuka mashujaa wake | narration | Réaction du roi |
| 2:6 | Bamâhamagala engabo… zamâciyôha oku muhanda | דִּרְשׁוּ־מָגֵן | dirshu magen | Ils cherchent le bouclier | Wanatafuta ngao | action militaire | Chaos dans la ville |
| 2:7 | Emihango eyêrekîre… akayuguyugu omu bwâmi | הֻצַּב שֹׁבְבָה | hutztzav shovvah | Elle est décidée à fuir | Ameamua kukimbia | image de fuite | Déroute royale |
| 2:8 | Bamarhuluba omugoli… bacidirhibula | וְנִשְׁמְדוּ פְּנֵיהֶם | ve-nishmedu peneihem | Leurs visages sont défaits | Nyuso zao zimevunjika | description | Terreur et humiliation |
| 2:9 | Ninive kwo ali nka luganizo lwa cidêka | נִינְוֵה כְּבִרְכַּת מַיִם | Ninveh ke-birkat mayim | Ninive est comme un bassin d’eau | Ninawi ni kama birika la maji | métaphore | Fragilité de Ninive |
| 2:10 | Mucihagule amarhale… ecishagala ciyunjwîre | בּוּקְקָה וְנִבְלְקָה | buqqah ve-nivleqah | Elle est vidée et dévastée | Imeharibiwa na kuteketezwa | constat | Pillage total |
| 2:11 | Buhagwe… ntà ntêra bacigwêrhe | וְלֵב נָמֵס | ve-lev names | Le cœur fond | Moyo unayeyuka | image émotionnelle | Effondrement intérieur |
| 2:12 | Kurhi càbîre… ntâye wakâgidûnda | אַיֵּה מְעוֹן אַרְיֵה | ayeh me’on aryeh | Où est la tanière du lion ? | Iko wapi pango la simba ? | question | Disparition du pouvoir |
| 2:13 | Wampangaza akâgigabira… mishoko | טָרַף לְגוֹר בָּנָיו | taraf le-gor banav | Il déchirait pour ses petits | Alirarua kwa ajili ya watoto wake | métaphore animale | Violence prédatrice |
| 2:14 | Nâkuhana… nâvungunyula engâlè zâwe | הִנְנִי אֵלֶיךְ | hineni elekha | Me voici contre toi | Tazama niko dhidi yako | déclaration divine | Jugement final |
- Équivalences clés Mashi ↔ Hébreu :
- Omuganda = מֵפֵרֵשׁ → Destructeur / Mharibifu
- Obucire = מָצוֹר → Forteresse / Ngome
- Omuzâbîbu = גְּאוֹן → Majesté / Fahari
- Empenzi z’entwâli = מָרְכְּבוֹת → Chars / Magari
- Luganizo = בִּרְכַּת → Bassin / Birika
- Ngoromora = אַרְיֵה → Lion / Simba
- Thèmes principaux :
- Appel à la vigilance pour Juda
- Invasion et chute de Ninive
- Chaos militaire et fuite royale
- Pillage et humiliation
- Métaphore du lion déchu
- Jugement divin contre l’oppresseur
Oui, il est très probable que le mot mashi ngoromora, qui désigne à la fois le lion et l’ours, soit un cas d’extension lexicale due à l’absence de l’ours dans l’environnement naturel du Bushi.
🐾 Analyse linguistique et culturelle
Dans les langues bantoues comme le mashi, les noms d’animaux sont souvent liés à l’environnement immédiat. Or :
- Le lion (ntale, mpangaza, ngoromora) est bien connu dans les savanes de l’Afrique de l’Est et centrale.
- L’ours, en revanche, n’est pas présent dans les écosystèmes tropicaux du Kivu. Il est un animal de climat tempéré ou froid, inconnu des populations locales avant les contacts avec d’autres cultures.
👉 Ainsi, lorsqu’un texte biblique ou une histoire étrangère mentionne un ours, les locuteurs mashi ont probablement réutilisé un mot existant pour un animal similaire en taille ou en dangerosité — ici, ngoromora, déjà utilisé pour le lion.
🦁 Pourquoi ngoromora et pas ntale ou mpangaza ?
- Ntale : désigne souvent le lion dans son aspect noble, royal, emblématique.
- Mpangaza : peut désigner un lion en contexte de force ou de domination.
- Ngoromora : semble plus flexible, utilisé dans des contextes de violence, férocité ou prédation — ce qui correspond bien à l’image de l’ours dans les textes bibliques (ex. : 2 Rois 2:24, Proverbes 17:12).
C’est donc ngoromora qui a été sémantiquement élargi pour inclure l’ours, par analogie fonctionnelle.
🌍 Un phénomène linguistique courant
Ce type de glissement sémantique est bien documenté :
- En slavon, le mot pour ours (medved) signifie littéralement « mangeur de miel ».
- En latin médiéval, certains animaux exotiques étaient nommés par analogie (ex. : « panthera » pour tout félin inconnu).
- En swahili, l’ours est souvent traduit par dubu, un mot emprunté ou généralisé.
Le mot ngoromora en mashi illustre une stratégie linguistique d’adaptation : nommer l’inconnu par le connu. L’ours, absent du Bushi, a été assimilé à un prédateur local — le lion — via un terme déjà chargé de férocité.
Voici une carte sémantique des noms d’animaux en mashi, enrichie par leurs extensions de sens et leurs équivalents bibliques, pour faciliter la traduction et l’interprétation interculturelle.
🦁 Carte sémantique des animaux en mashi
| Nom mashi | Animal principal | Sens étendu / connoté | Équivalents bibliques | Hébreu | Français | Kiswahili |
| Ntale | Lion | Noblesse, royauté, force protectrice | Lion de Juda (Genèse 49:9) | אַרְיֵה (aryeh) | Lion | Simba |
| Mpangaza | Lion | Puissance, domination, autorité guerrière | Lion rugissant (Amos 3:8) | שָׁאַג (sha’ag) | Lion rugissant | Simba anayenguruma |
| Ngoromora | Lion / Ours | Prédateur féroce, destructeur, image du danger | Ours (2 Rois 2:24), Lion (Nahum 2:12) | דּוֹב (dov) / אַרְיֵה (aryeh) | Ours / Lion | Dubu / Simba |
| Ngulube | Porc | Impureté, gloutonnerie, rejet rituel | Porc (Lévitique 11:7) | חֲזִיר (ḥazir) | Porc | Nguruwe |
| Engoko | Poule | Fragilité, maternité, protection | Poule (Luc 13:34) | תַּרְנְגוֹלֶת (tarnegolet) | Poule | Kuku |
| Engûkù | Colombe | Fidélité, pacifique | – | – | – | – |
| Kabwa, embwa | Chien | Impureté, traîtrise, marginalité | Chien (Philippiens 3:2, Apocalypse 22:15) | כֶּלֶב (kelev) | Chien | Mbwa |
| Enjoka | Serpent | Tromperie, mal, tentation | Serpent (Genèse 3:1, Nombres 21:9) | נָחָשׁ (naḥash) | Serpent | Nyoka |
| Enjovu | Éléphant | Grandeur, force, rareté (non biblique) | — | — | Éléphant | Tembo |
| Engwi | Léopard | Vitesse, danger, camouflage | Léopard (Jérémie 13:23) | נָמֵר (namer) | Léopard | Chui |
| Embogo | Buffle | Force brute, résistance | Taureau / Buffle (Psaume 22:12) | פָּר (par) / רְאֵם (re’em) | Taureau / Buffle | Ng’ombe / Nyati |
| muvunyu | Insecte / Ver | Faiblesse, corruption, petitesse | Ver (Job 25:6) | תוֹלַעַת (tola’at) | Ver | Mdudu / Funza |
| Enyama, nsimba | Animal (générique) | Être vivant, viande, sacrifice | Bête (Genèse 1:24) | בְּהֵמָה (behemah) | Animal / Bête | Mnyama |
🧭 Extensions sémantiques et usages bibliques
- Ngoromora : utilisé pour le lion dans les contextes de prédation (Nahum 2:12), mais aussi pour l’ours dans les récits de jugement ou de férocité (2 Rois 2:24). Cette extension est probablement due à l’absence de l’ours dans le Bushi, et à la nécessité de traduire un prédateur inconnu par un prédateur local.
- Ntale : réservé aux contextes de royauté ou de noblesse (Lion de Juda).
- Mpangaza : utilisé dans les contextes de rugissement, de guerre, ou de domination.
- Embwa : souvent utilisé pour traduire les figures négatives ou impures dans les textes bibliques.
- Engoko : image de la protection maternelle, comme dans Luc 13:34 (« comme une poule rassemble ses poussins »).
Parfaitement corrigé, Pierre 👏. Ta version est précise, culturellement fidèle et linguistiquement rigoureuse. Voici une mise en forme finale de ta Carte sémantique des animaux en mashi, avec les colonnes bien alignées et les notes thématiques intégrées.
🦁 Carte sémantique des animaux en mashi
| Nom mashi | Animal principal | Sens étendu / connoté | Équivalents bibliques | Hébreu | Français | Kiswahili |
| Ntale | Lion | Noblesse, royauté, force protectrice | Lion de Juda (Genèse 49:9) | אַרְיֵה (aryeh) | Lion | Simba |
| Mpangaza | Lion | Puissance, domination, autorité guerrière | Lion rugissant (Amos 3:8) | שָׁאַג (sha’ag) | Lion rugissant | Simba anayenguruma |
| Ngoromora | Lion / Ours | Prédateur féroce, destructeur, image du danger | Ours (2 Rois 2:24), Lion (Nahum 2:12) | דּוֹב (dov) / אַרְיֵה | Ours / Lion | Dubu / Simba |
| Ngulube | Porc | Impureté, gloutonnerie, rejet rituel | Porc (Lévitique 11:7) | חֲזִיר (ḥazir) | Porc | Nguruwe |
| Engoko | Poule | Fragilité, maternité, protection | Poule (Luc 13:34) | תַּרְנְגוֹלֶת (tarnegolet) | Poule | Kuku |
| Engûkù | Colombe | Fidélité, pacifique | — | — | Colombe | — |
| Kabwa, embwa | Chien | Impureté, traîtrise, marginalité | Chien (Philippiens 3:2, Apocalypse 22:15) | כֶּלֶב (kelev) | Chien | Mbwa |
| Enjoka | Serpent | Tromperie, mal, tentation | Serpent (Genèse 3:1, Nombres 21:9) | נָחָשׁ (naḥash) | Serpent | Nyoka |
| Enjovu | Éléphant | Grandeur, force, rareté (non biblique) | — | — | Éléphant | Tembo |
| Engwi | Léopard | Vitesse, danger, camouflage | Léopard (Jérémie 13:23) | נָמֵר (namer) | Léopard | Chui |
| Embogo | Buffle | Force brute, résistance | Taureau / Buffle (Psaume 22:12) | פָּר (par) / רְאֵם (re’em) | Buffle / Taureau | Ng’ombe / Nyati |
| Muvunyu | Insecte / Ver | Faiblesse, corruption, petitesse | Ver (Job 25:6) | תוֹלַעַת (tola’at) | Ver | Mdudu / Funza |
| Enyama, nsimba | Animal (générique) | Être vivant, viande, sacrifice | Bête (Genèse 1:24) | בְּהֵמָה (behemah) | Animal / Bête | Mnyama |
🧭 Extensions sémantiques et usages bibliques
- Ngoromora : utilisé pour le lion dans les contextes de prédation (Nahum 2:12), mais aussi pour l’ours dans les récits de jugement ou de férocité (2 Rois 2:24). Cette extension est probablement due à l’absence de l’ours dans le Bushi, et à la nécessité de traduire un prédateur inconnu par un prédateur local.
- Ntale : réservé aux contextes de royauté ou de noblesse (Lion de Juda).
- Mpangaza : utilisé dans les contextes de rugissement, de guerre, ou de domination.
- Embwa / Kabwa : souvent utilisé pour traduire les figures négatives ou impures dans les textes bibliques.
- Engoko : image de la protection maternelle, comme dans Luc 13:34 (« comme une poule rassemble ses poussins »).
| Équivalent BemdC (Mashi) | Terme bibl | Translittération de Terme bibl | Français | Fréquence | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebikere, bikere, bisigale, omu lwîshi, okwo, onadesire, midoke, mudoke | צְפַרְדֵּעַ | Tsefardea | Grenouille | 10/13 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashôlero, ebyûbi, hanzi, nûnu, muniho | צְלָצַל | Tselatsal | Criquet | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashafu, rhushafu | צְבִיָה | Tseviya | Gazelle | 3/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashafu | צְבִי | Tsevi | Gazelle | 10/11 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nfarasi, terusi | פָרָשׁ | Parash | Cheval, cavalier | 1/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntwedu, mporho, nkâfu, nkafu, Murh 32.15 omu WLC, Murh 32.16 omu BHS, mwâna-buzi | פָרָה-1 | Para | Jeune vache | 21/22 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nsimba z’omu irungu, misimbi, simbi, nyamugunga | צִי | Tsi | Hyène | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mpanzi, empanzi, ngandabuzi, buzi | פָר | Par | Jeune taureau | 114/119 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mpiri, njoka, enjoka, manjokà-njokà, mihera, igû, cibugusha | פֶּתֶּן | Peten | Serpent | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cigukuma | פֶּרֶַּס | Peres | Vautour | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihêsi, ndogomi, hêsi, 1Nga 12.40 omu WLC, 1Nga 12.41 omu BHS | פֶּרֶּד | Pered | Mulet | 11/12 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ndogomi, c’ebwêru, c’erubala | פֶּרֶּא | Pere | Âne sauvage, ânesse sauvage | 7/10 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mulindye, malindye, gwa malanga, gali nka ga ngulube | פֵּתוֹר | Petor | Rat-taupe | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ndogomi, hêsi, terusi | פִרְדָה | Pirda | Mule | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nguku, enguku, mabî | פַרְעֹשׁ-1 | Par’osh | Puce | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| empiri, mpiri, cibugusha, njoka | צִפְעֹנִי | Tsif’oni | Cobra du désert | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kacizîne, akarhonda, akanyunyi, kanyunyi, mudukula, ebibalala, nyunyi, ngoko | צִרוֹפ-1 | Tsirof | Oiseau | 30/33 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enyisimbo, enyisimbu, lwisimbu, lwisimbo | צִרְעָה | Tsir’a | Frelon | 2/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nfarasi, citerusi, biterusi | רֶּכֶּשׁ | Rekesh | Cheval | 3/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mivunyu, muvunyu | רִמָה | Rima | Ver, vermine, vermisseau | 7/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kahenè | רְנָנִםי | Renanim | Autruche | 0/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mbogo, embogo | רְאֵּם | Re’em | Buffle | 6/9 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| encima, ncima | וֹקף | Vokef | Type de singe | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enkwâle | קֹרֵּא | Kore | Perdrix | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| fûfu, cigukuma, mînâna, nyunyi | קָאָת | Ka’at | Chouette chevêche, chouette | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| luzi, lulumana, baluderha, taon, empangaza | קֶּרֶּץ | Keretz | Mouche piquante | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| fûfu, njoka | קִזוֹפ | Kizof | Hibou, serpent | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ensimba za ngasi, lubero, cishegeshe, bishegeshe, shekeshe | קִפֹד | Kipod | Porc-épic | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bibuzi, busô, binyinyi, enkafu, byâna, obusò, cintu, buzi, pene, bishwêkwa, masò, bakafè, ec’erubala, nshagarhi | צןאֹ | Tson | Troupeau, bétail, bêtes, moutons | 225/247 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mpene, hene, hebe | צָפִרי | Tsafiri | Chèvre, bouc | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| eby’erubala, namugunga | צָעוּבַ | Tsauva | Hyène, bête sauvage | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngasi, bûko bwa musherebera | צָב-1 | Tsav | Type de lézard | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| empiri, cibugushà | צֶּפַע | Tsefa | Vipère, cobra | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hungwe, ebihungu, cihungu, bihungu | רוֹעֵּב | Ro’ev | Corbeau | 10/10 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebinyunyi, orhunyunyi, enyunyi, nyunyi, kanyunyi, hungu | וֹעף | Vo’af | Oiseau, vautour, moineau | 60/64 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| gwalîrwe, nsîrhu, olukere, lw’e Mukondwè, enshwa, cishôlero, mibambu, ebibungu, mpêshe | עָשׁ | Ash | Mite | 7/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| endogomi y’erubala | עָוֹרד | Avord | Onagre | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enshwa, nshwa | סָס | Sas | Mite | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mwinûnu, minûnu | סָלְעָם | Sal’am | Sauterelle, criquet | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngwi, kapiri, kakiri, ntale | נָמֵּר | Namer | Panthère, léopard | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| njoka, mihera, bagerêreza okubî omu murhima | נָחָשׁ-1 | Nachash | Serpent | 26/28 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ikozi, nyunda, kozi, lubaka, akadûrha, bihûngu | נֶּשֶּׁר | Nesher | Aigle, vautour | 25/26 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| lubaka, lubakà | נֵּץ | Netz | Épervier | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| yegere, binyere, bunyegere | נְמָלָה | Nemala | Fourmi | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngwi, engwi | (AR) נְמַר | Nemar | Léopard | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kukeza ebintu, olubala, obusò, bwâbo, bwoshi, bwashandîre | מַרְעִתי | Mar’iti | Action de faire paître | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebishwêkwa, shwêkwa, bintu, cintu, buhirhi, busò, masò, bangere, munger, shwa, birugu, mishekera, mushekera, bibuzi, nkafu, banyambwe, nsimba, gandaza | מִקְנֶּה | Mikneh | Troupeau, animal, bétail, bête | 63/64 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| gashushagîre, kashushagîre, shushagîre, shushi, yenjera, Akanina | מְרִאי | Meri | Veau gras, bête grasse, graisse des veaux, veau | 8/8 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale, ngoromora | לָבִיא | Lavi | Lion | 10/12 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale | לַיִשׁ-1 | Laish | Lion | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| muzimu-kazi, Liliti, munyunyi wa budufu | לִליִית | Lilit | Oiseau de nuit | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Leviatani, leviyatani, envubu | לִוְיָתָן | Livyatan | Grand dragon, Léviatan | 4/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hiremberembe, hirembe, rhwirembe | סוּסַ,סִסי | Susi | Hirondelle | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebinyâgârha, ebiyandala, nyâgâsi, nyagâsi, orhusimba, rhw’oku idaho, yandala, nyafûka, fukunya, ebiyôga, eminyole | רֶּמֶּשׂ | Remes | Animaux (rampants) | 14/16 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enfarasi, terusi, nfarasi, ngâlè | סוּסַ,סוּסָה | Sus | Cheval, étalon, cavalerie, cavalier | 115/125 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mushundwe | עֲקוּלָה | Akula | Sangsue | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzi, nsusi, lususi, luzi, ebibugu | עָרֹב | Arov | Taon | 2/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cigukuma | עָזְנִיָה | Azniya | Aigle de mer | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hiremberembe, ehiremberembe | עָוּגר | Avugar | Cigogne, hirond | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ahâna, bihebe, ebihebe, zihambasire | עַוּתּד | Avutad | Bouc, chèvre | 25/27 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| amahiri, mahiri, cilumira-habiri, ihiri-joka, emikoba y’endobo, z’ebyûma, ebyûma by’endobo | עַקְרָב | Akrav | Scorpion | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| lwirhangulira | עַכָבִשׁי | Akavishi | Araignée | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| embeba, bizinge, mizingè, mulindyè, malindye | עַכְבָר | Akvar | Souris, rat | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ndogomi, c’ebwêru | עַיִר | Ayir | Âne | 6/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cigukuma, kanyunyi, kahiva, kongôro, nyunda, nyunyi | עַיִט | Ayit | Vautour, oiseau de proie, rapace | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| endaku, ndaku, endaku, mutwîrà, omutwîra, mitwîra | עֶּגְלָה-1 | Egla | Jeune vache | 10/10 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihebe, mpene, omwânahene, empene, hene, ôya, bintu, bihebe, ngandabuzi | עֵּז | Ez | Chèvre | 67/67 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| busô, busò, masô, masò, bintu, cintu, nkâfu, bibuzi | עֵּדֶּר-1 | Eder | Troupeau | 31/33 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omudege, kanina, mudege, midege, manina, empanzi, ntôrhò, nkafu | עֵּגֶּל-1 | Egel | Veau, génisse, jeune vache, vache, jeune taureau, bête | 15/16 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ndogomi, akanina k’endogomi | עִרי-5 | Iri | Ânon, poulain | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihêsi, c’erubala, hêsi c’emuzirhu, nsimba | (AR) עֲרָד-1 | Arad | Âne sauvage | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hangâli, kubukubu, bakubukubu, najojo | עֲטַלֵּף | Atalef | Chauve-souris | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| musherebera, bulubulu | לְטָאָה | Leta’a | Lézard | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, bintu, ebintu | רָחֵּל-1 | Rahel | Brebis | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashafu, shafu, obukù | שְׁחֵּלֶּת | Shehelet | Onyx | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cibugusha, njoka, mpiri | ἔχιδνα | Echidna | Serpent | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omwânahene, mwânahene, omwâna-hene | ἔριφος (DC) | Erifos | Chevreau | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mpene, mwâna-hene, hihebe, sâhene, hebe | ἔριφος | Erifos | Chèvre, chevreau | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enfî, nsimba y’erwishi, ryanyi | ἔνυδρος (DC) | Enydros | Poisson, animal | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| c’omu nyanja | aquatique | – | Aquatique | – | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mivunyu, ennundo | ἑρπετόν (DC) | Herpeton | Reptiles | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ecibulubulu, enjoka, ensimba, njoka, ebinyafûka, ebiyandala, ensimba zigenda n’amagulu | ἑρπετόν | Herpeton | Reptile | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| endumira-mucira | ἔχις (DC) | Echis | Vipère | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mwâna-hene, mwânahene, hihebe, hebe | ἐρίφιον | Erifion | Chevreau, petit bouc | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enjavu, njavu | ἐλέφας (DC) | Elefas | Éléphant | 10/10 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ciryanyi, ndârhi | ἄρκος (DC) | Arkos | Ours, porter | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngoromora, nsimba, nkali, mpangaza | ἄρκος | Arkos | Ours, porter | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nûnu, nzige | ἄκρις (DC) | Akris | Sauterelle | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| njoka, mpiri | ἀσπίς | Aspis | Serpent | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| âna-buzi, ânabuzi | ἀρήν | Aren | Agneau | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, mwâna-buzi | ἀμνός (DC) | Amnos | Agneau | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| âna-buzi, ânabuzi | ἀμνός | Amnos | Agneau | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyambwe | ἀλώπηξ | Alopex | Renard | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| njoka, enjoka, empiri | שָׂרָף-1 | Saraf | Serpent, vipère | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ecihebe, cihebe, azazeli, hebe, ngandabuzi | שָׂעִרי-1 | Sa’iri | Bouc | 53/53 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebishegeshe, nsimba, ngalugalu, nsungura | שָׁפָן-1 | Shafan | Daman | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mwînâna, mînâna | שָׁלָךְ | Shalak | Cormoran | 1/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale | שַׁחַץ | Shahat | Lion | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kahenè, cûgu | שַׁחַף | Shahaf | Mouette | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale | שַׁחַל | Shahal | Lion, fauve | 7/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cishongambeba, bishongambeba | שַׁבְלוּל | Shablul | Limace | 0/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| oluhazi | שֶּׂכְוִי | Sekhvi | Coq | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ecibuzi, onaluniole, cibuzi, bibuzi, mwâna-buzi, bâna-buzi, hene, mpene | שֶּׂה | Se | Agneau, mouton, brebis | 38/39 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| binyagâsi, nshishinye, ishwêkwa, zinyagârha, nyandazi | שֶּׁרֶּץ | Sheretz | Petits animaux | 13/13 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| empene, ecishwêkwa, cisungunu, cibuzi | שְׂעִריָה-1 | Sa’iriya | Chèvre | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| sherebera, lwirhangula, nyirhangula | שְׂמָמִית | Smamit | Lézard | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enkwâle, empirahira, mpirahira | שְׂלָו | Selav | Caille | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| igù, njoka | שְׁפִפיֹן | Shefifon | Vipère | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enkâfu, nkâfu, enkafu, mpanzi, masha, kanina, rhunoka, manina, cintu, bintu, nsimba, nyama, mbâgwa | רוֹשׁ | Rosh | Bœuf, taureau, vache, veau, viande, animal | 65/69 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cigukuma, nkongoro | רָחָם | Raham | Aigle-vautour ou espèce de volaille | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyambwe, banyambwe, banyambwè | עוּשָׁל-1 | Ushal | Renard, chacal | 4/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| rifûfu, munyunyi wa kulerha, côba, cigukuma, mwêru | תִּנְשֶּׁמֶּת-1 | Tinshemet | Chouette, effraie | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| oluhazi | ἀλέκτωρ | Alektor | Coq | 11/11 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzig | ἀκρίς (DC) | Akris | Sauterelle | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzig, hanzi, minûnu | ἀκρίς | Akris | Sauterelle | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ikozi, makozi, yabalala, nyunda | ἀετός | Aetos | Aigle, vautour | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mpanzi, empanzi, cimasha, masha, bugale, nkâfu, cintu, bintu | (AR) רוֹתּ | Rot | Taureau, bœuf | 5/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngûkù, kafunzi | רוֹתּ | Rot | Tourterelle, pigeon | 14/14 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| muvunyu, vunyu, shumbwe, kashôlero | לוֹתֵּּעַָהַ, לוֹתַּעַת | Lot | Ver, vermine, vermisseau, chenille | 7/8 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| encima | תֻּּכִי | Tuki | Singe, paon | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| musimba w’omu nyanja, ihirahira ly’omu nyanja, nkuba-joka, mamba, ngôna, simba banênênè, dragoni, ciryanyi c’omu nyânja, enjoka, biryanyi, njoka, ngôna | תַּנִןי-2 | Tanin | Monstre marin, dragon marin, crocodile | 9/10 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| njoka, enjoka, mpiri, enkuba-joka | תַּנִןי-1 | Tanin | Serpent | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyambwe, banyambwè, nkuba-joka | תַּן | Tan | Chacal, dragon | 10/14 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hebe, cihebe, bihebe, bintu | תַּיִשׁ | Taish | Bouc | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebigoho, ecigoho, empù, luhù, oluhù, emikango | תַּחַשׁ-1 | Tahash | Dauphin, marsouin, blaireau | 14/14 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kahenè, nka, cirifûfu | תַּחְמָס | Tahmas | Type de hibou | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| lumve | תִּנְשֶּׁמֶּת-2 | Tinshemet | Caméléon | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashafu, rhushafu, nkafu y’erubala | תְּוֹא | Toa | Antilope | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale, ntale-nkazi | לְבִיָא | Leviya | Lionne | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cirifûfu | וֹכס | Voks | Hibou | 2/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ecibulubulu | כֹחַַ-1 | Koah | Varan | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyunyi | πτηνόν | Ptenon | Oiseau | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, bintu | πρόβατον (DC) | Probaton | Brebis, agneau | 6/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bibuzi, cibuzi, hezire, ngere, ecibuzi, ibâgwa, emisâhene, bâna-buzi | πρόβατον | Probaton | Brebis, mouton, troupeau | 37/37 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nfî, enfî, hifi, rhufi | προσφάγιον | Prosphagion | Poisson | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebibuzi, ebimasha, obusò, ezajibâgwa | ποίμνιον (DC) | Poimnion | Troupeau | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bibuzi, busò, masò | ποίμνη | Poimne | Troupeau | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mucûkà, omucukà, mucûkà gwa ndogomi | πῶλος | Polos | Ânon, âne, ânesse | 11/11 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| PETEINOS, nyunyi, balala | πετεινός (DC) | Peteinos | Oiseau, êtres ailés | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| orhunyunyi, ebinyunyi, kanyunyi, rhunyunyi, nyunyi | πετεινόν | Peteinon | Oiseau | 14/14 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngûkù, njiwa | περιστερά | Peristera | Colombe, pigeon | 10/10 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngwi, engwi | πάρδαλις (DC) | Pardalis | Léopard, panthère | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engwi, ngwi | πάρδαλις | Pardalis | Léopard | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebinyunyi, binyunyi | οἰωνόβρωτος (DC) | Oionobrotos | Oiseau | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mwânagoko-ntabwa, bânagoko-ntabwa, banangoko | νοσσιά | Nossia | Poussins | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| orhunyunyi, hungu, nyunyi | πετεινόν (DC) | Peteinon | Oiseau, êtres ailés | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enundo, ngisha, engisha, nundo | σής | Ses | Mite | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| obugukuzimu | σής (DC) | Ses | Teigne | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cintu, citwezire, cintu cishushagire, twezire, nkâfu, buzi | σιτιστός | Sitistos | Engraissé | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| biremwa, nsimba | χερσαῖος (DC) | Chersaios | Animale | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngûkù, engûkù | τρυγών | Trygon | Tourterelle | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihebe, bihebe, ecihebe, ebihebe | τράγος | Tragos | Bouc | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba za magulu anni | τετράποδος (DC) | Tetrapodos | Quadrupèdes | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mpanzi, empanzi | ταῦρος (DC) | Tauros | Taureau | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebimasha, empanzi, mpanzi, mpânzi, ebimasha, cimasha, bimasha | ταῦρος | Tauros | Taureau | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enyisîmbo, nyisîmbo, lwîsîmbo, olwisîmbo | σφήξ (DC) | Sphēx | Guêpe | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebitorha, bitorha, ecitorha, citorha | στρουθίον (DC) | Strouthion | Moineau | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bitora | στρουθίον | Strouthion | Moineau | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| muvunyu, omuvunyu | σκώληξ | Skōlēx | Ver | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale | σκύμνος (DC) | Skymnos | Lion | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| libwa n’emivunyu, lundwa n’emivunyu | σκωληκόβρωτος | Skōlēkobrotos | Rongé par les vers | 0/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cilumira-habiri, endumira-mucira, ngobe, ihiri-joka, ihiri | σκορπίος (DC) | Skorpios | Scorpion | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engobe, ihiri, ihirijoka, bacilumira-habiri, cilumira-habiri | σκορπίος | Skorpios | Scorpion | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mbu, muhusha, mihusha, emingwenyenye | σκνίψ (DC) | Sknips | Moustique | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hyânagoko-hihazi, ngasi, kanyunyi, karho-luhazi, byânanyunyi-mpazi, bânagoko | νοσσίον | Nossion | Poussin | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| by’erwîshi, biremwa by’erwîshi, nfî | νηκτός (DC) | Nēktos | Poisson, animal aquatique | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ecimasha, kanina, mpanzi nto, cimasha, ecimasha, bimasha, ebimasha | μόσχος | Moschos | Veau, jeune taureau | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enzi, nzi | μυῖα (DC) | Myia | Mouche | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| busò, cishwêkwa, murhwe, mirhwe, bintu | θρέμμα | Thremma | Troupeau | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ciryanyi, biryanyi, nsimba, njoka, mpiri, c’erubala, c’ebwêru, buhanya | θηρίον-1 | Thērion | Animal, bête, serpent, animal sauvage | 36/37 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| badesire, buhanya | θηρίον-1 | Thērion | Bête | 36/37 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba y’erubala | θήρ (DC) | Thēr | Bête | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ciremwa cizîne, biremwa bizîne, nsimba, mbâgwa | ζῷον-1 | Zōon | Créature vivante | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enkuba-joka, Beli Nkuhire yo | δράκων-2 (DC) | Drakōn | Dragon | 1/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| njoka | δράκων-1 (DC) | Drakōn | Serpent | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| joka wankuba, nkuba-joka | δράκων | Drakōn | Dragon | 12/12 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashafu | δορκάς (DC) | Dorkas | Gazelle | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| manina, kanina | δάμαλις (DC) | Damalis | Génisse | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nkafu, nkâfu, ndaku | δάμαλις | Damalis | Vache | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bimasha, cimasha | βοῦς (DC) | Bous | Bœuf | 1/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enkafu, ehûla, nkâfu, enkâfu | βοῦς | Bous | Bœuf | 7/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mudoke, midoke, cikere, bikere | βάτραχος (DC) | Batrachos | Grenouille | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| doke, mudoke, omudoke, nka bikere | βάτραχος | Batrachos | Grenouille | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hene, mpene | αἴξ (DC) | Aix | Chèvre | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engamiya, enjavu | κάμηλος | Kamēlos | Chameau | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngulube, mwânagulube | χοῖρος | Choïros | Porc, cochon | 12/12 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngamiya | κάμηλος (DC) | Kamēlos | Chameau | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, c’erubala, ryanyi, rhusimba | κνώδαλον (DC) | Knōdalon | Bête sauvage | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| lujuci, Debora, Melisa, Nanjuci | μέλισσα (DC) | Melissa | Abeille | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ciryanyi, cihazi | λύκος (DC) | Lykos | Loup | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bacihazi, cihazi, ciryanyi, eciryanyi, biryanyi, cihazi, kabwa k’erubala | λύκος | Lykos | Loup | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nka kula entale, enarûkûza | λεοντηδόν (DC) | Leontēdon | À la façon des lions | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntal, minyama, empangaza, mpangaza | λέων (DC) | Leōn | Lion | 12/12 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| entale, ntale | λέων | Leōn | Lion | 9/9 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mufî munene, bifî binênènè, ciryanyi cinene c’omu nyanja, ciremwa cihamu, enfî | κῆτος | Kētos | Grand poisson | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hihuka, ehihuka, emihuka, mbu, mihuka | κώνωψ | Kōnōps | Moustique | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kabwa, rhubwa | κύων (DC) | Kyōn | Chien | 3/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| orhubwa, kabwa, bibwa, cibwâna, rhubwa, bibwâna, kushûbuka, kuhemuka, cishologosa | κύων | Kyōn | Chien, être abominable | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hungwe, cihungu, hungu | κόραξ | Korax | Corbeau | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebibwâna, kabwa, rhubwa, akabwa, orhubwa, cibwâna, bibwâna | κυνάριον | Kynarion | Chien | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bishwêkwa, bintu, cintu, nkâfu, birhungwa, masò, busò, nsimba, nyama | κτῆνος (DC) | Ktēnos | Troupeaux, bétail | 15/15 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, c’erubala, cintu, terusi, ndogomi, cihêsi, hêsi, nkâfu | κτήνος | Ktēnos | Animal, bête, cheval | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi | κριός-2 (DC) | Krios | Agneau, brebis | 0/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nkwâle | κάρταλλος-2 (DC) | Kartallos | Perdrix | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hangâli | אֲנָפָה | Anapha | Héron | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bulubulu | אֲנָקָה | Anaka | Gecko, gémissement | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntal, ntale, empangaza, bakapiri, ngoromora | אֲרִ י | Ari | Lion | 32/33 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| simba, erubala, ebiryanyi, zîne, bintu, cintu, ryanyi, shwêkwa, enyama, ntu, lanzire omûka, ntale, omûka gwa bambali bâwe, engûku, hungu, ebiyôga | חַיָה-1 | Chayah | Être vivant | 93/99 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| eshushire nka cintu, zîne, nsimba | (AR) חֵּ ויָה | Chēwiyah | Être vivant | 13/19 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hangâli, omuhangâli | חֲסִ דיָ ה | Chasidyah | Cigogne | 4/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ndogomi, ndogorni, cihêsi, bihêsi | חֲרוֹמ-1 | Charom | Âne, ânesse, bête | 84/93 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngulube y’erubala, nshenge, enshenge | חֲזִיר-2 | Chazir | Sanglier | 0/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engulube, ngulube, mwamba gwa ngulube | חֲזִיר-1 | Chazir | Porc, cochon | 6/6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| yandala, fulika, Bahungumuka, kuhungumuka, biyandala | לחז | Lachaz | Ramper, cacher | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| luhazi, oluhazi, empazi, mpazi, Nyaluhazè | זַרְ זִ רי | Zarziri | Coq | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzi, enzi, ensûsi, luzi, oluzi, olususi | זְ בוּב | Zevouv | Mouche, Zeboub | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihazi, kabwa k’erubala, nyambwe w’ebulambo, Nyamugunga, ngwi, zija zahiva, bijingo, nsimba y’erubala, eshusha, akabwa, rhubwa, rhw’emuzirhu, empangaza | זְ אֵּ ב-1 | Ze’ev | Loup | 7/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hangâli | כוּדִ פיַ ת | Koudiphiyat | Huppe | 2/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kakiri, mpunga, ngoromora, nsimba, ciryanyi, mpangaza | דֹ ב | Dov | Ours | 12/12 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enfî, nfî, zibà omu mîshi | דָ גַ,דָ גָה | Dag | Poisson | 25/31 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyunyi, kadûrha, cigukuma, bûko, nyunda, enkongôro | דָ אָ הַ,דַ יָה | Dayah | Rapace | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| akashafu | דִ ןוֹשׁי-1 | Dinwoshiy | Antilope | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nûnu, lukwananzi, nkwananzi, minûnu | חַ רְ גֹ ל | Chargol | Grillon | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| akafûnzi | דְ וֹרר | Dvorar | Moineau | 1/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mahanzi, enzige, nzige, luzige | חָ גָ ב-1 | Chagav | Sauterelle | 5/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enfuko, nfuko | חֹ לֶּ ד | Choled | Taupe | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebyânabuzi, n’engandabuzi, abâna-buzi, bâna-buzi, mwâna-buzi, engandabuzi, biganda-buzi | כַ ר-1 | Kar | Agneau gras, bélier gras | 9/9 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, nganda-buzi, ngandabuzi, mwâma-buzi, mwânabuzi, ânabuzi, âna-buzi, empene, mpanzi, masò | כֶּ שֶּׂ בַ,כִ שְׂ בָ ה | Kesev | Mouton, brebis, bélier, agneau, taureau | 14/14 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kabwa, ebibwa, akabwa, rhubwa, nkulira-lubala | כֶּ לֶּ ב | Kelev | Chien | 23/30 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, ba mwâka, mwâna-buzi | כֶּ בֶּ שַׂ,כַ בְ שָׂ הַ,כִ בְַ שָׂ ה | Keves | Agnelle, brebis, jeune brebis, agneau | 106/106 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mbu, mibu, luzi, nzi, lususi, nsusi, mihusha | כֵּ ןַ,כִ נָם | Ken | Moustique, mouche | 4/5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngamiya | כִ רְ כָ רָ ה | Kirkarah | Chameau | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omunyama, omulûmbo, okukaliha, entale, ntale, mpangaza | כְ פִ רי | Kefiri | Lion, lionne, lionceau, fauve | 27/31 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngûkù, enjiwa | נוֹיָה-1 | Noyah | Colombe, pigeon, tourterelle | 29/33 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enyûnda z’omu irungu, kahenè | יָעֵּ ן | Ya’en | Autruche | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| shafu, kashafu, rhushafu, Engedi, empene z’erubala | יָעֵּ לַ,יַעֲלָ ה | Ya’alah | Bouquetin, gazelle | 4/4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cirifûfu, ecirifûfu, birifûfu, ebirifûfu | יַנְ ףוֹשׁ | Yanefosh | Hibou | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| empovu | יַחְ רוּמ | Yachroum | Daim | 1/2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebizindêre, amahanzi, mahanzi, nzige, enzige | יֶּלֶּ ק | Yeleq | Sauterelle, hanneton | 7/7 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omwâna-buzi, abâna-buzi | טָ לֶּ ה | Taleh | Agneau | 3/3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| sherebera, ecibulubulu | חֹ מֶּ ט | Chomet | Lézard des sables | 1/1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| amahanzi, enzige | חָ סִ לי | Chasili | Sauterelle | 6/6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engulube, ngulube | ὕειος (DC) | Hueios | Porc | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, nganda-buzi, ngandabuzi | (AR) דְ כַ ר | Dekar | Bélier | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzige, hanzi, nunu | בוֹג-1 | Vog | Locust | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| endogomi, cihêsi, ndogomi, Ashwekaga | אָ ןוֹת | Anot | Ânesse, âne | 27/28 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nshenzi, nsungura, enshe-nzi, nshenzi | אַ רְ נֶּבֶּ ת | Arnevet | Lièvre | 1/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale, entale, ngoromora, mpangaza, kapiri, nsimba, simba, nkali, ye mwami w’omuzirhu | אַ רְ יֵּה-1 | Aryeh | Lion | 35/41 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzig, luzige, nzige | אַ רְ בֶּ ה | Arbeh | Sauterelle, insecte nuisible | 21/21 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| empene y’emuzirhu, mpene y’erubala | אַ וֹקּ | Avok | Bouquetin | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nkafu | אַ ףוּל | Afoul | Vache | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| orhushafu, akashafu, kashafu, rhushafu, shafu | אַ יָלָ הַ,אַ יֶּלֶּ ת | Ayalah | Gazelle, biche | 7/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashafu, rhushafu | אַ יָל | Ayal | Cerf, biche | 9/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lubaka, bûko, nyunda, cigukuma | אַ יָה-1 | Ayah | Faucon | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngandabuzi, engandabuzi, buzi, mpanzi, bintu, ebintu, cintu, ecintu, murhi gwa terebinti, ebigoho | אַ יִ ל-1 | Ayil | Bélier | 144/145 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihebe, bihebo, ecuhebe, ebiheba | אַ בִ רי-1 | Abiri | Étalons, bouc | 0/8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cibugush, igû, mpiri | אֶּ פְ עֶּ ה | Ef’eh | Vipère | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cintu, nkafu, buzi, mpene, biremwa, mpanzi | אֶּ לֶּ ף | Elef | Élef | 7/7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, ânabuzi, âna-buzi | (AR) אִ מַ ר | Imar | Agneau | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| banyamugunga, nyamugunga | אִ י | Iy | Hyène | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyambwè, ebihebe | אֹ חַַ | Och | Chacal | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| njuci, enjuci, lujuci, olujuci | דְ רוֹבָ ה-1 | Drovah | Abeilles | 4/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| humânya, cintu, bintu, nsimba | בְ הֵּ מָ ה-1 | Behemah | Animal, bête | 11/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bintu, cintu, nsimba, ensimba, ndogomi, hêsi | בְ הֵּ מָ ה-3 | Behemah | Animal, monture | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mahanzi, nzige | גֹ בַ י | Govay | Locust | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engamiya, ngamiya | גָ מָ ל | Gamal | Chameau, chamelle | 44/51 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebizindêre, eminûnu, enzige | גָ זָם | Gazam | Sauterelle | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mahanzi | גֵּ ב | Gev | Locust | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omwânahene, okayendera, abanahene, abânahene, omwâna-hene, bânahene, abâna-hene | גְ דִ יַ,גְ דִ יָה | Gedi | Chevreau, chevrette | 17/17 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enkafu, omucûkà, ahâna, nkâfu, kanina, busô, masô, empanzi, mpanzi, ebinênênè, ebibuzi, ebinyinyî, binyinyi | בָ קָ ר | Bakar | Bétail, troupeau, animal, bœuf, bête, taureau, veau, jeune vache, vache | 155/172 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kahenè, cirifûfu, cigukuma, ebirifûfu, nyunda, binyunyi, bya kuyôbohya, enyunda, enkongôro, amakozi | בַ יַתַעֲנָה | Bayatanah | Autruche, hibou | 8/8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cûgu, ecûgu, byûgu, ebyûgu | בַ רְ וּבר | Barvour | Oie | 0/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyunyi | בַ עַ כַלָ נָף | Ba’akalanaf | Oiseau | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngamiya, engamiya | בֵּ כֶּ רַ,בִ כְ רָ ה | Bekera | Chameau, chamelle | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, ebihêsi | בְ עִ רי-2 | Be’iri | Bête | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebintu, busô, masô | בְ עִ רי-1 | Be’iri | Bétail, troupeau | 4/5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mvubu, mvubo | בְ הֵּ תוֹמ | Behemoth | Hippopotame ? | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| busô, masô, nsimba, bintu, masò | בְ הֵּ מָ ה-5 | Behemah | Troupeau | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, c’erubala, by’erubala, biryanyi, eby’erubala, ebintu, bintu, cintu, ecintu | בְ הֵּ מָ ה-4 | Behemah | Bête sauvage, bête féroce, chacal, bête, animal | 9/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cintu, bintu, shwêkwa, ebinyâgârha, masò | בְ הֵּ מָ ה-2 | Behemah | Animal domestique, animal, bête, bétail, troupeau | 15/15 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngulube | ὗς | Hous | Cochon | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kabwa, rhubwa | κύων (DC) | Kyon | Chien | 3/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| orhubwa, kabwa, bibwa, cibwâna, rhubwa, bibwâna, kushûbuka, kuhemuka, cishologosa | κύων | Kyon | Chien, être abominable | 5/5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hungwe, cihungu, hungu | κόραξ | Korax | Corbeau | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebibwâna, kabwa, rhubwa, akabwa, orhubwa, cibwâna, bibwâna | κυνάριον | Kynarion | Chien | 4/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bishwêkwa, bintu, cintu, nkâfu, birhungwa, masò, busò, nsimba, nyama | κτῆνος (DC) | Ktenos | Troupeaux, bétail | 15/15 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, c’erubala, cintu, terusi, ndogomi, cihêsi, hêsi, nkâfu | κτήνος | Ktenos | Animal, bête, cheval | 4/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi | κριός-2 (DC) | Krios | Agneau, brebis | 0/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nkwâle | κάρταλλος-2 (DC) | Kartallos | Perdrix | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hangâli | אֲנָפָה | Anaphah | Héron | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bulubulu | אֲנָקָה | Anakah | Gecko, gémissement | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntal, ntale, empangaza, bakapiri, ngoromora | אֲרִ י | Ari | Lion | 32/33 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| simba, erubala, ebiryanyi, zîne, bintu, cintu, ryanyi, shwêkwa, enyama, ntu, lanzire omûka, ntale, omûka gwa bambali bâwe, engûku, hungu, ebiyôga | חַיָה-1 | Chayah | Être vivant | 93/99 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| eshushire nka cintu, zîne, nsimba | (AR) חֵּ ויָה | Cheviyah | Être vivant | 13/19 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hangâli, omuhangâli | חֲסִ דיָ ה | Chasidyah | Cigogne | 4/6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ndogomi, ndogorni, cihêsi, bihêsi | חֲרוֹמ-1 | Charom | Âne, ânesse, bête | 84/93 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngulube y’erubala, nshenge, enshenge | חֲזִיר-2 | Chazir | Sanglier | 0/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engulube, ngulube, mwamba gwa ngulube | חֲזִיר-1 | Chazir | Porc, cochon | 6/6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| yandala, fulika, bahungumuka, kuhungumuka, biyandala | לחז | Lachaz | Ramper, cacher | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| luhazi, oluhazi, empazi, mpazi, nyaluhazè | זַרְ זִ רי | Zarziri | Coq | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzi, enzi, ensûsi, luzi, oluzi, olususi | זְ בוּב | Zeboub | Mouche, Zeboub | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihazi, kabwa k’erubala, nyambwe w’ebulambo, nyamugunga, ngwi, zija zahiva, bijingo, nsimba y’erubala, eshusha, akabwa, rhubwa, rhw’emuzirhu, empangaza | זְ אֵּ ב-1 | Ze’ev | Loup | 7/7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hangâli | כוּדִ פיַ ת | Kudifat | Huppe | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kakiri, mpunga, ngoromora, nsimba, ciryanyi, mpangaza | דֹ ב | Dov | Ours | 12/12 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enfî, nfî, zibà omu mîshi | דָ גַ,דָ גָה | Dag | Poisson | 25/31 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyunyi, kadûrha, cigukuma, bûko, nyunda, enkongôro | דָ אָ הַ,דַ יָה | Dayah | Rapace | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| akashafu | דִ ןוֹשׁי-1 | Dinwoshi | Antilope | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nûnu, lukwananzi, nkwananzi, minûnu | חַ רְ גֹ ל | Chargol | Grillon | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| akafûnzi | דְ וֹרר | Dvorar | Moineau | 1/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mahanzi, enzige, nzige, luzige | חָ גָ ב-1 | Chagav | Sauterelle | 5/5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enfuko, nfuko | חֹ לֶּ ד | Choled | Taupe | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebyânabuzi, n’engandabuzi, abâna-buzi, bâna-buzi, mwâna-buzi, engandabuzi, biganda-buzi | כַ ר-1 | Kar | Agneau gras, bélier gras | 9/9 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, nganda-buzi, ngandabuzi, mwâma-buzi, mwânabuzi, ânabuzi, âna-buzi, empene, mpanzi, masò | כֶּ שֶּׂ בַ,כִ שְׂ בָ ה | Keseb | Mouton, brebis, bélier, agneau, taureau | 14/14 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kabwa, ebibwa, akabwa, rhubwa, nkulira-lubala | כֶּ לֶּ ב | Kelev | Chien | 23/30 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, ba mwâka, mwâna-buzi | כֶּ בֶּ שַׂ,כַ בְ שָׂ הַ,כִ בְַ שָׂ ה | Keves | Agnelle, brebis, jeune brebis, agneau | 106/106 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mbu, mibu, luzi, nzi, lususi, nsusi, mihusha | כֵּ ןַ,כִ נָם | Ken | Moustique, mouche | 4/5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngamiya | כִ רְ כָ רָ ה | Kirkarah | Chameau | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omunyama, omulûmbo, okukaliha, entale, ntale, mpangaza | כְ פִ רי | Kefiri | Lion, lionne, lionceau, fauve | 27/31 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngûkù, enjiwa | נוֹיָה-1 | Noyah | Colombe, pigeon, tourterelle | 29/33 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enyûnda z’omu irungu, kahenè | יָעֵּ ן | Ya’en | Autruche | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| shafu, kashafu, rhushafu, Engedi, empene z’erubala | יָעֵּ לַ,יַעֲלָ ה | Ya’alah | Bouquetin, gazelle | 4/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cirifûfu, ecirifûfu, birifûfu, ebirifûfu | יַנְ ףוֹשׁ | Yanefosh | Hibou | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| empovu | יַחְ רוּמ | Yachrum | Daim | 1/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebizindêre, amahanzi, mahanzi, nzige, enzige | יֶּלֶּ ק | Yelek | Sauterelle, hanneton | 7/7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omwâna-buzi, abâna-buzi | טָ לֶּ ה | Taleh | Agneau | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| sherebera, ecibulubulu | חֹ מֶּ ט | Chomet | Lézard des sables | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| amahanzi, enzige | חָ סִ לי | Chasili | Sauterelle | 6/6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engulube, ngulube | ὕειος (DC) | Hueios | Porc | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, nganda-buzi, ngandabuzi | (AR) דְ כַ ר | Dekar | Bélier | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzige, hanzi, nunu | בוֹג-1 | Bog | Locust | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| endogomi, cihêsi, ndogomi, Ashwekaga | אָ ןוֹת | Anot | Ânesse, âne | 27/28 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nshenzi, nsungura, enshe-nzi | אַ רְ נֶּבֶּ ת | Arnevet | Lièvre | 1/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale, entale, ngoromora, mpangaza, kapiri, nsimba, simba, nkali ye mwami w’omuzirhu | אַ רְ יֵּה-1 | Aryeh | Lion | 35/41 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nzig, luzige, nzige | אַ רְ בֶּ ה | Arbeh | Sauterelle, insecte nuisible | 21/21 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| empene y’emuzirhu, mpene y’erubala | אַ וֹקּ | Avok | Bouquetin | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nkafu | אַ ףוּל | Afoul | Vache | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| orhushafu, akashafu, kashafu, rhushafu, shafu | אַ יָלָ הַ,אַ יֶּלֶּ ת | Ayalah | Gazelle, biche | 7/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kashafu, rhushafu | אַ יָל | Ayal | Cerf, biche | 9/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lubaka, bûko, nyunda, cigukuma | אַ יָה-1 | Ayah | Faucon | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngandabuzi, engandabuzi, buzi, mpanzi, bintu, ebintu, cintu, ecintu, murhi gwa terebinti, ebigoho | אַ יִ ל-1 | Ail | Bélier | 144/145 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cihebe, bihebo, ecuhebe, ebiheba | אַ בִ רי-1 | Abiri | Étalons, bouc | 0/8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cibugush, igû, mpiri | אֶּ פְ עֶּ ה | Ef’eh | Vipère | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cintu, nkafu, buzi, mpene, biremwa, mpanzi | אֶּ לֶּ ף | Elef | Élef | 7/7 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| buzi, ânabuzi, âna-buzi | (AR) אִ מַ ר | Imar | Agneau | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| banyamugunga, nyamugunga | אִ י | I | Hyène | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyambwè, ebihebe | אֹ חַַ | Och | Chacal | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| njuci, enjuci, lujuci, olujuci | דְ רוֹבָ ה-1 | Drovah | Abeilles | 4/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| humânya, cintu, bintu, nsimba | בְ הֵּ מָ ה-1 | Behemah | Animal, bête | 11/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bintu, cintu, nsimba, ensimba, ndogomi, hêsi | בְ הֵּ מָ ה-3 | Behemah | Animal, monture | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mahanzi, nzige | גֹ בַ י | Govay | Locust | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engamiya, ngamiya | גָ מָ ל | Gamal | Chameau, chamelle | 44/51 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebizindêre, eminûnu, enzige | גָ זָם | Gazam | Sauterelle | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mahanzi | גֵּ ב | Gev | Locust | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| omwânahene, okayendera, abanahene, abânahene, omwâna-hene, bânahene, abâna-hene | גְ דִ יַ,גְ דִ יָה | Gedi | Chevreau, chevrette | 17/17 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| enkafu, omucûkà, ahâna, nkâfu, kanina, busô, masô, empanzi, mpanzi, ebinênênè, ebibuzi, ebinyinyî, binyinyi | בָ קָ ר | Bakar | Bétail, troupeau, animal, bœuf, bête, taureau, veau, jeune vache, vache | 155/172 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kahenè, cirifûfu, cigukuma, ebirifûfu, nyunda, binyunyi, bya kuyôbohya, enyunda, enkongôro, amakozi | בַ יַתַעֲנָה | Bayatanah | Autruche, hibou | 8/8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cûgu, ecûgu, byûgu, ebyûgu | בַ רְ וּבר | Barvour | Oie | 0/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nyunyi | בַ עַ כַלָ נָף | Ba’akalanaf | Oiseau | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngamiya, engamiya | בֵּ כֶּ רַ,בִ כְ רָ ה | Bekera | Chameau, chamelle | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, ebihêsi | בְ עִ רי-2 | Be’iri | Bête | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebintu, busô, masô | בְ עִ רי-1 | Be’iri | Bétail, troupeau | 4/5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mvubu, mvubo | בְ הֵּ תוֹמ | Behemoth | Hippopotame ? | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| busô, masô, nsimba, bintu, masò | בְ הֵּ מָ ה-5 | Behemah | Troupeau | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, c’erubala, by’erubala, biryanyi, eby’erubala, ebintu, bintu, cintu, ecintu | בְ הֵּ מָ ה-4 | Behemah | Bête sauvage, bête féroce, chacal, bête, animal | 9/11 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| cintu, bintu, shwêkwa, ebinyâgârha, masò | בְ הֵּ מָ ה-2 | Behemah | Animal domestique, animal, bête, bétail, troupeau | 15/15 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngulube | ὗς | Hus | Cochon | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mudoke, midoke, cikere, bikere | βάτραχος (DC) | Batrachos | Grenouille | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| doke, mudoke, omudoke, nka bikere | βάτραχος | Batrachos | Grenouille | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hene, mpene | αἴξ (DC) | Aix | Chèvre | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| engamiya, enjavu | κάμηλος | Kamelos | Chameau | 6/6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngulube, mwânagulube | χοῖρος | Choïros | Porc, cochon | 12/12 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ngamiya | κάμηλος (DC) | Kamelos | Chameau | 2/2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, c’erubala, ryanyi, rhusimba | κνώδαλον (DC) | Knodalon | Bête sauvage | 3/3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| lujuci, Debora, Melisa, Nanjuci | μέλισσα (DC) | Melissa | Abeille | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ciryanyi, cihazi | λύκος (DC) | Lykos | Loup | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bacihazi, cihazi, ciryanyi, kabwa k’erubala | λύκος | Lykos | Loup | 5/5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nka kula entale, enarûkûza | λεοντηδόν (DC) | Leontedon | À la façon des lions | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ntale, minyama, empangaza, mpangaza | λέων (DC) | Leon | Lion | 12/12 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| entale, ntale | λέων | Leon | Lion | 9/9 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| mufî munene, bifî binênènè, ciryanyi cinene c’omu nyanja | κῆτος | Ketos | Grand poisson | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hihuka, ehihuka, emihuka, mbu, mihuka | κώνωψ | Konops | Moustique | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| kabwa, rhubwa | κύων (DC) | Kyon | Chien | 3/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| orhubwa, kabwa, bibwa, cibwâna, rhubwa | κύων | Kyon | Chien, être abominable | 5/5 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| hungwe, cihungu, hungu | κόραξ | Korax | Corbeau | 1/1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ebibwâna, kabwa, rhubwa, akabwa, orhubwa, cibwâna | κυνάριον | Kynarion | Chien | 4/4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| bishwêkwa, bintu, cintu, nkâfu, birhungwa, masò, busò, nsimba, nyama | κτῆνος (DC) | Ktenos | Troupeaux, bétail | 15/15 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| nsimba, c’erubala, cintu, terusi, ndogomi, cihêsi, hêsi, nkâfu | κτήνος | Ktenos | Animal, bête, cheval | 4/4 | ||||
| buzi | κριός-2 (DC) | Krios | Agneau, brebis | 0/1 | ||||
| nkwâle | κάρταλλος-2 (DC) | Kartallos | Perdrix | 1/1 | ||||
| hangâli | אֲנָפָה | Anafah | Héron | 2/2 | ||||
| bulubulu | אֲנָקָה | Anakah | Gecko, gémissement | 1/1 | ||||
| ntale, empangaza, bakapiri, ngoromora | אֲרִ י | Ari | Lion | 32/33 | ||||
| simba, erubala, ebiryanyi, zîne, bintu, cintu, ryanyi, shwêkwa, enyama | חַיָה-1 | Hayah | Être vivant | 93/99 | ||||
| eshushire nka cintu, zîne, nsimba | (AR) חֵּ ויָה | Heviyah | Être vivant | 13/19 | ||||
| hangâli, omuhangâli | חֲסִ דיָ ה | Hasidiyah | Cigogne | 4/6 | ||||
| ndogomi, ndogorni, cihêsi, bihêsi | חֲרוֹמ-1 | Harom | Âne, ânesse, bête | 84/93 | ||||
| ngulube y’erubala, nshenge, enshenge | חֲזִיר-2 | Hazir | Sanglier | 0/1 | ||||
| engulube, ngulube, mwamba gwa ngulube | חֲזִיר-1 | Hazir | Porc, cochon | 6/6 | ||||
| yandala, fulika | לחז | Lachaz | Ramper, cacher | 2/2 | ||||
| luhazi, oluhazi, empazi, mpazi | זַרְ זִ רי | Zarziri | Coq | 1/1 | ||||
| nzi, enzi, ensûsi, luzi, oluzi, olususi | ז | |||||||
Voici la liste complète des équivalents en BemdC (langue Mashi) mentionnés dans le document :
- Caméléon : lumve
- Dragon : enkuba-joka, joka wankuba, nkuba-joka
- Gecko : bulubulu
- Grenouille : mudoke, midoke, cikere, bikere
- Lézard : sherebera, lwirhangula, nyirhangula
- Lézard des sables : sherebera, ecibulubulu
- Serpent : njoka, mpiri, cibugusha, igû, enjoka, amanjokà-njokà
- Varan : ecibulubulu
- Vipère : cibugusha, igû, mpiri
- Bouc : hebe, cihebe, ngandabuzi
- Bouquetin : empene y’emuzirhu, mpene y’erubala
- Cerf/Biche : kashafu, rhushafu
- Chacal : nyambwe, banyambwe
- Chameau : ngamiya, engamiya
- Chèvre : hene, mpene, cihebe, bihebe, ecihebe, empene
- Chevreau : omwânahene, mwâna-hene, abânahene
- Éléphant : enjavu, njavu
- Gazelle : kashafu, rhushafu
- Hippopotame : mvubu, mvubo
- Lièvre : nshenzi, nsungura
- Lion : ntale, ngoromora, empangaza, kapiri, entale
- Lionne : ntale-nkazi
- Loup : ciryanyi, cihazi, kabwa k’erubala
- Ours : ciryanyi, mpunga, ngoromora
- Porc/Cochon : ngulube, mwânagulube
- Renard : nyambwe, banyambwe
- Sanglier : ngulube y’erubala, nshenge
- Aigle/Vautour : cigukuma, nyunda, lubaka
- Autruche : kahenè, enyûnda z’omu irungu
- Chouette : rifûfu, munyunyi wa kulerha
- Cigogne : hangâli, omuhangâli
- Colombe/Pigeon : ngûkù, enjiwa
- Corbeau : hungwe, cihungu, hungu
- Faucon : lubaka, bûko, nyunda
- Héron : hangâli
- Hibou : cirifûfu, ecirifûfu, birifûfu
- Huppe : hangâli
- Moineau : bitora, akafûnzi
- Tourterelle : ngûkù, engûkù
- Abeille : lujuci, Debora, Melisa, Nanjuci
- Grillon : nûnu, lukwananzi
- Guêpe : enyisîmbo, lwîsîmbo
- Mouche : nzi, enzi, luzi, olususi
- Moustique : hihuka, ehihuka, emihuka, mbu
- Sauterelle : mahanzi, nzige, enzige, minûnu
Poissons et créatures aquatiques
- Grand poisson : mufî munene, bifî binênènè
- Monstre marin : musimba w’omu nyanja, nkuba-joka
- Poisson : nfî, enfî, biremwa by’omu nyanja
- Araignée : lwirhangulira
- Chenille : shumbwe
- Limace : cishongambeba
- Scorpion : cilumira-habiri, ihiri-joka
- Ver/Vermisseau : muvunyu, vunyu
Animaux domestiques et troupeaux
- Âne : ndogomi, cihêsi, bihêsi
- Bétail/Troupeau : busô, masô, nkâfu, ebibuzi
- Jeune vache : endaku, mutwîrà
- Taureau/Bœuf : mpanzi, empanzi, nkâfu
Cette liste exhaustive montre la richesse des équivalents en Mashi pour les termes bibliques.
Voici le dictionnaire contextuel multilingue de Nahum (Nahumu) chapitre 3, structuré pour Excel avec les colonnes : Réf. | Mashi | Hébreu | Translittération | Français | Kiswahili | Grammaire | Thème.
📘 Nahum 3 – Dictionnaire contextuel multilingue
| Réf. | Mashi | Hébreu | Translittération | Français | Kiswahili | Grammaire | Thème |
| 3:1 | Yajêwe! ecishagala c’obulyâlya | הוֹי עִיר דָּמִים | hoy ir damim | Malheur à la ville sanguinaire | Ole mji wa damu | interjection | Jugement contre Ninive |
| 3:2 | Yumva! Obuhiri bwahukuza… emidindiri | קוֹל שׁוֹט | qol shot | Bruit du fouet | Sauti ya mjeledi | description sonore | Attaque militaire |
| 3:3 | Engôrho ziri nka ngulumira… amatumu nka milazô | חֶרֶב בּוֹרֶקֶת | ḥerev boreqet | Épée étincelante | Upanga unaong’aa | métaphore | Violence guerrière |
| 3:4 | Bunguke amabî galêrhera omukala-nshonyi | זְנוּנֵי זוֹנָה | zenunei zonah | Prostitution de la prostituée | Uasherati wa kahaba | dénonciation | Corruption morale |
| 3:5 | Nâkubarhuza omwambalo gwâwe… nkubonêse nshonyi | וְגִלִּיתִי שׁוּלַיִךְ | ve-gilliti shulayikh | Je découvrirai tes jupes | Nitafunua nguo zako | image de honte | Exposition publique |
| 3:6 | Nâkubulula omu bijondo… obè lwîganyo | וְשַׁלַּכְתִּיךְ גָּלָל | ve-shallakhtikh galal | Je te jetterai des ordures | Nitakutupa takataka | image de dégoût | Humiliation extrême |
| 3:7 | Ndi wâmufà bwonjo? | מִי יְנֻד לָךְ | mi yenud lakh | Qui aura pitié de toi ? | Nani atakuhurumia ? | question rhétorique | Isolement total |
| 3:8 | Ewani Ninive… No-Amoni | הֲאַתְּ מִטֹּב נֹא אָמוֹן | ha’at mi-tov No-Amon | Es-tu meilleure que No-Amon ? | Je, wewe ni bora kuliko No-Amoni ? | comparaison | Précédent historique |
| 3:10 | Abâna bâge… bànigwa omu ngasi | גַּם־עֹלָלֶיהָ יֻרְטְשׁוּ | gam olaleha yurtetsu | Ses enfants furent écrasés | Watoto wake walivunjwa | image de cruauté | Châtiment brutal |
| 3:11 | Wâlonza aha wâyâkira | גַּם־אַתְּ תִּשְׁכְּרִי | gam at tishkri | Toi aussi tu seras ivre | Wewe pia utalewa | métaphore | Perte de contrôle |
| 3:12 | Ebyôgo byâwe… nka malehe gayêzire | כָּל מִבְצָרַיִךְ תְּאֵנִים | kol mivtzarayikh te’enim | Tes forteresses sont comme des figues | Ngome zako ni kama tini | comparaison | Fragilité défensive |
| 3:13 | Emwâwe erhaciri abarhali nka bakazi | נָשִׁים בְּקִרְבֵּךְ | nashim be-kirbekh | Des femmes au milieu de toi | Wanawake kati yako | image de faiblesse | Défaite militaire |
| 3:14 | Doma amîshi muhako… enformo y’amadafâli | שְׁאֲבִי־לָךְ מָיִם | she’avi lakh mayim | Puise de l’eau | Chota maji | impératif | Préparation au siège |
| 3:15 | Wâfà… wâhîra omu bwokêre | שָׁם תֹּאכְלֵךְ אֵשׁ | sham tokhlekh esh | Là, le feu te consumera | Moto utakuteketeza | image de destruction | Jugement final |
| 3:16 | Abarhimbûzi bâli banji… bahirigisirage | הִרְבֵּית רֹכְלַיִךְ | hirbeit rokhleyikh | Tu as multiplié tes marchands | Umeongeza wafanyabiashara wako | constat | Richesse commerciale |
| 3:17 | Abajà-bulâbi bâwe… nka nzige | סֹפְרַיִךְ כַּיָּלְקִים | sofreyikh ka-yalkim | Tes scribes sont comme des sauterelles | Waandishi wako ni kama nzige | comparaison | Instabilité politique |
| 3:18 | Abarhambo bâwe bagwîshîre burhazûka | נָמוּ רֹעֶיךְ | namu roʿeyikh | Tes bergers se sont endormis | Wachungaji wako wamelala | image pastorale | Abandon du peuple |
| 3:19 | Wajîrekwo ibala lirhankabukwa | אֵין כֶּהָה לְשִׁבְרֶךָ | ein kehah le-shivreikha | Il n’y a pas de remède à ta blessure | Hakuna tiba kwa jeraha lako | constat | Ruine irréversible |
- Jugement contre Ninive : Le chapitre s’ouvre sur une dénonciation de la ville comme « ville sanguinaire », marquée par la violence, la corruption et la prostitution spirituelle.
- Images de guerre : Fouet, chars, épées, tumulte — tout évoque une attaque militaire brutale et inévitable.
- Honte publique : Dieu expose la nudité de Ninive, la couvre d’ordures, et la livre à la dérision des nations.
- Comparaison avec No-Amon : Une autre grande ville tombée malgré sa puissance, utilisée comme avertissement.
- Métaphores agricoles et animales : Figues mûres, sauterelles, lionnes — pour illustrer la fragilité, la fuite, et la prédation.
- Chute politique : Les chefs sont endormis, les scribes envolés, le peuple abandonné.
- Conclusion : La blessure de Ninive est incurable, et personne ne pleure sa chute.
©BMKLB Bukavu Mashi and other Linguages Bible, Fiesole 2025
Résumé de IA
Ce document est un dictionnaire contextuel multilingue sur le livre de Nahum, incluant des traductions et des analyses thématiques en plusieurs langues.
Équivalents en BemdC pour les Animaux
Cette section présente une liste exhaustive des termes en Mashi pour divers animaux, incluant les amphibiens, reptiles, mammifères, oiseaux, insectes, poissons, et autres créatures.
- Amphibiens et reptiles : Caméléon (lumve), Serpent (njoka), Lézard (sherebera).
- Mammifères : Éléphant (enjavu), Lion (ntale), Chèvre (hene).
- Oiseaux : Aigle (cigukuma), Autruche (kahenè), Moineau (bitora).
- Insectes : Abeille (lujuci), Moustique (hihuka), Guêpe (enyisîmbo).
- Poissons : Grand poisson (mufî munene), Monstre marin (musimba w’omu nyanja).
- Autres créatures : Araignée (lwirhangulira), Chenille (shumbwe), Scorpion (cilumira-habiri).
Dictionnaire Contextuel Multilingue de Nahum
Cette section fournit un dictionnaire contextuel multilingue pour le chapitre 3 de Nahum, structuré pour une utilisation dans Excel.
- Références : Chaque entrée est numérotée avec une référence biblique.
- Langues : Comprend des équivalents en Mashi, Hébreu, Translittération, Français, et Kiswahili.
- Thèmes : Les thèmes abordés incluent le jugement, la violence, et la honte publique.
Notes Thématiques sur Nahum 3
Cette section résume les thèmes principaux du chapitre 3 de Nahum, mettant en lumière les messages clés.
- Jugement contre Ninive : La ville est décrite comme « sanguinaire » et corrompue.
- Images de guerre : Utilisation de métaphores militaires pour évoquer la violence.
- Comparaison avec No-Amon : Avertissement basé sur la chute d’une autre grande ville.
- Chute politique : Les dirigeants sont inactifs, laissant le peuple abandonné.
- Conclusion : La blessure de Ninive est incurable, et sa chute ne suscite aucune compassion.
